## Trang 76 ၉။ အဋ္ဌ-ရှစ်ပါးကုန်သော၊ မဟာဝိပါကာနိ စ ဧဝ – မဟာ ဝိပါက်စိတ်တို့၎င်း၊ သန္တီရဏတ္တယဉ္စ - သန္တီရဏ သုံးပါး အပေါင်း၎င်း၊ ဣတိ-ဤသို့၊ ဧကာဒသ−၁၁ ပါးသော စိတ်တို့ သည်၊ တဒါရမဏကိစ္စာနိ-တဒါရုံကိစ္စရှိသောစိတ်တို့မည်၏။ ၁၀။ ပန− အပေါင်းကို ပြဦးအံ့၊ တေသု-ထို ဆိုင်ရာကိစ္စ ရှိသော စိတ်တို့တွင်၊ ဒွေ- ၂ ပါးကုန်သော၊ ဥပေက္ခာသဟဂတ သန္တီရဏစိတ္တာနိ – ဥပေက္ခာသဟဂုတ် သန္တီရဏစိတ်တို့ သည်၊ ပဋိသန္ဓေ ဘဝင်္ဂ စုတိ တဒါရမဏ သန္တီရဏဝသေန− ပဋိသန္ဓေ, ဘဝင်, စုတိ, တဒါရုံ, သန္တီရဏကိစ္စတို့၏ အပြား အားဖြင့်၊ ပဉ္စကိစ္စာနိ နာမ–၅ ကိစ္စရှိသော စိတ်တို့မည်၏။ ၁၁။ အဋ္ဌ - ရှစ်ပါးကုန်သော၊ မဟာဝိပါကာနိ – မဟာ ဝိပါက်စိတ်တို့သည်၊ ပဋိသန္ဓိ ဘဝင်္ဂ စုတိ တဒါရမဏဝသေန ဖြင့်၊ စတုကိစ္စာနိ နာမ–၄ ကိစ္စရှိသော စိတ်တို့မည်၏။ ၁၂။ နဝ-၉ပါးကုန်သော၊ မဟဂ္ဂတဝိပါကာနိ−မဟဂ္ဂုတ် ဝိပါက်စိတ်တို့သည်၊ ပဋိသန္ဓိ ဘဝင်္ဂ စုတိ ဝသေန – အားဖြင့်၊ တိကိစ္စာနိ နာမ−၃ ကိစ္စရှိသော စိတ်တို့မည်၏။ ၁၃။ သောမနဿသန္တီရဏံ − သောမနဿသန္တီရဏ စိတ်သည်၊ သန္တီရဏတဒါရမဏဝသေန−သန္တီရဏတဒါရုံ တို့၏ အပြားအားဖြင့်၊ ဒွိကိစ္စံ−နှစ်ကိစ္စရှိသော စိတ်မည်၏။ ၁၄။ ဝေါဋ္ဌပနံ - ဝေါဋ္ဌေ [ မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း ] စိတ်သည်၊ ဝေါဋ္ဌပနာ ဝဇ္ဇနဝသေန - ဝုဋ္ဌောကိစ္စ, အာဝဇ္ဇန်း ကိစ္စ တို့၏ အပြားအားဖြင့်၊ တထာ-သို့အတူ နှစ်ကိစ္စ ရှိ၏။ ၁၅။ ပန-ကား၊ သေသာနိ-ဆိုအပ်ပြီးမှ ကြွင်းကုန်သော၊ သဗ္ဗာနိပိ-အလုံးစုံလည်း ဖြစ်ကုန်သော၊ ဇဝန မနောဓာတုတ္တိ က ဒွိပဉ္စဝိညာဏာနိ – ဇော ၅ ၅, မနောဓာတ် ၃, ဒွေးပဉ္စ ဝိညာဏ် ၁ဝ တို့သည်၊ ယထာသမ္ဘဝံ - ဖြစ်သင့်သည်အား လျော်စွာ၊ ဧကကိစ္စာနိ - တစ်ကိစ္စစီ ရှိသော စိတ်တို့ မည်၏၊ ဣတိ - ဤကား ကိစ္စအပြားအားဖြင့် စိတ်တို့ကို ပေါင်းယူခြင်း တည်း။ တေသု ပန-စသော (၁၀,၁၁,၁၂,၁၃,၁၄,၁၅, နံပါတ်)စကား ကား စိတ်တစ်မျိုး တစ်မျိုး၏ တပ်နိုင်သော ကိစ္စကို ပေါင်းယူ ရေတွက်ပြသော စကားရပ်တည်း၊ စေတသိက်ပိုင်းက သင်္ဂဟနည်းမျိုးပင်ဖြစ်သည်၊ ပြခဲ့သော အစိတ်အစိတ် ပါဠိကို ကြည့်၍ ၅ ကိစ္စ တပ်ကြောင်း, ၄ ကိစ္စ တပ်ကြောင်း စသည်ကို သိလေ။ ၁၅။ သေသာနိပန ၊ ပေ ၊ ယထာသမ္ဘဝမေကကိစ္စာနိ “ယထာ သမ္ဘဝ” အရ ဖြစ်သင့်သလို တစ်ကိစ္စစီ တပ်ကြပုံကား − ဇော ၅၅ သည် ဇောကိစ္စ ၁ သာ, မနောဓာတ် ၃ တွင် ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်းစိတ်သည် အာဝဇ္ဇန်း ကိစ္စ ၁ သာ, သမ္ပဋိစ္ကိုန်း ဒွေးသည် သမ္ပဋိစ္ကိုန်း ကိစ္စ ၁ သာ, စက္ခုဝိညာဏ် ဒွေးသည် ဒဿနကိစ္စ ၁ သာ, သောတ ဝိညာဏ်ဒွေးသည် သဝနကိစ္စ ၁ သာ, ဃာန ဝိညာဏ် ဒွေးသည် ဃာယနကိစ္စ ၁ သာ, ဇိဝှါဝိညာဏ် ဒွေးသည် သာယနကိစ္စ ၁ သာ, ကာယဝိညာဏ် ဒွေးသည် ဖုသန ကိစ္စ ၁ သာ, ဤသို့ တစ်ကိစ္စစီသာ တပ်ကြသည်။ --- ## Trang 77 သင်္ဂဟ ၁၆။ ***ပဋိသန္ဓာဒယော နာမ*** - ပဋိသန္ဓေ အစရှိသည် မည်ကုန်သော၊ **စိတ္တုပ္ပါဒါ**-စိတ်တို့ကို၊ **ကိစ္စဘေဒေ န**-ကိစ္စတို့၏ အပြားအားဖြင့်၊ ***စုဒ္ဒသ***-၁၄ ပါးတို့ဟူ၍၎င်း၊ ဌာန ဘေဒေန – ဌာနတို့၏ အပြားအားဖြင့်၊ ***ဒသဓာ***-ဆယ်ပါး ပြား ကုန်၏ဟူ၍၎င်း၊ ***ပကာသိတာ −*** ပြအပ်ကုန်၏။ ၁၇။ ဧက ဒွိ တိ စတု ပဉ္စ ***ကိစ္စဋ္ဌာနာနိ***-တစ်ကိစ္စ တစ်ဌာန, နှစ်ကိစ္စ နှစ်ဌာန, သုံးကိစ္စ သုံးဌာန, လေးကိစ္စ လေးဌာန ငါး ကိစ္စ ငါးဌာနရှိသော စိတ်တို့ကို၊ ***ယထာက္ကမံ***-အကြင် အကြင် အစဉ်ရှိတိုင်း၊ ***အဋ္ဌသဋ္ဌိ***-၆၀ ပါးဟူ၍၎င်း၊ ***တထာ***-ထိုမှတစ်ပါး၊ ***ဒွေ စ***-နှစ်ပါးတို့ဟူ၍၎င်း၊ ***နဝ−***ကိုးပါးတို့ဟူ၍၎င်း၊ ***အဋ္ဌ***-ရှစ်ပါး တို့ဟူ၍၎င်း၊ ***ဒွေ***-နှစ်ပါးတို့ဟူ၍၎င်း၊ ***နိဒ္ဒိသေ***-ညွှန်ပြရာ၏။ သင်္ဂဟဂါထာ။ ။ဤ ကိစ္စ အပြားအားဖြင့် စေတသိက်ကို ရေတွက် ပုံမှာ မထူးလှ၊ စေတသိက်ယှဉ်ပုံကို ကြည့်ရုံမျှဖြင့် သိနိုင်လောက်ပြီ၊ သင်္ဂဟ ၂ ဂါထာတွင် ပဌမ ဂါထာသည် ၁ နံပါတ် ဝါကျမှ စ၍, ၉ နံပါတ် ဝါကျ တိုင်အောင် အစိတ်အစိတ် ပြခဲ့သောစကားအကျယ်ကို အကျဉ်းချုပ်ပြ၍ ဒုတိယ ဂါထာက ၁ဝ နံပါတ်ဝါကျမှစ၍ ၁၅ နံပါတ်ဝါကျတိုင်အောင် အပေါင်း ရေတွက်၍ ပြခဲ့သော အကျယ်ကို အကျဉ်းချုပ် ပြသည်။ | ကိစ္စနှင့် ဌာန | ဧက | ဒွေ | တိ | စတု | ပဉ္စ | | ------- | ------- | ------- | ------- | ------- | ------- | | စိတ် | အဋ္ဌသဋ္ဌိ | ဒွေ | နဝ | အဋ္ဌ | ဒွေ | လေ့ကျင့်ခဏ်း မေးခွန်းများ က။ အဘယ်စကားရပ်ကို ကိစ္စသင်္ဂဟ ဟု ခေါ်သနည်း။ ခ ။ ကိစ္စအပြား ဌာနအပြားကို သရုပ်ရေတွက်၍, ကိစ္စနှင့်ဌာန အထူးပြပါ။ ဂ ။ ပဋိသန္ဓေ-ဘဝင်-စုတိ ကိစ္စ တပ်သောစိတ် မည်မျှရှိကြောင်းကို သင်္ဂြိုဟ် ထောက်၍ ပြပါ။ ဃ။ အာဝဇ္ဇန်းကိစ္စ တပ်သောစိတ် မည်မျှ ရှိသနည်း, အထောက်ပြပါ။ င ။ ဒဿန သဝန ဃာယန သာယန ဖုသန သမ္ပဋိစ္ဆန ကိစ္စ တပ်သောစိတ် မည်မျှစီ ရှိသနည်း, သင်္ဂြိုဟ်ထောက်၍ အသီးအသီး ကောက်ပြပါ။ စ ။ သန္တီရဏ ကိစ္စ တပ်သောစိတ် မည်မျှ ရှိသနည်း, အထောက်ပြပါ။ ဆ။ ဝုဋ္ဌောကိစ္စ တပ်သောစိတ် မည်မျှ ရှိသနည်း, အထောက်ပြပါ။ ဇ ။ ဇောကိစ္စ တပ်သောစိတ် မည်မျှ ရှိသနည်း, အထောက်ပြပါ။ ဈ ။ တဒါရုံ ကိစ္စ တပ်သောစိတ် မည်မျှ ရှိသနည်း, အထောက်ပြပါ။ ည။ သင်္ဂဟ ၂ ဂါထာတွင် ပဌမ ဂါထာက အဘယ် စကားရပ်ကို အကျဉ်း ချုပ်၍, ဒုတိယ ဂါထာက အဘယ် စကားရပ်ကို အကျဉ်းချုပ်သနည်း, ထို နှစ်ဂါထာကို အနက်ပေးပြပါ။ ဋ ။ ဧက နှင့် အဋ္ဌသဋ္ဌိ အရ အကျယ်ပါဠိကိုပြ၍ သရုပ် ရေတွက်ပါ။ ဌ ။ ဒွိ နှင့် ဒွေး အရ ၂ ကိစ္စ ၂ ဌာနစီ တပ်သောစိတ် ၂ ပါး ရှိရာဝယ် အကျယ်ထောက်၍ သရုပ်ကောက်ပါ။ ဍ ။ တိ နှင့် နဝ အရ အကျယ်ထောက်၍ သရုပ်ကောက်ပါ။ ဎ ။ စတု နှင့် အဋ္ဌ အရ အကျယ်ထောက်၍ သရုပ်ကောက်ပါ။ ဏ။ ပဉ္စ နှင့် ဒွေး အရ အကျယ်ထောက်၍ သရုပ်ကောက်ပါ။ --- ## Trang 78 ၁။ ဒွါရသင်္ဂဟေ - ဒွါရသင်္ဂဟ၌၊ (လဗ္ဘမာနာ ဒွါရ သင်္ဂဟ နိ-ကုန်သော၊) ဒွါရာနိ နာမ – ဒွါရတို့မည်သည်၊ စက္ခုဒွါရံ-စက္ခုဒွါရ၎င်း၊ သောတဒွါရံ-၎င်း၊ ဃာနဒွါရံ-၎င်း၊ ဇိဝှါဒွါရံ-၎င်း၊ ကာယဒွါရံ-၎င်း၊ မနောဒွါရဉ္စ-၎င်း၊ ဣတိ- ဤသို့၊ ဆဗ္ဗိဓာနိ−ခြောက်ပါး အပြားရှိကုန်သည်၊ ဘဝန္တိ-ဖြစ်၏။ ၂။ တတ္ထ-ထိုခြောက်ပါးသော ဒွါရတို့တွင်၊ စက္ခုမေဝ- စက္ခုပသာဒသည်ပင်၊ စက္ခုဒွါရံ-စက္ခုဒွါရ မည်၏၊ တထာ- ဒွါရသင်္ဂဟ ။ ။ဒွါရ အပြားအားဖြင့် စိတ်စေတသိက်တို့ကို သင်္ဂြိုဟ် ရေတွက်ပြရာ စကားရပ်ကို "ဒွါရသင်္ဂဟ" ဟု ခေါ်သည်။ ၁။ ဒွါရာနိ နာမ၊ ပေ၊ ဆဗ္ဗိဓာနိ ဘဝန္တိ 'ဤစကားကား အရင်းခံ ဒွါရ အပြားကို ရှေးဦးစွာပြသော စကားတည်း၊ ဒွါရသဒ္ဒါသည် လူနေအိမ်များ ၏ တံခါးပေါက်ကို ဟောရင်းဖြစ်၏၊ ဤနေရာ၌ကား ဤ တံခါးပေါက်နှင့် အလားတူသော စက္ခုပသာဒ စသော တရားများကို သဒိသူပစာရအားဖြင့် ဒွါရသဒ္ဒါက ဟောပြသည်၊ " ပကတိ တံခါးပေါက်သည် လူတို့ ဝင်ရောက် ကြောင်း ဖြစ်သကဲ့သို့, ခန္ဓာအိမ်၏ စက္ခုပသာဒအစရှိသော တံခါးပေါက် များလည်း စက္ခုဒွါရိကဝီထိ စသည်တို့၏ ( ဝင်ရောက်သည့်ပမာ ) ဖြစ်ပေါ် လာကြောင်းဖြစ်သည်"ဟူလို၊ ဒွါရ ၆ ပါးသရုပ်ကို ပါဠိရှိတိုင်း ရေတွက်လေ။ ၂။ စက္ခုမေဝ၊ ပေ ၊ ပဝုစ္စတိ - ဤစကားရပ်ကား ဒွါရ ၆ ပါး၏ တရားကိုယ်နှင့်တကွ ဝိဂြိုဟ်ကိုပြသော စကားတည်း၊ ထိုစကားမှန်၏ "စက္ခု မေဝ စက္ခုဒွါရံ" ဖြင့် စက္ခုဒွါရဟူသည် စက္ခုပသာဒ ရုပ်ပင်တည်း ဟု စက္ခု ဒွါရ၏ တရားကိုယ် အရကောက်ကို၎င်း, စက္ခုနှင့် ဒွါရကို"စက္ခုမေဝ+ဒွါရံ, စက္ခုဒွါရံ " ဟု အဝဓာရဏကမ္မဓာရယသမာသ် တွဲစပ်ပုံကို၎င်း ပြသည်။ ထို့အတူ၊ သောတာဒယော ( ဧဝ ) – သောတပသာဒ အစ ရှိသည် သည်ပင်၊ သောတဒွါရာဒီနိ - သောတဒွါရ အစ ရှိသည်တို့မည်၏၊ ပန'အထူးကား၊ ဘဝင်္ဂ” – ဘဝင်စိတ်ကို၊ မနောဒွါရန္တိ-မနောဒွါရဟူ၍၊ ပဝုစ္စတိ-ဆိုအပ်၏။ ၃။ တတ္ထ-ထိုခြောက်ပါးသောဒွါရတို့တွင်၊ ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန စက္ခုဝိညာဏ သမ္ပဋိစ္ဆန သန္တီရဏ ဝေါဋ္ဌပန ကာမာဝစရ ဇဝနတဒါရမဏဝသေန'ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်း, စက္ခုဝိညာဏ်ဒွေး, သမ္ပဋိစ္ကိုန်းဒွေး, သန္တီရဏသုံးချ ဝုဋ္ဌော, ကာမဇောတစ်ဆယ့် သုံးဆယ်, တဒါရုံတို့၏ အပြားအားဖြင့်၊ ဆစတ္တာလီသ - ၄၆ သောတာဒယော သောတဒွါရာဒီနိ ( သောတာဒယော၌ · အာဒိသဒ္ဒါဖြင့် ဃာန ဇိဝှါ ကာယ ပသာဒရုပ် တို့ကို ယူ) တထာသဒ္ဒါဖြင့် စက္ခုဒွါရကဲ့သို့ – "သောတမေဝ+ဒွါရံ, သောတဒွါရံ " စသော ဝစနတ်နှင့် သောတပသာဒ စသည်ကို အရကောက်ဘို့ရာ ညွှန်ပြသည်။ မနောဒွါရံပန ၊ ပေ ၊ ပဝုစ္စတိ— ဘဝင်စိတ်ကို မနောဒွါရဟု ဆိုအပ် သည်၊ "မနောဒွါရအရမှာ စက္ခုဒွါရစသည်ကဲ့သို့ ပသာဒရုပ်ကို မကောက်ဘဲ ဘဝင်စိတ်ကို ကောက်ယူပါလေ " ဟူလို၊ ဝိဂြိုဟ်မှာ – မနောဧဝ + ဒွါရံ, မနောဒွါရံ – ပင်တည်း၊ မနောဧဝ−ဘဝင်စိတ်သည်ပင်၊ ဒွါရံ'ဝီထိစိတ်တို့၏ ဖြစ်ကြောင်းတည်း၊ မနောဒွါရံ – ဘဝင်စိတ်သည်ပင် ဝီထိစိတ်တို့၏ ဖြစ် ကြောင်း။ ၃။ တတ္ထ ပဉ္စဒွါရာ ပေ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ'ဤ စကားဖြင့် စက္ခုဒွါရ၌ ဖြစ်နိုင် သော စိတ်ပေါင်း ၄၆ ပါးရှိ၏ ဟုမှတ်၊ ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်း ၁-စက္ခုဝိညာဏ် ၂ - သမ္ပဋိစ္ကိုန်း ၂-သန္တီရဏ ၃-ဝုဋ္ဌော(မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း) ၁-ကာမဇော ၂၉- --- ## Trang 79 ပါးသော၊ ***စိတ္တာနိ*** – စိတ်တို့သည်၊ ***စက္ခုဒွါရေ*** - စက္ခုဒွါရ၌၊ ***ယထာရဟံ***- [အာရုံ ဘုံ ပုဂ္ဂိုလ် မနသိကာရစသည်အလိုက်] ထိုက်သည်အားလျော်စွာ၊ ***ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ***-ဖြစ်ကုန်၏။ ၄။ ***တထာ***-ထို့အတူ၊ ***ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇနသောတဝိညာဏာ ဒိဝသေန***-ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်း, သောတဝိညာဏ် အစရှိသည်တို့၏ အပြားအားဖြင့်၊ ***သောတဒွါရာဒီသုပိ***-သောတဒွါရအစရှိသည် တို့၌လည်း၊ ***ဆစတ္တာလီသေဝ***- ၄၆ ပါးစီသာလျှင်ဖြစ်သော၊ ( ***စိတ္တာနိ***-တို့သည်၊ ) ***ဘဝန္တိ***-ဖြစ်၏၊ ***ဣတိ***-ဤသို့၊ ***သဗ္ဗထာပိ***- အလုံးစုံသော အပြားအားဖြင့်လည်း၊ ***ပဉ္စဒွါရေ*** - ငါးဒွါရ၌၊ ***စတုပညာသ***- ၅၄ ပါးသော၊ ***စိတ္တာနိ***–တို့သည်၊ ***ကာမာဝစရာ နေဝ−ကာမာဝစရစိတ်တို့ချည်းသာတည်း၊*** တဒါရုံ ၈- ( ၁၁ရှိသော်လည်း သန္တီရဏကို ယူပြီးဖြစ်၍ မဟာဝိပါက်စိတ် ၈ ကိုသာယူ ) ပေါင်း ၄၆ ပါးတည်း။ [ ဤ ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်း စက္ခုဝိညာဏ် စသော အစဉ်ကို ဝီထိကျစဉ် အတိုင်း ဆိုသည်၊ ယထာရဟံ စသည် တို့၏ အဓိပ္ပါယ်ကို ဘာသာဋီကာ၌ ဆိုထားပြီ။ ] ၄။ ***တထာ ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန၊ ပေ ၊ ဆစတ္တာလီသေဝ ဘဝန္တိ*** - သောတ ဝိညာဏာဒိ၌ အာဒိသဒ္ဒါဖြင့် ဃာနဝိညာဏ် ဇိဝှါဝိညာဏ် ကာယဝိညာဏ် တို့ကို ယူ၊ သောတဒွါရာဒီသု၌ အာဒိသဒ္ဒါဖြင့် ဃာနဒွါရ ဇိဝှါဒွါရ ကာယ ဒွါရတို့ကိုယူ၊ "စက္ခုဝိညာဏ်အရာ၌ သောတဝိညာဏ် စသည်ကို လဲလှယ် သွတ်သွင်း၍ သောတဒွါရိကစိတ် ၄၆, ဃာနဒွါရိကစိတ် ၄၆, ဇိဝှါဒွါရိက စိတ် ၄၆, ကာယဒွါရိကစိတ် ၄၆ ဟု သိလေ"ဟူလို။ *** ၅။ ***ပန***-အထူးကား၊ မနောဒွါရေ'မနောဒွါရ၌၊ ***မနော ဒွါရာဝဇ္ဇန ပဉ္စပညာသဇဝန တဒါရမဏာနဉ္စ*** - မနောဒွါရာ ဝဇ္ဇန်း, ***ဇော*** ၅ ၅, ***တဒါရုံ*** ၁၁ ပါး တို့၏ အပြားအားဖြင့်၊ ***သတ္တသဋ္ဌိ***-၆၇ ပါးသော၊ ***စိတ္တာနိ*** – စိတ်တို့သည်၊ ***ဘဝန္တိ***- ဖြစ်ကုန်၏။ ၆။ ***ဧကူနဝီသတိ***-တစ်ခုယုတ်နှစ်ဆယ်သော၊ (***စိတ္တာနိ***-တို့ သည်) ***ပဋိသန္ဓိဘဝင်္ဂစုတိဝသေန*** - ***ပဋိသန္ဓိကိစ္စ ဘဝင်ကိစ္စ စုတိကိစ္စတို့၏ အပြားအားဖြင့်၊ (ပဝတ္တမာနာနိ-ဖြစ်ကုန်သည် ရှိသော်၊)*** ဒွါရဝိမုတ္တာနိ***-ဒွါရမှလွတ်ကုန်၏။ ၇။ ***ပန***-အပေါင်းကို ပြဦးအံ့၊ ***တေသု*** – ထို ဆိုင်ရာဒွါရ၌ ဖြစ်သောစိတ်တို့တွင်၊ ***ပဉ္စဝိညာဏာနိ စ ဧဝ***-ဒွေးပဉ္စဝိညာဏ် ၁၀ တို့၎င်း၊ ***မဟဂ္ဂတလောကုတ္တရ ဇဝနာနိ စ*** – မဟဂ္ဂုတ် လောကုတ္တရာဇောတို့၎င်း၊ ***ဣတိ***-ဤသို့၊ ***ဆတ္တိံသ***- ၃၆ပါးသော၊ ဣတိ သဗ္ဗထာပိ၊ ***ကာမာဝစရာနေဝ*** - ဤစက္ခုစသော ငါးဒွါရ၌ ဖြစ်သမျှသော စိတ်ပေါင်းသည် ၅၄ ပါးရှိ၏၊ ထိုအားလုံးသည် ကာမာဝစရ စိတ်ချည်းသာတည်း၊ [ဟုတ် မဟုတ်ကို စိစစ်ကြည့်လေ။] ၅။ ***မနောဒွါရေ ပန၊ ပေ၊ သတ္တသဋ္ဌိ စိတ္တာနိ*** 'မနောဒွါရ၌ ဖြစ်သော စိတ်ကား ၆၇ ပါးရှိ၏၊ ပါဠိကိုကြည့်၍ သရုပ်ရေတွက်လေ။ ၆။ ***ဧကူနဝီသတိ၊ ပေ၊ ဒွါရဝိမုတ္တာနိ*** 'ပဋိသန္ဓေကိစ္စ ဘဝင်ကိစ္စ စုတိ ကိစ္စ တပ်ခိုက် မည်သည့်ဒွါရ၌မျှ မဖြစ်ကြရကား ပဋိသန္ဓေ ဘဝင် စုတိစိတ် တို့သည် ဒွါရဝိမုတ်စိတ်များ ဖြစ်ကုန်၏။ --- ## Trang 80 (စိတ္တာနိ–တို့သည်၊) ယထာရဟံ - ထိုက်သည်အားလျော်စွာ၊ ဧကဒွါရိကစိတ္တာနိ နာမ-တစ်ဒွါရ၌ဖြစ်သော စိတ်တို့မည်၏။ ၈။ ပန−ကား၊ မနောဓာတုတ္တိကံ-မနောဓာတ်သုံးစားသည်၊ ပဉ္စဒွါရိကံ-ငါးဒွါရ၌ဖြစ်၏။ ၉။ သုခသန္တီရဏ ဝေါဋ္ဌပန ကာမာဝစရ ဇဝနာနိ-သုခ သန္တီရဏ, ဝုဋ္ဌော, ကာမဇောတို့သည်၊ ဆဒွါရိကစိတ္တာနိ- ခြောက်ဒွါရ၌ဖြစ်သော စိတ်တို့တည်း။ ၁၀။ ဥပေက္ခာသဟဂတ သန္တီရဏ မဟာဝိပါကာနိ– ဥပေက္ခာသန္တီရဏ ၂, မဟာဝိပါက် ၈ တို့သည်၊ ဆဒွါရိကာနိ စ ဧဝ-ရံခါ ခြောက်ဒွါရ၌လည်း ဖြစ်ကုန်၏၊ ဒွါရဝိမုတ္တာနိ စ- ရံခါ ခြောက်ဒွါရမှလည်း လွတ်ကုန်၏။ ၇။ တေသု ပန၊ ပေ၊ ဧကဒွါရိကစိတ္တာနိ'ဒွေးပဉ္စဝိညာဏ် ၁၀ တွင် စက္ခုဝိညာဏ်ဒွေးသည် စက္ခုဒွါရ၌သာဖြစ်၏, စသည်ဖြင့် သိလေ၊ မဟဂ္ဂုတ် လောကုတ္တရာဇောတို့သည် မနောဒွါရ၌သာ ဖြစ်ကုန်၏။ ၁၀။ ဥပေက္ခာသဟဂတ၊ ပေ၊ ဒွါရဝိမုတ္တာနိ စ'ဥပေက္ခာသဟဂုတ် သန္တီရဏ ၂ နှင့် မဟာဝိပါက် ၈ တို့သည် သန္တီရဏ တဒါရုံကိစ္စ တပ်ခိုက် ၆ ဒွါရ၌ဖြစ်ကုန်၏၊ ပဋိသန္ဓေ ဘဝင် စုတိ ကိစ္စတပ်ခိုက် ၆ ဒွါရမှလွတ်ကုန်၏။ ၇, ၈, ၉, ၁၀, ၁၁, ၁၂ - ဤ စကားရပ်တို့ကား တစ်ဒွါရ၌ ဖြစ်သော စိတ် ငါးဒွါရ၌ဖြစ်သောစိတ် စသည်ဖြင့် ပေါင်းယူရေတွက်ပြသော စကားတည်း၊ စေတသိက်ပိုင်းလာ သင်္ဂဟနည်းမျိုးပင် ဖြစ်၏။ ၁၁။ မဟဂ္ဂတဝိပါကာနိ-မဟဂ္ဂုတ်ဝိပါက် ၉ခုတို့သည်၊ ဒွါရဝိမုတ္တာနေဝ-အခါခပ်သိမ်း ခြောက်ဒွါရမှ လွတ်ကုန်သည် သာလျှင်တည်း၊ ဣတိ-ဤကား ဒွါရဖြင့် စိတ်တို့ကို ပေါင်းယူ ခြင်းတည်း။ ၁၂။ ဧကဒွါရိကစိတ္တာနိ-တစ်ဒွါရ၌ဖြစ်သော စိတ်တို့သည် ၎င်း၊ ပဉ္စ ဆဒွါရိကာနိ စ-ငါးဒွါရ၌ဖြစ်သောစိတ် ခြောက်ဒွါရ၌ ဖြစ်သော စိတ်တို့သည်၎င်း၊ ဆဒွါရိကဝိမုတ္တာနိ-ရံခါ ခြောက် ဒွါရ၌ဖြစ်၍, ရံခါ ခြောက်ဒွါရမှလွတ်သော စိတ်တို့သည်၎င်း၊ သဗ္ဗထာ'အလုံးစုံသောအပြားအားဖြင့်၊ [သဗ္ဗဒါ-ရှိလျှင်, အခါ ခပ်သိမ်း၊ ဝိမုတ္တာနိ စ-ခြောက်ဒွါရမှ လွတ်သောစိတ်တို့သည် ၎င်း၊ ယထာက္ကမံ-အကြင်အကြင် အစဉ်ရှိတိုင်း၊ ဆတ္တိံသတိ- ၃၆ ပါးသည်၎င်း၊ တထာ-ထိုမှတစ်ပါး၊ တီဏိ-သုံးပါးတို့သည် ၎င်း၊ ဧကတ္တိံသ-၃၁ ပါးသည်၎င်း၊ ဒသဓာ-ဆယ်ပါး ပြား ကုန်သည်၎င်း၊ နဝဓာ-ကိုးပါး ပြားကုန်သည်၎င်း၊ (ဟောန္တိ- ၁၁။ မဟဂ္ဂတ၊ ပေ၊ ဒွါရဝိမုတ္တာနေဝ−မဟဂ္ဂုတ် ဝိပါက်စိတ်တို့ကား ပဋိသန္ဓေ ဘဝင် စုတိ ကိစ္စမှတစ်ပါး အခြားကိစ္စ မတပ်သောကြောင့် အခါ ခပ်သိမ်း ၆ ဒွါရမှ လွတ်ကုန်၏။ ၁၂။ သင်္ဂဟဂါထာ။ ။ပဉ္စ ဆ ဒွါရိကာနိ၌ "ပဉ္စဒွါရိက-ဆဒွါရိက" ဟု ဆိုလိုလျက် ဂါထာအရာ ဖြစ်၍ စကား ကျဉ်းအောင် ဒွါရိက တစ်ပုဒ်ကို ချေထားသည်၊ ဆဒွါရိကဝိမုတ္တာနိ၌လည်း " ဆဒွါရိက'ဒွါရဝိမုတ္တာနိ " ဟု ဆိုလိုလျက် ဒွါရပုဒ်ကို ချေထားသည်။ ---