## Trang 81 ဖြစ်ကုန်၏၊ ) ဣတိ - ဤသို့၊ ပဉ္စဓာ - ငါးပါး အပြားအားဖြင့်၊ ပရိဒီပယေ - ပြရာ၏။ "ယထာက္ကမံ ပဉ္စာ ပရိဒီပယေ" အရ | ဧကဒွါရိက | ပဉ္စဒွါရိက | ဆဒ္ဓါရိက | ဆဒ္ဒါရိကဝိမုတ္တ | သဗ္ဗထာဒွါရဝိမုတ္တ | |---|---|---|---|---| | ဆတ္တိ'သတ် | တီဏိ | ဧကတ္တိ'သ | ဒသနာ | နဝဓာ | ဤသို့ ၅ ပုံခွဲပြပြီးလျှင်"တေသုပန္ ပဉ္စဝိညာဏာနိစေဝ"စသော အကျယ် ပါဠိကို ကြည့်၍ _ဆဗ္ဗိ_ သတိ စသော သင်္ချာတို့၏ သင်္ချေယျများကိုလည်း ရေတွက်လေ။ `စေတသိက်ကို ရေတွက်ခြင်း။ ။အပ္ပမညာ ၂ သည် သတ္တာ ဟူသော ပညတ်တရားကို အာရုံပြု၏၊ စက္ခုဒွါရ စသော ၅ ဒွါရကား ရူပါရုံ သဒ္ဒ ဂန္ဓ ရသ `ဖေါဋ္ဌဗ္ဗာရုံဟူသော ပရမတ်တို့ကို အာရုံပြုသော စိတ်စေတသိက်တို့၏ ဖြစ်ရာတည်း၊ ထို့ကြောင့် အပ္ပမညာ ဒွေးသည် စက္ခုစသော ၅ ဒွါရ၌ မဖြစ်ထိုက်၊ မနောဒွါရ၌သာ ဖြစ်ထိုက်သည်၊ ကျန် စေတသိက်များကား ဒွါရ ၆ ပါးလုံး၌ ဖြစ်ထိုက်၏ ဟု ဒွါရဖြင့် စေတသိက်တို့ကိုလည်း သင်္ဂြိုဟ် ရေတွက်လေ။ လေ့ကျင့်ခဏ်း မေးခွန်းများ က။ အဘယ် စကားရပ်ကို ဒွါရသင်္ဂဟ ဟု ခေါ်သနည်း။ ခ ။ ဒွါရအပြား မည်မျှရှိသနည်း၊ သရုပ် ရေတွက် ပြီးလျှင် တရားကိုယ် ကောက်ပြပါ။ ဂ ။ ဒွါရသဒ္ဒါသည် အဘယ် အနက်ကို ဟောရင်း ဖြစ်သနည်း။ ဃ။ စက္ခုပသာဒစသည်ကို အဘယ့်ကြောင့် ဒွါရဟု ခေါ်နိုင်သနည်း။ င ။ စက္ခုဒွါရ၌ ဖြစ်သော စိတ်များကို သင်္ဂြိုဟ်ထောက်၍ ရေတွက်ပါ။ စ ။ သောတ ဃာန ဇိဝှါ ကာယဒွါရ တို့၌ အသီးသီးဖြစ်နိုင်သော စိတ် များကို သင်္ဂြိုဟ်ထောက်၍ သရုပ်ကောက်ပြပါ။ ဆ။ မနောဒွါရ၌ ဖြစ်နိုင်သောစိတ်ကို သင်္ဂြိုဟ်ထောက်၍ သရုပ်ကောက်ပါ။ ဇ ။ ပဉ္စဒွါရ၌ မရနိုင်သော စေတသိက်ကို အကြောင်းနှင့်တကွ ပြပါ။ ဈ ။ ဒွါရဝိမုတ်စိတ် မည်မျှ ရှိသနည်း၊ သင်္ဂြိုဟ်ထောက်၍ သရုပ်ကောက်ပြပါ။ ည။ သင်္ဂဟဂါထာကို အနက်ပေးပါ။ ဋ ။ ဧကဒွါရိကစိတ် ဆတ္တိ'သကို အကျယ်ပါဠိထောက်၍ သရုပ်ကောက်ပြပါ။ ဌ ။ ပဉ္စဒွါရိကစိတ် တီဏိကို အကျယ်ပါဠိထောက်၍ သရုပ်ကောက်ပါ။ ဍ ။ ဆဒ္ဒါရိကစိတ် ဧကတ္တိ'သကို အကျယ်ပါဠိထောက်၍ သရုပ်ကောက်ပါ။ ၁ ။ အဘယ်ကိစ္စ တပ်ခိုက် ဆဒ္ဒါရိက၊ အဘယ်ကိစ္စ တပ်ခိုက် ဒွါရဝိမုတ္တ ဖြစ်သနည်း။ ဏ၊ သဗ္ဗထာ ဒွါရဝိမုတ်စိတ် နဝဓာကို အကျယ် ပါဠိထောက်၍ သရုပ် ကောက်ပါ။ တ။ ထိုစိတ်များ အဘယ့်ကြောင့် အချင်း ခပ်သိမ်း ၆ ဒွါရမှ လွှတ်ရှ သနည်း။ --- ## စာမျက်နှာ pdf 082 ၁။ အာလမ္ဗနသင်္ဂဟေ- အာလမ္ဗနသင်္ဂဟ အာရမဏသင်္ဂဟ ၌၊ (လက္ခဏာဒီသေ) အာရမဏာနိ နာမ – အာရုံတို့ မည်သည်၊ ရူပါရမဏံ – ရူပါရုံ၎င်း၊ သဒ္ဒါ ရမဏံသဒ္ဒါရုံ၎င်း၊ ဂန္ဓာရမဏံ-ဂန္ဓာရုံ၎င်း၊ ရသာရမဏံ- ရသာရုံ၎င်း၊ ဖေါဋ္ဌဗ္ဗာရမဏံ – ဖေါဋ္ဌဗ္ဗာရုံ၎င်း၊ ဓမ္မာရမဏံစ- ဓမ္မာရုံ၎င်း၊ ဣတိ-ဤသို့ ၊ ဆဗ္ဗိဓာနိ− ခြောက်ပါး အပြားရှိကုန် သည်၊ ဘဝန္တိ-ဖြစ်၏။ ၂။ တက္က-ထို ခြောက်ပါးသော အာရုံတို့တွင်၊ ရူပမေ၀- အဆင်းသည်ပင်၊ ရူပါရမဏံ-ရူပါရုံမည်၏၊ တထာ-ထို့အတူ၊ _အာရမဏသင်္ဂဟ ။ ။( အာရုံ အပြားအားဖြင့် စိတ် စေတသိက်တို့ကို သင်္ဂြိုဟ်ရေတွက်ရာ စကားရပ်ကို "အာရမဏသင်္ဂဟ"ဟု ခေါ်သည်)_ ၁။ အာရမဏာနိနာမ၊ပေ၊ ဆဗ္ဗိဓာနိ"ဤစကားကား အရင်းခံအာရုံ အပြားကို ရှေးဦးစွာပြသော စကားတည်း။ အာရမဏ [အာ+ရမု'ယု။ ယု ပစ္စည်းကို အနပြု၊ နု-ကို ဏ ပြန်၍ "အာရမဏ" ဟု ပုဒ်မှန် ဖြစ်၏ ] (အာရမဏသဒ္ဒါသည် " မွေ့လျော်ရာ" ဟူသော အနက်ကို ဟော၏၊ ဥယျာဉ်ပန်းမာလ်သည် လူတို့၏ မွေ့လျော်ရာ ဖြစ်သလို ရူပါရုံ စသည်တိုလည်း စိတ်စေတသိက်တို မွေ့လျော်ရာဖြစ်သည်) အာလမ္ဗန—] အာ+လဗိ'ယု။ ယု ကို အနပြု၊ လ နေခံ၌ နိဂ္ဂဟိတ် လာ၊ မ-ပြုပြီးလျှင် "အာလမ္ဗန" ဟု ပုဒ်မှန် ဖြစ်၏။ ] အာလမ္ဗန သဒ္ဒါသည် " ဆွဲကိုင်အပ် " ဟူသော အနက်ကို ဟော၏။ မစွမ်း မသန်သော လူနာ၊ အဘိုးကြီးများသည် တောင်ဝှေး- သို့မဟုတ် ကြိုးတန်းကို ကိုင်၍ ထရ ထိုင်ရ သကဲ့သို့ စိတ်စေတသိက်များလည်း အာရုံတစ်ခုခုကိုစွဲ၍ ဖြစ်ကြရသည်။) သဒ္ဒါဒယော ( ဧဝ ) – အသံ အစရှိသည်တို့သည်ပင်၊ သဒ္ဒါ ရမဏာဒီနိ-သဒ္ဒါရုံအစရှိသည်တို့ မည်၏။ ၃။ ပန-အထူးကား၊ဓမ္မာရမဏံ-ဓမ္မာရုံကို ၊ ပသာဒ သုခုမ ရူပ စိတ္တစေတသိက နိဗ္ဗာန ပညတ္တိဝသေန-ပသာဒရုပ်၊သုခုမ ရုပ်၊ စိတ်၊ စေတသိက်၊ နိဗ္ဗာန်၊ ပညတ်တို့၏ အပြားအားဖြင့် ၊ ဆဓာ−ခြောက်ပါး အပြားတို့ဖြင့် ၊ သင်္ဂယှတိ-ပေါင်းယူအပ်၏။ ၄။ တတ္ထ-ထိုခြောက်ပါးသောအာရုံတို့တွင်၊ စက္ခုဒွါရိက စိတ္တာနံ – စက္ခုဒွါရိက စိတ်တို့၏၊ သဗ္ဗေသံပိ – အလုံးစုံတို့၏ ၂။ တတ္ထရူပမေဝ၊ပေ၊သင်္ဂယှတိ"ဤစကားရပ်ကား အာရုံ ၆ ပါး၏ တရားကိုယ် အရကောက်နှင့် ဝစနတ္ထကိုပြသော စကားစုံတည်း၊ ထိုစကား မှန်၏ "ရူပမေဝ ရူပါရမဏံ" ဖြင့် အဖြူ အနီ စသော အဆင်းကို ရူပါရုံ ဟု အရကောက်၍၊ ရူပနှင့်အာရမဏကို – ရူပမေဝ+အာရမဏံ၊ ရူပါရမဏိ — ဟု ကမ္မဓာရည်းသမာသ် တွဲစပ်စေလိုကြောင်းကို ပြသည်။ တထာသဒ္ဒါဒယော(သဒ္ဒါဒယော၌ အာဒိသဒ္ဒါဖြင့် ဂန္ဓ (အနံ့) ရသ (အရသာ) ဖေါဋ္ဌဗ္ဗ (အတွေ့) တို့ကို ယူ) ဓမ္မကိုကား သီးခြား ယူလတံ့၊ တထာ'ဖြင့် " သဒ္ဒေါယေဝ- အာရမဏံ၊ ဂန္ဓောယေဝ'ရသောယေဝ– ဖေါဋ္ဌဗ္ဗမေဝ'ဓမ္မောယေဝ+ အာရမဏံ" ဟူသော ဝစနတ္ထကို၎င်း၊ ထို ဝစ နတ္ထတ္တိအရ အသံစသည်ကို ကောက်ယူဘို့ကို၎င်း၊ ညွှန်ပြသည်။ ၃။ ဓမ္မာရမဏီ၊ပေ၊ဆဓာသင်္ဂယှတိဓမ္မာရုံကိုကား ၆ ပါး အပြား အားဖြင့် ပေါင်းယူ ရေတွက်ရမည်။ "(၃ပသာဒရုပ် တမျိုး၊ ၂သုခုမရုပ်၊ ၃-စိတ်၊ ၄-စေတသိက်၊ ၅-နိဗ္ဗာန်၊ ၆-ပညတ်တမျိုး အားဖြင့် ဓမ္မာရုံအမျိုး အစား ၆ မျိုးရှိသည်) ဟူလို။ --- ## Trang pdf 083 လည်း၊ ရူပမေဝ – ရူပါရုံသည်သာလျှင်၊ အာရမဏံ – အာရုံ သည်၊ (ဟောတိ-ဖြစ်၏၊)တံပ-ထိုရူပါရုံသည်လည်း၊ ပစ္စုပ္ပန္နံ - ပစ္စုပ္ပန်ရူပါရုံသာတည်း၊ တထာ - ထို့အတူ၊ သောတဒွါရိက စိတ္တာဒီနံပိ – သောတဒွါရိကစိတ် အစရှိသည် တို့၏လည်း၊ [ အာဒိသဒ္ဒါဖြင့် ဃာန ဇိဝှါ ကာယဒွါရိက စိတ်များကို ယူ၊ ] သဒ္ဒါဒိနိ-သဒ္ဒါရုံ အစရှိသည်တို့သည်၊ [ အာဒိဖြင့် ဂန္ဓ ရသ ဖေါဋ္ဌဗ္ဗကိုယူ၊] (အာရမဏာနိ-အာရုံတို့သည်၊ဟောန္တိ-ဖြစ်ကုန်၏။) တာနိဝ – ထို သဒ္ဒါရုံ အစရှိသည်တို့သည်လည်း၊ ပစ္စုပ္ပန္နာနိ ယေဝ-ပစ္စုပ္ပန်တို့ချည်သာတည်း။ ၅။ ပန-အထူးကား၊ မနောဒွါရိကစိတ္တာနံ – မနောဒွါရိက စိတ်တို့၏၊ ဆဓံပိ – ခြောက်ပါး အပြားရှိသော အာရုံသည် လည်း၊ ပစ္စုပ္ပန္နံ'ပစ္စုပ္ပန်သည်၎င်း၊ အတိတံ-အတိတ်သည်၎င်း၊ ၄။ တတ္ထစက္ခုဒွါရိက၊ပေ၊ပစ္စုပ္ပန္နာနိယေဝ'ဒွါရသင်္ဂဟ၌ပြခဲ့သော (စက္ခုဒွါရိကစိတ် ၄၆ ပါးလုံး၏ အာရုံကား ရူပါရုံသာတည်း၊) ၎င်း ရူပါရုံ သည် (ပစ္စုပ္ပန်ရူပါရုံ-အတိတ်ရူပါရုံ-အနာဂတ်ရူပါရုံ ဟု သုံးမျိုး ရှိသည်)တွင် ပစ္စုပ္ပန်ရူပါရုံ တမျိုးသာ ဖြစ်ရမည် ဟူလို၊ [ ဖြစ်ဆဲအာရုံကို ပစ္စုပ္ပန်၊ ဖြစ်ပြီး အာရုံကို အတိတ်၊ ဖြစ်လတံ့အာရုံကို အနာဂတ် ဟု ခေါ်သည်။ ] (သောတဒွါရိကစိတ် ၄၆ ၏ အာရုံကား ပစ္စုပ္ပန်သဒ္ဒါရုံ၊ ဃာနဒွါရိက နှင့် ဂန္ဓာရုံ၊ ဇိဝှါဒွါရိကနှင့် ရသာရုံ၊ ကာယဒွါရိကစိတ် ၄၆ ၏ အာရုံကား ပစ္စုပ္ပန်ဖေါဋ္ဌဗ္ဗာရုံတည်း-ဟု သိလေ၊ ၎င်းစိတ်များ၏ ပစ္စုပ္ပန်အာရုံ တမျိုးစီ ကိုသာ အာရုံပြနိုင်ကြောင်းကား ဝီထိပိုင်း၌ အလွန်ထင်ရှားလတံ့။ အနာဂတံ-အနာဂတ်သည်၎င်း၊ ကာလဝိမုတ္တဉ္စ-ကာလဝိမုတ် သည်၎င်း၊ ( ဟုတွာ-ဖြစ်၍၊ ) ယထာရဟံ - ထိုက်သည်အား လျော်စွာ၊ အာရမဏံ-အာရုံသည်၊ ဟောတိ-ဖြစ်၏။ ၆။ ပဋိသဒ္ဓိဘဝင်္ဂရတ် သင်္ခါတာနံ'ပဋိသန္ဓေ ဘဝင် ရတိ ဟု ဆိုအပ်ကုန်သော၊ ဒွါရဝိမုတ္တာနဉ္စ - ဒွါရဝိမုတ်စိတ် တို့၏ လည်း၊ ဆဗ္ဗိဓမ္ပိ – ခြောက်ပါး အပြားရှိသော အာရုံသည်လည်း၊ ယထာသန္တဝံ – ဖြစ်သင့်သည်အားလျော်စွာ၊ ယေဘုယျေန− များသောအားဖြင့်၊ ဘဝန္တရေ−အခြားမဲ့ လွန်ခဲ့ပြီးသော ဘဝ ၅။ မနောဒွါရိက ၊ ပေ ၊ အာရမဏိဟောတိ---(မနောဒွါရိကစိတ် ၆၇ ပါး တို့၏ အာရုံကား ပဉ္စဒွါရိက စိတ်များကဲ့သို့ အာရုံ တမျိုးထည်း မဟုတ်၊ ဆဗ္ဗိ ပိ – ရူပါရုံ ၊ ပေ ၊ ဓမ္မာရုံအားဖြင့် ခြောက်ပါးလုံးပင် ဖြစ်၏ ပစ္စုပ္ပန္နမတီတံအနာဂတံကာလဝိမုတ္တဉ္စ'ပဉ္စဒွါရိကစိတ်တို့၏ အာရုံ ကဲ့သို့ ပစ္စုပ္ပန်တမျိုးထည်း မဟုတ်၊ ပစ္စုပ္ပန်အာရုံလည်းရှိ၏၊ အတိတ်အာရုံ အနာဂတ်အာရုံလည်းရှိ၏၊ ကာလဝိမုတ် (ပစ္စုပ္ပန် အတိတ် အနာဂတ် ကာလ သုံးပါးမှ အလွတ်)အာရုံများလည်း ရှိသည်။ [နိဗ္ဗာန်နှင့်ပညတ်ကို ရည်ရွယ်၍ ကာလဝိမုတ်ဟု ဆိုသည်။နိဗ္ဗာန်သည် မပျက်မစဲ အမြဲတည်၏၊ ထို့ကြောင့် အတိတ်က ဖြစ်ခဲ့ပြီ၊ ပစ္စုပ္ပန်၌ ဖြစ်ဆဲ၊ အနာဂတ်၌ ဖြစ်လတံ့ဟု မဆိုထိုက်) ပညတ် – ဟူသည်လည်း ဥပါဒ် ဋ္ဌီ ဘင် အားဖြင့် အထင်အရှား မရှိ။ ထို့ကြောင့် ဖြစ်ပြီး'ဖြစ်ဆဲ'ဖြစ်လတံ့ ဟု မဆို နိုင်ရကား နိဗ္ဗာန်နှင့် ပညတ်သည် ကာလ ၃ ပါးမှ လွှတ်၏။] ယထာရဟံ'ထိုအားလုံး အာရုံကို စိတ်တစ်ခုထည်းက ပြွတ်သိပ်၍ အာရုံ ပြုနိုင်သည်ဟုလည်း မမှတ်ရ၊ ထိုက်သင့်သလိုဘဲ အာရုံဖြစ်ကြသည်၊ အာရုံပြု ခံ ကြသည်၊ ထိုက်သင့်သလို အာရုံပြုခံကြပုံကို ဘာသာဋီကာ မနောဒွါရ ဝီထိ ခဏ်း၌ အစွမ်းကုန် သိရလတံ့။ --- ## Trang pdf 084 တပါး၌၊ **ဆဒ္ဒါရဂ္ဂဟိတံ-ခြောက်ဒွါရ**သည် ယူအပ်သည်၎င်း၊ ***ပစ္စုပ္ပန္နဝါ-ပစ္စုပ္ပန်***သည်သော်၎င်း၊ ***အတိတံဝါ-အတိတ်***သည် သော်၎င်း၊ ***ပညတ္တိဘူတံဝါ−ပညတ်***ဖြစ်၍ ဖြစ်သည်သော်၎င်း၊ ***ကမ္မ ကမ္မနိမိတ္တ ဂတိနိမိတ္တသမ္မတံ-ကံ၊ကမ္မနိမိတ်၊ ဂတိနိမိတ်*** ဟု သမုတ်အပ်သည်၎င်း၊ (ဟုတွာ-ဖြစ်၍၊) ***အာရမဏံ - အာရုံ*** သည်၊ ***ဟောတိ-၏။*** ၆။ ***ဒွါရဝိမုတ္တာနံစ ၊ ပေ ၊ အာရမဏိဟောတိ-*** ဤစကားသည် "**ဒွါရဝိမုတ်**"ဟု ခေါ်သော ပဋိသန္ဓေ ဘဝင် စုတိစိတ်တို့၏ အာရုံကိုပြသော စကားတည်း၊ ဤစကား၌ " ***ဆဗ္ဗိဓံပီ ***" အရ ရူပါရုံ စသော အာရုံ 6 ပါး ဖြစ်ကြောင်းကိုလည်း သတိပြုပါ။ ***ဆဒွါရဂ္ဂဟိတံ ပစ္စုပ္ပန္န မာတိတံ ပညတ္တိဘူတံ ဝါ***'(သတ္တာတို့ စုတေခါ နီး၌ စုတိ၏ရွှေ့က ကပ်လျက် တဆက်ထည်းနေသော ဇောဝီထိကို"**မရဏာ သန္နဇော**" ဟု ခေါ်သည်။ ) ထိုမရဏာသန္နဇော၏ အာရုံများသည် ရူပါရုံ စသော အာရုံ ၆ ပါးတွင် တပါးပါးပင် ဖြစ်သောကြောင့် ဒွါရ ၆ ပါးဖြင့် ထိုက်သင့်သလိုယူ၏၊ ထိုအာရုံများတွင် အချို့မှာပစ္စုပ္ပန်၊ အချို့မှာအတိတ်၊ အချို့ကား (ကာလ 3 ပါးမှ အလွတ်ဖြစ်သော) ကာလဝိမုတ် ပညတ်တရား များတည်း။ ***ကမ္မ ကမ္မနိမိတ္တာ ဂတိနိမိတ္တသမ္မတံ***'ထိုအာရုံများကို ရူပါရုံ သဒ္ဒါရုံ စသည်ဖြင့် ပင်ကိုယ်နာမည်ကို အသုံးမပြုဘဲ – အဘိဓမ္မာ ထုံးစံအရ " **ကံ ကမ္မနိမိတ် ဂတိနိမိတ်**"ဟု သမုတ်ထားသည်၊ [ကံ ကမ္မနိမိတ် ဂတိနိမိတ် အခွဲ မှာ ဘုံပိုင်းအဆုံး၌ ထင်ရှားလတံ့၊ ] နောက်ဘဝသစ်၌ ဖြစ်လတံ့သော ပဋိ သန္ဓေ ဘဝင် စုတိစိတ်တို့သည် အခြားမဲ့ လွန်ခဲ့ပြီးစ ဘဝဟောင်းက ဆဒ္ဒါရိက မရဏာသန္နဇောသည် ယူပေးအပ်သော "***တံ ကမ္မနိမိတ် ဂတိနိမိတ်***"သုံးပါး တွင် တပါးပါးကို အာရုံပြုကြရိုး ဖြစ်သည်။) ၇။ ***တေသု-ထို*** စိတ်တို့တွင်၊ **စက္ခုဝိညာဏ၁ဒိနိ – စက္ခု** ဝိညာဏ် အစရှိသော စိတ်တို့သည်၊ ***ယထာက္ကမံ – အကြင်*** အကြင် အစဉ်ရှိတိုင်း၊ ***ရူပါဒိ ဧကေကာရမဏာနေဝ – ရူပါရုံ*** အစရှိသော တပါးတပါးစီသာ အာရုံရှိကြကုန်၏။ ဂ။ ***ပန−ကား၊ မနောဓာတုတ္တိကံ-မနောဓာတ်*** သုံးခုတို့၏ အပေါင်းသည်၊ ***ရူပါဒိပဉ္စာရမဏံ-ရူပါရုံ*** အစရှိသော ငါးပါး သော အာရုံရှိ၏။ ***ယေဘုယျေန'သို့သော်*** အမြဲမဟုတ်၊ တချို့ ဘဝမှာ မရဏာသန္နအခါ၌ ယူပေးမည့် မရဏာသန္နဇောပင် မရှိသောကြောင့် ယေဘုယျနည်းဟု မှတ်။ ဤ စကားစဉ်အရ " ပဋိသန္ဓေစိတ် ဘဝင် စုတိစိတ် ကိုသည် များသော အားဖြင့် အခြားမဲ့လွန်ခဲ့ပြီးစ ဘဝဟောင်း၌ ဆဒ္ဒါရိက မရဏာသန္နဇော ယူပေးအပ်သော ပစ္စုပ္ပန် အတိတ် ပညတ်ဖြစ်၍ ကံ ကမ္မနိမိတ် ဂတိနိမိတ် ဟု သမုတ်အပ်သော အာရုံ ၆ ပါးတွင် တပါးပါးကို ထိုက်သလို အာရုံပြု သည်" ဟု မှတ်၊ ပါဠိကြည့်၍ ဤစကားကို နှုတ်တက်ပါစေ။ ၇။ တေသုစက္ခုဝိညာဏာဒီနိ — ၍ "**တေသုစက္ခုဝိညာဏာဒိနိ--မှ** စ၍ "**လောကုတ္တရစိတ္တာနိ နိဗ္ဗာနာရမဏာနိ** — တိုင်အောင် စကားစုကား ထိုထို အာရုံကို အာရုံပြုနိုင်သော စိတ်များကို အပေါင်း ရေတွက်၍ ပြသော စကားရပ်တည်း၊ စေတသိက်ပိုင်းလာ သင်္ဂဟနည်းမျိုးပင် ဖြစ်သည်။ စက္ခုဝိညာဏာဒီနိ၌ အာဒိသဒ္ဒါဖြင့် သောတဝိညာဏ် ဃာန ဇိဝှါ ကာယဝိညာဏ်တို့ကို ယူ၊ ယထာက္ကမံ - အရ စက္ခုဝိညာဏ်စိတ်က ရူပါရုံ ၁ ပါးကို အာရုံပြု၏၊ စသည်ဖြင့် သိလေ။ ဂ။ မနောဓာတုတ္တိကံ ပန ရူပါဒိပဉ္စာရမဏံ (မနောဓာတ် ၃ ပါး ကား ၅ ဒွါရ၌ ဖြစ်သောကြောင့် ရူပါရုံစသော အာရုံ ၅ ပါးကို အာရုံပြု၏) --- ## Trang pdf 085 ၉။ သေသာနိ-ကြွင်းကုန်သော၊ ကာမာဝစရ ဝိပါကာနိ- ကာမဝိပါက်စိတ်တို့၎င်း၊ ဟသနစိတ္တဉ္စ-ဟသိတုပ္ပါဒ်စိတ်၎င်း၊ ဣတိ-ဤစိတ်တို့သည်၊ သဗ္ဗထာပိ-အလုံးစုံသော အပြားအား ဖြင့်လည်း၊ ကာမာဝစရာရမဏာနေဝ-ကာမ တရားသာလျှင် အာရုံ ရှိကုန်၏။ ၁၀။ အကုသလာနိစေဝ-အကုသိုလ်စိတ်တို့၎င်း၊ ဉာဏ ဝိပ္ပယုတ္တကာမာဝစရ ဇဝနခနိစ-ဉာဏဝိပ္ပယုတ်ကာမာဝစရ ဇောတို့၎င်း၊ ဣတိ-ဤ ၂၀ သော စိတ်တိုသည်၊ လောကုတ္တရ ဝဇ္ဇိတသဗ္ဗာရမဏာနိ – လောကုတ္တရာသည် ကြဉ်အပ်သော အလုံးစုံသော အာရုံ ရှိကုန်၏။ ၉။ သေသာနိ ၊ ပေ ၊ ကာမာဝစရာရမဏာနေဝ—သေသ ပုဒ်၏ အပါဒါန်ကို ဆိုခဲ့ပြီးသော ဒွေးပဉ္စဝိညာဏ်နှင့် သမ္ပဋိစ္ဆိုန်းဒွေး ဟူသော ဝိပါက်စိတ်များကိုခံ၊ ကာမဝိပါက် ၂၃ တွင် ဆိုခဲ့ပြီးသော ဒွေးပဉ္စဝိညာဏ် သမ္ပဋိစ္ဆိုန်းမှ တပါး ကျန် ကာမဝိပါက် ( မဟာဝိပါက် သန္တီရဏ ) ၁၁ နှင့် ဟသိတုပ္ပါဒ်တိုကား ကာမတရားကိုသာ အာရုံပြု၏။ [ " ကာမာဝစရာ ရမဏာနေဝ " ၌ ဧဝဖြင့် မဟဂ္ဂုတ်စသော အာရုံ များကို ကန့်သည်၊ ကာမစိတ် ၅၄ – ယှဉ်ဘက် စေတသိက်နှင့် ရုပ်တရား များကို ကာမတရား ဟု ခေါ်၏။] ၇-၈- ၉-ဝါကျတို့၌ ပြခဲ့သော စိတ်ပေါင်း ၂၅ ပါးတို့၏ အာရုံသည် ကာမတရားချည်းသာ ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် ကာမတရားကိုသာ အမြဲအာရုံ ပြုသော စိတ်ပေါင်း ၂၅ ဟု မှတ်သားထားခဲ့ပါ၊ သင်္ဂဟဂါထာ၌ "ပဉ္စဝီသ ပရိတ္တမှိ " အရ ဖြစ်လိမ့်မည်။ ၁၁။ ဉာဏသမ္ပယုတ္တ ကာမာဝစရ ကုသလာနိစေဝ- ဉာဏသမ္ပယုတ် ကာမာ၀စရကုသိုလ်ဇောတို့၎င်း၊ပဉ္စမဇ္ဈာန သင်္ခါတံ- ပဉ္စမဈာန် ဟု ဆိုအပ်သော၊ အဘိညာကုသလဉ္စ- အဘိညာဏ်ကုသိုလ်ဇော၎င်း၊ ဣတိ-ဤ ၅ ပါးသောစိတ်တို့ သည်၊ အရဟတ္တမဂ္ဂဖလ ဝဇ္ဇိတသဗ္ဗာရမဏာနိ – အရဟတ္တ မဂ် အရဟတ္တဖိုလ်သည် ကြဉ်အပ်သော အလုံးစုံသော အာရုံ ရှိကုန်၏။ ၁၂။ ဉာဏသမ္ပယုတ္တကာမာဝစရ ကြိယာနိစေဝ-ဉာဏ သမ္ပယုတ် ကာမာဝစရ ကြိယာစိတ်တို့၎င်း၊ ကြိယာဘိညာဏ်- ၁၀။ အကုသလာနိ ၊ ပေ ၊ လောကုတ္တရဝဇ္ဇိတသဗ္ဗာရမဏာနိ — အာရုံသည် အချုပ်အားဖြင့်(၁-ကာမအာရုံ၊ ၂-မဟဂ္ဂုတ်အာရုံ၊ ၃-ပညတ် အာရုံ၊ ၄-လောကုတ္တရာ (နိဗ္ဗာန်-လောကုတ္တရာစိတ်) အာရုံ ဟု ၄ မျိုးရှိ၏) ထို ၄ မျိုးတွင် အကုသိုလ် ၁၂ - ဉာဏဝိပ္ပယုတ်ကာမဇော ၈-ပေါင်း ၂၀ သော စိတ်တို့သည် လောကုတ္တရာ အာရုံမှ တပါး ကျန် အာရုံ အားလုံးကို အာရုံပြုသည်)သင်္ဂဟဂါထာ၌"ဝီသာ နုတ္တရမုတ္တမှိ"အရ ဖြစ်လတံ့။ [လောကုတ္တရာ တရားတို့သည် အလွန် နက်နဲရကား ထို လောကုတ္တရာ အာရုံကို ဉာဏ်နှင့်ယှဉ်သော စိတ်ကသာ အာရုံပြုနိုင်၏။ ] ၁၁။ ဉာဏသမ္ပယုတ္တ ၊ ပေ ၊ သဗ္ဗာရမဏာနိ - (ဉာဏသမ္ပယုတ် ကာမ ကုသိုလ်ဇော ၄ နှင့် ကုသိုလ်အဘိညာဏ် ၁၊ ဤ၅ ပါးသည် အရဟတ္တ မဂ် အရဟတ္တဖိုလ်ကြဉ် ကျန်အားလုံးကို အာရုံပြု၏။ အဂ္ဂမဂ္ဂဖလဝဇ္ဇိတေ ပဉ္စ" အရ ဖြစ်လတံ့။ [အထူး သိစွမ်းနိုင်သော ရူပ ပဉ္စမဈာန်ဇောကိုပင် " အဘိညာဏ် " ဟု ခေါ်၏)အဘိ+ဥာ။အဘိ=အလွန်-+-ဥာ=သိစွမ်းနိုင်ခြင်း။ ] ---