## Trang 111 မနောဒွါရ ပန-အကြိုတပါးကား၊ မနောဒွါရေ-မနောဒွါရ၌၊ ဝိဘူတာရုံဝီထိ ဝိဘူတံ-ထင်ရှားသော၊ အာရမ္မဏံ-အာရုံသည်၊ အာပါတံ – သို့၊ ယဒိ အာဂစ္ဆတိ – အကယ်၍ ရောက်လာအံ့၊ တတော-ထိုသို့ ထင်လာသည်ရှိသော်၊ ဝါ-ထိုသို့ ထင်လာခြင်း ကြောင့်၊ [ပရံ – ရှိသည်မှာအပို] ဘဝင်္ဂစလနမနောဒွါရာဝဇ္ဇန ဇဝနာဝသာနေ – ဘဝင်္ဂစလန၊ မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း၊ ဇောတို့၏ အဆုံး၌၊ တဒါရမဏပါကာနိ – တဒါရုံ ဝိပါက်စိတ် တို့သည်၊ ပဝတ္တန္တိ - ဖြစ်ကုန်၏။ တတော-ထို တဒါရုံမှ၊ ပရံ-နောက်၌၊ ဘဝင်္ဂပါတော-သည်၊ ( ဟောတိ-၏။ ) ကာမဇော၊ မနောဒွါရဝီထိ။ ။ ကာမဇောစောသော စိတ်ဖြစ်လှည့် အကြိမ်ကို ကာမဇောဝါရ'ဟု ခေါ်သည်၊ နောက်၌ “အပ္ပနာဇောဝါရ”ဟု လာလိမ့်ဦးလတ္တံ့။ ယဒိ ဝိဘူတံ အာရမ္မဏံ' မနောဒွါရဟူသည် ဘဝင်စိတ်တည်း၊ ထို မနော ဒွါရဘဝင်၌ ထင်လာသော အာရုံကား ( ပဉ္စဒွါရကဲ့သို့ ရူပါရုံစသော အာရုံ ငါးပါးသာ မက ) စိတ် စေတသိက် ရုပ်အားလုံးနှင့် နိဗ္ဗာန်ပညတ်များပင် ထင်လာနိုင်၏၊ ထိုအာရုံ အားလုံးကို ၁-ထင်ထင်ရှားရှား ထင်လာသော ဝိဘူတအာရုံတမျိုး ၂-မထင်မရှား မသိမသာ ထင်လာသော အဝိဘူတ အာရုံတမျိုးဟု ၂ မျိုးခွဲပြီးလျှင် ဤနေရာ၌ ဝိဘူတအာရုံထင်လာပြီဆိုပါတော့ ဟူလို။ ဘဝင်္ဂစလန၊ ပေ၊ ပါကာနိ ပဝတ္တန္တိ' ဤမနောဒွါရ၌ လွန်ပြီးသော အတိတ် ရုပ်တရား၊ မဖြစ်သေးသော အနာဂတ် ရုပ်တရား၊ စိတ္တက္ခဏ ၁ ချက်မျှ အသက်ရှိသော စိတ် စေတသိက်၊ ထင်ရှားမရှိသော ပညတ်နှင့် နိဗ္ဗာန်များပင် ထင်လာနိုင်ရကား ဥပါဒ်ပြီးနောက် စိတ္တက္ခဏ ဘယ်လောက် လွန်မှ ထင်လာသည် ဟု မဆိုထိုက်၊ ထို့ကြောင့် ထို အာရုံများနှင့် စပ်၍ “အတီတဘဝင်” မရအပ်ပြီ။ ပစ္စုပ္ပန်ရုပ်အချို့ အတွက်ကား စိတ္တက္ခဏမည်မျှလွန်မှ ထင်လာသည် ဟု ဆိုထိုက်ပေ၏၊ ထို အာရုံမျိုးနှင့် စပ်၍ အတီတဘဝင် ရအပ်၏၊ သို့သော် ထိုရုပ်အာရုံများအတွက် ဤ ကျဉ်းမြောင်းလှသော သင်္ဂြိုဟ် ကျမ်းကလေး၌ ကျမ်းဆရာ အထူး မမြွက်ဘဲ ဘဝင်္ဂစလနက စ၍ ဝီထိစဉ်ကို ပြပေသည်။ [ထိုအာရုံများ ထင်ပုံနှင့်ဝီထိအကျယ်ကို ဘာသာဋီကာ၌ရှု။] [ဆောင်] စိတ် စေတသိက်၊ ရုပ် – တိတ် – နာ ဂတ်၊ ပညတ် – နိဗ္ဗာန်၊ ထင်လာမှန်လျှင်၊ ဘဝင်တီတ၊ ချဘွယ်မဟုတ်၊ ပစ္စုပ်ရုပ်သာ ထင်သောခါဝယ်၊ လျော်စွာနှိုင်းညှိ၊ ချခွင့်ရှိသည်၊ ယုတ္တိယုတ္တာ စမ်းလေလော။ ဝိဘူတာရုံဝီထိ ဆိုရိုး။ ။ ထင်ရှားသော အာရုံတပါးပါးသည် မနော ဒွါရ၌ ထင်လာသည်ရှိသော် ဘဝင်္ဂစလန ဘဝင်္ဂုပစ္ဆေဒ မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း ဇော ၇ကြိမ် တဒါရုံ ၂ ကြိမ်ဖြစ်ပြီးလျှင် ထို့နောက် ဘဝင်ဖြစ်ထိုက်သမျှဖြစ်၏။ အဝိဘူတာရုံဝီထိဆိုရိုး။ ။ မထင်ရှားသော အာရုံ တပါးပါးသည် မနောဒွါရ၌ ထင်လာသည်ရှိသော် ဘဝင်္ဂစလန ဘဝင်္ဂုပစ္ဆေဒ မနောဒွါရာ ဝဇ္ဇန်း ဇောခုနစ်ကြိမ် ဖြစ်ပြီးလျှင် ထိုနောက် ဘဝင်ဖြစ်ထိုက်သမျှ ဖြစ်၏။ --- ## Trang 112 ဝီထိ စိတ် သရုပ် ဧတ္ထ-ဤ ကာမဇောမနောဒွါရ၌၊ ဝီထိစိတ္တာနိ- ရေတွက်ခြင်း တို့ကို၊ တီဏေဝ - သုံးပါးတို့ဟူ၍ သာလျှင်၊ ဝုတ္တာ-ဆိုအပ်ကုန်၏။ စိတ္တုပ္ပါဒါ-စိတ်တို့၏ဖြစ်ခြင်းအားဖြင့်၊ ဒသ-ဆယ်ပါးတို့ဟူ၍၊ ဝုတ္တံ-ဆိုအပ်၏၊ ဝိတ္ထာရေန ပန-အကျယ် အားဖြင့်ကား၊ ဧကစတ္တာလီသ – လေးဆယ့်တပါးဟူ၍၊ ဝိဘာ ဝယေ-ထင်စွာပြရာ၏။ အယံ-ဤဆိုအပ်ပြီးသောစကားသည်၊ ဧတ္ထ-ဤဝီထိသင်္ဂဟ အရာ၌၊ ပရိတ္တဇဝနဝါရော−ကာမဇောဝါရတည်း။ ဝီထိစိတ် သရုပ် ရေတွက်ခြင်း ဝီထိစိတ္တာနိ တီဏေဝ' မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း-ဇော-တဒါရုံအားဖြင့် ဝီထိစိတ် အမျိုးအစား ၃ မျိုးသာ ရှိ၏။ စိတ္တုပ္ပါဒါ ဒသ' စိတ်အကြိမ် အားဖြင့်ကား ဇောက ခုနစ်ကြိမ်၊ တဒါရုံက နှစ်ကြိမ် ဥပါဒ် သောကြောင့် စိတ်တို့၏ ဥပါဒ်ချက် အားဖြင့် ရေ တွက်လျှင် မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း၊ ဇော ၇ ကြိမ်၊ တဒါရုံ ၂ ကြိမ်၊ ပေါင်း ၁ဝ ကြိမ် ဖြစ်၏။ ဝိတ္ထာရေန ဧကစတ္တာလီသ' ကာမဇော၏ အလှည့်အကြိမ်ကိုပြဆိုရာ ကာမဇောဝါရ ဖြစ်၍ အပ္ပနာဇောများနှင့်လည်း မဆိုင်သေး၊ ကာမစိတ် တွင် ပဉ္စဒွါရ၌ သတ်သတ် ဖြစ်သော ဒွေးပဉ္စဝိညာဏ် ၁၀ မနောဓာတ် ၃ တို့ကိုလည်း မရအပ်သောကြောင့်၊ အကျယ်အားဖြင့် ကြွင်းသော ကာမစိတ် ၄၁ သာတည်း၊ ၎င်း ၄၁ ပါးတည်းက ထိုက်သည့်အားလျော်စွာဖြစ်ရမည် ဟူလို။ ဝိဘူတာရုံ ဝီထိ ပုံ "$ 9 è C è è è è C è တ" ၀၀၀ ၀၀၀ ၀၀၀ ၀၀၀ ၀၀၀ ၀၀၀ ၀၀၀ ၀၀၀ ၀၀၀ ၀၀၀ ၀၀၀ ၀၀၀ အဝိဘူတာရုံ ဝီထိပုံ "$ 9 è è @ C è è è è" ၀၀၀ ၀၀၀ ၀၀၀ ၀၀၀ ၀၀၀ ၀၀၀ ၀၀၀ ၀၀၀ လေ့ကျင့်ခန်း မေးခွန်းများ က။ မနောဒွါရ၌ အဘယ်တရားများ ထင်လာနိုင်သနည်း။ ခ။ စိတ် စေတသိက် ပညတ် နိဗ္ဗာန်နှင့် အတိတ် အနာဂတ် ရုပ်တရားကို အာရုံပြု၍ ဝီထိဖြစ်ရာ၌ အတီတဘဝင် ကျထိုက်သေးသလား။ ဂ။ အတီတဘဝင် ကျထိုက်သော မနောဒွါရဝီထိ၏ အာရုံကား အဘယ် နည်း၊ လင်္ကာထောက်ပါ။ ဃ။ သင်္ဂြိုဟ် အထောက်နှင့်တကွ ဝိဘူတာရုံဝီထိ ဆိုရိုးကို ပြပါ။ င။ သင်္ဂြိုဟ် အထောက်နှင့်တကွ အဝိဘူတာရုံဝီထိ ဆိုရိုးကို ပြပါ။ စ။ သင်္ဂဟဂါထာကို အနက်ပေး၍ “ဝီထိစိတ္တာနိ တီဏေဝ” အရကို ပြပါ။ ဆ။ စိတ္တုပ္ပါဒါ ဒသ-ဝိတ္ထာရေန ဧကစတ္တာလီသ အရတို့ကို ကောက်ပါ။ ကာမဇောဝီထိများ --- ## Trang 113 ၁။ ပန … အတ္ထိ တပါးကား၊ အပ္ပနာဇဝန အပ္ပနာဇောဝီထိ ဝါရေ-အပ္ပနာဇောဝါရ၌၊ ဝိဘူတာ ဝိဘူတ ဘေဒေါ-ဝိဘူတာရုံ၊ အဝိဘူတာရုံဟု ကွဲပြားခြင်းသည်၊ နတ္ထိ- မရှိ၊ တဒါရမဏုပ္ပါဒေါစ - တဒါရုံတို့၏ ဖြစ်ခြင်းသည်လည်း၊ တထာ-ထို့ အတူပင်တည်း၊ (မရှိဟူလို။) ၂။ ဟိ-ချဲ့ဦးအံ့၊ တတ္ထ - ထို အပ္ပနာဇောဝါရ၌၊ အဋ္ဌ- ၈ ပါးကုန်သော၊ ဉာဏသမ္ပယုတ္တကာမာဝစရ ဇဝနာနံ-ဉာဏ အပ္ပနာဇောဝီထိ။ ။ မဟဂ္ဂုတ်လောကုတ္တရဇော ၂၆ ကို အပ္ပနာဇော ဟု ခေါ်၏။ ထိုအပ္ပနာဇော စောသောစိတ် ဖြစ်လှည့်အကြိမ်ကို အပ္ပနာဇော ဝါရဟု ခေါ်သည်၊ ဤစကားအရ မနောဒွါရဝီထိ၌ ကာမဇောဝါရ အပ္ပနာ ဇောဝါရ ဟု ၂ မျိုး ရှိကြောင်း သိရာ၏။ ၁။ ဝိဘူတာ ဝိဘူတဘေဒေါ နတ္ထိ။ ။ ဈာန် မဂ် ဖိုလ်ကို ရဘို့ရာ ကသိုဏ်းစသော အာရုံကို မှန်း၍ ကမ္မဋ္ဌာန်း စီးဖြန်းသည့်အခါ ထို ကသိုဏ်း စသော အာရုံများ အလွန်ထင်ရှားစွာ ထင်ပေါ်လာမှသာ ဈာန်စသည်ကို ရနိုင်ကြသည်၊ ထို့ကြောင့် ဈာန်ဇော မဂ်ဇော ဖိုလ်ဇော စောရာ အပ္ပနာ ဝီထိ၏ အာရုံမှန်လျှင် ထင်ရှားသော – ဝိဘူတာရုံ တမျိုးသာ ဖြစ်ရမည်၊ အဝိဘူတာရုံ ဟူ၍ မရှိစကောင်း၊ “ဝိဘူတာ ဝိဘူတဘေဒေါ နတ္ထိ”ဆိုသော ကြောင့် ၂ မျိုးလုံး မရှိဟု မမှတ်လင့်၊ ထို ၂ မျိုး ကွဲပြားမှုသာ မရှိသည် ဝိဘူတာရုံတမျိုးကား ရှိပေသည်သာ။ တထာ တဒါရမဏုပ္ပါဒေါစ' “ကာမေ ဇဝနသတ္တာ လမ္ဗနာနံ နိယမေ သတိ” စသည်ဖြင့် လာလတ္တံ့အတိုင်း ကာမဇောနောက်၌သာ တဒါရုံ ကျနိုင် ရကား ဤ အပ္ပနာဇောဝီထိ၌ တဒါရုံဖြစ်ခြင်းလည်း မရှိ။ သမ္ပယုတ် ကာမာဝစရဇောတို့တွင်၊ အညတရသ္မိံ – အမှတ် မထား၊ တပါးပါးသောဇောသည်၊ ပရိကမ္မောပစာရာ နုလောမ ဂေါတြဘုနာမေန' ပရိကံ၊ ဥပစာ၊ အနုလုံ၊ ဂေါတြဘု ဟူသော နာမည်ဖြင့်၊ စတုတ္ထံ ဧဝ ဝါ – လေးကြိမ်သာလျှင်သော်၎င်း၊ တိက္ခတ္တုံ ဧဝ ဝါ - သုံးကြိမ်သာလျှင်သော်၎င်း၊ ယထာက္ကမံ- ၂။ တတ္ထ ဟိ၊ ပေ၊ အပ္ပနာဝီထိ ဩတရတိ--ဤစကားကား အပ္ပနာ ဝီထိ ကျပုံကို အကျယ် ပြသော စကားတည်း၊ ဘဝင်္ဂစလန ဘဝင်္ဂုပစ္ဆေဒ မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်းတို့ကား ကာမဇောဝါရအတိုင်းဖြစ်၍ မထူးပြီ။ ဉာဏသမ္ပယုတ္တ၊ ပေ၊ အညတရသ္မိံ - ကမ္မဋ္ဌာန်း ပေါက်လုခါနီး၌ ဖြစ်သော မဟာကုသိုလ်၊ သို့မဟုတ် မဟာကြိယာစိတ်များသည် ဉာဏ်နှင့် ယှဉ်သော စိတ်များသာ ဖြစ်ထိုက်သည်၊ ထို့ကြောင့် မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း၏ အခြားမဲ့၌ မဟာကုသိုလ် မဟာကြိယာ ဉာဏသမ္ပယုတ်ဇော ၈ ပါးတွင် တပါးပါးသော ဇောသည့် စော၏။ ပရိကမ္မောပစာရာ၊ ပေ၊ တိက္ခတ္တုံ ဧဝ ဝါ--ထိုသို့စောရာ၌ ၄ ကြိမ် သာလျှင်သော်လည်း စောခွင့် ရှိ၏၊ (ဧဝ သဒ္ဒါဖြင့် ၄ ကြိမ်ထက် မလွန်ရဟု ကန့်။) ထို ၄ ကြိမ် စောရာ၌ ၎င်း ဇောတို့ နာမည်ကား “၁-ပရိကမ်၊ ၂-ဥပစာရ၊ ၃-အနုလုံ၊ ၄-ဂေါတြဘု” ဟူသည်တည်း၊ ၃ ကြိမ်သာလျှင် သော်လည်း စောခွင့်ရှိ၏။ (ဧဝ သဒ္ဒါဖြင့် ၃ ကြိမ်အောက် မယုတ်ရဟု ကန့်။) ထို ၃ ကြိမ်စောရာ၌ ပရိကမ် အမည်ကို ချန်ထား၊ [ ဤ ပရိကမ် စသော ဇောများကို “ဥပစာရ သမာဓိဇာ”ဟု ခေါ်၏၊ ဥပစာရဈာန် မဂ်ဖိုလ် တို့၏ အနီး ဥပစာ၌ ဖြစ်သော+သမာဓိ=တည်ကြည်သော ဇောများ။] ယောဂီသည် မန္တပညပုဂ္ဂိုလ်၊ တိက္ခပညပုဂ္ဂိုလ် ဟု ၂ မျိုးရှိ၏၊ မန္တ = နုံ့သော၊ ညံ့သော--ပည=ပညာရှိသူ။ တိက္ခပည=ထက်မြက်သော ပညာ ရှိသူ။ မန္တပညပုဂ္ဂိုလ်၌ အသိဉာဏ် နုံ့နှေးရကား ယခင် ဥပစာရ သမာဓိ ဇောများ ၄ ကြိမ်တိုင်အောင် စောမှ ကိစ္စပြီး၏၊ တိက္ခပညပုဂ္ဂိုလ်၌ အသိ ဉာဏ် လျင်မြန်ရကား ယခင်ဇောများ ၃ကြိမ်စောရုံမျှဖြင့် ကိစ္စပြီး၏၊ “ဈာန်- မဂ်-ဖိုလ် များကို ရ၏” ဟူလို။ --- ## Trang 114 အကြင်အကြင်အစဉ်ရှိတိုင်း၊ ဥပ္ပဇ္ဇိတွာ-ဖြစ်ပြီး၍၊ နိရုဒ္ဓေ-ချုပ် သည်ရှိသော်၊ အနန္တရမေဝ-ချုပ်သည်၏ အခြားမဲ့၌သာလျှင်၊ ယထာရဟံ-တိက္ခမန္ဒ၊ ပုဂ္ဂိုလ်အလိုက်၊ ထိုက်သည်အားလျော် စွာ၊ စတုတ္ထံ ဝါ-၄ ကြိမ်မြောက်သော်၎င်း၊ ပဉ္စမံ ဝါ- ၅ ကြိမ် မြောက်သော်၎င်း၊ ဆဗ္ဗီသတိ မဟဂ္ဂတ လောကုတ္တရ ဇဝနေသု- နှစ်ဆယ့်ခြောက်ပါးသော မဟဂ္ဂုတ် လောကုတ္တရာ ဇောတို့တွင်၊ ယထာဘိနီဟာရဝသေန - အကြင်အကြင် သမထ ဝိပဿနာ ဘာဝနာစိတ်ကို ရှေးရှုဆောင်ခြင်း၏အစွမ်းဖြင့်၊ ယံကိဉ္စိ'တစုံ ယထာရဟံ စတုတ္ထံ ဝါ ပဉ္စမံ ဝါ ယံ ကိဉ္စိ ဇဝနံ' မန္တပညပုဂ္ဂိုလ်သန္တာန်၌ ဥပစာရသမာဓိဇော ၄ ကြိမ်စောပြီးနောက် ၅ ကြိမ်မြောက်ဝယ် အပ္ပနာဇော စော၏။ တိက္ခပညပုဂ္ဂိုလ်သန္တာန်၌ ၄ ကြိမ်မြောက်ဝယ် အပ္ပနာဇောစော၏၊ ထို့ကြောင့် “ယထာရဟံ” ဟု ဆိုသည်။ ဆဗ္ဗီသတိ၊ ပေ၊ ယထာဘိနီဟာရ ဝသေန' [ကသိုဏ်းစသော သမထ ကမ္မဋ္ဌာန်းကို အားထုတ်လျှင် ဈာန်ရ၏၊ အနိစ္စ ဒုက္ခ စသော ဝိပဿနာကို အားထုတ်လျှင် မဂ် ဖိုလ် ရ၏။] ဈာန်ရအောင် အားထုတ်သူသည် မိမိ၏ သမထ ဘာဝနာစိတ်ကို ဈာန်သို့ရောက်အောင် ရှေးရှုဆောင်၏၊ မဂ်ရအောင် အားထုတ်သူကလည်း မိမိ၏ ဝိပဿနာ ဘာဝနာစိတ်ကို မဂ်ဖိုလ် ရောက် အောင် ရှေးရှုဆောင်၏၊ ဤသို့ မိမိ၏စိတ်ကို ရှေးရှုဆောင်ခြင်းကို “ယထာဘိ နီဟာရ” ဟု ဆိုသည်၊ [ အဘိ=ရှေးရှု+ နီဟာရ=ဆောင်ခြင်း။ ] ဤသို့ တခုသော၊ ဇဝနံ−ဇောသည်၊ အပ္ပနာန္တိ – အပ္ပနာအစဉ်သို့၊ ဩတရတိ – သက်ရောက်၏၊ တတော – ထို အပ္ပနာန္တိသို့ သက်ရောက်အခါမှ၊ ပရံ − နောက်၌၊ အပ္ပနာဇဝနာဝသာနေ−အပ္ပနာဇော၏ အဆုံး၌၊ ဘဝင်္ဂပါတောဝ - လျှင်၊ ဟောတိ-၏။ ယထာဘိနီဟာရ၏ အစွမ်းဖြင့် ၂၆ ပါးသော အပ္ပနာဇောတွင် ၁ ပါးပါး သည် အပ္ပနာအစဉ်သို့ ရောက်၏၊ – အပ္ပနာဇော စောသည် — ဟူလို၊ ပဌမ ဈာန်သို့ ရှေးရှု ဆောင်လျှင် ပဌမဈာန်ဇော စောမည်၊ ဒုတိယ ဈာန်သို့ ရှေးရှု ဆောင်လျှင် ဒုတိယဈာန်ဇော စောမည်၊ စသည်ဖြင့် သိလေ။ အစဆုံးရသော ဈာန ဝီထိ ဖြစ်ပုံကား— ပထဝီကသိုဏ်း စသည်ကို စီးဖြန်းဘန်များသဖြင့် ဈာန် ရလုလတ်၍ ပထဝီကသိုဏ်း ပညတ် စသော အာရုံ တခုခုသည် မနောဒွါရ၌ ထင်လာသည် ရှိသော် ဘဝင်္ဂစလန ဘဝင်္ဂုပစ္ဆေဒ မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း မန္တပည ပုဂ္ဂိုလ်၌ ပရိကမ် ဥပစာ အနုလုံ ဂေါတြဘု ဟု ဥပစာရသမာဓိဇော ၄ ကြိမ်၊ တိက္ခပညပုဂ္ဂိုလ်၌ ဥပစာ အနုလုံ ဂေါတြဘု ဟု သုံးကြိမ်၊ ထို့နောက် အပ္ပနာသမာဓိဇော တကြိမ်အကျတွင် ဝီထိစဉ် ပြတ်၍ ဘဝင် ဖြစ်ထိုက်သမျှ ဖြစ်သတည်း။ မန္တပည ပုဂ္ဂိုလ်၏ အစဆုံး ရအပ်သော ဈာနဝီထိပုံ ဘ 000 000 000 000 000 000 000 ဂေါ ဈ ဘ 000 000 000 [တိက္ခပညပုဂ္ဂိုလ်၏ ဝီထိ၌ ပရိကံ မပါခြင်းသာ ထူး၏၊ ပ = ပရိကံ၊ ဥ = ဥပစာ၊ န = အနုလုံ၊ ဂေါ = ဂေါတြဘု၊ ဈ = ဈာန်။] --- ## Trang 115 စဉ်းစား ဖွင့်ဆိုပိုင်း ၃။ တတ္ထ - ထိုအပ္ပနာဇောဝါရ၌၊ သောမနဿသဟဂတဇဝနာနန္တရံ - သောမနဿသဟဂုတ်ဇော၏ အခြားမဲ့၌၊ အပ္ပနာပိ - အပ္ပနာဇောကိုလည်း၊ သောမနဿသဟဂတာဝ - သောမနဿ သဟဂုတ် အပ္ပနာဇောကိုသာလျှင်၊ ပါဋိင်္ခိတဗ္ဗာ - အလိုရှိအပ်၏။ ဥပေက္ခာသဟဂတ ဇဝနာနန္တရံ - ဥပေက္ခာ သဟဂုတ်ဇော၏ အခြားမဲ့၌၊ (အပ္ပနာပိ -'ကိုလည်း) ဥပေက္ခာသဟဂတာဝ - ဥပေက္ခာသဟဂုတ် အပ္ပနာဇောကိုသာလျှင်၊ ပါဋိင်္ခိတဗ္ဗာ - ၏။ ၃။ တတ္ထ သောမနဿ၊ ပေ၊ ဥပေက္ခာသဟဂတာဝ - ဤစကားကား အပ္ပနာဇောဝီထိ၌ ဥပစာရသမာဓိဇောခေါ် ကာမဇောနှင့် အပ္ပနာသမာဓိ ဇောများသည် သောမနဿသဟဂုတ်ချင်း ဥပေက္ခာသဟဂုတ်ချင်း ဖြစ်သော ဝေဒနာ တူရမည် ဟု ပြသော စကားတည်း။ သောမနဿ၊ ပေ၊ သောမနဿသဟဂတာဝ' မဟာကုသိုလ် ကြိယာသောမနဿသဟဂုတ် ဉာဏသမ္ပယုတ်ဇော ၄ ပါးတွင် ၁ ပါးပါးသော ဇော နောင် မဟဂ္ဂုတ် သောမနဿသဟဂုတ်ဇော ၁၀၊ မဂ်ဖိုလ်သောမနဿ သဟဂုတ်ဇော ၃၂၊ ပေါင်း ၄၀ တွင် တပါးပါး စောနိုင်၏။ [ဤစကားအရ “ဒွတ္တိံသ သုခပုညမ္ဘာ၊ သုခိတကြိယတော အဋ္ဌ”ဟု ဂါထာ၌ဖြစ်လတ္တံ့။] ဥပေက္ခာသဟဂတ၊ ပေ၊ ဥပေက္ခာသဟဂတာဝ — မဟာကုသိုလ် ကြိယာ ဥပေက္ခာသဟဂုတ် ဉာဏသမ္ပယုတ်ဇော ၄ ပါးတွင် တပါးပါးသော ဇောနောင် မဟဂ္ဂုတ် ဥပေက္ခာသဟဂုတ်ဇော ၁၀၊ မဂ်ဖိုလ် ဥပေက္ခာသဟဂုတ်ဇော (ပဉ္စမဈာန်) ၈၊ ပေါင်း ၁၈၊ တွင် တပါးပါးစောနိုင်၏။ [ဤစကားအရ “ဒွါဒသောပေက္ခကာပရံ၊ ဆ သမ္ဘောန္တိ ဥပေက္ခကာ” ဟု ဖြစ်လတ္တံ့။] ၄။ တထာပိ - ထိုတူသောဝေဒနာရှိသောဇောဝါရ၌လည်း၊ ကုသလဇဝနာနန္တရံ - မဟာကုသိုလ် ဉာဏသမ္ပယုတ် ဇော ၄ ခုတို့၏ အခြားမဲ့၌၊ ကုသလဇဝနာဝ - မဟဂ္ဂုတ်လောကုတ္တရာ ကုသိုလ်ဇောသည်၎င်း၊ ဟေဋ္ဌိမံ - အောက်ခံဖြစ်သော၊ ဖလတ္တယဉ္စ - ဖိုလ်ဇော ၃ ခု အပေါင်းသည်၎င်း၊ အပ္ပနာတိ - အပ္ပနာ ဖြစ်၏။ ကြိယဇဝနာနန္တရံ − မဟာကြိယာ ဉာဏသမ္ပယုတ် ဇော ၄ ခု၏အခြားမဲ့၌၊ ကြိယဇဝနာဝ - မဟဂ္ဂုတ်ကြိယာဇော သည်၎င်း၊ အရဟတ္တဖလဉ္စ - အရဟတ္တဖိုလ်ဇော သည်၎င်း၊ အပ္ပနာတိ - အပ္ပနာဖြစ်၏၊ ဣတိ - ဤသို့ မှတ်အပ်၏။ ၄။ တထာပိ ကုသလ၊ ပေ၊ အရဟတ္တဖလဉ္စ' ဤစကားကား ကုသိုလ် ကာမဇောနောင် စောထိုက်သော အပ္ပနာဇော၊ ကြိယာ ကာမဇောနောင် စောထိုက်သော အပ္ပနာဇောတို့ကို ခွဲပြသော စကားတည်း။ ကုသလဇဝနာ၊ ပေ၊ ဖလတ္တယ မဂ္ဂေတိ— မဟာကုသိုလ် ဉာဏသမ္ပ ယုတ်ဇော ၄ ပါးတွင် တပါးပါးနောင် မဟဂ္ဂုတ် လောကုတ္တရာ ကုသိုလ်ဇော ၂၉၊ (အရဟတ္တဖိုလ်ကြဉ်)အောက်ဖိုလ်ဇော ၁၅၊ ပေါင်း ၄၄ ပါးတွင် တပါးပါး စောနိုင်၏။ သို့သော် ဝေဒနာချင်းကား ဖြစ်နောက် တူရလိမ့်မည်။ [ဤစကားအရ “ပုထုဇ္ဇနာနံ သေက္ခာနံ၊ ကာမပုညတိဟေတုတော” ဟု ဂါထာ၌ လာလတ္တံ့။] ကြိယဇဝနာနန္တရံ၊ ပေ၊ အရဟတ္တဖလဉ္စ—— မဟာကြိယာ ဉာဏသမ္ပ ယုတ်ဇော ၄ ပါးတွင် တပါးပါးနောင် မဟဂ္ဂုတ်ကြိယာဇော ၉၊ အရဟတ္တ ဖိုလ်ဇော ၅၊ ပေါင်း ၁၄ ပါးတွင် တပါးပါး စောနိုင်၏။ သို့သော် ဝေဒနာ ချင်းကား ဖြစ်နောက် တူရလိမ့်မည်။ [ ဤစကား အရ – “တိဟေတုကာမ ကြိယာတော၊ ဝိတရာဂါန မပ္ပနာ” ဟု ဂါထာ၌ လာလတ္တံ့။ ] ---