## Trang 196

၁။ ပန-အဘို့ တပါးကား၊ သဗ္ဗာနိပိ-အလုံးရုံလည်း ဖြစ်ကုန်သော၊ ဧတာနိ ပါ – ဤရုပ်တို့ကို၊ ကာမလောက - ကာမဘုံ၌၊ ယထာရဟံ – ရထိုက်သည်အားလျော်စွာ၊ အနူနာနိ - မယုတ်လျော့ကုန်သည် ဖြစ်၍၊ ပဝတ္တိယံ-ပဝတ္တိအခါ၌၊ ဥပလဗ္ဘန္တိ-ရအပ်ကုန်၏၊

၂။ ပဋိသန္ဓေယံပန - ပဋိသန္ဓေ အခါ၌ကား၊ သံသေဒဇာနဉ္စ-သံသေဒဇ သတ္တာတို့၏ ( သန္တာန်၌ )၎င်း၊ သြပပါတိကာနဉ္စ-သြပပါတိက သတ္တာတို့၏ ( သန္တာန်၌ ) ၎င်း၊ ဥက္ကဋ္ဌဝသေန-အလွန်ကို ပိုင်းခြားခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့်၊ စက္ခု သောတ ဃာန ဇိဝှါ ကာယ ဘာဝ ဝတ္ထု ဒသက သင်္ခါတာနိ - စက္ခုဒသက သောတဒသက ဃာနဒသက ဇိဝှါဒသက ကာယဒသက ဘာဝဒသက ဝတ္ထုဒသက ဟု ဆိုအပ် ကုန်သော၊ သတ္တဒသကာနိ-ခုနစ်ပါးသောဒသကတို့သည်၊ ပါတုဘဝန္တိ-ထင်ရှား ဖြစ်ကုန်၏။

---

ရူပပဝတ္တိက္ကမ ။ [ပဝတ္တိ+က္ကမ။ ပဝတ္တိ=ဖြစ်ခြင်း (ပျက်ခြင်းပါ ယူ)+က္ကမ= အစဉ် ] ရုပ်တို့၏ ဖြစ်ပုံပျက်ပုံ အစဉ်ကို ပြရာ အပိုင်းအခဏ်းကို "ရူပပဝတ္တိက္ကမ" ခဏ်း ဟု ခေါ်သည်။

၁။ သဗ္ဗာနိပိ၊ ပေ၊ ဥပလဗ္ဘန္တိ 'ကာမဘုံ၌ ရုပ် ၂၈ ပါးလုံး (အယုတ်အလျော့ မရှိ)ပဝတ္တိအခါဝယ် ထိုက်သလို ရကြ၏။ အမ ဖြစ်လျှင် ပုရိသဘာဝရုပ် မရ-အထီး ဖြစ်လျှင် ဣတ္ထိဘာဝရုပ် မရသောကြောင့်၎င်း, စက္ခု သောတ စသည် ချို့ သူတို့၌ တချို့ ရုပ်များ မရှိသောကြောင့်၎င်း, "ယထာရဟံ" ဟု ဆိုသည်။

အနူနာနိ — ထိုသို့ ပုဂ္ဂိုလ်အလိုက် အချို့ ရုပ်များ ရထိုက်သော်လည်း ကာမဘုံ တစ်ခုလုံး အတွက်ကား ရုပ် ၂၈ ပါးလုံးပင် ရနိုင်လေသောကြောင့် "အနူနာနိ" ဟု မိန့်ဆိုသည်။ [ အနူန=န+ဥန။ ဥန=ယုတ်လျော့သည့်+န=မဟုတ်။]

---

၂။ ပဋိသန္ဓိယံ၊ပေ၊ ပါတုဘဝန္တိ —— ပဋိသန္ဓေ စိတ် စေတသိက်နှင့် ကမ္မဇရုပ်တို့၏ တဘဝတဘဝ၌ ပဌမဆုံးဖြစ်ရာ အခါကို ပဋိသန္ဓေအခါ ဟု ခေါ်၏၊ ထို ပဌမဆုံး ဖြစ်သော စိတ် စေတသိက် ကမ္မဇရုပ်တို့၏ ဌီမှ စ၍ နောက်ကာလကို ( စုတိစိတ် မကျမီ အတွင်း၌ ) ပဝတ္တိအခါဟူ၍ ခေါ်သည်၊ ဤကား အဘိဓမ္မာ ထုံးစံတည်း။

ပုဂ္ဂိုလ် အမျိုးအစားသည် သံသေဒဇ'သြပပါတိက− ဂဗ္ဘသေယျက ဟု ၃ မျိုး ရှိ၏၊ ဂဗ္ဘသေယျကသည်လည်း ဇလာဗုဇ အဏ္ဍဇ – ဟု ၂ မျိုးရှိပြန်၏၊ ထို့ကြောင့် ပုဂ္ဂိုလ်အမျိုးအစားသည် ၃ မျိုးတနည်း, ၄ မျိုးတနည်း ရှိ၏ ဟု မှတ်၊ ဤပုဂ္ဂိုလ် ၄ မျိုးကို "ယောနိ ၄ မျိုး"ဟုလည်း ခေါ်စမှတ်ပြု၏၊ ယောနိသဒ္ဒါကား " အမျိုးဇာတ် " ဟူသော အနက်ကို ဟောသည်။

သံသေဒဇ'သံသေဒ+ဇ။ သံသေဒ=ငြိကပ်တွယ်တာရာ အရပ်၌+ဇ'ဖြစ်သောသတ္တာ။ [ သံသေဒ+ဇာတော, သံသေဒဇော။ ] ပဒုမ္မာကြာပန်း၌ သန္ဓေ တည်သော ပဒုမဝတီ မိဖုရား, ဝါးပင်၌ သန္ဓေ တည်သော ဝေဠုဝတီမိဖုရား, ရေပုတ် ငါးပုတ် စသည်တို့၌ သန္ဓေတည်သော ပိုးလောက် စသော သတ္တာမျိုးတည်း။

---

ဩပပါတိက — [ ဥပပါတ+ ဣက။ ဥပ'ခုန်လွှား၍+ ပါတ-ကျရောက် သကဲ့ သို့+ ဣက = ဖြစ်ခြင်းရှိသူ။ ] ဘဝဟောင်းမှ ခုန်လွှားခဲ့၍ ဘွားကနဲ ကျလာသကဲ့သို့ ခန္ဓာကိုယ် အထင်အရှား ဖြစ်သူကို သြပပါတိက (ဥပပတ် ပဋိသန္ဓေ နေသော) သတ္တာဟု ခေါ်သည်၊ ကမ္ဘာဦးက လူများနှင့် နတ် ဗြဟ္မာ စသည်တို့တည်း။

---

## Trang 197

ပန-အဘို့တပါးကာ၊ ဩမကဝသေန - အယုတ်အလျော့ကို ပိုင်းခြား ခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့်၊ စက္ခု၊ သောတ ဃာန ဘာဝဒသကနိ-စက္ခု သောတ ဃာန ဘာဝဒသကတို့ကို၊ ကဒါစိ–တရံတခါ၌၊ န လဗ္ဘန္တိ – မရအပ်ကုန်၊ တသ္မာ - ထို ကြောင့်၊ တေသံ-ထိုစက္ခု၊ သောတ ဃာန ဘာဝဒသကတို့နှင့်၊ ဝသေန-စပ်သဖြင့်၊ ကလာပဟာနိ-ကလပ်တို့၏ ယုတ်လျော့ခြင်းကို၊ ဝေဒိတဗ္ဗာ-သိအပ်၏။

---

၃။ ပန - အဘို့ တပါးကား၊ ဂဗ္ဘသေယျက သတ္တာနံ-ဂဗ္ဘသေယျက သတ္တာတို့၏ (သန္တာန်)၌၊ ကာယ ဘာဝ ဝတ္ထုဒသက သင်္ခါတာနိ- ကာယ ဘာဝ ဝတ္ထုဒသက ဟု ဆိုအပ် ကုန်သော၊ တီဏိ - သုံးပါးကုန်သော၊ ဒသကနိ - ဒသကတို့သည်၊ ပါတုဘဝန္တိ-ထင်ရှားဖြစ်ကုန်၏၊ တတ္ထာပိ'ဆို သုံးပါးသော ဒသကတို့တွင်လည်း၊ ဘာဝ ဒသကံ-ဘာဝဒသကကို၊ ကဒါစိ - တရံတခါ၌၊ န လဗ္ဘတိ - မရအပ်၊ တတော-ထို ပဋိသန္ဓေအခါမှ၊ ပရံ−နောက်၌၊ ပဝတ္တိကာလေ - ပဝတ္တိအခါ၌၊ ကမေန-အစဉ်အားဖြင့်၊ ဝါ-တရွေ့ရွေ့၊ (ဝဍ္ဎမာနာနံ-ကြီးပွားကုန်သည် ရှိသော်၊) စက္ခုဒသကာဒယောစ – စက္ခု သောတ ဃာန ဇိဝှါ ဒသက တို့သည်လည်း၊ ပါတုဘဝန္တိ--ထင်ရှားဖြစ်ကုန်၏။

---

၃။ ဂဗ္ဘသေယျက၊ပေ၊ပါတုဘဝန္တိ — [ဂဗ္ဘော-အမိ ဝမ်းတိုက်+သေယျက=ကိန်းအောင်း ( ဖြစ်နေ ) သူ။] အမိဝမ်း၌ ကိန်းအောင်း၍ ပဋိသန္ဓေနေသူကို "ဂဗ္ဘသေယျက သတ္တာ" ဟု ခေါ်သည်၊ ဂဗ္ဘသေယျက ၂ မျိုးတွင် လူ စသောသူတို့ကဲ့သို့ သူငယ်အိမ် သားအိမ်၌ ဖြစ်သူကို "ဇလာဗုဇ" သတ္တာဟု ခေါ်သည်၊ ငှက် စသောသတ္တဝါတို့ကဲ့သို့ ဥခွံ၌ဖြစ်သူကို "အဏ္ဍဇ" သတ္တာ ဟု ခေါ်သည်၊ [ ဇလာဗု = သားအိမ်၌ + အဏ္ဍ = ဥခွံတွင်း၌+ဇ=ဖြစ်သူ။]

၍ ဂဗ္ဘသေယျက သတ္တာ ၂ မျိုးတို့ သန္တာန်၌ ပဋိသန္ဓေအခါ ကာယဒသက ဘာဝဒသက ဝတ္ထုဒသကတို့ ဖြစ်ကုန်၏၊ ၎င်းကလာပ် ၃ မျိုးကိုပင် "ကလလ ရေကြည်" ဟု ခေါ်သည်၊ [ အချို့ သတ္တာများ၌ ဘာဝဒသက ချို့တဲ့တတ်သေး၏။ ] ပဋိသန္ဓေ တည်ပြီးနောက် တစတစ ကြီးပွား၍ ၁၁ သတ္တာဟ (၇၇ ရက်) လောက် ကြာမှ စက္ခု၊ သောတ ဃာန ဇိဝှါ ဒသကတို့ ဖြစ်ကြသည်၊ [ ၎င်းတို့နှင့်စပ်၍ "ကမေန" ပါဌ်သာ သင့်မြတ်ကြောင်းကို....]

---

ပဋိသန္ဓေအခါ ရထိုက်၏ " ဆိုသော်လည်း အလွန်ဆုံးကို ပိုင်းခြား၍ ဆိုခြင်းဖြစ်သည်၊ အောက်ထစ်ကို လျော့၍ ပိုင်းခြားလျှင်, သံသေဒဇ သြပပါတိက သတ္တာတို့ သန္တာန်၌ စက္ခု သောတ ဃာန ဘာဝဒသက ၄ ပါးတို့ အချို့ သတ္တာ၏ ပဋိသန္ဓေ အခါ၌ မရသည်လည်း ရှိသေးရကား ထို ဒသက ၄ ပါးနှင့် စပ်၍ ရုပ်ကလာပ် လျော့နိုင်ပုံကိုလည်း သိလေ၊[ ဟာနိ၌ ဟာ-ဓာတ်+တိ ပစ္စည်း, တိကို နိပြုထားသည်၊ ဣတ္ထိလိင်ဧကဝုစ်။]

---

## Trang 198

"တတော ပရံ ပဝတ္တိမှိ, ဝဍ္ဎမာနဿ ဇန္တုနော၊
စက္ခုဒသကာဒယော စ, စတ္တာရော ဟောန္တိ သမ္ဘဝါ"

အရှင်အနုရုဒ္ဓါ ရေးသား အပ်သော ပရမတ္ထဝိနိစ္ဆယ ပါဠိဖြင့် ဘာသာဋီကာ၌ ဆုံးဖြတ်ထားသည်၊ ၍ သင်္ဂြိုဟ်စကားရပ်နှင့် စပ်၍ ပရမတ္ထသရူပဘေဒနီလာ ဆောင်ပုဒ်ကို မှတ်သားရာ၏။

[ဆောင်] ဘုမ္မဇိုင်းဖြတ်, ကြွင်းနတ် - နိဇ္ဈာ, ငရဲရွာ, တစ်သာ ဥပပါတ်၊ အကြွင်းဂတိ, လေးယောနိ, ရဘိ ပုံသေမှတ်။

[ဘုမ္မဇိုင်းနတ်ကို ပယ်၍ ကြွင်းသော နတ်ဗြဟ္မာများ, နိဇ္ဈာမတဏှိကဟု ခေါ်ဝေါ်အပ်သော (မီးသရဲ) ပြိတ္တာမျိုးနှင့် ငရဲဘုံများ၌ ဥပပါတ်ပဋိသန္ဓေ တစ်မျိုးသာ ရ၏၊ ကြွင်းသော လားရာ ဂတိများ၌ ယောနိ ၄ မျိုးလုံး ရ၏၊ မနုဿဂတိ(လူ့ဘုံ)၌ ကမ္ဘာဦးက လူတို့သည် ဥပပါတ် ပဋိသန္ဓေ နေကြ၏၊ ပဒုမဝတီ စသောသူတို့ သံသေဒဇ ပဋိသန္ဓေနေကြ၏၊ ဇလာဗုဇကား ယခု ထုံးစံပင်တည်း၊ အချို့လူများသည် ဥခွံတွင်း၌ အဏ္ဍဇ ပဋိသန္ဓေ နေကြ၏၊ တိရိစ္ဆာန် ပြိတ္တာနှင့် ဘုမ္မဇိုင်းနတ်များ၌လည်း ဤကဲ့သို့ ယောနိ ၄ ပါးလုံး ရနိုင်သည်။]

---

[ဆောင်] စက္ခု-သောတ, ဃာန-ဘာဝါ, ချို့ကောင်းရာကား, နှစ်ဖြာ ဂဗ္ဘ, သံသေဒ မှတ်၊ ဥပပါတ်မှာ, ပါယ်၌ သာလျှင်, စက္ခု-သောတ, ဘာဝချို့ဘိ၊ သုဂတိကား, ကမ္ဘာဦးသား, ချို့ငြား ဘောတစ်ခု။

[ဇလာဗုဇ အဏ္ဍဇ ဟူသော ဂဗ္ဘသေယျက ၂ မျိုးနှင့် သံသေဒဇသတ္တာတို့၌ စက္ခုဒသက သောတဒသက ဃာနဒသက ဘာဝဒသက ဤ ၄ မျိုးချို့တဲ့နိုင်၏၊ ဥပပါတ် ပဋိသန္ဓေ နေသူတို့တွင် အပါယ် ဥပပါတ် ပုဂ္ဂိုလ်တို့၌သာ စက္ခု သောတ ဘာဝဒသက ၃ မျိုး ချို့တဲ့ကောင်း၏၊ သုဂတိဘုံသား ဥပပါတ် ပုဂ္ဂိုလ်တို့တွင် ကမ္ဘာဦးက လူ ဥပပါတ်၌ ဘာဝဒသက ကလာပ် ချို့၏ (ကမ္ဘာဦးကလူများ ယောက်ျားလည်းမဟုတ်, မိန်းမလည်း မဟုတ်ကြသေး၊) အခြားသော သုဂတိဘုံသား ဥပပါတ်များကား မည်သည့် ရုပ်ကလာပ်မျှ မချို့တဲ့ကြချေ။

---

**လေ့ကျင့်ခဏ်း မေးခွန်းများ**

က။ ကာမဘုံသား အထီး အမတို့၌ ရုပ်ပေါင်းမည်မျှစီ ရထိုက်သနည်း။ ပုဂ္ဂိုလ်အမျိုးအစား ၃ ပါး, တနည်း ၄ ပါးကို သရုပ်ရေတွက်ပါ။

ခ။ သံသေဒဇ သြပပါတိက သတ္တာ ဟူသည် အဘယ် သတ္တာမျိုးနည်း။

ဂ။ ထို သတ္တာတို့၌ ပဋိသန္ဓေအခါ ရုပ်ကလာပ်ပေါင်း အလွန်ဆုံး မည်မျှ ရထိုက်၍, မည်သည့်ရုပ်ကလာပ်များ ချို့တဲ့ကောင်းသနည်း။

ဃ။ ဂဗ္ဘသေယျက သတ္တာတို့၏ ပဋိသန္ဓေအခါ၌ ရုပ်ကလာပ် ပေါင်း အလွန်ဆုံးမည်မျှ, အနည်းဆုံးမည်မျှ ရထိုက်သနည်း။

င။ ကလလ ရေကြည် ဟူသည် အဘယ်ရုပ်များကို ခေါ်သနည်း။

စ။ ဘုမ္မဇိုင်းမှ တစ်ပါး နတ်ဗြဟ္မာများ၌ အဘယ်ယောနိ ရသနည်း။

ဆ။ မနုဿဂတိ တိရစ္ဆာနဂတိတို့၌ အဘယ်ယောနိ ရသနည်း။

ဇ။ နိဇ္ဈာမတဏှိကပြိတ္တာမှ တစ်ပါး အခြား ပေတဂတိ၌ အဘယ်ယောနိ ရထိုက်သနည်း။

ဈ။ ဘုမ္မဇိုင်းနတ် နိဇ္ဈာမတဏှိကပြိတ္တာ နိရယဂတိတို့၌ အဘယ် ယောနိ ရထိုက်သနည်း။

ည။ စက္ခု သောတ ဃာန ဘာဝ စသော ဆောင်ပုဒ်ကို ရွတ်ပါ။

---

## Trang 199

**ရုပ်တို့၏ဖြစ်စဉ်**

၄။ ဣစ္စေဝံ - ဤ ဆိုအပ် ပြီးသော အစီအစဉ်ဖြင့်၊ ပဋိသန္ဓေမုပါဒါယ-ပဋိသန္ဓေစိတ်၏ဥပါဒ်ခဏကို၊ ဥပါဒါယ – အစပြု၍၊ ကမ္မသမုဋ္ဌာနာ-ကမ္မသမုဋ္ဌာန် ရုပ်တို့၎င်း၊ ဒုတိယစိတ္တံ-ပဌမဘဝင်စိတ်၏ ဥပါဒ်ခဏကို၊ ဥပါဒါယ-၍၊ စိတ္တသမုဋ္ဌာနာ – စိတ္တသမုဋ္ဌာန် ရုပ်တို့၎င်း၊ ဌိတိကာလံ - ပဋိသန္ဓေစိတ်၏ ဌီကာလကို၊ ဥပါဒါယ – ၍၊ ဥတုသမုဋ္ဌာနာ-ဥတုသမုဋ္ဌာန် ရုပ်တို့၎င်း၊ ဩဇာဖရဏံ-သြဇာ၏ ပြန့်နှံ့ရာ အခါကို၊ ဥပါဒါယ – ၍၊ အာဟာရ သမုဋ္ဌာနာစ-အာဟာရ သမုဋ္ဌာန်ရုပ်တို့၎င်း၊ ဣတိ-ဤသို့၊ စတုသမုဋ္ဌာနရူပကလာပသန္တတိ – လေးပါးသော အကြောင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်သော ရုပ်ကလာပ်အစဉ်သည်၊ ကာမလောကေ – ကာမဘုံ၌၊ ဒီပဇာလာဝိယ –ဆီမီးလျှံသည် ကဲ့သို့၎င်း၊ သောတောဝိယ စ-မြစ်ရေအယဉ်သည် ကဲ့သို့၎င်း၊ ယာဝတာယုကံ- အသက်ရှည်သမျှ ကာလပတ်လုံး၊ အဗ္ဗောစ္ဆိန္နံ-မပြတ်မစဲ၊ တဖွဲဖွဲ၊ ပဝတ္တတိ-ဖြစ်၏။

---

ရုပ်တို့၏ဖြစ်စဉ်။ ။ရှေ့ကပြခဲ့သော စကားတို့ကား ရုပ်တို့၏ဖြစ်စဉ်ကို ပြသော စကားများ မဟုတ်ကြသေး၊ ဖြစ်စဉ်ကို ပြဘို့ရာ အခြေခံ စကားသာ ဖြစ်သေးသည်၊ – "ဣစ္စေဝံ၊ပေ၊ ပဝတ္တတိ" စကားများသာ ရုပ်တို့ ဖြစ်စဉ်ကို ပြသော စကားဖြစ်သည်၊ ဤ ဆိုအပ်ပြီးသော အစီအစဉ် အရ ဖြစ်ထိုက်သမျှ သော ရုပ်တို့တွင်.........

---

ပဋိသန္ဓေမုပါဒါယ ဒုတိယစိတ္တမုပါဒါယ — ပဋိသန္ဓေစိတ်၏ ဥပါဒ်ခဏမှ စ၍ ခဏတိုင်း ခဏတိုင်း ကမ္မဇရုပ်များ ဖြစ်ကြ၏၊ ပဋိသန္ဓေ စိတ်ကို ထောက်၍ ထိုနောက် ဖြစ်သော ပဌမဆုံး ဘဝင်ကို ဒုတိယစိတ် ဟု ခေါ်သည်၊ ထို ပဌမဘဝင်စိတ်၏ ဥပါဒ်မှစ၍ ဥပါဒ်တိုင်း ဥပါဒ်တိုင်း စိတ္တဇရုပ်များ ဖြစ်ကုန်၏။

ဌိတိကာလမုပါဒါယ'ဤ၌ ဌိတိကာလအရ ပဋိသန္ဓေစိတ်၏ ဌီကာလကိုယူ၊ ပဋိသန္ဓေစိတ်၏ ဌီခဏမှစ၍ ဥတုဇရုပ်များဖြစ်၏၊ ပဋိသန္ဓေနှင့် အတူ ဥပါဒ်သော ကမ္မဇကလာပ်များ၌ ဥတု ( တေဇောဓာတ် ) ပါ၏၊ ထို ဥတုများသည် ပဋိသန္ဓေစိတ် ဌီခဏရောက်လျှင် သူတို့လည်း ဌီခဏသို့ရောက်ကြ၏၊ ထိုအခါ ဥတုများမှ(တဥတုလျှင် ကလာပ်တခုကျ)ဥတုဇရုပ်ကလာပ်သစ်များ ဖြစ်ပေါ်လာကြသည်-ဟူလို။

---

ဩဇာဖရဏမုပါဒါယ – ပဋိသန္ဓေ နေပြီးနောက် သြပပါတိကနှင့် သံသေဒဇသတ္တာ တို့ဝယ် တစုံတစ်ခုသော စားဘွယ်ကို ( အယုတ်သဖြင့် မိမိတံထွေးကို ) စားသောက်သည့် အခါ ထို အစာ၌ ပါသော သြဇာသည် ကိုယ်၌ ပြန့်နှံ့၏၊ ဂဗ္ဘသေယျက သတ္တာတို့၌ မိခင် စားသမျှ အာဟာရသည် တသတ္တာဟ နှစ်သတ္တာဟလောက် ကြာလျှင် သူငယ်၏ ကိုယ်၌ ပြန့်နှံ့၏၊ ထို ပြန့်နှံ့သော ဗဟိဒ္ဓ ( အပြင် ) သြဇာနှင့် ပင်ကိုယ် ရှိရင်းဖြစ်သော အဇ္ဈတ္တ ( အတွင်း ) သြဇာတို့ ပူးပေါင်း မိကြသည့် အခါ ဩဇာ တစုံလျှင် တခုကျ အာဟာရဇရုပ်ကလာပ်ကို ဖြစ်စေ၏။

ဒီပဇာလာဝိယ' မီးစာ ဆီတို့ကြောင့် တောက်၍နေသော ဆီမီးသည် မျက်မြင် အားဖြင့် တခုထည်း ထင်ရသော်လည်း ရှေးရှေး မီးစာ အပိုင်းနှင့် ဆီတို့ကြောင့် ဖြစ်သော မီးတောက်, နောက်နောက် မီးစာအပိုင်းနှင့် ဆီတို့ကြောင့် ဖြစ်သော မီးတောက်တို့သည် တခုထည်း မဟုတ်၊ ရှေးရှေး မီးစာနှင့် ဆီတို့ အမြဲကုန်သလောက် မီးတောက်လည်း အမြဲချုပ်ပျောက်၏၊ နောက်နောက် မီးစာနှင့် ဆီတို့အတွက် အသစ်အသစ် မီးတောက်ပေါ်ထွက်၏၊ ထို့အတူ ရုပ်ခန္ဓာလည်း တခုထည်း ထင်ရစေကာမူ ရှေးရှေး ကံစိတ် ဥတု အာဟာရတို့ကြောင့် ဖြစ်သော ရုပ်အစဉ်သည် ဥပါဒ် ဌီ ဘင် စေ့က ချုပ်ကြရ၏၊ နောက်နောက် ကံ စသည်အတွက် ရုပ်သစ်အစဉ်များ ပေါ်ထွက်လာပြန်သည်။

---

## Trang 200

**ရုပ်တို့၏ ပျက်စဉ်**

၅။ ပန-ဖြစ်စဉ်မှ တပါး ချုပ်စဉ်ကို ပြဦးအံ့၊ မရဏကာလေ – စုတေခါနီး အခါ၌၊ စုတိစိတ္တောပရိ သတ္တရသမ စိတ္တဿ -- စုတိစိတ်မှ အထက်၊ တစ်ဆယ့်ခုနစ်ချက်မြောက်သော စိတ်၏၊ ဌိတိကာလံ-ဌီကာလကို၊ ဥပါဒါယ – ၍၊ ကမ္မဇရူပါနိ – ကမ္မဇရုပ် တို့သည်၊ န ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ-မဖြစ်ကုန်၊ ပုရေတရံ – ရှေ့ဖြစ်သော ဥပါဒ်ခဏ၌၊ ဥပ္ပန္နာနိ-ဖြစ်ကုန်ပြီးသော၊ ကမ္မဇရူပါနိစ- ကမ္မဇရုပ်တို့သည်လည်း၊ စုတိစိတ္တသမကာလမေဝ – စုတိစိတ်နှင့် ညီမျှသော ကာလတိုင်အောင် သာလျှင်၊ ပဝတ္တိတွာ – ဖြစ်တည်ကုန်၍၊ နိရုဇ္ဈန္တိ-ချုပ်ကုန်၏၊ တတော-ထိုကမ္မဇရုပ်တို့ချုပ်ရာအခါမှ၊ ပရံ-နောက်၌၊ စိတ္တဇာဟာရဇ ရူပဉ္စ - စိတ္တဇ အာဟာရဇရုပ် သည်လည်း၊ ဝေါစ္ဆိဇ္ဇတိ-ပြတ်စဲ၏၊ တတော-ထို စိတ္တဇရုပ် အာဟာရဇရုပ်တို့ ချုပ်ရာကာလမှ၊ ပရံ−နောက်၌၊ ဥတုသမုဋ္ဌာနရူပ ပရမ္ပရာ-ဥတုသမုဋ္ဌာန် ရုပ် အဆက်ဆက်တို့သည်၊ ယာဝ မတကလေဝရ သင်္ခါတံ-စုတေပြီးနောက် အလောင်းကောင်ဟု, ခေါ်ဆိုအပ် သည်တိုင်အောင်၊ ပဝတ္တန္တိ 'ဖြစ်ကုန်၏။

---

၅။ ရုပ်တို့ပျက်စဉ်။ ။ "မရဏကာလေ၊ပေ၊ပဝတ္တန္တိ" ကား ရုပ်တို့၏ ချုပ်ပျက်စဉ်ကိုပြသော စကားရပ်တည်း၊ ပြအပ်ခဲ့သည့်အတိုင်း ကမ္မဇစသော ရုပ်တို့သည် အစဉ်မပြတ် ဖြစ်ကာချုပ်ကာ လာခဲ့ရာ စုတေခါနီးသို့ ရောက်လေသော် ကမ္မဇရုပ် ဆုံးမှသာ တဘဝ တုံးရာသောကြောင့် စုတိစိတ် အထက် နောက်ပြန် ရေတွက်လျှင် တစ်ဆယ့်ခုနစ်ချက်မြောက် စိတ်၏ ဌီခဏ လောက်မှစ၍ ကမ္မဇရုပ်သစ်များ မဖြစ်ကြတော့ပြီ၊ ထို ၁၇ချက်မြောက်စိတ်၏ ဥပါဒ်ခဏ၌ဖြစ်ကြသော ကမ္မဇရုပ်များသည် စုတိစိတ်၏ ဘင်ခဏ၌ ၁၇ ချက် ရုပ်သက်စေ့သဖြင့် စုတိစိတ်နှင့်ပြိုင်၍ ချုပ်ကြလေ၏။

[ကမ္မဇရုပ်များတွင် ဇီဝိတရုပ် ပါ၏၊ ထို ဇီဝိတကို "ရုပ်သက်" ဟု ခေါ်သည်၊ စိတ်နှင့်ယှဉ်သော စေတသိက်များတွင်လည်း ဇီဝိတိန္ဒြေ စေတသိက် ပါ၏၊ ထို ဇီဝိတိန္ဒြေကို – "နာမ်သက်" ဟုလည်း ခေါ်၏၊ တဘဝ အတွက် ထို ရုပ်သက် နာမ်သက်တို့ တပြိုင်နက် အပြီးသတ် ချုပ်သည်ကိုပင် – "အသက်ကုန်သည် စုတေသည်" ဟု ခေါ်စမှတ်ပြုရသည်။]

---

စိတ္တဇာဟာရဇရူပဉ္စ ဝေါစ္ဆိဇ္ဇတိ — ကမ္မဇရုပ် ချုပ်ပြီးသည့်နောက် မကြာခင်စိတ္တဇရုပ် အာဟာရဇရုပ်တို့ ပြတ်စဲ၏ဟု ဆိုရာ, ဘယ်လောက်ကြာမှ ပြတ်စဲသနည်း ဟု စိစစ်ထိုက်၏။

စိတ္တဇရုပ် — ရဟန္တာတို့၏ စုတိမှ တစ်ပါး အားလုံးသော သတ္တာတို့၏ စုတိစိတ်သည် ရုပ်ကို ဖြစ်စေနိုင်၏ဟု (အဋ္ဌကထာ) ဆို၏၊ ထို့ကြောင့် စုတိစိတ်၏ ဥပါဒ် ခဏ၌ အဆုံးသတ် ဖြစ်ကြသော စိတ္တဇရုပ်တို့သည် ကမ္မဇရုပ် ချုပ်ပြီး (စုတေပြီး) နောက် ခဏငယ် ၄၈ ချက်ခန့် ကြာမှ ချုပ်၏၊ [ ရုပ်သက်သည် ခဏငယ် ၅၁ ချက်ခန့် ရှည်ရာ၊ ၅၁ ချက်တွင် စုတိစိတ် အခိုက်တုန်းက

---

၍ သောတောဝိယ — မြစ်ရေအယဉ်ကို ကြည့်ရှုရာ၌ တခုထည်းထင်ရသော်လည်း ပဌမ မြင်ရသော မြစ်ရေသည် အောက်သို့ စီးလေပြီးနောက် ဒုတိယမြစ်ရေ ရောက်လာသကဲ့သို့, ထို့အတူ ပဌမရုပ် အစဉ်ချုပ်ပြီးနောက် ဒုတိယ စသော ရုပ်အစဉ်များ ပေါ်ပေါက်လာ၏၊ ဤသို့လျှင် ၄ ပါးသော အကြောင်းကြောင့် ဖြစ်ရသော ရုပ်များသည် ဆီမီးလျှံ ရေအယဉ်တို့ကဲ့သို့ အစဉ်မပျက် ဆက်ကာဆက်ကာ အသက်ရှည်သမျှ ဖြစ်ကြလေသည်။