## Trang 256 ကထံ-အမျိုး ခြောက်ပါး အဘယ်သို့ ပြားသနည်း။.. အနန္တရနိရုဒ္ဓါ-အခြားမဲ့ ဖြစ်၍ ချုပ်ကုန်ပြီးသော၊ စိတ္တစေတသိက - စိတ်စေတသိက် ဖြစ်ကုန်သော၊ ဓမ္မာ - တရားတို့သည်၊ ပဋိပ္ပန္နာနံ - အကြောင်းကို စွဲ၍ ဖြစ်ကုန်သော၊ စိတ္တစေတသိကာနံ - ကုန်သော၊ ဓမ္မာနံ-တရားတို့အား၊ အနန္တရ သမနန္တရ နတ္ထိ ဝိဂတဝသေန-အနန္တရ သမနန္တရ နတ္ထိ ဝိဂတ ပစ္စည်းတို့၏ အစွမ်းဖြင့်၊ ပစ္စယော-ကျေးဇူးပြုသည်၊ ဟောတိ-ဖြစ်၏။ ပုရိမာနိ-ရှေးရှေး ဖြစ်ကုန်သော၊ ဇဝနာနိ - ဇောတို့သည်၊ ပစ္ဆိမာနံ - နောက်နောက် ဖြစ်ကုန်သော၊ ဇဝနာနံ - ဇောတို့အား၊ အာသေဝနဝသေန - အာသေဝနပစ္စည်း၏ အစွမ်းဖြင့်၊ ပစ္စယော-သည်၊ ဟောတိ-ဖြစ်၏။ ၄။ ရုပ်သည် နာမ်အား ကျေးဇူးပြုသော ပစ္စည်းမျိုး ၅။ ပညတ် နာမ်ရုပ်တို့သည် နာမ်အား ကျေးဇူးပြုသော ပစ္စည်းမျိုး ၆။ နာမ် ရုပ် နှစ်ပါးက နာမ် ရုပ် နှစ်ပါးအား ကျေးဇူးပြုသော ပစ္စည်းမျိုး နာမ်အချင်းချင်း ကျေးဇူးပြုသော ၆ ပစ္စည်း။ ။ "အနန္တရနိရုဒ္ဓါ၊ ပေ၊ ဆဓာ နာမံ နာမဿ ပစ္စယော ဟောတိ" ဖြင့် ၁-အမျိုးအစား ဖြစ်သော ၆ ပစ္စည်းကိုပြသည့်၊ ဆဓာ နာမံတု နာမဿ အရ ကျေးဇူးပြုသော ၆ ပစ္စည်းကား အနန္တရ သမနန္တရ အာသေဝန သမ္ပယုတ္တ နတ္ထိ ဝိဂတ များတည်း'ဟူလို။ သဟဇာတတကွ ဖြစ်ကုန်သော၊ စိတ္တစေတသိက - ကုန်သော၊ ဓမ္မာ - တရားတို့သည်၊ အညမညံ - အချင်းချင်း၊ သမ္ပယုတ္တဝသေန - သမ္ပယုတ္တပစ္စည်း၏ အစွမ်းဖြင့်၊ ပစ္စယော-သည်၊ ဟောတိ-၏၊ ဣတိစ-ဤသို့လျှင်၊ နာမံသည်၊ နာမဿ-နာမ်အချင်းချင်းအား၊ ဆဓာ-ခြောက်ပစ္စယသတ္တိတို့ဖြင့်၊ ပစ္စယော-သည်၊ ဟောတိ-၏။ ဟေတု ဈာနင်္ဂ မဂ္ဂင်္ဂါနိ-ဟေတ် ဈာနင် မဂ္ဂင်တို့သည်၊ သဟဇာတာနံ - တကွ ဖြစ်ကုန်သော၊ နာမရူပါနံ - နာမ်ရုပ်တို့အား၊ ဟေတာဒိဝသေန-ဟေတုပစ္စည်း အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့်၊ (အာဒိဖြင့် ဈာန မဂ္ဂ ယူ) ပစ္စယော-သည်၊ ဟောတိ-၏။ သဟဇာတာ-တကွ ဖြစ်သော၊ စေတနာ-စေတနာသည်၊ သဟဇာတာနံ-တကွ ဖြစ်ကုန်သော၊ နာမရူပါနံ - နာမ်ရုပ်တို့အား၎င်း၊ နာနာက္ခဏိကခ - အသီးသီးသော ခဏ၌ ဖြစ်သော၊ စေတနာ-သည်၊ ကမ္မာဘိနိဗ္ဗတ္တာနံ-ကံကြောင့် ဖြစ်ကုန်သော၊ နာမရူပါနံ-တို့အား၎င်း၊ ကမ္မဝသေန-ကမ္မပစ္စည်း၏ အစွမ်းဖြင့်၊ ပစ္စယော-သည်၊ ဟောတိ-၏။ နာမ်သည် နာမ်ရုပ်အား ကျေးဇူးပြုသော ၅ ပစ္စည်း။ ။ "ဟေတု ဈာနင်္ဂ မဂ္ဂင်္ဂါနိ၊ ပေ၊ ပဉ္စဓာ နာမံ နာမရူပါနံ ပစ္စယော ဟောတိ" ဖြင့် ၂-အမျိုးအစား ဖြစ်သော ၅ ပစ္စည်းကို ပြသည့်၊ ပဉ္စဓာ နာမရူပါနံ - အရ နာမ်သည် နာမ်ရုပ်အား ကျေးဇူးပြုသော ၅ ပစ္စည်းကား ဟေတု ဈာန မဂ္ဂ ကမ္မ ဝိပါကပစ္စည်းများတည်း-ဟူလို။ --- ## Trang 257 ဝိပါကက္ခန္ဓာ - ဝိပါက် နာမက္ခန္ဓာတို့သည်၊ အညမညံ-အချင်းချင်းအား၎င်း၊ သဟဇာတာနံ-ကုန်သော၊ ရူပါနံ - တို့အား၎င်း၊ ဝိပါကဝသေန - ဝိပါကပစ္စည်း၏ အစွမ်းဖြင့်၊ ပစ္စယော-သည်၊ ဟောတိ-၏၊ ဣတိစ-ဤသို့လျှင်၊ နာမံ-နာမ်သည်၊ နာမရူပါနံ - နာမ်ရုပ်တို့အား၊ ပဉ္စဓာ - ငါးပစ္စယသတ္တိတို့ဖြင့်၊ ပစ္စယော-သည်၊ ဟောတိ-၏။ ပစ္ဆာဇာတာ - နောက်နောက်၌ ဖြစ်ကုန်သော၊ စိတ္တစေတသိကာ - စိတ်စေတသိက် ဖြစ်ကုန်သော၊ ဓမ္မာ - တရားတို့သည်၊ ပုရေဇာတဿ-ရှေးရှေး၌ ဖြစ်သော၊ ဣမဿ ကာယဿ- ရူပကာယအား၊ ပစ္ဆာဇာတဝသေန-ပစ္ဆာဇာတ ပစ္စည်း၏ အစွမ်းဖြင့်၊ ပစ္စယော-သည်၊ ဟောတိ-၏၊ ဣတိ-သို့၊ နာမံ-သည်၊ ရူပဿ-အား၊ ဧကဓာဝ-တစ်ပစ္စယသတ္တိဖြင့်သာလျှင်၊ ပစ္စယော-သည်၊ ဟောတိ-၏။ နာမ်က ရုပ်အား ကျေးဇူးပြုသော ၁ ပစ္စည်း။ ။ "ပစ္ဆာဇာတာ၊ ပေ၊ ဧကဓာဝ နာမံ ရူပဿ ပစ္စယော ဟောတိ" ပါဌ်ဖြင့် ၃-အမျိုးအစား ဖြစ်သော ၁ ပစ္စည်းကို ပြသည့်၊ ဧကဓာ ပန ရူပဿ - အရ နာမ်သည် ရုပ်အား ကျေးဇူးပြုသော ၁ ပစ္စည်းကား ပစ္ဆာဇာတ ပစ္စည်းတည်း-ဟူလို။ ဆဝတ္ထုနိ - ခြောက်ပါးသော ဝတ္ထုရုပ်တို့သည်၊ ပဝတ္တိယံ - ပဝတ္တိအခါ၌၊ သတ္တန္နံ-ခုနစ်ပါးကုန်သော၊ ဝိညာဏဓာတုနံ - ဝိညာဏဓာတ်တို့အား၎င်း၊ ပဉ္စာရမ္မဏာနိ - ငါးပါးသော အာရုံတို့သည်၊ ပဉ္စဝိညာဏဝီထိယံ - ပဉ္စဝိညာဏဝီထိအား၎င်း၊ ပုရေဇာတဝသေန - ပုရေဇာတပစ္စည်း၏ အစွမ်းဖြင့်၊ ပစ္စယော-သည်၊ ဟောတိ-ဖြစ်၏၊ ဣတိ-ဤသို့၊ ရူပံ-သည်၊ နာမဿ-အား၊ ဧကဓာဝ-တစ်ပစ္စယသတ္တိဖြင့်သာလျှင်၊ ပစ္စယော-သည်၊ ဟောတိ-၏။ ရုပ်က နာမ်အား ကျေးဇူးပြုသော ၁ ပစ္စည်း။ ။ "ဆဝတ္ထုနိ၊ ပေ၊ ဧကဓာဝ ရူပံ နာမဿ ပစ္စယော" ဖြင့် ၄-အမျိုးအစား ဖြစ်သော ၁ ပစ္စည်းကို ပြသည်၊ ရူပံ နာမဿ ဧကဓာ-အရ ရုပ်က နာမ်အား ကျေးဇူးပြုသော ၁ ပစ္စည်းကား ပုရေဇာတ ပစ္စည်းတည်း'ဟူလို။ အာရမ္မဏဝသေန - အာရမ္မဏပစ္စည်း၏ အစွမ်းဖြင့်၎င်း၊ ဥပနိဿယဝသေနစ - ဥပနိဿယပစ္စည်း၏ အစွမ်းဖြင့်၎င်း၊ ဣတိ-ဤသို့၊ ဒုဝိဓာ-နှစ်ပစ္စယသတ္တိတို့ဖြင့်၊ ပညတ္တိနာမရူပါနိ-ပညတ် နာမ်, ရုပ်တို့သည်၊ နာမသေဝ-နာမ်အားသာလျှင်၊ ပစ္စယာ-ကျေးဇူးပြုတတ်ကုန်သည်။ ဟောန္တိ-ကုန်၏။ ပညတ် နာမ်ရုပ်က နာမ်အား ကျေးဇူးပြုသော ၂ ပစ္စည်း။ ။ "အာရမ္မဏဝသေန၊ ပေ၊ ဒုဝိဓာ ပညတ္တိနာမရူပါနိ နာမသေဝ ပစ္စယာ ဟောန္တိ" ဖြင့် ၅-အမျိုးအစား ဖြစ်သော ၂ ပစ္စည်းကို ပြသည်၊ ပညတ္တိနာမရူပါနိ နာမဿ ဒုဝိဓာ-အရ ပညတ်နာမ်နှင့် ရုပ်တို့က နာမ်အား ကျေးဇူးပြုသော ၂ ပစ္စည်းကား အာရမ္မဏ ဥပနိဿယတို့တည်း။ --- ## Trang 258 တတ္ထ-ထိုနှစ်ပစ္စည်းတို့တွင်၊ အာရမ္မဏပစ္စည်းသည်၊ ရူပါဒိဝသေန-ရူပါရုံအစရှိသည်တို့၏ အပြားဖြင့်၊ ဆဗ္ဗိဓံ-ခြောက်ပါးအပြားရှိသည်၊ ဟောတိ-ဖြစ်၏၊ ဥပနိဿယောပန-ဥပနိဿယပစ္စည်းသည်ကား၊ အာရမ္မဏူပနိဿယော-အာရမ္မဏူပနိဿယ၎င်း၊ အနန္တရူပနိဿယော- အနန္တရူပနိဿယ၎င်း၊ ပကတူပနိဿယောစ-ပကတူပနိဿယ၎င်း၊ ဣတိ-သို့၊ တိဝိဓော-သုံးပါး အပြားရှိသည်၊ ဟောတိ-၏။ အာရမ္မဏ, ဥပနိဿယ ပြား။ ။ "တတ္ထ ရူပါဒိဝသေန၊ ပေ၊ ပကတူပနိဿယောစေတိ" - ဤ စကားကား အာရမ္မဏပစ္စည်းနှင့် ဥပနိဿယပစ္စည်းအပြားကို ပြသော စကားရပ်တည်း၊ အာရမ္မဏပစ္စည်းသည် ရူပါရုံ သဒ္ဒါရုံ စသောအားဖြင့် ၆ ပါး ရှိ၍ ဥပနိဿယပစ္စည်းကား အာရမ္မဏူပနိဿယ, အနန္တရူပနိဿယ, ပကတူပနိဿယ, ဟု ၃ မျိုး ပြားသည်-ဟူလို။ ဥဒ္ဒိဿယ ၃ မျိုး၏ သရုပ် ၁။ တတ္ထ-ထို သုံးပါးတို့တွင်၊ ဂရုကတံ-အလေးဂရု ပြုအပ်သော၊ အာရမ္မဏမေဝ-အာရုံသည်ပင်လျှင်၊ အာရမ္မဏူပနိဿယော-အာရမ္မဏူပနိဿယပစ္စည်း မည်၏။ ၂။ အနန္တရနိရုဒ္ဓါ-အခြားမဲ့ ဖြစ်၍ ချုပ်ကုန်ပြီးသော၊ စိတ္တစေတသိကာ-စိတ် စေတသိက် ဖြစ်ကုန်သော၊ ဓမ္မော - တရားတို့သည်၊ အနန္တရူပနိဿယော-အနန္တရူပနိဿယ ပစ္စည်းမည်၏။ ဥပနိဿယ ပစ္စည်း ၃ မျိုး၏ သရုပ်။ ။ (၁) "အာရမ္မဏမေဝ ဂရုကတံ အာရမ္မဏူပနိဿယော" ကား အာရမ္မဏူပနိဿယ ပစ္စည်း၏ သရုပ်ကို ပြသော စကားတည်း။ (၂) "အနန္တရနိရုဒ္ဓါ စိတ္တစေတသိကာ ဓမ္မာ အနန္တရူပနိဿယော" ကား အနန္တရူပနိဿယ ပစ္စည်း၏ သရုပ်ကို ပြသော စကားတည်း။ (၃) "ရာဂါဒယောပန ဓမ္မာ" စသည်ကား ပကတူပနိဿယ၏ သရုပ်ကို ပြသော စကားတည်း။ ၃။ ပန-အဘို့တစ်ပါးကား၊ ရာဂါဒယော - ရာဂ အစရှိကုန်သော၊ ဓမ္မော - အကုသိုလ်တရားတို့သည်၎င်း၊ သဒ္ဓါဒယော-သဒ္ဓါ အစရှိကုန်သော၊ ဓမ္မာ - ကုသိုလ်တရားတို့သည်၎င်း၊ သုခံ- ကာယိကသုခသည်၎င်း၊ ဒုက္ခံ - ကာယိကဒုက္ခသည်၎င်း၊ ပုဂ္ဂလော-ပုဂ္ဂိုလ်သည်၎င်း၊ ဘောဇနံ - ဘောဇဉ်သည်၎င်း၊ ဥတု - ဥတုသည်၎င်း၊ သေနာသနဉ္စ - ကျောင်း အိပ်ရာ နေရာသည်၎င်း၊ ယထာရဟံ - ထိုက်သည်အား လျော်စွာ၊ အဇ္ဈတ္တဉ္စ - အဇ္ဈတ္တသန္တာန်၌၎င်း၊ ဗဟိဒ္ဓါစ-ဗဟိဒ္ဓသန္တာန်၌၎င်း၊ ကုသလာဒိဓမ္မာနံ-ကုသိုလ်အစရှိသော တရားတို့အား၎င်း၊ ကမ္မံ-ဗလဝဖြစ်သော ကံသည်၊ ဝိပါကာနံ-ဝိပါက် နာမက္ခန္ဓာတို့အား၎င်း၊ (ပစ္စယော-သည်၊ ဟောတိ-၏၊) ဣတိစ-ဤသို့လျှင်၊ ပကတူပနိဿယော - ပကတူပနိဿယပစ္စည်းသည်၊ ဗဟုဓာ-များသောအပြားအားဖြင့်၊ ဟောတိ-၏။ အဓိပတိ သဟဇာတ အညမည နိဿယ အာဟာရ ဣန္ဒြိယ ဝိပ္ပယုတ္တ အတ္ထိ အဝိဂတဝသေန-အဓိပတိပစ္စည်း သဟဇာတပစ္စည်း အညမညပစ္စည်း နိဿယပစ္စည်း အာဟာရပစ္စည်း ဣန္ဒြိယပစ္စည်း ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စည်း အတ္ထိပစ္စည်း အဝိဂတပစ္စည်းတို့၏ အစွမ်းဖြင့်၊ ယထာရဟံ - ထိုက်သည်အားလျော်စွာ၊ ကိုးပစ္စယသတ္တိတို့ဖြင့်၊ နာမရူပါနိ - နာမ်ရုပ်တို့သည်၊ နာမရူပါနံ - တို့အား၊ ပစ္စယာ - ကျေးဇူးပြုတတ်ကုန်သည်၊ ဘဝန္တိ-ကုန်၏။ နာမ်ရုပ် ၂ က နာမ်ရုပ် ၂ အား ကျေးဇူးပြုသော ၉ ပစ္စည်း။ ။ "အဓိပတိ သဟဇာတ၊ ပေ၊ နဝဓာ နာမရူပါနိ နာမရူပါနံ ပစ္စယာ ဘဝန္တိ" - ၆-အမျိုးအစား ဖြစ်သော ၉ ပစ္စည်းကို ပြသည်၊ ဒွယံ ဒွယဿ နဝဓာ - အရ နာမ်ရုပ် နှစ်ပါးက နာမ်ရုပ်နှစ်ပါးအား ကျေးဇူးပြုသော ပစ္စည်းသည် အဓိပတိ သဟဇာတ အညမည နိဿယ အာဟာရ ဣန္ဒြိယ ဝိပ္ပယုတ္တ အတ္ထိ အဝိဂတတို့တည်း'ဟူလို။ --- ## Trang 259 [ဝသေနေတိ-ဟု ဣတိ ပါသည်ကား အပို၊] တတ္ထ-ထိုပစ္စည်းတို့တွင်၊ (၁) ဂရုကတံ - အလေးဂရု ပြုအပ်သော၊ အာရမ္မဏံ - အာရုံသည်၊ အာရမ္မဏာဓိပတိဝသေန - အာရမ္မဏာဓိပတိ၏ အစွမ်းဖြင့်၊ နာမာနံ - နာမ်တို့အား၎င်း.. (၂) စတုဗ္ဗိဓောပိ - လေးပါးအပြားရှိသည်လည်း ဖြစ်သော၊ သဟဇာတာဓိပတိ-သဟဇာတာဓိပတိသည်၊ သဟဇာတဝသေန-သဟဇာတာဓိပတိပစ္စည်း၏ အစွမ်းဖြင့်၊ သဟဇာတာနံ-တကွဖြစ်ကုန်သော၊ နာမရူပါနံ-နာမ်ရုပ်တို့အား၎င်း၊ ပစ္စယော-သည်၊ ဟောတိ-၏၊ ဣတိစ- ဤသို့လျှင်၊ အဓိပတိပစ္စယော - သည်၊ ဒုဝိဓော-နှစ်ပါးအပြားရှိသည်၊ ဟောတိ-၏။ အဓိပတိသရုပ် နှင့် အပြား။ ။ "တတ္ထ ဂရုကတံ" စသည်ကား အဓိပတိ စသော ပစ္စည်း ၉ မျိုး၏ သရုပ် နှင့် တစ်ပစ္စည်း တစ်ပစ္စည်း၌ ရထိုက်သော အပြားကို ပြသောစကားတည်း၊ ထိုတွင် "ဂရုကတံ အာရမ္မဏံ၊ ပေ၊ ဒုဝိဓော ဟောတိ အဓိပတိပစ္စယော" ဟူသော စကားရပ်ကား အဓိပတိပစ္စည်း၏ သရုပ်နှင့်တကွ အဓိပတိ ၂ ပါး ပြားကြောင်းကို ပြသော စကားတည်း၊ အဓိပတိပစ္စည်းသည် အာရမ္မဏာဓိပတိ, သဟဇာတာဓိပတိ ၂ မျိုးပြားသည်'ဟူလို။ ၂။ သဟဇာတသရုပ်အပြား (၁) စိတ္တစေတသိကာ - စိတ်စေတသိက်ဖြစ်ကုန်သော၊ ဓမ္မော-တရားတို့သည်၊ အညမညံ - အချင်းချင်းအား၎င်း၊ သဟဇာတရူပါနဉ္စ - တကွဖြစ်သော ရုပ်တို့အား၎င်း၊ (၂) မဟာဘူတာ-မဟာဘုတ်တို့သည်၊ အညမညံ - အချင်းချင်းအား၎င်း၊ ဥပါဒါရူပါနဉ္စ-ဥပါဒါရုပ်တို့အား၎င်း၊ (၃) ပဋိသန္ဓိက္ခဏေ-ပဋိသန္ဓေခဏ၌၊ ဝတ္ထုဝိပါကာ - ဟဒယဝတ္ထု၊ ဝိပါက် နာမက္ခန္ဓာတို့သည်၊ အညမညံ - အချင်းချင်းအား၎င်း၊ ပစ္စယော - သည်၊ ဟောတိ-၏၊ ဣတိစ-ဤသို့လျှင်၊ သဟဇာတပစ္စယော-သည်၊ တိဝိဓော-သုံးပါးအပြားရှိသည်၊ ဟောတိ-၏။ ၂။ သဟဇာတ သရုပ်နှင့် အပြား။ ။ "စိတ္တစေတသိကာ၊ ပေ၊ တိဝိဓော ဟောတိ သဟဇာတပစ္စယော" ကား သဟဇာတပစ္စည်းသရုပ်နှင့် သဟဇာတပစ္စည်း ၃ မျိုးပြားကြောင်းကို ပြသော စကားတည်း။ ၃။ အညမညသရုပ်အပြား (၁) စိတ္တစေတသိကာ-ကုန်သော၊ ဓမ္မာ - တို့သည်၊ အညမညံ-၎င်း၊ (၂) မဟာဘူတာ-တို့သည်၊ အညမညံ-၎င်း၊ (၃) ပဋိသန္ဓိက္ခဏေ-၌၊ ဝတ္ထုဝိပါကာ-တို့သည်၊ အညမညံ-၎င်း၊ ပစ္စယော-သည်၊ ဟောတိ-၏၊ ဣတိစ - ဤသို့လျှင်၊ အညမညပစ္စယော-အညမညပစ္စည်းသည်၊ တိဝိဓော-သည်၊ ဟောတိ-၏။ ၃။ အညမညသရုပ်နှင့်အပြား။ ။ "စိတ္တစေတသိကာ၊ ပေ၊ တိဝိဓော ဟောတိ အညမညပစ္စယော" ကား အညမညပစ္စည်း သရုပ်နှင့် အညမညပစ္စည်း ၃မျိုးပြားကြောင်းကို ပြသော စကားတည်း။ --- ## Trang 260 ၄။ နိဿယ သရုပ်အပြား (၁) စိတ္တစေတသိကာ-ကုန်သော၊ ဓမ္မာ - တို့သည်၊ အညမညံ - ၎င်း၊ သဟဇာတရူပါနဉ္စ - တကွဖြစ်သော ရုပ်တရားတို့အား၎င်း၊ (၂) မဟာဘူတာ-တို့သည်၊ အညမညံ-၎င်း၊ ဥပါဒါရူပါနဉ္စ-ဥပါဒါန်ရုပ်တို့အား၎င်း၊ (၃) ဆဝတ္ထုနိ - ခြောက်ပါးသော ဝတ္ထုရုပ်တို့သည်၊ သတ္တန္နံ - ခုနစ်ပါးကုန်သော၊ ဝိညာဏဓာတူနံ-ဝိညာဏဓာတ်တို့အား၎င်း၊ ပစ္စယော - သည်၊ ဟောတိ - ၏၊ ဣတိစ- ဤသို့လျှင်၊ နိဿယပစ္စယော-နိဿယပစ္စည်းသည်၊ တိဝိဓော-သည်၊ ဟောတိ-၏။ ၄။ နိဿယ ပစ္စည်း သရုပ်နှင့် အပြား။ ။ "စိတ္တစေတသိကာ ဓမ္မာ၊ ပေ၊ တိဝိဓော ဟောတိ နိဿယပစ္စယော" ကား နိဿယပစ္စည်း သရုပ်နှင့် နိဿယပစ္စည်း ၃ မျိုးပြားကြောင်းကို ပြသော စကားတည်း။ ၅။ အာဟာရ သရုပ် အပြား (၁) ကဗဠီကာရော-အလုပ်အတွေ့ကို ပြုအပ်သော၊ အာဟာရော - အာဟာရသည်၊ ဣမဿ ကာယဿ - ဤ ရူပကာယအား၎င်း၊ (၂) အရူပိနော - နာမ် ဖြစ်ကုန်သော၊ အာဟာရော - အာဟာရတို့သည်၊ သဟဇာတာနံ- တကွ ဖြစ်ကုန်သော၊ နာမရူပါနံ - နာမ်ရုပ်တို့အား၎င်း၊ ပစ္စယော-သည်၊ ဟောတိ-၏၊ ဣတိစ-၍လျှင်၊ အာဟာရပစ္စယော-အာဟာရပစ္စည်းသည်၊ ဒုဝိဓော-သည်၊ ဟောတိ-၏။ ၅။ အာဟာရ ပစ္စည်း သရုပ်နှင့် အပြား။ ။ "ကဗဠီကာရော၊ ပေ၊ ဒုဝိဓော ဟောတိ အာဟာရပစ္စယော" ကား အာဟာရပစ္စည်း သရုပ်နှင့် အာဟာရပစ္စည်း ၂ မျိုး ပြားကြောင်းကိုပြသော စကားတည်း။ ၆။ ဣန္ဒြိယ သရုပ်ပြား (၁) ပဉ္စ-ငါးပါးကုန်သော၊ ပသာဒါ - ပသာဒရုပ်တို့သည်၊ ပဉ္စ-ငါးပါးကုန်သော၊ ဝိညာဏာနံ - ဝိညာဏ်တို့အား၎င်း၊ (၂) ရူပဇီဝိတိန္ဒြိယံ - ရူပဇီဝိတိန္ဒြေသည်၊ ဥပါဒိရူပံ - ဥပါဒိ (ကမ္မဇ) ရုပ်တို့အား၎င်း၊ (၃) အရူပိနော - နာမ်တရား ဖြစ်ကုန်သော၊ ဣန္ဒြိယာ - ဣန္ဒြေတို့သည်၊ သဟဇာတာနံ - ကုန်သော၊ နာမရူပါနံ-တို့အား၎င်း ပစ္စယော-သည်၊ ဟောတိ-၏၊ ဣတိစ-လျှင်၊ ဣန္ဒြိယပစ္စယော-သည်၊ တိဝိဓော-သည်၊ ဟောတိ-၏။ ၆။ ဣန္ဒြိယပစ္စည်း သရုပ်နှင့် အပြား။ ။ "ပဉ္စပသာဒါ၊ ပေ၊ တိဝိဓော ဟောတိ ဣန္ဒြိယပစ္စယော" ကား ဣန္ဒြိယပစ္စည်း သရုပ်နှင့် ဣန္ဒြိယပစ္စည်း ၃ မျိုး ပြားကြောင်းကို ပြသော စကားတည်း။ ၇။ ဝိပ္ပယုတ္တ သရုပ်ပြား (၁) သြက္ကန္တိက္ခဏေ - ပဋိသန္ဓေခဏ၌၊ ဝတ္ထု - ဟဒယဝတ္ထုသည်၊ ဝိပါကာနံ-ဝိပါက်ခန္ဓာတို့အား၎င်း၊ စိတ္တစေတသိကာ-ကုန်သော၊ ဓမ္မော-တို့သည်၊ သဟဇာတရူပါနံ-တကွဖြစ်သော ရုပ်တို့အား၎င်း၊ ပစ္စယော-သည်၊ ဟောတိ-၏၊ ဣတိစ-လျှင်၊ ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယော-သည်၊ တိဝိဓော-သည်၊ ဟောတိ-၏။ ၇။ ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စည်း သရုပ်နှင့် အပြား။ ။ "သြက္ကန္တိက္ခဏေ၊ ပေ၊ တိဝိဓော ဟောတိ ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယော" ကား ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စည်း သရုပ်နှင့် ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စည်း ၃ မျိုး ပြားကြောင်းကို ပြသော စကားတည်း။