## Trang 311 စပ်သဖြင့်၎င်း၊ နာမတ္တယံ – သုညတဝိမောက္ခ စသော အမည် သုံးမျိုးတို့၏ အပေါင်းသည်။ သဗ္ဗတ္ထ - အလုံးစုံသော မဂ္ဂဝီထိ ဖလသမာပတ္တိဝီထိ၌၊ သဗ္ဗေသံပိ – အလုံးစုံသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ (သန္တာန်၌) လည်း၊ သမမေဝ-တူသည်သာလျှင်တည်း၊ ဣတိ- ဤတွင် အပြီးတည်း။ ဧတ္ထ-၏ ဝိပဿနာကမ္မဋ္ဌာန်း၌၊ အယံ – ဤ ဆိုအပ်ပြီးသည် ကား၊ ဝိမောက္ခဘေဒေါ-ဝိမောက္ခဘေဒတည်း။ ဟိတလည်းမည်၏(ရုပ်ပိုင်းပြန်ကြည့်)၊ ထို့ကြောင့် အာရုံနှင့်စပ်၍ အမည် ပေးရလျှင် မဂ်ဖိုလ်များသည့် သုညတဝိမောက္ခ အနိမိတ္တဝိမောက္ခ အပ္ပဏိ ဟိတဝိမောက္ခ ဟူသော နာမည်သုံးမျိုးကို တပြိုင်နက် ရနိုင်ကြသည်။ မိမိသဘောအားဖြင့် အမည်ရပုံ။ ။သရသဝသေန-[သ=မိမိ၏ ရသ သဘော၊] မဂ်ဖိုလ်တရားတို့သည် ရာဂ ဒေါသ မောဟတို့မှ၎င်း, အတ္တမှ၎င်း, ကင်းဆိတ်သော“သုညတ”သဘောရှိကုန်၏၊ လုံးလုံး လျောင်း လျောင်း ပေါင်း၍တည့်ဟန် သဏ္ဌာန် နိမိတ်လည်း မရှိကြကုန်၊ တောင့်တ တတ်သော တဏှာပဏိဓိလည်း မရှိကုန်၊ ထို့ကြောင့် ဝိပဿနာ အာရုံတို့နှင့် မခပ်သွယ်ဘဲလည်း မိမိတို့၏ ပင်ကိုယ်သဘောအတိုင်းပင် သုညတဝိမောက္ခ စသောနာမည်သုံးမျိုးကို ရနိုင်ကြလေသည်။ နာမတ္တယံ သဗ္ဗတ္ထ သဗ္ဗေသံပိ သမမေဝ — ဤသို့လျှင် အာရုံနှင့် စပ်၍ ၎င်း,မိမိသဘောအားဖြင့်၎င်း, ရအပ်သော နာမည် သုံးမျိုးသည့် မဂ္ဂဝီထိ အခိုက်မှာ ဖြစ်စေ, ဖလသမာပတ္တိ ဝီထိ အခိုက်မှာ ဖြစ်စေ အလုံးစုံသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့၌ ထူးမခြားနားပြီ။ [ ဝိပဿနာနှင့်စပ်၍ ရအပ်သော အမည်ကား မဂ်ဖိုလ် တမျိုးလျှင် အမည် တမျိုးစီသာ ရနိုင်၏၊ အာရုံနှင့် စပ်၍၎င်း မိမိ သဘောအားဖြင့်၎င်း, ရအပ်သော အမည်ကား တပြိုင်နက် သုံးမျိုးလုံး ရနိုင်သည့်--ဟူလို။ ] --- နိဿယနှင့်အဓိပ္ပါယ် လေ့ကျင့်ခဏ်း မေးခွန်းများ ၆၁၃ ၁။ ဝုဋ္ဌာနဂါမိနီ ဝိပဿနာသည် အနတ္တဟု ရှုလျှင် အဘယ် “ဝိမောက္ခ မုခ”အမည်ရ၍, ထို့နောက် ရအပ်သော မဂ်နှင့် ထိုမဂ်နောက်ဆက်၍ ဖြစ်သော ဖိုလ်များသည် အဘယ်ဝိမောက္ခ မည်သနည်း။ ၂။ ဝုဋ္ဌာနဂါမိနီဝိပဿနာသည် အနိစ္စ ဟု ရှုလျှင် အဘယ် “ဝိမောက္ခမုခ” အမည်ရ၍ ထိုနောက် ရအပ်သောမဂ်နှင့် ထိုမဂ်နောက် ဆက်၍ ဖြစ် သော ဖိုလ်များသည် အဘယ်“ဝိမောက္ခ” မည်သနည်း။ ၃။ ဝုဋ္ဌာနဂါမိနီ ဝိပဿနာသည် ဒုက္ခဟု ရှုလျှင် အဘယ် “ဝိမောက္ခမုခ” အမည်ရ၍, ထို့နောက် ရအပ်သောမဂ်နှင့် ထိုမဂ်နောက် ဆက်၍ဖြစ်သော ဖိုလ်များသည် အဘယ် “ဝိမောက္ခ” မည်သနည်း။ ၄။ အဘယ်တရား လွန်ကဲလျှင် အဘယ်သို့ ဝိပဿနာ ရှုဘတ်သနည်း, လက်ထောက်ပါ။ ၅။ သမာပတ်ဝင်စားရာ၌ဖြစ်သော ဖိုလ်စိတ်များကို ဥစ္စာရှင် မဂ်နှင့် တူစွာ အမည် မှည့်ရမည်လော, သို့မဟုတ် အနီးက ဝိပဿနာနှင့် တူစွာ မှည့်ရမည်လော, သင်္ဂြိုဟ်ထောက်ပါ။ ၆။ နိဗ္ဗာန်အာရုံနှင့်စပ်၍ မဂ်ဖိုလ်များကို နာမည်တပ်လျှင် တပါးနှင့် တပါး ထူးခြားဘွယ် ရှိသေးသလော။ ၇။ မိမိတို့သဘောနှင့် စပ်၍ နာမည် တပ်လျှင်ကော တပါးနှင့် တပါးသည် ထူးခြားဘွယ် ရှိသေးသလော။ ၈။ ထို အမေး ၂ ရပ်နှင့် ဆိုင်သော သင်္ဂြိုဟ်ပါဌ်ကို ပြပါ။ --- ## Trang 312 နိဿယနှင့်အဓိပ္ပါယ် ၆၁၄ ၁။ ပန-ဆက်ဦးအံ့၊ ဒက္ခ-ဤမဂ်တို့ အရိယာပုဂ္ဂိုလ်အပြား တွင်၊ သောတာပတ္တိမဂ္ဂီ - သောတာပတ္တိမဂ်ကို၊ ဘာဝေတွာ- ဖြစ်စေသည်ရှိသော်၊ ဒိဋ္ဌိဝိစိကိစ္ဆာပ္ပဟာနေန - ဒိဋ္ဌိဝိစိကိစ္ဆာကို ပယ်ခြင်းဖြင့်၊ ပဟီနပါယဂမနော - ပယ်အပ်ပြီးသော အပါယ်သို့ ရောက်ကြောင်း တရား ရှိသည် (အပါယ်သို့ ရောက်ကြောင်းတရားကို ပယ်ပြီးသည်)၊ ဟုတွာ-ဖြစ်၍၊ သတ္တက္ခတ္တုပရမောနာမ - သတ္တက္ခတ္တုပရမ မည်သော၊ သောတာပန္နော-သောတာပန် သည်၊ ဟောတိ-၏။ ၁။ အရိယာပုဂ္ဂိုလ်အပြား။ ။သောတာပန္န [သောတ=အရိယာ မဂ် တည်းဟူသော ရေအယာဉ်သို့+အာပန္န ရောက်သူ၊] အရိယာမဂ္ဂင် ရေအယာဉ်သို့ ရောက်ပြီ, ရွှေဘိုးလျှင် တဖြည်းဖြည်း နိဗ္ဗာန် တည်းဟူသော သမုဒြာသို့ ဝင်တို့သာ ရှိတော့သည့်ဟူလို။ သောတာပတ္တိမဂ်ကို ဖြစ်စေနိုင်လျှင် (ရလျှင်) ကိလေသာ ၁၀ ပါးတွင် ဒိဋ္ဌိနှင့် ဝိစိကိစ္ဆာကို အကြွင်းအကျန် မရှိအောင် ပယ်နိုင်၏၊ ဥဒ္ဓစ္စမှတပါး ကျန် ကိလေသာများကိုကား အပါယဂမနီယသတ္တိ (အပါယ်ကျရောက်ဘို့ရန် ရှုံ့ရင်း ကြမ်းတမ်းသော သတ္တိ) လောက်ကိုသာ ပယ်သေးသည်၊ [အကုသိုလ်၁၂ပါး တွင် ဒိဋ္ဌိဂတသမ္ပယုတ် ၄, ဝိစိကိစ္ဆာသဟဂုတ် ၁, ၍ ၅ ပါးကို အကြွင်းမရှိ ပယ်နိုင်၏၊ ဥဒ္ဓစ္စကား အပယ် မချနိုင်သဖြင့် ဥဒ္ဓစ္စသဟဂုတ်စိတ်ကို တို့ရုံမျှ မတို့သေး၊ ကြွင်းသော အကုသိုလ်စိတ် ၆ ပါး၏ အပါယ်ချနိုင်သော အစွမ်း သတ္တိကိုကား ပယ်ရှားလေပြီ။] ပဟီနာပါယဂမနော—ထို့ကြောင့် သောတာပန် ပုဂ္ဂိုလ် မှန်လျှင် အပါယ်ရောက်ကြောင်း တရားများကို ပယ်ရှားပြီးပြီ- ဟု ဆိုလိုသည်။ သတ္တက္ခတ္တုပရမော——သောတာပန်ဖြစ်လျှင် ကာမဘုံ၌ ၇ ကြိမ်ထက် လွန်၍ ပဋိသန္ဓေ မနေပြီ၊ ဗြဟ္မာ့ဘုံ၌ကား ၇ ကြိမ်ထက်ပို၍ နေသေး၏။ --- နိဿယနှင့်အဓိပ္ပါယ် ၆၁၅ ၂။ သကဒါဂါမိမဂ္ဂ-သကဒါဂါမိမဂ်ကို၊ ဘာဝေတွာ- ဖြစ်စေသည်ရှိသော်၊ ရာဂ ဒေါသ မောဟာနံ - ရာဂ ဒေါသ မောဟတို့ကို၊ တနုကရတ္တာ - နည်းပါးအောင် ပြုဘတ်သည့် အတွက်၊ သကိဒေဝ - တကြိမ်သာလျှင်၊ ဣမံလောကံ - ဤ ကာမဘုံသို့၊ အာဂန္တွာ-ပဋိသန္ဓေ နေလာခြင်းကြောင့်၊ သက ဒါဂါမီနာမ-သကဒါဂါမ် မည်သည်၊ ဟောတိ-ဖြစ်၏။ သောတာပန် ၃ မျိုး (၁) ဧကဗီဇီ သောတာပန်-ကာမဘုံ၌ ပဋိသန္ဓေမျိုးစေ့ တကြိမ်သာ ရှိသူ၊ တကြိမ် ပဋိသန္ဓေနေပြီးနောက် ရဟန္တာဖြစ်မည်-ဟူလို။ [ဧက=တကြိမ်+ ဗီဇီ=ပဋိသန္ဓေ မျိုးစေ့ရှိသူ။] (၂) ကောလံကောလ သောတာပန် − အမျိုးကောင်း တမျိုးမှ အမျိုးကောင်း တမျိုးသို့ ကူးပြောင်း၍ ပဋိသန္ဓေနေသူ၊ ကာမဘုံ၌ ၂ ကြိမ်မှ ၆ ကြိမ် တိုင်အောင် ပဋိသန္ဓေ နေနိုင်သည်, ထို့နောက် ရဟန္တာ ဖြစ်၏၊ [ကောလ=အမျိုးကောင်း ရှိသူ။] (၃) သတ္တက္ခတ္တုပရမ သောတာပန်—ကာမဘုံ၌ ၇ ကြိမ် ပဋိသန္ဓေ နေပြီးလျှင် ရဟန္တာဖြစ်သူ။ [သတ္တက္ခတ္တု=ပဋိသန္ဓေ ခုနှစ်ကြိမ် + ပရမ= အလွန်ရှိသူ။] ၂။ သကဒါဂါမ်ပုဂ္ဂိုလ် ။ ။ [သင်္ချာ+အာဂါမီ၊ သကိံ=တကြိမ် +အာဂါမီ =ပဋိသန္ဓေ နေလာသူ၊] ဤ ကာမဘုံ၌ တကြိမ်သာ ပဋိသန္ဓေ နေလာ၍ ရဟန္တာဖြစ်သူ၊ တကြိမ်ဟူသော်လည်း ဗြဟ္မာ့ဘုံမှ ပြန်လာသည် မဟုတ်၊ ကာမဘုံချင်းသာ စုတေပြီးနောက် တကြိမ် ပြန်လာသည် – ဟူလို၊ ထို သကဒါဂါမ်သည် ရာဂ ဒေါသ မောဟ များကို နည်းပါးအောင်သာ ပြုနိုင်သည်၊ မည်သည့် ကိလေသာကိုမျှ အကြွင်းမဲ့ ထပ်၍ မပယ်နိုင်သေး၊ [ဣမံလောကံ—အရ ကာမလောက မနုဿလောက ဟု ၂ ဝါဒ ရှိသည်ကို ဘာသာဋီကာမှာ ရှု၊] --- ## Trang 313 နိဿယနှင့်အဓိပ္ပါယ် ၆၁၆ ၃။ အနာဂါမိမဂ္ဂ-အနာဂါမိမဂ်ကို၊ ဘာဝေတွာ – ဖြစ် စေသည် ရှိသော်၊ ကာမရာဂ ဗျာပါဒါနံ – ကာမရာဂ ဗျာပါဒ တို့ကို၊ အနဝသေသပ္ပဟာနေန—အကြွင်း မရှိအောင် ပယ်သည့် အတွက်၊ ဣတ္ထတ္တံ- ဤ ကာမဘုံသို့၊ အနာဂန္တွာ – ပဋိသန္ဓေ မနေလာခြင်း ကြောင့်၊ အနာဂါမီနာမ– အနာဂါမ်မည်သည်၊ ဟောတိ – ဖြစ်၏။ ၄။ အရဟတ္တမဂ္ဂ-အရဟတ္တမဂ်ကို၊ ဘာဝေတွာ-သော်၊ အနဝသေသကိလေသပ္ပဟာနေန—အကြွင်း မရှိအောင် ကိလေ သာတို့ကို ပယ်ခြင်းကြောင့်၊ ခီဏာသဝေါ - ကုန်ခမ်းပြီးသော အာသဝေါရှိသော၊လောကေ-လောက၌၊အဂ္ဂဒက္ခိဏေယျော- မြတ်သော အလှူခံပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်သော၊ အရဟာနာမ - ရဟန္တာ မည်သည်၊ ဟောတိ-ဖြစ်၏။ ဧတ္ထ – ၏ ဝိပဿနာကမ္မဋ္ဌာန်း၌၊ အယံ – ဤ ဆိုအပ်ပြီး သည်ကား၊ ပုဂ္ဂလဘေဒေါ-ပုဂ္ဂလဘေဒ တည်း။ ၃။ အနာဂါမ်ပုဂ္ဂိုလ် ။ ။ ဤကာမဘုံ၌ ပဋိသန္ဓေ မနေလာသူ၊ (ဘုရားဖူး တရားနာကား လာပါသေး၏။) ကာမရာဂဗျာပါဒါနံ အနဝသေသ ပဟာနေန—[ ကာမရာဂ= ကာမဂုဏ်ငါးပါး၌ တပ်မက်သော တဏှာ၊ ဗျာပါဒ = ဒေါသကိလေသာ (ဒေါသမူစိတ်) ။ ] အနာဂါမ်ဖြစ်လျှင် ဤ ကာမရာဂနှင့် ဗျာပါဒကို လုံးဝ ပယ်လိုက်ပြီ ဖြစ်၍ ကာမဂုဏ်ခံစားခြင်း မရှိ, ဒေါသလည်း မထွက်တော့ပြီ၊ [သကဒါဂါမ်တိုင်အောင် ကာမဂုဏ်ကို နဲနဲပါးပါး ခံစားသေး၏။] ၄။ ရဟန္တာ ပုဂ္ဂိုလ် ။ ။ ကိလေသာ အားလုံးမှ ဝေးကွာသော ပုဂ္ဂိုလ်ကို “အရဟာ (ရဟန္တာ)” ဟု ခေါ်သည်၊ ရဟန္တာ ဖြစ်သည့်အခါ --- နိဿယနှင့်အဓိပ္ပါယ် ၆၁၇ အောက်မဂ်က မပယ်နိုင်၍ ကျန်သေးသော ကိလေသာ ၇ ပါးကို ပယ်၏၊ စိတ်အားဖြင့် ရူပရာဂအရူပရာဂကို ပြုတတ်သော ဒိဋ္ဌိဂတဝိပ္ပယုတ်စိတ် ၄, ဥဒ္ဓစ္စသဟဂုတ်စိတ် ၁ တို့ကို အကြွင်းမဲ့ ပယ်သည်။ အဂ္ဂဒက္ခိဏေယျော— အမှိုက် သရိုက် ကင်း၍ သန့်ရှင်းသော လယ် မြေသည် စိုက်ပျိုး ကြဲချအပ်သော မျိုးစေ့ ဟူသမျှကို ထွားကျိုင်း သန်မာ များစွာသော အပင် အသီးကို ပွားစီးစေသကဲ့သို့,ထို့အတူ ကိလေသာ တည်းဟူသော အညစ်အကြေး ကင်းသဖြင့် သန့်ရှင်းသော စိတ်အစဉ် ရှိပေ ရကား, ထို ရဟန္တာအရှင်မြတ်သည် လှူဒါန်း ပူဇော်သမျှ၌ အကျိုးများစွာ ရစေနိုင်သောကြောင့် အလှူခံပုဂ္ဂိုလ်တို့တွင် “အမြတ်ဆုံး အလှူခံ” ဖြစ်တော် မူပေသည်။ --- လေ့ကျင့်ခဏ်း မေးခွန်းများ (က) အဘယ်ပုဂ္ဂိုလ်မျိုးကို“သောတာပန္န”ဟု ခေါ်သနည်း, ထို သောတာ ပန်သည် ကိလေသာ ၁၀ ပါးတွင် အဘယ် ကိလေသာကို အကြွင်းမရှိ ပယ်၍, အဘယ် ကိလေသာများကို နည်းပါးအောင် ပယ်သနည်း။ (ခ) အဘယ် အကုသိုလ်စိတ်ကို အကြွင်းမဲ့ ပယ်၍ အဘယ်စိတ်၏ အပါယဂမ နီယသတ္တိကို ပယ်ပြီးလျှင်, အဘယ်စိတ်ကို အနည်းငယ်မျှ မပယ်သနည်း၊ သောတာပန် ၃ မျိုးကို ပဋိသန္ဓေ အကြိမ်နှင့်တကွ ခွဲပြပါ။ (ဂ) အဘယ်ပုဂ္ဂိုလ်ကို“သကဒါဂါမီ”ဟု ခေါ်သနည်း,ထိုသကဒါဂါမ်သည် ကိလေသာကို အကြွင်းမဲ့ ပယ်နိုင်သလော, ဘယ်ပုံပယ်သနည်း။ (ဃ) အဘယ်ပုဂ္ဂိုလ်ကို“အနာဂါမီ”ဟု ခေါ်သနည်း, ထို အနာဂါမ်သည် ဘယ် ကိလေသာ ဘယ် အကုသိုလ်စိတ်ကို အကြွင်းမဲ့ ပယ်သနည်း။ (င) အဘယ် ပုဂ္ဂိုလ်မျိုးကို “ရဟန္တာ” ဟု ခေါ်သနည်း, ထို ရဟန္တာ၏ ပယ်အပ်သော ကိလေသာများနှင့် အကုသိုလ် စိတ်များကိုလည်း သရုပ် ရေတွက်ပါ။ --- ## Trang 314 နိဿယနှင့်အဓိပ္ပါယ် ၆၁၈ သမာပတ်အပြား ၁။ ပန - ဆက်ဦးအံ့၊ ဧတ္ထ – ဤ ပုဂ္ဂလ ဘေဒ၌၊ ဖလသမာပတ္တိဝီထိယော -ဖလ သမာပတ္တိဝီထိတို့သည်၊ သဗ္ဗေသံပိ - အလုံးစုံသော ဖလဋ္ဌ ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏လည်း၊ ဝါ - တို့နှင့်လည်း၊ ယထာသက ဖလ ဝသေန-မိမိဥစ္စာဖြစ်သော ဖိုလ်၏အစွမ်းဖြင့်၊ သာဓာရဏာဝ- ဆက်ဆံကုန်သည်သာတည်း။ [ဖလသမာပတ္တိဝီထီသံ- ဟု လည်း ရှိ၏၊ သာဓာရဏာနှင့် အရတူမည် ဖြစ်သောကြောင့် ဝီထိယော-ဟု ရှိမှ သင့်မည်။] သမာပတ္တိအပြား။ ။ [သံ+အာပတ္တိ၊ သံ == ကောင်းစွာ + အာ ပတ္တိ = ရောက်ခြင်း၊] ဈာန်တရား, ဖိုလ်တရားနှင့် နိရောဓသို့ ကောင်းစွာ ရောက်နေခြင်းကို ဈာန်သမာပတ်ဝင်စားသည်, ဖလသမာပတ် ဝင်စားသည်, နိရောဓသမာပတ် ဝင်စားသည် ဟု ခေါ်ကြ၏၊ ဤ၌ကား ဈာန်ခဏ်းမဟုတ် သဖြင့် ဈာန်သမာပတ်ကို မပြ, ဖလသမာပတ် နိရောဓသမာပတ် ကိုသာ ပြလတံ့။ ၁။ ဖလသမာပတ္တိဝီထိ။ ယထာသက ဖလဝသေန – [ယထာ= အကြင်အကြင်+သက=မိမိဥစ္စာ+ဖလ=ဖိုလ်၊] ဖလသမာပတ် ဝင်စားသည့် အခါ မည်သည့် အရိယာမဆို မိမိဆိုင်ရာ ဖိုလ်နှင့် ဆက်ဆံသည်၊ မိမိဆိုင်ရာ ဖိုလ်ကိုသာ ဝင်စားနိုင်သည်၊ သောတာပန်ပုဂ္ဂိုလ်သည် သောတာပတ္တိဖိုလ်ကို ဝင်စားနိုင်သည် စသည်ဖြင့် သိလေ၊ ထိုဖလသမာပတ် ဝင်စားသည့်အခါ ဖလ သမာပတ်မှ မထမခြင်း ဖိုလ်စိတ်အကြိမ်များစွာထပ်ကာထပ်ကာ ဖြစ်နေသည်၊ ရည်ရွယ်ချက် အချိန်စေ့သည့်အခါ ဖိုလ်စိတ် အစဉ်ရပ်၍ ဘဝင်စိတ် ပေါ်လာ သည်၊ ထိုကဲ့သို့ ဖိုလ်စိတ်အစဉ် ရပ်စဲခြင်းကိုပင် “သမာပတ်မှ ထခြင်း” ဟု ခေါ်စမှတ် ပြုကြသည်။ --- နိဿယနှင့်အဓိပ္ပါယ် ၆၁၉ ၂။ ပန - အဘို့တပါးကား၊ နိရောဓသမာပတ္တိသမာပဇ္ဇနံ- နိရောဓသမာပတ်ဝင်စားခြင်းကို၊ အနာဂါမိနဉ္စဝ-အနာဂါမ် ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏(သန္တာန်၌)၎င်း၊ အရဟန္တာနဉ္စ-ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ် တို့၏ သန္တာန်၌၎င်း၊ လဗ္ဘတိ-ရအပ်၏။ တတ္ထ-ထို နိရောဓသမာပတ်ကို ဝင်စားရာ၌၊ ယထာက္ကမံ- အစဉ်အားလျော်စွာ၊ ပဌမဈာန မဟဂ္ဂတ သမာပတ္တိ-ပဌမ ဈာန် အစ ရှိသော မဟဂ္ဂုတ် သမာပတ်ကို၊ သမာပဇ္ဇိတွာ- ဝင်စား၍၊ ဝုဋ္ဌာယ-သမာပတ်မှ ထပြီးလျှင်၊ တတ္ထဂတေ-ထို ၂။ နိရောဓသမာပတ်။ ။နိရောဓသမာပတ် ဝင်စားမှုကား အရိယာ အားလုံးနှင့် မဆိုင်၊ သမာပတ် ၈ ပါးကို ရပြီးသော အနာဂါမ် ရဟန္တာနှင့်သာ ဆိုင်သည်၊ [ စတုက္ကနည်းအားဖြင့် ရူပဈာန်ကို ၄ ပါးယူ၍, အရူပဈာန် ၄ ပါး နှင့် ပေါင်းလျှင် သမာပတ် ၈ ပါး ဖြစ်သည်။ ] အဘယ့်ကြောင့် အနာဂါမ်ရဟန္တာများသာ နိရောဓသမာပတ်ကို ဝင်စား နိုင်သနည်း၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်များသာ သမာဓိပြည့်စုံပြီးဖြစ်သောကြောင့် ထိုအနာဂါမ် ရဟန္တာ များသာ ဝင်စားနိုင်သည်၊ ထို စကား သင့်၏- မိမိ စိတ်စေတသိက်ကို မဖြစ်အောင် ချုပ်တည်းမှုသည် ထိုထိုအာရုံကို အာရုံမပြဘဲနေမှသာဖြစ်ရာ၏၊ အနီးအပါးမှာ အာရုံရှိလျက် မပြဘဲ နေနိုင်ခြင်းကား တော်တော် သမာဓိဖြင့် မဖြစ်နိုင်ရာ၊ သောတာပန် သကဒါဂါမ်တို့မှာကား ထိုမျှလောက်တိုင်အောင် သမာဓိ မပြည့်စုံနိုင်သေးချေ။ နိရောဓသမာပတ်ဝင်စားပုံအစဉ်။ ။နိရောဓသမာပတ်ကို ဝင်စား လိုသော် မိမိရပြီးသော လောကီဈာန်တွင် ပဌမဈာန်ကို ဝင်စား, ပဌမဈာန်မှ ထပြီးနောက် ပဌမဈာန်တွင် ပါဝင်သော သင်္ခါရ (စိတ် စေတသိက်) တပါး ပါးကို အနိစ္စ ဒုက္ခ အနတ္တ ဟု ဝိပဿနာ ရှုရာ၏၊ ဒုတိယဈာန် စသည်တို့၌ --- ## Trang 315 နိဿယနှင့်အဓိပ္ပါယ် ၆၂၀ သမာပတ်၌ရှိကုန်သော၊ သင်္ခါရဓမ္မေ - သင်္ခါရတရားတို့ကို၊ တတ္ထတ္ထေဝ - ထိုထို သမာပတ်မှ ထပြီးရာ ခဏ၌ ပင်လျှင်၊ ဝိပဿန္တော - ဝိပဿနာရှုလျက်၊ ယာဝအာကိဉ္စညာယတနံ- အာကိဉ္စညာယတနဈာန် တိုင်အောင်၊ ဂန္တွာ – စိတ် အစဉ် အားဖြင့် သွား၍၊ တတော – ထို အာကိဉ္စညာယတန ဈာန်မှ၊ ပရံ-နောက်၌၊ အဓိဋ္ဌေယျာဒိကံ – အဓိဋ္ဌာန်ခြင်း အစရှိသော၊ ပုဗ္ဗကိစ္စံ-ပုဗ္ဗကိစ္စ လေးပါးကို၊ ကတွာ - ပြုပြီး၍၊ နေဝသညာ နာသညာယတနံ-နေဝသညာနာသညာယတန ဈာန်ကို၊ သမာ ပဇ္ဇတိ - ဝင်စား၏၊ တဿ - ထို နေဝသညာနာသညာယတန ဈာန်၏၊ ဒွန္နံ-နှစ်ကြိမ်ကုန်သော၊ အပ္ပနာဇဝနာနံ – အပ္ပနာဇော တို့၏၊ ပရတော - နောက်၌၊ စိတ္တသန္တတိ - စိတ်အစဉ်သည်၊ ဆိဇ္ဇတိ – ပြတ်၏၊ တတော - ထိုသို့ စိတ်အစဉ် ပြတ်ခြင်း ကြောင့်၊ နိရောဓသမာပန္နောနာမ - နိရောဓသို့ ရောက်သည် မည်သည်၊ ဝါ - နိရောဓသမာပတ် ဝင်စားသည် မည်သည်၊ ဟောတိ-ဖြစ်၏။ ဤနည်း အတိုင်း ဝင်စားမှ ဝိပဿနာ ရှုမှုကို ပြုလျက် အာကိဉ္စညာယတန ဈာန်သို့ ရောက်ပြီးနောက်, နေဝသညာနာသညာယတနဈာန် မဝင်စား သေးဘဲ........ အဓိဋ္ဌေယျာဒိကံ ပုဗ္ဗကိစ္စံကတွာ –– အဓိဋ္ဌာန်ခြင်း စသော ပုဗ္ဗကိစ္စ လေးပါးကို ပြုရမည်၊ အဓိဋ္ဌေယျာဒိ–၌ အာဒိဖြင့် သံဃပဋိမာနန, သတ္ထု ပက္ကောသန, အဒ္ဓါနပရိစ္ဆေဒတို့ကို ယူ၊ [အကျယ်ကို ဝီထိဘာသာဋီကာမှာ ရှု၊] ပုဗ္ဗကိစ္စ ပြုပြီးနောက် နေဝသညာ နာသညာယတနဈာန်ကို ဝင်စားရာ၌ ဈာန်အကြိမ်များစွာ မဖြစ်စေဘဲ....... --- နိဿယနှင့်အဓိပ္ပါယ် ၆၂၁ ပန - ဆက်ဦးအံ့၊ ဝုဋ္ဌာနကာလေ - သမာပတ်မှ ထရာ ကာလ၌၊ အနာဂါမိနော-အနာဂါမ်ပုဂ္ဂိုလ်၏ သန္တာန်၌၊ အနာ ဂါမိဖလစိတ္တံ - အနာဂါမိ ဖိုလ်စိတ်သည်၎င်း၊ အရဟတော- ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်၏ သန္တာန်၌၊ အရဟတ္တဖလစိတ္တံ – အရဟတ္တ ဖိုလ်စိတ်သည်၎င်း၊ ဧကဝါရမေဝ - တကြိမ်တည်း သာလျှင်၊ ပဝတ္တိတွာ - ဖြစ်ပြီး သည်ရှိသော်၊ ဘဝင်္ဂပါတော – ဘဝင်ကျ ခြင်းသည်၊ ဟောတိ – ဖြစ်၏၊ တတော—ထိုဘဝင်မှ၊ ပရံ−နောက်၌၊ ပစ္စဝေက္ခဏာဉာဏံ – ပစ္စဝေက္ခဏာဉာဏ်သည်၊ ပဝတ္တတိ-- ဖြစ်၏။ ဧတ္ထ-ဤ ဝိပဿနာသင်္ဂဟ၌၊ အယံ-ဆိုအပ်ပြီးသည်ကား၊ သမာပတ္တိဘေဒေါ-သမာပတ္တိဘေဒတည်း။ နိဂုံးကား၊ ဝိပဿနာကမ္မဋ္ဌာန နယော - ဝိပဿနာ ကမ္မဋ္ဌာန်းနည်းသည်၊ နိဋ္ဌိတော-ပြီးပြီ။ ဒွိန္နံ အပ္ပနာဇဝနာနံ ပရတောဝါပိ ဝိစ္ဆိဇ္ဇတိ စိတ္တသန္တတိ – နေဝသညာ နာသညာယတနဈာန်ဇောကိုပင် “အပ္ပနာဇော”ဟု ခေါ်သည်။ ထို အပ္ပနာ ဇော ၂ ကြိမ်သာ ဖြစ်ပြီးနောက် စိတ် အစဉ် ပြတ်စဲလေတော့၏၊ စိတ်အစဉ် ပြတ်လျှင် စေတသိက်နှင့် စိတ္တဇရုပ်များလည်း ဖြစ်ခွင့် မရှိပြီ၊ ကမ္မဇ ဥတုဇ အာဟာရဇရုပ်များသာ ဖြစ်တော့၏။ တတော နိရောဓသမာပန္နောနာမ --- ထို စိတ် စေတသိက် စိတ္တဇရုပ် တို့၏ ချုပ်နေခြင်းကိုပင် “နိရောဓသမာပတ် ဝင်စားသည်” ဟု ဆိုသည်။ သမာပတ်ဝင်စားချိန်။ ။အစာ မစားလျှင် မဖြစ်၊ “ထမင်းအသက် ခုနစ်ရက်” ဟု ဆိုသောကြောင့် လူ့ဘုံ၌ ၇ ရက်ထက် လွန်၍ မဝင်စားနိုင်၊ နတ်ပြည်၌ကား သူတို့အစာ၏ အသက်နှင့် နှိုင်းချိန်ရာ၏။ အစာမစားသော ---