## Trang 86 ကြိယာ အဘိညာဏ်စိတ်၎င်း၊ ဝေါဋ္ဌပနဉ္စ – ဝုဋ္ဌောစိတ်၎င်း၊ ဣတိ - ဤ ခြောက်ပါးသော စိတ်တို့သည်၊ သဗ္ဗထာပိ-အလုံး စုံသော အပြားအားဖြင့်လည်း၊ သဗ္ဗာရမဏာနိ-အလုံးစုံသော အာရုံ ရှိကုန်၏။ ၁၃။ အာရုပ္ပေသု-အာရုပ္ပစိတ်တို့တွင် ဒုတိယ စတုတ္ထာနိ- ဒုတိယ, စတုတ္ထ အာရုပ္ပစိတ်တို့သည်၊ မဟဂ္ဂတာရမဏာနိ- မဟဂ္ဂုတ်တရားသာလျှင် အာရုံရှိကုန်၏။ ၁၄၊ သေသာနိ - ကြွင်းကုန်သော၊ သဗ္ဗာနိပိ - အလုံးစုံ လည်းဖြစ်ကုန်သော၊ မဟဂ္ဂတစိတ္တာနိ-မဟဂ္ဂုတ်စိတ်တို့သည်၊ ပညတ္တာရမဏာနိ-ပညတ်တရားသာလျှင် အာရုံရှိကုန်၏။ ၁၂။ ဉာဏသမ္ပယုတ္တကာမာဝစရ ကြိယာနိ စေဝ ၊ ပေ ၊ သဗ္ဗာရမဏာနိ — ဉာဏသမ္ပယုတ် ကာမကြိယာဇော ၄ – ကြိယာ အဘိညာဉ် စိတ် ၁-ဝုဋ္ဌောစိတ် ၁- ဤ ၆ ပါးကား တစ်စုံတစ်ခုကိုမျှ မကြဉ်ဘဲ အာရုံအားလုံးကို အာရုံပြုနိုင်၏၊ “သဗ္ဗတ္ထ ဆ”အရ ဖြစ်လတံ့။ ၁၃။ အာရုပ္ပေသု၊ပေ၊မဟဂ္ဂတာရမဏာနိ — ဒုတိယ အာရုပ္ပဟူသည် ဝိညာဏဉ္စာယတနစိတ် ၃ ပါးတည်း၊ စတုတ္ထာရုပ္ပ ဟူသည့် နေဝသညာ နာသညာယတနစိတ် ၃ ပါးတည်း၊ ဤ ၆ ပါးကား မဟဂ္ဂုတ် တရားကိုသာ အာရုံပြုသည်၊ “ဆစိတ္တာနိ မဟဂ္ဂတေ” အရ ဖြစ်လတံ့၊ မည်သည့် မဟဂ္ဂုတ် ဖြစ်ကြောင်းကိုကား ဘုံပိုင်းကျမှ သိရလိမ့်မည်။ ၁၄။ သေသာနိ၊ပေ၊ပညတ္တာရမဏာနိ — မဟဂ္ဂုတ်စိတ် ၂၇ တွင် ယခင် ၆ ပါးမှ တပါး ကျန် ၂၁ ကား ပညတ်တရားကိုသာ အာရုံပြုသည်၊ “ဧကဝီသတိ ဝေါဟာရေ” အရ ဖြစ်လတံ့၊ မည်သည့် ပညတ်ကို အာရုံပြု ကြောင်းကား ကမ္မဋ္ဌာန်းပိုင်းကျမှ သိရလိမ့်မည်။ ### သင်္ဂဟ ### နိဿယနှင့်အဓိပ္ပါယ် ၁၆၃ ၁၅။ လောကုတ္တရစိတ္တာနိ - လောကုတ္တရာစိတ်တို့သည်၊ နိဗ္ဗာနာရမဏာနိ-နိဗ္ဗာန်တရား သာလျှင် အာရုံရှိကုန်၏၊ ဣတိ- ဤကား အာရုံအပြားအားဖြင့် စိတ်တို့ကို ပေါင်းယူခြင်းတည်း။ ၁၆။ ပဉ္စဝီသ- ၂၅ ပါးသော စိတ္တာနိ-စိတ်တို့သည်၊ ပရိတ္တမှိ-ကာမအာရုံ၌သာလျှင်၊ ဟောန္တိ-ဖြစ်ကုန်၏၊ ဆ- ၆ပါးကုန်သော၊ စိတ္တာနိ-စိတ်တို့သည်၊ မဟဂ္ဂတေ-မဟဂ္ဂုတ် အာရုံ၌သာလျှင်၊ ဟောန္တိ-ဖြစ်ကုန်၏၊ ဧကဝီသတိ- ၂၁ ပါးသော၊ စိတ္တာနိ-စိတ်တို့သည်၊ ဝေါဟာရေ - ပညတ်အာရုံ၌ သာလျှင်၊ ဟောန္တိ-ဖြစ်ကုန်၏၊ အဋ္ဌ-၈ ပါးကုန်သော၊ စိတ္တာနိ-စိတ်တို့သည်၊ နိဗ္ဗာန ဂေါစရေ-နိဗ္ဗာန် အာရုံ၌သာလျှင်၊ ဟောန္တိ-ဖြစ်ကုန်၏။ ၁၅ နံပါတ်ကား “အဋ္ဌ နိဗ္ဗာနဂေါစရေ” အရ ဖြစ်လတံ့။ ၁၆-၁၇။ သင်္ဂဟဂါထာ ရွှေ ဂါထာကား ဧကန်အာရုံပြုသောစိတ်တို့ကို ပြသော သင်္ဂဟဂါထာ, နောက်ဂါထာကား အနေကန် အာရုံပြုသောစိတ်တို့ကိုပြသောသင်္ဂဟဂါထာ တည်း၊ ကာမ’မဟဂ္ဂုတ်’လောကုတ္တရာ-ပညတ်ဟု အာရုံ အမျိုးစား ၄ ဘို့ ၄ စု ရှိရာ, တဘို့ တစုံကိုသာ အာရုံပြုသောစိတ်ကို ဧကန် အာရုံ ပြုသောစိတ် ဟု ဆိုသည်၊ ထို့ကြောင့် ပဌမဂါထာ၌ “ပရိတ္တမှိ-ကာမအာရုံ၌ သာလျှင်” ဟု ဧဝသဒ္ဒါ၏အနက် “သာလျှင်” ဟု ထည့်စွက်လိုက်၏၊ တပါး သော အာရုံကိုအာရုံမပြု-ဟုကန့်လေ၊ [ ဧကန္တ-ဧက+အန္တ၊ ဧက=တခု+ အန္တ=အဘို့အစု၊ ဝါ-ဧကန်း၊ ] --- ## Trang 87 ၁၇။ ဝီသ- ၂၀ သော၊ စိတ္တာနိ-စိတ်တို့သည်၊ အနုတ္တရမုတ္တ မှိ-လောကုတ္တရာ ၉ ပါးမှ လွတ်သော အလုံးစုံသော အာရုံ၌၊ ဟောန္တိ-ဖြစ်ကုန်၏၊ ပဉ္စ – ငါးပါးကုန်သော၊ စိတ္တာနိ-စိတ်တို့သည် အဂ္ဂမဂ္ဂဖလဌပိတေ - အရဟတ္တမဂ် အရဟတ္တဖိုလ်သည် ကြဉ် အပ်သော အလုံးစုံသော အာရုံ၌၊ ဟောန္တိ-ဖြစ်ကုန်၏၊ ဆ-ခြောက် ပါးသော စိတ်တို့သည်ကား၊ သဗ္ဗတ္ထ - အလုံးစုံသော အာရုံ၌၊ ဟောန္တိ-ဖြစ်ကုန်၏၊ ဣတိ-ဤသို့၊ တက္က-ဆိုအပ်သော အာရမဏ သင်္ဂဟ၌၊ သတ္တ-ခုနစ်ပါး အပြားအားဖြင့်၊ သင်္ဂဟော – ပေါင်းယူ ရေ တွက်ခြင်းသည်၊ ဟောတိ-ဖြစ်၏။ [ ဧကန်သင်္ဂဟ ၄-အနေကန် သင်္ဂဟ ၃ ကို “သတ္တာ” ဟု ဆိုသည်။ ] ၂ ဘို့ ၃ ဘို့ စသည်ကို အာရုံပြုသောစိတ်ကို အနေကန် အာရုံပြုသော စိတ်ဟု ဆိုသည်။ ဝိသာနုတ္တရမုတ္တမှိ-၌ လောကုတ္တရာမှ တပါးသောအာရုံကို အာရုံပြုသည်ဟုဆိုလျှင် ကာမ မဟဂ္ဂုတ် ပညတ် ၃ မျိုးကိုအာရုံပြုနိုင်ကြောင်း သိသာပြီ၊ [အနေကန္တ-အနေက=များသော+အန္တ=အဘို့ အစု၊ ဝါ- အနေကန်။ ] ပဉ္စသ-ဆ-စသော သင်္ချာတို့၏ သင်္ချေယျ သရုပ်ကို ပါဠိ အကျယ်ကြည့်၍ ရေတွက်လေ။ ### လေ့ကျင့်ခဏ်း မေးခွန်းများ က။ အဘယ်စကားရပ်ကို အာရမဏ သင်္ဂဟ ဟု ခေါ်သနည်း။ ခ ။ ရူပ သဒ္ဒ ဂန္ဓ ရသ ဖေါဋ္ဌဗ္ဗာရုံတို့၏ တရားကိုယ်ကို ကောက်ပြပါ။ ဓမ္မာရုံသည် မည်မျှပြားသနည်း, သင်္ဂြိုဟ်ထောက်၍ ရေတွက်ပါ။ ဃ။ စက္ခုဒွါရိကစိတ် ၄၆ ပါးသည် အဘယ် အာရုံကို အာရုံပြုသနည်း, သင်္ဂြိုဟ်အထောက်ပြပါ။ သောတဒွါရိကစိတ် – ဃာနဒွါရိကစိတ် – ဇိဝှါဒွါရိကစိတ် – ကာယ ဒွါရိကစိတ် တို့သည် ဘယ်အာရုံကို အသီးအသီး အာရုံပြုကြသနည်း, အထောက်ပြပါ။ မနောဒွါရိကစိတ် တို့သည် အဘယ် အာရုံကို အာရုံ ပြုကြသနည်း, အထောက်ပြပါ။ ဆ။ ပဋိသန္ဓေ ဘဝင် စုတိစိတ်တို့သည် ဘယ်အာရုံကို အာရုံပြုကြသနည်း, အထောက်ပြပါ။ ဇ ။ အာရုံ တမျိုးထည်းကိုသာ အာရုံပြုသော စိတ်တို့ မည်မျှ ရှိသနည်း, အထောက်ပြပါ။ ၅။ အာရုံ ၅ မျိုးကို အာရုံပြုသောစိတ် မည်မျှနည်း, အထောက်ပြပါ။ ည။ သင်္ဂဟ ၂ဂါထာကို အနက်ပေးပြီးလျှင်, ပဌမဂါထာသည် ဘာကိုပြ၍, ဒုတိယဂါထာက ဘာကိုပြသည် ဟု ဖေါ်ပြပါ။ [ ဤအာရမဏသင်္ဂဟသည် အဘိဓမ္မာဆိုင်ရာ၌ အသုံးအများဆုံးဖြစ်၏၊ ထို့ကြောင့် ပရိတ္တာရမဏတိက် – အတီတာရမဏတိက် – အဇ္ဈတ္တာရမဏ တိက် စသော အာရုံပြုဆိုင်ရာ ညဝါ နေ့ဝါတို့၌ ကျေးဇူး များဘို့ရာ ဆရာ စဉ်ဆက်တို့ ပို့ချရိုးဖြစ်သော ဧကန် အနေကန် အာရုံပြု အကျယ်ကိုလည်း ဆက်လက်၍ လေ့လာကြပါကုန်။ ] --- ## Trang 88 ### ဧကန်လင်္ကာ > [ဆောင်] ပဉ္စဝီ-ကာမ, ဆ-မဂ္ဂါ, ရှစ်ဖြာ-နိဗ္ဗာန်, နာမ်-တဆဲ့လေး, > တေရသ-ရုပ်, 'ပစ္စုပ်-ထိုတူ, တိတ်မူ-ဆမှတ်,နာဂတ်-မရှိ > ဝိမုတ် – နှစ်ဆဲ့ကိုး, ( ရှေးရိုး ကျမ်းညီ, ) ဧကဝီ – ပညတ်, > ပရမတ္ထနဝတိံသာ, ဆဓာ-အဇ္ဈတ်, ဗာဟုဘ်-ဆမ္ဘီ, နှစ်စီ- > ပဉ္စ ဓမ္မ-သုံးဆဲ့ငါး, တပါး-ဌဝီ, ဒွေးနှစ်လီတည်း, ငါးလီမှာ- > သုံး, ဆဲ့နှစ်—သုံးပင်, (သီကုံး ချိုး) ဆဲ့လေး'ကိုးလီ, ပဉ္စဝီ' > သုံးတန်, ဧကန် ရှေးရှု, အာရုံပြုသည်, သောတုနောင်လာ > မခဲတည်း။ ### အနေကန်လင်္ကာ > [ဆောင်] မခဲစေရန်, အနေကန်ကို, အကျဉ်းဆိုအံ့, ပိုယိုကင်းပ, ကာမ > မဟဂ္ဂုတ်, ဝိမုတ်-ပညတ်, ပရမတ်ဟု, ငါးရပ်တူလစ်, သုံးဆဲ့ > တစ်စီ၊ ပစ္စုပ်-တီတ, နာဂတနှင့်, ဓမ္မ-ရုပ်-နာမ်, ခြောက်တန် > ပေါင်းရုံး, လေးဆဲ့သုံးစီ၊ သုံးလီ အဇ္ဈတ်, စွဲလတ်မှီရောက် > ငါးဆဲ ခြောက်မှန်၊ နိဗ္ဗာန်ဧက်ဒသ၊ ပဉ္စ၌ဝယ်, လေးဆယ်နှင့် > ခြောက်, ရွေးကောက်စေမှ, ဥဒါန်းပြုသည် ……… စေ့ငုဘန်ခါ > ထပ်လဲတည်း။... [နာမ်တဘို့’ရုပ်တဘို့တွဲ၊ ဤတွင် တဘို့ကိုသာအာရုံပြုလျှင် ဧကန်အာရုံ ပြုသောစိတ်, နှစ်ဘို့လုံးကိုအာရုံပြုလျှင် အနေကန် အာရုံပြုသောစိတ်ဟုမှတ်, နောက်အတွဲများ၌လည်း ဤနည်းပင်၊ ပစ္စုပ္ပန်’အတိတ်’အနာဂတ်’ကာလ ဝိမုတ်-လေးဘို့တတွဲ၊ ပညတ်-ပရမတ်တတွဲ၊ အဇ္ဈတ္တ’ဗဟိဒ္ဓ အဇ္ဈတ္တဗဟိဒ္ဓ- သုံးဘို့တတွဲ၊ ရူပါရုံ စသော အာရုံခြောက်ဘို့တတွဲ၊ တပါးအာရုံ – နှစ်ပါး အာရုံ’ငါးပါးအာရုံ – ဆဲ့နှစ်ပါးအာရုံ –– လေးပါးအာရုံ’ နှစ်ဆဲ့တပါး အာရုံ တတွဲ။ ### လင်္ကာများ၏ အကျယ် အရကောက် ၁၆၇ [ ဧကန် အနေကန် ယှဉ်တွဲ၍ရေးမည်, သင်္ချာကို လင်္ကာအတိုင်းသိ။] ပဉ္စဝီကာမ – ဝိပါက်ကာမ, ပဉ္စဒွါရာ, ဝဇ္ဇနာတည့်, ဟသိတုပ္ပ, ပဉ္စဝီသံ, ကာမ မှန်, ဧကန် အာရုံပြု။ ။ဟသိ ကြဉ်သော, ကာမဇော, ဝုဋ္ဌော--ဘိညာစု........ရံတခါတုံ, ကာမစုံ, အာရုံ သူတို့ပြု၊ ၃၁ မဟဂ္ဂါ’မဟဂ္ဂုတ်မှာ, မြဲပြုလာ, ဝိညာ နေဝါခြေခံ ။အနေကန်တဲ့, ယခင်ကျွဲ, သုံးဆဲ့တစ်ဟု ကောက်။ ဆ ရှစ်ဖြာနိဗ္ဗာန် – လောကုတ္တရံ, စိတ်ရှစ်တန်, နိဗ္ဗာန် ဧကန်ရောက်။ ။ သမ္ပယုတ်ဆို, ကုသိုလ်မဟာ, ကြိယာနှင့်, ဘိညာ ဝုဋ္ဌော, ဆဲ့တစ် ဟော, မှတ်လော နေကန်လှောက်။ နာမ်တဆဲ လေး — ဝိညာ နေဝါ, လောကုတ္တာ, နာမ်မှာ တည့်လေး။ ယင်းက ဧကန်, အနေကန်တုံ, တဒါရုံနှော, ကာမဇော, ဝုဋ္ဌော ဘိညာဒွေး။၃ တေရသရုပ် – ပဉ္စဝိညာ, မနောဓာ, ရုပ်သာ ဧကန်ရွေး။ ။အနေကန်တဲ့, နာမ်လိုကျွဲ, လေးသုံးပါးရေး။၄၃ ပစ္စုပ် ထို့တူ စသည် – ပစ္စုပ် ဧကန် , ရုပ်တူ ကြံလော, တီတံ အတွက်, မဟဂ္ဂုတ်မျိုး, (မရှိရိုးမှတ်, နာဂတ် ဧကန်, ) သုံးမျိုးဆံ, နေကန် နာမ်သို့ တွေး။ ဝိမုတ်နှစ် ဆဲ ကိုး’ကာလဝိမုတ်, ဧကန်ထုတ်က, ရူပ-အာကာ, အာကိဉ်ပါ, ရှစ်ဖြာ လောကုတ်ရေး။ ဧကဝီပညတ် – ပညတ်ကိုမျှ, ဧကန္တကား, ရူပ် - အာကာ, အာကိဉ်ပါ, ပေါင်းကာ ဧက်ဝီသေး။ ။ဝိမုတ် … ပညတ်, ပရမတ်တို့, မှတ်ဘို့ နေကန်, ကာမထံ, နည်းခံ အပ်လေသေး။ --- ## Trang 89 ပရမတ္ထနဝတိံသာ — ကာမ မဟဂ္ဂ, မြတ် နိဗ္ဗာန်, ဧကန် စိတ်စုတွေး။ ပရမတ်ဘွဲ့, ဧကန်တဲ့, သုံးဆဲ့ကိုးပါးရေး။ ဆဓာအဇ္ဈတ် —— အချွတ်ဧကန်, မဟဂ္ဂ, နည်းခံ ယူမနှေး။ ကာမစိတ် တွင်, အဘိညာဉ်, ထည့်လျှင် နေကန်ရေး။ ဗာဟိဒ်ဆဗွီ'— ဗဟိဒ္ဓမှန်, ဧကန် ဟူက , ရူပ အာကာ, လောကုတ္တာ, ခြောက်ဖြာ နှစ်ဆယ်ရေး။ ။အနေကန်မူ, အဇ္ဈတ်တူ, နည်းယူ မှန် မဝေး။ [နတ္ထိဘော ပညတ် ဟူသည် ပဌမာရုပ္ပဝိညာဏ် ဟူသော အဇ္ဈတ္တ သက်သက် တရား၏ မရှိခြင်း အဘာဝ ပညတ် ဖြစ်သောကြောင့် အဇ္ဈတ္တ လည်း မဟုတ်, ဗဟိဒ္ဓ စစ်စစ်လည်း မဟုတ်ရကား ၎င်းနတ္ထိဘောပညတ်ကို အာရုံ ပြုသော အာကိဉ္စညာယတနစိတ် ၃ ပါးသည် အဇ္ဈတ္တကို အာရုံ ပြုသော စိတ်တွင်လည်း မပါ, ဗဟိဒ္ဓကို အာရုံပြုသော စိတ်တွင်လည်း မပါ, အဇ္ဈတ္တာရမဏ တိက်မုတ်သာ ဖြစ်မည်။] နှစ်စီပဉ္စ'ရူပသဒ္ဒ, ဂန္ဓ ရသာ, ဖေါဋ္ဌဗ္ဗာ, ငါးဖြာ အာရုံ ရေး။ စက္ခု သောတ, ဃာန ဇိဝှါ, ကာယပါ, စဉ်ကာ ဝိညာဏ်ဒွေး။ ။ နှစ်စီ .ဧကန်, အနေကန်ဟော, နာမ် သဘောတွင်, မနောဓာတ် တွဲ, ထည့်လေ့, လေးရဲ့ခြောက် ဟု တွေး။ ဓမ္မသုံးဆဲ့ငါး'ဓမ္မာရုံတွက်, ဧကန် ထွက်က, မဟဂ္ဂုတ်ဝယ်, လောကုတ် ဆွယ်, သုံးဆယ် ငါးပါး တွေး။ ။အနေကန်မူ, နာမ် နည်းတူ, မှတ်ယူ အပ်လေသေး။ တပါးဌဝီ'တပါးစီပြ, ဧကန္တ, ပဉ္စဝိညာဏ်ဒွေး။ ။အာကာ-အာကိဉ် ခြောက်ခုချိန်, ဝိညာ-နေဝါလေး။ ။ကြိယာပစ်, လောကုတ်ရှစ်, ပေါင်းစစ် ဌဝီသေး။ ### နိဿယနှင့်အဓိပ္ပါယ် ၁၆၉ ဒွေးနှစ် လိ'ဝိညာနေဝါ, ကြိယာ,နှစ်ဖြာ ဧကန်ရေး၊ [ ဝိညာဏဉ္စာယတန ကြိယာစိတ်, နေဝသညာနာသညာယတနကြိယာစိတ် ၂ ပါးကား အာကာသာနဉ္စာယတန ကုသိုလ်ကြိယာနှင့် အာကိဉ္စညာယတန ကုသိုလ်ကြိယာနှစ်ပါးစီကို အာရုံပြုသည်။ ] ငါးလိမှာသုံး'မနောဓာတ်ဟု, ဤသုံးခု, ငါးခုဧကန်တွေး၊ [ရူပါရုံစသော အာရုံငါးပါးကို အာရုံပြုသည် ဟူလို။ ] ဆဲ့နှစ်သုံးပင်'ပဉ္စမဈာန်, ရူပမှန်, ဧကန်ဆဲ့နှစ်ပေး။ ဆဲလေးကိုးလီ'ဒု-တ-စတုတ္ထ, ယင်းရူပံ, ဧကန်တဆဲ လေး။ ပဉ္စဝီသုံးတန်'နှစ်ဆဲ့ ငါးတန်, ပြုဧကန်, ဈာန်ပဌမ တေး၊ [ “တတ္ထာပိ ဒသကသိဏာနိ”စသော ကမ္မဋ္ဌာန်းပိုင်းကို ကြည့်လေ။] ၎င်းတို့၏ အဓိပ္ပါယ်မှာ လွန်စွာကျယ်ဝန်း၍၎င်း အချိန်ရောက်က အလို အလျောက် သိနိုင်သောကြောင့်၎င်း မရေးတော့ပြီ၊ ထို့ပြင် အလေးအမြတ် ပြုအပ်သော အာရုံ’အလေးအမြတ် ပြုတတ်သော စိတ်များလည်း ရှိသေး၏၊ ၎င်းတို့ဆိုင်ရာ အာရမဏာဓိပတိ ပစ္စည်းအဖွင့် ဘာသာဋီကာ၌ ဆိုထားပြီး ### စေတသိက် ကို ရေတွက်ခြင်း။ အပ္ပမညာသည် ရူပါရုံ အစရှိသော အာရုံငါးပါးကို မပြု’ပညတ်ဓမ္မာရုံကိုသာ အာရုံပြုရကား ရူပါရုံကို အာရုံ ပြုသော စေတသိက် ၅ဝ တည်း၊ သဒ္ဒ ဂန္ဓ ရသ ဖေါဋ္ဌဗ္ဗာရုံတို့၌ ၎င်းနည်းပင်၊ ဓမ္မာရုံကိုကား စေတသိက် ၅၂ ပါးလုံးက အာရုံပြု၏၊ အဇ္ဈတ္တ စသည်ကို အာရုံပြုရာ၌ကား....... > [ဆောင်] ငါးဆဲ့နှစ်ခု, စေတသိက်စုတွင်, အကုသလာ, လောကီ > သာတည်း၊ ဣဿာပမဉ်, ပယ်ကြဉ်အဖွဲ့၊ လောက ဖြစ်ဘိ, > ဝိရတိမူ, ဝီတိက္ကမိတဗ္ဗ, သမုတ်ရသည့်, ကာမ'နာမ် – ရုပ်, --- ## Trang 90 ပစ္စုပ္ပန်မှတ်, စွဲမှီကပ်၏။ နောက်ထပ် ဝိရတီ, လောကုတ် သည်ကား, ရွှေပြည်ခေမာ, အပ္ပမာဏ, ကာလဝိမုတ်,ဖွင့် ထုတ်လေအပ်၊ ပညတ် ပမညာ, ဝိမုတ္တာဟု, အာရုံပြုလျှင်း၊ ကြွင်းလေသမျှ, တေတ္တိံသမှာ, သယ်ဟာတခု, အာရုံစုကို, မပြု မရှိလေဘူးတည်း။ အကုသလာ, လောကီသာတည်း — အကုသိုလ် စေတသိက်တို့ကား ( အကုသိုလ်စိတ် နှင့် တူစွာ ) လောကီ အာရုံကိုသာ အာရုံပြုကြသည်၊ လောကုတ္တရာကို မပြု။ ဣဿာပမဉ်, ပယ်ကြဉ်အဖွဲ့ — ဣဿာနှင့် အပ္ပမညာသည် အဇ္ဈတ္တကို (မိမိသန္တာန်ရှိ တရားကို) အာရုံ မပြု။ လောက ဖြစ် ဘိ၊ပေ၊စွဲမှီကပ်၏ — လောကီဝိရတိ ၃ ပါးသည် “ဝီတိက္ကမိ တဗ္ဗဝတ္ထု” ဟု ခေါ်ဝေါ်သမုတ်အပ်သော ကာမစိတ်’စေတသိက်ဟူသော နာမ်တရားနှင့် ရုပ်တရားများကို အာရုံပြု၏၊ ထို တရားများလည်း ပစ္စုပ္ပန်သာ, အနာဂတ် မဟုတ်။ နောက်ထပ်ဝိရတီ ၊ ပေ ၊ ကာလဝိမုတ် — လောကုတ္တရာ ဝိရတိကား နိဗ္ဗာန်ဟူသော ကာလဝိမုတ် အပ္ပမာဏတရားကို အာရုံပြုသည်။ ပညတ်ပမညာ, ဝိမုတ္တာဟု — အပ္ပမညာလည်း ကာလဝိမုတ် ဖြစ်သော သတ္တဝါပညတ်ကို အာရုံပြုသည်။ ဤ သရုပ်ထုတ်ပြခဲ့သော စေတသိက်များမှ ကြွင်းသော စေတသိက် ပေါင်း ၃၃ ကား ဘယ်အာရုံမျိုးမဆို အာရုံ ပြနိုင်ကြသည်'ဟူလို။ [မာတိကာ အကောက်၌ ကျေးဇူးများ၏, သတိထားခဲ့ပါ၊ ရှေးဆရာများက “မစ္ဆရိယ သည့် ဗဟိဒ္ဓကို အာရုံ မပြု၊ လောကီ ဝိရတိသည့် အနာဂတ်ကိုလည်း အာရုံပြု၏”ဟု ဆိုကြသေး၏၊ ဤကျမ်း၏အဆိုကို ထိုစေတသိက်များ၏အဖွင့် ဘာသာဋီကာတွင် ကြည့်လေ။ ### လေ့ကျင့်ခဏ်း မေးခွန်းများ ၁၇၁ က။ “ပဉ္စဝီသ ပရိတ္တမှိ” အရ ကာမတရားကို ဧကန် အာရုံပြုသောစိတ် မည်မျှနည်း, သင်္ဂြိုဟ် အကျယ် ပါဠိကိုထောက်၍ ကောက်ပြပါ။ ခ ။ ကာမ တရားကို အနေကန် အာရုံပြုသောစိတ် မည်မျှနည်း, လင်္ကာ သံပေါက်ကို ထောက်၍ ကောက်ပြပါ။ [မာတိကာ၌ ပရိတ္တာရမဏ ပုဒ်အရ ဖြစ်လတ္တံ့။ ] ဃ ။ “ဆ စိတ္တာနိ မဟဂ္ဂတေ” အရ မဟဂ္ဂုတ်ကို ဧကန်အာရုံပြုသောစိတ် မည်မျှနည်း, သင်္ဂြိုဟ်အကျယ် ပါဠိထောက်၍ ကောက်ပြပါ။ မဟဂ္ဂုတ်တရားကို အနေကန် အာရုံပြုသောစိတ် မည်မျှနည်း, လင်္ကာ သံပေါက်ကို ထောက်၍ ကောက်ပြပါ။ [မဟဂ္ဂတာရမဏပုဒ် - အရ ဖြစ်လတံ့။] “ဧကဝီသတိ ဝေါဟာရေ” အရ ပညတ်ကို ဧကန်အာရုံပြုသောစိတ် မည်မျှရှိသနည်း, သင်္ဂြိုဟ် အကျယ်ပါဠိထောက်၍ ကောက်ပြပါ။ ပညတ်ကို အနေကန် အာရုံပြုသောစိတ် မည်မျှနည်း, လင်္ကာသံပေါက် ထောက်၍ ကောက်ပြပါ။ [ပရိတ္တာရမဏ တိက်မုတ်- အရ ဖြစ်လတံ့။ ] “အဋ္ဌ နိဗ္ဗာနဂေါစရေ” အရ နိဗ္ဗာန်ကို ဧကန်အာရုံပြုသောစိတ် မည်မျှ ရှိသနည်း, သင်္ဂြိုဟ်ထောက်၍ ကောက်ပြပါ။ နိဗ္ဗာန်ကို အနေကန် အာရုံပြုသောစိတ် မည်မျှနည်း, လင်္ကာသံပေါက် ထောက်၍ ကောက်ပြပါ။ [ အပ္ပမာဏာရမဏပုဒ်- အရ ဖြစ်လတံ့။] ၅။ အတိတ်တရားကို ဧကန် အာရုံပြုသောစိတ်, အနေကန် အာရုံပြုသော စိတ်တို့ မည်မျှစီ ရှိသနည်း, လင်္ကာသံပေါက်ထောက်၍ သရုပ်ကောက် ပြပါ။ [အတီတာရမဏပုဒ်-အရ ဖြစ်လတ္တံ့။ ] ---