## Trang 141 အာယုပ္ပမာဏဂဏနာယ - အသက် အတိုင်းအရှည်ကို ရေ ထွက်ခြင်း၏၊ နိယမော-အမြဲ မှတ်သားဘွယ်သည်၊ နတ္ထိ-မရှိ။ - ၂။ ပန-ကား၊ စာတုမဟာရာဇိကာနံ – စာတုမဟာရာဇ် ဘုံသား ဖြစ်ကုန်သော၊ ဒေဝါနံ – နတ်တို့၏၊ အာယုပ္ပမာဏံ- အသက်အတိုင်းအရှည်သည်၊ ဒိဗ္ဗာနိ-နတ်ပြည်၌ဖြစ်ကုန်သော၊ ပဉ္စဝဿသတာနိ-အနှစ်ငါးရာတို့တည်း၊ မနုဿဂဏနာယ- လူတို့၏ အရေအတွက်ဖြင့်၊ နဝုတိဝဿသတသဟဿပမာဏံ- အနှစ်ကိုးသန်း အတိုင်းအရှည် ရှိသည်၊ ဟောတိ-ဖြစ်၏။ ၃။ တာဝတိံသာနံ-တာဝတိံသာနတ်တို့၏၊(အာယုပ္ပမာဏံ- အသက် အတိုင်းအရှည်သည်) တတော-ထို စတုမဟာ ၁။ ကာမပုဂ္ဂိုလ်တို့အသက်တမ်း။ ။အပါယ်ဘုံသားလူ ဝိနိပါတိက အသုရာတို့၏ အသက်တမ်းသည် အမြဲမရှိ၊ တစ်ချို့ တစ်ရက်, တစ်နံနက်, တစ်ခဏမျှ အသက်ရှည်၏။ အချို့ နှစ်ပေါင်း အသင်္ချေတိုင်အောင်ကြာ၏။ [ဆောင်] အပါယ် လူဇာတ်, ဝိနိပါတ်တို့, တချို့ တရက်, တနံနက်မျှ၊ အသက်အသင်္ချေ, တချို့, မှတ်လေ သက်တမ်းမမြဲတည်း။ [ ၍ သင်္ဂြိုဟ်က ဝိနိပါတိက အသုရာကိုသာ ဆိုသော်လည်း ဓမ္မဟဒယ ဝိဘင်္ဂအဋ္ဌကထာ၌ ဘုမ္မဇိုဝ်း ( ရုက္ခဇိုင်း ) နတ်ကြီးများ အတွက်လည်း အသက်အတိုင်းအရှည် မမြဲကြောင်းကို ဆိုထားပြီ။ ] ၂။ စာတုမဟာရာဇ် ၊ပေ ၊ ပမာဏံ ဟောတိ။ ။စာတုမဟာရာဇ် ဘုံကြီးသား နတ်များ၏ အသက်ပမာဏကား ထိုစတုမဟာရာဇ် နတ်အရေ အတွက်အားဖြင့် နှစ်ပေါင်း ငါးရာကြာ၏၊ လူအရေအတွက် အားဖြင့်ကား နှစ်ပေါင်း ၉ သန်းကြာ၏။ ရာဇ်နတ်သက်ထက်၊ စတုက္ကုဏံ-လေးဆ တက်၏၊ ယာမာနံ- ယာမာနတ်တို့၏၊ (အာယုပ္ပမာဏံ -- အသက် အတိုင်းအရှည် သည်၊) တတော-ထို တာဝတိံသာ နတ်သက်ထက်၊ စတုက္ကုဏံ – လေးဆ တက်၏။ တုသိတာနံ – တုသိတာ နတ်တို့၏၊ (အာယုပ္ပမာဏံ-သည်၊) တတော-ထို ယာမာနတ်သက်ထက်၊ - - ၃။ တတော စတုက္ကုဏီ တာဝတိံသာနံ — တာဝတိံသာ နတ်သက် ကား စာတုမဟာရာဇ်နတ်သက်ထက် လေးဆတက်မျှ ရှည်၏၊ ထို့ကြောင့် တာဝတိံသာ နတ်သက်ကို စာတုမဟာရာဇ်တို့ တွက်ကိန်းဖြင့် တွက်လျှင် (၅၀၀ ကို ၄ နှင့်မြောက်) နှစ်ပေါင်း (၂၀၀၀) နှစ်ထောင် ကြာ၏၊ သို့သော် ပင်ကိုယ်က တာဝတိံသာနတ်တို့ နေ့တာ ညတာသည့် စာတုမဟာရာဇ် နတ် တို့၏ နေ့တာ ညဉ့်တာထက် နှစ်ဆလောက် ရှည်၏။ ဥပမာ-စာတုမဟာရာဇ်၌ တစ်နေ့ တစ်ညဉ့်သည် ၂၄ နာရီခန့် ကြာလျှင် တာဝတိံသာ၌ တစ်နေ့ တစ်ညဉ့် သည် ၄၈ နာရီခန့် ကြာလိမ့်မည် - ဟူလို၊ ထို့ကြောင့် တာဝတိံသာ နတ်တို့ တွက်ကိန်းဖြင့် တွက်ရလျှင် နှစ်ပေါင်း(၁၀၀၀)တစ်ထောင်သာကြာသည်၊ လူတို့ တွက်ကိန်းဖြင့် ယခင် ၉ သန်းကို ၄ ဖြင့်မြှောက် ၃ ကုဋေ ၆ သန်း ကြာ၏။ တတောစတုက္ကုဏီယာမာနံ —— ယာမာ နတ်သက်ကား တာဝတိံသာ နတ်သက်ထက် ၄ ဆတက်မျှ ရှည်၏၊ ၁၀၀၀, ၄ ဆတက်, ၄၀၀၀ ဖြစ်၏၊ သို့သော် ယာမာနတ်တို့ နေ့တာ ညဉ့်တာသည့် တာဝတိံသာနတ်တို့ နေ့တာ ညဉ့်တာထက် ပင်ကိုယ်က နှစ်ဆလောက် ရှည်သောကြောင့် ယာမာ နတ် သက်ကို ယာမာတို့တွက်ကိန်းဖြင့်ရေတွက်လျှင်နှစ်ပေါင်း(၂၀၀၀)နှစ်ထောင် သာ ကြာ၏၊ လူတို့တွက်ကိန်းဖြင့် တွက်လျှင် နှစ်ပေါင်း ၁၄ ကုဋေ ၄ သန်း ကြာ၏။ --- ## Trang 142 - - - - စတုက္ကုဏီ-၏၊ နိမ္မာနရတိနံ – နိမ္မာနရတိနတ်တို့၏၊ (အာယုပ္ပ မာဏံ – သည်၊) တတော – ထို တုသိတာ နတ်သက်ထက်၊ စတုက္ကုဏံ – ၏၊ ပရနိမ္မိတ ဝသဝတ္တီနံ – ပရနိမ္မိတ ဝသဝတ္တိ နတ်တို့၏၊ (အာယုပ္ပမာဏံ – သည်၊)တတော – ထို နိမ္မာနရတိ နတ်သက်ထက်၊ စတုက္ကုဏံ – ၏။ - - - ၄။ ဝသဝတ္တိသု-ပရနိမ္မိတ ဝသဝတ္တိနတ်တို့၌၊ (အာယုပ္ပ မာဏံ-သည်၊) ဝဿာနံ – နှစ်တို့၏၊ နဝသတဉ္စကောဋိယော- ကုဋေကိုးရာတို့သည်၎င်း၊ ဧကဝီသတိကောဋိယော- ၂၁ ကုဋေ တို့သည်၎င်း၊ တထာ – ထိုမှတစ်ပါး၊ ဆန္နဝုတိဝဿသတသဟ ဿာနိ-အနှစ် ခြောက်သန်းတို့သည်၎င်း၊ ဟောတိ-ဖြစ်၏။ တတော စတုက္ကုဏံတုသိတာနံ —— တုသိတာနတ်သက်ကား ယာမာ နတ်သက်ထက် ၄ ဆတက်မျှရှည်၏ [ ၄ ဆတက်ပုံကိုရှေ့အတိုင်းသိလောက် ပြီ၊] ထို့ကြောင့် တုသိတာနတ်သက်သည် တုသိတာနတ်တို့ တွက်ကိန်းဖြင့် နှစ်ပေါင်း (၄၀၀၀) လေးထောင်, လူတို့တွက်ကိန်းဖြင့် နှစ်ပေါင်း ၅၇ ကုဋေ ၆ သန်း ကြာ၏။ တတောစတုက္ကုဏီနိမ္မာနရတီနံ-နိမ္မာနရတိ နတ်သက်သည် တုသိတာ နတ်သက်ထက် ၄ ဆတက်ရှည်ရကား နိမ္မာနရတိနတ်တို့ တွက်ကိန်းဖြင့် နှစ် ပေါင်း (၈၀၀၀)ရှစ်ထောင်, လူတို့ တွက်ကိန်းဖြင့် နှစ်ပေါင်း ၂၃၀ ကုဋေ ၄ သန်း ကြာ၏။ တတောစတုက္ကုဏံပရနိမ္မိတ ဝသဝတ္တီနံ-ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တိ နတ်သက် သည် နိမ္မာနရတိနတ်သက်ထက် ၄ ဆတက်ရှည်ရကား ပရနိမ္မိတ ဝသဝတ္တိ နတ်တို့ တွက်ကိန်းဖြင့် ( ၁၆၀၀၀ ) တစ်သောင်းခြောက်ထောင်, လူတို့ တွက် ကိန်းဖြင့် နှစ်ပေါင်း ၉၂၁ ကုဋေ ၆ သန်း ကြာ၏။ [ဆောင်] ၁။ မ-ကိုဋ်-ခဲ-ဝါ, ဟ(နှင့်)တယာ, သုညာရွှေစ, အောက် သုံးချ မှတ်ကြ နတ်ဘုံသက်။ [ ၂။ ဈာန်-စလာ-ဝါဝါက, စောသမ-ဝင်းနုလာခါ, စောပု ခေဠာ၊ ခြောက်သုညာ ညီညာ ထည့်စွက်, နတ်ခြောက်ဘုံ လူကတွက်လျှင်, ဟော ဤမျှထွက်။ သုညာဒွေစ==အစဆုံး၌ သုည ၂ လုံးချ။ အောက်သုံးချ-အောက် တန်းများ၌ သုည ၃လုံးချ။ ။ခြောက်သုညာညီညာထည့်စွက်-သုည ၆ လုံးကို အညီအမျှ ထည့်စွက်။ ] နတ်ဘုံ တာဝတိံသာ ယာမာ နတ်တွက်ကိန်းအသက် လူ့တွက်ကိန်းအသက် စာတုမဟာရာဇ် ၅၀၀ (မ) ဈာန် ၉၀၀၀၀၀၀ ၁၀၀၀ (ကို) စလာ=၃၆၀၀၀၀၀၀ ၂၀၀၀ (ခဲ) ဝါဝါက=၁၄၄၀၀၀၀၀၀ ၄၀၀၀ (ဝါ) စောသမ=၅၇၆၀၀၀၀၀၀ နိမ္မာနရတိ ၈၀၀၀ (ဟ) ၂၃၀၄၀၀၀၀၀၀ ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တိ - ၁၆၀၀၀ (တယာ) စောပုခေဋ္ဌာ= ၉၂၁၆၀၀၀၀၀၀ တုသိတာ --- ## Trang 143 လေ့ကျင့်ခန်း မေးခွန်းများ က။ ပဋိသန္ဓေ ၄ ပါးကို သင်္ဂြိုဟ်ထောက်၍ ရေတွက်ပါ။ အပါယ်ပဋိသန္ဓေစိတ်ကား အဘယ်နည်း, သင်္ဂြိုဟ်ထောက်ပါ။ အဘယ့်ကြောင့် ဒုဂ္ဂတိအဟိတ်ပုဂ္ဂိုလ် ဟု ခေါ်သနည်း။ ကုသလဝိပါက် ဥပေက္ခာသန္တီရဏစိတ်ဖြင့် ပဋိသန္ဓေနေသူတို့ကို သင်္ဂြိုဟ် ထောက်၍ပြပါ။ ခ။ ဇစ္စန္ဓာဒိ၌ အာဒိအရ(အာဒိဝန္တပုဂ္ဂိုလ်ကို)လင်္ကာထောက်၍ကုံပါ။ ဝိနိပါတိက အသုရာဟူသည် အဘယ်နတ်မျိုးနည်း။ သုဂတိအဟိတ်ပုဂ္ဂိုလ်ဟု ခေါ်ခြင်း၏အကြောင်းကို ပြပါ။ ဂ။ မဟာဝိပါက်စိတ်သည် အဘယ်ဘုံ၌ ပဋိသန္ဓေကိစ္စတပ်သနည်း။ ဃ။ ကာမပဋိသန္ဓေကို သုဂတိ ဒုဂ္ဂတိ ခွဲ၍ ရေတွက်ပါ။ င။ အပါယ်ဘုံလူ့ဘုံ ဘုမ္မဇိုဝ်းနတ်တို့၌အသက်တမ်း မြဲ မမြဲကို သင်္ဂြိုဟ်နှင့် လက်ချာထောက်ပါ။ စ။ စာတုမဟာရာဇ် နတ်သက်ကို နတ်တွက်ကိန်း လူ့တွက်ကိန်း တို့ဖြင့် ရေတွက်ပြပါ။ ဆ။ တာဝတိံသာနတ်သက်ကို စာတုမဟာရာဇ်ကိန်း တာဝတိံသာကိန်း လူ့ကိန်းဖြင့် ရေတွက်ပြပါ။ ဇ။ ယာမာနတ်သက်ကို တာဝတိံသာကိန်း ယာမာကိန်းဖြင့် တွက်ပါ။ ဈ။ တုသိတာ နတ်သက်ကို ယာမာကိန်း တုသိတာကိန်းဖြင့် တွက်ပါ။ ည။ နိမ္မာနရတိနတ်သက်ကို တုသိတာကိန်း နိမ္မာနရတိကိန်းဖြင့် တွက်ပါ။ ဋ။ ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တီနတ်သက်ကို နိမ္မာနရတိကိန်း ပရနိမ္မိတကိန်း လူ့ကိန်း ဖြင့် ရေတွက်ပါ။ ရူပ ပဋိသန္ဓေ ၆ ၁။ ပဌမဇ္ဈာနဝိပါကံ-ပဌမဈာန် ဝိပါက်စိတ် သည်၊ ပဌမဇ္ဈာနဘူမိယံ– ပဌမဈာန်ဘုံ၌၊ ပဋိ သန္ဓေဘဝင်္ဂစုတိဝသေန-ပဋိသန္ဓေဘဝင်စုတိတို့၏ အစွမ်းဖြင့်၊ ပဝတ္တတိ-ဖြစ်၏။ - ၂။ ဒုတိယဇ္ဈာနဝိပါကံ - ဒုတိယဈာန် ဝိပါက်စိတ်သည် ၎င်း၊ တတိယဇ္ဈာနဝိပါကဉ္စ = တတိယဈာန် ဝိပါက်စိတ် သည် ၎င်း၊ ဒုတိယဇ္ဈာနဘူမိယံ-ဒုတိယဈာန်ဘုံ၌၊ တထာ-သို့ အတူ တည်း၊[ ပဋိသန္ဓေဘဝင် စုတိကိစ္စတပ်၍ ဖြစ်သည်ဟူလို။] ၃။ စတုတ္ထဇ္ဈာနဝိပါကံ - စတုတ္ထဈာန်ဝိပါက်စိတ်သည်။ တတိယဇ္ဈာနဘူမိယံ = တတိယဈာန်ဘုံ၌၊ (တထာ- ထို့အတူ ပင်တည်း။) - ၄။ ပဉ္စမဇ္ဈာနဝိပါကံ-ပဉ္စမဈာန်ဝိပါက်စိတ်သည်၊ စတု တ္ထဇ္ဈာနဘူမိယံ = စတုတ္ထဈာန်ဘုံ၌၊ ( တထာ- ထို့အတူပင် တည်း။) ၅။ ပန - အထူးကား၊ အသညသတ္တာနံ - အသညသတ် ဗြဟ္မာတို့၏၊ ရူပမေဝ-ရုပ်ချည်းသာလျှင်၊ ပဋိသန္ဓိ-ပဋိသန္ဓေ သည်၊ ဟောတိ-ဖြစ်၏၊ တထာ-ထို့အတူ၊ တတော-ထို ပဋိ သန္ဓေခဏမှ၊ ပရံ-နောက်ဖြစ်သော၊ ပဝတ္တိယံ - ပဝတ္တိအခါ ရူပ ပဋိသန္ဓေ။ ။၁-၂-၃-၄-ဤ စကားရပ်တို့၌ ပါဠိရှိတိုင်း သိသာပြီ၊ ဒုတိယဈာန်ဝိပါက် တတိယဈာန်ဝိပါက်တို့က ဒုတိယဈာန်ဘုံ၌ ဖြစ်ရပုံကို ဘာသာဋီကာမှာရှု။ --- ## Trang 144 ၌၎င်း၊ စဝနကာလေစ-စုတေရာအခါ၌၎င်း၊ ရူပမေဝ-ရုပ်ချည်း သာလျှင်၊ ပဝတ္တိတွာ-ဖြစ်၍၊ နိရုဇ္ဈတိ-ချုပ်၏။ ရူပပုဂ္ဂိုလ်တို့ အ သ က် တ မ် း - - ၆။ ဆ-ခြောက်ပါးကုန်သော၊ ဣမာ – ဤ ပဋိသန္ဓေတို့သည်၊ ရူပါဝစရပဋိသန္ဓိယော နာမ-ရူပါဝစရပဋိသန္ဓေတို့ မည်၏။ ၁။ တေသု-ထို ပဋိသန္ဓေ နေသော ပုဂ္ဂိုလ် တို့တွင်၊ ဗြဟ္မပါရိသဇ္ဇာနံ-ဗြဟ္မပါရိသဇ္ဇာဘုံ သား ဖြစ်ကုန်သော၊ ဒေဝါနံ – ဗြဟ္မာတို့၏၊ ( ဤ၌ ဒေဝသဒ္ဒါ ဗြဟ္မာကိုဟော၏၊ ) အာယုပ္ပမာဏံ – သည်၊ ကပ္ပဿ - အသင်္ချေယျကပ်၏၊ တတိယောဘာဂေါ - သုံးတို့ တစ်ဘို့တည်း၊ ဗြဟ္မပုရောဟိတာနံ – ဗြဟ္မပုရောဟိတ ဗြဟ္မာ တို့၏၊ အာယုပ္ပမာဏံ-သည်၊ ဥပဍ္ဎကပ္ပေါ- အသင်္ချေယျကပ် တစ်ဝက်တည်း။ မဟာဗြဟ္မာနံ – မဟာဗြဟ္မာတို့၏၊ အာယုပ္ပ မာဏံ-သည်၊ ဧကကပ္ပေါ-အသင်္ချေယျတစ်ကပ်တည်း။ - - - ၂။ ပရိတ္တာဘာနံ-ပရိတ္တာဘဗြဟ္မာတို့၏၊ အာယုပ္ပမာဏံ- သည်၊ ဒွေကပ္ပါနိ - မဟာကပ် ၂ ကပ်တို့တည်း။ ပဌမဈာန် ၅။ အသညသတ္တာ၊ပေ၊နိရုဇ္ဈတိ-အသညသတ်ဘုံ၌ စိတ် စေတသိက် မရှိရကား ပဋိသန္ဓေနေတုန်းကလည်း ရုပ်ဖြင့် ပဋိသန္ဓေနေ၍ ပဝတ္တိအခါ စုတိ အခါတို့၌လည်း ရုပ်ချည်းသာ ဖြစ်၍ ချုပ်၏။ အသညသတ်ဘုံက သုဂတိဘုံ ဖြစ်သောကြောင့်၎င်း, ရုပ် ပဋိသန္ဓေမှာ အလောဘ စသော ယှဉ်ဘက်ဟိတ် မရှိသောကြောင့်၎င်း, အသညသတ်ဘုံသားများကို "သုဂတိအဟိတ်"ပုဂ္ဂိုလ် ဟု ခေါ်ရလေသည်၊ [ ကာမဘုံသား သုဂတိ အဟိတ်များနှင့်ကား မတူ တတ်ပေ။ ] သုံးဘုံအတွက်သာ အသင်္ချေယျကပ်ဖြင့် ရေထွက်၍ နေဘုံ များ၌ မဟာကပ်ဖြင့် ရေတွက်သည်၊ အပ္ပမာဏာဘာနံ-အပ္ပ မာဏာဘဗြဟ္မာတို့၏ အာယုပ္ပမာဏံ-သည်၊ စတ္တာရိကပ္ပါနိ- မဟာကပ် လေးကပ်တို့တည်း၊ အာဘဿရာနံ - အာဘဿရ ဗြဟ္မာတို့၏၊ အာယုပ္ပမာဏံ-သည်၊ အဋ္ဌကပ္ပါနိ – မဟာကပ် ရှစ်ကပ်တို့တည်း။ - ၃။ ပရိတ္တသုဘာနံ- ပရိတ္တသုဘဗြဟ္မာတို့၏၊ အာယုပ္ပမာ ဏံ-သည်၊ သောဠသကပ္ပါနိ - မဟာကပ် တစ်ဆယ့်ခြောက်ကပ် တို့တည်း၊ အပ္ပမာဏသုဘာနံ - အပ္ပမာဏသုဘ ဗြဟ္မာတို့၏၊ အာယုပ္ပမာဏံ-သည်၊ ဒွတ္တိံသ ကပ္ပါနိ-မဟာကပ် ၃၂ ကပ် တို့တည်း၊ သုဘကိဏှာနံ- သုဘကိဏှ ဗြဟ္မာတို့၏၊ အာယုပ္ပ မာဏံ - သည်၊ စတုသဋ္ဌိကပ္ပါနိ - မဟာကပ် ခြောက် ဆယ့်လေးကပ်တို့တည်း။ ၄။ ဝေဟပ္ဖလာနံ-ဝေဟပ္ဖိုလ် ဗြဟ္မာတို့၏၎င်း၊ အသည သတ္တာနဉ္စ - အသညသတ်ဗြဟ္မာတို့၏၎င်း၊ အာယုပ္ပမာဏံ- သည်၊ ပဉ္စကပ္ပသတာနိ-မဟာကပ် ငါးရာတို့တည်း။ ၅။ အဝိဟာနံ-အဝိဟဗြဟ္မာတို့၏ အာယုပ္ပမာဏံ-သည်၊ ကပ္ပသဟဿာနိ-မဟာကပ် တစ်ထောင်တို့တည်း၊ အတပ္ပါနံ- အတပ္ပဗြဟ္မာတို့၏၊ အာယုပ္ပမာဏံ-သည်၊ ဒွေကပ္ပသဟဿာ ၁- ၂- ၃- ၄- ၅ — ဝါကျများ၌ ပါဠိရှိတိုင်း သိသာပြီ၊ ပဌမဈာန်ဘုံ၌ အသင်္ချေယျကပ်ကို ယူရခြင်း, အထက်ဘုံများ၌ မဟာကပ်ကို ယူရခြင်း၏ အကြောင်းနှင့် ကပ်တို့၏ အပြားကို ဘာသာဋီကာ၌ ရှု။ --- ## Trang 145 နိ-မဟာကပ် နှစ်ထောင်တို့တည်း၊ သုဒဿာနံ-သုဒဿဗြဟ္မာ တို့၏၊ အာယုပ္ပမာဏ-သည်၊ စတ္တာရိကပ္ပသဟဿာနိ-မဟာ ကပ် လေးထောင်တို့တည်း၊ သုဒဿီနံ – သုဒဿီဗြဟ္မာတို့၏၊ အာယုပ္ပမာဏံ - သည်၊ အဋ္ဌကပ္ပသဟဿာနိ - မဟာကပ် ရှစ်ထောင်တို့တည်း၊ အကနိဋ္ဌာနံ - အကနိဋ္ဌဗြဟ္မာတို့၏၊ အာ ယုပ္ပမာဏံ – သည်၊ သောဠသကပ္ပသဟဿာနိ - မဟာကပ် တစ်သောင်း ခြောက်ထောင်တို့တည်း။ - - ပဌမာရုပ္ပါဒိဝိပါကာနိ– ပဌမအာရုပ္ပ အစ အာရူပ္ပပဋိသန္ဓေ ၄ ရှိသော ဝိပါက်စိတ်တို့သည်၊ပဌမာရုပ္ပ ဘူမိသု-ပဌမအရူပအစရှိသော ဘုံတို့၌၊ ယထာက္ကမံ - အကြင် အကြင် အစဉ် ရှိဘိုင်း၊ ပဋိသန္ဓိ ဘဝင် စုတိဝသေန – ဖြင့်၊ ပဝတ္တန္တိ-ဖြစ်ကုန်၏၊ စတဿော-လေးပါးကုန်သော၊ ဣမာ- ဤ ပဋိသန္ဓေတို့သည်၊ အာရုပ္ပ ပဋိသန္ဓိယောနာမ - အာရုပ္ပ ပဋိသန္ဓေတို့ မည်၏။ - - အာရုပ္ပပဋိသန္ဓေ။ [အာရုပ္ပ သဒ္ဒါသည် ( အရူပေ+ဘဝံ ) အရ အရူပဘုံ၌ ဖြစ်သော စိတ်-ပုဂ္ဂိုလ်ကို ဟော၏၊ အရူပသဒ္ဒါကား အရူပဘုံကို ဟော၏၊ ပါဠိ၌ – ပဌမာရူပါဒိဘူမိသု " ရှိစေ။] ပဌမအာရုပ္ပ ( အာကာသာ နဉ္စာယတန ) ဝိပါက်သည် ပဌမ အရူပ ( အာကာသာနဉ္စာယတန) ဘုံ၌ ပဋိသန္ဓေ ဘဝင် စုတိ ကိစ္စတပ်၍ဖြစ်၏၊ ဒုတိယအာရုပ္ပ (ဝိညာဏဉ္စာယတန) ဝိပါက်သည် ဒုတိယ အရူပဘုံ၌ ပဋိသန္ဓေ ဘဝင် စုတိ ကိစ္စတပ်၍ ဖြစ်၏၊ ဤသို့စသည်ဖြင့် ယထာက္ကမံအရ အစဉ်အတိုင်း ဖြစ်ရပုံကို သိလေ၊ ဤကား အာရုပ္ပပဋိသန္ဓေ ၄ ပါးတည်း။ အာရုပ္ပပုဂ္ဂိုလ်တို့ ၁။ ပန-ဆက်ဦးအံ့၊ တေသု-ထို အာရုပ္ပ ပဋိသန္ဓေနေသောပုဂ္ဂိုလ်တို့တွင် အာကာ အသက်တမ်း - - သာနဉ္စာယတနူပဂါနံ – အာကာသာနဉ္စာယတနဘုံသို့ ကပ် ရောက်ကုန်သော၊ ဒေဝါနံ-ဗြဟ္မာတို့၏ အာယုပ္ပမာဏ-သည်၊ ဝီသတိကပ္ပသဟဿာနိ-မဟာကပ် နှစ်သောင်းတို့တည်း။ ၂။ ဝိညာဏဉ္စာယတနူပဂါနံ – ဝိညာဏဉ္စာယတနဘုံသို့ ကပ်ရောက်ကုန်သော၊ ဒေဝါနံ-တို့၏၊ အာယုပ္ပမာဏံ-သည် စတ္တာလီသကပ္ပသဟဿာနိ-မဟာကပ် ၄ သောင်းတို့တည်း။ ၃။ အာကိဉ္စညာယတနူပဂါနံ- အာကိဉ္စညာယတနဘုံသို့ ကပ်ရောက်ကုန်သော၊ ဒေဝါနံ-တို့၏၊ အာယုပ္ပမာဏံ-သည်၊ သဋ္ဌိကပ္ပသဟဿာနိ-မဟာကပ် ခြောက်သောင်းတို့တည်း။ ၄။ နေဝသညာ နာသညာယတနူပဂါနံ – နေဝသညာ နာသညာယတနဘုံသို့ ကပ်ရောက်ကုန်သော ဒေဝါနံ-တို့၏ အာယုပ္ပမာဏံ-သည်၊ စတုရာသီတိကပ္ပသဟဿာနိ- မဟာ ကပ် ရှစ်သောင်းလေးထောင်တို့တည်း။ တစ်ဘဝ၌တူမြဲတရား - ဧကဇာတိယံ - တစ်ခုသောဘဝ၌၊ ပဋိသန္ဓိ- ပဋိသန္ဓေ စိတ်သည်၎င်း၊ ဘဝင်္ဂဉ္စ – ဘဝင် စိတ်သည်၎င်း၊ တထာ-ထိုမှ တစ်ပါး၊ စဝနမာနသံ - စုတိစိတ် ကာမပဋိသန္ဓေ ၁၀, ရူပ ပဋိသန္ဓေ ( ရုပ်ပဋိသန္ဓေနှင့်တကွ ) ၆, အာရုပ္ပ ပဋိသန္ဓေ ၄, ပေါင်း ပဋိသန္ဓေ ၂၀ ရှိ၏၊ ပဋိသန္ဓေစိတ် ဆိုလျှင် ၁၉ သာရှိ၏၊ ပဋိသန္ဓေ ဟု သာမည ဆိုလျှင် ရုပ် ပဋိသန္ဓေနှင့်တကွ ၂၀ ရှိသည်ကို သတိပြု။ ၁-၂-၃-၄- ဝါကျတို့၌ ပါဠိရှိတိုင်း သိလေ။