## Trang 251 အကြောင်း ၅ ပါး၊ နောက် အနာဂတ် ဘဝ၌ ဖြစ်သော အကျိုး ၅ ပါး ရကြောင်းကို သိရာ၏၊ ဆိုခဲ့ပြီးသော စကားကို ကြည့်၍ သရုပ်ရေတွက်လေ။ ဝီသတာကာရာ ဆိုခဲ့ပြီးသော အတိတ်အကြောင်း ၅ ပါး စသည်ကို ပေါင်းလျှင် ၂၀ ဖြစ်၏၊ ထို ၂၀ ကိုပင် "ခြင်းရာ ၂၀" ဟု ရှေးက ခေါ်ရိုး ပြုကြ၏။ စင်စစ်မှာ အတိတ် အကြောင်းတရားတို့၏ အပြား ၅ ပါး၊ ပစ္စုပ္ပန် အကျိုးတရားတို့၏ အပြား ၅ ပါး စသည် ဖြစ်သောကြောင့် အပြား ၂၀ ဟူ၍သာ မှတ်။ ကို သန္တိအဆက်အစပ်ကို "သန္တိ" ဟု ခေါ်၏၊ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် အင်္ဂါ၌ အကြောင်းတရား၏ အဆုံးနှင့် အကျိုးတရား၏ အစ၊ အကျိုးတရား၏ အဆုံး နှင့် အကြောင်းတရား၏ အစသည့် အစပ်၏ နေရာတည်း၊ ထိုနေရာကို မျဉ်းတို ဟား၍ ပြမည်၊ [ အဝိဇ္ဇာ သင်္ခါရ --- ဝိညာဏ် နာမ်ရုပ် သဠာယတန ဖဿ ဝေဒနာ --- တဏှာ ဥပါဒါန် ကမ္မဘဝ --- ဇာတိ ဇရာမရဏ ] ဤ ပုံစံအရ…… သင်္ခါရနှင့် ဝိညာဏ်၏ အကြားသည် အတိတ် အကြောင်းနှင့် ပစ္စုပ္ပန်အကျိုးတစပ်၊ ဝေဒနာနှင့် တဏှာ၏ အကြားသည် ပစ္စုပ္ပန် အကျိုးနှင့် ပစ္စုပ္ပန်အကြောင်းတစပ်၊ ဘဝနှင့် ဇာတိအကြားသည် ပစ္စုပ္ပန်အကြောင်းနှင့် အနာဂတ်အကျိုးတစပ်၊ ဤသို့ အစပ် ၃ ပါး ဖြစ်သည်။ စတုသင်္ခေပ။ ဤစတုသင်္ခေပါ အရကား အစပ် သုံးခုဖြင့် ခွဲခြားအပ် သော အကြောင်း အကျိုး တရားများတည်း၊ အတိတ်အကြောင်း ဖြစ်သော အဝိဇ္ဇာ သင်္ခါရသည် တဘို့၊ ပစ္စုပ္ပန်အကျိုး ဖြစ်သော ဝိညာဏ် နာမ်ရုပ် သဠာယတန ဖဿ ဝေဒနာသည် တဘို့၊ ပစ္စုပ္ပန် အကြောင်းဖြစ်သော တဏှာ ဥပါဒါန် ကမ္မဘဝသည် တဘို့၊ အနာဂတ်အကျိုးဖြစ်သော ဇာတိ ဇရာ မရဏ သည် တဘို့၊ [သောကစသည့်ကိုလည်း ၍ စတုတ္ထအဘို့၌ သွင်း] ဤသို့ ၄ ဘို့ (၄ စု ၄ ပုံ) ဖြစ်သည်၊ ဤ အဘို့အစုအပုံကိုပင် "အလွှာ" ဟု ရှေးက သုံးစွဲရိုးပြသည်။ နိဿယနှင့်အဓိပ္ပါယ် လေ့ကျင့်ခန်း မေးခွန်းများ က။ အတိတ်အဓွန့်တရားကို သင်္ဂြိုဟ်ထောက်၍ သရုပ်ရေတွက်ပါ။ ခ။ အနာဂတ် အဓွန့်တရားကို သင်္ဂြိုဟ်ထောက်၍ သရုပ်ရေတွက်ပါ။ ဂ။ ပစ္စုပ္ပန် အဓွန့်တရားကို သင်္ဂြိုဟ်ထောက်၍ သရုပ်ရေတွက်ပါ။ ဃ။ အင်္ဂါ ၁၂ ပါးကို သင်္ဂြိုဟ်ထောက်၍ သရုပ်ရေတွက်ပါ။ င။ ဇာတိ၏ အကျိုးရင်း အကျိုးဆက်များကို ခွဲခြားပြပါ။ စ။ တိုက်ရိုက်ပြသော အကြောင်း ၂ ပါးတွင် အဝိဇ္ဇာဖြင့် ဘယ်တရားကို၊ သင်္ခါရဖြင့် ဘယ်တရားကို၊ အဘယ့်ကြောင့် ဘယ်နည်းအရ ယူနိုင် သနည်း၊ လက်ဥထောက်ပါ။ ဆ။ အတိတ် အကြောင်း၌ သင်္ခါရ ကမ္မဘဝ ၂ ပါးလုံး ပါဝင်နေရာ၊ ထို ၂ ပါးတို့ အရကောက်အထူးကို ဂါထာထောက်၍ ကောက်ပြပါ။ ဇ။ တိုက်ရိုက်ပြသော ပစ္စုပ္ပန်အကြောင်း ၃ ပါးတွင် တဏှာ ဥပါဒါန်ဖြင့် ဘယ်တရားကိုယူ၍ ကမ္မဘဝဖြင့် ဘယ်တရားကို ယူမည်နည်း။ ဈ။ ဇာတိဇရာ မရဏဖြင့် ဘယ့်ကြောင့် ဝိညာဏ်စသော အကျိုး ၅ ပါးကို ယူရသနည်း။ ည။ အတီတေ ဟေတုပဉ္စက — အရနှင့် ဣဒါနိ ဖလပဉ္စက — အရ သရုပ်ရေတွက်ပါ။ ဋ။ ဣဒါနိ ဟေတုပဉ္စက — အရနှင့် အာယတိ ဖလပဉ္စကံ — အရ သရုပ် ရေတွက်ပါ။ ဌ။ ဝီသတာကာရ — အရ သရုပ်ရေတွက်ပြပါ။ ဍ။ တိသန္တိ — အရနှင့် စတုသင်္ခေပ — အရ သရုပ်ရေတွက်ပါ။ --- ## Trang 252 ဝဋ် ၃ ပါး စ — အဘိတပါးကား၊ အဝိဇ္ဇာတဏှုပါဒါနာ — အဝိဇ္ဇာ တဏှာ ဥပါဒါန် တို့သည်၊ ကိလေသ ဝဋံ — ကိလေသဝဋ် မည်၏၊ ကမ္မဘဝသင်္ခါတေ — ကမ္မဘဝ ဟု ဆိုအပ်သော၊ ဘဝေကဒေသော — ဘဝတစိတ်သည်၎င်း၊ သင်္ခါရာစ — သင်္ခါရတို့သည်၎င်း၊ ကမ္မဝဋံ — ကမ္မဝဋ် မည်၏၊ ဥပပတ္တိဘဝ သင်္ခါတေ — ဥပပတ္တိဘဝ ဟု ဆိုအပ်သော၊ ဘဝေကဒေသော — ဘဝတစိတ် သည်၎င်း၊ အဝသေသာစ — ကြွင်းသော ဝိညာဏ် နာမ်ရုပ် သဠာယတန ဖဿ ဝေဒနာ ဇာတိ ဇရာ မရဏ တို့သည်၎င်း၊ ဝိပါကဝဋံ — ဝိပါကဝဋ် မည်၏၊ ဣတိ — ဤသို့၊ တီဏိ — သုံးပါးကုန်သော၊ ဝဋ္ဋာနိ — ဝဋ် တို့ကို၊ ဝေဒိတဗ္ဗာနိ — သိအပ်ကုန်၏။ ဝဋ် ၃ ပါး။ ဝဋ္ဋ — သဒ္ဒါသည် စက်ဘီးများ ချာချာလည်သလို လှည့်လည်ခြင်း အနက်ကို ဟော၏၊ ထို့ကြောင့် "အကြောင်းပြီးလျှင် အကျိုး၊ အကျိုးပြီးလျှင် အကြောင်း" ဟု အကြောင်းအကျိုး မပြတ်ဘဲ ဆက်စပ် လှည့် လည်နေသော ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်တရားတွေကို "ဝဋ္ဋ ဝါ — ဝဋ်" ဟု ခေါ်သည်။ ထိုပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်အင်္ဂါ ၁၂ ပါးကို ဝဋ် ၃ ပါးဖြင့် ခွဲလျှင်……. အဝိဇ္ဇာတဏှုပါဒါနာ၊ ပေ၊ ကိလေသဝဋံ — အဝိဇ္ဇာ တဏှာ ဥပါဒါန် ၃ ပါး သည် ကိလေသဝဋ်တည်း၊ [ သမုစ္စည်းပိုင်း၌ ပြခဲ့သော ကိလေသာ ၁၀ ပါးတွင် ဤ တရားတို့၏ တရားကိုယ်များ ပါဝင်နေသည်ကို သတိပြု။ ] ကမ္မဘဝ၊ ပေ၊ ကမ္မဝဋံ — ကမ္မဘဝ ဟူသော ဘဝတစိတ်နှင့် သင်္ခါရတို့ သည် ( ကံတရားချည်းသာ ဖြစ်သောကြောင့် ) ကမ္မဝဋ်မည်၏။ [ဘဝသည် ကမ္မဘဝ ဥပပတ္တိဘဝ ဟု ၂ မျိုး ရှိ၏၊ ဘဝ ၂ မျိုးလုံးကို မယူဘဲ ကမ္မဘဝ ဟူသော တစိတ်တပိုင်းကိုသာ ယူသောကြောင့် "ဘဝတစိတ်" ဆိုသည်၊ ဘဝေကဒေသ = ဘဝ+ဧကဒေသ။ ] ဥပပတ္တိဘဝသင်္ခါတော၊ ပေ၊ ဝိပါကဝဋံ — ဘဝ ၂ မျိုး ရှိသည့်တွင် ဥပပတ္တိဘဝဟူသော ဘဝတစိတ်နှင့် ဝိညာဏ် နာမ်ရုပ် သဠာယတန ဖဿ ဝေဒနာ ဇာတိ ဇရာ မရဏတို့သည် ( အကျိုးတရားများချည်း ဖြစ်သော ကြောင့်) ဝိပါကဝဋ်မည်၏။ [ဤဝိပါကဝဋ်ကို ရည်ရွယ်၍ ဝိညာဏ် နာမ် ရုပ် စသည်တို့၌ ဝိပါက်စေတသိက်နှင့် ကမ္မဇရုပ်များချည်းသာ ကောက်ခဲ့ရသည်၊ ၍ ဝိပါကဝဋ်ကို ရည်ရွယ်၍ ပင်လျှင် တစုံတယောက်မှာ ဒုက္ခကြီးစွာ ခံစား နေရသည့်အခါ "ဝဋ်ခံနေရသည်၊ တယ် ဝိပါကဝဋ် အားကြီးရှာတယ်" ဟု၎င်း "သူတစ်ပါးကို နာအောင်မလုပ်နဲ့ ဝဋ်ပါတတ်တယ်" ဟု၎င်း "ဝဋ် အမြဲ ငရဲ အပ" ဟု၎င်း ပြောဆိုရိုး ပြုကြသည်။ ဝဋ်မြစ် ၂ ပါး။ အမြစ်အရင်း အစကို "မူလ" ဟု ခေါ်သည်၊ ပဋိစ္စ သမုပ္ပါဒ်စက်သည် အတိတ်ဘဝ အကြောင်းမှစ၍ ပစ္စုပ္ပန်ဘဝ အကျိုးများ ဖြစ်သည့်တိုင်အောင် ရှေ့ပိုင်းတစက်၊ ပစ္စုပ္ပန် အကြောင်းမှစ၍ အနာဂတ်ဘဝ အကျိုးတိုင်အောင် နောက်ပိုင်း တစက်၊ ဟု ၂ စက်ရှိ၏။ (၁) "အဝိဇ္ဇာ သင်္ခါရ — ဝိညာဏ် နာမ်ရုပ် သဠာယတန ဖဿ ဝေဒနာ" တို့ကား ရှေ့ပိုင်း စက်တည်း၊ ထို စက်၌ အဝိဇ္ဇာသည် အရင်းမူလ အစဖြစ်၏။ (၂) "တဏှာ ဥပါဒါန် ဘဝ — ဇာတိ ဇရာ မရဏ" တို့ကား နောက်ပိုင်း စက်တည်း၊ ထိုစက်၌ တဏှာသည် အရင်းမူလ အစဖြစ်၏၊ ဤသို့လျှင် အဝိဇ္ဇာ တဏှာအားဖြင့် မူလ ၂ ပါးရှိသည်။ --- ## Trang 253 စက်ရဟတ် ပျက်ကိန်း စ — ဆက်ချူးအံ့၊ တေသမေဝ မူလာနံ — ထို မူလ နှစ်ပါးတို့၏ သာလျှင်၊ နိရောဓေန — အရဟတ္တမဂ်ဖြင့် အကြွင်းမဲ့ ချုပ်ခြင်းကြောင့်၊ (ဝဋံ — ဝဋ်တရားသည်၊) နိရုဇ္ဈတိ — ချုပ်၏။ စက်ရဟတ် ပျက်ကိန်း။ "တေသမေဝ စ မူလာနံ နိရောဓေန နိရုဇ္ဈတိ" ကား ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် စက်ရဟတ်၏ (ဝါ — ဝဋ်တရား၏) ချုပ်ပျက် ပုံကို ပြသော စကားတည်း၊ သစ်ပင်၌ ရေသောက်မြစ် ပြတ်လျှင် တပင်လုံး ပျက်စီးတော့သကဲ့သို့၊ ထို့အတူ သံသရာတွင် စည်ပင်နေသည့် သတ္တဝါဟု ခေါ်ဆိုအပ်သော ရုပ် နာမ် ခန္ဓာ သစ်ပင်ကြီး၌ အဝိဇ္ဇာ တဏှာ ဟူသော ရေသောက်မြစ် ၂ ခုကို အရဟတ္တမဂ် တည်းဟူသော လက်နက်ဖြင့် ဖျက်ဆီး လိုက်သည့်အခါ အပြီးသတ် ချုပ်ငြိမ်းလေတော့၏၊ ထို့ကြောင့် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် စက်ရဟတ်၏ ပျက်ကိန်းကိုလည်း ဟောတော်မူလေသည်။ "အဝိဇ္ဇာယ တွေဝ အသေသ ဝိရာဂနိရောဓာ သင်္ခါရနိရောဓော၊ သင်္ခါရနိရောဓာ ဝိညာဏနိရောဓော၊ ဝိညာဏနိရောဓာ နာမရူပ နိရောဓော၊ နာမရူပနိရောဓာ သဠာယတနနိရောဓော၊ သဠာယတန နိရောဓာ ဖဿနိရောဓော၊ ဖဿနိရောဓာ ဝေဒနာနိရောဓော၊ ဝေဒနာနိရောဓာ တဏှာနိရောဓော၊ တဏှာနိရောဓာ ဥပါဒါန နိရောဓော၊ ဥပါဒါနနိရောဓာ ဘဝနိရောဓော၊ ဘဝနိရောဓာ ဇာတိနိရော့မော၊ ဇာတိနိရောဓာ ဇရာမရဏံ၊ သောက ပရိဒေဝ ဒုက္ခ ဒေါမနဿုပါယာသာ နိရုဇ္ဈန္တိ၊ ဧဝမေတဿ ကေဝလဿ ဒုက္ခက္ခန္ဓဿ နိရောဓော ဟောတိ။" အဝိဇ္ဇာယ တွေဝ — အဝိဇ္ဇာ၏ သာလျှင်၊ အသေသဝိရာဂ နိရောဓာ — အရဟတ္တမဂ်ဖြင့် အကြွင်းမဲ့ ချုပ်ခြင်းကြောင့်၊ သင်္ခါရနိရောဓော — သင်္ခါရတို့၏ ချုပ်ငြိမ်းခြင်းသည်၊ ဟောတိ — ၏ စသည့် အနက်ဆို။ အဝိဇ္ဇာ၏ အကြောင်း။ ဇရာ မရဏ မုစ္ဆာယ၊ ပေ၊ အဝိဇ္ဇာစ ပဝတ္တတိ — အိုခြင်း သေခြင်း တွေဝေမိန်းမောကြောင်း သောကစသော တရားအပေါင်းသည်၊ အဘိဏှသော — မပြတ် မလပ်၊ မီဠိတာနံ — နှိပ်စက်အပ်သော သတ္တဝါတို့၏ (သန္တာန်၌၊) အာသဝါနံ — အာသဝေါတရားတို့၏၊ သမုပ္ပါဒါ — ဖြစ်ခြင်း ကြောင့်၊ အဝိဇ္ဇာစ — အဝိဇ္ဇာသည်လည်း၊ ပဝတ္တတိ — ဖြစ်ပြန်၏။ အဝိဇ္ဇာ၏ အကြောင်း။ "ဇရာ မရဏမုစ္ဆာယ၊ ပေ၊ အဝိဇ္ဇာစ ပဝတ္တတိ" ကား အဝိဇ္ဇာ၏ အကြောင်းကို ပြသော စကားရုပ်တည်း၊ [ အဝိဇ္ဇာ ကြောင့် သင်္ခါရဖြစ်၊ ပေ၊ ဇာတိကြောင့် ဇရာ မရဏ သောက စသည်တို့ ဖြစ်လျှင်၊ အဝိဇ္ဇာကား အဘယ့်ကြောင့်ဖြစ်သနည်းဟု မေးဘွယ်ရှိ၍ အဝိဇ္ဇာ၏ အကြောင်းကို ပြပြန်သည် ဟူလို။] ဇရာ မရဏမုစ္ဆာယ၌ မုစ္ဆာ — သောက စသော ၅ ပါးကိုယူ၊ သောက စသည်တို့သည် မိန်းမော တွေဝေကြောင်း တရားများဖြစ်၏။ "ဝမ်းနည်းလိုက်တာ မေ့ကိုယ်သွားတာပဲ၊ ငိုလိုက်တာ ပူဆွေး လိုက်တာ မေ့ကိုယ်သွားတာပဲ" ဟူသည်ကို ထောက်။ အာသဝါနံ သမုပ္ပါဒါ အဝိဇ္ဇာစ ပဝတ္တတိ … အဝိဇ္ဇာ၏ အကြောင်း ကား ကာမာသဝ စသော အာသဝေါတရား ၄ ပါးတည်း၊ ချဲ့ဦးအံ့ — ပဋိစ္စ သမုပ္ပါဒ်ပါဠိ၌ သောက စသည်ကို အဆုံးသတ်လျက်ရှိ၏။ သောကဟူသည် ဒေါမနဿတည်း၊ ထို့ကြောင့် သောကဖြစ်လျှင် ယှဉ်ဘက် အဝိဇ္ဇာလည်း ပါဝင်ပြီ၊ ဒုက္ခ ဒေါမနဿ ဥပါယာသတို့ ဖြစ်လျှင်လည်း အဝိဇ္ဇာသည် ရှေ့ နောက်ဖြစ်စေ၊ အတူတကွဖြစ်စေ ပါတော့၏၊ ပရိဒေဝဟူသော ငိုကြွေးမှု (သဒ္ဒရုပ်) သည်လည်း အဝိဇ္ဇာ (မသိ မလိမ္မာမှု) ကြောင့်သာ ဖြစ်ရကား အဝိဇ္ဇာ အရင်းခံလျက် ရှိ၏၊ ထိုကြောင့် "ဇရာမရဏမုစ္ဆာယ အာသဝါနံ သမုပ္ပါဒါ အဝိဇ္ဇာစ ပဝတ္တတိ" ဟု မိန့်ဆိုလေသည်၊ ထို သောက စသည်ကား "ကာမ တော ဇာယတိ သောကော" နှင့် အညီ ကာမာသဝ စသည်တို့ကြောင့်ဖြစ်၏။ [အကျယ်ကို ဘာသာဋီကာမှာ ရှု။] [ဆောင်] အာသဝကြောင့်၊ သောက စသည်၊ ငါးလီ ခပင်း၊ ဖြစ်တုံ လျှင်းက၊ မကင်းသင့်ရာ၊ အဝိဇ္ဇာလည်း၊ ပါဝင်ပြီးမို့၊ ဆိုနည်း မထောင့်၊ အာသဝ ကြောင့်သာ၊ အဝိဇ္ဇာလည်း၊ ဖြစ် သတည်းဟု၊ ကျမ်းကြီး ဆိုတိုင်း၊ သင်္ဂြိုဟ် လှိုင်းသည်.... ကသိုဏ်း ထင်အောင် ရှုဘို့တည်း။ --- ## Trang 254 နိဂုံး ဣစ္စေဝံ — ဤ ဆိုအပ်ပြီးသော နည်းဖြင့်၊ အဗန္ဓကံ — အဆက်မပြတ်၊ ဖွဲ့စပ်အပ်ထသော၊ တေဘူမကံ — ဘုံသုံးပါးတွင်၊ အကြုံးဝင်ထသော၊ အနာဒိကံ — အစလည်း ရှိ ထသော ဝဋံ — ဝဋ်တရားကို၊ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒေါတိ — ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်၊ စက်ရဟတ်ဟူ၍၊ မဟာမုနိ — မုနိထွဋ်တင်၊ ဘုရားရှင်သည်၊ ပညပေသိ — ဟောထားတော်မူခဲ့လေပြီ။ နိဂုံး။ "ဣစ္စေဝံ အဗန္ဓကံ" — စသော ဂါထာကား အဓွန့် စသည့် ခွဲပြ ခဏ်းကို ပြန်၍ ဖုံးသော နိဂုံးစကားတည်း၊ အဝိဇ္ဇာကြောင့် သင်္ခါရဖြစ်၊ ပေ၊ ဇာတိကြောင့် ဇရာ မရဏ သောက စသည်တို့ဖြစ်၊ သောက စသည် ဖြစ်လျှင် မုချ အာသဝေါ မကင်းသေး၊ အာသဝေါ မကင်းသေးက အာသဝကြောင့် သောက စသည်နှင့် တကွ အဝိဇ္ဇာလည်း ဖြစ်ပြန်၏၊ ဤသို့ အဆက်မပြတ် ရဟတ်စက်ပမာ ချာချာလည်ဘိ ( ဘယ်တရားက စ၍ ဖြစ်သည်၊ ဘယ်တုန်း အခါကစ၍ ဖြစ်သည် — ဟု) အစ မရှိသော ဝဋ်တရားကို "ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်စက်" ဟု ဘုရားရှင်ကိုယ်တော်မြတ် ပညတ်တော်မူခဲ့ပေသည်။ နိဿယနှင့်အဓိပ္ပါယ် လေ့ကျင့်ခန်း မေးခွန်းများ က။ အဘယ်တရားကို "ဝဋ္ဋ၊ ဝါ — ဝဋ်" ဟု ခေါ်သနည်း။ ခ။ ကိလေသဝဋ်တရားကို သင်္ဂြိုဟ်ထောက်၍ သရုပ်ရေတွက်ပါ။ ဂ။ ကမ္မဝဋ်တရားကို သင်္ဂြိုဟ်ထောက်၍ သရုပ်ရေတွက်ပါ။ ဃ။ "ကမ္မဘဝသင်္ခါတော ဘဝေကဒေသော" အရ "ဘဝတစိတ်" ဟူသော စကား၏ အဓိပ္ပါယ်ကို ပြပါ။ င။ ဝိပါကဝဋ်တရားကို သင်္ဂြိုဟ်ထောက်၍ သရုပ်ရေတွက်ပါ။ စ။ အဘယ်ကို မူလ ဟု ခေါ်သနည်း၊ မူလသရုပ်ကို ရေတွက်ပါ။ ဆ။ အဘယ်တရားများ ချုပ်လျှင် သံသရာဝဋ် ပြတ်သနည်း။ ဇ။ ဇရာမရဏမုစ္ဆာယ — ၌ မုစ္ဆာအရ ဘယ်တရားများကို ယူမည်နည်း။ ဈ။ အာသဝကြောင့် အဝိဇ္ဇာဖြစ်သည် ဟု ဆိုရာ၌၊ လင်္ကာထောက်၍ အဓိပ္ပါယ် ထင်ရှားအောင် ပြပါ။ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်နည်း ပြီး ပြီး --- ## Trang 255 ပဋ္ဌာန်းနည်း ဟေတုပစ္စယော — ဟေတုပစ္စည်း၎င်း၊ အာရမ္မဏပစ္စယော — ၎င်း၊ အဓိပတိပစ္စယော — ၎င်း၊ အနန္တရပစ္စယော — ၎င်း၊ သမနန္တရပစ္စယော — ၎င်း၊ သဟဇာတပစ္စယော — ၎င်း၊ အညမညပစ္စယော — ၎င်း၊ နိဿယပစ္စယော — ၎င်း၊ ဥပနိဿယပစ္စယော — ၎င်း၊ ပုရေဇာတပစ္စယော — ၎င်း၊ ပစ္ဆာဇာတပစ္စယော — ၎င်း၊ အာသေဝနပစ္စယော — ၎င်း၊ ကမ္မပစ္စယော — ၎င်း၊ ဝိပါကပစ္စယော — ၎င်း၊ အာဟာရပစ္စယော — ၎င်း၊ ဣန္ဒြိယပစ္စယော — ၎င်း၊ ဈာနပစ္စယော — ၎င်း၊ မဂ္ဂပစ္စယော — ၎င်း၊ သမ္ပယုတ္တပစ္စယော — ၎င်း၊ ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယော — ၎င်း၊ အတ္ထိပစ္စယော — ၎င်း၊ နတ္ထိပစ္စယော — ၎င်း၊ ဝိဂတပစ္စယော — ၎င်း၊ အဝိဂတပစ္စယော — ၎င်း၊ ဣတိ — ဤသို့၊ ( ပစ္စယာ — ပစ္စည်းတို့သည်၊ စတုဝီသတိ — နှစ်ဆဲ့လေးပါး တည်း။ ) အယံ — ဤ သည်ကား၊ ဧက္က — ပစ္စယသင်္ဂဟ၌၊ ပဋ္ဌာန နယော — ပဋ္ဌာန်းနည်းတည်း။ ၁၄။ ပဋ္ဌာန်းနည်း။ ပဋ္ဌာန်းပါဠိတော်၌ "ဟေတုပစ္စယော၊ ပေ၊ အဝိဂတပစ္စယော" ဟု ၂၄ ပစ္စည်းသရုပ်ကို ရှေးဦးစွာ ထုတ်ပြ၍ ထိုနည်းမှ အလွန်ကျယ်ဝန်းစွာ ဟောတော်မူသည်၊ ဤ သင်္ဂြိုဟ်ကျမ်း၌ကား ပဋ္ဌာန်းနည်း အားလုံး၏ တစွန်းတစ သရုပ်ကိုပင် ပဋ္ဌာန်းနည်း ဟု မိန့်ဆိုလေသည်၊ ဤပဋ္ဌာန်း နည်း၌ ကျယ်ဝန်းစွာ ရေးလျှင် အခြေပြုခါစနှင့် မတန်မည် စိုး၍ ၃ ချက်စု ဘာသာဋီကာ အဖြစ်ဖြင့် သီးခြား စီစဉ်ထားသော စာအုပ်ကိုရှုပါ။ နိဿယနှင့်အဓိပ္ပါယ် ထု — အမျိုးအားဖြင့် ခွဲခြားချူးအံ့၊ နာမံ — ပစ္စည်း ၆ မျိုး အခွဲ နာမ်သည်၊ နာမဿ — နာမ် အချင်းချင်း အား၊ ဆဟိ — ခြောက်ပစ္စယသတ္တိတို့ဖြင့်၊ ပစ္စယော — ကျေးဇူး ပြုသည်၊ ဟောတိ — ဖြစ်၏၊ နာမံ — သည် (လိုက်)၊ နာမရူပိနံ — နာမ်ရုပ်နှစ်ပါးတို့အား၊ ပဉ္စဟိ — ငါးပစ္စယသတ္တိ တို့ဖြင့်၊ ပစ္စ ယော — သည်၊ ဟောတိ — ဖြစ်၏၊ ပုန — တဖန်၊ နာမံ — သည်၊ ရူပဿ — ရုပ်အား၊ ဧကေန — တပစ္စယသတ္တိဖြင့်၊ ပစ္စယော — သည်၊ ဟောတိ — ၏၊ ရူပဉ္စ — ရုပ်သည်လည်း၊ နာမဿ — နာမ် အား၊ ဧကေန — ဖြင့်၊ ပစ္စယော — သည်၊ ဟောတိ — ၏၊ ပညတ္တိနာမ ရူပါနိ — ပညတ်၊ နာမ်၊ ရုပ်တို့သည်၊ နာမဿ — နာမ်အား၊ ဒွီဟိ — နှစ်ပစ္စယသတ္တိတို့ဖြင့်၊ ပစ္စယော — သည်၊ ဟောတိ — ၏၊ နာမရူပဉ္စ — နာမ်ရုပ်နှစ်ပါး အပေါင်းသည်လည်း၊ ဒွယဿ — နာမ် ရုပ်နှစ်ပါး အပေါင်းအား၊ နဝဟိ — ကိုးပစ္စယသတ္တိတို့ဖြင့်၊ ပစ္စ ယော — သည်၊ ဟောတိ — ၏၊ ဣတိ — ဤသို့၊ ပစ္စယာ — ပစ္စည်းမျိုး တို့သည်၊ ဆဋ္ဌိ — ၆ မျိုး အပြားရှိကုန်၏။ ပစ္စည်း ၆ မျိုး။ "ဆဓာ နာမံ တု နာမဿ" — စသော ဂါထာတို့ကား ၂၄ ပစ္စည်းတို့တွင် နာမ် အချင်းချင်း ကျေးဇူးပြုသော ပစ္စည်းပေါင်း မည်မျှ စသည်ဖြင့် ခွဲပြသော အကျဉ်းချုပ် မာတိကာ ဂါထာတို့တည်း၊ ထို ဂါထာ အရ ပစ္စည်း ၆ မျိုးကား — ၁။ နာမ်သည် နာမ်အား ကျေးဇူးပြုသော ပစ္စည်းမျိုး ၆ ပစ္စည်း၊ ၂။ နာမ်သည် နာမ်ရုပ်အား ကျေးဇူးပြုသော ပစ္စည်းမျိုး ၅ ပစ္စည်း၊ ၃။ နာမ်သည် ရုပ်အား ကျေးဇူးပြုသော ပစ္စည်းမျိုး ၁ ပစ္စည်း၊