## Trang 291 ၅၇၂ နိဂုံး ၇။ ဣစ္စေဝံ-ဤသို့လျှင်၊ ပထဝီကသိဏာဒိသု- ပထဝီ ကသိုဏ်း အစရှိကုန်သော၊ ဒွါဝီသတိ ကမ္မဋ္ဌာနေသု- နှစ်ဆယ့် နှစ်ပါးသော ကမ္မဋ္ဌာန်းတို့၌၊ ပဋိဘာဂနိမိတ္တံ – ပဋိ ဘာဂနိမိတ်ကို၊ ဥပလဗ္ဘတိ-ရအပ်၏။ အပ္ပနာသို့ ရောက်စေနိုင်သော ကျန်ကမ္မဋ္ဌာန်းများ ဂ။ ပန-အဘို့တပါးကား၊ အဝသေသေသု-ကြွင်းသောကမ္မဋ္ဌာန်း တို့တွင်၊ အပ္ပမညာ-အပ္ပမညာတို့ သတ္တပညတ္တိယံ-သတွာပညတ်၌၊ ပဝတ္တန္တိ-ဖြစ်ကုန်၏။ ဝိတက္ကာဒိကံ — ၌ အာဒိဖြင့် ဝိစာရ ပီတိ သုခကို ယူ၊ တတိယဈာန်ကို ရလိုရာ၌ ဝိစာရကို ပယ်ခြင်းငှါ၊ စတုတ္ထဈာန်ကို ရလိုရာ၌ ပီတိကိုပယ်ခြင်းငှါ၊ ပဉ္စမဈာန်ကို ရလိုရာ၌ သုခကို ပယ်ခြင်းငှါ၊ အားထုတ်ရမည့် ဟူလို။ ဝိစာရာဒိ-၌ အာဒိဖြင့် ပီတိ သုခ ဧကဂ္ဂတာကိုယူ၊ အောက်အောက် ဈာန်မှာ ရှိသော စိတ် စေတသိက်ထက်၊ အထက်အထက် ဈာန်မှာ ရှိသော စိတ် စေတသိက်များက တိုး၍ တိုး၍ သိမ်မွေ့ ကြသည့်၊ ထိုသို့ သိမ်မွေ့သော ဈာန်အင်္ဂါများ ဖြစ်ပေါ်လာအောင် အားထုတ်ရမည် ဟူလို။ ၇။ နိဂုံး။ ။ဣစ္စေဝံ၊ ပေ ၊ ပဋိဘာဂနိမိတ္တံ ဥပလဗ္ဘတိ-ကား "အာဒိ ကမ္မိကဿ"စသော အကျယ်စကားကို ပြန်၍ဖုံးသော နိဂုံး စကားတည်း၊ ဒွါဝီသတိ-အရကား ပဋိဘာဂနိမိတ်ရကောင်းသော ကသိုဏ်း ၁ဝ၊ အသုဘ ၁ဝ၊ ကောဋ္ဌာသ၊ အာနာပါဏတို့တည်း။ အပ္ပနာသို့ရောက်စေနိုင်သော ကျန် ကမ္မဋ္ဌာန်းများ။ ။အပ္ပ နာကို ဆောင်စွမ်းနိုင်သော ကမ္မဋ္ဌာန်း ၃၀ တွင် ပဋိဘာဂနိမိတ် ရကောင်း သော ကမ္မဋ္ဌာန်း ၂၂ ပါး အတွက်သာ ပြီးသေးသည့်၊ ထို့ကြောင့် အဝ သေသေသု အရ အပ္ပနာသို့ ရောက်စေနိုင်သော ကျန် အပ္ပမညာ ၄၊ အာရုပ္ပ ၄ ကိုသာ ယူ၊ ဗုဒ္ဓါနုဿတိ စသည့်တို့ကို သီးခြား ဆိုလိမ့်ဦးမည်၊ အပ္ပမညာ ၄ ပါး၏ သတွာပညတ် ၄ မျိုး၌ ဖြစ်ပုံကိုလည်း ပြခဲ့ပြီ။ --- နိဿယနှင့်အဓိပ္ပါယ် ၅ ၇ ၃ ၉။ ပန-အဘို့တပါးကား၊ အာကာသဝဇ္ဇိတ ကသိဏေ သု - အာကာသသည် ကြဉ်အပ်သော ကသိုဏ်း ကိုးပါးတို့ တွင်၊ ယံကိဉ္စိ – အမှတ်မထား တပါးပါးသော၊ ကသိဏံ- ကသိုဏ်းကို၊ ဥဂ္ဃါဋေတွာ-ခွါ၍၊ လဒ္ခံ – ရအပ်သော၊ အာ ကာသံ – ကောင်းကင် ပညတ်ကို၊ ( အာရဗ္ဘ - အာရုံပြု၍၊ ) အနန္တ ဝသေန - အဆုံး အပိုင်း အခြား မရှိသည်၏ အဖြစ်ဖြင့်၊ ပရိကမ္မံ – ပရိကမ်ကို၊ ကရောန္တဿ - ပြုသော ပုဂ္ဂိုလ်၏ (သန္တာန်၌၊ ) ပဌမာရုပ္ပံ- ပဌမအာရုပ္ပ ဈာန်သည်၊ ဥပ္ပဇ္ဇတိ- သက်ရောက်၏။ --- အာရုပ္ပ ၄ ပါး အခန်း ၉။ အာကာသဝဇ္ဇိတ၊ ပေ ၊ ပဌမာရုပ္ပမုပ္ပဇ္ဇတိ- ရူပပဉ္စဈာန်ကို ရပြီးနောက် အာကာသာနဉ္စာယတန( ပဌမာရုပ္ပ ) ဈာန်ကို တက်လိုသော ယောဂီသည် ကသိုဏ်းကိုးပါးတွင် တပါးပါးကို ဘာဝနာဖြင့် ပယ်ခွါ၍ ရအပ် သော (ထင်လာသော) ကောင်းကင်ပညတ်ကို အာရုံပြုလျက် "အာကာသော အနန္တော၊ အာကာသော အနန္တော" ဟု ရွတ်ဆို၍သော်၎င်း၊ စိတ်ဖြင့် မှန်း၍သော်၎င်း၊ ပွားများအားထုတ်ရမည်၊ ဤသို့ ပွားများ အားထုတ်မှုကို ပရိကမ်ပြုသည့် " ဟု ဆိုသည်။ ထိုကဲ့သို့ အားထုတ်စဉ် ဘာဝနာ အသား တက်၍ အဆက်ဆက် ရင့်ကာ ဥပစာရဘာဝနာသို့ရောက်၊ ထို့ထက် လွန် မြောက်၍ အပ္ပနာ ဘာဝနာစခန်းသို့ ရောက်လေသည်။ [ အာကာသော-ကောင်းကင် ပညတ်သည်၊ အနန္တော – ဥပါဒ် ဘင် အားဖြင့် အဆုံး အပိုင်းအခြား မရှိ – ဟု အနက်ဆို၊ ဤ၌ – အာကာသံ ပရိကမ္မံ ကရောန္တဿ" ကိုထောက်၍ ပဌမာရုပ္ပဝိညာဏ်၏ ကောင်းကင် ပညတ်ကို အာရုံပြုကြောင်း သိလေ။ ] --- ## Trang 292 ၅၇၄ ၁၀။ တမေဝ ပဌမာရုပ္ပဝိညာဏံ-ထို ပဌမာရုပ္ပ ဝိညာဏ် ကိုပင်၊ (အာရဗ္ဘ – ၍၊ ) အနန္တဝသေန-အဆုံး အပိုင်းအခြား မရှိသည်၏ အဖြစ်ဖြင့်၊ ပရိကမ္မံ-ပရိကမ်ကို၊ ကရောန္တဿ-၌၊ ဒုတိယာရုပ္ပံ-ဒုတိယအာရုပ္ပဈာန်သည်၊ ဥပ္ပဇ္ဇတိ-၏။ ၁၁။ ပန - ကား၊ တမေဝ ပဌမာရုပ္ပ ဝိညာဏာဘာဝံ- ထို ပဌမာရုပ္ပ ဝိညာဏ်၏ မရှိခြင်း ဟူသော " နတ္ထိဘော ပညတ် " ကိုပင်၊ အာရဗ္ဘ–၍၊ နတ္ထိကိဉ္စိ-နတ္ထိဟူ၍၊ ပရိကမ္မံ – ကို၊ ကရောန္တဿ – ၌၊ တတိယာရုပ္ပံ - တတိယ အာရုပ္ပဈာန်သည်၊ ဥပ္ပဇ္ဇတိ-၏။ --- ၁၀။ တမေဝ ပဌမာရုပ္ပ၊ ပေ ၊ ဒုတိယာရုပ္ပမုပ္ပဇ္ဇတိ — ဒုတိယ အာရုပ္ပ ( ဝိညာဏဉ္စာယတန ) ဈာန်ကို ရလိုပြန်သော် ယခင် ပဌမာအာရုပ္ပ ဝိညာဏ်ကို အာရုံပြု၍ "ဝိညာဏံ အနန္တံ၊ ဝိညာဏံ အနန္တံ" ဟု ပရိကမ် ပြုရသည်၊ [ ဝိညာဏံ=ပဌမာရုပ္ပဝိညာဏ်သည်၊ အနန္တံ = အဆုံးအပိုင်း အခြားမရှိ ဟု အနက်ဆို၊ ဤ၌"ပဌမာရုပ္ပဝိညာဏံ ပရိကမ္မံ ကရောန္တဿ"ကို ထောက်၍ ဒုတိယာရုပ္ပ ဝိညာဏ်က ပဌမာရုပ္ပဝိညာဏ်ကို အာရုံပြုကြောင်း သိလေ။ ] --- ၁၁။ တမေဝ ပဌမာရုပ္ပဝိညာဏာဘာဝံ၊ ပေ၊ ဥပ္ပဇ္ဇတိ — တတိယ အာရုပ္ပ ( အာကိဉ္စညာယတန ) ဈာန်ကို ရလိုပြန်သော်...... ပဌမာရုပ္ပ ဝိညာဏ်၏မရှိခြင်း (နတ္ထိဘောပညတ်ကို) အာရုံပြု၍ "နတ္ထိကိဉ္စိ၊ နတ္ထိကိဉ္စိ" ဟု ပရိကမ် ပြုရသည်။ [ကိဉ္စိ-ဖိုးဇဉ်း အနည်းငယ်မျှ၊ နတ္ထိ – မရှိ ဟု ပေး၊ "အဘာဝ" နှင့် "နတ္ထိဘာဝ" သည့် သဒ္ဒါသာ ကွဲ၏၊ အဘာဝ = မရှိခြင်း၊ နတ္ထိဘာဝ-မရှိ သည့်၏အဖြစ်၊ ဟု အနက် အဓိပ္ပါယ်မှာ အတူတူပင် တည်း၊ ဣတ္ထိဘာဝကို နိဿယနှင့်အဓိပ္ပါယ် ၅၇ ၅ ၁၂။ တတိယာရုပ္ပံ-တတိယာရုပ္ပ ဝိညာဏ်ကို၊ ( အာရဗ္ဘ- အာရုံပြု၍၊) ဧတံ- တတိယာရုပ္ပ ဝိညာဏ်သည်၊ သန္တံ-ငြိမ် သက်ပေစွ၊ ဧတံ-ဤ တတိယာရုပ္ပ ဝိညာဏ်သည်၊ ပဏီတံ- မွန်မြတ်ပေစွ၊ ဣတိ - ဤသို့၊ ပရိကမ္မံ = ပရိကမ် ဘာဝနာကို၊ ကရောန္တဿ-ပြုသော ပုဂ္ဂိုလ်၏ (သန္တာန်၌၊) စတုတ္ထာရုပ္ပံ- စတုတ္ထာရုပ္ပဈာန်သည်၊ ဥပ္ပဇ္ဇတိ-၏။ အပ္ပနာသို့ မရောက်စေနိုင်သော ကမ္မဋ္ဌာန်းများ ၁၃။ စ-အဘို့တပါးကား၊ အဝ သေသေသု – ကြွင်းကျန် ကုန် သော၊ ဒသသု - ဆယ်ပါး ကုန် သော၊ ကမ္မဋ္ဌာနေသု - ကမ္မဋ္ဌာန်းတို့၌၊ ဗုဒ္ဓဂုဏာဒိကံ – ဘုရား --- "ဣတ္ထိဘော"ခေါ်သလို၊ နတ္ထိဘာဝကိုလည်း "နတ္ထိဘော"ဟု ခေါ်သည်၊ မရှိဟူသည် ပရမတ် မဟုတ်၊ ပညတ်သာ ဖြစ်သောကြောင့် "နတ္ထိဘောပညတ်" ဟုခေါ်ဝေါ်ရလေသည်၊ ဤ၌"ပဌမာရုပ္ပ ဝိညာဏာဘာဝံ ပရိကမ္မံ ကရောန္တ ဿ"ကို ထောက်၍ တတိယာရုပ္ပ ဝိညာဏ်က"နတ္ထိဘောပညတ်"ကို အာရုံ ပြုကြောင်း သိလေ။ ၁၂။ တတိယာရုပ္ပံ၊ ပေ ၊ စတုတ္ထာရုပ္ပမုပ္ပဇ္ဇတိ--- စတုတ္ထာရုပ္ပ ( နေဝ သညာနာသညာယတန ) ဈာန်ကို ရလိုသော် ………… ယခင် တတိယာရုပ္ပ ဝိညာဏ်ကို အာရုံပြု၍ " သန္တံ ဧတံ၊ ပဏီတံ ဧတံ " ဟု ပရိကမ် ပြုရသည်။ [ ဤ၌ – တတိယာရုပ္ပံ ပရိကမ္မံ ကရောန္တဿ " ထောက်၍ စတုတ္ထာ ရုပ္ပ ဝိညာဏ်က တတိယာရုပ္ပဝိညာဏ်ကို အာရုံပြုကြောင်း သိလေ။ ] အပ္ပနာဘာဝနာတိုင်အောင် ဆောင်နိုင်သော ကမ္မဋ္ဌာန်း ၃ဝ ပြီးပြီ။ --- ## Trang 293 ၅၇ ၆ ဂုဏ်တော်အစရှိသော၊ အာရမ္မဏ-အာရုံကို၊ အာရဗ္ဘ-အာရုံ ပြု၍၊ ပရိကမ္မံ - ပရိကမ်ကို၊ ကတွာ-ပြု၍၊ တသ္မိံ နိမိတ္တံ-ထို ဘုရားဂုဏ်တော်အစရှိသော အာရုံကို၊ သာဓုကံ-ကောင်းစွာ၊ ဥဂ္ဂဟိတေ- ယူအပ်သည်ရှိသော်၊ တသ္မိံ - ထို ဘုရားဂုဏ် တော် အစရှိသော အာရုံ၌ပင်လျှင်၊ ပရိကမ္မဉ္စ-ပရိကမ္မဘာဝနာ သည်လည်း၊ သမာဓိယတိ-ကောင်းစွာ တည်ကြည်၏၊ ဥပစာ ရောစ - ဥပစာရဘာဝနာသည်လည်း၊ သမ္ပဇ္ဇတိ-ပြည့်စုံ၏။ အပ္ပနာသို့ မရောက်စေနိုင်သော ကမ္မဋ္ဌာန်းများ။ အဝသေသေသု စ၊ ပေ ၊ ဥပစာရောစ သမ္ပဇ္ဇတိ — ကား အပ္ပနာဘာဝနာ တိုင်အောင် --- မဆောင်နိုင်သော(ဗုဒ္ဓါနုဿတိ အာဒိသု အဋ္ဌသု သညာဝဝတ္ထာနေသု အရ) ကျန် ကမ္မဋ္ဌာန်း ၁ဝ ပါးတို့၏ ဘာဝနာနှင့် နိမိတ်ကို ပြသော စကားတည်း၊ ဗုဒ္ဓါနုဿတိကမ္မဋ္ဌာန်းကို စီးဖြန်းလိုသူသည် အရဟံဂုဏ်တော်ကိုပွားလိုလျှင်၊ အရဟံဂုဏ်တော်ကို အာရုံပြု၍ – ဣတိပိ သောဘဂဝါ အရဟံ" ဟု ပရိကမ် ပြုရမည်၊ ဂုဏ်တော်သည့် ပရိကမ္မနိမိတ် မည်၏၊ ပွားများမှုသည့် ပရိကမ္မ ဘာဝနာ မည်၏၊ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဂုဏ်တော်ကို ပွားများလိုလျှင် သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓ ဂုဏ်တော်ကို အာရုံပြု၍" ဣတိပိ သောဘဂဝါ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ" စသည့်ဖြင့် ပွားများရမည့်၊[နောင် ဂုဏ်တော်များ၌လည်း ဤ နည်းအတိုင်း သိလေ။ တသ္မိံ နိမိတ္တေ၊ ပေ၊ ပရိကမ္မဉ္စ သမာဓိယတိ-ထို ဂုဏ်တော်အာရုံကို ကောင်းစွာ ယူမိသည်ရှိသော် ( ဥဂ္ဂဟနိမိတ် ထင်လာသည့်ရှိသော် )ထိုအခါ ယခင် ပရိကမ္မဘာဝနာသည့် တည့်ကြည့်လှလေပြီ။ --- ဥပစာရောစ သမ္ပဇ္ဇတိ — ထို့ထက် သမာဓိ ရသည့်အခါ နီဝရဏ ကိလေသာတို့ ကင်းကွာသဖြင့် ဥပစာရဘာဝနာ အဆင့်အတန်းသို့ တက် လှမ်းလေပြီ၊ [ဗုဒ္ဓဂုဏာဒိကံ-၌ အာဒိဖြင့် တရားဂုဏ်တော် စသော ကျန် ကမ္မဋ္ဌာန်း ၉ ပါးကို ယူ။ ] အဘိညာဉ် နိဿယနှင့် အဓိပ္ပါယ် ၁၄။ ပန-အဘို့တပါးကား၊ အဘိညာဝသေန- အဘိညာဉ်၏ အစွမ်းဖြင့်၊ ပဝတ္တမာနံ - ဖြစ် သော၊ ရူပါဝစရ ပဉ္စမဇ္ဈာနံ – ရူပါဝစရ ပဉ္စမဈာန်သည်၊ အဘိညာပါဒက ပဉ္စမဇ္ဈာနာ-အဘိညာဏ်၏ အခြေခံဖြစ်သော ပဉ္စမဈာန်မှ၊ ဝုဋ္ဌာဟိတွာ-ထပြီး၍၊ အဓိဋ္ဌေယျာဒိကံ-အဓိဋ္ဌာန် အပ်သော အာရုံ အစရှိသည်ကို၊ အာဝဇ္ဇေတွာ - ဆင်ခြင်၍၊ ပရိကမ္မံ - ပရိကမ်ကို၊ ကရောန္တာ - ပြုသော ပုဂ္ဂိုလ်၏ (သန္တာန်၌၊) ရူပါဒိ-ရူပါရုံ အစရှိကုန်သော၊ အာရမ္မဏေသု- အာရုံတို့၌၊ ယထာရဟံ – ထိုက်သည်အားလျော်စွာ၊ ဥပ္ပဇ္ဇတိ- သက်ရောက်၏။ --- ၁၅။ အဘိညာစန္ဒမံ-အဘိညာဉ် မည်သည်လည်း၊ ဣဒ္ဓိ ဝိဓံ-ဣဒ္ဓိဝိဓ အဘိညာဉ်၎င်း၊ ဒိဗ္ဗသောတံ - ဒိဗ္ဗသောတ အဘိ ညာဉ်၎င်း၊ ပရစိတ္တဝိဇာနနာ- ပရစိတ္တဝိဇာနနအဘိညာဉ်၎င်း၊ ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိ-ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိ အဘိညာဉ်၎င်း၊ ဒိဗ္ဗစက္ခု-ဒိဗ္ဗစက္ခု အဘိညာဉ်၎င်း၊ ဣတိ-သို့၊ ပဉ္စ-ငါးပါး ပြားကုန်၏။ အယံ - ဤသည်ကား၊ ဧတ္ထ - ဤ ကမ္မဋ္ဌာန သင်္ဂဟ၌၊ ဂေါစရဘေဒေါ-ဂေါစရဘေဒ တည်း။ စ-နိဂုံးကား၊ သမထကမ္မဋ္ဌာနနယော--သမထကမ္မဋ္ဌာန်း နည်းသည်၊ နိဋ္ဌိတော-ပြီးပြီ။ --- ၁၄။ အဘိညာဉ်ခဏ်း။ ။အဘိ + ဉာဏ = အဘိ = အလွန်-- ဉာဏ -- သိခြင်း၊ အလွန်အကြူး အထူးသိတတ်သော ရူပ ပဉ္စဈာန်နှင့် ယှဉ်သော ဉာဏ်ကို " အဘိညာဏ် " ဟု ခေါ်သည့်၊ ထို ဉာဏ်နှင့် ယှဉ်သော ဈာန် --- ## Trang 294 ၅၇၀ စိတ်ကိုလည်း သဟစရဏ ( တကွ ဖြစ်ဘက် ) နည်းအရ အဘိညာဏ်' ဟု ပင် ခေါ်နိုင်၏၊ ထို အဘိညာဏ်များနှင့် စပ်သွယ်၍ သိဘွယ် ဟူသမျှကို ဘာသာ ဋီကာမှာ ရှူ။ ၁။ ဣဒ္ဓိဝိဓ =တန်ခိုး အမျိုးမျိုးကို ဖန်ဆင်းနိုင်သော အဘိညာဉ်။ ၂။ ဒိဗ္ဗသောတ = နတ်တို့၏ သောတပသာဒကဲ့သို့ ဝေးသော အသံ၊ တိုးတိုးသံကိုလည်း ကြားနိုင်သော အဘိညာဉ်။ ၃။ ပရစိတ္တဝိဇာနနာ=သူများစိတ်ကို သိနိုင်သော အဘိညာဉ်။ ၄။ ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိ = ရှေးရှေးဘဝ၌ ဖြစ်ခဲ့သမျှ အကြောင်းကို ပြန်ပြောင်း၍ အောက်မေ့နိုင်သော အဘိညာဉ်။ ၅။ ဒိဗ္ဗစက္ခု = နတ်မျက်စိကဲ့သို့ ဝေးသောအဆင်း၊ သေးငယ်သော အဆင်းကိုလည်း မြင်နိုင်သော အဘိညာဉ်။ အဘိညာဉ် အမျိုးမျိုး။ ။အဘိညာဉ် ၇ ပါးဟု သုံးစွဲရာဝယ် ( စ) ဒိဗ္ဗစက္ခု၊ ( သော ) ဒိဗ္ဗသောတ၊ (ဣဒ်) ဣဒ္ဓိဝိဓ၊ (ပ) ပရစိတ္တဝိဇာနန၊ (ပုဒ်) ပုဗ္ဗေနိဝါသ၊ ( ယ ) ယထာကမ္မူပဂ=ကံအားလျော်စွာ ထိုထိုဘုံ၌ ဖြစ်ရသူများကို မြင်နိုင်ခြင်း၊ ( အ ) အနာဂတံသ === နောင် အနာဂတ်၌ ဖြစ်လတံ့ အကြောင်းအရာများကို သိမြင်နိုင်ခြင်း၊ ၍ ၇ ပါးတည်း၊ အဘိညာဉ် ၅ ပါးဟု ဆိုလျှင် (ယ) ယထာကမ္မူပဂနှင့်(အ)အနာဂတံသည့် ဒိဗ္ဗစက္ခုနှင့် မကင်းကောင်းသောကြောင့် ဒိဗ္ဗစက္ခု၌ သွင်းယူလေ၊ အဘိညာဉ် ၆ ပါး ဟု ဆိုပြန်လျှင် ထို ၅ ပါးတွင် အာသဝက္ခယ အဘိညာဉ်ကို ထည့်စွက်လေ။ [ အာသဝေါတရား တို့ကို ကုန်ခမ်းစေနိုင်သော အရဟတ္တမဂ် ဉာဏ်ကို အာသဝက္ခယအဘိညာဉ် ဟု ခေါ်သည်၊ ] ဤ ၅ ပါးသည့် လောကီ အဘိ ညာဉ်၊ ဤ အာသဝက္ခယကား လောကုတ္တရာ အဘိညာဉ်တည်း၊ [ဆောင်] စ-သော-ဣဒ်-ပ၊ ပုဒ်-ယ-အ-ဟု၊ သတ္တာဘိညာ၊ ငါးဖြာ ဖြစ်က၊ ယ နှင့် အ ကို၊ စ ၌ သွင်းယူ၊ ခြောက်မှ အာသဝက်၊ ထိုဝယ်စွက်၊ သုံးချက် နားလည်စေ။ --- နိဿယနှင့်အဓိပ္ပါယ် လေ့ကျင့်ခဏ်း မေးခွန်းများ က။ ဒုတိယဈာန်ကို ရလိုသော် ပဌမဈာန်ကို အဘယ်သို့ ပြုရသနည်း။ ဝိတက္ကာဒိကံ-၌ အာဒိဖြင့် ဘယ်ကို ယူမည်နည်း။ ခ။ ဝိစာရာဒိ သုခုမင်္ဂုပ္ပတ္တိယာ-၌ အာဒိဖြင့် ဘယ်ကို ယူမည့်နည်း။ ဣစ္စေဝံ ပထဝီကသိဏာဒီသု - စသော စကားရပ်ကား ဘာကိုပြသော စကားနည်း။ ဂ။ အဝသေသေသု ပန အပ္ပမညာ – စသည်၌ " အဝသေသေသု" အရ ဘယ်ကမ္မဋ္ဌာန်းကို ယူမည်နည်း။ ဃ။ အာကာသာနဉ္စာယတနဈာန်ကို အားထုတ်ရာ၌ ပရိကမ်ပြုပုံကို ပြပါ။ "ပဌမာရုပ္ပဝိညာဏ်သည့် ကောင်းကင်ပညတ်ကို အာရုံပြု၏"ဟု ဆိုရာ၌ ဘယ်ပါဌ်ကို ထောက်မည်နည်း။ င။ ဝိညာဏဉ္စာယတနဈာန်ကို အားထုတ်ရာ၌ ပရိကမ်ပြုပုံကို ပြပါ။ စ။ ထို ဈာန်သည့် အာကာသာနဉ္စာယတနဈာန်ကို အာရုံပြု၏-ဟု ဆိုရာ၌ ဘယ်ပါဌ်ကို ထောက်မည်နည်း။ ဆ။ တတိယာရုပ္ပဈာန်ကို အားထုတ်ရာ၌ ပရိကမ်ပြုပုံကို ပြပါ။ ဇ။ ထို ဈာန်သည့် နတ္ထိဘောပညတ်ကို အာရုံပြု၏-ဟု ဆိုရာ၌ ဘယ်ပါဌ်ကို ထောက်မည်နည်း။ ဈ။ စတုတ္ထာရုပ္ပဈာန်ကို အားထုတ်ရာ၌ ပရိကမ်ပြုပုံကို ပြပါ။ ည။ ထို ဈာန်သည် တတိယာရုပ္ပဝိညာဏ်ကို အာရုံပြု၏-ဟု ဆိုရာ၌ ဘယ် ပါဌ်ကို ထောက်မည့်နည်း။ ဋ။ အဘိညာဉ် ၅ ပါးသရုပ်ကို သင်္ဂြိုဟ်ထောက်၍ ကောက်ပြပါ။ ဌ။ အဘိညာဉ် ၇ ပါး၊ ၅ ပါး၊ ၆ ပါး ခွဲပြပါ။ သမထကမ္မဋ္ဌာန်းဆိုင်ရာ ပြီးပြီ။ --- ## Trang 295 ၅၈၀ ဝိပဿနာကမ္မဋ္ဌာန်းနယ် သိဘွယ်များ ၁။ ပန-အဘို့တပါးကား၊ ဝိပဿနာ ကမ္မဋ္ဌာနေ - ဝိပဿနာ ကမ္မဋ္ဌာန်း၌၊ သီလဝိသုဒ္ဓိ - သီလဝိသုဒ္ဓိ ၎င်း၊ စိတ္တ ဝိသုဒ္ဓိ-စိတ္တဝိသုဒ္ဓိ ၎င်း၊ ဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္ဓိ-ဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္ဓိ ၎င်း၊ ကင်္ခါဝိတရဏဝိသုဒ္ဓိ-ကင်္ခါဝိတရဏဝိသုဒ္ဓိ ၎င်း၊ မဂ္ဂ ါမဂ္ဂညာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိ - မဂ္ဂါမဂ္ဂညာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိ ၎င်း၊ ပဋိပဒါညာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိ- ပဋိပဒါညာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိ ၎င်း၊ ဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိ-ဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိ ၎င်း၊ ဣတိ- ဤသို့၊ သတ္တဝိဓေန-ခုနစ်ပါးအပြားအားဖြင့်၊ ဝိသုဒ္ဓိသင်္ဂဟော- ဝိသုဒ္ဓိသင်္ဂဟကို၊ ဝေဒိတဗ္ဗော- သိအပ်၏၊ ဝိမောက္ခမုခါနိ စ ဝေဒိတဗ္ဗာနိ-မှ " ဝေဒိတဗ္ဗ " ကို လိုက်စေ။ --- ၂။ အနိစ္စလက္ခဏံ- အနိစ္စလက္ခဏာ၎င်း၊ ဒုက္ခလက္ခဏံ- ဒုက္ခလက္ခဏာ၎င်း၊ အနတ္တလက္ခဏဉ္စ- အနတ္တလက္ခဏာ၎င်း၊ ဣတိ-ဤသို့၊ တီဏိ--သုံးပါးကုန်သော၊ လက္ခဏာနိ-လက္ခဏာ တို့ကို၊ ဝေဒိတဗ္ဗာနိ-သိအပ်ကုန်၏။ ဝိပဿနာကမ္မဋ္ဌာနသင်္ဂဟ။ ။ဝိပဿနာကမ္မဋ္ဌာန်းဝယ် သိဘွယ် များကား-ဝိသုဒ္ဓိ ၇ ပါး၊ လက္ခဏာ ၃ ပါး၊ အနုပဿနာ ၃ ပါး၊ ဝိပဿ နာဉာဏ် ၁၀ ပါး၊ ဝိမောက္ခ ၃ ပါး၊ ဝိမောက္ခမုခ ၃ ပါး၊ ဤ ၆ မျိုးသော အခဏ်းများတည်း။ ၁။ ဝိသုဒ္ဓိ ၇ ပါး--- [ဝိ=အထူး+သုဒ္ဓိ=စင်ကြယ်သည်၊ ] အထူး စင်ကြယ်သော တရားကို " ဝိသုဒ္ဓိ " ဟု ခေါ်၏၊ ၇ ပါးသရုပ်ကို ပါဠိကြည့်၍ ရေတွက်လေ၊ အကျယ်လာလတ္တံ့။ ၂။ လက္ခဏာ ၃ ပါး။ သင်္ခါရ တရားတို့၏ အမှတ် အသားကို လက္ခဏာ " ဟု ခေါ်သည့် " မြဲသလား၊ မမြဲဘူးလား" ဟု ဉာဏ်ဖြင့် --- နိဿယနှင့်အဓိပ္ပါယ် ၅၈၁ ၃။ အနိစ္စာနုပဿနာ-အနိစ္စာနုပဿနာ၎င်း၊ ဒုက္ခာနုပဿ နာ-ဒုက္ခာနုပဿနာ၎င်း၊ အနတ္တာနုပဿနာ---အနတ္တာနုပဿ နာ၎င်း၊ ဣတိ-သို့၊ တိဿော-သုံးပါးကုန်သော၊ အနုပဿနာ- အနုပဿနာတို့ကို၊ ဝေဒိတဗ္ဗာ-သိအပ်ကုန်၏။ ၄။ သမ္မသနဉာဏံ - သမ္မသနဉာဏ်၎င်း၊ ဥဒယဗ္ဗယဉာ ဏံ-ဥဒယဗ္ဗယဉာဏ်၎င်း၊ ဘင်္ဂဉာဏံ-ဘင်္ဂဉာဏ်၎င်း၊ ဘယ ဉာဏံ - ဘယဉာဏ်၎င်း၊ အာဒီနဝဉာဏံ - အာဒီနဝဉာဏ် ၎င်း၊ နိဗ္ဗိဒါဉာဏံ-နိဗ္ဗိဒါဉာဏ်၎င်း၊ မုစ္စိတုကမျတာ ဉာဏံ- မုစ္စိတုကမျတာဉာဏ်၎င်း၊ ပဋိသင်္ခါဉာဏံ-ပဋိသင်္ခါဉာဏ် ၎င်း၊ သင်္ခါရုပေက္ခာဉာဏံ- သင်္ခါရုပေက္ခာဉာဏ်၎င်း၊ အနု လောမဉာဏဉ္စ - အနုလောမဉာဏ်၎င်း၊ ဣတိ - သို့၊ ဒသ- ဆယ်ပါးကုန်သော၊ ဝိပဿနာဉာဏာ - ဝိပဿနာဉာဏ် တို့ကို၊ ဝေဒိတဗ္ဗာ-ကုန်၏။ --- သေသေချာချာရှု၊ မမြဲခြင်း အမှတ်အသားကို မြင်လျှင် ဧကန် ပြုစီမံဆင်တဲ့ သင်္ခါရဘဲ-ဟု မှတ်၊ ဒုက္ခ အနတ္တ လက္ခဏာလည်း ဤနည်းပင်၊ ၎င်း ၃ ပါးကို လှည်းယာဉ် လှေယာဉ်အလား နိဗ္ဗာန်သို့ သွားကြောင်း ဖြစ်သောကြောင့် "လက္ခဏာယာဉ် ၃ ပါး" ဟု ခေါ်စမှတ် ပြု၏။ ၃။ အနုပဿနာ ၃ ပါး--- [အနု=အဘန်ဘန်-ပဿနာ=ရှုတတ် သောဉာဏ်၊ ] သင်္ခါရ တရားတို့ကို အနိစ္စ ဒုက္ခ အနတ္တ ဟု အဘန်ဘန် ရှုတတ်သော ဉာဏ်ကို " အနုပဿနာ " ဟု ခေါ်သည်။ ဝိပဿနာဉာဏ် ပင်တည်း။ ၄။ ဝိပဿနာဉာဏ် ၁၀ ပါး - ယခင် အနုပဿနာဉာဏ်သည် သမ္မသနစသော အမည်အားဖြင့် ၁ဝ မျိုးပြားပြန်၏၊ ထို ၁ဝ မျိုးကို ဝိပဿနာ ဉာဏ် ၁၀ ပါးဟု မှတ်။ ---