## PAGE 226 ၄၄ ၂ သမုစ္စည်းပိုင်း - စိတ္တိဒ္ဓိပါဒ်၎င်း၊ ဝီမံသိဒ္ဓိပါဒေါ - ပီမံသိဒ္ဓိပါဒ်၎င်း၊ ဣတိ-ဤသို့၊ စတ္တာရော-လေးပါးတို့တည်း။ - - ၄။ ဣန္ဒြိယာနိ’ခြေတို့သည်၊ သဉ္စိန္တိယံ – သန္ဓေ ၎င်း၊ ဝီရိယိန္ဒြိယံ-ပီရိယိန္ဒြေ၎င်း၊ သတိန္ဒိယံ – သတိခြွေ၎င်း၊ သမာ အိန္ဒိယံ-သမာဓိန္ဒြေ၎င်း၊ ပညိန္ဒိယံ- ပညိန္ဒြေ၎င်း၊ ဣတိ-ဤသို့၊ ပဉ္စ-ငါးပါးတို့တည်း။ - - - ၅။ ဗလာနီ - ဗိုလ်တို့သည်၊ သဒ္ဓါဗလံ - သဒ္ဓါဗိုထ် ၎င်း၊ ဝီရိယဗလံ – ပီရိယဗိုလ် ၎င်း၊ သတိဗလံ – သတိဗိုလ် ၎င်း၊ သမာဓိဗလံ – သမာဓိဗိုလ်၎င်း၊ ပညာဗလံ - ပညာဗိုလ် ၎င်း၊ ဣတိ-သို့၊ ပဉ္စ’တို့တည်း။ - ၆။ ဗောဇ္ဈင်္ဂါ - ဗောဇ္ဈင်တို့သည်၊ သတိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ- သတိသမ္ဗောဇ္ဈင် ၎င်း၊ ဓမ္မဝိစယ သမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ - ဓမ္မဝိစယ - ထို့ကြောင့် အကျိုး ပြီးစီးပြီးသော ရဟန္တာတို့၏ ကြိယာစိတ်, အကျိုး တရားဖြစ်သော ဖိုလ်စိတ်များနှင့် မသက်ဆိုင်၊ သမ္မပ္ပဓာန် တရားကဲ့သို့ ကုသိုလ် စိတ်၌ ယှဉ်ခိုက် ဆန္ဒ’ဝီရိယ – ပညာနှင့် ကုသိုလ်စိတ်များကိုသာ ဆန္ဒိဒ္ဓိပါဒ် စသည့်၌ တရားကိုယ်ကောက်ပါ၊ ဣဒ္ဓိပါဒ်တို့သည် ဆန္ဒာဓိပတိ စသည့်ဖြင့် အဓိပတိတပ်သော တရားချည်းသာ ဖြစ်ကုန်၏။ ။ ၄-၅။ ဣနြေ, ဗိုလ်။ ဣန္ဒြေ ဗိုလ်တို့၏ တရားကိုယ်မှာ သတိပဋ္ဌာန် ကဲ့သို့ မဟာကုသိုလ် မဟာကြိယာ အပ္ပနာဇော၌ ယှဉ်သော သဒ္ဓါစသည့်ကို ကောက်ပါ။ ၆။ ဗောဇ္ဈင်။ ။ [ဗောဓိ-အင်္ဂ၊ ဗောဓိ=သစ္စာ ၄ပါးကို သိကြောင်း တရားအပေါင်း ( သတိ ပညာစသော ဗောဇ္ဈင်တရား အပေါင်းတည်း၊ )+ နိဿယနှင့်အဓိပ္ပါယ် ၄၄၃ သမ္ဗောဇ္ဈင်၎င်း၊ ပီရိယသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ- ဝီရိယသမ္ဗောဇ္ဈင်၎င်း၊ ပီတိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ – ပီတိသမ္ဗောဇ္ဈင် ၎င်း၊ ပဿဒ္ဓိသမ္ဗောဇ္ဈ င်္ဂါ-ပဿဒ္ဓိသမ္ဗောဇ္ဈင်၎င်း၊ သမာဓိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ-သမာဓိ သမ္ဗောဇ္ဈင်၎င်း၊ ဥပေက္ခာသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ – ဥပေက္ခာသမ္ဗော ရှင်၎င်း၊ ဣတိ-ဤသို့၊ သတ္တ-ခုနစ်ပါးတို့တည်း၊ - ၇။ မဂ္ဂင်္ဂါနိ – မဂ္ဂင်တို့သည်၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိ - သမ္မာဒိဋ္ဌိ၎င်း၊ သမ္မာသင်္ကပ္ပါ-သမ္မာသင်္ကပ္ပ၎င်း၊ သမ္မာဝါစာ - သမ္မာဝါစာ ၎င်း၊ သမ္မာကမ္မန္တော'- သမ္မာကမ္မန္တ၎င်း၊ သမ္မာအာဇီဝေါ- အင်္ဂ=အစိတ်အင်္ဂါ၊ ၂ ဈာနင် မဂ္ဂင် ဟူသကဲ့သို့ ဗောဓိ မည့်သော တရား အပေါင်း၏ အစိတ်အစိတ်ကို “ဗောဇ္ဈင်္ဂ’ဗောဇ္ဈင်” ဟု ခေါ်သည့်၊ တရား ကိုယ်မှာ သတိပဋ္ဌာန်၌ကဲ့သို့ မဟာကုသိုလ် မဟာကြိယာ အပ္ပနာဇောတို့၌ ယှဉ်သော သတိ စသည်တို့တည်း။ သတိသမ္ဗောဇ္ဈင်--သတိ စေတသိက်။ = ဓမ္မဝိစယသမ္ဗောဇ္ဈင် = ပညာ စေတသိက်။ [ ဓမ္မ = ဆိုင်ရာ တရား များကို+ဝိစယ=စိစစ်တတ်သည်။ ] ဝီရိယ ပီတိသမ္ဗောဇ္ဈင် တို့ကား ထင်ရှားပြီ။ ပဿဒ္ဓိသမ္ဗောဇ္ဈင်=ကာယပဿဒ္ဓိ စိတ္တပဿဒ္ဓိ စေတသိက်။ သမာဓိသမ္ဗောဇ္ဈင်=ဧကဂ္ဂတာ စေတသိက်။ ဥပေက္ခာသမ္ဗောဇ္ဈင်တတြမဇ္ဈတ္တတာ စေတသိက်။ [ သမ္ဗောဇ္ဈင်၌ သံသဒ္ဒါသည့် “ ကောင်းစွာ” ဟူသော အနက်ကို ဟော၏။] ၇။ မဂ္ဂင်။ ။ဤမဂ္ဂင်တရားကိုယ် များ၌လည်း သတိပဋ္ဌာန်ကဲ့သို့ မဟာကုသိုလ် မဟာကြိယာ အပ္ပနာဇော၌ ရှိသော ပညာစသည့်ကို ကေဝံ။ ## PAGE 227 ၄၄၄ သမုစ္စည်းပိုင်း သမ္မာအခဇီဝ၎င်း၊ သမ္မာဝါယာမော-သမ္မာဝါယာမ၎င်း၊ သမ္မာ သတိ-သမ္မာသတိ၎င်း၊သမ္မာသမာဓိ-သမ္မာသမာဓိ၎င်း၊ ဣတိ- ဤသို့၊ အဋ္ဌ-ရှစ်ပါးတို့တည်း။ တရားကိုယ်ကောက်ရာ စိတ်များ။ ။သတိပဋ္ဌာန် ဣန္ဒြေဗိုလ် ဗောဇ္ဈင် မဂ္ဂင်တို့၏ တရားကိုယ် ကော်ရာဌာနဖြစ်သော စိတ်သည် တူ၏၊ သမ္မပ္ပဓာန်နှင့် ဣဒ္ဓိပါဒ်တို့၏ တရားကိုယ်ကောက်ရာ ဌာနဖြစ်သော စိတ်သည် တူ၏။ [ဆောင်] ၁။ ပဋ္ဌာန်သတိ,ဣခြံပြင်, ဗိုလ်ဗောဇ္ဈင်, မဂ္ဂင် တရားကိုယ်။ ၂။ ကုသိုလ် မဟာ, ကြိယာနှင့်, အပ္ပနာ ဇဝန, ယှဉ်သမျှ ကောက်ပြ ကြစေလို။ ၃။ ပဓာန်သမ္မပ်, ဣဒ္ဓိပါဒ်တို့, ကောံအပ်လေရာ, ကုသိုလ်သာ, မှတ်ပါ ကျမ်းအဆို။ လေ့ကျင့်ခဏ်း မေးခွန်းများ က။ အဘယ်တရားမျိုးကို ဗောဓိပက္ခိယတရား ဟု ခေါ်သနည်း။ 2 B ◊ il 1000 B Cli အဘယ်တရားမျိုးကို သတိပဋ္ဌာန် ဟု ခေါ်သနည်း, လင်္ကာထောက်ပါ။ သတိပဋ္ဌာန် လေးပါး သရုပ်ကို ရေတွက်၍ တရားကိုယ် ကောက်ပါ။ တရားကိုယ်အားဖြင့် သတိတပါးထည်း ဖြစ်ပါလျက် အဘယ့်ကြောင့် သတိပဋ္ဌာန်လေးမျိုး ပြားရသနည်း, လင်္ကာထောက်ပါ။ အဘယ်တရားမျိုးကို သမ္မပ္ပဓာန် ဟု ခေါ်သနည်း။ သမ္မပ္ပဓာန်လေးပါး သရုပ်ကို ရေတွက်၍ တရားကိုယ် ကောက်ပြပါ။ နိဿယနှင့်အဓိပ္ပါယ် ၄၄- ဆ။ တရားကိုယ် အားဖြင့် တပါးထည်း ဖြစ်ပါလျက် အဘယ့်ကြောင့် သမ္မပ္ပ ဓာန် လေးမျိုး ပြားရသနည်း, လက် ထောက်ပါ။ ၉ ။ ဥပ္ပန္နပါပက ဟူသည့် အဘယ်တရားများနည်း, လက်ဥထောက်ပါ။ ဈ။ အနုပ္ပန္နပါပက ဟူသည် ဘယ်တရားများနည်း လင်္ကာထောက်ပါ။ ည္။ အနုပ္ပန္န ကုသလ ဟူသည် ဘယ်တရားများနည်း, လင်္ကာထောက်ပါ။ ။ ဋ ။ ဥပ္ပန္နကုသလ ဟူသည် အဘယ်တရားများနည်း, လက်-ထောက်ပါ။ ဌ ။ အဘယ်တရားမျိုးကို ဣဒ္ဓိပါဒ် ဟု ခေါ်သနည်း, သရူံရေတွက်ပါ။ ဍ ။ ဣဒ္ဓိပါဒ်လေးပါး၏ တရားကိုယ်ကို ထင်ရှားစွာ ကောက်ပြပါ။ ဣန္ဒြေဗိုလ်တို့၏ တရားကိုယ်ကို ထင်ရှားစွာ ကောက်ပြပါ။ အဘယ်တရားမျိုးကို ဗောဇ္ဈင်ဟု ခေါ်သနည်း, ဗောဓိ – အရနှင့် ဗောဇ္ဈင်္ဂ-အရ ခွဲခြား ပြပါ။ 0 || ဏ။ တ။ ထ ။ 3 | ဗောဇ္ဈင် ခုနစ်ပါး၏ နာမည်နှင့် တရားကိုယ်ကို တွဲစပ်ပါ။ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး၏ နာမည်နှင့် တရားကိုယ်ကို တွဲစပ်ပြပါ။ . သမ္မပ္ပဓာန် ဣဒ္ဓိပါဒ်တို့ တရားကိုယ်ကောက်ရာ စိတ်ကား ဘယ်စိတ်များ နည်း, လင်္ကာထောက်ပါ။ ကြွင်းတရားများ၏ တရားကိုယ်ကောက်ရာ စိတ်ကား ဘယ်စိတ်များ နည်း လင်္ကာထောက်ပါ။ ## PAGE 228 ၄၄၆ - - သမုစ္စည်းပိုင်း ဂ။ ပန-အမှာစကားချပ် ညှပ်လိုက်ဥ္းအံ့၊ အမှာစကားချပ် ဧတ္ထ - ဤ ဗောဓိပက္ခိယ သင်္ဂဟ၌၊ သမ္မာ သတိ ဧက၁ဝ - သမ္မာသတိ တပါးထည်း ကိုပင်၊ စတ္တာရော သတိပဋ္ဌာနာတိ – စတ္တာရော သတိပဋ္ဌာနခဟူ၍၊ ပဝုစ္စတိ-ဆို အပ်၏၊ တထာ-ထို ့အတူ၊ သမ္မာဝါယာမေ၁ - သမ္မာဝါယာမ တပါးထည်း ကိုပင်၊ စတ္တာရော သမ္မပ္ပဓာနာတိယ - စန္တာရော သမ္မပ္ပဓာနာ ဟူ၍လည်း၊ ပဒုစ္စတိ-ဆိုအပ်၏။ - သင်္ဂဟအပြား ၉။ ဆန္ဒေ-ဆန္ဒ စေတသိက်၎င်း၊ တရားကိုယ်-နာမည်အပြား စိတ္တံ-စိတ်၎င်း၊ ဥပေက္ခာ - တတြ မ ပေက္ခာ၎င်း၊ သဒ္ဓါ-သဒ္ဓါ ၎င်း၊ ပဿဒ္ဓိပီတိယော – ပဿဒ္ဓိ ပီတိ စေတသိက်တို့၎င်း၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိစ-သမ္မာဒိဋ္ဌိ၎င်း၊ သင်္ကပ္ပေါ - သမ္မာသင်္ကပ္ပ၎င်း၊ ဝါ 66 ဂ။ အမှာစကားချပ်။ ။“ဧတ္ထ ပန စတ္တာရော သတိပဋ္ဌာနာတိ”မှစ၍ ဆဗ္ဗိသုဒ္ဓိပဝတ္တိယံ” တိုင်အောင်သော စကားရပ်ကား မှတ်ချက်ကို ပြသော စကားတည်း။ - စတ္တာရော သတိပဋ္ဌာနာတိ ၊ ပေ ၊ ပဝုစ္စတိ — ဤ စကားကား သတိ ပဋ္ဌာန်၏ တရားကိုယ်ကို ကောက်ပြသော စကားတည်း၊ သတိပဋ္ဌာန် ၄ ပါး၏ တရားကိုယ်မှာ သမ္မာသတိခေါ် စေတသိက် ၁ ပါးသာ ဟူလို။ တထာ စတ္တာရော ၊ ပေ ၊ သမ္မာဝါယာမော’ဤစကားကား သမ္မပ္ပ ဓာန်၏ တရားကိုယ်ကို ကောက်ပြသော စကားတည်း၊ သမ္မပ္ပဓာန် ၄ ပါး၏ တရားကိုယ်လည်း သမ္မာဝါယာမ ခေါ်သော ဝီရိယစေတသိက် ၁ ပါးသာ ဟူလို။ နိဿယနှင့်အဓိပ္ပါယ် 992 ယာမော-သမ္မာဝါယာမင်း၊ ဝိရတိတ္တယံ - ဝိရတိသုံးပါး၎င်း၊ သမ္မာသတိ - သမ္မာသတိ၎င်း၊ သမာဓိ - သမ္မာသမာဓိ ၎င်း၊ ဣတိ - ဤသို့၊ သဘာဝတော - တရားကိုယ်သဘေ၁အားဖြင့်၊ ဒတေ-ဤဗောဓိပက္ခိယတရားတို့သည်၊ ရဒ္ဓသ-တဆဲ့ လေးပါး တို့တည်း၊ ပဘေဒေနေ – အပြားအားဖြင့်၊ သတ္တတ္တိသ-သုံးဆဲ့ ခုနစ်ပါးတည်း၊ တတ္ထ - ထို ဗောဓိပက္ခိယ တရားတို့၌၊ သင်္ဂ ဟေ၁ - သင်္ဂဟသည်၊ သတ္တ၁ - ခုနစ်ပါးပြား၏။ - ၉။ ဆန္ဒောစိတ္တ၊ ပေ၊ သတ္တဓာတတ္ထသင်္ဂဟော—၍ ဂါထာကား ဗောဓိပက္ခိယ တရားတို့၏ တရားကိုယ်ကို၎င်း, နာမည်အပြားကို၎င်း, သင်္ဂဟ အပြားကို၎င်း, ပြသော ဂါထာတည်း။ ၍ ဗောဓိပက္ခိယ တရားအပေါင်းကို တရားကိုယ်အားဖြင့် ရေတွက်လျှင် ၁-ဆန္ဒ, ၂‘စိတ်, ၃‘တတြမဇ္ဈတ္တတာ စေတသိက်, (၎င်းကို ဥပေက္ခာ ဟု ခေါ်သည်၊ ဝေဒနာထည်းက ဥပက္ခာမဟုတ်၊ ) ၄-သဒ္ဓါ, ၅-ပဿဒ္ဓိ စေတ သိက်( ကာယပဿဒ္ဓိ စိတ္တပဿဒ္ဓိ ၂ ပါးကို တပေါင်းတည်းပြု၍ တခုထည်း ယူသည်။) ၆’ပီတိ, ၇’သမ္မာဒိဋ္ဌိခေါ် ပညာ, ဂ-သမ္မာသင်္ကပ္ပခေါ်ဝိတက်, ၉-သမ္မာဝါယာမခေါ် ဝီရိယ, ၁၀-၁၁-၁၂- သမ္မာဝါစာ သမ္မာကမ္မန္တ သမ္မာအာဇီဝ,၁၃-သမ္မာသတိခေါ်သတိ, ၁၄-သမ္မာသမာဓိခေါ်ဧကဂ္ဂတာ, ဤ ၁၄ ပါးသာတည်း၊ တရားကိုယ်ကောက်ပုံ ပြန်ကြည့်လေ။ သတ္တတ္တိသပဘေဒေန’နာမည်အားဖြင့် ရေတွက်လျှင် သတိပဋ္ဌာန်က ကာယာနုပဿနာ သတိပဋ္ဌာန် စသည့်ဖြင့် ၄ ပါး, သမ္မပ္ပဓာန်က ဥပ္ပန္နပါပက ပဟာနာယ ဝါယာမ စသည်ဖြင့် ၄ ပါး, ဤသို့ စသည်ဖြင့် ၃၇ ပါး ပြား၏၊ မဂ္ဂင်တိုင်အောင် ရေတွက်ကြည့်လေ။ ## PAGE 229 ၄၄ဂ သမုစ္စည်းပိုင်း - - ၁၀။ သင်္ကပ္ပ ပဿဒ္ဓိစ - သင်္ကပ္ပ ပဿဒ္ဓိ စေတသိက်တို့ သည် ၎င်း၊ ီထုပေက္ခာ ပီတိ တတြမဇ္ဈတ္တု ပေက္ခာတို့ သည်၎င်း၊ ဆန္ဒောစ - ဆန္ဒသည်၎င်း၊ စိတ္တံ – စိတ်သည်၎င်း၊ ဝိရတ္တယဉ္စ – ဝိရတိ သုံးပါးသည်၎င်း၊ နဝ - ကိုးပါးသော တရား တို့သည်၊ ဧကဌာန - တဌာန စီသာ ရှိကြ ကုန်၏၊ ဝီရိယံ – ဝီရိယသည်၊ နဝ (ဌာနံ)-ကိုးဌာန ရှိ၏၊ သတိ - သတိ သည်၊ အဋ္ဌ (ဌာန၁) – ရှစ်ဌာန ရှိ၏၊ သမႏမိ – သမာဓိသည်၊ စတု ( ဌာနေ၁ ) – လေးဌာန ရှိ၏၊ ပညာ - ပညာသည်၊ ပဉ္စ (ဌာနာ)-ငါးဌာနရှိ၏၊ သဒ္ဓါ-သဒ္ဓါသည်၊ ဒဋ္ဌာနာ-နှစ်ဌာနရှိ၏၊ ( ဣတိ-သို့၊ ) ဥတ္တမသတ္တတ်သဓမ္မာနံ - မြတ်သော သုံးဆယ် B သတ္တဓာဘတ္ထသင်္ဂဟော - သတိပွာန သင်္ဂဟ, သမ္မပ္ပဓာန သင်္ဂဟ, - စသည်ဖြင့် သဘောတူချင်း ပေါင်းသင်း ရေတွက်လျှင် သင်္ဂဟ ၇ ပါး ရှိ၏။ မဂ္ဂင်္ဂ သင်္ဂဟတိုင်အောင် ရေတွက်ကြည့်လေ။ ၁၄ - ၁၀။ သင်္ကပ္ပပဿဒ္ဓိးပေ၊ဒိဘာဂေါ …… ဤ ဂါထာကား တရားကိုယ် ပါး၏ ဖြစ်ရာဌာနကို ခွဲခြားပြသော ဂါထာထည်း။ နေဝဌာနာ နှေ+ဧကာ……သက် စသော ၉ ပါးတို့၏ [ တည်ရာဌာနသည် ၁ ပါးစီ ရှိ၏၊ သင်္ကပ္ပ(ဝိတက်)၏ ဌာနကား သမ္မာသင်္ကပ္ပ မဂ္ဂင်တည်း။ ။ပဿဌာန = ပဿဒ္ဓိသမ္ဗောဇ္ဈင်။ ။ပီတိဌာန = ပီတိ သမ္ဗောဇ္ဈင်။ ။ဥပေက္ခာဌာန’ဥပေက္ခာသမ္ဗောဇ္ဈင်။ ။ဆန္ဒဌာန=ဆန္ဒိဒ္ဓိ ပါဒ်။ ။စိတ္တဌာန စိတ္တိဒ္ဓိပါ။ ဝိရတိတ္တယဌာနတွင် သမ္မာဝါစာဌာန= သမ္မာဝါစာ မဂ္ဂင်။ ။သမ္မာကမ္မန္တဌာန-သမ္မာကမ္မန္တမဂ္ဂင်။ ။သမ္မာအာဇီဝ ဌာန=သမ္မာအာဇီဝ င်တည်း။ နိဿယနှင့်အဓိပ္ပါယ် ၄၄၉ ခုနစ်ပါးသော ဗောဓိပက္ခိယ တရားတို့၏၊ ပဝရော – ကောင်း မြတ်သော၊ ဧသောဝိဘာဂေါ – ဤ ခွဲစိတ် ဝေဘန် ခြင်းသည်၊ ဟောတိ-ဖြစ်၏။ ဗောဓိပက္ခိယဖြစ် ရာ စိတ်များ - ၁၁။ သဗ္ဗေ - အလုံး စုံသော ဗောဓိ ပက္ခိယတရားတို့သည်၊လောကုတ္တရေ- လောကုတ္တရာစိတ်၌၊ ဟောန္တိ-ဖြစ်ကုန် ၏၊ သင်္ကပ္ပပီတိယေ၁-သင်္ကပ္ပပီတိတို့ သည်ကား၊ ဝါ - အချို့ လောကုတ္တရာစိတ်၌၊နဟောန္တိ -မဖြစ်ကုန်၊ ဆဋ္ဌိသုဒ္ဓိပဝတ္တိယံ- ဝီရိယံ န၀ — ဝီရိယ၏ တည်ရာဌာနကား ၉ ဌာနရှိ၏၊ သမ္မပ္ပဓာန် ၄, ဝီရိယိဒ္ဓိပါဒ်, ဝီရိယိ,ဝီရိယဗိုလ်, ဝီရိယသမ္ဗောဇ္ဈင်, သမ္မာဝါယာမမဂ္ဂင် တို့တည်း။ - အဋ္ဌ သတိ — သတိ၏ တည်ရာ ဌာနကား ဂ ပါး ရှိ၏၊ သတိပဋ္ဌာန ၄, သတိခြေ, သတိဗိုလ်, သတိသမ္ဗောဇ္ဈင်, သမ္မာသတိ မဂ္ဂင်တို့တည်း။ - သမာဓိစတု — သမာဓိ၏ တည်ရာဌာနကား ၄ ဌာနရှိ၏၊ သမာဓိနြေ သမာဓိဗိုလ်, သမာဓိသမ္ဗောဇ္ဈင်, သမ္မာသမာဓိ မဂ္ဂင်တို့တည်း။ - ပဉ္စပညာ — ပညာ၏ တည်ရာ ဌာနကား ၅ ဌာနရှိ၏၊ ဝီမံသိဒ္ဓိပါဒ်, ပညိန္ဒြေ, ပညာဗိုလ်, ဓမ္မဝိစယသမ္ဗောဇ္ဈင်, သမ္မာဒိဋ္ဌိ မဂ္ဂင်တို့တည်း။ - သဒ္ဓါ ဒုဋ္ဌာနာ -- သဒ္ဓါ၏ တည်ရာဌာနကား သဒ္ဓိန္ဒြေ, သဒ္ဓါဗိုလ်, အားဖြင့် ၂ ပါးရှိ၏။ [ဒုဋ္ဌာနုတ္တမ-ကို ဒုဋ္ဌာနာ+ဥတ္တမ ဟု ပုဒ်ဖြတ်။ ] ၁၁။ သဗ္ဗေလောကုတ္တရေ ၊ ပေ၊ ဒ္ဓိသုဒ္ဓိပဝတ္တိယံ-ဤဂါထာကား ဗောဓိပက္ခိယ တရားတို့ရထိုက်ရာစိတ်ကို သတ်မှတ်ပြသော ဂါထာတည်း၊ ဗောဓိပက္ခိယ တရားများသည့် လောကုတ္တရာစိတ်၌ ဖြစ်ကုန်-ရှသိုက်ကုန်၏၊ ၅၇ ## PAGE 230 ၄၅ဝ သမုစ္စည်းပိုင်း သီလဝိသုဒ္ဓိ စသော ခြေခံပါးသော ဝိသုဒ္ဓိတို့၏ ဖြစ်ရာ အခါ၌၊ လောကိယေပိ - လောကီကုသိုလ် ကြိယာ၌လည်း၊ ယထာ ယောဂံ - ယှဉ်သင့်သည်အား လျော်စွာ၊ ဟေ၁န္တိ - ဖြစ်နိုင် ကုန်၏။ ,, သို့သော်………… – နဝါသင်္ကပ္ပ ပီတိယော ” ဟုဆိုသောကြောင့် သင်္ကပ္ပ ( ဝိတက် ) နှင့် ပီတိကား အချို့ လောကုတ္တရာ စိတ်များ၌ မရထိုက်၊ လော ကုတ္တရာ ဒုတိယဈာန်စိတ် စသည်၌ သင်္ကပ္ပ မရထိုက်၊ စတုတ္ထဈာန်, ပဉ္စမဈာန် စိတ်၌ ပီတိမယှဉ်နိုင်’ဟူလို၊ မယှဉ်ကြောင်းမှာ စေတသိက်ပိုင်းကို သတိပြု။ လောကိယေပိ ၊ ပေ ၊ ဆမ္ဘိသုဒ္ဓိပဝတ္တိယံ — ကမ္မဋ္ဌာန်းပိုင်း၌ လာလတံ့ ဖြစ်သော သီလဝိသုဒ္ဓိ စိတ္တဝိသုဒ္ဓိ ဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္ဓိ ကင်္ခါဝိတရဏဝိသုဒ္ဓိ မဂ္ဂါမဂ္ဂ ဥာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိ ပဋိပဒါဥာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိ တို့ကို ဖြစ်စေဘို့ရာ လောကီ ကုသိုလ် ကြိယာစိတ်များဖြင့် အားထုတ်ရလေသည်၊ ထိုအားထုတ်မှု ဟူသည့် သတိပဋ္ဌာန် သမ္မပ္ပဓာန်စသော တရားများပင်တည်း၊ ထို့ကြောင့် လောကီ ကုသိုလ်ကြိယာစိတ်များ၌လည်း ဗောဓိပက္ခိယတို့ ထိုက်သင့်သလို ကုန် သေး၏။ ဤ စကားအရ လောကီကုသိုလ် ကြိယာများ၌ ယှဉ်ခိုက်ဖြစ်သော သတိ စသည်ကိုလည်း သတိပဋ္ဌာန် သမ္မပ္ပဓာန်စသည်တို့အရ ကော်ယူခဲ့ရပေသည်။ ဝိပါက်တရားများကား ပဋိသန္ဓေ ဘဝင်စုတိ တဒါရုံ ကိစ္စလေဏံသာ တပ်နိုင် သောကြောင့် သီလဝိသုဒ္ဓိ စသည့်တို့ကို မဖြစ်စေနိုင်၊ ထို ့ကြောင့် ဝိပါက်၌ ယှဉ်သော တရားများကို တရားကိုယ် မကောက်ရ။ က။ ၁။ 0 $ သ ၄။ 66 နိဿယနှင့်အဓိပ္ပါယ် လေ့ကျင့်ခဏ်း မေးခွန်းများ ,, ၄၅၁ စတ္တာရော သတိပဋ္ဌာနာ ၊ ပေ ၊ ပဝုစ္စတိ ကား ဘာကို ပြသော စကားနည်း။ 66 “တထာ စတ္တာရော ၊ ပေ ၊ သမ္မာဝါယာမော” ကား ဘာကို ပြသော စကားနည်း။ “ဆန္ဒောစိတ္တ ၊ ပေ ၊ သတ္တဓာ တတ္ထ သင်္ဂဟော” ဂါထာကား ဘာကို ပြသော ဂါထာနည်း။ ထို ဂါထာ အရ ဗောဓိပက္ခိယတရား အားလုံး၏ တရားကိုယ်ကို ရေ တွက်ပါ။ ဗောဓိပက္ခိယတရား ၃၇ ပါး၏ နာမည်ကို ရေတွက်ပါ။ စ ။ သတ္တဓာ တတ္ထ သင်္ဂဟော-အရ သင်္ဂဟ ၇ ပါးကို ရေတွက်ပြပါ။ ဆ။ ၁ ဋ္ဌာနစီသာ ပါသော တရားတို့ကို ရေတွက်၍ ဆိုင်ရာ ဌာနကိုလည်း ညွှန်းပြပါ။ . ဇ။ ၉ ဋ္ဌာနပါသော တရား၏ ၉ ဌာန သရုပ်ကို ရေတွက်ပါ။ ၅ ။ ၂။ ဂ ဠာနပါသော တရား၏ ဂ ဋ္ဌာန သရုပ်ကို ရေတွက်ပါ။ ည။ ၄ ဋ္ဌာနပါသော တရား၏ ၄ ဋ္ဌာန သရုပ်ကို ရေတွက်ပါ။ ၉ ။ ၅ ဋ္ဌာနပါသော တရား၏ ၅ ဋ္ဌာန သရုပ်ကို ရေတွက်ပါ။ ။ ဌ ။ ၂ ဋ္ဌာနပါသော တရား၏ ၂ ဋ္ဌာန သရုပ်ကို ရေတွက်ပါ။ - ဍ ။ နဝါ သင်္ကပ္ပ ပီတိယော – အရ သင်္ကပ္ပ နှင့် ပီတိ တို့သည် အဘယ် လောကုတ္တရာ၌ မရထိုက်ကုန်သနည်း။ ဗောဓိပက္ခိယ တရားကိုယ်များကို လောကီစိတ်၌လည်း ကောက်ထိုက် သလော, ကောက်ထိုက်လျှင် သာဓကပါဠိကို ပြပါ။ ဏ။ လောကီဝိပါက်၌ အဘယ့်ကြောင့် ဗောဓိပက္ခိယ တရားများ မရထိုက် သနည်း။