## PAGE 256 ၅ဝ၂ ပစ္စည်းပိုင်း ကထံ-အမျိုး ခြောက်ပါး အဘယ်သို့ ပြားသနည်း။.. အနန္တ ရ နိရုဒ္ဓါ’အခြားမဲ့ ဖြစ်၍ ချုပ်ကုန် နာမ်အချင်းချင်း ၆ ပြီးသော၊ စိတ္တ စေတသိက - စိတ် စေ တသိက် ဖြစ်ကုန်သော၊ ဓမ္မာ - တရားတို့သည်၊ ပဋပ္ပန္နာနံ - အကြောင်းကို စွဲ၍ ဖြစ်ကုန်သော၊ စိတ္တစေတသိကာနံ - ကုန် သော၊ ဓမ္မာနံ-တရားတို့အား၊ အနန္တ သမနန္တရ နတ္ထိ ဝိဂတ ဝသေန-အနန္တ ရ သမနန္တရ နတ္ထိ ဝိဂတ ပစ္စည်းတို့၏ အစွမ်း ဖြင့်၊ ပစ္စယော-ကျေးဇူးပြုသည်၊ ဟောတိ-ဖြစ်၏။ - ပုရိမာနိ-ရှေးရှေး ဖြစ်ကုန်သော၊ ဇဝနာနိ - ဇောတို့သည်၊ ပစ္ဆိမနှံ့ – နောက်နောက် ဖြစ်ကုန်သော၊ ဇဝနာနံ – ဇောတို့ အား၊ အာသေဝနဝသေန - အာသေဝနပစ္စည်း၏ အစွမ်းဖြင့်၊ ပစ္စယော-သည်၊ ဟောတိ-ဖြစ်၏။ ၄။ ရုပ်သည် နာမ်အား ကျေးဇူးပြုသော ပစ္စည်းမျိုး ၅။ ပညတ် နာမ်ရုပ်တို့သည် နာမ်အား ကျေးဇူးပြုသော ပစ္စည်းမျိုး ၁ ပစ္စည်း။ J || ၉ ၆။ နာမ် ရုပ် နှစ်ပါးက နာမ် ရုပ် နှစ်ပါးအား ကျေးဇူးပြု သော ပစ္စည်းမျိုး .... နာမ်အချင်းချင်း ကျေးဇူးပြုသော ၆ ပစ္စည်း။ ,, ။“အနန္တရနိရုဒ္ဓါ ၊ ပေ ၊ ဆဓာ နာမံ နာမဿ ပစ္စယော ဟောတိ ” ဖြင့် ၁ – အမျိုး အစား ဖြစ်သော ၆ ပစ္စည်းကိုပြသည့်၊ ဆဓာ နာမံတု နာမဿ အရ ကျေးဇူးပြုသော ၆ ပစ္စည်းကား အနန္တရ သမနန္တရ အာသေဝန သမ္ပယုတ္တ နတ္ထိ ဝိဂတ များ တည်း’ဟူလို။ သဟတာ နိဿယနှင့်အဓိပ္ပါယ် ၅ဝ၃ တကွ ဖြစ်ကုန်သော၊ စိတ္တစေဘသိက- ကုန်သော၊ ဓမ္မာ - တရားတို့သည်၊ အညမညံ့ – အချင်းချင်း၊ သမ္ပယုတ္တဝသေန သမ္ပယုတ္တပစ္စည်း၏ အစွမ်းဖြင့်၊ ပစ္စယော- သည်၊ ဟောတိ-၏၊ ဣတိစ-ဤသို့လျှင်၊ နာမံသည်၊ နာမဿ— နာမ်အချင်းချင်းအား၊ဆဓ၁-ခြေခံပစ္စယသတ္တိတို့ဖြင့်၊ပစ္စယော- သည်၊ ဟောတိ-၏။ နာမ်သည် ဟေတု ဈာနင်္ဂ မဂ္ဂင်္ဂ ါနိ-ဟိတ်ဈာနင် မဂ္ဂင် နာမ်ရုပ်အား ၅ တို့သည်၊ သဟဇာတာနံ့ – တကွ ဖြစ်ကုန် သော၊ နာမရူပါနံ နာမ်ရုပ် တို့အား၊ဟေတာ ဒိဝသေနဟေတုပစ္စည်း အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့်၊ (အာဒိ- ဖြင့် ဈာန မဂ္ဂ ယူ) ပစ္စယော-သည်၊ ဟေ၁တိ-၏။ သဟဇာတာ-တကွ ဖြစ်သော၊ စေတနာ-စေတနာသည်၊ သဟဇာတာနံ-တကွ ဖြစ်ကုန်သော၊ နာမရူပါနံ - နာမ်ရုပ်တို့ အား၎င်း၊ နာနာက္ခဏိကခ - အသီးသီးသော ခဏ၌ ဖြစ်သော၊ စေတနာ-သည်၊ ကမ္မာဘိနိဗ္ဗတ္တာနံ-ကံကြောင့် ဖြစ်ကုန်သော၊ န၁မရူပါနံ’တို့အား၎င်း၊ ကမ္မဝသေန-ကမ္မပစ္စည်း၏ အစွမ်းဖြင့်၊ ပစ္စယော-သည်၊ ဟောတိ-၏။ နာမ်သည် နာမ်ရုပ်အား ကျေးဇူးပြုသော ၅ ပစ္စည်း။ ။ “ဟေတု ဈာနင်္ဂ မဂ္ဂင်္ဂါနိ ၊ ပေ ၊ ပဉ္စဓာ နာမံ နာမရူပါနံ ပစ္စယော ဟောတိ” ဖြင့် ၂-အမျိုးအစား ဖြစ်သော ၅ ပစ္စည်းကို ပြသည့်၊ ပဉ္စဓာ နာမရူပိနံ – အရ နာမ်သည် နာမ်ရုပ်အား ကျေးဇူးပြုသော ၅ ပစ္စည်းကား ဟေတု ဈာန မဂ္ဂ ကမ္မ ဝိပါကပစ္စည်းများတည်း-ဟူလို။ - ## PAGE 257 ၅ဝ၄ ပစ္စည်းပိုင်း - ဝိပါကက္ခန္ဓာ – ဝိပါက် နာမက္ခန္ဓာတို့သည်၊ အညမညံ- အချင်းချင်းအား၎င်း၊ သဟဇ၃တာနံ−ကုန်သေခ၊ ရူပါနံ – တို့ အား၎င်း၊ ဝိပါကဝသေန - ဝိပါကပစ္စည်း၏ အစွမ်းဖြင့်၊ ပစ္စ ယော-သည်၊ ဟောတိ-၏၊ ဣတိစ-ဤသို့လျှင်၊နာခံ-နခမ်သည်၊ နာမရူပါနံ – နာမ်ရုပ်တို့အား၊ ပဉ္စခ၁ – ငါးပစ္စယ သတ္တိတို့ဖြင့်၊ ပစ္စယော-သည်၊ ဟောတိ-၏။ နာမ်သည် ရုပ်အား ၁ - ပစ္ဆာဇ၁ဝ၁ – နောက်နောက်၌ ဖြစ် ကုန်သော၊ စိတ္တစေတသိက၁ - စိတ် စေတသိက် ဖြစ်ကုန်သော၊ ဓမ္မာ – တရားတို့သည်၊ ပုရေဇာ တဿ-ရှေးရှေး၌ဖြစ်သော၊ ဣမသကာယဿ- ရူပကာယ အား၊ ပစ္ဆာဇာတဝသေန-ပ၅၁ဇာတ ပစ္စည်း၏ အစွမ်းဖြင့်၊ ပစ္စယော-သည်၊ ဟောတိ-၏၊ ဣတိ-သို့၊ နာခံ-သည်၊ ရူပဿ- အား၊ ဧကဓ၁ဝ-တပစ္စယသတ္တိဖြင့်သာလျှင်၊ ပစ္စယော-သည်၊ ဟောတိ-၏။ ဆ ဝတ္ထုနိ - ခြောက်ပါးသော ဝတ္ထု ရုပ်က နာမ်အား ၁ ရုပ်တို့သည်၊ ပဝတ္တိယံ – ပဝတ္တိအခါ၌၊ သတ္တန္နံ-ခုနစ်ပါးကုန်သော၊ ဝိညာဏဓာတုနံ – ဝိညာဏဓာတ် တို့အား ၎င်း၊ ပဉ္စာရမဏာနိ - ငါးပါးသော အာရုံ တို့သည်၊ - ။ 66 နာမ်က ရုပ်အား ကျေးဇူးပြုသော ၁ ပစ္စည်း။ ပစ္ဆာဇာတာ ၊ ပေ ၊ ဧကဓာဝ နာမံ ရူပဿ ပစ္စယော ဟောတိ ” ပါဌ်ဖြင့် ၃-အမျိုးအစား ဖြစ်သော ၁ ပစ္စည်းကို ပြသည့်၊ ဧကခာ ပုန ရူပဿ – အရ နာမ်သည့် ရုပ်အား ကျေးဇူးပြုသော ၁ ပစ္စည်းကား ပစ္ဆာဇာတ ပစ္စည်းတည်း-ဟူလို။ - နိဿယနှင့်အဓိပ္ပါယ် ၅ဝ၅ ပဉ္စဝိညာဏ ဝီထိယ၁၈ - ပဉ္စဝိညာဏ ်ထိအား ၎င်း၊ ပုရေ ဇာတဝသေန – ပုရေဇာတပစ္စည်း၏ အစွမ်းဖြင့်၊ ပဉ္စယော - သည်၊ ဟောတိ - ဖြစ်၏၊ ဣတိ-ဤသို့၊ ရူပံ-သည်၊ နာမဿ- အား၊ ဧကဓ၁ဝ-တပဥ္စယသတ္တိဖြင့်သာလျှင်၊ ပစ္စယော-သည်၊ ဟောတိ-၏။ - ပညတ်နာမ်ရုပ်က အာရမဏဝသေန - အ၁ရမဏ ပစ္စည်း၏ နာမ်အား ၂ အစွမ်းဖြင့် ၎င်း၊ ဥပနိဿယ ဝသေနစ - ဥပနိဿယပစ္စည်း၏ အစွမ်းဖြင့်၎င်း၊ ဣတိ- ဤသို့၊ ရဝိဓ၁-နှစ်ပစ္စယသတ္တိတို့ဖြင့်၊ပညတ္တိနာမရူပါနိ-ပညတ် နာမ်, ရုပ်တို့သည်၊ နာမသေဝ-နာမ်အားသာလျှင်၊ ပစ္စယာ- ကျေးဇူးပြုတတ်ကုန်သည်။ ဟောန္တိ-ကုန်၏။ အာရမဏ ဥပနိဿယအပြား တတ္ထ-ထိုနှစ်ပစ္စည်းတို့တွင်၊ အခရမñ-- အာရမဏ ပစ္စည်းသည်၊ ရူပါဒိဝသေန- ရူပါရုံအစရှိသည်တို့၏ အပြားဖြင့်၊ဆဗ္ဗဓံ- ,, ရုပ်က နာမ်အား ကျေးဇူးပြုသော ပစ္စည်း။ ။" ဆဝတ္ထုနိ ၊ ပေ၊ ဧကဓ၁ဝ ရူပံနာမဿ ပစ္စယော — ဖြင့် ၄-အမျိုးအစား ဖြစ်သော ၁ ပစ္စည်း ကို ပြသည်၊ ရူပံ နာမဿ စေကဓာအရ-ရုပ်က နာမ်အား ကျေးဇူးပြုသော ၁ ပစ္စည်းကား ပုရေဇာတ ပစ္စည်းတည်း’ဟူလို။ $6 ဟော ,, ပညတ် နာမ်ရုပ်က နာမ်အား ကျေးဇူးပြုသော ၂ ပစ္စည်း။ အာရမဏဝသေန ၊ ပေ ၊ ဒုဝိဓာ ပညတ္တိနာမရူပါနိ နာမသေဝ ပစ္စယာ ဘန္တိ ” ဖြင့် ၅ – အမျိုးအစား ဖြစ်သော ၂ ပစ္စည်းကို ပြသည်၊ ပညတ္တိ နာမရူပါနိ နာမဿ ဒုဝိဓာ-အရ ပညဘ်နာမ်နှင့် ရုပ်တို့က နာမ်အား ကျေးဇူး ပြသော ၂ ပစ္စည်းကား အာရမဏ ဥပနိဿယတို့တည်း။ ၆၄ ## PAGE 258 ၅ဝ၆ ပစ္စည်းပိုင်း ခြောက်ပါးအပြားရှိသည်၊ ဟောတိ-ဖြစ်၏၊ ဥပနိဿယောပန- ဥပနိဿယပစ္စည်းသည်ကား၊ အာရမဏူပ နိဿယော-အာရ မဏူပနိဿယ၎င်း၊ အနန္တ ရူပနိဿယော- အနန္တရူပနိဿယ ၎င်း၊ ပကတူပနိဿယောစ-ပကတူပ နိဿယ၎င်း၊ ဣတိ-သို့၊ တိပိာ-သုံးပါး အပြားရှိသည်၊ ဟောတိ-၏။ ဥဒ္ဒိဿယ ၃ မျိုး၏ သရုပ် ၁။ တစ္ဆေ-ထို သုံးပါးတို့တွင်၊ ဂရုကတံ- အလေးဂရု ပြုအပ်သော၊ အခုမဏမေဝ- အာရုံသည်ပင်လျှင်၊အာရမပနိဿယော- အ၁ရဏူပနိဿယပစ္စည်း မည်၏။ ၂။ အနန္တရနိရုဒ္ဓါ-အခြားမဲ့ ဖြစ်၍ ချုပ်ကုန်ပြီးသော၊စိတ္တ စေဘသိကာ-စိတ် စေဘသိက် ဖြစ်ကုန်သော၊ ဓမ္မော - တရား တို့သည်၊ အနန္တရူပ နိဿယော-အနန္တရူပ နိဿယ ပစ္စည်း မည်၏။ 32 52 အာရမဏ, ဥပနိဿယ ပြား။ ။တတ္ထရူပါဒိဝသေန ၊ ပေ၊ ပက တူပနိဿယောစေတိ- ဤ စကားကား အာရမဏ ပစ္စည်းနှင့် ဥပနိဿယ ပစ္စည်းအပြားကို ပြသော စကားရပ် တည်း၊ အာရမဏ ပစ္စည်းသည် ရူပါရုံ သဒ္ဒါရုံ စသောအားဖြင့် ၆ ပါး ရှိ၍ ဥပနိဿယ ပစ္စည်းကား အာရမဏူပ နိဿယ, အနန္တရူပနိဿယ, ပကတူပနိဿယ, ဟု ၃ မျိုး ပြားသည်-ဟူလို။ ဥပနိဿယ ပစ္စည်း ၃ မျိုး၏ သရုပ် ။ (၁) “အာရမဏမေဝ ဂရုကတံ အာရမဏူပနိဿယော ” ကား အာရမဏူပနိဿယ ပစ္စည်း၏ သရုပ်ကို ပြသော စကားတည်း။ (၂) – အနန္တရနိရုဒ္ဓါ စိတ္တစေတသိကာ နိဿယနှင့်အဓိပ္ပါယ် - - ၅၀၇ ၃။ ပန-အဘို့တပါးကား၊ ရာဂါဒယော - ရာဂ အစရှိကုန် သော၊ ဓမ္မော - အကုသိုလ်တရားတို့သည်၎င်း၊ သဒ္ဓါဒယော- သဒ္ဓါ အစရှိကုန်သော၊ ဓမ္မာ - ကုသိုလ်တရားတို့သည် ၎င်း၊ သုခံ- ကာယိကသုခသည်၎င်း၊ ဒုက္ခံ - ကာယိကဒုက္ခသည် ၎င်း၊ ပုဂ္ဂလော-ပုဂ္ဂိုထိသည်၎င်း၊ ဘောဇနံ − ဘောဇဉ်သည် ၎င်း၊ ဥတု – ဥတုသည်၎င်း၊ သေနသနဉ္စ – ကျောင်း အိပ်ရာ နေရာသည် ၎င်း၊ ယထာရဟံ – ထိုက်သည်အား လျော်စွာ၊ အဘဉ္စ - အဇ္ဈတ္တသန္တာန်၌၎င်း၊ ဗဟိဒ္ဓါစ-ဗဟိဒ္ဓသန္တာန်၌ ၎င်း ၊ကုသလ၁ဒိဓမ္မာနံ-ကုသိုလ်အစရှိသောတရားတို့အား၎င်း၊ ကမ္မံ-ဗလဝဖြစ်သော ကံသည်၊ ပိပါကာနံ-ပိပါက် နာမက္ခန္ဓာ တို့အား၎င်း၊ (ပစ္စယော-သည်၊ ဟောတိ-၏၊)တိစ-ဤသို့လျှင်၊ ပကတူပနိဿယေ၁ - ပထူပနိဿယပစ္စည်းသည်၊ ဗဟုဓ၁- များသောအပြားအားဖြင့်၊ ဟောတိ-၏။ နာမ်ရုပ် ၂ က နာမ်ရုပ် ၂ အား ၉ - အဓိပတိ သဟဇာတ အညမည နိဿယ အာဟ၁ရ ဣန္ဒြိယ ဝိပ္ပယုတ္တ အဂ္ဂိ အဝိ ဂတဝသေန-အဓိပတိပစ္စည်း သဟဇာဘ ဓမ္မာ အနန္တရူပနိဿယော” ကား အနန္တရူပနိဿယ ပစ္စည်း၏ သရုပ်ကို ပြသော စကားတည်း။ (၃) “ရာဂါဒယောပနဓမ္မာ ” စသည်ကား ပကတူပ နိဿယ၏ သရုပ်ကို ပြသော စကားတည်း။ နာမ်ရုပ် ၂ က နာမ်ရုပ် ၂ အား ကျေးဇူးပြုသော ၉ ပစ္စည်း။ ။ “အဓိပတိ သဟဇာတ ၊ ပေ ၊ နဝဓာ နာမရူပါနိ နာမရူပါနံ ပစ္စယာ ဘဝန္တိ ၆-အမျိုးအစားဖြစ်သော ၉ ပစ္စည်းကို ပြသည်၊ ဒွယံဒွယဿ နဝမာ – ,, ## PAGE 259 ၅ဝဂ ပစ္စည်းပိုင်း ပစ္စည်း အညမည ပစ္စည်း နိဿယပစ္စည်း အ၁ဟ၁ရ ပစ္စည်း ဣန္ဒြိယပစ္စည်း ၀ိပ္ပယုတ္တပစ္စည်း အညိုပစ္စည်း အ၀ိဂတပစ္စည်း တို့၏ အစွမ်းဖြင့်၊ ယထာရဟံ - ထိုက်သည်အ၁ းလျော်စွာ၊ ၁။ - ကိုးပစ္စယသတ္တိတို့ဖြင့်၊ နာမရူပါနိ - နာမ်ရုပ်တို့သည်၊ နာမရူပါနံ - တို့အား၊ ပစ္စယာ – ကျေးဇူး ပြုတတ်ကုန်သည်၊ ဘဝန္တိ-ကုန်၏။ [ ဝသေနေတိ-ဟု ဣတိ ပါသည်ကား အပို၊ တတ္ထ-ထိုပစ္စည်းတို့တွင်၊ (၁) ဂရု အဓိပတိသရုပ်အပြား ကတံ – အလေး ဂရု ပြုအပ်သော၊ အ၁ရမဏံ - အာရုံသည်၊ အာရမဏာဓိပတိဝသေန – အာရ မဏ၁ဓိပတိ၏ အစွမ်းဖြင့်၊ န၁မ၁နံ – နခမ်တို့အား၎င်း..( ၂ ) စတုဗ္ဘိဓောပိ – လေးပါးအပြားရှိသည်လည်း ဖြစ်သော၊ သဟ ဇာတာဓိပတိ-သဟဇာတာဓိပတိသည်၊ သဟဇာဘဝသေန- သဟဇာတာဓိပတိပစ္စည်း၏အစွမ်းဖြင့်၊ သဟဇဘာနံ-တကွ - အရ နာမ်ရုပ် နှစ်ပါးက နာမ်ရုပ်နှစ်ပါးအား ကျေးဇူးပြုသော ပစ္စည်းသည့် အဓိပတိ သဟဇာတ အညမည နိဿယ အာဟာရ ဣန္ဒြိယ ဝိပ္ပယုတ္တ အတ္ထိ အဝိဂတတို့တည်း’ဟူလို။ ၁။ ။ 66 အဓိပတိသရုပ် နှင့် အပြား။ “တတ္ထဂရုကတံ ” စသည်ကား အဓိပတိ စသော ပစ္စည်း ၉ မျိုး၏ သရုပ် နှင့် တပစ္စည်း တပစ္စည်း၌ ရထိုက် သော အပြားကို ပြသောစကားတည်း၊ ထိုတွင် “ ဂရုကတံ အာရမဏံ ၊ ပေ၊ ဒု ိဓော ဟောတိ အဓိပတိပစ္စယော” ဟူသော စကားရပ်ကား အဓိပတိ ပစ္စည်း၏ သရုပ်နှင့်တကွ အဓိပတိ ၂ ပါး ပြားကြောင်းကို ပြသော စကား တည်း၊ အဓိပတိ ပစ္စည်းသည့် အာရမဏာဓိပတိ, သဟဇာတာဓိပတိ ၂ မျိုးပြားသည့် ဟူလို။ ဟု နိဿယနှင့်အဓိပ္ပါယ် ၅ဝ၉ ဖြစ်ကုန်သော၊နာမရူပါနံ-နာမ်ရုပ်တို့အား၎င်း၊ပစ္စယော-သည်၊ ဟောတိ-၏၊ ဣတိစ- ဤသို့လျှင်၊ အဓိပတိပစ္စယော — သည်၊ ရိဝိဓေ၁-နှစ်ပါးအပြားရှိသည်၊ ဟောတိ-၏။ - - - ၂။ သဟဇာတသရုပ်အပြား (၁) စိတ္တစေတသိကာ – စိတ် စေတသိက်ဖြစ်ကုန်သော၊ ဓမ္မော- တရားတို့သည်၊ အညမညံ့ – အချင်းချင်းအား၎င်း၊ သဟဇာတ ရူပါနံစ - တကွဖြစ်သော ရုပ်တို့အား၎င်း၊ (၂) မဟာဘူတ၁- မဟာဘုတ်တို့သည်၊ အညမညံ - အချင်းချင်းအား၎င်း၊ ဥပါဒါ ရူပါနဉ္စ-ဥပါဒါရုပ်တို့အား၎င်း၊ (၃)ပဋိ သန္တိက္ခဏေ-ပဋိသန္ဓေ ခဏ၌၊ ဝတ္ထုဝိပါက၁ − ဟဒယဝတ္ထု၊ ဝိပါက် နာမက္ခန္ဓာတို့ သည်၊ အညမညံ - အချင်းချင်းအား၎င်း၊ ပစ္စယော - သည်၊ ဟောတိ-၏၊ ဣတိစ-ဤသို့လျှင်၊ သဟဇာတပစ္စယော-သည်၊ တိပိာ-သုံးပါးအပြားရှိသည်၊ ဟေ၁တိ-၏။ - ၃။ အညမညသရုပ်အပြား - - (၁) စိတ္တစေတသိကာ-ကုန်သော၊ ဓမ္မာ – တို့သည်၊ အညမညံ့-၎င်း၊ (၂) မဟာဘူတ၁-တို့သည်၊ အညမညံ-၎င်း၊ (၃) ပဋိသမ္ဘိက္ခ ။ 6 ၂။ သဟဇာတ သရုပ်နှင့် အပြား ။ – စိတ္တစေတသိကာ ၊ ပေ ၊ တိဝိဓော ဟောတိ သဟဇာတပစ္စယော ” ကား သဟဇာတပစ္စည်းသရုပ်နှင့် သဟဇာတပစ္စည်း ၃ မျိုးပြားကြောင်းကို ပြသော စကားတည်း။ ၃။ အညမညသရုပ်နှင့်အပြား။ ။“စိတ္တစေတသိကာ၊ပေ၊တိဝိဓော ဟောတိ အညမညပစ္စယော ” ကား အညမညပစ္စည်း သရုပ်နှင့် အညမည ပစ္စည်း ၃မျိုးပြားကြောင်းကို ပြသော စကားတည်း။ ## PAGE 260 ၅၁ဝ ပစ္စည်းပိုင်း - ဏေ-၌၊ ဝတ္ထုဝိပါက၁-တို့သည်၊ အညမညံ-၎င်း၊ ပစ္စယော- သည်၊ ဟောတိ-၏၊ ဣတိစ – ဤသို့လျှင်၊ အညမညပစ္စယော- အညမညပစ္စည်းသည်၊ တိဝိဓော-သည်၊ ဟေ၁ဘိ-၏။ - (၁) စိတ္တစေတသိကာ-ကုန်သော၊ ၄။ နိဿယ သရုပ်အပြား ဓမ္မာ – တို့သည်၊ အညမညံ – ၎င်း၊ သဟဇာဘရူပါနံစ - တကွဖြစ်သော ရုပ်တရားတို့အား ၎င်း၊ (၂) မဟာဘူတာ-တို့သည်၊ အညမညံ-၎င်း၊ ဥပါဒါရူပါနဉ္စ- ဥပါဒါန်ရုပ်တို့အား၎င်း၊ (၃)ဆဝတ္ထုနိ - ခြေခံပါးသော ဝတ္ထု ရုပ် တို့သည်၊ သတ္တန္နံ - ခုနစ်ပါးကုန်သော၊ ဝိညာဏ ဓ၁တူနံ- ဝိညာဏဓာတ်တို့အ၎င်း၊ ပစ္စယော - သည်၊ ဟောတိ – ၏၊ ဣတိစ- ဤသို့လျှင်၊ နိဿယပစ္စယော-ရှိဿယ ပစ္စည်းသည်၊ တိဝိ-သည်၊ ဟောတိ-၏။ - (၁) ကဗဇ္ဇီကာရော-အလုပ် ၅။ အာဟာရ သရုပ် အပြား အတွေ့ ကို ပြုအပ်သော၊ - အာဟာရော - အာဟာရသည်၊ ဣမဿကာယဿ - ဤ ရူပ ကာယအား ၎င်း၊ ( ၆ ) အရူပိနော - နာမ် ဖြစ်ကုန်သော “စိတ္တစေတသိကာဓမ္မာ ၊ ပေ၊ တိဝိဓော ဟောတိ နိဿယပစ္စယော —ကား နိဿယပစ္စည်း သရုပ်နှင့် နိဿယပစ္စည်း ၃ မျိုးပြားကြောင်းကို ပြသော စကားတည်း။ ၄။ နိဿယ ပစ္စည်း သရုပ်နှင့် အပြား။ ,, ,, ၅။ အာဟာရ ပစ္စည်း သရုပ်နှင့် အပြား။ ။ကဗဠိကာရော ၊ ပေ၊ ဒုဝိဓော ဟောတိ အာဟာရပစ္စယော ” ကား အာဟာရပစ္စည်း သရုပ်နှင့် အာဟာရပစ္စည်း ၂ မျိုး ပြားကြောင်းကိုပြသော စကားတည်း။ နိဿယနှင့်အဓိပ္ပါယ် ၅၁၁ အာဟာရော - အာဟာရတို့သည်၊ သဟဇာတာနံ- တကွ ဖြစ် ကုန်သော၊ နာမရူပါနံ – နာမ်ရုပ်တို့အား၎င်း၊ ပစ္စယော-သည်၊ ဟောတိ-၏၊ ဣတိစ-၍ လျှင်၊အာဟာရပစ္စယော-အ၁ဟ၁ရ ပစ္စည်းသည်၊ ရဝခော-သည်၊ ဟောတိ-၏။ ၆။ ဣန္ဒြိယ သရုပ်ပြား (၁) ပဉ္စ-ငါးပါးကုန်သော၊ပသခsါ – ပသာဒရုပ်ဘို့သည်၊ပဉ္စ-ငါးပါး ကုန်သော၊ ဝိညာဏာနံ – ဝိညာဏ်တို့အား ၎င်း၊ (၂) ရူပဇီဝိ ဒြီယံ – ရူပဇီဝိတိန္ဒြေသည်။ ဥပါဒိ ရူပံ – ဥပါဒိú (ကမ္မဇ) ရုပ်တို့အား၎င်း၊ (၃) အရူပိနေ၁ - နာမ်တရား ဖြစ်ကုန်သော၊ ဣန္ဒြိယ၁ - ခြေတို့သည်၊ သဟာဇာတာနံ – ကုန်သော၊ နာမ ရူပါနံ-တို့အား၎င်း ပဉ္စယော-သည်၊ ဟောတိ-၏၊ ဣတိစ-လျှင်၊ ဣန္ဒြိယ ပစ္စယော-သည်၊ တိဝိခော-သည်၊ ဟောတိ-၏။ ၇။ ဝိပ္ပယုတ္တ သရုပ်းပြား (၁) သြက္ကန္တိ က္ခဏေ - ပဋိသန္ဓေ ခဏ၌၊ ဝတ္ထု - ဟဒယဝတ္ထု သည်၊ ဝိပါကာနံ-ဝိပါက်ခန္ဓာတို့အား၎င်း၊ စိတ္တစေတသိကာ- ကုန်သော၊ ဓမ္မော-တို့သည်၊ သဟဇာတရူပါနံ’တကွဖြစ်သော ၆။ ဣဒ္ဒိယပစ္စည်း သရုပ်နှင့် အပြား။ ။– ပဉ္စပသာဒါ၊ ပေ၊ တိဝိ ဓော ဟောတိ ဣန္ဒြိယပစ္စယော”ကား ဣန္ဒိယပစ္စည်း သရုပ်နှင့် ဣန္ဒိယပစ္စည်း ၃ မျိုး ပြားကြောင်းကို ပြသော စကားတည်း။ ,, B ၇။ ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စည်း သရုပ်နှင့် အပြား။ ။"သြက္ကန္တိက္ခဏေ ၊ပေ ၊ တိဝိဓော ဟောတိ ဝိပ္ပယုတ္တ ပစ္စယော ” ကား ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စည်း သရုပ် နှင့် ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စည်း ၃ မျိုး ပြားကြောင်းကို ပြသော စကားတည်း။