## PAGE 286

၅ ၆ ၂
ကမ္မဋ္ဌာန်းပိုင်
၂။ ပဋိဘ၁ဂနိမိတ္တံပန-ပဋိဘာဂနိမိတ်ကိုကားကသိဏ၁
သုဘကောဋ္ဌာသ အာနာပါနေ သွေဝ - ကသိုဏ်း ဆယ်ပါး,
အသုဘ ဆံ
ဆယ်ပါး, ဆံ အစရှိသော ကေဝဋ္ဌာသ, အာနာပါန
တို့၌သာလျှင်၊ လန္တိတိ – ရအပ်၏၊ ဟိ – မှန်၏၊ တတ္ထ - ထို
ကသိုဏ်း, အသုဘ, ကောဋ္ဌာသ, အာနာပါန တို့၌၊ ပဋိဘာဂ
-
အခါ ဥဂ္ဂဟနိမိတ် ဟု အမှန်းအတားလောက်သာ ခွဲခြားနိုင်ရကား ထိုနိမိတ်
ပါးကို မုချ ရသည့်-ဟု မဆိုသာ, ပရိယာယ်အားဖြင့်သာ ရကောင်းသည်
ဟု ဆိုလိုသည်။
J
-
ယထာရဟံ — ပရိယာယ်အားဖြင့် ရကောင်းသည် ဟု ဆိုသော်လည်း
ကမ္မဋ္ဌာန်း ၄၀ လုံးမှာပင် ပရိယာယ် အားဖြင့်သာ ရကောင်းသည့် ဟု မမှတ်
လင့်၊ ပဋိဘာဂနိမိတ် ရကောင်းသော ကသိုဏ်း ၁၀, အသုဘ, ကောဋ္ဌာသ,
အာနာပါန တို့၌ကား ပရိကမ္မနိမိတ် ဥဂ္ဂဟနိမိတ် ၂ ပါးကို ကွဲကွဲ ပြားပြား
အထင်အရှားပင်မုချရကောင်း၏၊ထို ့ကြောင့်“ယထာရဟံ ပရိယာယေန”ဟု
မိန့်၏၊ နိမိတ် ၂ ပါးကို အချို့ ကမ္မဋ္ဌာန်း၌ ပရိယာယ် အားဖြင့် ရထိုက်၏၊
အချို့ ကမ္မဋ္ဌာန်း၌ကား မုချပင် ရထိုက်သည့်’ဟူလို။
°
၂။ ပဋိဘာဂ ၊ ပေ၊ လ န္တ တိ’’ပဋိဘာဂနိမိတ် ဟူသည့် စီးဖြန်းခါစ
မူလအာရုံနှင့် တူသော အာရုံတမျိုးတည်း၊ ( နောက်၌ ထင်ရှားလတံ့၊ )
ဘုရား ဂုဏ်တော် စသည်တို့ကား စီးဖြန်းခါစနှင့် ဘာဝနာ အသားကျ
သည့် နောက်အခါဝယ် တမျိုးတဖုံ ကွဲပြား၍ ထင်လာတော့သည် မဟုတ်
ထို့ကြောင့် ဗုဒ္ဓါနုဿတိ စသော ကမ္မဋ္ဌာန်း ၁၈ ပါး တို့၌ ပဋိဘာဂနိမိတ်
မရဘဲ, ကသိုဏ်း ၁ဝ, အသုဘ ၁၀, ကာယဂတာသတိ၏ အာရုံဖြစ်သော
ဆံ အစရှိသော ကောဋ္ဌာသပညတ်, အာနာပါနတို့၌သာ ပဋိဘာဂနိမိတ် ရစ
ကောင်းသည်။
နိဿယနှင့်အဓိပ္ပါယ်
၅ ၆ ၃
နိမိတ္တံ – ပဋိဘာဂ နိမိတ်ကို၊ အခရာ – အာရုံပြု၍၊ ဥပစာရ
သမာဓိစ-ဥပစာရ သမာဓိသည်၎င်း၊ အပ္ပနာသမာဓိစ-အပ္ပနာ
သမာဓိသည်၎င်း၊ ပဝတ္တန္တိ ‘ဖြစ်ကုန်၏။
ကထံ−ဘာဝနာ သုံးပါး, နိမိတ် သုံးပါး အဘယ်သို့ ပြား
သနည်း။....
ဘာဝနာနှင့် ဒို့စိတ်ကို
တွဲစပ်ခြင်း
၁။ ဟိ - ဥုးအံ့၊ အာဒိကမ္မိကဿ-
ရှေးဦးစထွင်, ကမ္မဋ္ဌာန်းအားထုတ်မှု၌
ယှဉ်သော ပုဂ္ဂို ထ်၏၊ ပထဝီမဏ္ဍလာ
ဒီသု - ပထဝီကသိုဏ်းဝန်း အစရှိသည်တို့၌၊ နိမိတ္တံ-အာရုံကို၊
ဥင်္ဂဏှန္တိ ဿ – ယူစဉ်၊ တံအာရမဏံ - ထို အာရုံကို၊ ပရိကမ္မ
နိမိတ္တံတိ - ပရိကမ္မနိမိတ်ဟူ၍၊ ပဝုစ္စတိ - ဆိုအပ်၏၊ သာစ
-
-
တတ္ထ ၊ ပေ ၊ ပဝတ္တန္တိ — ဤ၌ ပဋိဘာဂနိမိတ်ကို အာရုံပြု၍ ဥပစာရ
သမာဓိ အပ္ပနာသမာဓိ ဖြစ်သည် ဟု ဆိုသဖြင့် ပဋိဘာဂနိမိတ် ထင်လာ
သည့်အခါ ဥပစာရသမာဓိ ခေါ်သော ဥပစာရဘာဝနာ အဆင့်အတန်းသို့
ရောက်ပြီဟု မှတ်ရာ၏၊ ထို ့ကြောင့် ပရိကမ္မနိမိတ်နှင့် ဥဂ္ဂဟနိမိတ်ကို ပရိကမ္မ
ဘာဝနာက အာရုံပြု၍, ပဋိဘာဂနိမိတ်ကို ဥပစာရဘာဝနာနှင့် အပ္ပနာ
ဘာဝနာတို့က အာရုံပြုသည့် ဟု မှတ်၊ [ ပဋိဘာဂနိမိတ် မရကောင်းသော
ကမ္မဋ္ဌာန်း တို့ကား ဥပစာရဘာဝနာက ဥဂ္ဂဟနိမိတ် ကိုသာ အာရုံပြုရ
လေသည်။
။
ဘာဝနာနှင့် နိမိတ်ကို တွဲစပ်ခြင်း၊ ။ “ကထံ” စသော စကားသည်
ဘာဝနာသုံးပါး နိမိတ်သုံးပါးကို တွဲစပ်၍ အကျယ်ပြသော စကားတည်း။
၁။
ပရိကမ္မနိမိတ်နှင့် ပရိကမ္မဘာဝနာ။ ။ ပထဝီမဏ္ဍလာဒီသု
ပေ ၊ ပရိကမ္မဘာဝနာနာမ — ပထဝီကသိုဏ်းကို အားထုတ်သော ယောဂီ

## PAGE 287

၅ ၆ ၄
ကမ္မဋ္ဌာန်းပိုင်း
-
စိတ်
ဘာဝနာ - ထို ပရိကမ္မနိမိတ်ကို အာရုံပြုသော ဘာဝနာ
သည်လည်း၊ ပရိကမ္မဘာဝနာနာမ-ပရိကမ္မဘာဝနာမည်၏။
၂။ ပန - အဘို့ တပါးကား၊ ယဒါ – အကြင်အခါ၌၊ ထံခို
မိတ္တံ = ထို အာရုံသည်၊ စိတ္တေန - စိတ်ဖြင့်၊ သမုဂ္ဂဟိတံ-
-
ကောင်းစွာ ယူအပ်သည်၊ ဟောတိ-ဖြစ်၏၊ စက္ခု န၁ – မျက်စိ
ဖြင့်၊ ပဿန္တသေဝ-မြင်ရစဉ်ကဲ့သို့၊ မနောဒွါရ ဿ - မနော
ဒွါရ၏၊ အ၁ပါထံ-ရှေးရှုကျခြင်းသို့၊ အ ဂဝံ - ရောက်သည်၊
ဟောတိ-၏၊ တဒါ’ထိုအခါ၌၊ တမေအာရမဏီ – ထိုအာရုံ
သည်ပင်၊ ဥဂ္ဂဟနိမိတ္တံနာမ – ဥဂ္ဂဟနိမိတ် မည်၏၊ သစ
66
,,
66
-
-
ဟု
( အားထုတ်ခြင်းရှိသူ ) သည့် ဝိသုဒ္ဓိမဂ်၌ လာသော အစီအစဉ် အတိုင်
တထွာ လက်လေးသစ်ခန့်ရှိသော ပထဝီကသိုဏ်းဝန်းကို စီမံရသည်၊ ထိုနော်
ထို ကသိုဏ်းကွက်ကို မျက်လုံးဖြင့် ကြည့်ရှု၍ ပါဠိလို “ ပထဝီ ပထဝီ
ဖြစ်စေ, မြန်မာလို “ မြေ မြေ ” ဟု ဖြစ်စေ ပွားများရာ၏၊ ရံခါ မျက်စိမှိတ်၍
နှုတ်က ရွတ်လျက်၎င်း, မရွတ်ဘဲသော်၎င်း, ဆင်ခြင်ရာ၏၊ ထိုကဲ့သို့ မျက်လုံးဖြင့်
ကြည့်ရှုအပ် စိတ်ဖြင့် မှန်းဆ အပ်သော အာရုံကို “ ပရိကမ္မနိမိတ် ”ဟု ခေါ်၏၊
ကြည့်ရှု၍၎င်း, မှန်းဆ၍၎င်း, ပွားများမှု(ဘာဝနာစိတ်)ကို“ပရိကမ္မဘာဝနာ”
ဟု ခေါ်သည်။
-
၂။ ဥဂ္ဂဟနိမိတ်နှင့် ပရိကမ္မဘာဝနာ။ ။ယဒါပန၊ ပေ၊ အာပါ
တမာဝတိ ထိုသို့ မှိတ်တုံ ဖွင့်တုံ အဖုံဖုံ အားပြု၍ နိမိတ်ကို ယူရာ,
စိတ္တေနသမုဂ္ဂဟိတံ – အကြင်အခါ၌ စိတ်ဖြင့် ကောင်းစွာ ယူမိ၏၊ ဘယ်
လောက်များ ယူသလဲ ဆိုလျှင်, …….. စက္ခုနာပဿ န္တ ဿ ဝ – – မှိတ်၍
ဆင်ခြင်သည့် အခါ မျက်စိဖြင့် တိုက်ရိုက် မြင်နေရသကဲ့သို့ စိတ်ထည်းမှာ
ထင်ထင်ရှားရှား ပေါ်လာ၏၊ (သို့ကလောက် ယူ-ဟူလို။)
.......
သ
-
နိဿယနှင့်အဓိပ္ပါယ်
၅ ၆ ၅
ဘာဝနာ - ထို ဥဂ္ဂဟနိမိက်ကို အရုံပြုသော ဘာဝနာ သည်
လည်း၊ သမာဓိယတိ-သမာဓု၏။)
၃။ ပန - အဘိတပါးက၁.၊ တထာ – ထို ဆိုအပ်ပြီးသော
အခြင်းအရာ အားဖြင့်၊ သမာဟိတဿ - တည်ကြည်သော၊
ဧဘဿ-ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်၏ တာ၁-ထိုဥဂ္ဂဟနိမိတ်ထင်ရာ
အခါမှ၊ ပရံ-နေ၌၊ တသ္မိံ ဥဂ္ဂနိမိတ္တေ-၌၊ ပရိကမ္မသမ၁မိန–
ပရိကမ္မသမာဓိဖြင့်၊ ဘဝနံ− ပွားများမှကို၊ အနုယုဉ္စန္တိ ဿ-
အားထုတ်ပြန်သည်ရှိသော်…..ယဒါ-အကြင်အခါ၌၊တပ္ပဋိ
ဘာဂံ-ထိုဥဂ္ဂဟနိမိတ်နှင့်အလားတူသော၊ ဝတ္ထု ဓမ္မဝိမုစ္ဆိတံ-
တဒါ၊ပေ၊သမာယ--- ထိုသို့ စိတ်ထည်းမှာ ထင်ရှားစွာ ဖြစ်ပေါ်
လာသည့် အခါ ထို အာရုံကို “ ဥဂ္ဂဟနိမိတ် ” ဟု ခေါ်ဝေါ်ရ လေသည်၊
ယခင် ပရိကမ္မနိမိတ်သည်ပင် စိတ်ဖြင့် ကောင်းစွာ ယူအပ် သောကြောင့်
“ဥဂ္ဂဟေတဗ္ဗတိ ဥဋ္ဌဟံ” ဟူသော ဝစနတ်အရ “ဥဂ္ဂဟနိမိတ်” ဟု ခေါ်ဝေါ်
ရလေသည်’ဟူလို၊ [ ဥဂ္ဂဟေတဗွီ -စိတ်ဖြင့် မှန်းယူအပ်၏-ဟု အနက်ဆို]
ဤ ဥဂ္ဂဟ နိမိတ်ကို အာရုံပြုသော ယခင် ပရိကမ္မဘာဝနာ သည်လည်း ရှေးက
ထက် သမာဓိရ၍ တည်ကြည်လှလေပြီ၊ သို့သော် ပရိကမ္မဘာဝနာ ဟူသော
အဆင့်အတန်းမှကား မတိုးတက်သေးချေ။
၃။ ပဋိဘာဂနိမိတ်နှင့် ဥပစာရဘာဝနာ။ ။တထာသမာဟိတဿ
ပေ၊ အနုယုဉ္စန္တဿ – ထို ပရိကမ္မ ( ဘာဝနာ ) သမာဓိဖြင့် ဥဂ္ဂဟနိမိတ်ကို
အာရုံ ပြု၍ စိတ် တည်ကြည်နေသော ယောဂီ ပုဂ္ဂိုလ်သည် ထို ဥဂ္ဂဟနိမိတ်
ကိုပင် ယခင် ပရိကမ္မ(ဘာဝနာ)သမာဓိဖြင့် ဆက်လက် အားထုတ်ပြန်သည့်
ရှိသော်………….

## PAGE 288

၅ ၆ ၆
ကမ္မဋ္ဌာန်းပိုင်း
ဝတ္ထုဒြဗ် ပရမတ်သဘောမှ လွတ်သေး၊ ပညတ္တိသင်္ခါတံ-
ပညတ် ဟု ဆိုအပ်သော၊ ဘာဝနာမယ်-ဘာဝနာကြောင့် ဖြစ်
ပေါ်လာသော၊အာရမဏိ-အာရုံသည်၊စိတ္တ-စိတ်၌၊သန္တိသိန္နီ-
ငြိမ်သက်စွာ တည်နေသည်။ သမဂ္ဂတံ-ကောင်း၇၁ သွင်းထား
အပ်သည်၊ ဟောဘိ-၏၊ တခါ-ထိုအခါ၌၊ တံပဋိဘာဂနိမိတ္တံ-
ထို ပဋိဘာဂနိမိတ်ကို၊ သမုပ္ပန္နီတိ - ကောင်းစွာ ဖြစ်ပြီ ဟူ၍၊
ပဋိစ္ဆတိ-ဆိုအပ်၏။
"
ယဒါတပ္ပဋိဘာဂံ ......... အာရမဏံ စိတ္တ သန္တိသိဒ္ဓိ သမပ္ပိတံ
ဟောတိ … အကြင်အခါ ထို ဥဂ္ဂဟနိမိတ်နှင့် ပုံသဏ္ဌာန် ပမာဏ တူသော
အာရုံကမျိုးသည့် စိတ်၌ ငြိမ်သက်စွာ တည်နေ၏။ စိတ်ထည်း၌ ကောင်းစွာ
သွင်းထားအပ် သကဲ့သို့ ဖြစ်၏။ “ မပျောက် မပျက် ကွက်ကွက် ကွင်းကွင်း
ထင်လာ၏” ဟူလို၊ [ပဋိဘာဂ သဒ္ဓါသည် “ အတူ ” ဟူသော အနက်ကို
ဟော၏။ “ ပရိကမ္မနိမိတ် ဥဂ္ဂဟနိမိတ်များနှင့် အလားတူသော အာရုံ
ဟူလို၊ ] ထို ပဋိဘာဂနိမိတ်ကား ဥဂ္ဂဟနိမိတ်ထက် အဆ ရာ ထောင် မက
သာလွန်၍ ကြည်လင်၏။ဆွတ်ဆွတ်ဖြူသော ဗျိုင်းကလေးသည် ညိုမှောင်သော
တိမ်တောင် တိမ်ထွဋ်ထဲ၌ ပျံဝဲ၍ နေသည့်အခါ လွန်စွာ ပသာဒ ရှိသကဲ့သို့
ထိုပဋိဘာဂနိမိတ်လည်း ဟောဂီပုဂ္ဂိုလ်၏ စိတ်ထည်း၌ အလွန့် အလွန်
ကြည်နူးဘွယ် ဖြစ်လေသည်။
ဝတ္ထုဓမ္မဝိမုစ္ဆိတံ ပညတ္တိသင်္ခါတံ ဘာဝနာမယံ။
။ထိုပဋိဘာဂ
နိမိတ်သည် ပညတ်လော, ပရမတ်လော, ဘာ့ကြောင့် ဖြစ်သနည်း ဟူသော
မေးခွန်း ၂ ရပ်ကို မေးဘွယ်ရှိ၍ ဤ စကားကို ဆိုရသည့်၊ ဘာဝနာမယံ−
ထို ပဋိဘာဂနိမိတ်သည့် ဘာဝနာ သညာအစွမ်းကြောင့် ဖြစ်၏။ [ ဘာဝနာ
စိတ်နှင့်ယှဉ်သော သညာကို “ ဘာဝနာသညာ” ဟု ခေါ်သည်၊ ] ဝတ္ထုဓမ္မ
"
နိဿယနှင့်အဓိပ္ပါယ်
၅ ၆ ၇
၄။ တတော - ထို ပဋိဘာဂနိမိတ် ထင်လာရာ အခါမှ၊
ပဋ္ဌာယ-စ၍၊ ပရိဗန္ဓဝိပ္ပဟီန၁ – သမာဓိ၏ ဘေးရန် ဖြစ်သော
နီဝရဏကို ပယ်ရှားတတ်သော၊ ကာမာဝစရ သမာဓိသင်္ခါ
တ၁-ကာမာဝစရ သမာဓိဟု ဆိုအပ်သော၊ ဥပစာရဘာဝနာ-
သည်၊ နိပ္ဖန္နာနာမဖြစ်သည် မည်သည်၊ ဟောတိ-ဖြစ်၏။
ပိမုစ္ဆိတံ ပညတ္တိသင်္ခါတံ’အထကိုယ် ဝတ္ထုဒြဗ် ပရမတ် မဟုတ်, ပညတ်
ဖြစ်သည်။ [“ဒ္ဓါသတ္တတိဝိဓာဝုတ္တာ-ဝတ္ထုဓမ္မာ ” ကဲ့သို့ ဤ၌လည်း “ ငတ္ထု
ဓမ္မ”သဒ္ဒါသည် “ပရမတ် အထည်ငတ္ထု ” ဟူသော အနက်ကိုဟော၏။]
ပရိကမ္မနိမိတ် ဥဂ္ဂဟနိမိတ်တို့သည် မြေဝန်း မြေပိုင်း ဖြစ်သောကြောင့်
အထည်ကိုယ်ဒြဗ် ထင်ရှား၏။ ဋ္ဌကလာပ်ရုပ် ပရမတ်တရားတွေသာတည်း၊
ထို အဋ္ဌကလာပ်ရုပ် ပရမတ် တရားအပေါင်းကိုပင် သမူဟပညတ် ဖြစ်သော
ကြောင့် “ ကသိုဏ်းပညတ် ” ဟုခေါ်နေကြသည်၊ အရင်းခံမှာ ပရမတ်တရား
များပေတည်း၊ ထို ပဋိဘာဂနိမိတ်ကား ထိုကဲ့သို့ ပရမတ် အထည်ကိုယ် ဝတ္ထု
မဟုတ်၊ ထို ပရမတ် အထည်ကိုယ် ငတ္ထုနှင့် အလားတူစွာ ဘာဝနာ သညာ
အစွမ်းကြောင့် ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်၏ စိတ်ထည်းမှာ ထင်လာ မြင်လာသော ပညတ်
တမျိုးဖြစ်သည်-ဟူလို။
၄။ တတောပဌာယ ၊ ပေ၊ နိပ္ပန္နာနာမဟောတိ’ပဋိဘာဂနိမိတ်
သည့် ဘာဝနာစိတ် ( သညာ ) ၏ အစွမ်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် ဟု
ဆိုလျှင်, ထို ပဋိဘာဂနိမိတ်ကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သော ဘာဝနာစိတ်လည်း
ရှေးကထက် တိုးတက်၍ သမာဓိအားကောင်းမှသာ ပဋိဘာဂနိမိတ်ကို ပေါ်
လာစေနိုင်မည်၊ ထို့ကြောင့် ပဋိဘာဂနိမိတ် ပေါ်လာသည်မှ စ၍ ဘာဝနာ
စိတ် အစဉ်လည်း ပရိကမ္မဘာဝနာ အဆင့်အတန်းကို လွန်ပြီးလျှင် ဥပစာရ
ဘာဝနာ အဆင့်အတန်းသို့ ရောက်လေပြီ ဟု မှတ်။

## PAGE 289

၅၆ ဂ
ကမ္မဋ္ဌာန်းပိုင်း
၅။ တတော - ထို ဥပစာရဘ၁ဝန ဖြစ်ရာ အခါမှ၊ ပရံ-
နောက်၌၊ တမေဝ ပဋိဘာဂနိမိတ္တံ-ထို ပဋိဘာဂနိမိတ်ကိုပင်၊
ဥပစာရသမာဓိနာ-ဥပစာရ သမာဓိဖြင့်၊ သမာသေဝန္တိဿ-
ကောင်းစွာ မှီဝဲသည်ရှိသော်၊ ရူပါဝစရပဌမဇ္ဈာနံ -ရူပါဝစရ
ပဌမဈာန်သည်၊ အပ္ပတိ-သက်ရောက်၏။
ကာမာဝစရသမာဓိသင်္ခါတာ’ထို ဥပစာရဘာဝနာဟူသည် သမာမိ
ပြဋ္ဌာန်းသော ကာမာဝစရ ပိတ်ပင်တည်း။
66
ပရိဗန္ဓဝိပ္ပဟိနာ-- [စိတ္တံ ဗန္ဓ္ဓန္တိ နိဝါရေ န္တိတိ ပရိဗန္ဓာ၊ စိတ္တံ-
ကုသိုလ်စိတ်ကို၊ ပရိဗန္ဓန္တိ နိဝါရေန္တိ -- နှောက်ယှက် တားမြစ်တတ်ကုန်၏၊
ဣတိ-ထို ့ကြောင့်၊ ပရိဗန္ဓာ-ပရိဗန္ဓတို့ မည်၏၊ ” အရ] ကာမစ္ဆန္ဒ စသော
နီဝရဏ ငါးပါးကို “ပရိဗန္ဓ ” ဟု ခေါ်သည်၊ ဥပစာရဘာဝနာသည့် ထို
“ပရိဗန်” ခေါ်သော နီဝရဏများကို ပယ်ခွါနိုင်၏။
66
ဤ စကားစဉ်အရ “ ကာမစ္ဆန္ဒနီဝရဏ စသော ကိလေသာ အနောက်
အကျုတို့ အနယ်ကျသဖြင့်, ဝိတက်စသော ဈာန်အင်္ဂါနှင့်တကွ ဘာဝနာ
စိတ်အစဉ်သည် အလွန် ကြည့်လင်လှလေပြီ ” ဟု မှတ်၊ ထို ့ကြောင့် ၎င်း
ဥပစာရဘာဝနာကို – ဥပစာရဈာန် ” ဟု လည်း ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။
66
2
"
အချုပ်မှာ --- ပဋိဘာဂနိမိတ် ထင်လာသည့်အခါ ဘာဝနာ အစဉ်ကို
“ ဥပစာရဘာဝနာ ” ဟု ခေါ်၏၊ ထို ဥပစာရဘာဝနာ ဖြစ်ပေါ်သည့်အခါ
ကာမစ္ဆန္ဒ စသော နီဝရဏများ ကင်းကွာ၍, ဝိတက် စသော ဈာန်အင်္ဂါ
၅ ပါးတို့ အထင်အရှား ကိုယ့်ဆိုင်ရာ ကိစ္စကို ရွက်ဆောင်ကြလေပြီ———ဟု
ဆိုလိုသည်။
၅။ ပဋိဘာဂနိမိတ် နှင့် အပ္ပနာဘာဝနာ။ ။တတောပရံ ၊ ပေ ၊
ပဌမဇ္ဈာနမတိ-ပဋိဘာဂနိမိတ် ထင်လာ၍ ဥပစာရဘာဝနာသို့ ရောက်ပြီး
ပုဂ္ဂိုလ်သည့် ထို ထင်လာသော ပဋိဘာဂနိမိတ်ကို အာရုံပြုလျက် ဆက်လက်
အားထုတ်ပြန်လျှင်, ထက်မြက်သောဥာဏ်ကြီးရှင်တို့မှာ မကြာမတင်“အပ္ပနာ
66
နိဿယနှင့်အဓိပ္ပါယ်
၅ ၆ ၉
ဘာဝနာ”ခေါ်သော ရူပါဝစရဈာန် ပေါ်လာ၏၊ ထိုမျှလောက် မထက်သူမှာ
“ စကြာမင်း ဖြစ်လိမ့်မည် ” ဟု အဟော ထွက်သော ကိုယ်ဝန်သူငယ်ကို
မယ်တော် မိဖုရားကြီးက အထူးယုယ စောင့်ရှောက်သကဲ့သို့, ထို ရပြီးသော
ပဋိဘာဂနိမိတ်ကို ပျောက်ကွယ် မသွားရအောင် အထူး စောင့်ရှောက်လျက်
အဆက်မပြတ် အထပ်ထပ် အားထုတ်ရမည့်၊ ဤကဲ့သို့ အားထုတ်ခြင်းကိုပင်
လျှင် “ သမာသေဝန္တဿ=ကောင်းစွာ မှီဝဲသည်” ဟု ဆိုလိုသည်။
လေ့ကျင့်ခဏ်း မေးခွန်းများ
၁။
က။ ပရိကမ္မနိမိတ် စသည့်၌ “နိမိတ္တ” သဒ္ဒါ၏ အနက်ကို ပြပါ၊
အဘယ်ကို “ပရိကမ္မ , ဥဂ္ဂဟ, ပဋိဘာဂနိမိတ်” ဟု ခေါ်သနည်း။
ပဋိဘာဂနိမိတ် ရကောင်းသော ကမ္မဋ္ဌာန်းကို သင်္ဂြိုဟ်ထောက်ပြပါ။
ပရိကမ္မနိမိတ်နှင့် ဥဂ္ဂဟနိမိတ်ကို အဘယ် ဘာဝနာက အာရုံပြု၍, ပဋိ
ဘာဂနိမိတ်ကို အဘယ် ဘာဝနာစိတ်တို့က အာရုံပြုသနည်း။
ပဋိဘာဂနိမိတ် မရကောင်းသော ကမ္မဋ္ဌာန်းတို့၌ ဥပစာရဘာဝနာသည်
အဘယ်နိမိတ်ကို အာရုံပြုမည့်နည်း။
ဃ။
C li
စ ။ အဘယ် ပုဂ္ဂိုလ်မျိုးကို “ယောဂီ” ဟု ခေါ်သနည်း။
ဆး
• II
ပထဝီကသိုဏ်းကို ပွားများရာ၌ ပရိကမ္မနိမိတ်နှင့် ပရိကမ္မဘာဝနာဖြစ်ပုံ,
ဥဂ္ဂဟနှင့် ပရိကမ္မဘာဝနာဖြစ်ပုံကို သင်္ဂြိုဟ်အတိုင်း ပြပါ။
ပဋိဘာဂနိမိတ်သည် ဘယ်အစွမ်းကြောင့် ဖြစ်သနည်း, ပညတ်လော
ပရမတ်လော, သင်္ဂြိုဟ်ပုဒ်ကို ထောက်ပါ။
ဈ။ ပဋိဘာဂနိမိတ်နှင့် ဥပစာရဘာဝနာ ဖြစ်ပုံကို ပြောပြပါ။
ည။ ဥပစာရ ဘာဝနာစိတ်ဟူသည့် ကာမစိတ်လော, ရူပ စိတ်လော, ဘယ်
တရားများကို ပယ်ရှားနိုင်သနည်း, သင်္ဂြိုဟ်ပုဒ်ကို ထောက်ပါ။
ဋ ။ဥပစာရဘာဝနာဖြစ်ပြီးနောက် အပ္ပနာဘာဝနာသို့ ရောက်အောင်
ဘယ်ပုံ ပြရမည့်နည်း။
၇၂

## PAGE 290

၅၇ဝ
ဒုတိယဈာန် စသည်
တက်ခဏ်း
ကမ္မဋ္ဌာန်းပိုင်း
၆။ တတော - ထို ပဌမဈာန်မှ၊ ပရံ-
နောက်၌၊ တမေဝ ပဌမာနံ’ထိုပွဲမ
ဈာန်ကိုပင်၊ အာဝဇ္ဇနံ – အ၁ဝဇ္ဇနဝသိ
ဘော်၎င်း၊ သမာပတ္တံ – သမ၁ပဇ္ဇနဝသိဘော်၎င်း၊ အဓိဋ္ဌာနံ -
အဓိဋ္ဌာနဝသဲဘော်၎င်း၊ဝုဋ္ဌာနံ-ဝုဋ္ဌာနဝသိဘော်၎င်း၊ပးေက
ဏ၁၁ – ပစ္စဝေက္ခဏ၁ဝထိဘော်၎င်း၊ ဣတိ - ဤသို့၊ ပဉ္စဟိ–
ငါးပါးကုန်သော၊ ဣမာဘိဝသိတာဟိ … ၏ ဝသိဘော်တို့ဖြင့်၊
၆။ ဒုတိယဈာန် စသည် ဖြစ်ပုံ။ … ။တတောပရံ၊ ပေ ၊ ဝသိဘူတံ
ကတွာ’ပဌမဈာန် ရပြီးနောက် ဒုတိယဈာန်ကို ရလိုသော ယောဂီသည့် မိမိ
ရအပ်သော ပဋဈာန်ကို ငါးတန်သော ဝသိဘော်တို့ဖြင့် အတော်အစွမ်းသတ္တိ
ရှိဘို့ရန် အဘန်ဘန်ဝင်စားရသည်၊ အစွမ်းသတ္တိကို ပါဠိလို“ဝသိတာ-ဟု၎င်း,
ဝသိဘာဝ’ဟု၎င်း” ခေါ်၍, မြန်မာလို “ ဝသိဘော် ” ဟု ခေါ်သည့်၊ ဤ
ဝသိဘော် ၅ ပါးနှင့် တကွ သိဘွယ်ရာ ဟူသမျှ တို့ကို ဘာသာဋီကာမှာ ရှ။
ကျက်နှင့်ရန်………ဆောင်ပုဒ်များ
၁။
ဈာန်အင်္ဂါစု, ဆင်ခြင်မှ၌, တခုဝီထိ, တခု၏ကြား, ဘွင်မများ
ဘဲ, ဆက်သွားဆင်ခြင်, စွမ်းနိုင်လျှင်သော်, ဝသီဘော်-မိန့်ခေါ်
အာဝဇ္ဇန။
၂။ ဝင်စားလိုလျှင်,အပိုတွင်တို့, မဝင် - မခြား, အလျင်အားဖြင့်,
ဝင်စားနိုင်သော်, ဝသိဘော်, မိန့်ခေါ် သမာပဇ္ဇန။
၃။ ရှည်ရှည်-တိုတို,တန့်ထားလိုလျှင်, ဘဝင် လွှမ်းဖိ, မကျထည့်
အောင်, ဈာန်၏ အစဉ်, ထားနိုင်လျှင်သော်, ဝသိဘော်-
မိန့်ခေါ် ဓိဋ္ဌာန။
၄။ ချိန်ခါ တို-ရှည်, ရွယ်ရည်မှန်းဆ, ထိုခဏ၌, ဈာန်မှ ထခြင်း,
စွမ်းနိုင်လျှင်းသော်, ဝသိဘော်–မိန့်ခေါ် ဝုဋ္ဌာန။
နိဿယနှင့်အဓိပ္ပါယ်
၅၇၁
ဝသိဘူထံ - ဝသိဘော်သို့ ရောက်သည်ကို၊ ကတွာ - ပြု၍၊
ဝိတက္ကဒဒိသံ - ဝိဘက် အစရှိသော၊ သြရိကင်္ဂ - ရုန့်ရင်း
သော ဈာန်အင်္ဂါကို၊ ပညာခနယ-ပယ်ခြင်းဌါ၎င်း၊ ဝိစာရာဒိ
သုခုမင်္ဂုပ္ပတ္တိယာ - ဝိစာရ အစရှိသော သိမ်မွေ့ သော ဈာန်
အင်္ဂါ၏ ဖြစ်ပေါ် လာခြင်းဌါ ၎င်း၊ ပဒဟတော - အားထုတ်
သည်ရှိသော်၊ ယထာက္ကမံ-အစဉ်အားလျော်စွာ၊ ရတိယာနာ
ဒယော - ဒုတိယဈာန် အစရှိသည် တို့သည်၊ ယထာရဟံ -
ထိုက်သည်အားလျော်စွာ၊ အပ္ပ န္တိ-သက်ရောက်ကုန်၏။
-
1601030600
၅။ ပစ္စဝေက္ခဏာ--ဇောစောကာဖြင့်, ဈာန်အင်္ဂါစုံ, ဆင်ခြင်မှုစစ်,
နည်းတူဖြစ်၍, အာဝဇ္ဇနာ, ဝသိတာမြောက်, အစွမ်းရောက်က,
ပစ္စဝေက်ခေါ်,ဝသိဘော်လည်း တပါတည်း, အပြီးရော်နေကျ။
ဝိတက္ကဒိက ၊
ထိုသို့ ပဌမဈာန်ကို အစွမ်းထက်
အောင် ပြုလုပ်ပြီးနောက်, ပဌမဈာန်နှင့် ယှဉ်သော ဈာန်အင်္ဂါ ၅ ပါးတွင်
ဝိတက်သည့် ကြမ်းတန်း၏၊ ( ဝိတက် ကြီဘန် များလျှင် ကာမဂုဏ် ကိုပင်
ကြိမိမှာ စိုးရ၍, ကာမစ္ဆန္ဒနီဝရဏ ရန်သူကြီးနှင့် နီးလှချေ၏။ ) ထိုကြောင့်
ဝိတက် အလျှင်းမပါအောင် ပယ်ခွါဘို့ရာ၎င်း, ပဌမဈာန်တုန်းကထက် သိမ်
မွေ့သော “ဝိစာရ ပီတိ သုခ ဧကဂ္ဂတာ ” ဈာန်အင်္ဂါတို့ ပေါ်လာဘို့ရာ၎င်း,
ရှေးက ထင်ပြီးသော ပဋိဘာဂ နိမိတ်ကိုပင် ဆက်လက် အားထုတ် ပြန်ရာ
ဒုတိယဈာန် ခေါ်သော “ အပ္ပနာဘာဝနာ ” ဖြစ်ပေါ် လာလေသည်၊ ပင်
ကိုယ်က ဝိတက်စက်ဆုပ်၍ ဘာဝနာကို အားထုတ်ခဲ့သောကြောင့် ဒုတိယဈာန်
ပေါ်လာသည့် အခါ ပိတက်မပါတော့ဘဲ ဈာန်အင်္ဂါ ၄ ပါးသာ ယှဉ်တော့
သည်၊ “အိမ်သာမှ ဧည့်လာ”ဆိုသကဲ့သို့ ဘာဝနာက ဝိတက်ကို မကြည့်သာ
သဖြင့် ဝိတက်လည်း မပါဝံ့ရှာတော့ချေ၊ တတိယဈာန်စသည့် တက်ခဏ်း
၌လည်း ဤနည်းအတိုင်းပင်တည်း။
66
"
