## PAGE 301 ၅ ၉ ကမ္မဋ္ဌာန်းပိုင်း ဩဘာသော-ကိုယ်ရောင် ကိုယ်ဝါ၎င်း၊ ပီတိ – နှစ်သက် ခြင်း၎င်း၊ ပဿဒ္ဓိ - ကိုယ်စိတ်နှစ်ပါး၏ ငြိမ်းခြင်း၎င်း၊ အဓိ မေ၁ကွောစ-သက်ဝင် ယုံကြည်သော သဒ္ဓါ၎င်း၊ ပဂ္ဂဟော- ခဏဝသေန— ဥပါ ခဏ ဘင်ခဏကို – ခဏ ခဏ ဘင်ခဏကို “ ခဏ ” ဟု မှတ်း] ဤသို့ အကြောင်းနှင့် တွဲဘက်၍ နာမ်ရုပ် တို့၏ အဖြစ်အပျက်ကို ရှူ ဘန်များလျှင် ဥပါဒ်ခဏ ဘင်ခဏအားဖြင့် အဖြစ်အပျက်တွေ အလိုလို ထင်လာလေ၏၊ ထိုအခါ အကြောင်းကို မစဉ်းစားတော့ဘဲ ဥပါဒ်ခဏ ဘင်ခဏကိုသာ သတိ ထား၍ ဤ ခဏသမနုပဿနာနည်းဖြင့် ကြိုးစား ပွားများလေသော်, အဖြစ် အပျက်တွေ အလွန်ထင်ရှားသည့်အတွက် စိတ်အားတက်ကြွ၍ စိတ် အလွန် ကြည့်လင်ရကား, ဥဒယဗ္ဗယဥာဏ်အဆုံးမသတ် လမ်းခုလတ်မှာပင် သြဘာသ စသော ဥပက္ကိလေသ ဘေးရန်နှင့် အမှန် တွေ့ရတတ်လေသည်။ ၁။ ဝိပဿနုပတ္တိလေသ ၁ဝ ပါး ဩဘာသ— [ ကိုယ်ရောင် ကိုယ်ဝါ၊ ] စိတ်ဓာတ်၏ ကြည့်လင်မှ ကြောင့် ကိုယ်မှ အရောင် အဝါတို့သည် စိတ်အစွမ်းအားလျော်စွာ အချို့ မိမိ ထက်ဝန်းကျင် အနားတွင် ၎င်း, အချို့ တခမ်းလုံးလင်းအောင် ၎င်း, အချို့ တကျောင်းလုံး တတိုက်လုံး တနယ်လုံးမှစ၍ စကြာဝဠာတခုလုံး လင်းအောင် ၎င်း ထွက်ကုန်၏။ ၂။ ပီတိ---ဝိပဿနာဉာဏ်နှင့် ယှဉ်သော ပီတိ စေတသိက်၊ ဤ ပီတိ အတွက် ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည့် အလွန်နှစ်သက် မွေ့လျော်၏။ 0 ၂ ၃။ ပဿဒ္ဓိ — ကာယပဿဒ္ဓိ စိတ္တပဿဒ္ဓိ စေတသိက်၊ ဤ ပဿဒ္ဓိတို့ အတွက် ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်၏ ကိုယ် စိတ် ၂ ပါးသည့် ထူးထူး ခြားခြား ငြိမ် သက်လေတော့၏၊[ ပဿဒ္ဓိသာမက, လဟုတာ မုဒုတာ ကမ္မညတာ ပါ၇ ညတာ ဥဇုကတာ စေတသိက် များလည်း ထူးထူး ခြားခြား ဖြစ်ပေါ် လာ ကြသည်။ နိဿယနှင့်အဓိပ္ပါယ် ၅ ၉ ၃ စိတ်ကို ချီးမြှောက်တတ်သော ဝီရိယ၎င်း၊ သုခံ - သုခဝေဒနာ ၎င်း၊ ဉာဏံ - ထက်မြက်လျင်မြန် အမြင်သန်သော ဝိပဿနာ ဉာဏ်၎င်း၊ ဥပဋ္ဌာနံ - အာရုံ၌ စွဲမြဲစွာတည်သော သတိ၎င်း၊ ဥပေက္ခာစ - တတြ မပေက္ခာ, အာဝဇ္ဇနုပေက္ခာ ၎င်း၊ - ၄။ အဓိမောက္ခ’[သဒ္ဓါစေတသိက်၊] ကမ္မဋ္ဌာန်းအာရုံ၌ စူးစိုက်စွာ သက်ဝင်ယုံကြည့်သော သဒ္ဓါတရားလည်း ဖြစ်ပေါ်လာ၏။ ၆။ ၅။ ပဂ္ဂဟ-[ဝီရိယ၊ ဝိပဿနာ စိတ်ဓာတ်ကို နောံမဆုတ်နိုင်အောင် အားပေး ချီးမြှောက်တတ်သော ဝီရိယလည်း ဖြစ်ပေါ်လာ၏။ သုခ—[သုခဝေဒနာ၊ ] မွန်မြတ်သော စိတ္တဇရုပ်တို့ဖြင့် တကိုယ်လုံး ထုံမွှမ်း၍ ချမ်းမြစေသော သုခဝေဒနာလည်း ဖြစ်ပေါ်လာ၏။ ၇။ ဥာဏ-- [၀ိပဿနာဥာဏ်၊] ငဇီရစိန်လက်နက် မိုဃ်းကြိုးစက်သို့ သွက်လက် လျင်မြန် အမြင်သန်သော ၀ိပဿနာဥာဏ်လည်း ဖြစ်ပေါ်လာ၏၊ ထိုဉာဏ်ကြောင့် သင်္ခါရတို့၌ ရှလိုက်တိုင်း ရှုလိုက်တိုင်း အဖြစ် အပျက်ကို ကွက်ကွက်ကွင်းကွင်း ရှင်းလင်းစွာ သိမြင်လေ၏။ - ၈။ ဥပဌာန – [ သတိစေတသိက်၊ ကမ္မဋ္ဌာန်းအာရုံ၌ စွဲမြဲစွာ တည့်သော သတိတရားလည်း ဖြစ်ပေါ်လာ၏။ ၉။ ဥပေက္ခာ--- [တတြမဇ္ဈတ္တုပေက္ခာ, အာဝဇ္ဇနုပေက္ခာ ၂ မျိုး၊] ဖြစ်မှု ပျက်မှု (ဥဒယဗ္ဗယ) သဘောတွေ အလွန် ထင်နေလေရကား, မထင် ထင်အောင် ရှုဘို့ရာ ဗျာပါရ မများတော့ဘဲ, အသင့်အားဖြင့် ရှုစားတတ် သော တတြမဇ္ဈတ္တတာ စေတသိက်ကို“ တတြမဇ္ဈတ္တုပေက္ခာ ” ဟု ခေါ်၏၊ ဖြစ်မှ ပျက်မူကို ဆင်ခြင်သည့်အခါ အလွန် လျင်မြန်စွာ ဆင်ခြင်နိုင်သော အာဝဇ္ဇန်းနှင့် ယှဉ်သော စေတနာကို “အာဝဇ္ဇနုပေက္ခာ”ဟု ခေါ်၏၊ [ပီတိ- မှ စ၍ ဤ ဥပေက္ခာ တိုင်အောင်သော တရားတို့ကား ဝိပဿနာဥာဏ်၏ ယှဉ်ဘက် စေတသိက်များတည်း။] ၇၅ ## PAGE 302 ၅ ၉ ၄ ကမ္မဋ္ဌာန်းပိုင်း နိကန္တိ စ – ဝိပဿနာကို နှစ်သက်မှ နူး ညံ့သော တဏှာ၎င်း၊ ဣတိ-သို့၊ ဩဘာသ၁ဒိ ၀ိပဿနုပတ္တိလေသ ပရိဗန္တ ပရိဂ္ဂဟ ဝသေန – ဩဘာသ အစရှိသော ဝိပဿနာ၏ ညစ်ညူး ကြောင်း ဘေးရန်ကို ပိုင်းခြား၍ ယူခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့်၊ မဂ္ဂါ မဂ္ဂလက္ခဏာဝက္သာနံ - ဝိပဿနာ၏ လမ်းမှန် လမ်းမမှန် လက္ခဏာကို ပိုင်းခြား သတ်မှတ် ဆုံးဖြတ်တတ်သော ဉာဏ် သည်၊ မဂ္ဂါမဂ္ဂညာဏဒဿန ဝိနာမ – မဂ္ဂါမဂ္ဂ ညာဏ ဒဿနဝိသုဒ္ဓိ မည်၏။ ၁၀။ - - နိုက န္တိ’ [သိမ်မွေ့သောတဏှာ၊ ] ထို ဩဘာသ စသည့်ဖြင့် တန်ဆာ ဆင်အပ်သော ၀ိပဿနာဥာဏ်ကို နှစ်သက်နေမှ .. တဏှာလည်း ဖြစ်ပေါ်လာ၏၊ ထို တဏှာသည် အလွန် သိမ်မွေ့ရကား တဏှာမှန်းပင် မသိသာချေ, ဝိပဿနာ၌ မွေ့လျော်မှု ( ဝိပဿနာရတိ ) ဟုသာ ယောဂီ ပုဂ္ဂိုလ်က မှတ်ထင်နေသည်။ = -- - ဘာသာဂိ ဝိပဿနုပတ္တိလေသ ပရိဗန္ဓပရိဂ္ဂဟန’[၀ိပဿ နာ – ဝိပဿနာဥာဏ် + ဥပက္ကိလေသ = ညစ်နွမ်းကြောင်း ဖြစ်သော +- ပရိဗန္ဓု =ဘေးရန်များ၊ ] ဆိုခဲ့ပြီးသော သြဘာသစသည့် ၁၁ ပါးကို ဝိပဿ နာဥာဏ်၏ ညစ်နွှမ်းကြောင်း ဖြစ်သော ဘေးရန်အန္တ ရာယ်များဟု ဆိုသည်၊ ထိုတွင် သြဘာသ စသော ၉ ပါးကား အကုသိုလ် မဖြစ်၍ ဘေးရန် အစစ် မဟုတ်၊ နိကန္တိ တခုသာ ဘေးရန်အစစ် တည်း၊ သို့သော် သြဘာသစသည့် တို့ ဖြစ်ပေါ်လာသည့်အံခါ ပရိယတ်၌ မကျွမ်းကျင်သော အချို့ ယောဂီ၌ “ငါ့မှာ ရှေးအခါက ဤကိုယ်ရောင် ကိုယ်ဒါမျိုး မထွက်ဘူးချေ, အရောင် အဝါကို ဖြစ်စေနိုင်သော စိတ်သည် မဂ်စိတ် ဖိုလ်စိတ်ပင် ဖြစ်၏ , ငါသည် မဂ်ဖိုလ်ကို ရပြီ” ဟု၎င်း, …… “ ငါ့မှာ ရှေးက ဤကဲ့သို့ ပီတိပဿဒ္ဓိ စသည် .. ဒို့ဘယနှင့်အဓိပ္ပါယ် ၅ ၉ ၅ မဖြစ်ဘူးချေ, ငါသည် မဂ်ဖိုလ်ကို ရပြီ” ဟု၎င်း........ဤသို့ အထင်ကြီးကာ ဝိပဿနာ လမ်းလွဲ၍ သာယာမှု ( တဏှာ ), အထင်ကြီးမှ (မာန), ငါဟု စွဲလမ်းမှ ( ဒိဋ္ဌိ ) တို့ ဖြစ်လေကုန်၏၊ ထို တဏှာ မာန ဒိဋ္ဌိတို့ကား ဝိပဿ နာကို ညစ်နွမ်းစေတတ်သော ဘေးရန်အစစ်တည်း၊ ထို တဏှာ မာန ဒိဋ္ဌိ တို့သည့် ဩဘာသ စသည့်တို့ကို စွဲ၍ ဖြစ်သောကြောင့် ( လူမိုက် အားပေး ဆိုသလို) ဩဘာသ စသည်ကိုလည်း ဖလူပစာ ဌာနူပစာအားဖြင့် ဝိပဿ နာ၏ ညစ်နွမ်းကြောင်း ဘေးရန် ဟု ဆိုရလေသည်။ ပရိယတ်၌ ကျွမ်းကျင်သော ယောဂီသည်ကား....ထို သြဘာသစသည့် တို့သည် တဏှာ မာန ဒိဋ္ဌိတို့၏ တည်ရာ ဖြစ်၍ ဝိပဿနာဥာဏ်ကို ညစ်နွမ်း စေတတ်သော ဘေးရန်များတည်း၊ ထို သြဘာသ စသည်ကို နှစ်သက် စွဲလမ်း နေမှုသည် မဂ်ဖိုလ်ရကြောင်း လမ်းကောင်း လမ်းမှန် မဟုတ်သဖြင့် အမဂ္ဂ တည်း၊ အစဉ်အတိုင်း ဆက်လက်၍ တိုးတက် အားထုတ်မှုသည့်သာ မဂ်ဖိုလ် ရကြောင်း လမ်းကောင်း လမ်းမှန် ဖြစ်၍ မဂ္ဂအစစ် ဖြစ်သည်--ဟု ပိုင်းခြား သတ်မှတ်နိုင်၏၊ ထိုကဲ့သို့ ၀ိပဿနာ၏ဘေးရန်ကို အမှန်အတိုင်းသိမ်းဆည်း၍ လမ်းမှန် လမ်းမမှန် လက္ခဏာကို ပိုင်းခြား သတ်မှတ် တတ်သော ဉာဏ်ကို “မဂ္ဂါမဂ္ဂညာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိ” ဟု ခေါ်သည်။ လေ့ကျင့်ခဏ်း မေးခွန်းများ က။ မဂ္ဂါမဂ္ဂညဏဒဿန ၀ိသုဒ္ဓိ – ပုဒ်၌ မဂ္ဂ+အမဂ္ဂ + ဥာဏ + ဒဿန ပုဒ်နက်ကို ပြပါ။ ခ ။ 20 " အဘယ်ဥာဏ်ကို “သံမသနဥာဏ်” ဟု ခေါ်သနည်း, ထို ဥာဏ်သည့် ဝိသုဒ္ဓိ ၇ ပါးတွင် ဘယ် ဝိသုဒ္ဓိစခန်း၌ ဖြစ်သနည်း။ တထာ ပရိဂ္ဂဟိတေသု သပ္ပစ္စယေသု၏ အဓိပ္ပါယ်ကို ပြောပြပါ။ သ ၀ိပဿနာ အားထုတ်ရာ၌ လောကုတ္တရာကို အာရုံပြုနိုင်-မပြုနိုင် ဆိုင်ရာ ပါဌ်ကို ထောက်ပြပါ။ ## PAGE 303 ၅ ၉ ၆ ကမ္မဋ္ဌာန်းပိုင်း ၄။ အတီတာဒိဘေဒဘိသု၌ အာဒိဖြင့် ယူရသော အနက်ကို ပြပါ။ 0 8 ခန္ဓာဒိနယ၌ အာဒိအရ လင်္ကာကို ပြပါ။ ဆ။ ကလာပဝသေန သံခိပိတွာ အရ ကလာပသမ္မသန နည်းဖြင့် ပွားများ ပုံကို ပြပါ။ ။ အဒ္ဓါနဝသေနအရ “အဒ္ဓါနသမ္မသန” ပွားများနည်းကို ပြပါ။ စျ။ သန္တတိဝသေနအရ “သန္တတိသမ္မသန”ပွားများနည်းကို ပြပါ။ ည။ ခဏဝသေန အရ “ခဏသမ္မသန” ပွားများနည်းကို ပြပါ။ ☎။ ဥဒယဗ္ဗယ၌ ဥဒယပုဒ် ဝယပုဒ်တို့၏ အနက်ကို ပြပါး၊ ဌ ။ ဥဒယဗ္ဗယဥာဏ်သည် ၁ ယ်ဝိသုဒ္ဓိစခန်း၌ ဖြစ်သနည်း။ ဍ ။ ပစ္စယဝသေန အရ အကြောင်းဟူသည် အဘယ်တရားများနည်း။ ခဏဝသေန၌ ခဏဟူသည် အဘယ်နည်း။ Q ။ ဏ။ ဝိပဿနုပတ္တိလေသ ဘေးရန်သည် ဥာဏ် ၁၀ ပါးတွင် အဘယ်ဥာဏ် အခိုက်မှာ ဖြစ်သနည်း။ တ ဩဘာသ ပီတိ ပဿဒ္ဓိ တရားတို့ကို ခွဲခြားပြပါ။ ထ။ အဓိမောက္ခ ပဂ္ဂဟ သုခ ဟူသည် အဘယ်တရားများနည်း။ အ ။ ဥာဏ ဥပဋ္ဌာန ဟူသည် အဘယ်တရားများနည်း။ ဓ ။ ဥပေက္ခာ နိကန္တိ ဟူသည် အဘယ်တရားများနည်း။ နု။ဩဘာသ စသော ၉ ပါးသည့် အပြစ်မဟုတ်ဘဲလျက် ဘယ့်ကြောင့် “ဝိပဿနုပတ္တိလေသ”ဟု ခေါ်သနည်း။ ပ ။ အဘယ်ကို မဂ္ဂ’အမဂ္ဂ ဟု ခေါ်၍, အဘယ်ဥာဏ်ကို – မဂ္ဂါမဂ္ဂဉာဏ ဒဿနဝိသုဒ္ဓိ”ဟု ခေါ်သနည်း။ နိဿယနှင့်အဓိပ္ပါယ် - - 902 သော ၆။ ပန - အဘို့တပါးကား၊ တထာ - ဆို ဆိုအပ်ပြီ အခြင်းအရာဖြင့်၊ ပရိဗန္ဓဝိမုတ္တဿ - ဘေးရန်တို့မှ လွတ်ပြီး သော၊ တဿ-ထို ယေးဂီပုဂ္ဂိုလ်၏ (သန္တာန်၌)၊ ဥဒယဗ္ဗယ ညာဏတော - ဥဒယဗ္ဗယဉာာဏ်မှ၊ ပဋ္ဌာယ - စ၍၊ ယာဝါ နုလောမ - အနုလောမဉာဏ် တိုင်အောင်၊ တိလက္ခဏံ – လက္ခဏာယာဉ် သုံးပါးသို့၊ (အာရောပေတွာ-တင်၍၊) ဝိပဿ နာပရမ္ပရာယ- ဝိပဿနာဉာဏ် အဆက်ဆက်ဖြင့်၊ ပဋိပဇ္ဇန္တ ဿ - လွန်စွာကြိုးကုတ် အားထုတ်သည်ရှိသော်၊ န၀-ကိုးပါး ကုန်သော၊ ဝိပဿနာညာဏာနိ - ဝိပဿနာ ဉာဏ်တို့သည်၊ ပဋိပဒါ ညာဏဒဿန ပိနာမ – ပဋိပဒါ ညာဏဒဿန ဝိသုဒ္ဓိမည်၏။ - - ၆။ ပဋိပဒါဥာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိ။ ။ပဋိပဇ္ဇတိ ဧတာယာတိ --- ဟူသော ဝစနတ်အရ မဂ်သို့ ရောက်ကြောင်း ဥာဏ်ကို “ပဋိပဒါ”ဟု ခေါ်၏။ ဧတာသ’ဤ ဥာဏ်ဖြင့်၊ ပဋိပဇ္ဇတိ-မဂ်သို့ ရောက်၏-ဟု ပေး၊ ဥာဏဒဿန ဝိသုဒ္ဓိ မည်ပုံမှာ ရှေးအတိုင်းပင်၊ ထို ့ကြောင့် မဂ်သို့ရောံဘွယ် စင်ကြယ်သော ဥာဏ်အမြင်ကို “ ပဋိပဒါဥာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိ ” ဟု မှတ်။ တလာပရိဗန္ဓပုတ္တဿ-ဆိုခဲ့ပြီးသော မဂ္ဂါမဂ္ဂဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိဖြင့် ဝိပဿနာ၏ ဘေးရန် ၁ဝ ပါးမှ ကင်းလွတ်ပြီးသော ယောဂီသည် ဥဒယဗ္ဗယညာဏော ပဋ္ဌာယ ယာဝါနုလောမ- -- ဥဒယဗ္ဗယ ဥာဏ်မှ စ၍ အနှံ့လောမဥာဏ် တိုင်အောင် အစဉ် အတိုင်း တိုးတက်၍ အဆက်ဆက် အားထုတ်သည့် ရှိသော် – ပဋိဥာဏဒဿန ၀ိသုဒ္ဓိ ” ဖြစ်၏၊ ပဋိပဒါဥာဏဒဿန ဝိသုဒ္ဓိ၏ အစကား ဥဒယဗ္ဗယဥာဏ်တည်း, အဆုံးကား 66 ,, ## PAGE 304 ၄၉ ဂ မဂ်ရခါနီးစိတ်အစဉ်ဖြစ် ပုံ ကမ္မဋ္ဌာန်းပိုင်း - ၇။ ပန -- ဆက်ဥ္းအံ့၊ ဧဝံ – ဝိပဿနာအစဉ်ဖြင့်၊ ပဋိပဇ္ဇန္တိဿ- ကျင့်ကြံ ကြိုးကုတ် အားထုတ်သော၊ တဿ - ထို ယောဂီ ပုဂ္ဂိုလ်၏ (သန္တာန်၌)၊ ဝိပဿနာရိပါကံ-ဝိပဿနာဉာဏ်၏ ရင့်သန်ခြင်းကို၊ အ၁ဂမ္မ – စွဲ၍၊ ဣဒါနိ-ယခုပင်၊ အပ္ပနာ-အပ္ပ နာသည်၊ ဥပ္ပဇ္ဇိဿတိ - ဖြစ်တော့ လတံ့၊ ဣတိ - ဤသို့ ဆို ထိုက်ရာ ခဏ၌၊ ဘဝင်္ဂ = ဘဝင်ကို၊ ဝေါစိန္တိတွာ - ဖြတ်၍၊ ဥပ္ပန္နမနောဒွါရာ ဝဇ္ဇန၁ နန္တရံ – ဖြစ်သော မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း၏ အခြားမဲ့၌၊ ငွေတီဏိ- ၂ ကြိမ် ၃ ကြိမ် ကုန်သော၊ ဝိပဿနာ စိတ္တာနိ - ဝိပဿနာ စိတ်တို့သည်၊ ယံကိဉ္စိ - အမှတ်မထား တပါးပါးသော၊ အနိစ္စာဒိလက္ခဏံ - အနိစ္စ အစရှိသော လက္ခ ဏာကို၊ အ၁ရာ - အာရုံပြု၍၊ ပရိကမ္မော ပစ၁ရာနုလောမ - အနုလောမဥာဏ်တည်း၊ [မဂ္ဂါမဂ္ဂဉာဏဒဿန ၀ိသုဒ္ဓိ တုန်းက ဥဒယဗ္ဗယ ဥာဏ်ဖြစ်ခဲ့သော်လည်း....အပြီးမသတ် လမ်းခုလတ်မှာ ဝိပဿနုပက္ကိလေသ ဘေးရန်တို့၏ နောက်ရှက်ခြင်းကြောင့် မသန့်ရှင်းခဲ့သေးချေ၊ ထို့ကြောင့် ယခု အခါ ထို ဘေးရန်မှ လွတ်ကင်းပြီး ဖြစ်၍ ဥဒယဗ္ဗယဥာဏ် ထက်သန် လာ အောင် ထပ်မံ အားထုတ်ရပြန်သည်။ ဘင်္ဂဉာဏ် ဘယဥာဏ် စသည်တို့၏ ဖြစ်ပုံကို ဘာသာဋီကာမှာ ရှု။ ] ၇။ မဂ်ရခါနီး စိတ်အစဉ် ဖြစ်ပုံ။ ။ တသေဝံပဋိ ၊ ပေ ၊ နာမေန ပဝတ္တန္တိ- ဤ စကားကား မဂ်ရခါနီး၌ စိတ်အစဉ်ဖြစ်ပုံကို ပြသော စကား တည်း၊ ဆိုခဲ့ပြီးသော အစဉ်ဖြင့် အားထုတ်လာရာ ၀ိပဿနာဥာဏ် ရင့်သန် သဖြင့် “ အပ္ပနာ” ခေါ်သော မဂ်ဉာဏ်ဖြစ်ပေါ်ချိန်နီးလေသော် “ ဘဝင်္ဂ စလန, ဘဝင်္ဂုပစ္ဆေဒ ”ဟု ဘဝင်အစဉ်ပြတ်၍ မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်းစိတ် ဖြစ်၏။ နှင့်အဓိပ္ပါယ် 900 နာမေန-ပရိကမ်ဥပစာ အနုလုံဟူသောအမည်ဖြင့်၊ ပဝတ္တန္တိ – ဖြစ်ကုန်၏။ ယ၁ – အကြင် သင်္ခါရုပေက္ခာဉာဏ်သည်။ သိခါပတ္တ၁- အထွဋ်အထိပ်သို့ ရောက်၏၊ သလောမ၁ - အနုလောမ ဉာဏ်နှင့် တကွ ဖြစ်သော၊ သာသင်္ခါရုပေက္ခာ - ထို သင်္ခါ ရုပေက္ခာဉာဏ်ကို၊ ဝုဋ္ဌာနဂါမိနိ ဝိပဿနာတိစ - ဝုဋ္ဌနဂါမိနိ ဝိပဿနာ ဟူ၍လည်း၊ ပစ္စကိ’ဆိုအပ်၏။ ဒွေတိတိ ဝိပဿနာ စိတ္တာနို ၊ ပေ၊ ပရိကမ္မာ ပစရာနဲ့၊လောမ နာမေနု— မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း၏ အခြားမဲ့၌ တိက္ခပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်လျှင် ဥပစာ အနုလုံ ဟူသော နာမည့်ဖြင့် ၀ိပဿနာစိတ် ၂ ကြိမ်, မန္တပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်လျှင် ပရိုကခ် ဥပစာ အနုလုံ ဟူသော နာမည်ဖြင့် ၃ ကြိမ်ဖြစ်၏။ ၎င်းစိတ်များကို “ ဥပစာရသမာဓိဇော ” ဟုလည်း ခေါ်၏၊ မဂ်၏ အနီး ဥပစာ၌ ဖြစ်သော သမာဓိ အားကောင်းသော ကာမဇောများ--ဟူလို။] 66 66 -- ယံကိဉ္စိ အနိစ္စာဒိလက္ခဏမာရန္တိ ထို ဝိပဿနာ စိတ်များသည် အနိစ္စ ဒုက္ခ အနတ္တ လက္ခဏာ ၃ ပါးတွင် တပါးပါးကို အာရုံပြု၍ ဖြစ်သည်။ ယာခါပတ္တာ ၊ ပ ၊ ပဉ္စသိ -- ဤစကားကား ဝုဋ္ဌာနဂါမိနီ အမည်ရသော ဝိပဿနာဥာဏ်ကို ကောက်နှုတ်၍ ပြသော အမှာစကား တည်း၊ “ ဝုဋ္ဌာနဂါမိနီ ပိပဿနာ”ဟူ၍ ကျမ်းဂန်၌ အတော် အသုံးများ သော နာမည်တမျိုး ရှိ၏၊ ထို ဝုဋ္ဌာနဂါမိနီ ပိပဿနာဥာဏ် ဟူသည် ဉာဏ် တမျိုး အထူး မဟုတ်၊ ၀ိပဿနာဥာဏ် ၁၀ ပါးတွင် အထွဋ် အထိပ်သို့ ရောက်သော သင်္ခါရုပေက္ခာ ဥာဏ် နှင့် အနုလောမဥာဏ် ပင် ဖြစ်သည့် ဟူလို။ [ သင်္ခါရုပေက္ခာဥာဏ်ကို အစပိုင်း အလယ်ပိုင်း အဆုံးပိုင်း ဟု ၃ ပိုင်း ပိုင်းပြီးလျှင် အလောမဥာဏ် နှင့် ကပ်နေသော အဆုံးပိုင်းကို ## PAGE 305 ၆ဝဝ ကမ္မဋ္ဌာန်းပို်း L ဂ။ တတော - ထို အနုလုံ၊ ပရံ – နောက်၌၊ ဂေါတြဘု စိတ္တံ-ဂေါတြဘူစိတ်သည်၊ နိဗ္ဗာနံ - နိဗ္ဗာန်ကို၊ အာလမ္ဗိတွ၁- အာရုံပြု၍၊ ပုထုဇ္ဇနဂေါတ္တံ - ပုထုဇန်အနွယ်ကို၊ အဘိဘဝန္တိ – လွှမ်းမိုးလျက်၎င်း၊ အရိယဂေါတ္တံ - အရိယာအရွယ်သို့၊ အဘိ သန္တေ၁န္တီ စ-ရောက်လျက်၎င်း၊ ပဝတ္တတိ-ဖြစ်၏။ အထွဋ်အထိပ်သို့ ရောက်သော သင်္ခါရုပေက္ခာဉာဏ် ဟုမှတ်၊ အနုလောမ ဥာဏ် ဟူသည့်ကား ဟိုကမ် ဥပစာ အနုလုံ အမည့်ရသော ဝိပဿနာ ဥာဏ်များပင်တည်း။ ] ၈။ တတော ၊ ပေ၊ ပတ္တ ိ - ဤကား ဂေါတြဘုစိတ် ဖြစ်ပုံကို ပြသော စကားတည်း၊ ဂေါတြဘုစိတ်သည့် ပရိကမ် ဥပစာ အနုလုံ မည်သော စိတ်တို့ကဲ့သို့ အနိစ္စ စသော လက္ခဏာ တပါးပါးကို အာရုံပြု နိဗ္ဗာန်ကို အာရုံပြုသည်။ ထို ့ကြောင့် ဤ ဂေါတြဘုကို “မဂ်၏ ရှေ့က နိဗ္ဗာန်ကို ညွှန်ပြ သောကြောင့် မဂ်ဇော ဖိုလ်ဇော၏ ရှေ့သွားဖြစ်သော အာဝဇ္ဇန်းနှင့်တူ၏”ဟု ပြောစမှတ် ပြုသည်။ 66 - ပုဂါတ္တံ အဘိဘဝန္တိ — ၍ ဂေါတြဘုနောက် မဂ်စိတ်ပေါ် လာလျှင် အရိယာအနွယ်သို့ ရောက်ပြီ ဖြစ်၍ ဂေါတြဘုစိတ်သည့် ပုထုဇန် အနွယ်ကို လွှမ်းမိုး ( ကျော်လွန် ) သော တရားပေတည်း၊ ဤ စကားအရ ဂေါတ္တံ + ဘဝတိ အဘိဘဝတီတိ ဂေါတြဘု” ဟု ၀ိဂြိုဟ်ပြု၊ ဂေါတ္တံ= ပုထုဇန်အနွယ်ကို+ဘဝတိ အဘိဘဝတိ=လွှမ်းမိုးတတ်၏-ဟု ပေး။ အရိယဂေါတ္တံ အဘိသမ္ဘောန္တ —— ဂေါတြဘူ စိတ်သည် အရိယာ အနွယ်သို့လည်း ရောက်သည့်မည့်၏၊ “ ရောက် ” ဟူသည့် “ ဖြစ်စေခြင်း ပင်တည်း၊ ဤစကားအရ “ ဂေါတ္တံ + ဘဝတိ အဘိသမျှဏာတီတိ ဂေါ တြဘု ” ဟု ဝိဂြိုဟ်ပြု၊ ဂေါတ္တံ=အရိယာအနွယ်ကို + ဘဝတိ အဘိသမ္ဘ 66 66 " 66 နိဿင့်အဓိပ္ပါယ် - ဧ။ ကဿ - ထိုဂေါ်တြဘူစိတ်၏၊ အနန္တရ မဂ်စိတ်ဖြစ် ပုံ မေဝ > - အခြားမဲ့၌ပင်လျှင်၊ မဂ္ဂေါ – မဂ်သည်၊ ဒုက္ခသစ္စံ-ဒုက္ခသစ္စာကို၊ ပရိဇာနန္တေ၁ – ပိုင်းခြား၍ သိလျက် ၎င်း၊ သမုဒယသစ္စံ - သမုဒယ သစ္စာကို၊ ပဇဟန္တေ၁ -- ပယ်စွန့်လျက်၎င်း၊ နိရောဓသစ္စံ - နိရောဓသစ္စာကို၊ သန္တိ ကရောန္တေ ၁ - မျက်မှောက်ပြုလျက်၎င်း၊ မဂ္ဂသစ္စံ - မဂ္ဂသစ္စာ ကို၊ ဘ၁ န၁ဝသေန-ဖြစ်စေခြင်း၏ အဂွမ်းဖြင့်၊ အပ္ပနာပီသိ”- အပ္ပနာသိသို့၊ သြတရတိ - သက်ရောက်၏၊ တတော - ထို မဂ်စိတ်တကြိမ်မှ၊ ပရံ-နောက်၌၊ ဒွေတီဏိ-နှစ်ကြိမ်သုံးကြိမ် - - ဏာတိ = ရောက်တတ်၏ ဟု ပေ။ [ “ ဘူ=ပတ္တိယံ” ဟူသော ဓာတ်, အဘိသမ္ဘောန္တ’ပါပုဏန္တိဟူသော အဖွင့်ကို ထေခံ၍“အဘိသန္တောန္တိ- ရောက်လျက်၎င်း”ဟု အနက် ဆိုခဲ့သည်။ ၉။ မဂ္ဂဝီထိကျပုံ ။ ။ တဿာ နန္တရမေဝ ၊ ပေ ၊ ဘဝဂ်ပါတော ဟောတိ’ဂေါတြဘု၏ အခြားမဲ့၌ မဂ်စိတ်သည် အပ္ပနာဝီထိသို့ ရောက်၏ “မဂ် ဖိုလ် ဖိုလ်”ဟု အပ္ပနာဇောအစဉ် ဖြစ်၏-ဟူလို။ ဒုက္ခသစ္စံ ပရိဇာနန္တာ မဂ္ဂသစ္စံ ဘာဝနာ ခု - သီးသည် မီးစာကို လောင်, အမှောင် ပယ်ရှင်း အလးရောင် လွှးသိင်္ခးစေမှု ဤ ကိစ္စ ၄ ခုကို တပြိုင်နက် ပြုနိုင်သကဲ့သို့,ထို ့အတူ မဂ်တရားလည်း ဒုက္ခ သစ္စာကို ပိုင်နိုင်စွာ သိခြင်း, သမုဒယသစ္စာကို ပယ်ခြင်း, နိရောဓ သစ္စာကို မျက်မှောက်ပြု ( တိုက်ရိုက်အာရုံပြု ) ခြင်း, မဂ္ဂသစ္စာကို ဖြစ်ပေါ်လာစေခြင်း ဟူသော ကိစ္စ ၄ ချက်ကို တပြိုင်နက် ပြီးစေနိုင်သည်။ ဒွေတီကို ဖလစိတ္တာခို --- မဂ်စိတ် တကြိမ် ဖြစ်ပြီးနောက် တိက္ခပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်လျှင် ဖိုလ်စိတ် ၃ ကြိမ်, မန္တပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်လျှင် ဖိုလ်စိတ် ၂ ကြိမ် ဖြစ်ပြီးခြင်း ၇၆