## PAGE 306 GOJ - ကမ္မဋ္ဌာန်းပိုင်း ကုန်သော၊ ဖလစိတ္တာနိ - ဗိုလ်စိတ်တို့၏၊ ပဝတ္တိတွ၁ – ဖြစ်ပြီး ခြင်းကြောင့်၊ ဘဝင်္ဂ ပါတော၀-ဘဝင် ကျခြင်းသည်သာလျှင်၊ ဟောတိ-ဖြစ်၏။ ပစ္စဝေက္ခဏာ ဝီထိ - - ၁၀။ ပုန – တဘန်၊ ဘဝင်္ဂ - ဘဝင်ကို၊ ဝေါစိန္တိတွ၁ – ဖြတ်၍၊ ပစ္စဝေက္ခဏညာ ဏာနိ-ပစ္စဝေက္ခဏ၁ ဉာဏ်တို့သည်၊ ပဝတ္တန္တိ - ဖြစ်ကုန်၏။ ပဏ္ဍိတော-လောကုတ္တရာ ပညာရှိသည်၊ မခွံ - မဂ်ကို၎င်း ၊ ဖလဉ္စ-ဖိုလ်ကို ၎င်း၊ နိဗ္ဗ၁နံ – နိဗ္ဗာန်ကို၎င်း၊ ပစ္စဝေက္ခတိ- - အမှန် ဆင်ခြင်၏၊ ဟိနေ-ပယ်အပ်ကုန်ပြီးသော၊ ကိလေသေ- ကိလေသာ တို့ကို၎င်း၊ သေသေစ - ကြွင်းကျန်သေးသော - ကြောင့် ဘဝင်ကျလေတော့၏။ [ “ဖလစိတ္တာနိ-တို့သည်၊ ပဝတ္တိတွာ-ဖြစ်၍” ဟု မပေးနှင့်၊ ပဝတ္တိတွာ၏ ကတ္တားက ဖလစိတ္တာနိ, ဟောတိ၏ ကတ္တားက ဘဝဂ်ပါတာ, ဤသို့ ကတ္တား ကွဲပြားသော အရာတိုင်းမှာ တွာ ပစ္စယန္တ ပုဒ်များကို “ ၍ ” ဟု မပေးဘဲ “ ၏ ” ဟု ပေးရိုးရှိသည်။ ] "$ 000 ၁၀။ ,, မန္တပုဂ္ဂိုလ်၏ မဂ္ဂဝီထိပုံ ဂေါ 3002 000 000 000 000 000 ဝဝဝ 000 000 000 ,, ပစ္စဝေက္ခဏာ ဝီထိခဏ်း။ ။မဂ္ဂဝီထိနေခံ ဘဝင်ကျ၍ ဘဝင် ပြတ်သည့်အခါ မဂ်ဖိုလ် စသည်ကို ဆင်ခြင်သော“ ပစ္စဝေက္ခဏာဝီထိ ” များ ဖြစ်ကြ၏၊ ထို ဝီထိတို့၌ပါသော မဟာကုသိုလ် မဟာကြိယာ ဥာဏသမ္ပယုတ် ဇောနှင့် ယှဉ်သော ဥာဏ်များကို “ပစ္စဝေက္ခဏာဥာဏ်” ဟု ခေါ်သည်။ နိဿယနှင့်အဓိပ္ပါယ် ၆ ဝ ၃ ကိလေသာတို့ကို၎င်း၊ ပစ္စဝေက္ခကိဝါ-ဆင်ခြင်သူလည်း ရှိ၏၊ နပစ္စဝေက္ခတိဝါ-မဆင်ခြင်သူလည်းရှိ၏။ ၁၁။ ဧဝံ-ဤဆိုအပ်ပြီးသည့် အဘိုင်း၊ ဆဋ္ဌိသုဒ္ဓိကမေန- ခြောက်ပါးသော ဝိသုဒ္ဓိအစဉ်ဖြင့်၊ ဘာဝေတဗ္ဗေ၁ - ဖြစ်စေ အပ်သော၊ စတုဗ္ဘိဓော-လေးပါး အပြားရှိသော၊ မဂ္ဂေါ-မဂ်ကို၊ ဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိန၁မ - ဉာဏဒဿန ဝိသုဒ္ဓိ မည်၏ ဟူ၍၊ - 66 မဂ္ဂဖလဉ္စပစ္စဝေက္ခတိ ပဏ္ဍိတာ— ဤကား ပစ္စဝေက္ခဏာ ဝီထိ များကို ပြသော ဂါထာတည်း၊ မဂ်ဖိုလ် ရပြီးသော ပညာရှိသည် – ငါသည့် ဤမဂ် ဤဖိုလ် နိဗ္ဗာန်ကို ရပေပြီ ” ဟု မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်ကို ဧကန် ဆင်ခြင်သည် မဂ်ကိုဆင်ခြင်သော ပစ္စဝေက္ခဏာဝီထိ, ဖိုလ်ကို ဆင်ခြင်သော ဝီထိ နိဗ္ဗာန်ကို ဆင်ခြင်သော ဝီထိ, ဤ သုံးပါးကား မုချ ဖြစ်သည့် ဟူလို။ ဟီနေကိလေသေ သေသေ, ပစ္စဝေက္ခတိဝါနဝါ’မဂ်ဖြင့် ပယ် အပ်သော ကိလေသာကို ပြန်၍ ဆင်ခြင်သော ဝီထိ, မပယ်နိုင်၍ ကျန်နေသော ကိလေသာကို ဆင်ခြင်သော ဝီထိ, ၍ ၂ ဝီထိကား အမြဲ မဟုတ်, အချို့ ပုဂ္ဂိုလ်မှာ ဖြစ်၍, အချို့ ပုဂ္ဂိုလ်မှာ မဖြစ် ဟူလို၊ ဤ စကားစဉ်အရ သောတာ ပတ္တိမဂ်ကို ရပြီးနောက် ၅ ဝီထိ, သကဒါဂါမိမဂ်ကို ရပြီးနောက် ၅ ဝီထိ, အနာဂါမိမဂ်ကို ရပြီးနောက် ၅ ဝီထိ, အရဟတ္တမဂ်ကို ရပြီးနောက် ( ကျန် ကိလေသာမရှိ၍) ၄ ဝီထိ, ပေါင်း ပစ္စဝေက္ခဏာ ၁၉ ဝီထိ ဖြစ်ခွင့်ရှိသည် ဟု မှတ်၊ ( မုချ ဖြစ်ရမည်ဟု မဆိုလို။ ) ၁၁။ ဥာဏဒဿန ဝိသုဒ္ဓိခဏ်း။ ။[ဥာဏ=သိသည့်+ဒဿ န=တိုက်ရိုက် မြင်သည့်‘ဝိသုဒ္ဓိ=ဆိုင်ရာ ကိလေသာမှ စင်ကြယ်သည်။ ] သီလဝိသုဒ္ဓိ စသော အောက် ဝိသုဒ္ဓိ ၆ ပါးကို အစဉ် အတိုင်း အားထုတ် ## PAGE 307 609 ကမ္မဋ္ဌာန်းပိုင်း - ပဝုစ္စတိ-ဆိုအပ်၏။…ဒတ္ထ - ဤ ဝိပဿနာက မ္မဋ္ဌာန်း၌၊ အယံ’ ဤ ဆိုအပ်ပြီးသည်ကား၊ ဝိသုဒ္ဓိဘေဒေါ-ဝိသုဒ္ဓိဘေဒတည်း။ ပြီးနောက် ဖြစ်ပေါ် စေအပ်သော မဂ်ဥာဏ် ( သောတာပတ္တိမဂ် စသော ) ၄ ပါးကို ကိလေသာမှ စင်ကြယ်၍ သစ္စာ ၄ ပါးကို တိုက်ရိုက် သိတတ်သော ကြောင့် “ ဥာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိ ” ဟု ခေါ်သည်၊ မဂ်၏ ရှေ့နားက အနုလုံသို့ ကျလျှင် အောက်ဝိသုဒ္ဓိ ၆ ပါး ပြီးလေပြီ၊ ထို ့ကြောင့် မဂ် ၄ ပါးကို “ဥာဏ ဒဿနဝိသုဒ္ဓိ” ခေါ်သည် ဟူလို။ ဝိသုဒ္ဓိ ၇ ပါးနှင့် ဥာဏ် ၁၀ ပါး တွဲပြချက်။ ။သီလဝိသုဒ္ဓိ စိတ္တ ဝိသုဒ္ဓိ ဒိဋ္ဌိပိသုဒ္ဓိ ကင်္ခါဝိတရဏဝိသုဒ္ဓိ စခန်းတို့၌ နာမ်ရုပ် တရားတို့ကို အနိစ္စ ဒုက္ခ အတ္တ ဟု မသုံးသပ်ရသေးသောကြောင့် သမ္မသနဉာဏ် မဖြစ်သေး၊ မဂ္ဂါမဂ္ဂ ညာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိ စခန်း၌ သမ္မသနဥာဏ်နှင့် ဥဒယဗ္ဗယဥာဏ် ရွှေပိုင်းတစိတ်ဖြစ်၏၊ ပဋိပဒါညာဏဒဿန ၀ိသုဒ္ဓိစခန်း၌ ဥဒယဗ္ဗယဥာဏ် နောင်း တစိတ်နှင့် ဘင်္ဂဥာဏ်, ဘယဥာဏ်, အာဒီနဝဥာဏ်, နိဗ္ဗိဒါ ဉာဏ်, မုစ္ဆိဘုကမျတာဥာဏ်, ပဋိသင်္ခါဥာဏ်, သင်္ခါရုပေက္ခာဥာဏ်, အနု လောမဥာဏ်တို့ ဖြစ်ကုန်၏၊ ဥာဏဒဿန ၀ိသုဒ္ဓိစခန်း၌ နိဗ္ဗာန်ကို အာရုံ ပြုရကား သင်္ခါရတရား၌ အနိစ္စ ဒုက္ခ အနတ္တ ဟု မရှိသောကြောင့် ဝိပဿနာ ဥာဏ် မလိုတော့ပြီ။ [ဆောင်] ၁။ သီ-စိတ်-ဒိဌ-ကင်, ဤလေးအင်, ဥာဏ်စဉ် မဆိုင်သင့်။ ၂။ မဂ္ဂါမဂ္ဂ, စခန်းကျလျှင်, သမ္မသန – ဥာဏ်အစနှင့် ဥဒ ယဗ္ဗယံ-ရှေ့ပိုင်းဥာဏ်, အမှန် ပါသဖြင့်။ ၃။ ပဋိပဒ, စခန်းကျသော်, ဥဒယလှိုင်း, နောက်အပိုင်းမှ, စ၍ နုလုံ, တိုင်အောင်ခြုံ, ဥာဏ်ကုန် ၉ ပါးဆင့်။ က။ ၁။ ၈ ။ နိဿယနှင့်အဓိပ္ပါယ် လေ့ကျင့်ခဏ်း မေးခွန်းများ 609 ပဋိပဒါဥာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိ၌ ဘယ်ဝိပဿနာ ဥာဏ်များ ဖြစ်သနည်း။ ဥဒယဗ္ဗယဥာဏ်သည် မဂ္ဂါ မဂ္ဂ ဥာဏဒဿန ပိသုဒ္ဓိတုန်းက ဖြစ်ခဲ့ပြီး ပါလျက် အဘယ့်ကြောင့် တဘန် ဖြစ်ရပြန်သနည်း။ ဒွေတီတိ ဝိပဿနာ စိတ္တာနို၌ အဘယ်ပုဂ္ဂိုလ်မှာ ၂ ကြိမ်, အဘယ် ပုဂ္ဂိုလ်မှာ၃ကြိမ် ဖြစ်သနည်း, ၂ ကြိမ်ဖြစ်လျှင် နာမည်ဘယ်သို့, ၃ကြိမ် ဖြစ်လျှင် နာမည်ဘယ်သို့နည်း။ ဃ။ ထို ဝိပဿနာ စိတ်များသည် အဘယ်ကို အာရုံ ပြသနည်း, ဆိုင်ရာ ပါဌ်ကို ထောက်ပါ။ C II စ။ ာ။ ။ ,, အဘယ်ဥာဏ်များကို “ ဝုဋ္ဌာနဂါမိနိ ဝိပဿနာ ” ဟု ခေါ်သနည်း, သင်္ဂြိုဟ်ထောက်ပါ။ 56 " အဘယ်ကို “ အနုလောမဥာဏ် ” ဟု ခေါ်သနည်း။ ဂေါတြဘုစိတ်သည် အဘယ်ကို အာရုံ ပြုသနည်း,ဆိုင်ရာ ပါဌ်ကို ထောက်ပါ။ ဆိုင်ရာပါဌ်တို့အရ “ ဂေါတြဘု ” ပုဒ်ကို ၀ိဂြိုဟ်ပြုပါ၊ ဈ။ အပ္ပနာဝီထိ မောတရတိ အရ အပ္ပနာအစဉ်ကို ပြပါ။ ည။ မဂ်စိတ် ၄ ချက်ကို ဥပမာနှင့်တကွ ပြပါ။ ဋ ။ ဒွေတီဏိဖလစိတ္တာနိ၌ ဒွေတီဏိအရကို ပုဂ္ဂိုလ်ဖြင့် ခွဲပြပါ။ ဌ ။ မဂ္ဂဝီထိ တဝီထိချ၍, မဂ်ဖိုလ်တို့၏ အာရုံကိုလည်း ပြပါ။ ၃။ သင်္ဂြိုဟ်အဆိုအတိုင်း အဘယ်ပစ္စဝေက္ခဏာ ဝီထိများ မုချဖြစ်ထိုက်၍ အဘယ်ဝီထိများ ဖြစ်’မဖြစ် ၂ မျိုးရသနည်း။ ဎ ။ ပစ္စဝေက္ခဏာ ၅ ဝီထိ, ၁၉ ဝီထိ သရုပ်ကို အသီးအသီး ရေတွက်ပါ။ ဏ။ ဥာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိ ဟူသည့် အဘယ်နည်း, သင်္ဂြိုဟ်ထောက်ပါ။ တ။ ဝိသုဒ္ဓိ ၇ ပါးနှင့် ဥာဏ် ၁၀ ပါးကို ရသင့်သလို တွဲပြပါ။ ## PAGE 308 ၆ဝ၉ ဝိမောက္ခ အခွ ကမ္မဋ္ဌာန်းပိုင်း ၁။ တက္က-ထို ဝိပဿနာရှုခဏ်း၌၊ အနတ္တ၁ နုပဿနာ--အနတ္တာ နုပဿနာသည်၊ အတ္တာ ဘိနိစ္စဝသံ - အတ္တ ဟူ၍ စွဲလမ်းခြင်းကို၊ မုဉ္စ န္တီ - စွန့်လွှတ် နိုင်သည်၊ ( ဟုတွ၁ - ဖြစ်၍၊ ၊ဝါ-ဖြစ်ခြင်းကြောင့်၊ ) သုညတာ နုပဿနာနာမ ‘”သုညတာနုပဿနာ မည်သော၊ ဝိမောက္ခမုခံ- ဝိမောက္ခမုခသည်၊ ဟောတိ-ဖြစ်၏၊ - ၁။ ဝိမောက္ခခွဲ။ ။အနတ္တာနုပဿနာ အတ္တာဘိနိဝေသံ မုဉ္စန္တိ’ အနုပဿနာဉာဏ် ၃ မျိုးတွင် အနတ္တ ဟု ရှုသော အနုပဿနာသည် အတ္တ ရှိသည် ဟု မှတ်ထင်မှုကို လွှတ်နိုင်၏၊ ထို ့ကြောင့် ထို အနတ္တာနုပဿနာကို ဝိမောက္ခမုခ ၃ မျိုးတွင် သုညတာနုပဿနာ မည့်သော ၀ိမောက္ခမုခ ဟု ခေါ်လေသည်။ 66 - ,, 66 - - ရုပ်နာမ် ခန္ဓာတွင်း၌ လွန်စွာ တန်ခိုးသတ္တိရှိ၍ မပျက်မစဲ အမြဲတည့်သော ခန္ဓာအိမ် အဟောင်း ပျက်လျှင် ခန္ဓာအိမ်သစ်ကို ဖန်းဆင်းနိုင်သော, ထိုထို ကိစ္စ ပြုလုပ်ဘို့ရန် အတွင်းက စီမံနေသော, ကောင်း မကောင်းကို ခံစား တဘ်သော ,, အတ္တ ခေါ် အထည်ကိုယ် အမာခံ အနှစ်တမျိုး ရှိ၏ ဟု ပုထုဇန်တို့က ထင်မှားနေကြသည်၊ ထို အတ္တကို အစွဲပြု၍ “ ငါ – သူ – မိမိ မောင်မောင် – ကို ” စသော စကားလုံးတို့ဖြင့် သုံးနှုန်း ခေါ်ဝေါ်ကြ၏၊ ခန္ဓာကိုယ် တကိုယ်လုံး ( ရုပ်နာမ် အားလုံး ) ၌ ကြောင်းကျိုး စုံလင်အောင် မွှေနှောက်၍ အနတ္တာနုပဿနာဖြင့် အတ္တ-ရှိ မရှိကို ထိထိမိမိ ရှုစားသည့် အခါ ဘာမျှ မရှိ – သုညချည်းသာ ဖြစ်လေတော့၏၊ ဤသို့လျှင် အနတ္တာ နုပဿနာသည့် အတ္တကင်းစင် သုည ထင်အောင် ရှုနိုင် သောကြောင့် သုညတာ နုပဿနာ” ဟူသော နာမည်ရလျက် ဝိမောက္ခသို့ ဝင်ရာ အဝ ဖြစ်လေသည်။ [သုညတ=အတ္တမှ ကင်းဆိတ်၏ ဟု+အနုပဿနာ=ရှုစား တတ်သော ဥာဏ်။ ] - နိဿယနှင့်အဓိပ္ပါယ် 602 ၂။ အနိစ္စာနုပဿနာ-အနိစ္စာနုပဿနာသည်၊ ဝိပလ္လာသ နိမိတ္တံ-ဝိပလ္လာသ နိမိတ်ကို၊ မုဉ္စန္တီ--သည်၊ ( ဟုတွာ-၍၊ ဝါ- ကြောင့်၊ ) အနိမိတ္တာ နုပဿနာ နာမ – အန်မိတ္တာ နုပဿနာ မည်သော၊ ဝိမောက္ခမုခံ -သည်၊ ဟောတိ-ဖြစ်၏။ - - ၃။ ဒုက္ခာ နုပဿနာ - ဒုက္ခာနုပဿနာသည်၊ တဏှာ ပဏိဓိ” – တောင့်တတတ်သော တဏှာကို၊ မုဉ္စန္တီ – သည်၊ (ဟုတွာ-ဖြစ်၍၊ ဝါ-ကြောင့်၊) အဏ်ဟိတာနုပဿနာ န၁မ- 66 ၂။ အနိစ္စပဿနာ၊ပေ ၊ မုဉ္စန္တိ ’နိမိတ္တသဒ္ဒါသည့်“ပုံသဏ္ဌာန်” ဟူသော အနက်ကို ဟော၏၊ ပုထုဇန်တို့က ရုပ်နာမ်အပေါင်းကို တလုံးထဲ တခဲထဲ စုတွဲနေဟန် ပုံသဏ္ဌာန်ကြီး ထင်နေ၏၊ ထိုသို့ မဟုတ် မမှန် ဖေါက်ပြန်စွာ ထင်မှားအပ်သော ပုံသဏ္ဌာန်ကို – ဝိပလ္လာသနိမိတ္တ ” ဟု ခေါ်သည်။ အနိစ္စာနုပဿနာဥာဏ်ဖြင့် ရုပ်နာမ်ခန္ဓာ၌ ပုံသဏ္ဌာန် ရှိ မရှိကို ထိထိမိမိ ရှုစားသည့်အခါ ယခုဖြစ် ယခုပျက် မမြဲသော .. အချက်ကိုသာ တွေ့ရ၏၊ ပုံသဏ္ဌာန် ဖြစ်လောက်အောင် ကြာရှည် လေးမြင့်စွာ တည်လျက် စုပေါင်းတွေခဲ ပူးတွဲနေသည့်ကို မတွေ့ရ၊ ဤသို့လျှင် အနိစ္စာ နုပဿနာသည် ဝိပလ္လာသနိမိတ်ကို စွန့်လွှတ်ပယ်ခွါနိုင်သောကြောင့် “အနိမိတ္တာ နုပဿနာ” ဟူသော အမည်ကိုရလျက် ဝိမောက္ခသို့ ဝင်ရာ လမ်းပေါက်ဝ တမျိုး ဖြစ်လေ သည်။[ အနိမိတ္တ = နိမိတ်ပုံပန်း သဏ္ဌာန်မရှိ ဟု + အနုပဿနာ=ရှုစား + တတ်သော ဥာဏ်။] .. " == ၃။ ဒုက္ခာနုပဿနာ၊ပေး မုဉ္စန္တိ-’တောင့်တတတ်သော တဏှာကို “ တဏှာပဏိဓိ ” ဟု ခေါ်သည်၊ ထို တောင့်တမှုသည့်“ချမ်းသာဘွယ်”ဟု ထင်မြင်မှု ကြောင့်သာ ဖြစ်၏၊ ဒုက္ခာ နုပဿနာကား ရုပ်နာမ် ဟူသမျှ၌ ## PAGE 309 ၆၀ဂ ကမ္မဋ္ဌာန်းပိုင်း အပ္ပဏိဟိတာနုပဿနာ မည်သော၊ ဝိမောက္ခမုခံ – သည်၊ ဟောတိ-ဖြစ်၏။ ၄။ တသ္မာ-ထို ့ကြောင့်၊ ဝုဋ္ဌာနဂါမိနိဝိပဿနာ – ဝုဋ္ဌာန ဂါမိနိဝိပဿနာသည် ..အနတ္တတေ၁ - အနတ္တအားဖြင့်၊ ယဒိ ဝိပဿတိ-အကယ်၍ ရှအံ့၊ (ဧဝံသတိ-ဤသို့ ရှုသည်ရှိသော်၊) မဂ္ဂေါ – မဂ်သည်၊ သုညတေ၁ ဝိမောက္ခောနာမ - သုညဘ ဝိမောက္ခ မည်သည်၊ ဟောတိ-ဖြစ်၏။ ၅။ အနိစ္စတော - အနိစ္စအားဖြင့်၊ ယဒိ ဝိပတိ - အံ့၊ ( ဧဝံသတိ-သော်၊ ) မဂ္ဂေါ- သည်၊ အနိမိတ္တော ဝိမေ၁က္ခော န၁မ - အနိမိတ္တ ဝိမောက္ခ မည်၏။ 66 ,, တကယ် ချမ်းသာ ရှိ-မရှိကို ထိထိမိမိ ရှုစားလေရာ, ချမ်းသာဘွယ် မမြင်’ ဆင်းရဲဘွယ် ချည်းသာ ထင်လာသောကြောင့် တဏှာပဏိဓိကို ပယ်ခွါ၍ အပ္ပဏီဟိတာ နုပဿနာ ” ဟူသော အမည်ထူးကို ရလျက် ဝိမောက္ခသို့ ဝင်ရာ လမ်းပေါက်ဝတမျို းဖြစ်လေသည်။ [အပ္ပဏိဟိတ==တောင့်တဘွယ် မရှိ ဟု+အနုပဿနာ=ရှုတတ်သော ဥာဏ်။] အ [“ဝုဋ္ဌာနဂါမိနိ ၄။ တသ္မာယဒိဝုဋ္ဌာနဂါမိနိ ၊ ၊ ပေ ၊ ဝိပဿ ဝိပဿနာ ” မည်သော ဥာဏ်များကို ရေးခဲ့ပြီ၊ ] ထို ဝုဋ္ဌာနဂါမိနို ဝိပဿနာ စခန်းသို့ မရောက်မီက သင်္ခါရတို့၌ အနိစ္စဟု၎င်း, ဒုက္ခဟု ၎င်း, အနတ္တဟု ၎င်း, ခမျိုးမျိုးအဖုံဖုံ စုံအောင်ပင် ရှုပေလိမ့်မည်၊ ဝုဋ္ဌာနဂါမိနိဝိပဿနာ စခန်း၌ အကယ်၍ အနတ္တဟု ရှုခိုက်ကြုံလျှင် မဂ်ကို“သုညတ ဝိမောက္ခမဂ်”ဟု အမည့် မှည့်ရမည် – ဟူလို။ [ မဂ်ဖိုလ်သို့ ရှေးရှု အဝမူ၍ နေသော ဝုဋ္ဌာနဂါမိနိ ဝိပဿနာက အနတ္တ ဟု ရှသဖြင့် သုညဘဝိမောက္ခ အမည်ရခဲ့လျှင် မဂ်လည်း သုညတမဂ်ပင် မည်ရတော့သည်၊ နောက်၌လည်း ဤနည်းပင်။ ] - - နိဿယနှင့်အဓိပ္ပါယ် - - 606 ၆။ ဒုက္ခတော - ဒုက္ခအားဖြင့်၊ ယဒိ ဝိပဿတိ-အံ့၊ ( ဧဝံ သတိ-သော်၊ ) မဂ္ဂေါ – သည်၊ အပ္ပဏိဟိတေ၁ ဝိမေ၁က္ခော နာမ – အပ္ပဏိဟိတ ဝိမောက္ခ မည်၏၊ ဣတိစ – ဤသို့လည်း၊ မဂ္ဂေါ – သည်၊ ဝိပဿနာ ဂမနာသေန - မဂ်၏ ဖြစ်ပေါ်လာ ကြောင်းဖြစ်သော ၀ိပဿနာနှင့်စပ်သဖြင့်၊ တီဏိ-သုံးမျိုးကုန် သော၊ နာမာနိ – အမည်တို့ကို၊ လဘတိ - ရ၏၊ တထာ - ထို အတူ၊ ပသစ္စံ- ဗိုလ်သည်လည်း၊ မဂ္ဂထိယံ - မဂ္ဂပီထံ၌၊ မဂ္ဂါ ဂမနဝန - ဖိုင်၏ ဖြစ်ပေါ်လာကြောင်း ဖြစ်သော မဂ်နှင့် စပ်သဖြင့်၊ တီဏိ-ကုန်သော၊ န၁မ၁ရို-တို့ကို၊ လဘတိ – ရ၏။ - ၅။ ယဒိအနိစ္စတော၊ပေ၊အနိမိတ္တောဝိမောက္ခောနာမ – ဝုဋ္ဌာန ဂါမိနိဝိပဿနာက အနိစ္စဟု ရှသဖြင့် (အနိမိတ္တဝိမောက္ခမုခ အမည်ရခဲ့လျှင်) မဂ်လည်း “ အနိမိတ္တဝိမောက္ခ” မည်တော့၏။ 66 ၆။ ယဒိဒုက္ခတော၊ ပေ၊ ဝိမောက္ခောနာမ’ဝုဋ္ဌာနဂါမိနိ ဝိပဿ နာကဒုက္ခ ဟုရှုသဖြင့် ( အပ္ပဏိဟိတဝိမောက္ခမုခ အမည်ရခဲ့လျှင် ) မဂ် လည်း “အပ္ပဏိဟိတဝိမောက္ခ” မည့်တော့၏။ ,, ဣတိစ ဝိပဿနာဂမနဝသေန တီဏိနာမာနိ လဘတိ’ဤစကား ကား “တသ္မာ ယဒိမှ စ၍ အပ္ပဏိဟိတော ဝိမောက္ခောနာမ” တိုင်အောင် ဆိုပြီးစကားကို ပြန်ဖုံးသောနိဂုံးစကားတည်း။ [၀ိပဿနာဂမန-ဝိပဿနာ အာဂမန၊အာဂမန = မဂ်၏ဖြစ်ပေါ်လာကြောင်း ဝိပဿနာ-ဝိပဿနာ၊ ဤသို့လျှင် မဂ်၏ ဖြစ်ပေါ်လာကြောင်း ဝိပဿနာနှင့် စပ်၍ မဂ်မှာ ( သုညတ ဝိမောက္ခစသော) အမည် ၃ မျိုး ရသည်။ တထာဖလဉ္ဇ၊ ပေ၊ မ မဂ္ဂဝီထိယံ — ဖိုလ်စိတ်၏ ဖြစ်ပေါ်လာကြောင်း ဖြစ်သော မဂ်ကို “မဂ္ဂါဂမန” ဟု ခေါ်သည်၊ [မဂ္ဂ+အာဂမ၊ အာဂမန ၇၇ ,, - ## PAGE 310 ၆၁၀ ကမ္မဋ္ဌာန်းစီ - ၇။ ပန - အဘိတပါးကား၊ ဖလသမာပတ္တိဝီထိယံ – ဖလ သမာပတ္တိပီထိ၌၊ ယထာသုတ္တနယေန-အကြင်အကြင် ဆိုအပ် ခဲ့တိုင်းသော နည်းဖြင့်၊ ဝိပဿန္တာနံ – ဝိပဿနာ ရှုကုန်သော - ဖိုလ်၏ ဖြစ်ပေါ်လာကြောင်း၊ မဂ်နောက်က ဆက်၍ဖြစ်သော ဖိုလ်လည်း မဂ်နှင့် စပ်၍ အမည် ၃ မျိုးပင် ရ၏၊ မဂ်က သုညတဝိမောက္ခ အမည် ရလျှင် ထို ့နောက် ဖိုလ်များလည်း သုညတဝိမေက္ခာပင် မည့်၏– ဟူလို။ အထူးမှတ်ချက်။ ။ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် သဒ္ဓိန္ဒြေလွန်သူ, သမာဓိခြေ လွန်သူ, ပညိန္ဒြေ လွန်သူ ဟု ၃ မျိုးရှိရာ, သဒ္ဓိန္ဒြေ လွန်ကဲသူသည့် အနိစ္စ ဟု အများသောကြောင့် အနိမိတ္တဝိမောက္ခမုခဖြင့် အန်မိတ္တဝိမောက္ခ မဂ်ဖိုလ်ကို ရတတ်၏၊ သမာဓိန္ဒြေ လွန်ကဲသူသည် ဒုက္ခဟု အရှများသောကြောင့် အပ္ပဏိ ဟိတဝိမောက္ခမုခဖြင့် အပ္ပဏိဟိတဝိမောက္ခ မဂ်ဖိုလ်ကို ရတတ်၏၊ ပညိနြေ လွန်ကဲသူသည် အနတ္တ ဟု အရှုများသဖြင့် သုညတဝိမောက္ခ မဂ်ဖိုလ်ကို ရတတ်၏။ [ဆောင်] ၁။ အနိစ္စဟူ, ရှုလေ့သူ, မှတ်ယူ သဒ္ဓါမွန်။ ၂။ ဒုက္ခဟူဘိ, ရှုလေ့ရှိ, သမာဓိ ကဲ၍လွန်။ ၃။ အနတ္တသာ,ရှုသူမှာ, ပညာထက်မြက်ချွန်။ ၇။ ဖလသမာပတ္တိ၊ပေ၊ပဝုစ္စတိ — ယခင် ဆိုခဲ့ပြီးသော စကားကား မဂ္ဂဝီထိတွင်းမှာ ပါသော ဖိုလ်များအတွက် ဆိုသော စကား ဖြစ်သည်၊ မဂ်နှင့် မဆက်သော ဖလသမာပတ္တိ ဝီထိခဏ်းမှာကား ဗိုလ်၏ ရှေ့က ဝိပဿနာနှင့် စပ်၍ သုညတဝိမောက္ခ စသော အမည်ကို ရသည်။ ဖိုလ်ဝင်စားလိုလျှင် ဝိပဿနာကို နှလုံးသွင်းရသေး၏၊ ထို ဝိပဿနာက သုညတဝိခမာက္ခမုခ ဖြစ်လျှင် ( မဂ်ရပြီးစက ဘာဘဲမည့်မည့် ) ယခု အခါ ဝိပဿနာနှင့် စပ်၍ ဗိုလ်ကို သုညတ၀ိမောက္ခ ဟု မှည့်ရမည့်၊ ဝိပဿနာက နိယနှင့်အဓိပ္ပါယ် ၆၁၁ ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ( သန္တာန်၌)၊ ယထာသကံ - အကြင်ကြင် မိမိ ဥစ္စာ ဖြစ်သော၊ ဖလံ-ဖိုလ်သည်၊ ဥပ္ပဇ္ဇမာနံဝိ - ဖြစ်ပါသော် လည်း၊ဝိပဿနာဂမန ဝသေနော-ဖိုလ်၏ဖြစ်ပေါ်လာကြောင်း ဖြစ်သော ဝိပဿနာနှင့် စပ်သဖြင့် သာလျှင်၊ သုညတာဒိ ဝိမောက္ခောဘိတ - သုညတဝိမောက္ခ အစရှိသည် ဟူ၍လည်း၊ ပစ္ဆတိ-ဆိုအပ်၏။ - - ဂ။ ပန - အဘို့ တပါးကား၊ အာရမဏဝသေန - နိဗ္ဗာန် အာရုံနှင့် စပ်သဖြင့်၎င်း၊ သရသ ပသေနစ - မိမိ သဘောနှင့် - အနိမိတ္တ ဝိမောက္ခမုခ အပ္ပဏိဟိတ ဝိမောက္ခမုခ ဖြစ်ရာတို့၌လည်း ဤနည်း ပင်တည်း။ 66 ယထာသက် ဖလမုပ္ပဇ္ဇမာနံ8… “ မဂ်က သုညတမဂ် ဖြစ်၍, ဖလသ မာပတ် ဝင်စားသည့် အခါ ဝိပဿနာက အနိမိတ္တပဿနာ ဖြစ်နေလျှင်, ဝိပဿနာ နာမည်နောက်သို့ ဖိုလ်နာမည့် လိုက်ခဲ့သော် , အရင်းခံ မဂ်နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက် မဖြစ်ပေဘူးလား ” ဟု မေးဘွယ်ရှိ၍ ဤစကားကို ဆိုရသည်။ 66 ထိုထို သုညတမဂ် စသည့်တို့၏ ဥစ္စာရင်း ( အကျိုး ) ဖြစ်သော ဖိုလ်ပင် ဖြစ်သော်လည်း ဥစ္စာရှင်ဖြစ်သော မဂ်နောက်သို့ မလိုက်စေနှင့်တော့, ယခု လောလောဆယ် ရွေ့သွားဖြစ်သော ဝိပဿနာ၏ နာမည် နောက်သို့သာ လိုက်ရမည်”ဟူလို။ - ဂ။ အာရုံနှင့်စပ်၍ အမည်ရပုံ ။ ။ အာရမဏဝသေန — မဂ်ဖိုလ် တို့၏ – သုညတဝိမောက္ခ ” စသော အမည်ရမှုမှာ မိမိတို့ ရှေက ဝိပဿနာ အတွက်သာ မကသေး, အာရုံနှင့် ဆက်သွယ်၍လည်း သုညတဝိမောက္ခ စသော အမည်ကို ရကြသေး၏။ မဂ်ဖိုလ်တို့သည် နိဗ္ဗာန်ကို အာရုံပြု၏၊ ထို အာရုံဖြစ်သော နိဗ္ဗာန်ကား သုညတလည်း မည်၏၊ အနိမိတ္တ, အပ္ပဏိ