## PAGE 136 ၂၆ ၂ ဝီထိမုတ်ပိုင်း ကာမသုဂတိ ၇ ဘုံ မနု ဿ၁-လူ့ ဘုံ၎င်း၊စာတုမဟးရာဇိက- စာတုမဟာရာဇ် ဘုံ၎င်း၊ တာဝတိံ’သာ– တာဝတိံသာဘုံ၎င်း၊ ယာမာ – ယာမာဘုံ၎င်း၊ တုသိတာ- တုသိတာဘုံ၎င်း၊ နိမ္မာနရတိ - နိမ္မာနရတိဘုံ၎င်း၊ ပရနိမ္မိတ ဝသဝတ္တိစ-ပရနိမ္မိတ ဝသဝတ္တိဘုံ၎င်း၊ ဣတိ - ဤသို့၊ ကမ သုဂတိဘူမိ – ကာမသုဂတိဘုံသည်၊ သတ္တဝိ၁ − ခုနစ်ပါး – အပြားရှိသည်၊ ဟောတိ-၏။ ပေါင်း ကာမ ၁ - - ပန – ဆက်ချူးအံ့၊ ဧကာဒသဝိဓ၁ဝိ… ၁ ၁ ဘုံ တဆဲ့တပါး အပြားရှိသည်လည်း ဖြစ် သော၊ သာအယံ-ထိုဘုံသည်၊ က၁မ၁ဝစရဘူမိန္တေဝ-က၁မ၁ ဝစရဘုံဟူ၍သာလျှင်၊ သင်္ခ -ခေါ်ဝေါ်အပ်သည်၏ အဖြစ်သို့၊ ဂစ္ဆတိ-ရောက်၏။ ကာမသုဂတိ ၇ ဘုံ။ ။သု=ကောင်းသော+ဂတိ လားရာဘုံ။ ] ကောင်းသော လာရောက်ရာဘုံကို “ သုဂတိဘုံ ” ဟု ဆိုသည်။ ဤ ကာမ သုဂတိ ၇ ဘုံ၏ သရုပ်ကို ပါဠိကြည့်၍ ရေတွက်လေ။ ကာမ ၁၁ ဘုံ။ ။အပါယ် ( ဒုဂ္ဂတိ ) ၄ ဘုံနှင့် ၍ သုဂတိ ၇ ဘုံကို ကာမ ၁၁ ဘုံ ဟု ခေါ်သည်၊ ပါဠိကြည့်၍ သရုပ်ရေတွက်လေ။ [စာတုမဟာရာဇ်ဘုံသည် မြင့်မိုရ်တောင်၏ အလယ်လေခံမှ စ၍ မြေပြင် ရောက်အောင် ပြန့်နှံ့၏၊ တာဝတိံသာဘုံသည် မြင့်မိုရ်တောင် ထိပ်၌ ယာမာစသောဘုံသည် ဟိုအထက် ကောင်းကင်၌ အဆင့်ဆင့် မြင့်လျက် တည့်ကြ၏၊ ထက်ဝန်းကျင်၌ကား နတ်ပြည်ခြောက်ထပ်လုံးပင် စကြာဝဠာ တံတိုင်းထိအောင် ပြန့်နှံ့ တည်နေကြသော ဟူ၏။] နိဿယနှင့်အဓိပ္ပါယ် မလေ့ကျင့်ခဏ်း မေးခွန်းများ က။ အဘယ့်ကြောင့် ဝီထိမုတ်ပိုင်း ဟု ခေါ်သနည်း။ ခ။ ၈။ ဃ။ c li 0 11 ဆ 0 11 အဘယ့်ကြောင့် ဘုံပိုင်း ဟု ခေါ်သနည်း။ ၂၆ ၃ ဝီထိစိတ္တဝသေနေဝံ ဂါထာသည် ဘာကို ပြသော ဂါထာနည်း, ၎င်း ဂါထာကို အနက်ပေး၍ စကားပြေကို ပြပါ။ ပဝတ္တိသင်္ဂဟောနာမသန္ဒိယံ-ဟု ဆိုသောကြောင့် ပဋိသန္ဓေအခါ၌သာ ဖြစ်ပုံကို ပြမည်လော, ဥပမာဆောင်၍ ထင်ရှားပြပါ။ စတ္တာရိစတုက္ကာနိ အရ စတုက္က ၄ပါးကို ကောက်ပြပါ။ အဘယ်ကို“ဘုံ”ဟု ခေါ်သနည်း, ဘုံလေးပါးကို ရေတွက်ပါ။ အဘယ်ဘုံမျိုးကို “အပါယ်ဘုံ”ဟု ခေါ်သနည်း, အပါယ်ဘုံ ၄ ပါးကို သင်္ဂြိုဟ်ထောက်၍ ရေတွက်ပါ။ နိရဲကြီး ဂ ထပ်ကို လင်္ကာထောက်၍ ရေတွက်ပါ။ ဈ။ တထပ် တထပ်၌“ဥဿဒ” ခေါ် ငရဲငယ်များကို ရေတွက်ပါ။ ည။ ထို ငရဲဘုံများသည့် အဘယ် အရပ်၌ ရှိသနည်း။ ဌ ။ ၁။ ။ အဘယ် သတွာမျိုးကို တိရစ္ဆာန် ဟု ခေါ်သနည်း။ ။ အဘယ် သတ္တာမျိုးကို ပြိတ္တာ ဟု ခေါ်သနည်း။ ၃ ။ အဘယ် သတ္တာမျိုးကို အသုရကာယ် ဟု ခေါ်သနည်း။ ကာမသုဂတိ ၇ ဘုံကို သင်္ဂြိုဟ်ထောက်၍ ရေတွက်ပါ။ ဏ။ ကာမ ၁၁ ဘုံတွင် သုဂတိဘုံ ဒုဂ္ဂတိဘုံ မည်မျှစီ ရှိသနည်း။ တ။ စာတုမဟာရာဇ် စသော ဘုံများ အဘယ်အရပ်၌ တည်သနည်း။ --- ## PAGE 137 ၂၆၄ ရူပ ၁ ၆ ဘုံ ဝီထိမုတ်ပိုင်း ၁။ ဗြဟ္မပါရိသဇ္ဇာ-ဗြဟ္မပါရိသဇ္ဇာဘုံ၎င်း၊ ဗြဟ္မ ပုရောဟိတ၁ - ဗြဟ္မာပုရောဟိတ၁ဘုံ၎င်း၊ မဟာ ဗြဟ္မာစ-မဟာဗြဟ္မာဘုံ၎င်း၊ ဣတိ-ဤသုံးဘုံသည်၊ ပဌမဇ္ဈာန ဘူမိ-ပဌမဈာန်ဘုံတည်း။ - ၂။ ပရိတ္တာဘ၁ - ပရိတ္တာဘာဘုံ၎င်း၊ အပ္ပမာဏ၁ဘ၁- အပ္ပမ၁ဏ၁ဘာဘုံ၎င်း၊ အာဘဿရာစ-အာဘဿရာဘုံ၎င်း၊ ဣတိ – သုံးဘုံသည်၊ ဒုတိယဈာနဘူမိ – ဒုတိယဈာန်ဘုံတည်း။ ၃။ ပရိတ္တသုဘာ-ပရိတ္တသုဘ၁ဘုံ၎င်း၊ အပ္ပမာဏသုဘာ- အပ္ပမာဏသုဘာဘုံ၎င်း၊ သုဘကိဏှာစ-သုဘကိဏှာဘုံ၎င်း၊ ဣတိ-သည်၊ တတိယဈာနဘူမိ-တတိယဈာန်ဘုံတည်း။ ၄။ ငေဟပ္ဖလ- ဝေဟပ္ဖိုလ်ဘုံ ၎င်း၊ အသညသတ္တာ- အသညသတ်ဘုံ၎င်း၊ သုဒ္ဓါဝါသ၁၀ - သုဒ္ဓါဝါသ ငါးဘုံ၎င်း၊ ဣတိ - ဤ ခုနစ်ဘုံသည်၊ စတုတ္ထာနဘူမိ - စတုတ္ထဈာန်ဘုံ တည်း၊ ဣတိ - ဤသို့၊ ရူပါဝစရဘူမိ - ရူပါဝစရဘုံသည်၊ သေ၁င့္မသဝိဓာ-၁၆ ပါးအပြားရှိသည်၊ ဟောတိ-၏။ - အဝိဟာ - အဝိဟာဘုံ၎င်း၊ အတပ္ပါ - အတပ္ပါဘုံ ၎င်း၊ သုဒဿာ-သုဒဿာဘုံ၎င်း၊ သုဒဿီ-သုဒဿီဘုံ၎င်း၊အကနိဋ္ဌာ စ-အကနိဋ္ဌ၁ဘုံ၎င်း၊ ဣတိ-ဤသို့၊ သုဒ္ဓါဝါသဘူမိ-သုဒ္ဓါဝါသ ဘုံသည်၊ပဉ္စဝိဓာ-ငါးပါးအပြားရှိသည် ဟောတိ-၏။ စတုတ္ထ ဈာန်ဘုံ၌ ပြခဲ့သော သုဒ္ဓါဝါသသည် ၅ ဘုံရှိ၏-ဟူလို။] အရူပ ၄ ဘုံ - အာကာသာနဉ္စာယတနဘူမိ – အာကာသာနဉ္စာ ယတနဘုံ၎င်း၊ ဝိညာဏဉ္စာယတနဘူမိ – ဝိညာ ဘုံ၌ ပုဂ္ဂိုလ်ရ နိဿယနှင့်အဓိပ္ပါယ် - -- ၂ ၆ ၁ ဏဉ္စာယတနဘုံ၎င်း၊ အာကိဉ္စညာယတနဘူမိ – အာကိဉ္စိညာ ယတနဘုံ၎င်း၊ နေဝသညာ နာသညာယတနဘူမိစ – နေ သညာ နာသညာယတနေ့ ဘုံ၎င်း၊ဣတိ-ဤသို့၊ အရူပါဝစရဘူမိ- သည်၊ စတုဗ္ဘိ၁-လေးပါးအပြားရှိသည်၊ ဟောတိ-၏။ သုဒ္ဓါဝါသေသု – သုဒ္ဓါဝါသဘုံတို့၌၊ သဗ္ဗထာ- အလုံးစုံသော အပြားအားဖြင့်၊ သဗ္ဗဒါ – ရှိလျှ “အခါခပ်သိမ်” ဟု ပေး၊ ပုထုဇ္ဇနာ ‘ပုထုဇဉ်လည်း ဖြစ်ကုန် သော၊ သောတာပန္နာစ – သောတာပန်လည်း ဖြစ်ကုန်သော၊ သကဒါဂါမိနေစာပိ-သကဒါဂါမ်လည်း ဖြစ်ကုန်သော၊ ပုဂ္ဂ လ၁-ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို၊ နလာ န္တိ – မရအပ်ကုန်၊ အသညဥပါယ ဘူမိသ-အသညသတ်ဘုံ အပါယ်ဘုံတို့၌၊ အရိယာ-အရိယာ ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို၊ နေ၁ပလဗ္ဘန္တိ’မရအပ်ကုန်၊ သေသဋ္ဌာနေသု- ကြွင်းသောဘုံဌာနတို့၌၊ အရိယာ - အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို၎င်း၊ အနရိယာပိစ-ပုထုဇဉ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကိို၎င်း၊ လ ာ န္တိ-ကုန်၏။ - ဧတ္ထ – ဤ ပီထိမုတ္တသင်္ဂဟ၌၊ ဣဒံ – ဤသည်ကား၊ ဘူမိ စတုဂံ-ဘူမိစတုက္ကံတည်း။ 66 ရူပ ၁၆ ဘုံ, အရူပ ၄ ဘုံ တို့၏ သရုပ်ကို ပါဠိကြည့်၍ ရေတွက်လေ။ ဘုံ၌ ပုဂ္ဂိုလ်ရ။ ။ “ပုထုဇ္ဇနာ ၊ပေ၊နရိယာပိစ” ဂါထာတို့ကားပြအပ် ပြီးသော ဘုံတို့၌ ရထိုက်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို ပြသော ဂါထာတည်း၊ ပုဂ္ဂိုလ် ၁၂ ယောက် သရုပ်ကို ဝီထိပိုင်း ပုဂ္ဂလဘေဒ၌ ပြခဲ့ပြီ။ သုဒ္ဓါဝါသ ၅ ဘုံ၌ ပုထုဇဉ် သောတာပန် သကဒါဂါမ်များ မရထိုက်ဟု တိုက်ရိုက်ဆိုထားပြီ၊ မဂ္ဂဋ္ဌပုဂ္ဂိုလ် အဖြစ်၌ စိတ္တက္ခဏ တချက်ခန့်သာ ကြာ၍ ၃၄ --- ## PAGE 138 ၂ ၆ ၉ ထိမုတ်ပိုင်း မဂ်ရပြီးလျှင် ချက်ခြင်း ဖိုလ်ကို ရ၏၊ ထို ့ကြောင့် အနာဂါမိမဂ္ဂဋ္ဌပုဂ္ဂိုလ် အဖြစ် ဖြင့်လည်း သုဒ္ဓါဝါသဘုံ၌ ပဋိသန္ဓေ မနေထိုက်၊ ထို ့ကြောင့် သုဒ္ဓါဝါသ ဘုံ၌ အနာဂါမိဖလဋ္ဌနှင့် အရဟတ္တမဂ္ဂဋ္ဌ အရဟတ္တဖလဋ္ဌ ပုဂ္ဂိုလ် ၃ ယောက်သာ ရထိုက်သည်။ အသညသတ်ဘုံ၌ သုဂတိအဟိတ်ပုဂ္ဂိုလ် ၁ ယောက်သာရ၍, အပါယ် ၄ ဘုံ၌ ဒုဂ္ဂတိအဟိတ်ပုဂ္ဂိုလ် ၁ ယောက်သာ ရသောကြောင့် ထို ဘုံတို့၌ အရိယာပုဂ္ဂိုလ်များ မရထိုက်၊ သုဒ္ဓါဝါသ အသညသတ် အပါယ်ဘုံတို့မှ ကြွင်း သော ကာမ ရူပ အရူပဘုံတို့၌ ပုထုဇဉ်နှင့် အရိယာများ ထိုက်သင့်သလို ရကြသည်။ [ဆောင်] အပါယ် ဒု-ရ, လူ-နတ် စ၌, ဒု-ပ ဧက်ဒသ်၊ ထက် ငါးနတ်ဝယ်, အဟိတ်ပယ်လော၊ ဆယ်ဘုံရူပ, တိဟိတ် ရ၏၊ သညသု - သာ၊ ငါးသုဒ္ဓါမှာ, ရိယာခေါင်ဆုံး, သုံးယောက်စီရ၊ အရူပဝယ်, စ-မဂ်ပယ်သည်, ရှစ်သွယ်တိဟိတ် မကြွင်းတည်း။ အပါယ်ဘုရ’အပါယ်ဘုံ၌ ဒုဂ္ဂတိအဟိတ် ၁ ယောက်သာ ရ၏။ လူ-နတ်စဉ်, ဒု-ပ က်ေ ဒသ် — [နတ်စ=နတ်အစဘုံ။ ||ဒုပ = ဒုဂ္ဂတိ အဟိတ်ကို အပထား၍+ဧက်ဒသ်=ဧကာဒသ ၁၁] လူဘုံ စာတု မဟာရာဇ်ဘုံတို့၌ ဒုဂ္ဂတိအဟိတ်မှတပါး ပုဂ္ဂိုလ် ၁၁ ယေခံရ၏။ ပက်ငါး နတ်, အဟိတ် ပယ်လော — အထက် နတ်ပြည့် ၅ ထပ်၌ - ဒုဂ္ဂတိအဟိတ် သုဂတိအဟိတ် ပုဂ္ဂိုလ်ပယ်၍ ကျန် ၁ဝ ယော်ရ၏။ - - ဆယ်ဘုံရူပ, တိဟိတ်ရ၏ — သုဒ္ဓါဝါသ ၅ အသညသတ်မှ တပါးသော ရူပ ဆယ်ဘုံ၌ တိဟိတ်ပုဂ္ဂိုလ် ၉ ယောက်ရ၏၊ [အရိယာပုဂ္ဂိုလ်များ တိဟိတ် ဖြစ်ကြောင်းကို ပုဂ္ဂလဘေဒ၌ ဆိုခဲ့ပြီ။] သည သု သာ--အသညသတ်ဘုံ၌ သုဂတိအဟိတ် ၁ ယောက်သာရ၏။ နိဿယနှင့်အဓိပ္ပါယ် ၂၆၇ ငါးသုဒ္ဓါမှာ, ရိယာခေါင်းဆုံး, သုံးယောက်စီရ ’သုဒ္ဓါဝါသ ၅ ဘုံ၌ အနာဂါမိဖလဋ္ဌ အရဟတ္တမဂ္ဂဋ္ဌ အရဟတ္တဖလဋ္ဌ ၍ အထက်ဆုံး အရိယာ သုံးယောက်စီရကြသည်။ အရူပဝယ် ၊ ၊ ပေ ၊ မကြွင်းတည်း’အရူပ ၄ ဘုံ၌ အစဆုံး သောတာပတ္တိ မဂ်ကိုပယ်၍ ( တိဟိတ် ပုထုဇဉ်နှင့် အရိယာ ၇ ယောက်) တိဟိတ် ဂ ယောက်ရ၏။ က 10 " လေ့ကျင့်ခဏ်း မေးခွန်းများ ရူပဗြဟ္မာ့ဘုံ မည်မျှရှိသနည်း, သင်္ဂြိုဟ်ထောက်၍ ရေတွက်ပါ။ ရူပဘုံတို့တွင် သုဒ္ဓါဝါသဘုံ မည်မျှ ပါသနည်း, ရေတွက်ပါ။ သုဒ္ဓါဝါသဘုံသည် အဘယ်ဈာန်ဘုံ၌ ပါဝင်သနည်း။ ဃ။ အရူပဘုံ မည်မျှရှိသနည်း, သင်္ဂြိုဟ်ထောက်၍ ရေတွက်ပါ။ င ။ “ပုထုဇ္ဇနာ နလ န္တိ” စသော ၂ ဂါထာကို အနက် ပေးပါ။ အပါယ်ဘုံ၌ ရထိုက်သော ပုဂ္ဂိုလ်ကို လင်္ကာထောက်၍ ကောက်ပါ။ ဆ။ လူ့ဘုံ စာတုမဟာရာဇ်ဘုံတို့၌ ရထိုက်သူကို ကောက်ပါ။ ဇ ။ အထက် နတ်ပြည်၌ ရထိုက်သူကို လင်္ကာထောက်၍ ကောက်ပါ။ ။ ဝေဟပ္ဖိုလ်တိုင်အောင်သော ရူပ ၁ဝ ဘုံ၌ ရထိုက်သူများကို လင်္ကာ ထောက်၍ ကောက်ပါ။ ၅ ။ ည။ အသညသတ်ဘုံ၌ရထိုက်သူကို လင်္ကာထောက်၍ ကောက်ပါ။ ဋ ။ သုဒ္ဓါဝါသဘုံ၌ ရထိုက်သူကို လက် ထောက်၍ ကောက်ပါ။ ။ ဌ ။ အရူပဘုံ၌ ရထိုက်သူကို လင်္ကာထောက်၍ ကောက်ပါ။ ဘူမိစတုက္က ပြီး၏။ --- ## PAGE 139 ၂၆ ဂ ဝီထိမုတ်ပိုင်း - အပါယပဋိသန္တိ-အပါယ်ပဋိသန္ဓေ၎င်း၊ ကာမ ပဋိသန္ဓေမျိုး သုဂတိပဋိသန္ဓေ - ကာမသုဂတိ ပဋိသန္ဓေ၎င်း၊ အကျဉ်း ရူပါဝစရပဋိသန္ဓေ - ရူပါဝစရ ပဋိသန္ဓေ၎င်း၊ အရူပါဝစရ ပဋိသန္နိစ - အရူပါဝစရ ပဋိသန္ဓေ၎င်း၊ ဣတိ - ဤသည်တို့ကား၊ စတုဗ္ဘိဓ၁-လေးပါးအပြားရှိသော၊ ပဋိသန္တိ နာမ-ပဋိသန္ဓေမည်၏။ ၁ တက္က-ထိုလေးပါးသော ပဋိသန္ဓေတို့တွင်၊ အပါယ်ပဋိသန္ဓေ အကုသလဝိပါကော ပေက္ခာ သဟဂတ သန္တီရဏံ-အကုသလဝိပါက် ဥပေက္ခာသဟဂုတ်သန္တီရဏ စိတ်သည်၊ အပါယဘူမိယံ - အပါယ်ဘုံ၌၊ ဩက္ကန္တိက္ခဏေ- သက်ရောက်ဆဲခဏ၌၊ ပဋိသန္တိ-ပဋိသန္ဓေစိတ်သည်၊ ဟုတွာ- ဖြစ်၍၊ တတော-ထိုပဋိသန္ဓေအခါမှ၊ပရံ-၌ ဘဝင်္ဂ -ဘဝင်စိတ် သည်၎င်း၊ ပရိယေ၁သ၁နေ – ဘဝအဆုံး၌၊ စဝနံ – စုတိစိတ် - - ပဋိသန္ဓေ ၄ မျိုး။ ။အပါယပဋိသန္နိ ၊ ပေ၊ ပဋိသန္နိနာမ — ဤစကား ကား ပဋိသန္ဓိစတုက္ကကို အကျယ်ပြလို၍ ရှေးဥးစွာ ပဋိသန္ဓေ လေးပါး၏ ခေါင်းစဉ်ကိုပြသော မာတိကာ စကားတည်း၊ ဘဝဟောင်းအပြတ်တွင် ဆက် စပ်သော အားဖြင့် ထိုထိုဘဝ၌ စိတ် စေတသိက်နှင့် ကမ္မဇရုပ်များ၏ အစဆုံး ဖြစ်ခြင်းကို “ ပဋိသန္ဓေနေခြင်း ” ဟု ခေါ်သည်၊ ပဋိသန္ဓေ လေးမျိုး သရုပ်ကို ပါဠိကြည့်၍ ရေတွက်လေ။ အ >ပါယ်ပဋိသန္ဓေ။ ။အဟိတ်အကုသလဝိပါက် ဥပေက္ခာ သဟဂုတ် သန္တီရဏစိတ်သည့် အပါယ် ၄ ဘုံဝယ် သက်ရောက်စ ( ဖြစ်ခါစ ) ၌ ပဋိ သန္ဓေကိစ္စတပ်၍ ဖြစ်၏၊ ပဋိသန္ဓေခဏမှနောက် ပဝတ္တိအခါဝယ် ( ဝီထိစိတ် မဖြစ်သမျှ ) ဘဝင်ကိစ္စတပ်၍ဖြစ်၏၊ ဘဝတုံး၍ဆုံးသည့်အခါ စုတိကိစ္စတပ်၍ နိဿယနှင့်အဓိပ္ပါယ် ၂ ၆ ၉ သည်၎င်း၊ ဟုတွာ-၍၊ဝေါစိဇ္ဇတိ-ပြတ်၏၊ ဧက-တခုသော၊ အယံ-ဤ ပဋိသန္ဓေသည်၊ အပါယပဋိသန္တိနာမ - အပါယ်ပဋိ သန္ဓေ မည်၏။ ကာမသုဂတိ ပဋိသန္ဓေ ၉ - - ပန’ကား၊ကုသလဝိပါကော ပေက္ခာသဟဂတ သန္တီရဏံ - အဟိတ်ကုသလဝိပါက်ဥပေက္ခာ သဟဂုတ် သန္တီရဏစိတ်သည်၊ ကာမသုဂတိ ယံ-ကာမသုဂတိဘုံ၌၊ ဇစ္စန္ဓာနံ - သန္ဓေကာဏ်း အစရှိကုန် သော၊ မနုဿာနဝ’လူတို့၏၎င်း၊ ဘုမ္မဿိတာနံ -ဘုမ္မဇိုဝ်း ဖြစ်၏၊ တဘဝ၌ ပဋိသန္ဓေ ဘဝင် စုတိကိစ္စတပ်သော စိတ်သည် ဤကဲ့သို့ စိတ် တမျိုးတည်းသာ ဖြစ်ရိုးတည်း၊ ဤစကားအရ အပါယ်ဘုံ၌ ဤအဟိတ် စိတ်ဖြင့် ပဋိသန္ဓေနေရမှုကို ထောက်၍ အပါယ် ( ဒုဂ္ဂတိ ) ဘုံသား ဟူသမျှကို “ဒုဂ္ဂတိ အဟိတ်ပုဂ္ဂိုလ်” ဟု ခေါ်အပ်သည်။ " ကာမသုဂတိပဋိသန္ဓေ။ ။ [ဇစ္စန္တ’ဇာတိ+အန္ဓ၊ဇာတိ==ပဋိသန္ဓေ ၊ အားဖြင့်+အန္ဓ’ကာဏ်းသူ။ ] စက္ခုပသာဒရုပ်ကို ဖြစ်စေနိုင်မည့်ကံ မရှိ၍ စက္ခုပသာဒ ဖြစ်ချိန်မှာ မဖြစ်ပေါ်လာသူကို “ ဇစ္စန္ဓ, ဝါ-သန္ဓေကာဏ်း”ဟု ခေါ်သည့်၊ စက္ခုပသာဒဖြစ်ပြီးမှ တစုံတခုသော ဘေးရန်ကြောင့် ပျက်စီးရှာ သူကား “သန္ဓေကာဏ်း” မဟုတ်။ - - ဇစ္စန္ဓာဒိ၌ အာဒိသဒ္ဓါဖြင့် “ဇစ္စဗဓိရ = ပဋိသန္ဓေအားဖြင့် နားထိုင်းသူ။ ဇစ္စမူဂ-=ပဋိသန္ဓေအားဖြင့် စကားမပီဘဲ ထစ်အ – အ ဖြစ်နေသူ၊ ဇစ္စဇဋ္ဌ= အ ပဋိသန္ဓေအားဖြင့် ထိုင်းမှိုင်း ဖျင်း အ သူ, တင်းတောင်းပမာဏ မူး မတ် ပဲ အရှေ့ အနောက် စသည့်ကိုမျှ မသိသူ။ ဇမ္မတ္တက=ပဋိသန္ဓေအားဖြင့် ရူးနှန်း သူ၊ ပဏ္ဍက’သူများ၏ သုက်သွေးကို စုပ်ယူတတ်သူနှင့် သူတပါးတို့ သံဝါသ ပြုမှုကို ငြူစူ ချောင်းမြောင်းရလျှင် ကိလေသာ ငြိမ်းဧသူ။ ဥဘတောဗျဉ္ဇနက --- ## PAGE 140 920 ဝီထိမုတ်ပိုင်း နတ်ကြီးတို့ကို မှီခိုနေကြရကုန်သော၊ ဝိနိပါတိက၁သုရာနံစ ဝိနိပါတိကအသုရာတို့၏၎င်း၊ ပဋိသန္ဓေဘဝင်္ဂရတိဝသေန-ဖြင့်၊ ပဝတ္တတိ-ဖြစ်၏။ ဥဘတောဗျည်း, မိန်းမကလဲ ယောက်ျားဘY ဖြစ်သူ။ နပုံသက=နပုံပဏ္ဍုက်, မိန်းမအင်္ဂါလည်း မထင်ရှား – ယောက်ျားအင်္ဂါလည်း မထင်ရှားသူ။ ဓမ္မ မန်းစွဲသူ, စကားပြောလျှင် အမြင်မပြတ်ဘဲ ဒရွတ်ဆွဲ၍ ပြောရသူ။ ” ဤသို့ စသည့်ဖြင့် လူစင်မမှီသူတွေကို ယူလေ။ [ဆောင်] ဇစ္စန္ဓာဒိ,သဒ္ဒါရှိဝယ်, အာဒိအရ, ဗဓိရနှင့် မူဂ-ဇဠာ, ဥမ္မတ္တာ-ပဏ္ဍကော, ဥဘဲတောဗျည်း, တနည်းထုံးပြ, နပုံး သကပြင်, မမ္မတွင်သည့်, လူစင်မမှီ, လူမည်ကာသား, ထို လူများကို, သွယ်ပွား ယူရလေသတည်း။ ဝိနိပါတိကာသုရ — [8+နိပါတိက + အ + သုရ။ ဝိ……ဖေါက်ပြန် ပျက်စီးလျက်+နိပါတိက=ဖြစ်ပေါ်ကျရောက်သော+အ = သေးငယ်သော= သုရ=နတ်။ ] စည်းစိမ်ဥစ္စာ အိပ်ရာနေရာ ကောင်းမွန်စွာ မရှိဘဲ ဖေါက်ပြန် ပျက်စီး၍ နေသော နတ်သေး နတ်မွှား နတ်အငယ်စားတွေကို “ ဝိနိပါတိက အသုရာ ” ဟု ခေါ်သည်။ ,, ,, ဘုမ္မဿိတ — [ဘုမ္မ+သိတ။ဘုမ္မ’ဘုမ္မဇိုဝ်းနတ်+သိတ’မှီခိုသူ။] မြေကြီးနှင့်စပ်သော တောစောင့် တောင်စောင့် အိမ်စောင့် သစ်ပင်စောင့် မြေစောင့်နတ်ဟူသမျှကို “ ဘုမ္မ’ဘုမ္မဇိုဝ်း” ဟု ခေါ်သည်၊ အတော်အတန် တန်ခိုးကြီး၏၊ ယခင် ဝိနိပါတိက အသုရာတို့သည် ထိုဘုမ္မဇိုင်း နတ်ကြီးများကို မှီခိုကပ်ယပ်၍ နေကြရလေသည်။ [ ဤနတ်များသည့် စာတုမဟာရာဇ်ဘုံ၌ ပါဝင်ကြ၏။ ] အဟိတ်ကုသလဝိပါက် ဥပေက္ခာသဟဂုတ် သန္တီရဏစိတ်သည် ထိုဇစ္စန္ဓ စသော လူနှင့် အချို့သော ဝိနိပါတိက အသုရာတို့၏ သန္တာန်၌ ပဋိသန္ဓေ " နိဿယနှင့်အဓိပ္ပါယ် ၂၇၁ ၂။ ပန-ကား၊ အဋ္ဌ-ရှစ်ပါးကုန်သော၊ မဟာဝိပါကနိ- မဟာဝိပါက်စိတ်တို့သည်၊သ႕ထာ8 အလုံးရံလည်းဖြစ်သော၊ ကာမသုဂတိယံ-ကာမသုဂတိဘုံ၌၊ ပဋိသန္ဓေဘဝင်္ဂရတိဝသေ န’ပဋိသန္ဓေ ဘဝင် စုတိကိစ္စတို့၏ အစွမ်းဖြင့်၊ ပဝတ္တန္တိ-န်၏။ ၃။ န၀ - ၉ ပါးကုန်သော၊ ဣမာ- ပဋိသန္ဓေတို့သည်၊ ကာမသုဂတိ ပဋိသန္ဓေယောနာမ - ကာမ သုဂတိ ပဋိသန္ဓေတို့ မည်၏၊ ပန-ဆက်ဗြူးအံ့၊ ဒသဝိဓာ8-ဆယ်ပါး အပြားရှိသည် လည်းဖြစ်သော၊ သာအယံ-ထို ပဋိသန္ဓေသည်၊ ကာမာဝစရ ပဋိသန္နိစ္စေဝ - ကာမာဝစရ ပဋိသန္ဓေ ဟူ၍သာလျှင် သင်္ခ - ခေါ်ဝေါ်အပ်သည်၏ အဖြစ်သို့၊ ဂစ္ဆတိ-ရောက်၏။ ကာမပုဂ္ဂိုလ်တို့ သက်တန်း - ၁။ တေသု-ထိုကာမပဋိသန္ဓေနေသော ပုဂ္ဂိုလ် တို့တွင်၊စထည့်-လေးပါးကုန်သေ၁၊အပါယာနံ- အပါယ်ဘုံသားတို့၏၎င်း၊ မနုဿာနံ-လူတို့၏ ၎င်း၊ ဝိနိပါတိကာသုရာနံစ - ဝိနိပါတိက အသုရာတို့၏၎င်း၊ ဘဝင် စုတိကိစ္စတပ်လျက်ဖြစ်၏၊ ထိုကြောင့် ထိုပုဂ္ဂိုလ်များကိုသုဂတိဘုံသား ဖြစ်သောကြောင့်၎င်း, အဟိတ်စိတ်ဖြင့် ပဋိသန္ဓေ နေသော ကြောင့်၎င်း “သုဂတိအဟိတ်ပုဂ္ဂိုလ်” ဟု ဆိုအပ်၏။ ၂။ အဋ္ဌမဟာဝိပါကာနိ ၊ ပေ ၊ ပဝတ္တန္တိ’မဟာဝိပါက်စိတ် ၈ ပါး ကား လူနှင့်ဝိနိပါတိက အသုရာများအတွက်သာမက, အလုံးစုံသော ကာမ သုဂတိ ၇ ဘုံ၌ ပဋိသန္ဓေ ဘဝင် စုတိ ကိစ္စတပ်၍ ဖြစ်၏။ ၃။ အကုသလဝိပါက် ဥပေက္ခာသန္တီရဏစိတ် နှင့် ကာမသုဂတိ ပဋိ သန္ဓေစိတ် ၉ ပါး ပေါင်းလျှင် ကာမပဋိသန္ဓေ ၁ဝ ဖြစ်သည်။ ---