## PAGE 41 2 စေတသိက်ပိုင်း ဝီရိယ ဆန္ဒ တို့တည်း။ ] လောကုတ္တရာစိတ် အချို့၌သာ ယှဉ်နိုင်သော စေတသိက် များအတွက် ( အကျယ်ချဲ့ပြမှ သိသာမည် ဖြစ်သောကြောင့် ) စိတ်အကျယ် သင်္ချာကို ပြသည်။ [ဝိတက် ဝိစာရ ပီတိ တို့တည်း။] ဆသတ္တိ စသော သင်္ချာတို့၏ သင်္ချေယျ ( သရုပ် ) ကို အကျယ် စုတ္တိယ ကြည့်၍ ရေတွက်လေ။ သမ္ပယောဂနည်း ၇။ ။သဗ္ဗစိတ္တသာဓာရဏ စေတသိက်တို့၏ယှဉ်ပုံ ယှဉ်ဟန်က တနည်း, ဝိတက်စသော ပကိဏ်းစေတသိက် ၆ ပါးတို့၏ယှဉ်ပုံ ယှဉ်ဟန်က အသီး အသီး ၆ နည်း ဖြစ်၍ အညသမာန်း စေတသိက်စုအတွက် သမ္ပယောဂနည်း ၇ နည်း ရှိသည် ဟု မှတ်။ က။ ၁ ။ ဂ။ ဃ။ C 11 လေ့ကျင့်ခဏ်းမေးခွန်းများ - တေသံစိတ္တာ ဝိယုတ္တာနံ - ဂါထာသည် ဘာကိုပြသော ဂါထာနည်း, ထို ဂါထာကို အနက်ပေးပါ။ အဘယ်နည်းမျိုးကို သမ္ပယောဂနည်းဟု ခေါ်သနည်း။ - သတ္တသဗ္ဗတ္ထယုဇ္ဇန္တိ - ဂါထာသည် ဘာကို ပြသော ဂါထာနည်း, ထို ဂါထာကို အနက်ပေးပါ။ သဗ္ဗစိတ္တသာဓာရဏ စေတသိက်တို့သည် မည်မျှလောက်သော စိတ်၌ ယှဉ်သနည်း။ ဝိတက်သည် မည်မျှလောက်သော စိတ်၌ ယှဉ်သနည်း, ပါဠိကိုရွတ်ပြပါ။ [ဝိစာရ စသော ၅ ပါးကိုလည်း မေးလေ။ ] တေပနစိတ္တုပ္ပါဒါ စသော စကားများကို အဘယ်သို့ နာမည်. ခေါ်သ နည်း, အနက်ပေးပါ။ ဆ။ ရွှေဂါထာက ဘာကို ပြ၍, နောက် ဂါထာက ဘာကို ပြသနည်း။ နိဿယနှင့်အဓိပ္ပါယ် ၇ ၃ ဇ။ ရွှေ ဂါထာလာ ဆသဌိ စသော သင်္ချာတို့၏ သင်္ချေယျ (သရုပ်)ကို ရေတွက်ပြပါ။ [ ၁ - ၂ - ၃ စသော အရေအတွက်ကို သင်္ချာ ဟု ခေါ်၏, ထိုသို့ ရေတွက်အပ်သော သရုပ်ကို သင်္ချေယျ ဟု ခေါ်သည်။ ] ၅။ နောက် ဂါထာလာ ပဉ္စပညာသ စသော သင်္ချာတို့၏ သင်္ချေယျကို ရေ တွက်ပြပါ။ ည။ အညသမာန်းစေတသိက်၏ သမ္ပယောဂနည်း မည်မျှ ရှိသနည်း။ စ က် လှ ည့် ခွဲ ပုံ ဇ္ဇ ။ ဝိတက်၏ ယှဉ်ရာသာ ဖြစ်၍ ဝိစာရ၏ ယှဉ်ရာ မဟုတ်သောစိတ် ရှိ သလော။ ဌ ။ ဝိစာရ၏ ယှဉ်ရာသာ ဖြစ်၍ ဝိတက်၏ ယှဉ်ရာ မဟုတ်သောစိတ် မည်မျှ ရှိသနည်း။ ဍ ။ ဝိတက် ဝိစာရ နှစ်ပါးစုံ ယှဉ်ရာစိတ်ကား မည်မျှနည်း။ ၁။နှစ်ပါးစုံ ယှဉ်ရာ မဟုတ်သော စိတ်ကား မည်မျှနည်း။ [၍ နည်းအတိုင်း ဝိတက်ကို မူတည်, အဓိမောက္ခကို. မူလီသွတ်၍ခွဲ ထိုနောက် ဝိစာရစသည်ကို မူတည်, အဓိမောက္ခ စသည်ကို မူလီ သွတ်လျက် လေးချက်လှည့်၍ ခွဲပြလေ၊ စာသင်သားတို့ ဥာဏ်မှာ သိပ်ရှုပ်ပုံရလျှင်လည်း ခွဲမပေးနှင့်, နောင်အခါ အလိုအလျောက် နားလည်လာလိမ့်မည်။ ] အညသမာန်း သမ္ပယောဂနည်း ပြီး၏။ 00 --- ## PAGE 42 19 စေတသိက်ပိုင်း အကုသိုလ်စေတသိက် ၁။ ပန-အဘို့ တပါးကား၊ အကုသလေ သမ္ပယောဂနည်း သူ - အကုသိုလ် စေတသိက် တို့တွင်၊ မောဟော – မောဟ၎င်း၊ အဟိရိကံ-၎င်း၊ အနောတ္တပ္ပံ – ၎င်း၊ ဥဒ္ဓစ္စံ-၎င်း၊ ဣတိ-ဤသို့၊ စတ္တာရော-လေးပါးကုန်သော၊ ဣမေ စေတသိကာ-၍ စေတသိက်တို့သည်၊ သဗ္ဗ၁ကုသလ သာရာ ရဏ၁နာမ - အလုံးစုံသော အကုသိုလ်စိတ် တို့နှင့် ဆက်ဆံ သော စေတသိက်တို့ မည်၏၊ [ သဗ္ဗေသုဝိ-အလုံးရံလည်း ဖြစ် ကုန်သော၊ ဒွါဒသာကုသလေသု တဆယ့် နှစ်ပါးသော အကုသိုလ်စိတ်တို့၌၊ လာန္တိ – ရအပ်ကုန်၏။ ] - - ၂။ လောဘော - လောဘကို၊ အဋ္ဌသ - ရှစ်ပါးကုန်သော၊ လောဘသဟဂတ စိတ္တသွေဝ- လောဘသဟဂုတ် စိတ်တို့၌ သာလျှင်၊ လဗ္ဘတိ-ရအပ်၏။ ၃။ ဒိဋ္ဌိ – ဒိဋ္ဌိကို၊ စတူသု - လေးပါးကုန်သေခ၊ ဒိဋ္ဌိဂတ သမ္ပယုတ္တေသု ဧဝ - ဒိဋ္ဌိဂတ သမ္ပယုတ် စိတ် တို့၌ သာလျှင်၊ (လာတိ-၏။)ဧဝသဒ္ဒါနှင့် လဗ္ဘတိကို ဝါကျတိုင်းလိုက်။ - ၄။ မ၁နော – မာနကို၊ စတူသု-ကုန်သော၊ ဒိဋ္ဌိဂတဝိပ္ပယု တ္တေသုဒဝ-ဒိဋ္ဌိဂတ ၀ိပ္ပယုတ်စိတ်တို့၌သာလျှင်။ လာတိ-၏။ ၅။ ဒေါသော-ဒေါသ၎င်း၊ ဣဿာ–၎င်း၊ မစ္ဆရိယံ-၎င်း၊ ကုက္ကုဋ္ဌံစ-၎င်း၊ ဣတိ-၏ စေတသိက်တို့ကို၊ ဒွိသု – နှစ်ပါးကုန် အကုသိုလ်စေတသိက်သမ္ပယောဂနည်း။ ။ မည်သည့်စေတသိက် က မည်သည့်စိတ်၌ ယှဉ်ကြောင်းမှာ ပါဠိသွားဖြင့် ထင်ရှားပြီ။] - နိဿယနှင့်အဓိပ္ပါယ် - ၇၅ သော၊ ပဋိဃသမ္ပယုတ္တစိတ္တေသုဝ - ပဋိဃ သမ္ပယုတ်စိတ် တို့၌သာလျှင်၊ (လဉ္စ န္တိ-ကုန်၏။) - ၆။ . ထိနမိဒ္ဓံ - ထိနမိဒ္ဓကို၊ ပဉ္စသု - ငါးပါးကုန်သော၊ သသင်္ခါရိက စိတ္တေသုဒဝ - သသင်္ခါရိက စိတ်တို့၌ သာလျှင်၊ (လဗ္ဘတိ-၏။) - ၇။ ဝိစိကိစ္ဆာ – ဝိစိကိစ္ဆာကို၊ ဝိစိကိစ္ဆ၁ သဟဂဘ စိတ္တေယေဝ – ဝိစိကိစ္ဆာသဟဂုတ် စိတ်၌သာလျှင်၊(လဗ္ဘတိ- ၏။) ဂ။ သင်ဟ - - စတ္တာရော-လေးပါးသော စေတသိက်တို့သည်၊ - သဗ္ဗာပုညေသု – အလုံးစုံသော အကုသိုလ်စိတ် တို့၌၊ ဂတာ-ဖြစ်ကုန်၏၊ တယော - သုံးပါးသော စေတသိက် တို့သည်၊ လောဘမူလေ - လောဘမူ စိတ်၌သာလျှင်၊ ဂတာ- ကုန်၏။စတ္တာရော‘လေးပါးသော စေတသိက်တို့သည်၊ဒေါသ မူလေသု - ဒေါသမူစိတ်တို့၌သာလျှင်၊ ဂဘ၁ – ကုန်၏၊ ဒွယံ- ထိနမိဒ္ဓနှစ်ပါးအပေါင်းသည်၊ သသင်္ခါရေ-သသင်္ခါရိကစိတ် ငါးပါး၌သာလျှင်၊ ဂတံ’၏၊ တထာ – ထိုမှတပါး၊ ဝိစိကိ ၅၁– ဝိစိကိစ္ဆ ၁ စေတသိက်သည်၊ ဝိစိကိစ္ဆာ စိတ္တေစ-88ကိ ၅၁ သဟဂုတ်စိတ်၌ သာလျှင်၊ ဂတ၁ - ဖြစ်၏၊ ဣတိ - ဤသို့၊ စတုဒ္ဒသ - တဆဲ့ လေးပါးသော အကုသိုလ် စေတသိက် - - ၈။ သင်္ဂဟဂါထာ။ ။သဗ္ဗာ ပုညေသုစတ္တာရော စသည်၌ စတ္တာရော စသော သင်္ချာတို့၏ သင်္ချေယျကို စုတ္တိယ အကျယ်ကြည့်၍ ကောက်ပြလေ။ --- ## PAGE 43 26 စေတသိက်ပိုင်း - တို့သည်၊ ဒွါဒသာ ကုသလေသွေဝ … တဆဲ့ နှစ်ပါးသော အကုသိုလ် စိတ်တို့၌သာလျှင်၊ ပဉ္စာ-ငါးပါးအပြားအားဖြင့်၊ သမ္ပယုဇ္ဈန္တိ-ယှဉ်ကုန်၏။ 11 ဤ သမ္ပယုဇ္ဇန္တိ ပဉ္စာ။ ။ ပါဌ်ဖြင့် အကုသိုလ် စေတသိက်တို့၏ သမ္ပယောဂနည်း ၅ နည်း ရှိသည်ဟု ပြသည်။ ၁။ သဗ္ဗာပုညေသု စတ္တာရော—အရ သမ္ပယောဂနည်း တနည်း။ ၂။ လောဘမူလေ တယောဂတာ—အရ ............ တနည်း။ [လောဘသည် လောဘမူစိတ် ဂ ပါးလုံး၌ ယှဉ်၏၊ စိဋ္ဌိသည် လောဘမူ သမ္ပယုတ် ၄၌သာ ယှဉ်၏၊ မာနသည် လောဘမူ ဝိပ္ပယုတ် ၄ ၌သာ ယှဉ်၏။ ဤသို့ ယှဉ်ပုံမတူသော်လည်း ယှဉ်ရာစိတ်မှာ လောဘမူစိတ်ချည်းသာဖြစ်၍ သမ္ပယောဂ တနည်းတည်း ဟု ကျမ်းဆရာ ယူထားသည်။ ] ၃။ ဒေါသမူလေသု စတ္တာရော’အရ...... တနည်း။ အရ........ ..တနည်း။ ၅။ ဝိစိကိစ္ဆာ ဝိစိကိစ္ဆာသဟဂတစိတ္တေ-အရ........တနည်း။ ၄။ သသင်္ခါရဒွယံ— ဤသို့ သမ္ပယောဂနည်း ၅ နည်း ရှိသည်။ လေ့ကျင့်ခဏ်း မေးခွန်းများ က။ သဗ္ဗာ ပုတ္တေသု စတ္တာရော စသည်ကို´ဘာ ဂါထာ ခေါ်သနည်း, အနက်ပေးပါ။ * ခ ။ စတ္တာရော’အရ သရုပ်ကောက်၍ ဆိုင်ရာ ပါဠိ အကျယ်ကို ရွတ်ပါ။ ၈ ။ တယော− အရ သရုပ်ဖောက်၍ ပါဠိအကျယ်ကို ရွတ်ပြပါ။ နိဿယနှင့်အဓိပ္ပါယ် ဃ။ ဒေါသမူလေသု စတ္တာရော-အရ သရုပ်ကောက်၍ ပါဠိ အကျယ်ကို ရွတ်ပါ။ Ca ။ သသင်္ခါရေဒွယံ- သရုပ်ကောက်၍ ပါဠိ အကျယ်ကို ရွတ်ပါ။ အကုသိုလ် စေတသိက်တို့၏ သမ္ပယောဂ ၅ နည်းကို ရေတွက်ပါ။ စက်လှည့်ခွဲ ပုံ ဆ။ မောဟ၏ ယှဉ်ရာသာဖြစ်၍ လောဘ၏ ယှဉ်ရာ မဟုတ်သော စိတ် မည်မျှနည်း။ ဇ ။ လောဘ၏ ၌ရာသာဖြစ်၍ မောဟ၏ ယှဉ်ရာ မဟုတ်သော စိတ် ရှိသလော။ ဈ။ နှစ်ပါးစုံယှဉ်ရာ မဟုတ်သောစိတ် မည်မျှနည်း, သရုပ်ရေတွက်ပါ။ [ ဤနည်းအတိုင်း မောဟကို မူတည်ကာ ဒိဋ္ဌိ မာန မှစ၍ ဝိစိကိစ္ဆာ တိုင်အောင် မူလီသွတ်၊ ထိုနောက် လောဘ စသည်ကို မူတည်၍ ဒိဋ္ဌိ စသည်ကို မူလီသွတ်၍ခွဲ၊ ယှဉ်ရာ စိတ်ချင်း တူနေလျှင် ထပ်၍ မူတည်ခြင်း, မူလီသွတ်ခြင်း မပြနှင့်၊ ဥပမာ−မောဟကို မူတည်လျှင် အဟိရိက စသည်ကို မူလီမသွတ်နှင့် ထပ်၍လည်း မူတည်မနေနှင့်, ဒေါသကို မူလီ သွင်းပြီးလျှင် ဣဿာမစ္ဆရိယ ကုက္ကုစ္စကို ထပ်၍ မူလီမသွတ်နှင့်,ထပ်၍မူလီသွတ်သော် လည်း သရုပ်အရ ထူးတော့မည် မဟုတ်။ ] အကုသိုလ် စေတသိက်များ၏ သမ္ပယောဂနည်း ပြီးပြီး --- ## PAGE 44 2 စေတသိက်ပိုင်း သောဘနစေတသိက် ၁။ ပန-အဘို့ တပါးကား၊ သောဘနေ သမ္ပယောဂနည်း သု - သောဘန စေတသိက် တို့တွင်၊ တ၁ဝ-ဝိရတိ စသည်တို့မှ ရှေးဥးစွာ၊ (နိဋ္ဌ၁ - ကုန်သော၊) သောဘန သာခ၁ရဏာ - သောဘန သာဓာရဏ မည်ကုန် သော၊ ဧကူနသတိ - တခုယုတ်နှစ်ဆယ်သော၊ ဣမေစေတ သိကာ - ဤ စေတသိက်တို့သည်၊ သဗ္ဗေသုပိ-အလုံးရံလည်း ဖြစ်ကုန်သော၊ ဧကူန သဒ္ဓိသောဘန စိတ္တေသု - တခုယုတ် ခြောက်ဆယ်သော သောဘနစိတ်တို့၌၊ သံဝိဇ္ဇန္တိ - ရှိကုန်၏၊ (ယှဉ်ကုန်၏-ဟူလို။) - ၂။ ပန-ကား၊ တိဿ၁8 – သုံးပါးလည်း ဖြစ်ကုန်သော၊ ဝိရတိယော – ဝိရတိ စေတသိက်တို့ကို၊ လောကုတ္တရ စိတ္တေ သု – လောကုတ္တရာစိတ်တို့၌၊ သဗ္ဗထာပိ- ဒုစရိုက် ဒုရာဇီဝ, ဟူသမျှကို, တစ မချန်, ပယ်လှန် ရှောင်ရှား အလုံးစုံသော အပြားအားဖြင့်၊ နိယတ၁-အမြဲ ယှဉ်ကုန်လျက်၊ ဧကတေ၁၀- တပြိုင်နက်ထည်း ပင်လျှင်၊ လာန္တိ-ရအပ်ကုန်၏။ သောဘနစေတသိက် သမ္ပယောဂနည်း ၁။ သောဘန သာမာရဏ စေတသိက် ၁၉ သည် သောဘနစိတ် အကျဉ်းတခုယုတ် ၆ဝ (အကျယ် ၉၁) ၌ ယှဉ်၏။ - ၂။ ဝိရတိယော ၊ ပေ ၊ လ န္တ န္တိ – ဝိရတိစေတသိက် ၃ ပါးတို့သည် လောကုတ္တရာစိတ်တို့၌ ယှဉ်ရာဝယ်.... (သဗ္ဗထာ အပိ— ဖြင့် ကာယ ဒုစရိုက် ဝစီဒုစရိုက် ဒုရာဇီဝ ဟူသမျှတို့မှ အကုန်အစဉ် ရှောင်ကြဉ်သောအားဖြင့် ယှဉ်ပုံကိုပြ၏။ [ သတ် ဖြတ် ခိုး ဝှက် ခြင်း စသည်ကို ပြုလျက် မတရား အသက်မွေးမှုကို “ဒုရာဇီဝ” ဟု ခေါ်၏။ နိဿယနှင့်အဓိပ္ပါယ် - 26 ပန-ကား၊ လောကိယေသု-လောကီစိတ်တို့တွင်၊ ကမာ ဝစရ ကုသလေသွေ၀ - ကာမာဝစရ ကုသိုလ်စိတ်တို့၌သာ လျှင်၊ ကဒါစိ – ဒုစရိုက်, ဒုရာဇီဝတို့မှ ရှောင်ကြဉ်ခိုက်သာ တရံတခါ၌၊ ပိသုပိသံ- သုံးပါးမတွဲ တကွဲတပြား သီးခြား၍ သီးခြား၍၊သန္နိဿန္တိ-ထင်ကုန်၏၊ (ယှဉ်ကုန်၏။) (နိယတာ’ဖြင့် လောကုတ္တရာစိတ် ဖြစ်တိုင်း ဖြစ်တိုင်း အမြဲယှဉ်လျက် ပါသည်ဟု ပြ၏။ ဧကတာဝ’ဖြင့် သမ္မာဝါစာ သမ္မာကမ္မန္တ သမ္မာအာဇီဝ ၃ ပါးလုံး တပြိုင်နက် အတူတကွ ယှဉ်ကြသည် ဟု ပြသည်၊သဗ္ဗထာပိ ဧကတောတို့၏ ထူးခြားပုံကို ဘာသာဋီကာ၌ ဆိုထားပြီ။ [ဆောင်] သဗ္ဗထာပိ-သဒ္ဒါရှိက, ဒုစရိစုံ,ကုန်သိမ်းခြုံ၍, ရှောင်ပုံကိုမျှ ဓိပ္ပါယ် ပြ၏,တကွယှဉ်ပုံ,မပြတုံခဲ့၊ဧကတော-က,သဘောပြ မှာ, တကွစုံယှဉ်,ကုန်မကြဉ်သည် ယူအင် ဤသို့ ကွဲသတည်း။ လောကိယေ သုပန၊ ပေ၊ ဝိသုံဝိသုံ’လောကီစိတ်တို့တွင်ကား ကာမာ ဝစရကုသိုလ်စိတ်၌သာ ဝိရတိ ယှဉ်သည့်၊ ထိုသို့ ယှဉ်ရာဝယ် ကဒါစိ’ဒုစရိုက် ဒုရာဇီဝတို့မှ ရှောင်ကြဉ်ရာ တရံတခါသာ ယှဉ်သည်။ [လောကုတ္တရာစိတ်၌ ကဲ့သို့ မြဲ မယှဉ် ဟု ရွှေဝါကျက “နိယတာ ” ကို စောင်းသော စကားတည်း။] ထို့ကြောင့် ဘုရားဖူး တရားနာ စသည်ဖြင့် မဟာကုသိုလ်စိတ်တွေ ဖြစ်နေသော်လည်း ရှောင်ကြဉ်မှု သဘော မပါ ရှောင်ကြဉ်စရာ ဒုစရိုက် မရှိသောကြောင့် ဝိရတိစေတသိက်များ ယှဉ်လျက် မပါချေ။ - ဝိသုံ ဝိသံ — ထိုသို့ တရံတခါ ယှဉ်ပြန်ပါလည်း အသီးအသီး တပါးစီ တပါးစီသာ ယှဉ်သည့်၊ ဝစီ ဒုစရိုက်မှ ရှောင်ကြဉ်၍ သမ္မာဝါစာ ယှဉ်ခိုက် သမ္မာကမ္မန္တ 'သမ္မာအာဇီဝတို့ မယှဉ်၊ ကာယဒုစရိုက်မှ ရှောင်ကြဉ်၍ သမ္မာ --- ## PAGE 45 - စေတသိက်ပိုင်း ၃။ ပန-ကား။ အပ္ပမညာသော-အပ္ပမညာစေတသိက် တို့ သည်၊ ဒွါဒသသု – တဆဲ့ နှစ်ပါးကုန်သော၊ ပဉ္စမာနဝဇ္ဇိတ မဟဂ္ဂတ စိတ္တေသုစေဝ-ပဉ္စမဈာန်စိတ်သည် ကြဉ်အပ်သော မဟဂ္ဂုတ်စိတ် တို့၎င်း၊ ကာမာဝစရ ကုသလေသုစ - ကာမာ ဝစရ ကုသိုလ်စိတ်တို့၎င်း၊ သဟေတုက က၁မ၁ဝရကြိယ စိတ္တေသုစ-သဟိတ် က၁မ၁စရ ကြိယာစိတ်တို့၎င်း၊ ဣတိ- ဤသို့၊ အဋ္ဌပီသတိ စိတ္တေသွေ၀- ၂ ဂ ပါးသော စိတ်တို့၌သာ လျှင်၊ကဒါစိ- သတွာပညတ်ကို အာရုံပြု၍ သနားမှ, ဝမ်းမြော မျှဖြစ်ရာ တရံတခါ၌၊ န၁န၁-၂ပါး မတွဲ, တကွဲဘပြား အသီး အခြားတို့သည်၊ ဟုတွာ-ဖြစ်ကုန်၍၊ ဇ၁ယန္တိ-ဖြစ်ကုန်၏။ ကမ္မန္တ ယှဉ်ခိုက်, ကျန်နှစ်ပါး မယှဉ်။မိစ္ဆာဇီဝမှ ရှောင်ကြဉ်၍ သမ္မာအာဇီဝ ယှဉ်ခိုက်, ကျန်နှစ်ပါးမယှဉ် ဟူလို၊ [ လောကုတ္တရာစိတ်၌ကဲ့သို့ တပြိုင်နက် တပေါင်းထည်း မယှဉ်နိုင်ဟု ရှေးဝါကျက “ ဧကတော” ကို စောင်းသည်၊ ဤ ၂ နံပါတ် ဝါကျအရ ဝိရတိ ၃ ပါးသည် လောကုတ္တရာစိတ် ဂ, မဟာ ကုသိုလ် ဂ, ပေါင်း ၁၆ ပါးသော စိတ်၌ ယှဉ်၏ ဟု မှတ်ခဲ့ပါ။ ၃ ။ - အပ္ပမညာ ယောပန ၊ ပေ ၊ ဟုတွာ ဇာယ > န္တိ — အပ္ပမညာ စေတသိက် ၂ သည် ပဉ္စမဈာန်စိတ်ကြဉ် မဟဂ္ဂုတ် ၁၂ပါး, မဟာကုသိုလ် ဂ, မဟာကြိယာ ဂ, ပေါင်း ၂ဂ ပါးသောစိတ်၌ ယှဉ်သည်၊ ထိုသို့ ယှဉ်ရာဝယ်, ကဒါ့8 – သတွာပညတ်ကို အာရုံပြု၍ သနားမှု-ဝမ်းမြောက်မှ ဖြစ်သည့် အခါသာ ယှဉ်၏။“ဘုရားစသည့်ကို အာရုံပြုသည့်အခါ မယှဉ်နိုင်”ဟူလို။ နာနာ — ထိုကဲ့သို့ တရံတခါ ယှဉ်ပြန်ပါလည်း နှစ်ပါးစုံ၍ မယှဉ်နိုင်, တသီးတခြား တပါးစီ ယှဉ်သည့်၊ “ ဒုက္ခိတသတ္ထာကို အာရုံပြု၍ သနားမှ -- နိဿယနှင့်အဓိပ္ပါယ် ပန−ဝါဒအထူး မိန့်ဆိုဗြူးအံ့၊ ဒဣ- ၂ ဂ ပါးသော စိတ် တို့တွင်၊ ဥပေက္ခာ သဟဂတေသု-ဥပေက္ခာ သဟဂုတ် ဂ ပါး တို့၌၊ ကရုဏာ မုဒိတ၁- ကရုဏာ မုဒိတာ စေတသိက်တို့ သည်၊ နသန္တိ – မရှိကုန်၊ ဣတိ-ဤသို့၊ ကေစိ – အချို့ဆရာတို့ သည်၊ ဝဒန္တိ – ဆိုကြကုန်၏။ - - ၄။ ပန−ကား၊ ပညာ-ပညာစေတသိက်သည်၊ ဒွါဒသသု- ၁ ၂ ပါး ကုန်သော၊ ဉာဏသမ္ပယုတ္တက၁မ၁ဝရ စိတ္တေသု ဝေဝ’ဉာဏသမ္ပယုတ် က၁မ၁ဝစရစိတ်တို့၎င်း၊ သဗ္ဗေသုဝိ- အလုံးစုံလည်းဖြစ်ကုန်သော၊ ပဉ္စတ္တံ သမဂ္ဂတလောကုတ္တရ " ဖြစ်သည့်အခါ ကရုဏာယှဉ်၍, မုဒိတာ မယှဉ်၊ သုခိတသတွာကို အာရုံပြု၍ ဝမ်းမြောက်မှုဖြစ်သည့်အခါ မုဒိတာသာယှဉ်၍, ကရုဏာ မယှဉ် ဟူလို။ ကေစိဝါဒ။ ။အချို့ဆရာတို့ကား “ထို ၂ဂ ပါးတွင် မဟာကုသိုလ် ဥပေက္ခာသဟဂုတ် ၄, မဟာကြိယာ ဥပေက္ခာသဟဂုတ် ၄, ပေါင်း ဂ ပါး၌ ကရုဏာ မုဒိတာ မယှဉ်ထိုက် ” ဟု ဆိုကြ၏၊ ထိုဝါဒကို ဘာသာဋီကာ၌ စိစစ်ထားသည်၊ ကျက်မှတ်နှင့်ရန်ကား………………………… ပ [ဆောင်] လေ့လာပြီးသား, ကျမ်းဂန်များကို, မထားသတိ, ချွတ်နိုင်ဘိသို့, မုဒိ ကရုဏာ, ဘာဝနာ၏, အပ္ပနာ ရှေ့တန်း, ကမ္မဋ္ဌာန်း၌, စီးဖြန်းဝါး ဝ, အသား ကျက, သောမန ဥပေက်, လှည့်စီ ဖြစ်ကြောင်း, ရှိစကောင်းမို့, ၎င်းဝါဒ, ကေစိပြ,အောက်ချ ထေရ်ရှင် မိန့်သတည်း။ ၄။ ပညာ ၊ ပေ ၊ သမ္ပယောဂ ဂစ္ဆတိ-ပညာစေတသိက်သည် ဥာဏ သမ္ပယုတ် ကာမာဝစရစိတ် ၁၂, မဟဂ္ဂုတ်လောကုတ္တရာစိတ် ၃၅, ပေါင်း ---