## PAGE 81 ၁၅ ) - ပကိဏ်းပိုင်း ဖြစ်ကုန်၏၊ )ဣတိ - ဤသို့၊ ပဉ္စာ - ငါးပါး အပြားအားဖြင့်၊ ပရိဒီပယေ – ပြရာ၏။ $6 " ယထာက္ကမံ ပဉ္စာ ပရိဒီပယေ” အရ ဧကဒွါရိက | ပဉ္စဒွါရိက | ဒွါရှိက ဆဒ္ဒါရိကဝိမုတ္တ သဗ္ဗထာဒွါရဝိမုတ္တ ဆတ္တိသတ် တီဏိ | ဧကတ္တိ”သ ဒသာ နဝာ ဤသို့ ၅ ပုံခွဲပြပြီးလျှင်“တေသုပနပဉ္စဝိညာဏာစော”စသော အကျယ် ပါဠိကို ကြည့်၍ သတ္တိသတိ စသော သင်္ချာတို့၏ သင်္ချေယျများကိုလည်း ရေတွက်လေ။ စေတသိက်ကို ရေတွက်ခြင်း။အပ္ပမညာ ၂ သည် သတ္တာ ဟူသော ပညတ်တရားကို အာရုံပြု၏၊ စက္ခုဒွါရ စသော ၅ ဒ္ဓါရကား ရူပါရုံ သဒ္ဒ ဂန္ဓ ရသ ဖေါဋ္ဌဗ္ဗာရုံဟူသော ပရမတ်တို့ကို အာရုံပြုသော စိတ်စေတသိက်တို့၏ ဖြစ်ရာတည်း၊ ထို ့ကြောင့် အပ္ပမညာ ဒွေးသည် စက္ခုစသော ၅ ဒွါရ၌ မဖြစ်ထိုက်, မနောဒွါရ၌သာ ဖြစ်ထိုက်သည်၊ ကျန် စေတသိက်များကား ဒွါရ ၆ ပါးလုံး၌ ဖြစ်ထိုက်၏ ဟု ဒွါရဖြင့် စေတသိက်တို့ကိုလည်း သင်္ဂြိုဟ် ရေတွက်လေ။ လေ့ကျင့်ခဏ်း မေးခွန်းများ က။ အဘယ် စကားရပ်ကို ဒွါရသင်္ဂဟ ဟု ခေါ်သနည်း။ ☐ 11 ဒွါရအပြား မည်မျှရှိသနည်း, သရုပ် ရေတွက် ပြီးလျှင် တရားကိုယ် ကောက်ပြပါ။ ။ မ ၈ ။ နိဿယနှင့်အဓိပ္ပါယ် ဒွါရသဒ္ဒါသည် အဘယ်အနက်ကို ဟောရင်း ဖြစ်သနည်း။ ဃ။ စက္ခုပသာဒစသည်ကို အဘယ့်ကြောင့် ဒွါရဟု ခေါ်နိုင်သနည်း။ C I စက္ခုဒွါရ၌ ဖြစ်သော စိတ်များကို သင်္ဂြိုဟ်ထောက်၍ ရေတွက်ပါ။ ၁၅၃ စ ။ သောတ ဃာန ဇိဝှါ ကာယဒွါရတို့၌ အသီးသီးဖြစ်နိုင်သော စိတ် များကို သင်္ဂြိုဟ်ထောက်၍ သရုပ်ကောက်ပြပါ။ ဆ။ မနောဒွါရ၌ ဖြစ်နိုင်သောစိတ်ကို သင်္ဂြိုဟ်ထောက်၍ သရုပ်ကောက်ပါ။ ပဉ္စဒွါရ၌ မရနိူင်သော စေတသိက်ကို အကြောင်းနှင့်တကွ ပြပါ။ ဈ ။ ဒွါရဝိမုတ်စိတ် မည်မျှ ရှိသနည်း, သင်္ဂြိုဟ်ထောက်၍ သရုပ်ကော်ပြပါ။ ည။ သင်္ဂဟဂါထာကို အနက်ပေးပါ။ ဋ ။ ဧကဒွါရိကစိတ် ဆတ္တိသကို အကျယ်ပါဠိထောက်၍ သရုပ်ကော်ပြပါ။ 11 ဌ ။ ပဉ္စဒွါရိကစိတ် တီဏိကို အကျယ်ပါဠိထောက်၍ သရုပ်ကောက်ပါ။ ဍ ။ ဆဒွါရိကစိတ် ဧကတ္တိ ံသကို အကျယ်ပါဠိထောက်၍ သရုပ်ကော်ပါ။ အဘယ်ကိစ္စ တပ်ခိုက် ဆဒ္ဒါရှိက, အဘယ်ကိစ္စ တပ်ခိုက် ဒွါရဝိမုတ္တ ဖြစ်သနည်း။ ၁။ ဏ။ သဗ္ဗထာ ဒွါရဝိမုတ်စိတ် နဝဓာကို အကျယ် ပါဠိထောက်၍ သရုပ် တ။ ကောက်ပါ။ ထိုစိတ်များ အဘယ့်ကြောင့် အချင်း ခပ်သိမ်း ၆ ဒွါရမှ လွှတ်ရ သနည်း။ Jo --- ## PAGE 82 ၁၅၄ အာရမဏသင်္ဂဟ - ပကိုဏ်းပိုင်း - ၁။ အာလမ္ဗနသင်္ဂဟေ− အာလမ္ဗနသင်္ဂဟ ၌၊ (လဗမာန၁န် – န်သော၊) အာရမဏား န၁မ – အာရုံတို့ မည်သည်၊ ရူပါရမဏံ – ရူပါရုံ၎င်း၊ သဒ္ဒါ ရမဏိ’သဒ္ဒါရုံ၎င်း၊ ဂန္ဓာရမဏံ-ဂန္ဓာရုံ၎င်း၊ ရသာရမဏံ- ရသာရုံ၎င်း၊ ဖေါဋ္ဌဗ္ဗ၁ရမဏံ – ဖေါဋ္ဌဗ္ဗာရုံ၎င်း၊ ဓမ္မာရမဏံစ- ဓမ္မာရုံ၎င်း၊ ဣတိ-ဤသို့၊ ဆဋ္ဌိဓာန်− ခြောက်ပါး အပြားရှိကုန် သည်၊ ဘဝန္တိ−န်၏။ ၂။ တက္က-ထို ခြောက်ပါးသော အာရုံတို့တွင်၊ ရူပမေဝ- အဆင်းသည်ပင်၊ ရူပါရမဏံ-ရူပါရုံမည်၏တထာ-ထို အတူ၊ အာရမဏသင်္ဂဟ ။ ။အာရုံ အပြားအားဖြင့် စိတ်စေတသိက်တို့ကို သင်္ဂြိုဟ်ရေတွက်ရာ စကားရပ်ကို “အာရမဏသင်္ဂဟ”ဟု ခေါ်သည်) 66 ၁။ အာရမဏာနိနာမ၊ပေ၊ဆဗ္ဗိဓာနိ’ဤစကားကား အရင်းခံအာရုံ အပြားကို ရှေးဥးစွာပြသော စကားတည်း။ " ,, အာရမဏ— [အာ+ရမု’ယု။ ယု ပစ္စည်းကို အနပြု, နု-ကို ဏ ပြန်၍ “အာရမဏ” ဟု ပုဒ်မှန် ဖြစ်၏၊] အာရမဏသဒ္ဓါသည် “ မွေ့လျော်ရာ ဟူသော အနက်ကို ဟော၏၊ ဥယျာဉ်ပန်းမာလ်သည် လူတို့၏ မွေ့လျော်ရာ ဖြစ်သလို ရူပါရုံ စသည်တို့လည်း စိတ်စေတသိက်တို့ မွေ့ လျော်ရာဖြစ်သည်) အာလမ္ဗန— အာ+လဗိ’ယု။ ယု ကို အနပြု, လ နေခံ၌ နိဂ္ဂဟိတ် လာ, မ-ပြုပြီးလျှင် “အာလမ္ဗန” ဟု ပုဒ်မှန် ဖြစ်၏၊ ]အာလမ္ဗန သဒ္ဒါသည့် ဇွဲကိုင်အပ်” ဟူသော အနက်ကို ဟော၏၊ မစွမ်း မသန်သော လူနာ, အဘိုးကြီးများသည် တောင်ဝှေး’သို့မဟုတ် ကြိုးတန်းကို ကိုင်၍ ထရ ထိုင်ရ သကဲ့သို့ စိတ်စေတသိက်များလည်း အာရုံတခုခုကိုစွဲ၍ ဖြစ်ကြရသည့်) 66 ,, နိဿယနှင့်အဓိပ္ပါယ် - ၁၅၅ သဒ္ဒါဒယော ( ၉၀ ) - အသံ အစရှိသည်တို့သည်ပင်၊ သဒ္ဒါ ရမဏ-သဒ္ဒါရုံအစရှိသည်တို့ မည်၏။ ၃။ ပန-အထူးကား၊ဓမ္မာရမဏိ-ဓမ္မာရုံကို၊ ပသ၁ဒ သုခုမ ရူပ စိတ္တစေတသိက နိဗ္ဗာန ပညတ္တိဝသေန-ပသာဒရုပ်,သုခုမ ရုပ်, စိတ်, စေတသိက်, နိဗ္ဗာန်, ပညတ်တို့၏ အပြားအားဖြင့်၊ ဆာ-ခြေခံပါး အပြားတို့ဖြင့်၊ သင်္ဂယတိ-ပေါင်းယူအပ်၏။ ၄။ တတ္ထ-ထိုခြောက်ပါးသောအာရုံတို့တွင်၊ စက္ခုဒွါရိက စိတ္တာနံ – စက္ခုဒွါရိက စိတ်တို့၏၊ သန္ဓေသံပိ - အလုံးစုံတို့၏ - ၂။ တတ္ထရူပမေဝ၊ပေ၊သင်္ဂယှတိ’ဤစကားရပ်ကား အာရုံ ၆ ပါး၏ တရားကိုယ် အရကောက်နှင့် ဝစနတ္ထကိုပြသော စကားစုံတည်း၊ ထိုစကား မှန်၏ “ရူပမေဝ ရူပါရမဏိ” ဖြင့် အဖြူ အနီ စသော အဆင်းကို ရူပါရုံ ဟု အရကောက်၍, ရူပနှင့်အာရမဏကို “ ရူပမေဝ+အာရမဏံ, ရူပါရမဏိ ဟု ကမ္မဓာရည်းသမာသ် တွဲစပ်စေလိုကြောင်းကို ပြသည်။ 66 တထာသဒ္ဒါဒယော(သဒ္ဓါဒယော၌ အာဒိသဒ္ဒါဖြင့် ဂန္ဓ (အနံ့) ရသ (အရသာ) ဖေါဋ္ဌဗ္ဗ (အတွေ့) တို့ကိုယူ၊ ဓမ္မကိုကား သီးခြား ယူလတံ့၊ တထာ’ဖြင့် “ သဒ္ဓေါယေဝ+အာရမဏံ, ဂန္ဓောယေဝ’ရသောယေဝ = ဖေါဋ္ဌဗ္ဗမေဝ-ဓမ္မောယေဝ+အာရမဏံ” ဟူသော ဝစနတ္ထကို၎င်း, ထို ဝစ နတ္ထတို့အရ အသံစသည်ကို ကောက်ယူဘို့ကို၎င်း, ညွှန်ပြသည်။ ,, ၃။ ဓမ္မာရမဏံ၊ပေ၊ဆဓာသင်္ဂယှတိ’ဓမ္မာရုံကိုကား ၆ ပါး အပြား အားဖြင့် ပေါင်းယူ ရေတွက်ရမည်။ “၁’ပသာဒရုပ် တမျိုး, ၂ -သုခုမရုပ်, ၃-စိတ်, ၄-စေတသိက်, ၅-နိဗ္ဗာန်, ၆-ပညတ်တမျိုး အားဖြင့် ဓမ္မာရုံအမျိုး အစား ၆ မျိုးရှိသည်) ဟူလို။ --- ## PAGE 83 ၁၅ ၆ - - ပကိဏ်းပိုင်း လည်း၊ ရူပမေဝ - ရူပါရုံသည်သာလျှင်၊ အာရမဏံ - အာရုံ သည်၊ (ဟောတိ-ဖြစ်၏၊)တံခ’ထိုရူပါရုံသည်လည်း၊ ပစ္စုပ္ပန္နံ- ပစ္စုပ္ပန်ရူပါရုံသာတည်း၊ တထာ - ထို ့အတူ၊ သောတဒွါရိက စိတ္တာဒီန8 – သောတဒွါရိကစိတ် အစရှိသည် တို့၏လည်း၊ [ အခဒိသဒ္ဒါဖြင့် ဃာန ဇိဝှါ ကာယဒွါရိက စိတ်များကို ယူ၊ သဒ္ဒါနိ-သဒ္ဒါရုံ အစရှိသည်တို့သည်၊ အခဒိဖြင့် ဂန္ဓ ရသ ဖေါဋ္ဌဗ္ဗကိုယူ၊ (အာရမဏာနိ-အာရုံတို့သည်၊ဟေ၁န္တိ-န်၏) တာခိုစ - ထို သဒ္ဒါရုံ အစရှိသည်တို့သည်လည်း၊ ပစ္စုပ္ပန္နာနိ ယော-ပစ္စုပ္ပန်တို့ချည်သာတည်း။ ၅။ ပန-အထူးကား၊ မနောဒွါရိကစိတ္တာနံ – မနောဒွါရိက စိတ်တို့၏၊ ဆဋ္ဌိဓံပိ – ခြောက်ပါး အပြားရှိသော အာရုံသည် လည်း၊ပစ္စုပ္ပန္နံ-ပစ္စုပ္ပန်သည်၎င်း၊ အတီတံ-အတိတ်သည်၎င်း၊ ၄။ တတ္ထစက္ခုဒွါရိက၊ပေ၊ပစ္စုပ္ပန္နာနိယေဝ-ဒွါရသင်္ဂဟ၌ပြခဲ့သော စက္ခုဒွါရိကစိတ် ၄၆ ပါးလုံး၏ အာရုံကား ရူပါရုံသာတည်း၊) ၎င်း ရူပါရုံ သည် (ပစ္စုပ္ပန်ရူပါရုံ-အတိတ်ရူပါရုံ-အနာဂတ်ရူပါရုံ ဟု သုံးမျိုး ရှိသည်တွင် ပစ္စုပ္ပန်ရူပါရုံ တမျိုးသာ ဖြစ်ရမည် ဟူလို၊ [ ဖြစ်ဆဲအာရုံကို ပစ္စုပ္ပန်, ဖြစ်ပြီး အာရုံကို အတိတ်, ဖြစ်လတံ့အာရုံကို အနာဂတ် ဟု ခေါ်သည်။ ] သောတဒွါရိကစိတ် ၄၆ ၏ အာရုံကား ပစ္စုပ္ပန်သဒ္ဒါရုံ၊ ဃာနဒွါရိက နှင့် ဂန္ဓာရုံ, ဇိဝှါဒွါရိကနှင့် ရသာရုံ, ကာယဒွါရိကစိတ် ၄၆ ၏ အာရုံကား ပစ္စုပ္ပန်ဖေါဋ္ဌဗ္ဗာရုံတည်း-ဟု သိလေ၊ ၎င်းစိတ်များ၏ ပစ္စုပ္ပန်အာရုံ တမျိုးစီ ကိုသာ အာရုံပြုနိုင်ကြောင်းကား ဝီထိပိုင်း၌ အလွန်ထင်ရှားလတ္တံ့။ နိဿယနှင့်အဓိပ္ပါယ် ၁၅၇ အနာဂတံ-အနာဂတ်သည်၎င်း၊ ကာလဝိမုတ္တံစ-ကာလဝိမုတ် သည်၎င်း၊ ( ဟုတွာ-ဖြစ်၍၊ ) ယထာရဟံ - ထိုက်သည်အား လျော်စွာ၊ အာရမဏံ-အာရုံသည်၊ ဟေ၁ဘိ-ဖြစ်၏။ ၆။ ပဋိသန္ဓေဘဝင်္ဂရတိ သင်္ခါတာန’ပဋိသန္ဓေ ဘဝင် ရတိ ဟု ဆိုအပ်ကုန်သော၊ ဒွါရဝိမုတ္တာနဉ္စ - ဒွါရဝိမုတ်စိတ် တို့၏ လည်း၊ ဆဋ္ဌိဓံပိ – ခြေခံပါး အပြားရှိသော အာရုံသည်လည်း၊ ယထာသမ္ဘဝံ – ဖြစ်သင့်သည်အားလျော်စွာ၊ ယေဘုယျေန များသောအားဖြင့်၊ ဘဝန္တ ရေ-အခြားမဲ့ လွန်ခဲ့ပြီးသော ဘဝ ၅။ မနောဒွါရိက ၊ ပေ ၊ အာရမဏိဟောတိ-‘မနောဒွါရိကစိတ် ၆၇ ပါး တို့၏ အာရုံကား ပဉ္စဒွါရိကစိတ်များကဲ့သို့ အာရုံ တမျိုးထည်း မဟုတ်၊ ဆဗ္ဗေဓ ပိ – ရူပါရုံ ၊ ပေ ၊ ဓမ္မာရုံအားဖြင့် ခြောက်ပါးလုံးပင် ဖြစ်၏။ ပစ္စုပ္ပန္နမတီတံအနာဂတၱကာလဝိမုတ္တဉ္စ’ပဉ္စဒွါရိကစိတ်တို့၏ အာရုံ ကဲ့သို့ ပစ္စုပ္ပန်တမျိုးထည်း မဟုတ်၊ ပစ္စုပ္ပန်အာရုံလည်း ရှိ၏, အတိတ်အာရုံ အနာဂတ်အာရုံလည်းရှိ၏၊ ကာလဝိမုတ်(ပစ္စုပ္ပန် အတိတ် အနာဂတ်ကာလ သုံးပါးမှ အလွတ်)အာရုံများလည်း ရှိသည်။ [နိဗ္ဗာန်နှင့်ပညတ်ကို ရည်ရွယ်၍ ကာလဝိမုတ်ဟု ဆိုသည်။နိဗ္ဗာန်သည် မပျက်မစဲ အမြဲတည်၏။ ထို ့ကြောင့် အတိတ်က ဖြစ်ခဲ့ပြီ, ပစ္စုပ္ပန်၌ ဖြစ်ဆဲ, အနာဂတ်၌ ဖြစ်လတံ့ဟု မဆိုထိုက်)ပညတ် – ဟူသည်လည်းဥပါဒ် ဒီ ဘင် အားဖြင့် အထင်အရှား မရှိ ထိုကြောင့် ဖြစ်ပြီး’ဖြစ်ဆဲ’ဖြစ်လတံ့ ဟု မဆို နိုင်ရကား နိဗ္ဗာန်နှင့် ပညတ်သည် ကာလ ၃ ပါးမှ လွတ်၏။ ] ယထာရဟံ’ထိုအားလုံး အာရုံကို စိတ်တခုထည်းက ပြွတ်သိပ်၍ အာရုံ ပြုနိုင်သည်ဟုလည်း မမှတ်ရ၊ထိုက်သင့်သလိုဘဲ အာရုံဖြစ်ကြသည်, အာရုံပြုခံ ကြသည့်၊ ထိုက်သင့်သလို အာရုံပြုခံကြပုံကို ဘာသာဋီကာ မနောဒွါရ ဝီထိ ခဏ်း၌ အစွမ်းကုန်သိရလတ္တံ့။ --- ## PAGE 84 ၁၅၀ ပကိဏ်းပိုင်း တပါး၌၊ ဆဒွါဂ္ဂဟိတံ-ခြောက်ဒွါရသည် ယူအပ်သည်၎င်း၊ ပစ္စုပ္ပန္နံဝါ-ပစ္စုပ္ပန်သည်သော်၎င်း၊ အတီတံဝါ-အတိတ်သည် သော်၎င်း၊ ပညတ္တိဘူတံဝါ-ပညတ်ဖြစ်၍ ဖြစ်သည်သော်၎င်း၊ ကမ္မ ကမ္မနိမိတ္တ ဂတိနိမိတ္တသမ္မတံ-ကံ,ကမ္မနိမိတ်, ဂတိနိမိတ် ဟု သမုတ်အပ်သည်၎င်း၊ (ဟုတွာ-ဖြစ်၍၊) အာရမဏံ - အာရုံ သည်၊ ဟောတိ-၏။ 66 OIGUI - ၆။ ဒွါရဝိမုတ္တာနိစ ၊ ပေ ၊ အာရမဏံဟောတိ’— ဤစကားသည် “ဒွါရဝိမုတ်”ဟု ခေါ်သော ပဋိသန္ဓေ ဘဝင် စုတိစိတ်တို့၏ အာရုံကိုပြသော စကားတည်း၊ ဤစကား၌ “ ဆဗ္ဗိဓံဝိ ” အရ ရူပါရုံ စသော အာရုံ ၆ ပါး ဖြစ်ကြောင်းကိုလည်း သတိပြုပါ။ .. " ဆဒွါရဂ္ဂဟိတံ ပစ္စုပ္ပန္နမတီတံပညတ္တိဘူတံဝါ—(သတ္တာတို့စုတေခါ နီး၌ စုတိ၏ရှေ့က ကပ်လျက် တဆက်ထည်းနေသော ဇောဝီထိကို“မရဏာ သန္နဇော” ဟု ခေါ်သည်။) ထိုမရဏာသန္နဇော၏ အာရုံများသည် ရူပါရုံ စသော အာရုံ ၆ ပါးတွင် တပါးပါးပင် ဖြစ်သောကြောင့် ဒွါရ ၆ ပါးဖြင့် ထိုက်သင့်သလိုယူ၏၊ ထိုအာရုံများတွင် အချို့ မှာပစ္စုပ္ပန်, အချို့ မှာအတိတ်, အချို့ကား (ကာလ ၃ ပါးမှ အလွတ်ဖြစ်သော) ကာလဝိမုတ် ပညတ်တရား များတည်း။ ကမ္မ ကမ္မနိမိတ္တ ဂတိနိမိတ္တသမ္မတံ‘ထိုအာရုံများကို ရူပါရုံ သဒ္ဒါရုံ စသည်ဖြင့် ပင်ကိုယ်နာမည်ကို အသုံးမပြုဘဲ - အဘိဓမ္မာ ထုံးစံအရ “ ကံ ကမ္မနိမိတ် ဂတိနိမိတ်”ဟု သမုတ်ထားသည်၊ [ ကံ ကမ္မနိမိတ် ဂတိနိမိတ် အခွဲ မှာ ဘုံပိုင်းအဆုံး၌ ထင်ရှားလတံ့၊ ] နောက်ဘဝသစ်၌ ဖြစ်လတ္တံ့သော ပဋိ သန္ဓေ ဘဝင် စုတိစိတ်တို့သည် အခြားမဲ့ လွန်ခဲ့ပြီးစ ဘဝဟောင်းက ဆဒွါရိက မရဏာသန္နဇောသည် ယူပေးအပ်သော ကံ ကမ္မနိမိတ် ဂတိနိမိတ်”သုံးပါး တွင် တပါးပါးကို အာရုံပြုကြရိုး ဖြစ်သည်။) နိဿယနှင့်အဓိပ္ပါယ် - ၁၅ ၉ ၇။ တေသု-ထို စိတ်တို့တွင်၊ စက္ခုဝိညာဏ၁ဒီနိ – စက္ခု ဝိညာဏ် အစရှိသော စိတ်တို့သည်၊ ယထာက္ကမံ - အကြင် အကြင် အစဉ်ရှိတိုင်း၊ ရူပါဒိ ဧကေကာရမဏာနေဝ - ရူပါရုံ အစရှိသော တပါးတပါးစီသာ အခရုံရှိကြကုန်၏။ - ၈။ ပန−ကား၊ မနောဓာတျတ္တိကံ-မနောဓာတ် သုံးခုတို့၏ အပေါင်းသည်၊ ရူပါဒိပဉ္စာရမဏံ-ရူပါရုံ အစရှိသော ငါးပါး သော အာရုံရှိ၏။ 66 ယေဘုယျေန’သို့သော် အမြဲမဟုတ်, တချို့ ဘဝမှာ မရဏာသန္နအခါ၌ ယူပေးမည့် မရဏာသန္နဇောပင် မရှိသောကြောင့် ယေဘုယျနည်းဟု မှတ်။ ဤ စကားစဉ်အရ “ ပဋိသန္ဓေစိတ် ဘဝင် စုတိစိတ် တို့သည် များသော အားဖြင့် အခြားမဲ့လွန်ခဲ့ပြီးစ ဘဝဟောင်း၌ ဆဒွါရိက မရဏာသန္နဇော ယူပေးအပ်သော ပစ္စုပ္ပန် အတိတ် ပညတ်ဖြစ်၍ ကံ ကမ္မနိမိတ် ဂတိနိမိတ် ဟု သမုတ်အပ်သော အာရုံ ၆ ပါးတွင် တပါးပါးကို ထိုက်သလို အာရုံပြ သည်” ဟု မှတ်၊ ပါဠိကြည့်၍ ဤစကားကို နှုတ်တက်ပါစေ။ - ၇။ တေသုစက္ခုဝိညာဏာဒီနိ — ဤ “တေသုစက္ခုဝိညာဏာဒီ”မှ စ၍ “ လောကုတ္တရစိတ္တာနိ နိဗ္ဗာနာရမဏာနိ ” တိုင်အောင် စကားစုကား ထိုထို အာရုံကို အာရုံပြုနိုင်သော စိတ်များကို အပေါင်း ရေတွက်၍ ပြသော စကားရပ်တည်း၊ စေတသိက်ပိုင်းလာ သင်္ဂဟနည်းမျိုးပင် ဖြစ်သည်။ စက္ခုဝိညာဏာဒီနိ၌ အာဒိသဒ္ဒါဖြင့် သောတဝိညာဏ် ဃာန ဇိဝှါ ကာယဝိညာဏ်တို့ကို ယူ၊ ယထာက္ကမံ– အရ စက္ခုဝိညာဏ်စိတ်က ရူပါရုံ ၁ ပါးကို အာရုံပြု၏, စသည်ဖြင့် သိလေ။ ဂ။ မနောဓာတုတ္တိကံ ပန ရူပါဒိပဉ္စာရမဏံ ‘မနောဓာတ် ၃ ပါး ကား ၅ ဒွါရ၌ ဖြစ်သောကြောင့် ရူပါရုံစသော အာရုံ ၅ ပါးကို အာရုံပြု၏။ --- ## PAGE 85 ၁၆ဝ ပကိဏ်းပိုင်း @။ သေသာနိ-ကြွင်းကုန်သော၊ ကာမာဝစရ ဝိပါကာနိ- ကာမဝိပါက်စိတ်တို့၎င်း၊ ဟသနစိတ္တဉ္စ-ဟသိတုပ္ပါဒ်စိတ်၎င်း၊ ဣတိ-ဤစိတ်တို့သည်၊ သဗ္ဗိထာပိ-အလုံးစုံသော အပြားအား ဖြင့်လည်း၊ ကာမာဝစရာရမဏ၁နေ၀-ကာမ တရားသာလျှင် အာရုံ ရှိကုန်၏။ ၁၀။ အကုသလာနိစေ၀-အကုသိုလ်စိတ်တို့၎င်း၊ ဉာဏ ဝိပ္ပယုတ္တကာမာဝစရ ဇဝနာနိစ-ဉာဏဝိပ္ပယုတ်ကာမာဝစရ ဇောတို့၎င်း၊ ဣတိ-၏ ၂ဝ သော စိတ်တို့သည်၊ လောကုတ္တရ ၀ဇ္ဇီတသဗ္ဗာရမဏာနိ – လောကုတ္တရာသည် ကြဉ်အပ်သော အလုံးစုံသော အာရုံ ရှိကုန်၏။ ၉။ သေသာနိ ၊ ပေ ၊ ကာမာဝစရာရမဏာနေဝ——သေသ ပုဒ်၏ အပါဒါန်ကို ဆိုခဲ့ပြီးသော ဒွေးပဉ္စဝိညာဏ်နှင့် သမ္ပဋိစ္ဆိန်းဒွေး ဟူသော ဝိပါက်စိတ်များကိုခံ၊ ကာမဝိပါက် ၂၃ တွင် ဆိုခဲ့ပြီးသော ဒွေးပဉ္စဝိညာဏ် သမ္ပဋိစ္ဆန်းမှ တပါး ကျန် ကာမဝိပါက် ( မဟာဝိပါက် သန္တီရဏ ) ၁၁ နှင့် ဟသိတုပ္ပါဒ်တို့ကား ကာမတရားကိုသာ အာရုံပြု၏။ [ – ကာမာဝစရာ ရမဏာနေဝ ” ၌ ဧဝဖြင့် မဟဂ္ဂုတ်စသော အာရုံ များကို ကန့်သည်၊ ကာမစိတ် ၅၄ – ယှဉ်ဘက် စေတသိက်နှင့် ရုပ်တရား များကို ကာမတရား ဟု ခေါ်၏။ ] ၇’ဂ’၉’ဝါကျတို့၌ ပြခဲ့သော စိတ်ပေါင်း ၂၅ ပါးတို့၏ အာရုံသည် ကာမတရားချည်းသာ ဖြစ်၏။ ထိုကြောင့် ကာမတရားကိုသာ အမြဲအာရုံ ပြုသော စိတ်ပေါင်း ၂၅ ဟု မှတ်သားထားခဲ့ပါ၊ သင်္ဂဟဂါထာ၌ “ပဉ္စဝီသ ပရိတ္တမှိ ” အရ ဖြစ်လိမ့်မည်။ " နိဿယနှင့်အဓိပ္ပါယ် ၁၆၁ ၁၁။ ဉာဏသမ္ပယုတ္တ ကမ်ာ၀စရ ကုသလာနိစေ၀- ဉာဏသမ္ပယုတ် ကာမာဝစရကုသိုလ်ဇောတို့၎င်း၊ပဉ္စမာန သင်္ခါတံ- ပဉ္စမဈာန် ဟု ဆိုအပ်သော၊ အဘိညာကုသလဉ္စ- အဘိညာဏ်ကုသိုလ်ဇော၎င်း၊ ဣတိ-၏ ၅ ပါးသောစိတ်တို့ သည်၊ အရဟတ္တမဂ္ဂဖလ ဝဇ္ဇီတသဗ္ဗာရမဏာနိ – အရဟတ္တ မဂ် အရဟတ္တဖိုလ်သည် ကြဉ်အပ်သော အလုံးစုံသော အာရုံ ရှိကုန်၏။ ၁၂။ ဉာဏသမ္ပယုတ္တကာမာဝစရ ကြိယာနိသေဝ-ဉာဏ သမ္ပယုတ် ကာမာဝစရ ကြိယာစိတ်တို့၎င်း၊ ကြိယာဘိညာ- ၁၀။ အကုသလာနိ ၊ ပေ ၊ လောကုတ္တရဝဇ္ဇိတသဗ္ဗာရမဏာနိဿ အာရုံသည် အချုပ်အားဖြင့် ၃-ကာမအာရုံ, ၂-မဟဂ္ဂုတ်အာရုံ, ဥ-ပညတ် အာရုံ, ၄-လောကုတ္တရာ (နိဗ္ဗာန်-လောကုတ္တရာစိတ်) အာရုံ ဟု ၄ မျိုးရှိ၏) ထို ၄ မျိုးတွင် အကုသိုလ် ၁၂ - ဥာဏဝိပ္ပယုတ်ကာမဇော ဂ-ပေါင်း ၂၀ သော စိတ်တို့သည် လောကုတ္တရာ အာရုံမှ တပါး ကျန် အာရုံ အားလုံးကို အာရုံပြုသည်)သင်္ဂဟဂါထာ၌“ဝီသာ နုတ္တရမုတ္တမှိ”အရ ဖြစ်လတံ့။ [လောကုတ္တရာ တရားတို့သည် အလွန် နက်နဲရကား ထို လောကုတ္တရာ အာရုံကို ဥာဏ်နှင့်ယှဉ်သော စိတ်ကသာ အာရုံပြုနိုင်၏။ ] ၁၁။ ဥာဏ သမ္ပယုတ္တ ၊ ပေ ၊ သဗ္ဗာရမဏာနိ =ဥာဏသမ္ပယုတ် ကာမ ကုသိုလ်ဇော ၄ နှင့် ကုသိုလ်အဘိညာဉ် ၁, ၅ ပါးသည် အရဟတ္တ မဂ် အရဟတ္တဖိုလ်ကြဉ် ကျန်အားလုံးကို အာရုံပြု၏။ အဂ္ဂမဂ္ဂဖလုဇ္ဇတေ ပဉ္စ အရ ဖြစ်လတံ့။ အထူး သိစွမ်းနိုင်သော ရူပ ပဉ္စမဈာန်ဇောကိုပင် “ အဘိညာဉ် ” ဟု ခေါ်၏)အဘိ+ဉာ။အဘိ= အလွန်+ဥာ=သိစွမ်းနိုင်ခြင်း။ ] ၂ ၁ ---