## PAGE 611 ၆၁. သံသန္ဒတိမေဝ=အကြားမလပ် ဆက်စပ်နှီးနှောမြဲ နှီးနှောနေသည်သာ၊ သမ္မော ဒတိမေ၀=ပေါင်းသင်းဆက်ဆံမြဲ ပေါင်းသင်းဆက်ဆံနေသည်သာ၊ သံ+မုဒ= သံသဂ္ဂေါ ဘိက္ခဝေ=တို့၊ ဥဒကေ-၌၊ လေခါ-အစင်းကြောင်းသည်၊ ယေဝ=လျင်မြန်စွာသာလျှင်၊ ပဋိဝိဂစ္ဆတိ သေယျထာပိ ပျောက်ပျက်သွား သကဲ့သို့၊ စိရဋ္ဌိတိကာ=သည်၊ န ဟောတိ သေယျထာပိ=သို့ ။ပ။ ဒသမံ။ တတိယော=သုံးခုမြောက်သော၊ ကုသိနာရဝဂ္ဂေါ=ကုသိနာရဝဂ်တည်း။ (၁၄) ၄-ယောဓာဇီဝဝဂ် ၁-ယောဓာဇီဝသုတ် ၁၃၄။ ဘိက္ခဝေ=တို့။ တီဟိ=သုံးပါးကုန်သော၊ အင်္ဂေဟိ=ဂုဏ်အင်္ဂါ တို့နှင့်၊ သမန္နာဂတော=ပြည့်စုံသော၊ ယောဓာဇီဝေါ=စစ်သူရဲကောင်းသည်၊ စစ်တိုက်ခြင်းကိုမှီ၍ အသက်မွေးသောသူသည်၊ ဝါ=စစ်တိုက်ခြင်းဟူသော အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းရှိသောသူသည်။ ဤသို့လည်း ငိုကာဝိဂြိုဟ်အတိုင်း အနက်ဆိုနိုင်၏] ရာဇာရဟော=မင်းအား ထိုက်တန်သည်၊ ရာဇဘောဂေါ=မင်း၏ အသုံးအဆောင်သည်၊ ဝါ-မင်း၏ အသုံးတော်ခံသည်၊ ဟောတိ-၏၊ ရညော =မင်း၏၊ အင်္ဂနွေ ဝ=(အင်္ဂ+=ဣတိ+ဧ၀) ခြေလက်အင်္ဂါ အစိတ်အပိုင်းနှင့် တူ၏ ဟူ၍သာလျှင်၊ ဝါ=စစ်မက်အင်္ဂါ ဟူ၍သာလျှင်၊ သင်္ချေ=ထည့်သွင်း ရေတွက်အပ်သည်အဖြစ်သို့၊ ဝါ=ခေါ်ဆိုအပ်သည် အဖြစ်သို့၊ ဂစ္ဆတိ= ရောက်၏၊ ကတမေဟိ=အဘယ် မည်ကုန်သော၊ တီဟိ=သုံးပါးကုန်သော၊ (အင်္ဂေဟိ=တို့နှင့်၊ သမန္နာဂတော=သော၊ ယောဓာဇီဝေါ=သည် ။ပ။ ဟောတိ=ဖြစ်သနည်း ။ပ။ သင်္ချ=သို့၊ ဂစ္ဆတိ=ရောက်သနည်း)။ ဘိက္ခဝေ=တို့၊ ဣဓ=ဤလောက၌၊ ယောဓာဇီဝေါ=သည်၊ ဒူရေပါတီ စ=မြားကို အဝေးရောက်စေနိုင်သည် လည်းကောင်း၊ အက္ခဏဝေဓိစ= မလွဲ မချော်အောင် ပစ်နိုင်သည်လည်းကောင်း၊ ဝါ=လျှပ်စစ်လက်ရာ ခဏအတွင်း၌ ပစ်ခွင်းနိုင်သည်လည်းကောင်း၊ လျှပ်စစ်ပြက်, တကြိမ်လက်လျှင်, မြားချက် ကထာ (၆၅) ဖွင့်သည့်အတိုင်း ဤသုတ်ဋီကာ ဖွင့်ထားသည်၊ သို့သော် ပုဂ္ဂလ ပညတ်ပါဠိတော်၌ သံသန္တိတိ သန္ဓိယတိ သမ္မောဒတိ=ဟု ပါဠိအစဉ်ရှိနေ သောကြောင့် နောက်ဆုံးနည်း၌ ထိုအဋ္ဌကထာနှင့် အနက်အစဉ်ကွဲလွဲနေသည်။ ## PAGE 612 ခွန်ရှစ် ချက်ချင်းပစ်နိုင်သည်လည်းကောင်း၊ အက္ခဏဝေမီတိ အဝိရာဓိတဝေဓိ၊ အထ ဝါ အက္ခဏာ ဝုစ္စတိ ဝိ၊ ယာဝ ဧကာ ဝိ နိစ္ဆရတိ၊ တာဝ တေနော ဘာသေန သတ္တဋ္ဌဝါရေ ကဏ္ဍာနိ ဂဟေတွာ ဝိဇ္ဇတီတိ အက္ခဏဝေဓံ၊ ဇာတ် အဋ္ဌကထာ၊ ဒု၊ ၈၂၊ ဒုက အသဒိသဇာတ်] မဟတော=ကြီးစွာသော၊ ယဿ=အထည်ကိုယ်ထုကို၊ ပဒါလေတာ စ=ဖောက်ထွင်းနိုင်သည်လည်းကောင်း၊ ဟောတိ=ဖြစ်၏၊ ဘိက္ခဝေ=တို့၊ တီဟိ=ကုန်သော၊ ဣမေဟိ အင်္ဂေဟိ=ဤ ဂုဏ်အင်္ဂါတို့နှင့် ။ပ။ ဂစ္ဆတိ၏။ ကာ ဘိက္ခဝေ=တို့၊ ဧဝမေဝံ=ဤအတူပင်၊ တိဟိ=သုံးပါးကုန်သော၊ အင်္ဂေဟိ =ဂုဏ်အင်္ဂါတို့နှင့်၊ သမန္နာဂတော = သော၊ ဘိက္ခု=သည်၊ အာဟုနေယျော= လေးစားကြည်ဖြူ အဝေးမှပင် ဆောင်ယူ၍ပေးလှူအပ်သော ပစ္စည်းဝတ္ထုကို ခံယူတော်မူထိုက်သည်လည်းကောင်း ။ပ။ စာပိုဒ်(၇၁) ဥပေါသထသုတ်ကြည့်] လောကဿ-သတ္တဝါအပေါင်း၏၊ အနုတ္တရံ=မိမိထက် ထူးချွန်လွန်မြတ်သောသူ မရှိသော၊ ဝါ=အမြတ်ဆုံး ဖြစ်သော၊ ပုညက္ခေတ္တံ=ကုသိုလ်ကောင်းမှ မျိုးစေ့စု၏ ကြီးထုမြင့်မား ဖွံ့ထွားပေါက်ရောက်ရာ လယ်ယာမြေကောင်းအတူ ဖြစ်တော် မူသည် လည်းကောင်း၊ ဟောတိ=ဖြစ်၏၊ ကတမေဟိ=ကုန်သော၊ တိဟိ= ကုန်သော (အင်္ဂေဟိ=တို့နှင့်၊ သမန္နာဂတော=သော၊ ဘိက္ခု=သည် ။ ပုညက္ခေတ္တံ-သည် လည်းကောင်း၊ ဟောတိ=ဖြစ်သနည်းဟူမူ) ဘိက္ခဝေ=တို့၊ ဣဓ=ဤသာသနာတော်၌၊ ဘိက္ခု=ရဟန်းသည်၊ ဒူရေပါတီ စမြားကို အဝေး၌ရောက်စေနိုင်သည်လည်းကောင်း၊ အက္ခဏဝေဝီစ=မလွဲချော်ရအောင် ပစ်နိုင်သည်လည်းကောင်း။ပ။ ပဒါလေတာ စသည်လည်းကောင်း၊ ဟောတိ ၏။ ဘိက္ခဝေ=ရဟန်းတို့၊ ကထဉ္စ=အဘယ်သို့သော အခြင်းအရာအားဖြင့်၊ ဘိက္ခု=ရဟန်းသည်၊ ဒူရေပါတီ=မြားကို အဝေး၌ ရောက်စေနိုင်သည်၊ ဟောတိ =ဖြစ်သနည်း။ ဘိက္ခဝေ=တို့၊ ဣဓ=ဤသာသနာတော်၌၊ ဘိက္ခု=ရဟန်းသည်၊ [ပဿတိယ၌စပ်] ယံကိဉ္စိ=အားလုံးစုံသော၊ အတီတာ နာဂတပစ္စုပ္ပန္နံ=အတိတ်, အနာဂတ်, ပစ္စုပ္ပန်ဖြစ်သော၊ ရူပံ=ရုပ်သည် လည်းကောင်း၊ အဇ္ဈတ္တံ ဝါ=မိမိခန္ဓာ အစဉ်၌မူလည်း ဖြစ်သော၊ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ=မိမိမှ အပြင်အပ သူတပါး ခန္ဓာ အစဉ်၌မူလည်း ဖြစ်သော၊ ရူပံ=ရုပ်သည်လည်းကောင်း၊ သြဠာရိကံ ဝါ=ရုန့်ရင်း ကြမ်းတမ်းသည်မူလည်းဖြစ်သော၊ သုခုမံ ဝါ=သိမ်မွေ့နူးညံ့သည်မူလည်း ဖြစ်သော၊ ရူပံ=ရုပ်သည်လည်းကောင်း၊ ဟိနံ ဝါယုတ်နိမ့်သည်မူလည်းဖြစ်သော၊ ## PAGE 613 ပဏီတံ ဝါ-မြင့်မြတ်သည်မူလည်းဖြစ်သော၊ ရူပံ=ရုပ်သည်လည်းကောင်း၊ ဒူရေ ဝါ=ဝေးသည်မူလည်း ဖြစ်သော၊ သန္တိကေ ဝါအနီးသည်မူလည်းဖြစ်သော၊ ယံ ရူပံ-ယင်းသို့သော ရုပ်သည်လည်းကောင်း၊ (အတ္ထိ-ရှိ၏) သဗ္ဗ-အားလုံးစုံသော၊ တံ ရူပံ-ထိုရုပ်ကို၊ ပဿတိ၌စပ်] “ဧတံ ဤရုပ်သည်၊ မမ=ငါ၏၊ (သန္တ ကံ=ကိုယ်ပိုင် ဥစ္စာသည်) န=မဟုတ်၊ ဧသော =ဤရုပ်သည်၊ အဟံ=ငါသည်။ န အသ္မိံ=မဟုတ်၊ ငါငါဟု မာနဖြင့် အထင် ကြီးဖွယ် မဟုတ်ဟူလို] ဧသော=ဤရုပ်သည်၊ မေ=ငါ၏၊ အတ္တာ=အသက်ရှင် အတ္တကောင်သည်၊ ဝါ=ငါကောင်သည်၊ ဝါ-အလိုအတိုင်း ဖြစ်စေနိုင်သော အရာသည်၊ ဝါ=မပျက်မစီး ခိုင်မြဲသော အနှစ်သာရ အမာခံသည်၊ ဝါ= အသက်ကောင်, ဝိညာဏ်ကောင် စသည်သည်၊ န=မယုတ်၊ ဣတိဧဝံ-ဤသို့၊ ဧတံ=ဤရုပ်ကို၊ ယထာဘူတံ-အဖြစ်မှန် သဘောအတိုင်း၊ သမ္မာ=အကြောင်းမှန်, နည်းလမ်းမှန်အားဖြင့်၊ ပညာယ=ဝိပဿနာပညာ, မဂ်ပညာဖြင့်၊ ပဿတိ=ရှူ၏။ " ယာ ကာစိ=အားလုံးစုံသော၊ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နော=အတိတ်, အနာဂတ်, ပစ္စုပ္ပန်ဖြစ်သော၊ ဝေဒနာဝေဒနာသည် လည်းကောင်း၊ အဇ္ဈတ္တာ ဝါ=မိမိခန္ဓာ အစဉ်၌မူလည်း ဖြစ်သော၊ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ=သော၊ ဝေဒနာ=ဝေဒနာသည် လည်းကောင်း၊ သြဠာရိကာ ဝါ=သော၊ သုခုမာ ဝါ=သော၊ ဝေဒနာ= ဝေဒနာ သည်လည်းကောင်း၊ ဟီနာ ဝါ=သော၊ ပဏီတာ ဝါ-သော၊ ဝေဒနာ=လည်း ကောင်း၊ ဒူရေ ဝါ=သော၊ သန္တိကေ ဝါ=သော၊ ယာ ဝေဒနာ=ယင်း ဝေဒနာ သည်လည်းကောင်း (အတ္ထိ-ရှိ၏) သဗ္ဗေ-အားလုံးစုံသော၊ တံ ဝေဒနံ=ထို ဝေဒနာကို၊ “ဧတံ=ဤဝေဒနာသည်၊ မမ=ငါ၏။ (သန္တ ကံ=သည်) န=မဟုတ်၊ ဧသော=ဤဝေဒနာသည်၊ အဟံ=ငါသည်၊ န အသ္မိံ=မဟုတ်၊ ဧသော=ဤဝေဒနာ သည်၊ မေ=ငါ၏၊ အတ္တာ=အသက်ရှင်အတ္တကောင်သည်။ ဝါ=သည်၊ န=မဟုတ်” ဣတိဧဝံ=ဤသို့၊ ဧတံ=ဤဝေဒနှာကို၊ ယထာဘူတံ ။ပ။ ယာကာစိ=သော၊ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နော=သော၊ သညာ=သညာသည်လည်းကောင်း၊ အဇ္ဈတ္တာ ဝါ=သော၊ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ=သော၊ သညာ=သညာသည်လည်းကောင်း ။ပ။ သဗ္ဗ= သော၊ တံ သည်=ထိုသညာကို၊ ဧတံ=ဤသညာသည်၊ မမ=ငါ၏၊ (သန္တကံ= သည်) န =မဟုတ်၊ ဧသော=ဤသညာသည် ။ပ။ ဣတိ ဧဝံ=ဤသို့၊ ဖတ်= ဤသညာကို၊ ယထာဘူတံ ။ပ။ ယေ ကေစိ=အားလုံးကုန်သော၊ အတီတာနာဂတ်ပစ္စုပ္ပန္နော=အတိတ်, အနာဂတ်, ပစ္စုပ္ပန် ဖြစ်ကုန်သော၊ သင်္ခါရာ-သင်္ခါရတို့သည်လည်းကောင်း၊ ## PAGE 614 အဇ္ဈတ္တာ ဝါ=မိမိခန္ဓာအစဉ်၌မူလည်းဖြစ်ကုန်သော၊ ဗဟိဒ္ဓါဝါ=မိမိမှ ပြင်ပ သူတပါး ခန္ဓာအစဉ်၌မူလည်းဖြစ်ကုန်သော၊ သင်္ခါရာ=သင်္ခါရတို့သည်လည်း ကောင်း၊ သြဠာရိကာ ဝါ-ကြမ်းတမ်းသည်မူလည်း ဖြစ်ကုန်သော၊ သုခုမာ ဝါ=နူးညံ့သည်မှုလည်း ဖြစ်ကုန်သော၊ သင်္ခါရာ=တို့သည် လည်းကောင်း၊ ဟီနာ ဝါ= ယုတ်ညံ့သည်မူလည်း ဖြစ်ကုန်သော၊ ပဏီတာဝါ= မြင့်မြတ်သည် မူလည်း ဖြစ်ကုန်သေား သင်္ခရာ=တို့သည် လည်းကောင်း၊ ဒူရေ ဝါဝေး သည်မူလည်း ဖြစ်ကုန်သော၊ သန္တိကေ ဝါ=နီးသည်မူလည်း ဖြစ်ကုန်သော၊ သင်္ခါရာ=ယင်းသင်္ခါရတို့သည် လည်းကောင်း (သန္တိ=ရှိကုန်၏) COO သဗ္ဗေ=အားလုံးကုန်သော၊ တေ သင်္ခါရေ=ထိုသင်္ခါရတို့ကို၊ “ဧတံ=ဤ သင်္ခါရသည်၊ မမ=၏၊ (သန္တ ကံ=သည်) န=မဟုတ်၊ ဧသောဤသင်္ခါရသည် ။။” ဣတိ ဧဝံ=သို့၊ ဧတံ=ဤသင်္ခါရကို၊ ယထာဘူတံ ။ပ။ ယံကိဉ္စိ= အားလုံးစုံသော။ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နံ=အတိတ် အနာဂတ် ပစ္စုပ္ပန်ဖြစ်သော၊ ဝိညာဏံ-ဝိညာဏ်သည်လည်းကောင်း ပ။ ပဿတိ=ရှု၏၊ ဘိက္ခဝေ=တို့၊ ဧဝံ-ဤဆိုအပ်ပြီးသော အခြင်းအရာအားဖြင့်၊ (ဤသို့ အတိတ်, အနာဂတ်, ပစ္စုပ္ပန်, အဇ္ဈတ္တ, ဗဟိဒ္ဓစသည်ဖြင့် (၁၁)ပါး ကွဲပြားသော ဥပါဒါနက္ခန္ဓာ ငါးပါးတို့၌ “ငါ့ဟာ, ငါ, ငါကောင် မဟုတ်” ဟူ၍ အဖြစ်မှန်အတိုင်း ဝိပဿနာ ပညာ, မဂ်ပညာဖြင့် ရှုခြင်းအားဖြင့်) ဘိက္ခု=သည်၊ ဒူရေပါတီ= အဝေး၌ မြားကိုရောက်စေနိုင်သည်၊ (ခက်ခဲဝေးကွာလှသော ခန္ဓာငါးပါးတို့၌ ဝိပဿနာပညာ, မဂ်ပညာဟူသော မြားကို ရောက်စေနိုင်သည်) ဟောတိ=၏။ ဘိက္ခဝေ=တို့၊ ကထဉ္စ=ဖြင့်၊ ဘိက္ခု=သည်၊ အက္ခဏဝေဓိ=မလွဲမချော် ရအောင် ပစ်နိုင်သည်၊ ဟောတိ=နည်း၊ ဘိက္ခဝေ=တို့၊ ဣဓ=ဤသာသနာတော်၌၊ ဘိက္ခု=သည်၊ [ပဇာနာတိ၌စပ်] ဣဒံ=ဤတဏှာမှ တပါးသော တေဘူမက ခန္ဓာငါးပါးသည်သာ၊ ဒုက္ခ ဒုက္ခသစ္စာမည်၏။ ဣတိ=ဤသို့၊ (ဒုက္ခသစ္စံ=ဒုက္ခ သစ္စာအားလုံးကို) ယထာဘူတံ အဖြစ်မှန် သဘောအတိုင်း၊ ပဇာနာတိ= ထိုး ထွင်း၍သိ၏၊ (သဘောလက္ခဏာကို မတွေမဝေ ထိုးထွင်း၍ သိခြင်းဖြင့်သိ၏) အယံ=ဤတဏှာသည်သာ၊ ဒုက္ခသမုဒယော=ဒုက္ခဖြစ်ကြောင်း သမုဒယသစ္စာ မည်၏၊ ဣတိ=ဤသို့၊ (တဏံ=ဒုက္ခကို ဖြစ်စေတတ်သော တဏှာကို) ယထာဘူတံ-တိုင်း၊ ပဇာနာတိ-ထိုးထွင်း၍သိ၏။ . ( သဘောလက္ခဏာကို မတွေမဝေ ထိုးထွင်း၍ သိခြင်းဖြင့် သိ၏) ## PAGE 615 အယံ=ဤနိဗ္ဗာန်သည်သာ၊ ဒုက္ခနိရောဓော=ဒုက္ခ၏ချုပ်ကြောင်း နိရောဓ သစ္စာမည်၏၊ ဣတိ-ဤသို့၊ (နိဗ္ဗာနံ=ဒုက္ခနှင့် သမုဒယတို့ မဖြစ်ကြောင်း နိဗ္ဗာန်ကို) ယထာဘူတံ=တိုင်း၊ ပဇာနာတိ=၏၊ (သဘော.....ခြင်းဖြင့် သိ၏) အဟံ=ဤမဂ္ဂင်ရှစ်ပါးသည်သာ၊ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ=ဒုက္ခ၏ချုပ်ကြောင်း နိဗ္ဗာန် သို့သွားရောက်ကြောင်း ဖြစ်သော၊ ပဋိပဒါ=အကျင့်ဖြစ်သော မဂ္ဂသစ္စာမည်၏၊ ဣတိ-ဤသို့၊ (အရိယမဂ္ဂ=နိဗ္ဗာန်ရောက်ကြောင်း အရိယမဂ်ကို) ယထာဘူတံ =တိုင်း၊ ဇာနာတိ-၏၊ (သဘော....၏) ဘိက္ခဝေ=တို့၊ ဧဝံ=ဤသို့သော အခြင်းအရာအားဖြင့်၊ (ဤသို့သစ္စာလေးပါး တရားတို့ကို အဖြစ်မှန် သဘော အတိုင်း ထိုးထွင်းသိခြင်းအားဖြင့်) ဘိက္ခု=သည်၊ အက္ခဏဝေဓိ’(သစ္စာလေးပါး တို့၌ မဂ်ဉာဏ်ဟူသော မြားဖြင့်) မလွဲမချော်ရအောင် ပစ်ခွင်းနိုင်သည်၊ ဟော တိ=၏ ။ပ။ မဟန္တ =ကြီးစွာသော၊ အဝိဇ္ဇာက္ခန္ဓ=အဝိဇ္ဇာဟူသော ထုထယ်ကို၊ ပဒါလေတိ=အရဟတ္တမဂ်ဖြင့် ဖောက်ထွင်းနိုင်၏ ။ပ။ ပဌမံ။ ၂-ပရိသာသုတ် • ၁၃၅။ ဘိက္ခဝေ-တို့၊ ပရိသာ=ပရိသတ် တို့သည်၊ ဣမာ တိဿာ= ဤသုံးမျိုးတို့တည်း၊ တိသော=သုံးမျိုးတို့ ဟူသည်၊ ကတမာ=အဘယ်တို့နည်း ဟူမူ၊ ဥက္ကာစိတဝိနီတာ=မမေးမြန်းမူ၍ ဆုံးမဟောပြောအပ်သော၊ ဝါ=ခက်ခဲစွာ ဆုံးမဟောပြော အပ်သော၊ ပရိသာ=ပရိသတ် လည်းကောင်း၊ ဒုကနိပါတ်စာပိုဒ် (၄၈)သုတ်လည်းကြည့်] ပဋိပုစ္ဆာဝိနီတာ=မေးမြန်း၍ ဆုံးမဟောပြောအပ်သော၊ ဝါ-လွယ်ကူစွာ ဆုံးမဟောပြော အပ်သော၊ ပရိသာ=ပရိသတ်လည်းကောင်း၊ ယာဝတာဝိနီတာအတိုင်းအတာဖြင့် ဆုံးမဟောပြောအပ်သော၊ ဝါ=အတိုင်း အတာကိုသိ၍ ဆုံးမဟောပြောအပ်သော၊ ပရိသာ=လည်းကောင်းတည်း ။ပ။ ဣတိ (အဝေါစ) ဒုတိယံ။ ၃-မိတ္ထသုတ် ၁၃၆။ ဘိက္ခဝေ=တို့၊ တီဟိ=ကုန်သော၊ အင်္ဂ=ဂုဏ်အင်္ဂါတို့နှင့်၊ သမန္နာဂတော=ပြည့်စုံသော၊ မိတ္တော=မိတ်ဆွေကို၊ သေဝိတဗ္ဗော=မှီဝဲ ထိုက်၏၊ ကတမေဟိ တီဟိ-အဘယ် သုံးပါးသော ဂုဏ်အင်္ဂါတို့နှင့် (သမန္နာဂတော= သော။ 'မိတ္တော=ကို၊ သေဝိတဗ္ဗော မှီဝဲ ထိုက်သနည်းဟူမူ) ဒုဒ္ဒဒံ ခဲယဉ်းစွာ ပေးအပ်သော ပစ္စည်းဝတ္ထုကို၊ ဝါ=ပေးနိုင်ခဲသော ပစ္စည်းဝတ္ထုကို၊ ဒဒါတိ=