## PAGE 108

ဝါ=ပဌမာရုပ္ပဝိညာဏ်ကသိုဏ်းကို အာရုံပြုသော ဝိညာဏဉ္စာယတနဈာန်ကို၊
စေ ဘာဝေတိ=အံ့။ ပ။ အသုဘသည်=(ဥဒ္ဓုမာတကစသော ဆယ်ပါးသော)
မတင့်တယ်သော အာရုံတို့၌ ဖြစ်သော ပဌမဈာန်သညာကို၊ [ပဌမဈာန်နှင့်
တကွဖြစ်ဖက်သညာကို ဟူလို။] ပ။
မရဏသည်=(သုံးမျိုးသော) မရဏသဘောကို အာရုံပြု၍ဖြစ်သော
သညာကို၊ (၁) သစ်ပင်သေသွားပြီ၊ သံသေသည် စသည်ဖြင့် အများပြောဆိုရိုး
ရှိသော “သမ္မုတိမရဏ” (၂) ဥပါဒ်, ဂ္ယီ, ဘင်ဟူသော ခဏသုံးပါးရှိသော
သင်္ခါရတို့၏ ဘင်ခဏ၌ ပျက်စီးခြင်းဟူသော “ခဏိကမရဏ”၊ (၃)ရဟန္တာ
တို့၏ ရုပ်နာမ်ခန္ဓာအစဉ်၏ အကြွင်းမဲ့ အပြီးသတ် ပြတ်စဲခြင်းဟူသော
“သမုစ္ဆေဒမရဏ”။ ဤသုံးမျိုးသော မရဏနှင့်စပ်သော ဝိပဿနာဘာဝနာ
သညာတည်း။] ဝါ=(တဘဝအနေအားဖြင့် သတ်မှတ်ထားအပ်သော) အသက်
ဇီဝိတိန္ဒြေ၏ ပျက်စီးသေလွန်ခြင်းကို အာရုံပြု၍ဖြစ်သော မရဏဿတိသညာကို။
ပ။ အာဟာရေ။အစာအာဟာရ၌၊ ပဋိကူလသည် စက်ဆုပ်ဖွယ်ဟု ရှုမှတ်သော
သညာကို၊ ဝါ=စက်ဆုပ်ဖွယ်ဟု ရှုမှတ်သောသညာကြောင့် ဖြစ်သော ဥပစာရ
ဈာန်ကိုး ပ။
သဗ္ဗလောကေ=(ကာမ, ရူပ, အရူပဟူသော) အားလုံးသော လောက၌၊
အနဘိရတိသည်=မမွေ့လျော်ခြင်း သဘောအားဖြင့်ဖြစ်သော သညာကို။ OK
အနိစ္စသည်=(မမြဲသော ခန္ဓာငါးပါးတို့၌) မမြဲဟု ရှုမှတ်သောသညာကို။
အနိစ္စ=မမြဲသောခန္ဓာငါးပါး၌၊ ဒုက္ခသည်=ဆင်းရဲဟု ရှုမှတ်သောသညာကို။
ပ။ ဒုက္ခ=ဒုက္ခဖြစ်သော ခန္ဓာငါးပါး၌၊ အနတ္တသည်=အလိုအတိုင်း ဖြစ်စေ
နိုင်သော အသက်ရှင်အတ္တကောင်မဟုတ်ဟု ရှုမှတ်သော သညာကို။ ပ။
ပဟာနသည်=(တဒင်္ဂပဟာန်စသော) ကိလေသာပယ်သတ်ခြင်း သဘောကို
အာရုံပြု၍ဖြစ်သော သညာကို။ပ။ ဝိရာဂသည်=(တဒင်္ဂဝိရာဂစသော) ကိလေသာ
ပျက်စီးခြင်း သဘောကို အာရုံပြု၍ဖြစ်သော သညာကို။ ပ။ နိရောဓသည်
=သင်္ခါရတို့၏ ချုပ်ငြိမ်းမှုကို အာရုံပြု၍ဖြစ်သော သညာကို၊ ဝါ=သင်္ခါရတို့၏
ချုပ်ရာနိဗ္ဗာန်ကို အာရုံပြု၍ဖြစ်သော သညာကို။ ပ။
၄၆၃၊ ၅၆၂။ အဋ္ဌိကသည်=စက်ဆုပ်ဖွယ် . အရိုးစုပဋိဘာဂနိမိတ်၌
ဖြစ်သော ပဌမဈာန်သညာကို၊ [က (ကုစ္ဆိတ)=စက်ဆုပ်ဖွယ်+အဋ္ဌိ=အရိုးစု
ပဋိဘာဂနိမိတ်။ အဋ္ဌိကေ ပဝတ္တာ သညာ အဋ္ဌိကသညာ]။ ပ။ ပုဠဝကသည်
ပိုးလောက်တွေထွက် တရွရွတက်နေသော အသေကောင် ပဋိဘာဂနိမိတ်၌
ဖြစ်သော ပဌမဈာန်သညာကို၊ [ပုဠဝ+ကိရ+က္ခိ။ ပုဠဝေ ကိမယော ကိရတီတိ
ပုဠဝကံ၊ ပုဠဝကေ ပဝတ္တာ သညာ ပုဠ၀ကသညာ]။ ပ။ ဝိနီလကသည်-ဖြူနီ
ရောယှက် ညိုနက်မဲပုပ် စက်ဆုပ်ဖွယ်အသေကောင် ပဋိဘာဂနိမိတ်၌ဖြစ်သော

## PAGE 109

၁၉-ကာယဂတာသတိဗဂ်
ပဌမဈာန်သညာကို၊ ဝိ-အဖြူအနီ ရောနှောနေသော+နီလ=ညိုနက်မဲပုပ်နေသော
အသေကောင် +က=စက်ဆုပ်ဖွယ်]။ ပ။ ဝိစ္ဆိဒ္ဓကသည်=နှစ်ပိုင်းခုတ်ဖြတ်ထား
အပ်သော စက်ဆုပ်ဖွယ်အသေကောင် ပဋိဘာဂနိမိတ်၌ ဖြစ်သော ပဌမဈာန်
သညာကို၊ ဒွိဓာ ဝိစိဇ္ဇတေဟိ ဝိစ္ဆိဒံ၊ ကုစ္ဆိတံ ဝိစ္ဆိဒံ ဝိစ္ဆိဒ္ဒက]။ ပ။ ဥဒ္ဓုမာတက
သည်=သေပြီးသည့်အထက် (သေပြီးဟိုဘက်) နောက်နောက်ရက်၌ ကြွတက်
ဖူးရောင် စက်ဆုပ်ဖွယ်အသေကောင် ပဋိဘာဂနိမိတ်၌ဖြစ်သော ပဌမဈာန်သညာ
ကို,[ဇီဝိတက္ခယတော ဥဒ္ဓံ ဓုမာတံ ဥဒ္ဓုမာတံ၊ ကုစ္ဆိတံ ဥဒ္ဓုမာတ် ဥဒ္ဓုမာ
တကံ]။ ပ။ ဗုဒ္ဓါနုဿတိ=ဘုရားဂုဏ်တော်တို့ ကို.....သတိကို၊ စာပိုဒ်-
၂၉၆၊ ၂၉၇-သုတ်ပြန်ကြည့်။ ပ။ ပဌမဇ္ဈာနသဟဂတံ = ပဌမဈာန်နှင့်တကွ
ဖြစ်အောင်၊ သဒ္ဓိန္ဒိယံ=သဒ္ဓိန္ဒြေကို၊ စေ ဘာဝေတိ=အံ့။ ပ။ ပဌမဇ္ဈာနသဟဂတံ
=အောင်၊ ဝိရိယိန္ဒြိယံ=ကို။ ပ။ ပဌမဇ္ဈာနသဟဂတံ=အောင်၊ သတိန္ဒိယံ။ ပ၊
မေတ္တာသဟဂတံ=မေတ္တာနှင့်တကွဖြစ်အောင်၊ သဒ္ဓိန္ဒိယံ စေ ဘာဝေတိ။ ပ။
အပရအစ္ဆရာသင်္ဃာတဝဂ္ဂေါ=ဝဂ်တည်း။
၁၉-ကာယဂတာသတိဝင်
၅၆၃။ ဘိက္ခဝေ=ရဟန်းတို ့၊ ယဿ ကဿစိ= ပုဂ္ဂိုလ်တဦးဦးသည်၊
မဟာသမုဒ္ဓေါ=မဟာသမုဒြာကို၊ စေတသာ=စိတ်ဖြင့်၊ (အပေါကသိဏဈာန်စိတ်,
ဒိဗ္ဗစက္ခုအဘိညာဏ်စိတ်ဖြင့်) ဖုဋ္ဌော=ဖြန် အပ်ငြားအံ့၊ သမုဒ္ဒင်္ဂမာ=သမုဒြာသို
စီးဝင်ကုန်သော၊ ယာ ကာစိ=အားလုံးကုန်သော၊ ကုန္နဒိယော=မြစ်ငယ်တို့သည်၊
သန္တိ=ရှိကုန်၏) တာ ကုန္ဒယော=ထိုမြစ်ငယ်အားလုံးတို ့သည်၊ တဿ=ထို
ပုဂ္ဂိုလ်၏။ (ဧဝံဖုဋေ=ဤသို့စိတ်ဖြင့်ဖြန့်အပ်သော၊ မဟာသမုဒ္ဒေ=မဟာသမုဒြာ၌)
အန္တောဂဓာ=အတွင်းဝင်ကုန်၏၊ ဝါ=ပါဝင်ကုန်၏၊ ဘိက္ခဝေ=တို့၊ ဧဝမေဝံ=
ဤအတူပင်၊ ယဿ ကဿစိ=ရဟန်းတပါးပါးသည်၊ ကာယဂတာ=ဆံပင်,
မွေးညင်း စသည်တို့၏ အစုအဝေး၌ အာရုံပြုလျက်ဖြစ်သော၊ သတိ=သတိကို၊
ဘာဝိတာ ဖြစ်ပွားစေအပ်ငြားအံ့၊ ဗဟုလီကတာ=ကြိမ်ဖန်များစွာ အလေ့အလာ
ပြုအပ်ငြားအံ့၊ ဝိဇ္ဇာဘာဂိယာ=(ပူးပေါင်းယှဉ်တွဲခြင်းအားဖြင့်) ဝိဇ္ဇာဉာဏ်ရှစ်ပါးသို့
ချဉ်းကပ်ပါဝင်ကုန်သော၊ ဝါ=ဝိဇ္ဇာဉာဏ်ရှစ်ပါးအဖို့၌ ဖြစ်ကုန်သော၊ ယေကေစိ
=အားလုံးကုန်သော၊ (ကုသလာ ဓမ္မာ=ကုသိုလ်တရားတို့သည်၊ သန္တိ=ရှိကုန်၏၊)
တေ ကုသလာ ဓမ္မာ=ထိုကုသိုလ်တရား အားလုံးတို့သည်၊ တဿထိုရဟန်း၏၊
(ဘာဝနာယ=ကာယဂတာသတိဘာဝနာ၌) အန္တောဂဓာ=ကုန်၏၊ ဣတိ=ဤသို့၊
(အဝေါစ=မိန့် တော်မူပြီ၊) ဆိုလိုရင်းကား‘သမုဒြာကို အာပေါကသိဏဈာန်စိတ်၊

## PAGE 110

ဒိဗ္ဗစက္ခုအဘိညာဏ်စိတ်ဖြင့် ဖြန့်လိုက်လျှင် သမုဒြာသို ့ စီးဝင်သော မြစ်ငယ်
အားလုံးကိုလည်း ထိုစိတ်ဖြင့် ဖြန့် ရာရောက်၏။ ထို ့အတူ သမုဒြာနှင့်တူသော
ကာယဂတာသတိကို ပွားများအားထုတ်လိုက်လျှင် ကာယဂတာသတိ၌ ပါဝင်
သော မြစ်ငယ်နှင့်တူသော ကျန်သော ဝိဇ္ဇာဘာဂိယ ကုသိုလ်အားလုံးကိုလည်း
ပွားများအားထုတ်ရာ ရောက်၏ ဟူလို။]
၅၆၄၊ ၅၇၀။ ဘိက္ခဝေ=တို၊ ဧကဓမ္မော=တခုသော တရားသည်၊
[သံဝတ္တတိ၌စပ်] ဝါ=ကို၊ ဘာဝိတော=ဖြစ်ပွားစေအပ်လသော်၊ ဗဟုလီကတော
=လသော်၊ ဆရာမြတ်တို ့ကား အန္တ, မာန မပါသော ပဌမာဝိဘတ္န္တ ပုဒ်ကို
လက္ခဏအနက်မပြန်ဘဲ ကတ္တားအနက်သာ ပြန်ဆို၍ သမာနောပုဒ် ထည့်ပေး
တော်မူကြ၏။] မဟတော=ကြီးစွာသော၊ သံဝေဂါယ=ထိတ်လန်
 ့ကြောင်း
ဝိပဿနာဉာဏ်အကျိုးငှာ၊ သံဝတ္တတိ=ဖြစ်၏။ ဧကဓမ္မော=တခုသောတရားဟူ
သည်၊ ကတမော=အဘယ်နည်း၊ ကာယဂတာ=သော၊ သတိ=သတိပေတည်း၊
ဘိက္ခဝေ=တို၊ အယံ ဧကဓမ္မော=(ကာယဂတာသတိဟူသော) ဤတခုသော
တရားသည်၊ ဝါ=ကို၊ ဘာဝိတော=သော်၊ ဗဟုလီကတော=သော်၊ မဟတော=
သော၊ သံဝေဂါယ=ငှာ၊ သံဝတ္တတိ=၏၊ ဣတိ (အဝေါစ) ဘိက္ခဝေးတို့၊
ဧကဓမ္မော = သည်၊ ဝါ = ကို၊ ဘာဝိတော=သော်၊ ဗဟုလီကတော = သော်၊
မဟတော=သော၊ အတ္ထာယ-မဂ်လေးပါးအကျိုးစီးပွားအလို့ငှာ၊ သံဝတ္တတိ=၏၊
ဧကဓမ္မော=သည်၊ ကတမော=နည်း၊ ကာယဂတာ=သော၊ သတိ=တည်း၊
ဘိက္ခဝေ=တို့၊ အယံ ဧကဓမ္မော [စသည်ဖော်ဆိုပါ]။
=
မဟတော=သော၊ ယောဂက္ခေမာယ=ယောဂလေးဖြာ ဘေးကုန်ရာ
ဖိုလ်လေးပါးအကျိုးငှာ၊ [တနည်း-မဟတော=သော၊ သံဝေဂါယ=ထိတ်လန့်
ကြောင်း ဝိပဿနာဉာဏ် မဂ်ဉာဏ်အကျိုးငှာ။ပ။ မဟတော=သော၊ အတ္ထာယ
=ဖိုလ်လေးပါးဟူသော အကျိုးစီးပွားအလို့ငှာ။ ပ။ မာတော=သော၊ ယောဂက္ခေ
မာယ=ယောဂလေးဖြာ ဘေးကုန်ရာ နိဗ္ဗာန်အကျိုးငှာ၊]။ ပ။ သတိသမ္ပဇညာယ=
သတိနှင့် သမ္ပဇဉ်ဉာဏ်ပညာအလို့ငှာ။ ပ။ ဉာဏဒဿနပ္ပဋိလာဘာယဒိဗ္ဗစက္ခု
ဉာဏ်အမြင်ကိုရခြင်းငှာ၊ ဝါ=ဝိပဿနာဉာဏ်အမြင်ကိုရခြင်းငှာ။ ပ။ ဒိဋ္ဌဓမ္မ
သုခဝိဟာရာယ’ယခုတွေ့ကြုံနေရသော အတ္တဘော၌ ချမ်းသာစွာ နေရခြင်းငှာ။
ဝိဇ္ဇာ+ဝိမုတ္တိ+ဖလ+သစ္ဆိကိရိယာယ+ဝိဇ္ဇာဝိမုတ္တိဖိုလ်ကို မျက်မှောက်ပြု
ခြင်းငှာ၊ [အလွယ်တကူအနက်သာ] ဝါ=မဂ်ပညာဝိဇ္ဇာတရားနှင့်+ထို၏ယှဉ်ဘက်
စိတ္တုပ္ပါဒ် ဝိမုတ္တိတရားတို့၏+အကျိုးအရဟတ္တဖိုလ်ကို+မျက်မှောက်ပြုခြင်းငှာ၊
[ပုဒ်ဖြတ်ထားသည်ကိုကြည့်၍ သူ ့ပုဒ်နှင့် သူ့အနက်အစဉ်အတိုင်း တွဲဖက်
စပ်ဟပ်ပါလေ၊ဝါ=သုံးပါးသော ဝိဇ္ဇာတရား+စိတ်၏ စွဲမြဲသက်ဝင်ရာ နိဗ္ဗာန်
တရား+ဖိုလ်လေးပါးတရားတို့ကို+မျက်မှောက်ပြုခြင်းငှာ။ [စာပိုဒ် ၁၇၅-၌