## PAGE 141 ဘိက္ခဝေ=တို့၊ ကထဒ္ဓ=အဘယ်သို့လျှင်၊ အာပန္နော=သော၊ ဘိက္ခု=သည် ။ပ။ ပစ္စဝေက္ခတိ=စဉ်းစားသနည်း၊ ဘိက္ခဝေ=တို့၊ ဣဓ=ဤသာသနာတော်၌ ။ပ။ ဣတိ=ဤသို့၊ ပဋိသဉ္စိက္ခတိ=ဆင်ခြင်စဉ်းစား၏၊ (ကိန္တိ =အဘယ်သို့၊ ပဋိသဉ္စိက္ခတိ=သနည်းဟူမူ) အဟံ-ငါသည်၊ ကိဉ္စိဒေဝတခုခုသာလျှင် ဖြစ်သော၊ ဒေသံ=(ထုတ်ဖော်ပြောကြားသင့်သော) အာပတ်ဟူသော၊ ဒေသေတဗ္ဗာ အာ ဝိကာတဗ္ဗာတိ ဒေသာ] အကုသလံ=အကုသိုလ်အပြစ်သို့ ကာယေန=ကိုယ်ဖြင့်၊ အာပန္နော=ရောက်ခဲ့ပြီ၊ သော ဘိက္ခု=ထိုစောဒကရဟန်းသည်၊ မံ=ငါ့ကို၊ ကိဉ္စိဒေဝ=သော၊ ဒေသံ=သော၊ အကုသလံ=သို့၊ ကာယေနှ=ဖြင့်၊ အာပဇ္ဇ မာနံ-ရောက်နေသည်ကို၊ အဒ္ဒသ=မြင်ပြီ၊ အဟံ=ငါသည် ။ပ။ ကာယေန=ဖြင့်၊ နော့ စေ အာပဇ္ဇေယျ=အကယ်၍ မရောက်ငြားအံ့၊ (ဧဝံ သတိ=ဤသို့ မရောက်သည်ဖြစ်လသော်) သော ဘိက္ခု=ထိုစောဒကရဟန်းသည်၊ မံ=ငါ့ကို ။ပ။ ကာယေန=ဖြင့်၊ အာပဇ္ဇမာနံ=ကို၊ န ပေဿယျ= မမြင်လေရာ၊ စခေါ=ထိုသို့ မဟုတ်ဘဲး ယသ္မာ=အကြင်ကြောင့်၊ အဟံ-ငါသည် ပ။ ကာ ယေနးဖြင့်၊ အာပန္နော=ပြီး တသ္မာ=ထိုကြောင့်၊ သော ဘိက္ခု=သည်၊ မံ-ကို ။ပ။ ကာယေန=ဖြင့်၊ အာပဇ္ဇမာနံ=ကို၊ အဒ္ဒသ=ပြီး သော ဘိက္ခု=သည်၊ မံ=ကို ။ပ။ ကာယေန=ဖြင့်၊ အာပဇ္ဇမာနံ=ကို၊ ဒိသွာ စ ပန=မြင်ပြီး၍သာလျှင်၊ ဝါ-မြင်ခြင်းကြောင့်သာလျှင်၊ အနတ္တမနော =မိမိ၏ပင်ကိုယ်မနော နှစ်သက်သောစိတ် မရှိသည်၊ အဟောသိ=ဖြစ်ရလေပြီး [စောဒကရဟန်းမှာ စိတ်မချမ်းမသာ ဖြစ်ရပြီဟူလို] အနတ္တမနော=သည်၊ သမာနောသော်၊ မံ-ငါ့ကို၊ သော ဘိက္ခု=သည်၊ အနတ္တမနဝစနံ=မိမိ၏ ပင်ကိုယ်မနော နှစ်သက်သောစိတ် မရှိသူ၏ စကားကို၊ ဝါ=စိတ်မနှစ်သက် မြွက်ဆိုအပ်သော စကားကို၊ အဝစ=ပြောဆိုပြီ၊ အဟံ=ငါသည်၊ ဝါ=ငါ့ကို၊ အနတ္တမနဝစနံ=ကို၊ တေန ဘိက္ခုနာ=ထိုစောဒကရဟန်းသည်၊ ဝုတ္တော= ပြောဆိုအပ်သည်၊ သမာနော- သော်၊ အနုတ္တမနော=သည်၊ အဟောသိ=ဖြစ်ရပြီ။ [ငါစိတ်မချမ်းမသာ ဖြစ်ရပြီဟူလို] (အဟံ=သည်) အနတ္တမနော-သည်၊ သမာနော=သော်၊ ပရေသံ =သူတပါးတို့အား၊ အာရောစေသိ=ပြောကြားပြီ။ ဣတိ=ဤနည်းအားဖြင့်၊ ဘဏ္ဍသ္မိံ=ပစ္စည်းဥစ္စာ ဘဏ္ဍာကြောင့်၊ (အခွန်ကောက်ရာဌာနကို ရှောင်ရှား၍ သယ်ဆောင်အပ်သော ပစ္စည်းဥစ္စာကြောင့်) သုက်ဒါယကံ=အခွန်ပေးဆောင်ရမည့် သူထံသို့သာလျှင်၊ (အစ္စယော= အပြစ် သည်၊ အတိဂစ္ဆတိ ဣဝ= လွှမ်းဖိစီးနှင်း၍ ရောက်သကဲ့သို့၊ တထာ=ထို့အတူ) ## PAGE 142 တတ္ထ=ထိုအဓိကရုဏ်း၌၊ မမေဝ(မံဧဝ)=ငါ့ထံသို့ သာလျှင်၊ အစ္စယော=သည်၊ အစ္စဂမာ=လွှမ်းဖိစီးနင်း၍ ဆိုက်ရောက်ပြီ၊ သုက်ဒါယကံ+ဣ၀-ဟုဖြတ်။ အစ္စဂမာကိုပင် ဥပမာနဘက်၌ အတိဂစ္ဆတိဟု ပစ္စုပ္ပန် ဝိဘတ်ပြောင်း၍ ဆိုသည်] ဣတိ=သို့( ပဋိသန္နိက္ခတိ=၏) ဘိက္ခဝေ-တို့၊ ဧဝံ ခေါ-ဤသို့လျှင် ။ပ။ ပစ္စဝေက္ခတိ=၏ ။ပ။ စောဒကော=အာပတ်ဖြင့် စွပ်စွဲစောဒနာသော၊ ဘိက္ခု=သည် ။ပ။ အယံ ဘိက္ခု=ဤရဟန်းသည် ။ပ။ အဟံ=ငါသည်၊ (ငါ စောဒကရဟန်းသည်) ဣမံ ဘိက္ခု=ဤရဟန်းကို၊ (ဤအာပတ်သင့်သော ရဟန်းကို) ။ပ။ ကာယေန=ဖြင့်၊ အာပဇ္ဇမာနံ=ကို၊ အဒ္ဒသံ=မြင်ခဲ့ပြီ၊ အယံ ဘိက္ခု-သည် ။။'နော စေ အာပဇ္ဇေယျ=ငြားအံ့၊ (ဧဝံ သတိ-သော်) အဟံ= ငါ စောဒက ရဟန်းသည်၊ ပ။ န ပယျံ=မမြင်ရရာ၊ စံခေါ=ဘဲ၊ ယသ္မာ န =ကြောင့် ။ပ။ အဒ္ဒသံ=ပြီ၊ အဟံ=သည်၊ ဣမံ ဘိက္ခု=ကို ။ပ။ ကာယေန=ဖြင့်၊ အာပဇ္ဇမာနံ=ကို။ ဒိသွာ စ ပန=လျှင်၊ အနတ္တမနော=သည်၊ အဟောသိ=ဖြစ်ရ လေပြီ၊ ငါ စိတ် မချမ်းမသာ ဖြစ်ရပြီဟူလို] အဟံ=ငါစောဒက ရဟန်းသည်၊ အနတ္တမနော-သည်၊ သမာနော=သော်၊ အနတ္တမနဝစနံ=ကို၊ ဣမံ ဘိက္ခုံး ဤအာပတ်သင့်သော ရဟန်းကို။ အဝစံ=ပြောဆိုခဲ့ပြီ၊ အယံ .ဘိက္ခု=ဤ အာပတ်သင့်သော ရဟန်းသည်။. ဝါ=ကို၊ အနတ္တမနဝစနှံ=ကို၊ မယာ= ငါ စောဒကရဟန်းက၊ ဝုတ္တော။ပ။ အ ဟောသိ=ဖြစ်ရပြီ၊ (အယံ ဘိက္ခု=သည်) အနတ္တမနော-သည်၊ သမာနော=သော်၊ ပရေသံ-တို့အား၊ အာရောစေသိ=ပြီ၊ ဣတိ=ဖြင့် ပ။ မမေ၀=ငါစောဒက ရဟန်းထံသို့သာလျှင် ။ပ။ - ၁၆။ အထ ခေါ=ကိုအခါ၌၊ အညတရော=တယောက်သော၊ ဗြာဟ္မ ကော=ပုဏ္ဏားသည်၊ ယေန=အကြင်အရပ်၌၊ ဘဂဝါ=မြတ်စွာဘုရားသည်။ (အတ္ထိ=ရှိတော်မူ၏) ဘေန=(မြတ်စွာဘုရားရှိတော်မူရာ) ထိုအရပ်၌၊ ဝါသို့၊ ၁။ “ယေန”၌ဝိဘတ်အနက် ။ ။ ယေန၌ နာဝိဘတ်သည် သတ္တမီ အနက်ဟောတည်း။ (တနည်း) ယေန=အကြင်အမျိုးမျိုးသော ဂုဏ်ထူးတို့ကို ရလိုခြင်းကြောင့်၊ ဘဂဝါ=မြတ်စွာဘုရား အထံတော်သို့၊ (ဒေဝမနုဿဟိ =နတ်လူတို့သည်၊ ဥပသင်္ကမိတဗ္ဗော သွားရောက်သင့် သွားရောက်ထိုက်၏၊ ဝါ=ချဉ်းကပ်သင့် ချဉ်းကပ်ထိုက်၏။ တေန=ထိုနတ်လူတို့ သွားရောက်သင့် ကြောင်းဖြစ်သော အမျိုးမျိုးသော ဂုဏ်ထူးတို့ကို ရလိုခြင်းကြောင့်၊ (ဘဂဝန္တံ = မြတ်စွာဘုရား အထံတော်သို့) ဥပသင်္ကမိ=သွားရောက်၏။ ဝါ=ချဉ်းကပ်၏။ ## PAGE 143 ဥပသင်္ကမိ=ရောက်လာ၏။ [ပစ္စုပ္ပန်အနက်တည်း ဥပသင်္ကမိတွာ= ရောက် လာပြီး၍ [တနည်း-ဥပသင်္ကမိ=ရောက်လာပြီ၊ (အတိတ်အနက်တည်း) ဥပ သင်္ကမိတွာ=နဂိုမူလရောက်အပ်ပြီးသော အရပ်ထက် နီးနီးကပ်ကပ် ရောက် လာပြီး၍] ဘဂဝတာ=မြတ်စွာဘုရားနှင့်၊ သဒ္ဓိ=အတူတကွ၊ သမ္ဗောဒိ= " ဤသို့လည်း နာဝိဘတ် ဟိတ်အနက်ဟောကြံ၍ ပါဠိသေသနှင့်တကွ အနက်ပေး နည်းကို အဋ္ဌကထာ ဖွင့်သေး၏။ ၁။ ဥပသင်္ကမိပုဒ်အနက် ။ ။ ယေနာဟံ တေနုပသင်္ကမိ ၌ကဲ့သို့ “ဥပသင်္ကမိ=ရောက်လာ၏”ဟု အနက်ပေးသည်၊ “ကပ်ရောက်၏၊ ချဉ်းကပ် ၏”ဟူသော အနက်နှင့် သဘောတူပင်တည်း၊ ဥပသင်္ကမိပုဒ်ကို ဂတော, ဥပဂတောဟု ဋ္ဌ, ငုံတို့ ဖွင့်သည့်အတိုင်း “သွား၏”ဟူသော ရိုးရိုးဂတိအနက်နှင့် “ရောက်လာ၏။ သွားရောက်၏”ဟူသော ပါပုဏနဂတိအနက် နှစ်မျိုးလုံးပင် ဤနေရာ၌ သင့်လျော်၏။ “ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမ”ဟုရှိရာ၌ကား “သွား, ကြွသွား”ဟူသော အနက်များ သင့်လျော်၏ ။ ၂။ သမ္ဗောဒိ, သမ္မောဒနီယံ, သာရဏီယံ ။ ။ သမ္ဗောဒိ၌ သံဟူသော ဥဖသာရသည် သမ(အညီအညွတ်ဟူသော) အနက်ကိုဟော၍ မုဒဓာတ်သည် သံသန (နှီးနှောခြင်း, ရောနှောခြင်း) အနက်ကို ဟော၏။ သို့သော် သမ္မော ဒနီယံ၌ကား သံသည် ဓာတုတ္ထာနုဝတ္တက ဖြစ်ပြီးလျှင် မုဒဓာတ်သည် ဝမ်းမြောက်ခြင်း ပါမောဇ္ဇအနက် ဟောဖြစ်၏။ သမ္ဗောဒိတဗ္ဗာတိ သမ္ဗောဒနီယာ (ဝမ်းမြောက်သင့်, ဝမ်းမြောက်ထိုက်သောစကား)။ အနိယ ပစ္စည်းဖြစ်၍ ဒိဃ ဖြင့်ရှိရ၏။ (တနည်း) သမ္မောဒနံ ဇနေတီတိ သမ္မောဒနိကာ (ဝမ်းမြောက်ခြင်းကို ဖြစ်စေတတ်သောစကား)။ ထို့နောက် တဒ္ဓိတ်ဏိက ပစ္စည်း၏ ကကို ယပြု၍ ဣရဿဖြင့် သမ္မောဒနိယာဟု ဖြစ်၏။ ပထမနည်းကဲ့သို့ ဤဒီဃဖြင့်ပင် ရုပ်ပြီးနိုင်အောင် ဤယပစ္စည်း သက်လျှင်ပိုကောင်းသည်ဟု ယူဆသည်။ ဤ နည်းအလို “သမ္မောဒနိယံ=ဝမ်းမြောက်ခြင်းကို ဖြစ်စေတတ်သော”ဟု အနက်ဆို။ " သရိတဗ္ဗာ အနုဿရိတဗ္ဗာတိ သာရဏီယာ=အဖန်ဖန်အထပ်ထပ် အမှတ်ရသင့်သောစကား။ (သရ+အနီယ) ကာရိတ် ပစ္စည်း မပါ၍ ဝုဒ္ဓိမရောက် သောကြောင့် သ၌ အကို ဒီဃပြု။ သရဓာတ်သည် စိန္တာအနက်ဟောတည်း။ (တနည်း) ပဝတ္တန အနက်ဟောကြံ၍ “သုစိရမ္ပိ ကာလံ သာရေတဗ္ဗာ နိရန္တ ရံ ပ၀တ္တေတဗ္ဗာတိ သာရဏီယာ”ဟုပြု။ (သရ+ကာရိတ် ဏေ+အံနီဃ) ဤနည်း၌