## PAGE 174 ခင်္ဂုတ္တိုရ်ပါဠိတော်နိဿယ(ဒုက) ဖြစ်ကြောင်း အကျင့်ရှိသူ မဟုတ်ဟူ၍သာလျှင်၊ သင်္ချာထည့်သွင်းရေတွက် အပ်သည်အဖြစ်သို့၊ ဂစ္ဆတိ=ရောက်၏။ [ထိရံ ထိရဘာဝေါ အဿ အတ္ထိတိ ထေရော ဗြာဟ္မဏ-ပုဏ္ဏား၊ ဒဟရော=အသက်ငယ်ရွယ်သူသည်၊ ယုဝါ=ပျိုမျစ် သည်၊ သုသု=နုနယ်သည်၊ ကာဠကေသော=ကောင်းစွာမည်းနက်သော ဆံပင် ရှိသည်၊ ဤသုတ်အဋ္ဌကထာ၌ သုသုပုဒ်၏ အဖွင့်ဝါကျ မပါလာ၊ သုသူတိ တရုဏော၊ ကာဠကေသောတိ သုဋ္ဌ ကာဠကေသော။ သံယုတ်ဋ္ဌ၊ ပ-၄ဝ ဘဒြေန=ကောင်းသော၊ ယောဗ္ဗနေန=နုပျိုသူ၏အဖြစ်နှင့်၊ ယုဝပုဒ်,နဏ်ပစ္စည်း၊ ယုဝိနော ဘာဝေါ ယောဗ္ဗနံ] ပဌမေန=ပဌမဖြစ်သော၊ ဝယသား (၃၃)နှစ် အရွယ်နှင့်၊ သမန္နာဂတော= ပြည့်စုံသည်၊ စေပိ ဟောတိ=အကယ်၍ကား ဖြစ်နေသေး၏။ စ=ထိုသို့ပင် ဖြစ်နေသေးသော်လည်း၊ သော=ထိုအသက်ငယ်ရွယ် သူသည်၊ ကာမေ-တို့ကို၊ န ပရိဘုဉ္ဇတိ=မခံစားငြားအံ့ ။ပ။ န ဥကော= နု မကြိုးစား အားမထုတ်ငြားအံ၊ အထ=ထိုသို့ ဖြစ်လသော်၊ သော=ထိုအသက် ငယ်ရွယ်သူသည်၊ ပဏ္ဍိတော (ဣတိ ဧဝ)=ပညာရှိသူတော်ကောင်း ဟူ၍သာလျှင်၊ ထေရောတွေဝ=ထေရ်ဟူ၍သာလျှင်၊ ဝါ=တည်တံ့ခိုင်မြဲသူ၏ ဖြစ်ကြောင်း အကျင့်ကောင်းရှိသူဟူ၍သာလျှင် ပ။ ဣတိ (အဝေါစ)ဧဝံ=ဤသို့၊ ဝုတ္တေ= အရှင်ကစ္စာနက မိန့်ဆိုအပ်လသော် ။ပ။ ဒဟရာနံ=ငယ်ရွယ်ကုန်လျက်သာလျှင်၊ သတံ (သန္တာနံ) ဖြစ်နေသေးကုန်သော၊ ဘိက္ခူနံ=ရဟန်းတို့၏၊ ပါဒေးခြေတို့ကို၊ သိရသာ-ဦးခေါင်းဖြင့်၊ ဝတိ=ရှိခိုး၏၊ (ကိန္တိ=အဘယ်သို့ဆို၍၊ ဝတိ= ရှိခိုးသနည်းဟူမူ) ဘဝန္တော=အရှင်တို့သည်၊ ဗုဒ္ဓါ=ကြီးပါပေကုန်၏။ ဗုဒ္ဓဘူမိယံ =ရား၌၊ ဌိတာ=တည်ပါကုန်၏။ မယံ=အကျွန်ုပ်တို့သည်ကား၊ ဒဟရာ= ငယ်ပါကုန်၏၊ ဒဟရဘူမိယံ=၌၊ ဌိတာ=၏၊ ဣတိ=ဤသို့ဆို၍၊ (ဝန္ဒတိ-၏)။ ၄ဝ။ ဘိက္ခဝေ=ရဟန်းတို့၊ ယသ္မိံ သမယေ=အကြင်အခါ၌၊ စောရား ဓားပြသူပုန်တို့သည် ဗလဝန္တော=အင်အားရှိကုန်သည်၊ (နောက်လိုက်ဘက်သား ဓနအားစသည် တောင့်တင်းကုန်သည်) ဟောန္တိ=ဖြစ်ကုန်အံ့၊ တသ္မိံ သမယေ =ထိုအခါ၌၊ ရာဇာနော=မင်းတို့သည်၊ ဒုဗ္ဗလာ=အင်အားနည်းကုန်သည်။ ဟောန္တိ =ဖြစ်ကုန်အံ့၊ ဘိက္ခဝေးတို့၊ တသ္မိံ သမယေ၌၊ ရညော=မင်းအား၊ အတိယာတုံ ဝါ=မြို့ တွင်းသို့ ဝင်ရောက်ခြင်းငှာ လည်းကောင်း၊ နိယျာတုံ ဝါ=မြို့ပြင်သို့ ထွက်ခြင်းငှာ လည်းကောင်း၊ ပစ္စန္တိမေ=နိုင်ငံ၏ အစွန်အဖျား၌ဖြစ်သော၊ ဇနပဒေ-နယ်ပယ်ဇနပုဒ်၌၊ အနုသညာတုံ ဝါ=·လှည့်လည်သွားလာခြင်းငှာ ## PAGE 175 လည်းကောင်း၊ [အနု+သံ+ယာ+တုံ] ဖာသု=ချမ်းသာလွယ်ကူသည် အဖြစ်သည်၊ န ဟောတိ=မဖြစ်၊ တသ္မိံ သမယေ=(ဓားပြသူပုန်တို့ အင်အားကောင်းရာ) ထိုအခါ၌၊ ဗြာဟ္မဏဂဟပတိကာနမ္ပိ=မြို့တွင်းနေ ပုဏ္ဏား၊ အိမ်ပိုင်ရှင် လူ တန်းစားတို့အားလည်း၊ အတိယာတုံဝါ ပ။ ဗာဟိရာနိုး မြို့ အပြင်၌ ဖြစ် ကုန်သော၊ ကန္တာနိ- ခြံလယ်ယာလုပ်ငန်းတို့ကို၊ ပဋိဝေက္ခိတုံ ဝါ=ကြည့်ရှု စစ်ဆေးခြင်းငှာလည်းကောင်း၊ ဖာသု=သည်၊ န ဟောတိ=မဖြစ်။ ဘိက္ခဝေ=တို့၊ ဧဝမေဝံ-ဤအတူပင်၊ ယသ္မိံ သမယေ-၌၊ ပါပဘိက္ခု =ယုတ်မာသော ရဟန်းတို့သည်၊ ဗလဝန္တော=အင်အားရှိကုန်သည်၊ ဟောန္တိ=အံ့၊ တသ္မိံ သမယေ=(ယုတ်မာသော ရဟန်းတို့ အင်အားရှိရာ)ထိုအခါ၌၊ ပေသလာ =ချစ်အပ်သော သီလရှိကုန်သော၊ ဝါ=သီလကို ချစ်မြတ်နိုးကုန်သော၊ ဘိက္ခု= တို့သည်၊ ဒုဗ္ဗလာ=ကုန်သည်၊ ဟောန္တိ=အံ့ ။ပ။ တုဏှိဘူတာ တုဏီဘူတာ ၀=တိတ်ဆိတ်စွာ ဖြစ်ကြရ, တိတ်ဆိတ်စွာ ဖြစ်ကြရကုန်လျက်သာလျှင်၊ သံဃမဇ္ဈေ=သံဃပရိသတ်အလယ်၌၊ သင်္ကသာယန္တိ=ထိုင်နေကြရကုန်၏။ [ဓာတွန်မကျေသော သံကသေဓာတ်တည်း] ။ပ။ အစ္ဆန္တိ=နေကြရကုန်၏။ ဘိက္ခဝေ-တို့၊ တယိဒံ (တံဣဒံ)=ထိုပေသလရဟန်းတို့ အင်အားနည်းပါး ခြင်းသည်၊ ဗဟုဇနာဟိတာယ=များစွာသော သတ္တဝါအပေါင်း၏ စီးပွားမဲ့ အလို့ငှာ [ ဗဟုဇန+အဟိတာယ] ဗဟုဇနာသုခါယ=များစွာသော သတ္တဝါ အပေါင်း၏ မချမ်းသာခြင်းငှာ၊ ဗဟုနော=များစွာသော၊ ဇနဿ-သတ္တဝါ အပေါင်း၏၊ အနတ္ထာယ=မကြီးပွားခြင်းငှာ၊ အဟိတာယ=စီးပွားမဲ့အလို့ငှာ၊ ဒေဝမနုဿာနံ=နတ်လူတို့၏၊ ဒုက္ခာယ=ဆင်းရဲခြင်းငှာ၊ ဟောတိ=ဖြစ်၏ ယေန ဒါ ပန တေန=သွားလိုရာဒေသ တခုခုသို့သော်လည်း၊ ပက္ကမန္တ= ထွက်ခွာသွားကြကုန်၏၊ တနည်း-ယေန=အကြင်အရုပ်၌၊ ပက္ကမိတုံ-ထွက်ခွာ သွားခြင်းငှာ၊ ဣစ္ဆန္တိ=အလိုရှိကုန်၏၊ တေန ဝါ ပန=ထိုထွက်ခွာသွားလိုရာ အရပ်သို့သော်လည်း၊ ပက္ကမန္တိ-၏] ဘိက္ခဝေ=တို့၊ တယိဒံ=ထိုပါပဘိက္ခုတို့ အင်အားနည်းပါးခြင်းသည်၊ ဗဟုဇနဟိတာယ=ငှာ၊ [ဧကကနိပါတ် စာပိုဒ် ၁၄၀-ကြည့်] ဗဟုဇနသုခါယ ။ပ။ ဒေဝမနုဿာနံ=တို့၏၊ သုခါယ=ငှာ၊ ဟောတိ-၏၊ ဣတိ (အဝေါစ)။ = ၄၁။ ဘိက္ခဝေ=တို့၊ ဂိဟိဿ ဝါ=လူ၏လည်းကောင်း၊ ပဗ္ဗဇိတဿဝါ =ရဟန်း၏လည်းကောင်း၊ ဒွိ=ဤနှစ်ဦးသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏၊ မိစ္ဆာပဋိပတ္တိ =မှားယွင်းသောအကျင့်ကို၊ အဟံ=ငါသည်၊ န ဝဏ္ဏမိ=မချီးမွမ်း၊ ဘိက္ခဝေ=တို့၊ ## PAGE 176 ဂီဟိဝါ=လူသည်လည်းကောင်း၊ ဝါ=လှူပဲဖြစ်ဖြစ်၊ ပဗ္ဗဇ္ဇိတော ဝါ=ရဟန်းသည် လည်းကောင်း၊ ဝါ=ရဟန်းပဲဖြစ်ဖြစ်၊ မိစ္ဆာပဋိပန္နော=မှားယွင်းစွာကျင့်သည်၊ (သမာနှော=ဖြစ်လသော်) မိစ္ဆာပဋိပတ္တာဓိကရဏဟေတု=မှားယွင်းသော အကျင့်ကို ပြုကျင့်ခြင်းဟူသော အကြောင်းကြောင့်၊ မိစ္ဆာပဋိပတ္တိ+အဓိ ကရဏ=ပြုကျင့်ခြင်း၊ အဓိအနက်မရှိ ဉာယံ=ထိုးထွင်းသိမြင်ခြင်း၏ အစွမ်း အားဖြင့် နိဗ္ဗာန်သို့ သွားတတ်သော၊ [ ဉာယတိ ပဋိဝိဇ္ဈနဝသေန နိဗ္ဗာနံ ဂစ္ဆတိတိ ဉာယော] ကုသလံ=ကုသိုလ်ဖြစ်သော၊ ဓမ္မံ=ဝိပဿနာနှင့် တကွသော မဂ်တရားကို၊ န၊ အာရာဓကော=မပြီးစီးစေနိုင်သည်၊ ဟောတိ=၏ ။ သမ္မာပဋိပတ္တိ =မှန်ကန်သော အကျင့်ကို ။ပ။ သမ္မာပဋိပန္နော=မှန်ကန်စွာ ကျင့်သည်၊ (သမာနော) သမ္မာ . . . . .တု=မှန်ကန်သော အကျင့်ကို ပြုကျင့်ခြင်း ဟူသော အကြောင်းကြောင့် ပ။ ၄၂။ ဘိက္ခဝေ=တို့၊ ယေ တေ ဘိက္ခူ =အကြင်ရဟန်းတို့သည်၊ ဒုဂ္ဂဟိတေဟိ=(အနက်, သဒ္ဒါ၊ နှစ်ဖြာအားဖြင့်) မကောင်းသဖြင့် သင်ယူ မှတ်သားထားအပ်ကုန်သော၊ ဝါ=ယုတ်လျော့ခြင်း, ပိုလွန်ခြင်း, လွဲမှားခြင်း, ပုဒ်ရှေ့နောက်ပြန်ခြင်း စသည်ဖြင့် မလျော်ကန်အောင် သင်ယူမှတ်သားထား အပ်ကုန်သော၊ ဗုဒ္ဓနှပတိရူပကေဟိ=သဒ္ဒါအားဖြင့် အတုအပ ဖြစ်ကုန်သော၊ ဝါ=(ဓာတ်, ပစ္စည်း, ဝိဘတ် ခွဲဝေခြင်းစသည်ဖြင့်) အက္ခရာပုဒ်ပါဌ် ကြံစည်ကာ မှတ်သား ထားအပ်ကုန်သော၊ သုတ္တန္တေဟိ=သုတ္တန်တို့ဖြင့်၊ နှုတ်မှထွက်သော အသံသည် ဗျဉ္ဇန (သဒ္ဒါ) အစစ်တည်း၊ ထိုအစစ်ကို - ဓာတ်ပစ္စည်းစသည် ကြံစည်ပြုလုပ်အပ်သော ပုဒ်ပါဌ်တို့ကား (ဆင်အစစ်၏ ပုံတူရုပ်တုကဲ့သို့) ဗျဉ္ဇနပတိရူပက (သဒ္ဓါအတု)များ ဖြစ်၏။ ထိုကဲ့သို့ အတုအပ ကြံစည်ပြုလုပ် မှတ်သားထားအပ်သော သုတ္တန်တို့ဖြင့်] (သုဂ္ဂဟိတသုတ္တန္တာနံ=ကောင်းမွန် မှန်ကန်စွာ သင်ယူမှတ်သားထားအပ်သော သုတ္တန်တို့၏) အတ္ထ၃-အနက် အဓိပ္ပာယ်ကိုလည်းကောင်း၊ ဓမ္မဉ္စ=ပါဠိကိုလည်းကောင်း၊ ပဋိဗာဟန္တိ=ဟန့်တား ပယ်ဖျက်ကုန်အံ့၊ သုဂ္ဂဟိတ သုတ္တန်တို့၏ အတ္ထဓမ္မကို ပယ်ဖျက်၍. မိမိတို့ ဒုဂ္ဂဟိတသုတ္တန်တို့၏ အတ္ထဓမ္မကိုသာ အသာပေး အမွှမ်းတင်ကာ ဟောပြော ပို့ချကုန်အံ့ဟူလို] ဘိက္ခဝေ=တို့၊ တေ ဘိက္ခူ =တို့သည် ။ပ။ [ဧကကနိပါတ် စာပိုဒ် ၁၃ဝ ကြည့်] သုဂ္ဂဟိတေဟိ=ကောင်းမွန် မှန်ကန်စွာ သင်ယူမှတ်သားထား အပ်ကုန်သော၊ ဗျာနပတိ ရူပကေဟိ=ကုန်သော၊ သုတ္တန္တေ ဟိ=တို့ဖြင့်၊ အတ္ထ =ကိုလည်းကောင်း၊ ဓမ္မဒူ=လည်းကောင်း၊ အနုလောမေန္တိ=သင့်လျော်စေကုန်အုံး