## PAGE 234

[ထမ
ဓမ္မော=ယုတ်မာသော သဘောရှိသည်၊ အသုစိ=မစင်ကြယ်သော ကာယကံ
စသည်ရှိသည်၊ သင်္ကသာရသမာစာရော=သို့လော သို့လော တွေးတောခြင်းဖြင့်
အောက်မေ့မှတ်ထင်ထိုက်သော အကျင့်ရှိသည်၊ ပဋိစ္ဆန္နကမ္မန္တော=ဖုံးကွယ်ထား
အပ်သော မကောင်းမှုရှိသည်၊ အဿမဏော=ရဟန်းမဟုတ်ပါဘဲလျက်၊ သမဏ
ဒုဿီလော= သီလမရှိသည်၊ ပါပဓမ္မော= ယုတ်မာသော မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ
တရားရှိသည်၊ (တနည်း) ဒုဿီလော = ကာယဝါစာ သံဝရဟူသော သီလ
မရှိသည်၊ ပါပဓမ္မော= မနောသံဝရ, သတိသံဝရစသည် ပျက်စီးခြင်းဟူသော
ယုတ်မာသော သဘောရှိသည်။
(တနည်း) ဒုဿီလေား- စင်ကြယ်သော ပယောဂဟူသော သီလ
မရှိသည်၊ ပါပဓမ္မော= ယုတ်ညံ့သော အတွင်းခံ အာသယ သဘောရှိသည်
(တနည်း) ဒုဿီလော= ကုသိုလ်သီလ မရှိသည်၊ ပါပဓမ္မော= ယုတ်ညံ့သော
အကုသိုလ်သီလ ရှိသည်။
၁။ သင်္ကဿရသမာစာရော။ ။ သရိတဗ္ဗောတိ သရော (အောက်မေ့
မှတ်ထင်ထိုက်သော)၊ သရော သမာစာရော (အကျင့်သည်) ယဿာတိ သရ
သမာစာရော (အောက်မေ့မှတ်ထင်ထိုက်သော အကျင့်ရှိသူ)။ သင်္ကာယ
(သို့လော သို့လော တွေးတောခြင်းဖြင့်) သရသမာစာရော သင်္ကဿရသမာ
စာရော= “ဟောဒီ မလျော်တဲ့ အလုပ်ဟာ အဲဒီကိုယ်တော်လုပ်တာ ဖြစ်မှာဘဲ"ဟု
သူတပါးတို့ တွေးတော ထင်မြင်စရာ အကျင့်ဆိုးရှိသူ။ (တနည်း) အခြားသော
ရဟန်းတို့ စုဝေးတိုင်ပင်နေသည်ကို မြင်တိုင်း “ဒီကိုယ်တော်တွေဟာ ငါ
လုပ်တဲ့ကိစ္စတွေ သိလို့, ငါအကြောင်း ပြောနေကြတာ ဖြစ်မှာဘဲ”ဟု မိမိ
ကိုယ်တိုင် တွေးတော ပူပင်စရာ အကျင့်ဆိုးရှိသူ။
(တနည်း) သရပုဒ်၌ အပစ္စည်းကို ကတ္တားဟောကြံ၍ “သမာစာရံ
(သူတပါးတို့ စုဝေးပြောဆို ပြုလုပ်မှုကို) သရတိ အာသင်္ကတိ ဝိဓာဝတီတိ
သမာစာရဿရော”ဟု ဆိုလိုလျက် သမာစာရပုဒ်ကို နောက်ထား၍ “သရ
သမာစာရော”ဟု ပုဒ်ပြီး၏။ ထို့နောက် “သင်္ကာယ (သင်္ကာမကင်း စိုးရွံ့ခြင်းဖြင့်)
သရသမာစာရော သင်္ကဿရသမာစာရော”ဟု သမာသ်တွဲ။ “သင်္ကဿရသ
မာစာရော= သူတပါးတို့ စုဝေးပြောဆို ပြုလုပ်မှုကို သင်္ကာမကင်း စိုးရွံ့ခြင်းဖြင့်
သို့လော သို့လော တွေးတောထင်မှတ်, အကဲခတ်နေသူသည်”ဟု အနက်ဆို။

## PAGE 235

ပဋိညာ=ရဟန်းဟု ဝန်ခံခြင်းရှိသည်၊ အဗြဟ္မစာရီ=မြတ်သောအကျင့်ကို
ကျင့်လေ့ရှိသူ မဟုတ်ပါဘဲလျက်၊ ဗြဟ္မစာရီပဋိညာ=မြတ်သောအကျင့်ကို
ကျင့်လေ့ရှိသူဟု ဝန်ခံခြင်း ရှိသည်၊ အန္တောပူတိ=အတွင်း၌ ညစ်ပုပ်သော
မကောင်းမှုရှိသည်၊ ဝါ=ဂုဏ်အနှစ်ကင်းယုတ်, အတွင်း၌ ပုပ်သည်၊ အဝသု
တော၊ရာဂစသည်တို့ဖြင့် ရွှဲရွှဲစိုသည်၊ ကသမ္ဗုဇာတော=ဖြစ်ပွားနေသော ရာဂ
စသော အမှိုက်ရှိသည်၊ ကသမ္ဗု=အမှိုက်ဝါ=စိုစွတ်သော အမှိုက်ပုပ်ရေကဲ့သို့
ဖြစ်နေသည်၊ ဟောတိ-ဖြစ်၏၊ သော-ထိုဒုဿီလ ပုဂ္ဂိုလ်သည်၊ သုဏာတိ=
ကြား၏၊ (ကိန္တိ =သို့၊ သုဏာတိ=မူ) ဣတ္ထန္နာမော=သော၊ ဘိက္ခု=သည် ။ပ။
ဝိဟရတိ ကိရ= နေသတဲ့၊ ဣတိ=သို့၊ (သုဏာတိ=၏) တ=ထိုဒုဿီလ
ပုဂ္ဂိုလ်မှာ ။ အဟမ္ပိ=ငါလဲပဲ။ပ။ ဝိဟရိဿာမိ=နေရအံ့နည်း၊ ဣတိ-သည်၊
(န ဟောတိ) ဘိက္ခဝေ=တို့၊ အဟံ=ဤဒုဿီလပုဂ္ဂိုလ်ကို ။ပ။
ဘိက္ခဝေ=တို့၊ ဣဓ=ဤသာသနာတော်၌၊ ဘိက္ခု-သည်၊ သီလဝါ
=သီလရှိသည်၊ ကလျာဏဓမ္မော=ကောင်းသောသဘောရှိသည်၊ ဟောတိ=၏၊
သော=ထိုသီလရှိသော ရဟန်းသည် ။ပ။ တဿ=ထိုသီလရှိသော ရဟန်းမှာ
။ပ။ အယံ=ဤသီလရှိသော ရဟန်းကို ။ပ။ ဘိက္ခု=သည်၊ အရဟံ=ကိလေသာ
တို့မှ ဝေးကွာသည်၊ ခီဏာသဝေါ=ကုန်ခန်းပြီးသော အာသဝရှိသော ရမာန္တာ
ပုဂ္ဂိုလ်သည်၊ ဟောတိ-၏၊ သော-ထိုရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်သည် ။ပ။ တံ-ထိုသို့
ကြံစည်စိတ်ကူးမှု မဖြစ်ပေါ်ခြင်းသည်၊ တိဿ ဟေတု=မူ၊ ဘိက္ခဝေ=တို့၊
ဟိ(ယသ္မာ)=အကြင့်ကြောင့်၊ ပုဗ္ဗေ=၌၊ အဝိမုတ္တဿ=ကိလေသာတို့မှ မလွတ်
မြောက်သေးသော၊အဿ-ထိုရဟန်း၏၊ ယာ ဝိမုတ္တာသာ အကြင်ကိလေသာတို့မှ
လွတ်မြောက်မှု၌ လိုလားတောင့်တခြင်းသည်၊ (အတ္ထိ) သာ(ဝိမုတ္တာသာ)=
ထိုကိလေသာတို့မှ လွတ်မြောက်မှု၌ လိုလားတောင့်တခြင်းသည်၊ ပဋိပ္ပဿဒ္ဓါ
=ငြိမ်းပျောက်လေပြီ၊ (ဣတိ=ထို့ကြောင့်ပေတည်း) ဘိက္ခဝေ=တို့၊ အယံ-
ဤရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်ကို ။ပ။
၄-စက္ကဝတ္တိသုတ်
၁၄။ ဘိက္ခဝေ-တို့၊ စက္ကဝတ္တီ=စကြဝတေးဖြစ်သော၊ ဝါ=အာဏာစက်ကို
လည်စေတတ်သော၊ ဝါ=စကြာရတနာကို လည်စေတတ်သော၊ ဓမ္မိကော=
ကုသိုလ်ကမ္မပထတရား ဆယ်ပါးရှိသော၊ ဝါ=စကြဝတေးမင်းတို့၏ ကျင့်ဝတ်

## PAGE 236

တရားဆယ်ပါး ရှိသော၊ ဓမ္မရာဇာ=တရားမင်းဖြစ်သော၊ ဝါ=စကြဝတေးမင်း၏
ကျင့်ဝတ်တရားဆယ်ပါးဖြင့် မင်းဖြစ်သော၊ ယောပိ သော ရာဇာ=အကြင်မင်း
သည်လည်း၊ (အတ္ထိ=ရှိ၏) သောပိ ရာဇာ=ထိုစကြဝတေးမင်း တရားသော်မှ
လည်း၊ အရာဇကံ=အခြားသော မှီခိုအားထားရာ ဘုရင်မင်း မရှိဘဲ၊ စက္ခုံ-
အာဏာစက်ကို၊ ဝါ=စကြာရတနာကို၊ န ဝတ္တေတိ=မလည်စေနိုင်၊ ဣတိ-ဤသို့၊
(အဝေါစ=မိန့်တော်မူပြီ) ဧဝံ-ဤသို့၊ ဝုတ္တေ=မြတ်စွာဘုရား မိန့်တော်မူအပ်
လသော်၊ အညတရော=တပါးသော၊ ဘိက္ခု=ရဟန်းသည်၊ ဘဂဝန္တံ =မြတ်စွာ
ဘုရားကို၊ ဧတံ=ဤစကားကို၊ အဝေါစ=လျှောက်ပြီ၊ (ကိန္တိ=အဘယ်သို့၊
အဝေါစ=လျှောက်သနည်းဟူမူ) ဘန္တေ =အရှင်ဘုရား၊ စက္ကဝတ္တိဿ-စကြဝတေး
ဖြစ်သော၊ ဝါ=အာဏာစက်ကို လည်စေတတ်သော၊ ဝါ=သော၊ ဓမ္မိကဿ=သော၊
ဓမ္မရညော=ဘုရင်မင်းတရား ဖြစ်သော၊ ရညော=မင်း၏၊ ရာဇာ=အခြားသော
မှီခိုအားထားရာ ဘုရင်မင်းဟူသည်၊ ကော ပန=အဘယ်ပါနည်း၊ ဣတိ=သို့၊
(အဝေါစ=မေးလျှောက်ပြီ) ဘိက္ခု=ရဟန်း၊ (ရာဇာ=အခြားသော မှီခိုအားထားရာ
ဘုရင်မင်းဟူသည်) ဓမ္မော=ကုသိုလ်ကမ္မပထ တရားဆယ်ပါးတည်း၊ ဣတိ=
ဤသို့၊ ဘဂဝါ=မြတ်စွာဘုရားသည်၊ အဝေါစ= မိန့်တော်မူပြီ။
ဘိက္ခု=ရဟန်း၊ ဣဓ=ဤလောက၌၊ စက္ကဝတ္တိ=သော၊ ဓမ္မိကော=သော၊
ဓမ္မရာဇာ=သော၊ ရာဇာ=မင်းသည်၊ ဓမ္မံယေဝ=ကုသိုလ်ကမ္မပထတရား ဆယ်ပါး
ကိုသာလျှင်၊ နိဿာယ=မှီခို၍၊ ဓမ္မံဧဝ= ကုသိုလ်ကမ္မပထ တရားဆယ်ပါးကို
၁။ ဓမ္မရာဇာ။ ။ ဓမ္မရာဇာပုဒ်၌ ဓမ္မအရ အဋ္ဌကထာ၌ စကြဝတေးမင်း၏
ကျင့်ဝတ်တရား ဆယ်ပါးကိုယူ၍ ဋီကာ၌မူ ကုသိုလ်ကမ္မပထတရား ဆယ်ပါး
ကိုလည်း ယူသေး၏၊ ဓမ္မေန ဇာတော ရာဇာ ဓမ္မရာဇာ (ထိုတရား ဆယ်ပါး
ဖြင့် ဖြစ်သောမင်း)ဟု အဋ္ဌကထာ အလို ဝိဂြိုဟ် ပြုပါ၊ ထိုတရား ဆယ်ပါး
ဖြင့် မင်းအဖြစ်သို့ ရောက်သောမင်းဟု ဆိုလို၏။ (တနည်း) ရန္တေတီတိ
ရာဇာ၊ ဓမ္မေန ရာဇာ ဓမ္မရာဇာ= ကုသိုလ်ကမ္မပထ တရားဆယ်ပါးဖြင့် (ဝါ
=စကြဝတေးမင်း၏ ကျင့်ဝတ်တရား ဆယ်ပါးဖြင့်) တလောကလုံးကို နှစ်
သက်စေတတ်သော ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်သော။ (တနည်း) ဓမ္မေန ဉာယေန လဒ္ဓေါ
ရာဇာ ရာဇဘာဝေါ ယဿာတိ ဓမ္မရာဇာ=တရားနည်းလမ်းဖြင့် ရအပ်သော
မင်းအဖြစ် ရှိသော၊ ဝါ= တရားနည်းလမ်းဖြင့် မင်းအဖြစ်ကိုရသော။ ဤ
သို့လည်း ဝိဂြိုဟ်နက် အမျိုးမျိုး ဆိုနိုင်သေး၏။