## PAGE 276

ပုဂ္ဂိုလ်သည်၊ သင်္ဃာတုံစ=ပစ္စည်းဥစ္စာကို စုဆောင်းခြင်းငှာသာလျှင်၊ ကုသ
လော=ကျွမ်းကျင်သည်၊ ဟောတိ=၏၊ ဧကစက္ခု=သော၊ သော=ထိုသူသည်၊
ဣတော=ဤဘဝမှ၊ နိရယံ=ငရဲသို့၊ ဂန္ဓာ=သွား၍၊ ဝိဟညတိ=ပင်ပန်းဆင်းရဲ
ရ၏။
Ex
ပန=ထိုမှတပါး၊ ဒွိစက္ခု=ပညာမျက်စိ နှစ်ဖက်ရှိသူဟူ၍၊ အက္ခာတော
=ဟောကြားတော်မူအပ်သော၊ သေဋ္ဌော=မြတ်သော၊ ပုရိသပုဂ္ဂလော=
ယောက်ျားပုဂ္ဂိုလ်သည်၊ ဓမ္မလဒွေဟိ=တရားဖြင့် ရအပ်ကုန်သော၊ ဘောဂေဟိ
=စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့နှင့်၊ (သမ္ပန္နော=ပြည့်စုံသည်၊ ဟုတွာ=ဖြစ်၍) ဥဋ္ဌာနာဓိဂတံ=
တက်ကြွသော ဝိရိယဖြင့် ရအပ်သော၊ ဓနံ=ဥစ္စာကို၊ ဒဒါတိ=လှူဒါန်း၏၊
သေဋ္ဌသင်္ကပ္ပေါ မြတ်သော အကြံအစည်ရှိသော၊ အဗျဂ္ဂမာနသော=ယုံမှား
သံသယကင်းရှင်းသော စိတ်ရှိသော၊ ဝိဝိဓံ အဂ္ဂံ အာရမ္မဏံ ဗုဒ္ဓံ=အမျိုးမျိုးသော
အာရုံ။ နတ္ထိ ဗုဒ္ဓံ ယဿ မာနသဿာတိ အဗျဂ္ဂ၊ အဗျဂ္ဂ မာနသံ ယဿ
နရဿာတိ အဗျဂ္ဂမာနသော=အမျိုးမျိုးသော အာရုံမရှိသော စိတ်ရှိသော
ပုဂ္ဂိုလ်၊ မ၌ ဗုဒ္ဓိဖြင့် မာနသဟု ပါဌ်ရှိ၏၊ သဒ္ဒနီတိ(၃၇၆)သုတ် စသည်တို့၌ကား
ဝုဒ္ဓိမဲ့ဖြင့် မနသဟုရှိ၏] နရော=ပညာမျက်စိ နှစ်ဖက်ရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်သည်၊
ဘဒ္ဒကံ=ကောင်းမြတ်သော၊ ဌာနံ=နတ်ဘုံဌာနသို့၊ ဥပေတိ=ရောက်၏၊ ယတ္ထ
=ယင်းနတ်ဘုံဌာန၌ပင်၊ ဂန္တာ=ရောက်၍၊ နသောစတိ=မပူဆွေးရ၊ ဝါ=ကြည်
လင် ရွှင်ပျ ဝမ်းမြောက်စွာ နေထိုင်ရ၏။ အန္ဓဉ္စ=ပညာမျက်စိကန်းသော
သူကိုလည်းကောင်း၊ ဧကစက္ခုံ စ=ပညာမျက်စိ တဖက်သာရှိသော သူကို
လည်းကောင်း၊ အာရကာ=ဝေးစွာ၊ ပရိဝဇ္ဇယေ=ရှောင်ကြဉ်ရမည်၊ ဒွိစက္ခုံ=
ပညာမျက်စိ နှစ်ဖက်ရှိသော၊ သေဋ္ဌိ=မြတ်သော၊ ပုရိသပုဂ္ဂလံ ပန=ယောကျ်ား
ပုဂ္ဂိုလ်ကိုကား၊ သေဝေထ=မှီခိုဆည်းကပ်ရမည်၊ ဣတိ=သို့၊ (အဝေါစ=မိန့်)
၁၀-အဝကုဇ္ဇသုတ်
= ၃ဝ။ အဝကုဇ္ဇပညာ=မှောက်ထားအပ်သော ပညာရှိသော၊ ဝါ=
မှောက်ထားအပ်သော အိုးနှင့်တူသော ပညာရှိသော၊ ပုဂ္ဂလော=ပုဂ္ဂိုလ်လည်း
ကောင်း၊ ဥစ္ဆင်္ဂပညာ=ရင်ခွင်နှင့်တူသော ပညာရှိသော။ပ။ပုထုပညော= ကျယ်
ပြန် ့သော ပညာရှိသော၊ ပုဂ္ဂလော=လည်းကောင်းတည်း။ပ။ ပုဂ္ဂလော=သည်၊
ဘိက္ခူနံ=ရဟန်းတို့၏၊ သန္တိကေ=အထံ၌၊ ဓမ္မဿဝနာယ=တရားနာခြင်းငှာ၊
အဘိက္ခဏံ=အမြဲမပြတ်၊ အာရာမံ=ကျောင်းတိုက်သို့၊ ဂန္တာ=သွားတတ်သည်၊

## PAGE 277

ဟောတိ-၏၊ တဿ
၊ တဿ=ထိုပုဂ္ဂိုလ်အား၊ ဘိက္ခု=ရဟန်းတို့သည်၊ ဓမ္မံ=ပရိယတ္တိ
တရားကို၊ အာဒိကလျာဏံ=အစပိုင်း၌ ကောင်းအောင်လည်းကောင်း
(လေးပါဒရှိသော ဂါထာ၌ ပဌမပါဒဟူသော အစပိုင်း၌ ကောင်းအောင်
လည်းကောင်း) မဇ္ဈေကလျာဏံ=အလယ်ပိုင်း၌ ကောင်းအောင်လည်းကောင်း၊
(ဒုတိယ, တတိယပါဒဟူသော အလယ်ပိုင်း၌ ကောင်းအောင်လည်းကောင်း)
ပရိယောသာနကလျာဏံ=အဆုံးပိုင်း၌ ကောင်းအောင်လည်းကောင်း၊ (စတုတ္ထ
ပါဒဟူသော အဆုံးပိုင်း၌ ကောင်းအောင်လည်းကောင်း)
သာတ္ထ=(သတိပဋ္ဌာန်,သမ္မပ္ပဓာန်စသော) အနက်သဘောနှင့် ပြည့်စုံ
အောင်လည်းကောင်း၊ သဗျဉ္စနံ=(သိထိလ,နိုတစသော) အက္ခရာနှင့် ပြည့်စုံ
အောင်လည်းကောင်း၊ လျော့လျော့ရွတ်ဆိုရမည့် သိထိလအက္ခရာကို လျော့
လျော့ရွတ်ဆို၍လည်းကောင်း၊ ပြင်းပြင်းရွတ်ဆိုရမည့် ဓနိတအက္ခရာကို ပြင်းပြင်း
မာမာရွတ်ဆို၍လည်းကောင်း, ရှည်ရှည်ဆွဲရွတ်ဆိုရမည့် ဒီဃအက္ခရာကို ရှည်ရှည်
ရွတ်ဆို၍လည်းကောင်း၊ ဤသို့စသည်ဖြင့် အက္ခရာကို ပြည့်စုံပီသစွာရွတ်၍
တရားဟောတော်မူ၏ ဟူလို] ကေဝလပရိပုဏ္ဏ=အားလုံးစုံထက်ဝန်းကျင် ပြည့်စုံ
အောင်လည်းကောင်း၊ ပရိသုဒ္ဓံ=အသိမခက်, ရောယှက်မှုကင်း, ရှင်းလင်း ပေါ်
လွင်အောင်လည်းကောင်း၊ [စာပိုဒ်-၆၄-ဝေနာဂပုရသုတ်၌ကား ပရိသုဒ္ဓံပုဒ်ကို
ဤအတိုင်း အနက်မရေးဘဲ,ထိုသုတ်အဋ္ဌကထာ ဖွင့်သည့်အတိုင်းသာ ရေးပါမည်]
ဒေသန္တ=ဟောတော်မူကြကုန်၏၊(ဧဝံ-ဤသို့ အာဒိကလျာဏ စသည်ဖြစ်အောင်၊
ဒေသန္တာစ=ဟောကြားတော်မူကြလျှင်လည်း) ဗြဟ္မစရိယံ-(သိက္ခာသုံးရပ်
ဖြင့် သွင်းယူအပ်သော) မြတ်သောအရိယမဂ်အကျင့်ကို၊ ပကာသေန္တိ=ထင်ရှား
ဖော်ပြကြကုန်၏။
၁။ သိက္ခာသုံးပါးဖြင့် သွင်းယူအပ်သော ဗြဟ္မစရိယ။ ။ ဗြဟ္မစရိယ
ပုဒ်အရ အရိယမဂ္ဂင်ရှစ်ပါးဟူသော မဂ္ဂဗြဟ္မစရိယကို ယူရန် အဋ္ဌကထာ
ဖွင့်၏။ ထိုမဂ္ဂင်ရှစ်ပါးကို သိက္ခာသုံးပါးဖြင့် ခွဲဝေယူလျှင် (၁) သမ္မာဝါစာ,
သမ္မာကမ္မန္တ၊ သမ္မာအာဇီဝဟူသော မဂ္ဂင်သုံးပါးကို သီလသိက္ခာ အဖြစ်ဖြင့်
ယူရ၏၊ (၂) သမ္မာဝါယာမ, သမ္မာသတိ, သမ္မာသမာဓိဟူသော မဂ္ဂင်သုံးပါးကို
သမာဓိသိက္ခာအဖြစ်ဖြင့် ယူရ၏။ (၃) သမ္မာဒိဋ္ဌိ, သမ္မာသင်္ကပ္ပဟူသော
မဂ္ဂင်နှစ်ပါးကို ပညာသိက္ခာအဖြစ်ဖြင့် ယူရ၏။ ဤသို့အားဖြင့် ထိုမဂ္ဂဗြဟ္မ
စရိယသည် သိက္ခတ္တယသင်္ဂဟိတ (သိက္ခာသုံးပါးဖြင့် သိမ်းသွင်း ယူငင်အပ်သော)
ဗြဟ္မစရိယ ဖြစ်သည်။

## PAGE 278

သော=ထိုပုဂ္ဂိုလ်သည်၊ တသ္မိံ အာသနေ=တရားနာရာ ထိုနေရာ၌၊
နိသိန္နော=ထိုင်နေလျက်၊ တဿာ ကထာယ=ထိုတရားစကား၏၊ အာဒိ=အစ
ပိုင်းကို၊ နေဝ မနသိကရောတိ=နှလုံးမသွင်း၊ မဇ္ဈိ=အလယ်ပိုင်းကို၊ န မနသိ
ကရောတိ=နှလုံးမသွင်း၊ ပရိယောသာနှံ=အဆုံးပိုင်းနိဂုံးကိုပတမှာ အာသနာ
=တရားနာရာ ထိုနေရာမှ၊ ဝုဋ္ဌိတောပိ=ထလျှင်လည်း။ပ။ ဘိက္ခဝေတို့၊
သေယျထာပိ=ဥပမာပြရလျှင်ကား၊ ကုမ္ဘော=အိုးသည်၊ နိကုဇော=မှောက်ထား
အပ်သည်၊ (အဿမဖြစ်ငြားအံ့)တတြ=ထိုအိုး၌။ အာသိတ္တံ=လောင်းထည့်
အပ်သော၊ ဥဒကံ=ရေသည်၊ ဝိဝဋ္ဋတိ=လျှောဆင်းသွား၏၊ နော သဏ္ဌာတိ =
အိုး၌မတည်နေ။ ဘိက္ခဝေ=တို့၊ ဧဝမေဝံ-ဤအတူပင်။ပ။
ဥစ္ဆင်္ဂပညဆိုင်ရာ ဝါကျသို့သွားတော့အံ့] အာဒိမ္ပိ=အစပိုင်းကိုလည်း၊
မနသိ=စိတ်နှလုံး၌၊ ကရောတိ=ထည့်သွင်းထား၏၊ တနည်း=မနသိကရောတိ
နှလုံးသွင်း ဆင်ခြင်၏]။ပ။ တမှာ အာသနာ=မှ၊ ဝုဋ္ဌိတော စ=ထပြီးလျှင်တော့
ကား။ပ။ ပုရိသဿ-ယောကျ်ား၏၊ ဥစ္ဆင်္ဂေ=ရင်ခွင်၌၊ နာနာခန္ဓကာနိ= အမျိုး
မျိုးသော ခဲဖွယ်တို့ကို၊ တိလာ=နှမ်းတို့ကိုလည်းကောင်း၊ တဏ္ဍလာ=ဆန်
တို့ကိုလည်းကောင်း၊ မောဒကာ=ကတွတ်မုန့်တို့ကိုလည်းကောင်း၊ ဝါ=လဉျး
မုန် တို့ကိုလည်းကောင်း [နှမ်းမှုန့်ညက်,ထောပတ်နှင့် ပဲစသည်တို့ကို ဆုပ်လုံး၍
ပြုအပ်သော မုန် လုံးကို လဒျူးမုန့်ဟုခေါ်ကြောင်း တောင်ပေါက်အဘိဓာန်နိဿယ
(၁၁၁၄ ဂါထာ)၌မိန့်၏။ ဟိန္ဒူဘာသာအားဖြင့် “လဉ္ဇူ”ဟု ခေါ်သတတ်]
ဗဒရာ=ဆီးသီးတို့ကိုလည်းကောင်း။ အာကိဏ္ဏာနိ=ရောနှောထည့်ထားအပ်ကုန်
သည်၊ (ဘဝေယျံ=ဖြစ်ကုန်အံ့)သော=ထိုယောက်ျားသည်၊ တမှာ အာသနာ
ထိုထိုင်နေရာမှ၊ ဝုဋ္ဌဟန္တော=ထလသော်။ သတိသမ္မောသာ=သတိကင်းလွတ်
= ခြင်းကြောင့်၊ ပကိရေယျ=ဖရိုဖရဲ ဖြန့်ကျဲချမိလေရာ၏။ပ။ ကုမ္ဘောအိုးသည်၊
ဥက္ကူရော=လှန်ထားအပ်သည်၊ (အဿ=ဖြစ်ငြားအံ့)။ပ။ သဏ္ဌာတိ= အိုး၌
တည်နေ၏၊ နော ဝိဝဋ္ဋတိ=လျှောဆင်းမသွား။ပ။
[ဂါထာ] အဝကုဇ္ဇပညာ=သော၊ ဒုမ္မေဓော=ပညာမရှိသော။ အဝိ
စက္ခဏာ=ထိုထိုကိစ္စ တွေးဆမမြင် မစီစဉ်တတ်သော၊ ပုရိသော=ယောက်ျား
သည်၊ ဘိက္ခူနံ=တို့၏၊ သန္တိကေ၌၊ အဘိက္ခဏံ=အမြဲမပြတ်၊ ဂန္တာ=သွား
တတ်သည်၊ ဝါ=သွားလေ့သွားထရှိသည်၊ စေ ဟောတိ=အကယ်၍ဖြစ်အံ့၊
(ဧဝံ သတိပိ=ဤသို့ပင် ဖြစ်ပါသော်လည်း၊ တာဒိသော=ထိုကဲ့သို့ တွေ့ မြင်