## PAGE 279 အပ်သောသူသည်၊ ကထာယ=တရားစကား၏၊ အာဒိစ=ကိုလည်းကောင်း၊ မဇ္ဈဉ္စ=လည်းကောင်း၊ ပရိယောသာနဉ္စ=လည်းကောင်း၊ ဥဂ္ဂဟေတုံ=မှတ်ယူ ခြင်းငှာ၊ နသက္ကောတိ=မစွမ်းနိုင်၊ (ကသ္မာ=အဘယ့်ကြောင့်နည်း) ဟိ=အကြင့် ကြောင့်၊ အဿ=ထိုယောက်ျားမှာ၊ ပညာ=ပညာသည်၊ န ဝိဇ္ဇတိ=မရှိ၊ (တသ္မာ =ထို့ကြောင့်တည်း) ဥစ္ဆင်္ဂပညာ=သော၊ ပုရိသော=ကို၊ ဧတေန=ထိုအဝ ကုဇ္ဇပညပုဂ္ဂိုလ်ထက်၊ သေယျော=သာလွန်မြင့်မြတ်၏ဟူ၍၊ ဝုစ္စတိ=ဆိုအပ်၏၊ တာဒိသော-သည်၊ ဘိက္ခူနံ တို့၏။ သန္တိကေ-၌၊အဘိက္ခဏံ=မပြတ်၊ ဂန္တာ= သည်၊ စေ ဟောတိ=အံ့၊ (ဧဝံ သတိပိ) ကထာယ=၏၊ အာဒိ စ=ကိုလည်းကောင်း၊ မဇ္ဈဉ္စ=လည်းကောင်း၊ ပရိယောသာနဉ္စ=လည်းကောင်း။ တသ္မိံ အာသနေ= တရားနာရာ ထိုနေရာ၌၊ နိသိန္နော=ထိုင်နေလျက်၊ ဗုဒ္ဓနံ=တရားဒေသနာတော် သဒ္ဒါအစဉ်ကို၊ ဥဂ္ဂဟေတွာ=နှလုံးသွင်းမှတ်ယူပြီး၍၊ ဝုဋ္ဌိတော=ထိုင်ရာမှ ထပြီးသည်၊ (သမာနော=ဖြစ်လသော်) နပ္ပဇာနာတိ=မသိတော့၊(ကသ္မာ= အဘယ့်ကြောင့်နည်း) ဟိ=အကြင့်ကြောင့်၊ အဿ=ထိုသူမှာ၊ ဂဟိတံ=မှတ်ယူ ထားအပ်သော တရားတော်သည်၊ မုဿတိ=မေ့ပျောက်သွား၏၊ (တသ္မာ-တည်း) ပုထုပညော-သော၊ ပုရိသော=ကိုကား၊ ဧတေဟိ-ထိုပုဂ္ဂိုလ်နှစ်ယောက် တို့ထက်၊ သေယျော=၍၊ ဝုစ္စတိ=၏၊ တာဒိသော-သည်၊ ဘိက္ခူနံ=တို့၏၊ သန္တိကေ-၌၊ အဘိက္ခဏမ္ပိ=အမြဲမပြတ်ပင်လည်း၊ ဂန္တာ=သည်၊ စေ ဟောတိ=အုံး (ဧဝံ သတိ-ဤသို့ဖြစ်လျက်၊ ဝါ=ဤသို့သွားလျက်)။ပ။ ဗျဉ္ဇနံ=ကို၊ ဥဂ္ဂ ဟေတွာ-၍၊ ဓာရေတိ=နှုတ်တက်ဆောင်ထား မှတ်သား၏၊ သေဋ္ဌသင်္ကပ္ပေါ =သော၊ အဗျဂ္ဂမာနုသော=သော၊ နရော=ပုထုပညပုဂ္ဂိုလ်သည်၊ ဓမ္မာနုဓမ္မ ပဋိပန္နော=လောကုတ္တရာတရားကိုးပါးအား လျော်သော သီလအစထား ရှေ့ပိုင်းအကျင့် တရားကို ကျင့်လျက်၊ ဓမ္မ=လောကုတ္တရာတရားကိုးပါးအား+ အနု=လျော်သော+ဓမ္မ=အရိယမဂ်ကို ရစေနိုင်သော သီလဝိသုဒ္ဓိ, စိတ္တဝိသုဒ္ဓိစသော ရှေ့ပိုင်းအကျင့် (အရိယမဂ်၏ ရှေ့ကအကျင့်)တရားကို+ပဋိပန္န=ကျင့်သူ၊] ဒုက္ခဿ=တေဘူမကဝဋ်ဒုက္ခ၏၊ အန္တကရော= အဆုံးကိုပြုသည်၊ သိယာ= စင်စစ်မသွေ ဖြစ်နိုင်ပေ၏၊ ဣတိ (အဝေါစ) ဒသမံ။ ၃၁။ ဘိက္ခဝေ=တို့၊ ယေသံ (ကုလာနံ)=အကြင်အမျိုးတို့၏၊ ပုတ္တာနံ =သားသမီးတို့သည်၊ မာတာပိတရော=မိဘတို့ကို၊ ပူဇိတာ၌စပ်]ဝါ=တို့သည်၊ ## PAGE 280 [ဟောန္တိ၌စပ်] အဇ္ဈာဂါရေ=မိမိအိမ်၌၊ ပူဇိတာ ပူဇော်စောင့်ရှောက်ထားအပ် ကုန်သည်၊ ဟောန္တိ=ဖြစ်ကုန်၏၊ တာန် ကုလာနိ=ထိုအမျိုးတို့သည်၊ (မိဘတို့ကို ပူဇော်စောင့်ရှောက်တတ်သော သားသမီးရှိသော ထိုအမျိုးတို့သည်) သဗြဟ္မ ကာနိ=ဗြဟ္မာနှင့်တကွ ဖြစ်ကုန်၏။ ဝါ=မြတ်သော ပုဂ္ဂိုလ်နှင့်တကွ ဖြစ်ကုန်၏၊ ဘိက္ခဝေ=တို့၊ ယေသံ (ကုလာနံ)=တို့၏၊ ပုတ္တာနံ=တို့သည်။ပ။ ပူဇိတာ= ကုန်သည်၊ ဟောန္တိ=ကုန်၏၊ တာနိ ကုလာနိ=တို့သည်၊ သပုဗ္ဗာစရိယကာနိ= လက်ဦးဆရာနှင့်တကွ ဖြစ်ကုန်၏၊ ဘိက္ခဝေ-တို့၊ ယေသံ။ပ။ ပူဇိတာ ဟောန္တိ၊ တာနိ ကုလာနိ=တို့သည်၊ သာဟုနေယျာနိ=အဝေးမှပင် ဆောင်ယူ ပေးကမ်းအပ်သမျှ ကောင်းနိုးရာရာ စားသောက်ဖွယ် စသည်ကို လက်ခံထိုက် သူတို့နှင့်တကွ ဖြစ်ကုန်၏၊ အာ=အဝေးမှ ဆောင်ယူ၍ဟုန=အထူးတလည် စီမံပြုလုပ်အပ်သော ပေးကမ်းဖွယ် ပစ္စည်းကို+ယျ=လက်ခံသုံးစွဲထိုက်သော မိဘများ။ သဟ အာဟုနေယျေဟိ ယာနိ ကုလာနိ ဝတ္တန္တိတိ သာဟုနေယျာနိ။ စာပိုဒ် (၇၁) သုတ်လည်းကြည့်] ဘိက္ခဝေ=တို့၊ ဗြဟ္မာတိ ဧတံ=ဗြဟ္မာဟူသော ဤအမည်သည်၊ မာတာပိတူနံ=မိဘတို့၏၊ အဓိဝစနံ=နာမည်တည်း၊ ဘိက္ခဝေ=တို့၊ ပုဗ္ဗာစရိယာတိ ဧတံ=လက်ဦးဆရာဟူသော ဤအမည်သည်။ပ။ အာဟုနေယျာတိ ဧတံ=အာဟု နေယျဟူသော ဤနာမည်သည်၊ ဝါ=အဝေးမှပင် ဆောင်ယူ၍ ပေးကမ်းအပ်သမျှ ကောင်းနိုးရာရာ စားသောက်ဖွယ်စသည်ကို လက်ခံထိုက်သူဟူသော ဤနာမည် သည်၊ မာတာပိတူနံ=တို့၏၊ အဓိဝစနံ=တည်း၊ ကိဿ ဟေတု=အဘယ် အကြောင်းကြောင့်၊ တံ=ထိုသို့ မိဘတို့ကို ဗြဟ္မာစသည်ဖြင့် ခေါ်ဆိုရခြင်းသည်၊ ဟောတိ=ဖြစ်သနည်းဟူမူ၊ ဘိက္ခဝေးတို့၊ မာတာပိတရော=မိဘတို့သည်၊ ပုတ္တာနံ=သားသ္မီးတို့အား၊ ဗဟုကာရာ=များသော ကျေးဇူးရှိကုန်၏၊ (ပုတ္တာနံ= တို့ကို) အာပါဒကာ=အသက်ရှည်ခြင်းသို့ ရောက်စေတတ်ကုန်၏၊ ပေါသကာ =နို့ချို တိုက်ကျွေး မွေးမြူတတ်ကုန်၏၊ ဣမဿ လောကဿ=ဤလောကကို၊ ဝါ=ဤလောကမှ အာရုံကောင်းဆိုး အမျိုးမျိုးကို၊ ဒဿတာရော=ပြတတ် ကုန်၏၊ ဣတိ=ထို့ကြောင့်၊ (တံ=ထိုသို့ မိဘတို့ကို ဗြဟ္မာစသည်ဖြင့် ခေါ်ဆို ခြင်းသည်၊ ဟောတိ=ဖြစ်၏) ဣတိ=ဤသို့၊ (အဝေါစ=မိန့်တော်မူပြီ) ၊ မာတာပိတရော=တို့ကို၊ ပုတ္တာနံ=သားသမီးတို့၏၊ ဗြဟ္မာတိ= ဗြဟ္မာ ဟူ၍လည်းကောင်း (ပဋိသန္ဓေ တည်နေသည်မှစ၍ ချိန်ခါရွယ်ရောက် လူလား မြောက်သဖြင့် လက်ထပ်ထိမ်းမြား၍ အိုးအိမ်သစ်ထူထောင်ကာ'အတည်တကျ ## PAGE 281 နေထိုင်သည်တိုင်အောင် မေတ္တာစသော ဗြဟ္မဝိဟာရတရား လေးပါးဖြင့် အသက်အရွယ်အားလျော်စွာ ပွားများ စောင့်ရှောက်တတ်သည်အဖြစ်ကြောင့် ဗြဟ္မာမခြား အလားတူပုဂ္ဂိုလ်ဟူ၍လည်းကောင်း)) ပုဗ္ဗာစရိယာတိ=လက်ဦးဆရာ တို့ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ပုတ္တာနံ=တို့၏၊ အာဟုနေယျာတိ စ=အဝေးမှ . . . . ထိုက်သူတို့ဟူ၍လည်းကောင်း ဝုစ္စရေ=ဆိုအပ်ကုန်၏၊ (မာတာပိတရော= တို့သည်) ပဇာယ=သားသမီးကို၊ အနုကမ္ပကာ=ငဲ့ညှာထောက်ထား သနား တတ်ကုန်၏။ ... တသ္မာ ဟိ’ထို့ကြောင့်ပင်၊ ပဏ္ဍိတော=ပညာရှိသားသမီးကောင်းသည်၊ နေ=ထိုမိဘတို့ကို၊ နမဿယျ စရှိခိုးလည်း ရှိခိုးထိုက်၏၊ အစေ့မှ စ ဖွယ် ဘောဇဉ်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ အထ=ထိုမှတပါး၊ ပါနေန စ=သောက်ဖွယ် အဖျော်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ ဝတ္ထုနစ=အဝတ်အထည်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ သယ နေနှစ်=အိပ်ရာဖြင့်လည်းကောင်း၊ ဥစ္ဆာဒနေနစ=နံ့ သာဖြင့် ပွတ်တိုက်လိမ်းကျံ ပေးခြင်းဖြင့်လည်းကောင်း၊ နှာပနေမှစ = ရေချိုးပေးခြင်းဖြင့်လည်းကောင်း၊ ပါဒါနံ= ခြေတို့ကို၊ ဓောဝနေနစ= ရေဆေးပေးခြင်း,ဆီလိမ်းပေးခြင်းဖြင့် လည်းကောင်း၊ သက္ကရေယျစ=ကောင်းစွာပြုစုလည်း ပြုစုထိုက်၏။ - မာတာပိတူသု=မိဘတို့၌၊ [နံ အနက်မရှိ] တာယ ပါရိစရိယာယ=ထိုသို့ ပြုစုလုပ်ကျွေးခြင်းကြောင့်၊ ပဏ္ဍိတာ ပညာရှိသူတော်ကောင်းတို့သည်၊ နံ= ထိုပြုစုလုပ်ကျွေးသော သားသ္မီးကို၊ ဣမေဝ-ဤမျက်မှောက်ဘဝ၌ပင်း ပသံ သန္တိ=ချီးကျူးကြကုန်၏၊ (သော=ထိုသားသမီးသည်) ပေစ္စ=တမလွန်ဘဝသို့ သွားရောက်၍၊ [ပ+ဣ+တွာ သဗ္ဗေ=နတ်ပြည်၌၊ ပမောဒတိ=ဝမ်းမြောက်ရ၏၊ ဝါ=နတ်စည်းစိမ်တို့ဖြင့် ဝမ်းမြောက်ရွှင်လန်း ချမ်းသာစွာ နေထိုင်ရ၏။ ဣတိ (အဝေါစ) ပဌမံ။ ၂-အာနန္ဒသုတ် ၃၂။ ဒုကနိပါတ် စာပိုဒ်-၁၆-နှင့်-၁၈-ကြည့်] ဘန္တေ =အရှင်ဘုရား၊ ယထာ (ယေန သမာဓိပဋိလာဘေန)=အကြင်အရဟတ္တဖိုလ်သမာဓိကို ရခြင်း ကြောင့်၊ သဝိညာဏကေ=ဝိညာဏ်နှင့်တကွဖြစ်သော၊ ဣမသ္မိံ ကာယေ= (မိမိ သူတပါး နှစ်ဦးသား၏) ဤခန္ဓာကိုယ်၌လည်း၊ အဟင်္ကာရ+မမင်္ကာရ+ မာနာနုသယာ=ငါ,ငါကောင်ဟု အယူမှားမှု ပြုလုပ်တတ်သော ဒိဋ္ဌိ+ငါ့ဟာ ငါ့ဥစ္စာဟု တွယ်တာမှုပြုတတ်သော တဏှာ+မာနတည်းဟူသော အနုသယ