## PAGE 330 ၅-စူဠဝဂ်၊ ၁’သမ္မုခီဘာဝသုတ် ၄၁။ ဘိက္ခဝေ=တို့၊ တိဏ္ဏ=သုံးမျိုးသုံးစားတို့၏၊ သမ္မုခီဘာဝ= မျက်မှောက်၌ ထင်ရှားဖြစ်ခြင်းကြောင့်၊ [သမ္မုခေါ ဘဝတိ ယေန သော သမ္မ ခီဘာဝေါ=မျက်မှောက်ဖြစ်ကြောင်းဖြစ်သော ထင်ရှားဖြစ်သည်၏ အဖြစ်။ ဋီကာဝိဂြိုဟ်] သဒ္ဓေါ-သဒ္ဓါတရားရှိသော၊ ကုလပုတ္တော=အမျိုးကောင်းသားသည်၊ ဗဟုံ=များစွာသော၊ ပုညံ=ဒါနကုသိုလ်ကို၊ ပသဝတိ=မိမိသန္တာန်၌ ဖြစ်စေ၏၊ ဝါ=ရရှိ၏၊ ကတမေသံ=အဘယ်မည်ကုန်သော၊ တိဏ္ဏိ=သုံးမျိုးသုံးစားတို့၏၊ (သမ္မုခီဘာဝ=ကြောင့်၊ သဒ္ဓေါ ကုလပုတ္တော ဗဟုံ ပုညံ ပသဝတိ=သနည်း) ဘိက္ခဝေ=တို့၊ သဒ္ဓါယ=သဒ္ဓါတရား၏။ပ။ ပသဝတိ၏၊ ဘိက္ခဝေတို့၊ ဒေယျဓမ္မဿ-လှူဖွယ်ဝတ္ထု၏။ပ။ ဒက္ခိဏေယျာနံ=အလှူခံပုဂ္ဂိုလ်တို့၏။ပ။ ဘိက္ခဝေ=တို့၊ ဣမေသံ တိဏ္ဏဤသုံးမျိုးတို့၏။ပ။ ပဌမံ။ ၂-တိဌာနသုတ် ၄၂။ ဘိက္ခဝေ-တို့၊ တီဟိ=သုံးပါးကုန်သော၊ ဌာနေဟိ=အကြောင်း တို့ဖြင့်၊ သဒ္ဓေါ-သဒ္ဓါတရားရှိသူဟူ၍၊ ပသန္နော=ရတနာသုံးပါး၌ ကြည်ညို သူဟူ၍၊ ဝေဒိတဗ္ဗော-သိနိုင်၏၊ ကတမေဟိ-အဘယ်မည်ကုန်သော၊ တီဟိ =ကုန်သော၊(ဌာနေဟိ။ပ။ဝေဒိတဗ္ဗောနည်း) သီလဝန္တာနံ=သီလရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို၊ ဒဿနကာမော=ဖူးမြင်ခြင်းငှာ အလိုရှိသည်၊ ဟောတိ=၏၊ သဒ္ဓမ္မံ=(မြတ်စွာဘုရား ဟောကြားတော်မူအပ်သော) သူတော်ကောင်းတရားကို၊ သောတုကာမော=ကြားနာခြင်းငှာ အလိုရှိသည်၊ ဟောတိ=၏၊ ဝိဂတမလ မစ္ဆေရေန=ကင်းသောဝန်တိုမှ အညစ်အကြေးရှိသော၊ မစ္ဆေရ=ဝန်တိုမှ ဟူသော+မလ=အညစ်အကြေး”ဟု အတ္ထက္ကမဖြစ်၏] စိတ္တသာ=စိတ်ဖြင့်၊ မုတ္တစာဂေါ=လွတ်လွတ်ကျွတ်ကျွတ် စွန့်ကြဲမှုရှိလျက်၊ ပယိတပါဏိ=ဆေးကြော အပ်ပြီးသော လက်ရှိလျက်၊ ဝေါဿဂ္ဂရတော=စွန့်လွှတ်လှူဒါန်းခြင်း၌ မွေ့လျော် လျက်၊ ယာစယောဂေါ=တောင်းရမ်းအလှူခံခြင်းငှာ သင့်လျော်လျက်၊ ဝါ= တောင်းရမ်းအလှူခံသူတို့နှင့် ယှဉ်တွဲမှုရှိလျက်၊ ဒါနသံဝိဘာဂရတော=ပေးလှူခြင်း, ခွဲခြမ်းဝေဘန်ခြင်း၌ မွေ့လျော်လျက်၊ အဂါရသေန=အိမ်၌ အာဝသတိ=နေ၏။ ဘိက္ခဝေ=တို့၊ တီဟိ ဣမေဟိ ဌာနေဟိ။ပ။ (ယော=အကြင်ပုဂ္ဂိုလ်သည်) သိလဝတံ=သီလရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို၊ ဒဿနကာမော=ဖူးမြင်ခြင်းငှာ အလိုရှိ၏၊ သဒ္ဓမ္မံ=ကို၊ သောတုမ်=နာယူခြင်းငှာ၊ ## PAGE 331 ဣစ္ဆတိ=အလိုရှိ၏၊ မစ္ဆေရမလံ=ဝန်တိုမှုအညစ်အကြေးကို၊ ဝိနယေ (ဝိနယတိ) ပယ်ဖျောက်၏၊ သော=ထိုပုဂ္ဂိုလ်ကို၊ ဝေ=အမှန်စင်စစ်၊ သဒ္ဓေါ-သဒ္ဓါ တရားရှိသူဟူ၍၊ ဝုစ္စတိ=ခေါ်ဆိုအပ်၏၊ ဣတိ (အဝေါစ)ဒုတိယံ။ ၃-အတ္ထဝသသုတ် ၄၃။ ဘိက္ခဝေ=တို့၊ တယော သုံးမျိုးကုန်သော၊ အတ္ထဝသေ=အကြောင်း တို့ကို၊ ဒုကနိပါတ်စာပိုဒ် ၂-၃၁၊ ၂၀၁၌ကြည့်] သမ္ပဿမာနေန= ကောင်းစွာ မြော်မြင်သော ပုဂ္ဂိုလ်သည် ပရေသံ-သူတစ်ပါးတို့အား၊ ဓမ္မံ=တရားကို၊ ဒေ သေတုံ=ဟောခြင်းငှာ၊ အလံ ဧဝ=သင့်လျော်သည်သာ၊ ကတမေ=အဘယ်မည် ကုန်သော၊ တယော=ကုန်သော၊ (အတ္ထဝသေ။ပ။ အလံ=သင့်လျော်သနည်း) ယော=အကြင်ပုဂ္ဂိုလ်သည်၊ ဓမ္မံ=သစ္စာလေးပါးတရားကို၊ ဒေသေတိ=ဟော၏၊ သော=ထိုဟောသောပုဂ္ဂိုလ်သည်၊ အတ္ထုပ္ပဋိသံဝေဒီ စ=ပါဠိ၏ အနက်အဓိပ္ပါယ် ကို အသီးအသီး သိမြင်လေ့ရှိသည်လည်းကောင်း၊ အတ္ထ=အဋ္ဌကထာဟူသော အကျယ်ဖွင့်ပြချက် အနက်အဓိပ္ပါယ်ကို+ပဋိ=အသီးအသီး၊ ဝါ=အသေးစိတ်+ သံဝေဒိ=(ဤကား ဤပါဠိ၏အနက်ဖြစ်၏ဟု)အကျယ်ဖွင့်ပြတတ်သော ဉာဏ် ဖြင့် သိမြင်သည့်အလေ့အလာ ဓာတ်ခံရှိသည်)၊ ဓမ္မပ္ပဋိသံဝေဒီ စ=ပါဠိအသွားကို အသီးအသီး သိမြင်လေ့ရှိသည်လည်းကောင်း၊ ဟောတိ=ဖြစ်၏။ ယော=အကြင် ပုဂ္ဂိုလ်သည်၊ ဓမ္မံ=သစ္စာလေးပါးတရားကို၊ သုဏာတိ=နာယူ၏၊ သော=ထိုနာ ယူသော ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ပ။ ယောစေဝ=အကြင်ပုဂ္ဂိုလ်သည်လည်း။ပ။ ယော =အကြင်ပုဂ္ဂိုလ်သည်လည်း။ပ။ တေ ဥဘော=ထိုဟောသူ နာသူ ပုဂ္ဂိုလ်နှစ်ဦး တို့သည်၊ အတ္ထပ္ပဋိသံဝေဒိနောစ=လေ့ရှိကုန်သည်လည်းကောင်း။ပ။ နောက် သုတ်၌ကထာ=တရားစကားသည်။ ပဝတ္တိ=အဆက်မပြတ်ဖြစ်ခြင်းရှိသည်။ပ။ စတုတ္ထ။ ၅- ပဏ္ဍိတသုတ် ၄၅။ ဘိက္ခဝေ=တို့၊ ဣမာနိ တီဏိ=ဤသုံးမျိုးတို့ကို၊ ပဏ္ဍိတပညတ္တာနိ (ကောင်းမြတ်သော တရားဟု) ပညာရှိတို့ ရှေးဦးပဌမ ဟောပြောချီးကျူး အပ်ကုန်၏၊ သပ္ပုရိသပညတ္တာနိ= (ကောင်းမြတ်သော တရားဟု) ဘုရား အလောင်း သူတော်ကောင်းတို့ ရှေးဦးပဌမ ဟောပြောချီးကျူးအပ်ကုန်၏၊ ကတမာနိ တီဏိ=အဘယ်သုံးမျိုးတို့ကို၊ (ပဏ္ဍိတပညတ္တာနိ=အပ်ကုန်သနည်း၊ ## PAGE 332 သပ္ပုရိသပညတ္တာနိ=နည်း) ဘိက္ခဝေ=တို့၊ ဒါနံ=လှူဒါန်းပေးကမ်းခြင်းကို၊ ပဏ္ဍိတပညတ္တံ=အပ်၏၊ သပ္ပုရိသပညတ္တံ=၏၊ ဘိက္ခဝေ=တို့၊ ပဗ္ဗဇ္ဇာ= ရှင် ရဟန်းအဖြစ်ကိုပ။ ဘိက္ခဝေ=တို့၊ မာတာပိတူနံ=မိဘတို့ကို၊ ဥပဋ္ဌာနံ= ပြုစု စောင့်ရှောက်ခြင်းကို။ပ။ ဣတိ (အဝေါစ) [ဂါထာ] ဒါနံ=လှူဒါန်းပေးကမ်းခြင်းကိုလည်းကောင်း၊ အဟိံသာ= သတ္တဝါတို့ကို မညှဉ်းဆဲကြောင်း ကရုဏာကိုလည်းကောင်း၊ (သတ္တဝါတို့ကို မညှဉ်းဆဲကြောင်း စေတောဝိမုတ္တိ ကရုဏာဈာန်နှင့် ၎င်း၏ ရှေ့ပိုင်း ဥပစာရ ကရုဏာကိုလည်းကောင်း၊) သံဃမော=သီလ စောင့်ထိန်းခြင်းကိုလည်းကောင်း၊ ဒမော=စက္ခုစသော ဣန္ဒြေခြောက်ပါးတို့ကို ထိန်းချုပ်ဆုံးမခြင်းကိုလည်းကောင်း၊ ဝါ=ဥပုသ်စောင့်ထိန်းခြင်းဖြင့် စိတ်ကိုဆုံးမခြင်းကိုလည်းကောင်း၊ ဝါ=ဒေါသ စသည်တို့ကို ဆုံးမနှိပ်ကွပ်တတ်သော ခန္တီတရားကိုလည်းကောင်း၊ ဝါ= ကိလေသာတို့ကို ဆုံးမနှိပ်ကွပ်တတ်သော ပညာကိုလည်းကောင်း၊ ဗြဟ္မစာရိန် မြတ်သော အကျင့်ကို ကျင့်လေ့ရှိကုန်သော၊ သန္တာနံ=မြင့်မြတ်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏၊ မာတာပိတုဥပဋ္ဌာနံ=မိဘတို့ကို ပြုစုစောင့်ရှောက်ခြင်းကိုလည်းကောင်း၊ သတ္တိ= သူတော်ကောင်းတို့သည်၊ ဥပညတ္တံ=ကောင်းမြတ်သောတရားဟု လက်ဦးပဌမ ဟောပြောချီးကျူးအပ်၏။ ဧတာနိ=ဤဒါနစသော တရားသုံးပါးတို့သည်၊ [ ဒါန, -ပဗ္ဗဇ္ဇာ, မာတာပိတုဥပဋ္ဌာနဟူသော တရားသုံးပါးတည်း] ဝါ=ဤမိဘတို့ကို ပြုစု စောင့်ရှောက်ခြင်းတို့သည်၊ သတံ=မြင့်မြတ်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏၊ ဌာနာနိ= အကြောင်းတရားတို့ပေတည်း၊ ယာနိ=ယင်းသို့သော အကြောင်းတရားတို့ကို၊ အရိယော=(ဒါနစသား အကြောင်းတရားတို့ကို ကြိုးစားကျင့်တက်) သူတော် သူမြတ်ဖြစ်သော၊ ဝါ=(မိဘတို့ကို ပြုစုစောင့်တတ်) သူတော်သူမြတ်ဖြစ်သော၊ ဒဿနသမ္ပန္နော=(ဒါနစသော အကြောင်းတရားတို့ကို ပြုလုပ်တတ်သော) ဉာဏ်အမြင်နှင့် ပြည့်စုံသော၊ ဝါ=(မိဘတို့ကို ပြုစုစောင့်ရှောက်တတ်သော) ဉာဏ်အမြင်နှင့်ပြည့်စုံသော၊ ယော ပဏ္ဍိတော=အကြင်ပညာရှိသည်၊ သေဝေထ =မှီဝဲသုံးစွဲ၏၊ သ(သော ပဏ္ဍိတော)=ထိုပညာရှိသည်၊ သိဝံ=ဘေးရန်ကုန်ခန်း အေးချမ်းသော၊ လောကံ=နတ်ပြည်သို့၊ ဘဇတေ=လားရောက်၏၊ ဣတိ (အဝေါစ) ပဉ္စမံ။ ¦