## PAGE 345

အဖိုးကြီးအိုဖြစ်ကုန်သော၊ အာစရိယ+ပါစရိယာနံ=မိမိတို့ ဆရာနှင့်+မိမိတို့ ဆရာ၏ ဆရာဖြစ်ကုန်သော။ ဘာသမာနာနံ့=ရှေးဟောင်းနှောင်းဖြစ်ကို ပြောဆိုကြကုန်သော၊ ဗြာဟ္မဏာနံ=ပုဏ္ဏားတို့၏၊ ဧတံ=ဤစကားကို၊
သုတံ-ကြားအပ်ဖူးပါပြီ၊(ကိန္တိ=သို့၊ သုတံ-ဟူမူ)ပုဗ္ဗေ=ရှေး၌၊ သုတံ [အနက်မရှိ]အယံ လောကော=ဤလောကသည် အဝီစိ မဏ္ဍေ=အဝီစိ ငရဲကြီးကဲ့သို့၊ မနုဿေဟိ=လူတို့ဖြင့်။ဖုဋ္ဌော=ပြည့်နေသည်၊ အဟောသိ-ဖြစ် ပြီ။တနည်း'အဝီစိ= အဝီစိငရဲကြီးသည်၊ ဖုဋ္ဌော မဏ္ဍေ=ငရဲဘုံသား သတ္တဝါ များဖြင့် ထိစပ်ပြည့်ကြပ်နေသကဲ့သို့၊ တထာ=ထို့အတူ၊ ပုဗ္ဗေ=ရှေး၌၊ အယံ လောကော=သည်၊ မနုဿေဟိ=လူတို့ဖြင့်၊ ဖုဋ္ဌော=ပြည့်နေသည်၊
အဟောသိ-ဖြစ်ပြီ။ ဤသို့လည်း ဥပမာန, ဥပမေယျ ခွဲပေးလိုကပေးပါ] ဂါမ, နိဂမ, ရာဇဓာနိယော=ရွာ, နိဂုံး, မင်းနေပြည်တော်တို့သည်၊
ကုက္ကုဋသံပါတိကာ=ကြက်ပျံတကျ စည်ကားကုန်၏၊° ဝါ=တရွာ၏ အိမ် အမိုးမှ ပျံတက်သွားသောကြက်၏ အခြားရွာအိမ်အပေါ်၌ သက်ဆင်းနိုင်ခြင်း ရှိကုန်၏။ ဣတိ-ဤသို့၊(သုတံ-ကြားအပ်ဖူးပါပြီ)ဘော ဂေါတမ=မ၊ ယေန= အကြင်အကြောင်းကြောင့်၊ယေနေတရဟိမှ"ယေန"တည်းဧတရဟိ=ယခုအခါ၌၊
မနုဿာနံ=လူတို့၏၊ ခယော=ကုန်ခြင်းသည်၊ ဟောတိ=၏၊ တစ္စတ္တံ=နည်းပါး ကုန်သည်အဖြစ်သည်၊ ပညာယတိ=ထင်ရှား၏၊ ဂါမာပိ= ရှေးက ရွာတို့ သည်လည်း၊ အဂါမာ=(ယခုအခါ)ရွာမဟုတ်တော့ကုန်သည်၊ ဟောန္တိ= ဖြစ်ကုန်၏၊ နိဂမာပိ=ရှေးက နိဂုံးတို့သည်လည်း၊ အဓိဂမာ=(ယခုအခါ) နိဂုံးမဟုတ်တော့ကုန်သည်၊ ဟောန္တိ=၏၊ နဂရာပိ=ရှေးက မြို့တို့သည်လည်း၊
အနဂရာ=ကုန်သည်။ပ။ဇနပဒါမိ=ရှေးက ဇနပုဒ်တို့သည်လည်း၊ အဇနပဒါ= ကုန်သည်၊ ဟောန္တိ=၏၊ သော ဟေတု=ထိုအကြောင်းဟိတ်သည်၊ (ထိုလူတို့ နည်းပါးခြင်း၏အကြောင်းဟိတ်သည်) ကောနခေါ=အဘယ်ပါနည်း၊ သော ပစ္စယော=ထိုအကြောင်းပစ္စည်းသည်၊ ကော= အဘယ်ပါနည်း။ ဣတိ (အဝေါစ= လျှောက်ပြီ)
၁။
။
။ကုက္ကုဋသံပါတိကာ။ ၊ မြန်မာဝေါဟာရ၌"ကြက်ပျံမကျ စည်ကားသည်"ဟုလည်းအသုံးရှိ၏။ကုက္ကုဋာနံ သံပါတော ကုက္ကုဋသံပါတော= ပျံတက်သောကြက်တို့၏ သက်ဆင်းနိုင်ခြင်း၊ သော ဧတာသု အတ္ထိတိ ကုက္ကုဋသံပါတိကာ-ပျံတက်သောကြက်တို့ သက်ဆင်းနိုင်ခြင်းရှိရာ ဒေသ ဖြစ်သောရွာ, နိဂုံး, မင်းနေပြည်များ။(တနည်း) သံပါဒေါ= ခြေဖြင့် သွားနိုင်ခြင်း။
သံပါဒေါ ဧတာသု အတ္တီတိ ကုက္ကုဋသံပါဒိကာ= ကြက်တို့ခြေဖြင့် သွားနိုင်ခြင်းရှိကုန်၏-ဟုလည်း အဋ္ဌကထာ၌ ပါဌ်တမျိုး ဖွင့်သေး၏။
ကုက္ကု

## PAGE 346

ဗြာဟ္မဏ=ပုဏ္ဏား၊ ဧတရဟိ-ယခုအခါ၌၊ မနုဿာ=လူတို့သည်၊
အဓမ္မရာဂရတ္တာ-(သူတပါးပစ္စည်းဥစ္စာတို့၌) မတရားတပ်မက်ခြင်းဖြင့် တပ်မက်ကုန်သည်၊ ဝိသမလောဘာဘိဘူတာ=(သူတပါးပစ္စည်းဥစ္စာကို လိုချင် တပ်မက်သဖြင့်)မညီမျှသော လောဘသည် လွှမ်းမိုးအပ်ကုန်သည်၊ မိစ္ဆာဓမ္မ ပရေတာ=(ရာဂ မဖြစ်သင့်ရာဝတ္ထုတို့၌) ဖေါက်ပြန်မှားယွင်း မှီဝဲခြင်းအကျင့်ဆိုး တို့ အစဉ်မပြတ် စွဲကပ်အပ်ကုန်သည်၊ (ဟောန္တိ= ဖြစ်ကုန်၏) တေ= ထိုလူတို့သည်၊ အဓမ္မရာဂရတ္တာ=ကုန်သည်။ပ။ မိစ္ဆာဓမ္မပရေတာ= ကုန်သည်၊
(ဟောန္တိ=ဖြစ်ကြ၍)တိက္ခာနိ=အစွမ်းထက်မြက်ကုန်သော၊ သတ္ထာနိ= လက်နက် တို့ကို၊ ဂဟေတွာ=ဆွဲကိုင်ကြကုန်၍၊ အညမညံ=အချင်းချင်း၊ ဇီဝိတာ= ရုပ်နာမ်နှစ်ချက် အသက်ဇီဝိတမှ၊ ဝေါရောပေန္တိ=ပယ်ခွင်းကြကုန်၏၊ တေန= ထို့ကြောင့်၊ (ထိုသို့ဇီဝိတပယ်ခွင်း သတ်ဖြတ်ကြခြင်းကြောင့်)ဗဟူ=များစွာ ကုန်သော၊ မနုဿာ လူတို့သည်၊ ကာလံ=သေခြင်းကို၊ ကရောန္တိ=ပြုကြကုန်၏၊
ဗြာဟ္မဏ=ပုဏ္ဏား၊ ယေန=အကြင်အကြောင်းကြောင့်၊ ဧတရဟိ=၌၊ မနုဿာနံ ခယော။ပ။အဇနပဒါ ဟောန္တိ=၏၊ အယမ္ပိ=ဤသို့ အဓမ္မရာဂဖြင့် တပ်မက် ကြသောလူတို့ အချင်းချင်းသတ်၍ သေကြေပျက်စီးကြခြင်းသည်လည်း၊
သော ဟေတု=ထိုလူတို့နည်းပါးခြင်း၏ အကြောင်းဟိတ်သည်၊ (ဟောတိ) အယမ္ပိ- ဤသို့ အဓမ္မရာဂဖြင့် တပ်မက်ကြသောလူတို့ အချင်းချင်းသတ်၍ သေကြေ ပျက်စီးကြခြင်းသည်လည်း၊[ပိသဒ္ဒါလိုက်ဆို] သော ပစ္စယော= ထိုလူတို့နည်းပါးခြင်း၏ အကြောင်းပစ္စည်းသည်၊(ဟောတိ) ဗြာဟ္မဏ-ပုဏ္ဏား၊ ပုန စပရံ=နောက်ထပ်အခြားသော အကြောင်း တမျိုးကား၊ တနည်း'ဗြာဟ္မဏ=ပုဏ္ဏား၊ ပုန စ-နောက်ထပ်တဖန်လည်း၊
အပရံ=အခြားအကြောင်းတမျိုးကို၊ အဟံ= ငါသည်၊ ဘာသိဿာမိ= ဟောတော်မူ[ဦးအံ့]ဧတရဟိ=၌၊ မနုဿာ။ပ။မိစ္ဆာဓမ္မပရေတာ=ကုန်သည်၊
(ဟောန္တိ)တေသံ-ထိုလူတို့သည်၊ အဓမ္မရာဂရတ္တာနံ=ကုန်သည်။ပ။မိစ္ဆာဓမ္မ ပရေတာနံ=ကုန်သည်၊(သမာနာနံ=ဖြစ်ကုန်လသော်)ဒေဝေါ=မိုးသည်၊ သမ္မာ= ကောင်းစွာ၊ ဝါ=ရွာသင့်ရာအခါ၌၊ ဓာရံ=မိုးရေအယဉ်ကို၊ နာနပ္ပဝေစ္ဆတိ= မရွာသွန်း၊ တေန=ထိုသို့ကောင်းစွာ မိုးမရွာသွန်းခြင်းကြောင့်၊(တံ ဌာနံ= ထိုကောင်းစွာ မိုးမရွာသွန်းရာအရပ်သည်)ဒုဗ္ဘိက္ခ=ခက်ခဲသဖြင့် ရအပ်သော ထမင်းရှိသည်၊ ဝါ-ငတ်မွတ်ခေါင်းပါး အစာရှားသည်၊ [ဒုက္ခေန လဒွါ ဘိက္ခာ ယတ္ထာတိ ဒုဗ္ဘိက္ခုံ]ဒုဿ- မပြည့်စုံသော ကောက်စပါးရှိသည်

## PAGE 347

ဝါ=မိုးခေါင်ခြင်းဟူသော အကြောင်းတရားသည် ဖျက်ဆီးအပ်သော ကောက်စပါးရှိသည်၊အသမ္ပန္နံ(ပစ္စယဒူသေန ဝါ ဒူသိတံ)သဿံ ယတ္တာတိ ဒုဿသေတဋ္ဌိကံ=ဖွေးဖွေးဖြူအောင် နှိပ်စက်တတ်သော ကောက်ရောဂါ ရှိသည်၊ သလာကာဝုတ္တံ=ကောက်ပင်အားလုံး ရိုးတံချည်းသာ ပြီးစီးရာဌာနသည်၊
ဟောတိ=ဖြစ်၏၊ တေန=ထို့ကြောင့်၊ (ထိုသို့ငတ်မွတ် ခေါင်းပါးအစာရှားသည် အဖြစ်ကြောင့်)။ပ။ကရောန္တိ=ပြုကုန်၏။
ဗြာဟ္မဏ=ပုဏ္ဏား၊ ယေန=အကြင် အကြောင်းကြောင့်၊ ဧတရဟိ=၌၊
မနုဿာနံ။ပ။အဇနပဒါ ဟောန္တိ=၏၊ အယမ္ပိ=ဤသို့ငတ်မွတ်ခေါင်းပါး၍ လူတို့သေကြေပျက်စီးကြခြင်းသည်လည်း၊ သော ဟေတု=ထိုလူတို့နည်းပါး ခြင်း၏အကြောင်းသည်၊ ဟောတိ) အယမ္ပိ= ဤသို့ငတ်မွတ်----လည်း၊ သော ပစ္စယော=သည်၊ (ဟောတိ)။ပ။ အဓမ္မရာဂရတ္တာနံ----ဖြင့်တပ် မက်ကုန်သော ။ပ။မိစ္ဆာဓမ္မပရေတာနံ= ကုန်သော၊ တေသံ-ထိုလူတို့၏၊ပဋ္ဌေ= သွားရာ လမ်းခရီး၌)ယက္ခာ= ဘီလူးအကြီးအကဲတို့သည်၊ ဝါဠေ=ကြမ်းကြုတ်ကုန်သော၊
အမ= ဘီလူးတို့ကို၊ သြဿန္တိ-စေလွှတ်ကုန်၏၊ တေန= ထိုသို့စေလွှတ်ခြင်း ကြောင့်ပ။အယမ္ပိ=ဤဘီလူးအစားခံရ၍ လူတို့သေကြေ ပျက်စီးကြခြင်း သည်လည်း၊ သော ဟေတု=သည်၊(ဟောတိ)အယမ္ပိ=ဤဘီလူး ----လည်း၊ သော ပစ္စယော=ထိုလူတို့နည်းပါးခြင်း၏ အကြောင်းသည်၊
(ဟောတိ)ဣတိ(အဝေါစ) သေတဋ္ဌိကံ သလာကာဝုတ္တံ။ ။သေတဋ္ဌိကပုဒ်၏ ယခုပြန် ဆိုထားသော အနက်မျိုးအတွက် ပါရာဇိကဏ်အဋ္ဌကထာ၌"သေတဋ္ဌိကာတိပိ ပါဌော"စသည်ဖြင့် မူကွဲပါဌ်ပြ၍ဖွင့်၏။ ဤ၌မူ"သေတဋ္ဌိကံ"ဟုချည်း ပါဌ်ရှိ၏၊
ထို့ကြောင့်"သေတာ အဋိ(သဿရောဂေါ)ယတ္ထာတိ - သေတဋ္ဌိကံ"ဟု ဖြစ်ပြီးနောက် အဘိဓာန်ဋီကာ၊၄၅၄-ဂါထာ၌ကဲ့သို့)ငုကို ငုပြုဟုကြံရပေ လိမ့်မည်၊ ဤသုတ် အဋ္ဌကထာ၌ သာမညမျှသာဖွင့်၏၊ ပါရာဇိကဏ် အဋ္ဌကထာ၌ကဲ့သို့ အသေးစိတ် မဖွင့်။အဋ္ဌကနိပါတ်စာပိုဒ်(၅၁) ဂေါတမီသုတ်၌ လည်းကြည့်ပါလေ။
တနည်းအားဖြင့် သာလိသီသ(စပါးနှံ)စသည်ကို အဋ္ဌိ(အရိုး)ဟု ဆိုပြီး လျှင်"သေတာနိ အဋ္ဌိနိ ယတ္တာတိ သေတဋ္ဌိကံ"ဟု ဝစနတ္ထပြု၍ "သေတ ဋ္ဌိကံ=(ပိုးကိုက်ခြင်းကြောင့်)ဖြူဖွေးသော စပါးနှံဟူသော အရိုးရှိသည်"ဟုသော် လည်း အနက်ကြံရာ၏။ဝပိတံ ဝပိတံ သဿံ သလာကာမတ္တမေဝ ဝုတ္တံ နိဗ္ဗတ္တံ ယတ္ထာတိ သလာကာဝတ္တံ။ ဤ၌ ဝုတ္တသဒ္ဒါ နိပ္ပတ္တိ အနက်ဟောတည်း။