## PAGE 405 န လဘတိ။ပ။ ဘိက္ခဝေ=တို့၊ ဣမာနိ တီဏိ=ဤသုံးမျိုးတို့သည်။ပ။ ဘယာနိ=တို့တည်း။ ဘိက္ခဝေ=တို့( ယော မဂ္ဂေါ=အကြင်လမ်းစဉ်သည်၊ ယာ ပဋိပဒါ-အကြင် အကျင့်သည်)တိတ္တံ=သုံးမျိုးကုန်သော၊ သမာတာပုတ္တိကာနံ=ကုန်သော၊ ဣမေသံ စ ဘယာနံ=ဤဘေးတို ့ကိုလည်းကောင်း၊ တိဏ္ဏိ=ကုန်သော၊ အမာတာ ပုတ္တိကာနံ=ကုန်သော၊ ဣမေသံ စ ဘယာနံ=လည်းကောင်း၊ ပဟာနာယ= ပယ်ခွါခြင်းငှါ၊ သမတိက္ကမာယ=ကျော်လွန်ခြင်းငှာ၊ သံဝတ္တတိ=ဖြစ်၏ ၊ သော မဂ္ဂေါ-(ပယ်ခွါကျော်လွန်ကြောင်းဖြစ်သော)ထိုလမ်းစဉ်သည်၊ အတ္ထိ= ရှိ၏၊ သာ ပဋိပဒါ=(ပယ်ခွါကျော်လွန်ကြောင်းဖြစ်သော) ထိုအကျင့်သည်၊ အတ္ထိ=ရှိ၏၊ ဘိက္ခဝေ=တို့၊(ယော မဂ္ဂေါ=သည်၊ ယာ ပဋိပဒါ=သည်)တိတ္ထိ= ကုန်သော၊ သမာတာပုတ္တိကာနံ=ကုန်သော။ပ။သမတိက္ကမာယ=ငှါ၊ သံဝတ္တတိ= ၏၊ သော မဂ္ဂေါ-ထိုလမ်းစဉ်ဟူသည်၊ ကတမော စ=အဘယ်နည်း၊ သာ ပဋိ ပဒါ=ထိုအကျင့်ဟူသည်၊ ကတမာ စ=နည်း၊ အရိယော=သော၊ အဋ္ဌင်္ဂ ိကော= သော၊ အယမေဝ မဂ္ဂေါ=တည်း။ပ။ယခင်သုတ်ကြည့်]ဘိက္ခဝေ=တို့၊(ယော မဂ္ဂေါ ယာ ပဋိပဒါ)တိတ္တံ=ကုန်သော၊ သမာတာပုတ္တိကာနံ။ပ။ သံဝတ္တတိ= ၏၊ သော မဂ္ဂေါ-ဟူသည်၊ အယံ ခေါ=ဤမဂ္ဂင်ရှစ်ပါးတည်း၊ သာ ပဋိပဒါ=သည်၊ အယံ=ဤမဂ္ဂင်ရှစ်ပါးတည်း၊ ဣတိ=သို့)(အဝေါစ=မိန့်)ဒုတိယံ= ၂-ခုမြောက် သုတ်တည်း။ ၃-ဝေနာဂပုရသုတ် ၆၄။ ဧကံ=တပါးသော၊ သမယံ=အခါ၌၊ ဘဂဝါ=မြတ်စွာဘုရားသည်၊ မာတာ=အရေအတွက်အားဖြင့် များစွာသော၊ ဝါ=(အပို့စ္ဆတာစသော) ဂုဏ်အားဖြင့် မြင့်မြတ်သော၊ ဘိက္ခုသံဃေန=ရဟန်းအပေါင်းနှင့်၊ သဒ္ဓိ= အတူတကွ၊ ကောသလေသု =ကောသလမည်သော ဇနပုဒ်၌၊ ဝါ=ကောသလ , ၁။“ကောသလေသု”၌ ဗဟုဝုစ်ဝိဘတ်၏ ဧကဝုစ်အနက်ဖွင့်း။ ။ကောသလ ဇနပုဒ်သည် တခုတည်းသာရှိ၏။ သို့သော် ထိုဇနပုဒ်ကို ပိုင်ဆိုင်ကြသော မင်းသားများစွာတို့၏ နေရာဌာနဖြစ်သောကြောင့် တခုတည်းသော ဇနပုဒ် ကိုပင်(ရဋီသဒ္ဒါဖြစ်၍)ကောသလေသု’ဟု ဗဟုဝုစ်ဖြင့်ဆိုကြောင်း .. ငိုတို့ဖွင့် ကြသည်။ အနက်ပေးသောအခါ၌လည်း“ကောသလေသူတိ ဧဝံနာမကေ ဇနပဒေ”ဟူသော အဖွင့်အတိုင်း ဧကဝုစ်အနက်ပေးရသည်။ ကောသလေသု-ဟူသော အာဓာရပုဒ်၌ ဇနပုဒ်အနက်ဟောယူ၍ ဧကဝုစ် အနက်ကိုသာ ပေးရသော်လည်း ကောသလာနံ ဗြာဟ္မဏဂါမော-၌ကား ## PAGE 406 မည်သော တိုင်းနယ်ပယ်၌၊ စာရိကံ=ခရီးရှည်လျား ကြွသွားတော်မူခြင်းကို၊ ဝါ=ခရီးရှည်လျား ကြွသွားတော်မူခြင်းဖြင့်၊ စရမာနော=ဖြည်းဖြည်းသက်သာ) ကြွသွားတော်မူလသော်၊ဋ္ဌ, ငိုတို့ဖွင့်သည့်အတိုင်း“စရမာနော=တနေ့ တယူဇနာ, ယူဇနာဝက်ထား, ရပ်ကာနား၍ကြွသွားတော်မူလသော်၊ ဝါ = တနေ့ တယူဇနာ, နှစ်ယူဇနာနှုန်းထား, ရပ်ကာနား၍ ကြွသွားတော်မူလသော်”ဟု အနက် ဆိုနိုင်၏] ယေန(ပဒေသေန)=အကြင်အရပ်၌၊ ဝေနာဂပုဂံ နာမ= ဝေနာဂပုရ မည်သော၊ ကောသလာနံ=ကောသလမင်းသားတို့၏၊ ဝါ= ကောသလတိုင်း နယ်ပယ်၏၊ ဗြဟ္မဏဂါမော=ပုဏ္ဏားရွာသည်။(အတ္ထိ=ရှိ၏) တံ(ပဒေသံ)= ထိုအရပ်သို့၊ ထိုဝေနာဂပုရမည်သော ပုဏ္ဏားရွာရှိရာ အရပ်သို့) အဝသရိ= ရောက်တော်မူပြီ၊တနည်း-ယေန (ဒိသာဘာဂေန)= အကြင်အရပ် မျက်နှာဘက်ဖြင့်၊ ဝေနာဂပုရံ နာမ=သော၊ ကောသလာနံ=တို့၏၊ ဗြာဟ္မဏ ဂါမော= သို့၊ အဝသရိတဗ္ဗော=ရောက်အပ်ရောက်နိုင်၏၊တံ(တေန ဒိသာ ဘာဂေန)= ထိုအရပ်မျက်နှာဘက်ဖြင့်၊ ဝေနာဂပုရံ နာမ=သော၊ ကောသလာနံ= တို့၏၊ ဝါ=၏၊ ဗြာဟ္မဏဂါမံ=သို့၊ အဝသရိ=ရောက်ပြီ ဝေနာဂပုရိကာ=ဝေနာဂပုရုရွာသား ဖြစ်ကြကုန်သော၊ . ဗြာဟ္မဏ ဂဟပတိကာ=ပုဏ္ဏားသူကြွယ်တို့သည်၊ အသောသုံ ခေါ=ကြားသိကြကုန့်ပြီး သည်သာ၊ [ခေါသဒ္ဒါ အဝဓာရဏအနက်ဟောတည်း။ တနည်းအာသုံ= ကြားသိကြကုန်ပြီ။ ခေါသဒ္ဒါ အနက်မရှိ](ကိန္တိ=အဘယ်သို့၊ အသောသုံ= ကြားသိကြကုန်ပြီးသနည်းဟူမူ)ဘော=အိုအမောင်တို့၊ သကျပုတ္တော=သာကီဝင် သုဒ္ဓေါဒနမင်း၏ သားတော်ဖြစ်သော၊ သကျကုလား=သာကီဝင်မင်းမျိုးမှ၊ (နိက္ခမိတွာ=ထွက်ခွါ၍) ပဗ္ဗဇိတော=ရဟန်းအဖြစ်သို့ ရောက်သော၊ ဂေါတမော= ဂေါတမနွယ်ဖွား ဖြစ်တော်မူသော၊ သမဏော=ရဟန်းတော်မြတ်သည်၊ ဝေနာဂပုရံ=ဝေနာဂပုရရွာသို့၊ အနူပ္ပတ္တော ခလု=ရောက်လာတော်မူသတဲ့၊ ရာဇ ကုမာရအနက်ကိုလည်းယူ၍ “ကောသလာနံ=ကောသလမင်းသား တို့၏” ဟု ဗဟုဝုစ်အနက်လည်း ပေးရသေး၏။ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ရန်ကား - ဝစ္ဆိဂါမန္တ ဝဇ္ဇီနှံ ဂါမံ၊ ဝဇ္ဇီသု ဝါ ဂါမံ။ ပါရာဇိကဏ်ဋ္ဌ၊ ပ-၁၇၂။ ဝဇ္ဇီနန္တ ရာဇာနော အပေက္ခိတွာ သာမိဝစနံ ကတံ၊ ဝဇိရာဇူနန္တ အတ္တော၊ ဇနပဒသဒ္ဒဿ တန္နိဝါသီသုပိ ပဝတ္တနတော။“ဝဇ္ဇီသူ”တိ ဇနပဒါပေက္ခ ဘုမ္မဝစနံ၊ ဝဇ္ဇီနာမကေ ဇနပဒေတိ အတ္ထော။ သာရတ္ထ၊ ဒု၊ ၆။ဤနေရာ၌ ကောသလေသုနှင့်စပ်၍ မှတ်ဖွယ်ကို မောဂ္ဂလ္လာန်နိသျ ဒု၊ ၄-ဏာဒိကဏ္ဍ၊ ၁၉-သုတ်နှင့်၊ ကစ္စည်းဘာသာဋီကာ၊ဏ ရာဂါ တဒမညတ္တေသု စ”သုတ်၌ကြည့်ကြပါကုန်။ ## PAGE 407 တံ ခေါ ပန ဘဝန္တံ ဂေါတမံ=ထိုအရှင်ဂေါတမ၏၊ ဧဝံ=ဤသို့၊ ဝါ=ဤယခု ပြောပြမည့်အတိုင်း၊ ကလျာဏော=ကောင်းသော၊ ကိတ္တိသဒ္ဓေါ=ချီးကျူးအံ့သြ ပြောဆိုအပ်သော ဂုဏ်သတင်းသည်၊ ဝါ=ချီးကျူးခြင်း၏ အစွမ်းအားဖြင့် ဖြစ်သော ကျော်စောသံသည်၊ကိတ္တိယတေ အဘိတ္ထဝိယတေတိ ကိတ္တိ= ချီးကျူးအပ်သောဂုဏ်။ သဒ္ဒိယတေ ဥစ္စာရီယာတိ သဒ္ဒါ- ပြောဆိုအပ်သော ဂုဏ်၊ ကိတ္တိ ဧဝ သန္ဒေါ ကိတ္တိသဒ္ဓေါ။ တနည်း-ကိတ္တနံ အဘိတ္ထဝနံ ကိတ္တိ၊ ကိတ္တိဝသေန ထုတိဝသေန ပဝတ္တော သဒ္ဓေါ ကိတ္တိသဒ္ဓေါ အဗ္ဗုဂ္ဂတော” နတ်နှင့်တကွ, လောကအားလုံး, လွှမ်းခြုံဖုံးလျက်, ပျံ့နှံ့ တက်ပြီ၊(ကိန္တိ=သို့၊ အမျှဂ္ဂတော-ဟူမူ) = ၁။အမျှဂ္ဂတော ၌ အဘိသဒ္ဒါ၏အနက်။ ။အဘိ=လွှမ်းမိုးပျံ့နှံ့လျက်+ ဥဂ္ဂတော=တတ်ပြီ။ အဋ္ဌကထာ၌“တံ ခေါ ပန ဘဝန္တံ ဂေါတမံ”၌ ဒုတိယာ ဝိဘတ်သည် ဣတ္ထုမျှတာချာန အနက်၌ဖြစ်၏ဟုဖွင့်၏၊ သက္ကတသဒ္ဒါကျမ်း တို့ အလိုအားဖြင့် ဣတ္ထမ္ဘူတာချာနဇောတကဖြစ်သော အဘိသဒ္ဒါသည် ကမ္မပ္ပဝစနီယဖြစ်သောကြောင့် အဘိဘဝန, အဇ္ဈောတ္ထရဏကြိယာကို မဟောနိုင်။ သို့သော် အဋ္ဌကထာ၌ကား“အဗ္ဗုဂ္ဂတောတိ သဒေ၀ကံ လောကံ အဖျော့တ္ထရိတွာ - ဥဂ္ဂတော”ဟု အဘိသဒ္ဒါ၏ အဇ္ဇောတ္ထရဏအနက်ကို ဖွင့်ထား၏။ ထို့ကြောင့် အဋ္ဌကထာအဖွင့်နှင့်လည်းကောင်း, သဒ္ဒါကျမ်းတို့ အဆိုနှင့်လည်းကောင်း ကိုက်ညီအောင်“တံ ဘဝန္တ ဂေါတမံနှင့် တွဲစပ်ရသော ဣတ္ထမ္ဘူတာချာန ဇောတကဖြစ်သော ကမ္မပ္ပဝစန္ဒိယ အမည်ရသော“အဘိ” သဒ္ဒါတခုနှင့် ကမ္မပ္ပဝစနီယအမည် မရသော(အဇ္ဇောတ္ထရဏကြိယာကို ဟောသော)ဥပသဂ္ဂဖြစ်သော“အဘိ”သဒ္ဒါတခုဟူ၍ အဘိသဒ္ဒါနှစ်ခုရှိသင့်ရာတွင် တခုကိုချေ၍ အဖွဲ့ဂ္ဂတောဟု ဆိုထားသည်ဟု ဆရာတို့ကြံတော်မူကြ၏။ *မောဂ္ဂလ္လာန်နိသျသစ်။ ၂-သျာဒိကဏ္ဍ။ ၈-သုတ်] ထိုဆရာတော်တို့သည် အဋ္ဌကထာ၌ဖွင့်ပြထားသော အန္တောတ္ထရဏ အနက်ကို ကမ္မပ္ပဝစနီယ မဟုတ်သော အဘိဥပသာရ၏ အနက်ဟုဆိုလို၏၊ ထိုအလို"တံခေါ ပန ဘဝန္တိ ဂေါတမံ အဘိ-ထိုအရှင်ဂေါတမ၏၊ ဧဝံ= သို့၊ ကလျာဏော=သော၊ကိတ္တိသဒ္ဓေါ=သည်၊အမျှဂ္ဂတော-နတ်နှင့်တကွ------- ပျံ့နှံ့ တတ်ပြီ”ဟု အနက်ဆိုရမည်ဖြစ်၏။သို့သော်“သီလသမ္ပန္နဿ ကလျာဏော ကိတ္တိသန္ဒေါ အဗ္ဗုဂ္ဂစ္ဆတိ”ဟူသော ကမ္မပ္ပဝစနီယနှင့် မဆိုင်သော ရိုးရိုးဝါကျ၌ကဲ့သို့ အနက်ပေးခြင်းသာ အဋ္ဌကထာအဖွင့်နှင့် ကိုက်ညီသည်ဟု ယူဆ၏။