## PAGE 435

၌၊ ဘဂဝါ=သည်၊ သရဘုံ=သော၊ ပရိဗ္ဗာဇကံ=ကို၊ တုဏှိဘူတံ-၍ဖြစ်သည်ကို၊
မကုံဘူတံ=သို့ရောက်သည်ကို ။ပ။အပ္ပဋိဘာနံ=သည်ကို၊ ဝိဒိတွာ=သိတော်မူ၍၊
တေ ပရိဗ္ဗာဇကေ= ထိုပရိဗိုဇ်တို့ကို။ပ။
ပရိဗ္ဗာဇကာ=ပရိဗိုဇ်တို့၊ ယော=အကြင်သူသည်၊ မံ=ငါ့ကို၊ ဧဝံ=ဤသို့၊
ဝဒေယျ=ပြောဆိုငြားအံ့၊ (ကိန္တိ=သို့၊ ဝဒေယျ=ပြောဆိုရာသနည်းဟူမှု)
သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ= အမှားမပါ, မှန်စွာပိုင်နိုင်, ကိုယ်တိုင်စထွင်, ကုန်စင်ခပင်း,
ကျန်ကြွင်းမရှိ သိမြင်၏ဟူ၍၊ ပဋိဇာနတော=ဝန်ခံသော၊ တေ=အရှင်ဂေါတမ
သည်။ ဣမေ ဓမ္မာ=ဤမည်သော တရားတို့ကို၊ အနူဘိသမ္ဗုဒ္ဓါ= မသိအပ်,
မသိနိုင်ပါကုန်၊ ဣတိ=ဤသို့၊ (ဝဒေယျ=ပြောဆိုငြားအံ့) အဟံ= ငါသည်၊
တံ-ထိုပြောဆိုသော ပုဂ္ဂိုလ်ကို၊ တတ္ထ=မသိနိုင်ပါဟု ပြောဆိုအပ်သော
ထိုတရားတို့၌၊ သာဓုကံ=ကောင်းစွာ၊ သမနုယုဉ္ဇယျ=စစ်ဆေးမေးမြန်းရမည်၊
သမနုဂါဟေယျံ=နှိုက်ယူစုံစမ်း မေးမြန်းရမည်၊ သမနုဘာသေယျ= ကောင်းစွာ
ဆွေးနွေး မေးမြန်းရမည်၊ ဝတ=အမှန်စင်စစ်အားဖြင့်၊ သော=ထိုပြောဆိုသော
ပုဂ္ဂိုလ်ကို၊ ဝါ=သည်၊ မယာ=ငါက၊ သာဓုကံ=စွာ၊ သမနုယုဉ္ဇိယမာနော=
စစ်ဆေးမေးမြန်းအပ်သည်၊ သမနုဂါဟိယမာနော= နှိုက်ယူစုံစမ်း မေးမြန်း
အပ်သည်၊ သမနုဘာသိယမာနော=ကောင်းစွာဆွေးနွေးမေးမြန်းအပ်သည်၊
(ဘဝေယျ=ဖြစ်ငြားအံ့) [“ယံ သော တိဏ္ဏ”ဟူ၍ နောက်ထပ်(သော) တပုဒ်
ပါနေသောကြောင့် “သော ဝတ”မှ (သော)၏ စပ်ရာ “ဘဝေယျ” ဟူသော
ကြိယာအသစ်ထည့်ပေးရသည်။]
ယံ (ယေနဌာနေနု) = အကြင်' အကြောင်းကြောင့်၊ ယံ (ယေန
အဝကာသေန)=အကြင်အခွင့်အလမ်းကြောင့်၊ သော-ထိုပြောဆိုသော
ပုဂ္ဂိုလ်သည်၊ (၁) အညေန ဝါ=အခြားသော စကားတမျိုးဖြင့်သော်လည်း၊
အညံ=အခြားသော စကားကို၊ ပဋိစရိဿတိ=ဖုံးကွယ်ခြင်းအားဖြင့်ဖြစ်လတ္တံ့၊
ဝါ=ဖုံးကွယ်ထားလတ္တံ့၊ [သူ၏အပြစ် ပေါလောပေါ်လာစေနိုင်သော အမေး
စကားကို အခြားစကားဖြင့် ဖုံးကွယ်ထားလတ္တံ့ဟူလို] {အာဂန္တုကကထံ=
အခြားစကားအသစ်ကို၊ အာဟရန္တော=မစပ်ဆိုင်ဘဲ ဆောင်ယူပြောဆိုလျက်)
ကထံ=နဂိုမူလစကားကို၊ ဗဟိဒ္ဓါ=အပြင်အပသို့၊ အပနာမေဿတိ= ဖယ်ရှား
ပစ်လတ္တံ့၊ [စာပိုဒ် ၆၈-သုတ် အဖွင့်နှင့်လည်း တိုက်ဆိုင်ထားသည်၊]
(၂) ကောပဉ္စ= အားနည်းသော အမျက်ဒေါသကို လည်းကောင်း၊ ဒေါသဉ္ဇ=
အားကြီးသောအမျက်ဒေါသကိုလည်းကောင်း၊အပစ္စယဉ္စ=နှစ်သက် ဝမ်းမြောက်
မှမဖြစ်ကြောင်း ဒေါမနဿကိုလည်းကောင်း၊ ပါတုကရိဿတိ= ထင်ရှား
ပြုလတ္တံ့၊ (၃) သရဘော=သော၊ ပရိဗ္ဗာဇကော သေယျထာပိ=ပရိဗိုဇ်ကဲ့သို့၊

## PAGE 436

တုဏှိဘူတော=ဖြစ်သည်။ပ။ အပ္ပဋိဘာနော=သည်၊ (ဟုတွာ)နိသီဒိဿတိ=
ထိုင်နေလတ္တံ့၊ (ဣတိ=ဤသို့) တိတ္တံ=သုံးမျိုးကုန်သော၊ ဌာနာနံ=အကြောင်း
တို့တွင်၊ သုံးမျိုးကို ဂဏန်းစဉ်အတိုင်းသိပါ] အညတရုံ=တမျိုးမျိုးသော၊
ဌာနံ=အကြောင်းသို့၊ န နိဂစ္ဆေယျ=မရောက်နိုင်ရာ၊ ဧတံ (ဌာနံ)=ဤမရောက်နိုင်
ခြင်းတည်းဟူသော အကြောင်းသည်၊ အဋ္ဌာနံ=မရအပ် မရနိုင်သော
အကြောင်းတည်း၊ ဝါ=မရှိနိုင် မဖြစ်နိုင်သော အကြောင်းတည်း၊ ဧကကစာပိုဒ်
၂၆၈-ကြည့်] ဧသော(အဝကာသော)=ဤမရောက်နိုင်ခြင်း ဟူသော အခွင့်
အလမ်းသည်၊ အနဝကာသော=မရအပ် မရနိုင်သော အခွင့်အလမ်းတည်း၊
ဝါ-မရှိနိုင် မဖြစ်နိုင်သော အခွင့်အလမ်းတည်း၊ ဤသုံးမျိုးသော
အကြောင်းတို့တွင် တမျိုးမျိုးသို့ မရောက်ဘို့ရန် အကြောင်း အခွင့်အလမ်းမရှိ၊
ဧကန်ရောက်မည်သာဟူလို]။ပ။ခီဏာသဝဿ=ကုန်ခန်းပြီးသော အာသဝရှိသူ
ဟူ၍၊ ပဋိဇာနတော= သော၊ တေ=အရှင်ဂေါတမမှာ၊ ဣမေ အာသဝါ=
ဤမည်သော အာသဝတို့သည်၊ အပရိက္ခိဏာ=မကုန်ခန်းသေးပါကုန်၊
ဣတိ=ဤသို့၊ (ဝဒေယျ=အံ့) အဟံ=ငါသည်၊ တံ=ထိုပြောဆိုသော ပုဂ္ဂိုလ်ကို၊
တတ္ထ= မကုန်ခန်းသေးပါဟု ပြောဆိုအပ်သော ထိုအာသဝတို့၌။ပ။ ယဿ
အတ္ထာယ= အကြင်မဂ်ဖိုလ် အကျိုးငှာ၊ တေ=အရှင်ဂေါတမသည်၊ ဓမ္မော=
သစ္စာလေးပါးတရားကို၊ ဒေသိတော=ဟောကြားအပ်ပြီ၊ သော=ထိုသစ္စာလေးပါး
တရားသည်၊ သမ္မာ= အကြောင်းမှန် နည်းလမ်းမှန်အားဖြင့် ၊
တက္ကရဿ=ထိုသစ္စာလေးပါး တရားကို လိုက်နာပြုကျင့်သော ပုဂ္ဂိုလ်၏၊
သမ္မာ=အကြောင်းမှန် နည်းလမ်းမှန် အားဖြင့်၊ ဋီကာအတိုင်း “သမ္မာ”ကို
တက္ကရဿဟူသော ရှေ့ပုဒ်၌စပ်၍ လည်းကောင်း, ဒုက္ခက္ခယာယဟူသော
နောက်ပုဒ်၌စပ်၍ လည်းကောင်း နှစ်ထပ် အနက်ပြန်ဆိုသည်].
ဒုက္ခက္ခယာယ=ဝဋ်ဒုက္ခအားလုံး ကုန်ဆုံးခြင်းငှာ၊ (တံ အတ္ထ=ထိုမဂ်ဖိုလ်
အကျိုးကို) န နိယျာတိ=မဖြစ်စေနိုင်ပါ၊ ဝါ= မပြီးစီးစေနိုင်ပါ၊ ဣတိ-ဤသို့၊
(ဝဒေယျ=အံ့)၊ အဟံ=ငါသည်၊ တံ=ကို၊ တတ္ထ=ထိုအနိယျာနိက တရား၌၊
(မဂ်ဖိုလ်ဟူသောအကျိုးကို မဖြစ်စေနိုင်ပါဟု သူတပါးတို့ ကြံဆပြောဆိုအပ်သော
ထိုသစ္စာလေးပါးတရား၌)
[တနည်း-ယဿ အတ္ထာယ-အကြင်ရာဂ ဒေါသကို ပယ်သတ်ခြင်း
စသော အကျိုးငှာ၊ တေ=အရှင်ဂေါတမသည်၊ ဓမ္မော=အသုဘ ကမ္မဋ္ဌာန်း,
မေတ္တာဘာဝနာ စသောတရားကို၊ ဒေသိတော=ပြီ၊ သော=ထိုအသုဘကမ္မဋ္ဌာန်း,
မေတ္တာဘာဝနာစသောတရားသည်၊ `သမ္မာ=ဖြင့်၊ တက္ကရဿ=(အသုဘ
ကမ္မဋ္ဌာန်း, မေတ္တာဘာဝနာစသော) ထိုတရားကို လိုက်နာပြုကျင့်သော

## PAGE 437

ပုဂ္ဂိုလ်၏၊ သမ္မာ=ဖြင့်၊ ဒုက္ခက္ခယာယ=ငှာ၊ တံ အတ္ထံ=ထိုရာဂဒေါသကို
ပယ်သတ်ခြင်းစသော အကျိုးကို၊ နနိယျာတိ=ပါ၊ ဣတိ=ဤသို့၊ ဝဒေယျ=အံ့၊
အဟံ=သည်၊ တံ=ကို၊ တတ္ထ=ထိုအနိယျာနိကတရား၌၊ (ရာဂဒေါသကို
ပယ်သတ်ခြင်းစသော အကျိုးကို မဖြစ်စေနိုင်ပါဟု သူတပါးတို့ ကြံဆ
ပြောဆိုအပ်သော ထိုအသုဘကမ္မဋ္ဌာန်း, မေတ္တာဘာဝနာအစရှိသော တရား၌)
ဧသော (အဝကာသော)သည်၊ အနဝကာသော=တည်း၊ ဣတိ=
(အဝေါစ=မိန့်) အထခေါ-၌၊ ဘဂဝါ-သည်၊ သိပ္ပံနိကာတီရေ=၌၊
ပရိဗ္ဗာဇကာရာမေ=၌၊ တိက္ခတ္တံ့-သုံးကြိမ်၊ သီဟနာဒံ=မြင့်မြတ်သော
မိန့်ခွန်းစကားတော်ကို၊ ဝါ= ခြင်္သေ့မင်းကဲ့သို့ ရဲတင်းစွာ မိန့်မြွက်အပ်သော
မိန့်ခွန်းစကားတော်ကို၊ ဝါ= တစုံတယောက်က မကန့်ကွက်နိုင် မပယ်ဖျက်
နိုင်သော မိန့်ခွန်းစကားတော်ကို၊ စတုက္ကနိပါတ်စာပိုဒ် ၈-သုတ်၌လည်းကြည့်
နဒိတွာ-မိန့်မြွက်တော်မူပြီး၍၊ ဝေဟာသံ-ကောင်းကင်သို့၊ ပက္ကာမိ=
ပျံတက်ကြွသွားတော်မူပြီ။
အထ'ခေါ=၌၊ တေ ပရိဗ္ဗာဇကာတို့သည်၊ ဘဂဝတော=
မြတ်စွာဘုရားသည်၊ အစိရပက္ကန္တဿ=ကြွသွားတော်မူပြီး၍ မကြာမြင့်မီပင်၊
သရဘုံ=သော၊ ပရိဗ္ဗာဇကံ=ကို၊ သမန္တ တောထက်ဝန်းကျင်မှ၊ ဝါစာယသန္နိ
တောဒကေန စကားတည်းဟူသော ကောင်းစွာ ထိုးနှက်နှိပ်စက်ကြောင်း
G
၁။ဝါစာယသန္နိတောဒကန။ သမန္တ တော နိဂ္ဂဏှနဝသေန
တောဒနံ ဝိဇ္ဇနံ သန္နိတောဒကံ၊ သမ္မာ ဝါ နိတုဒန္တိ ပီန္တိ ဧတေနာတိ သန္နိ
တောဒကံ၊ ဝါစာယာတိ စ ပစ္စတ္တေ ကရဏဝစနံ(ဤသုတ်ဋီကာ)။ ဝါစာယ သန္နိ
တောဒကေနာတိ ဝစန္ဒသင်္ခါတေန သမန္တ တော နိစ္စံ ကတွာ ဥပတုဒနတော
သန္ဓိတုဒကေ၊ ဝိဘတ္တိအလောပေန သော နိဒ္ဒေသော၊ တေနာဟ
“ဝစနပတောဒေနာ”တိ။သံယုတ်ဋီကာ၊ ဒု၊ ၁၉၇။
ဤ၌“ဝါစာယ+သန္နိတောဒကေန”ဟု နှစ်ပုဒ်ခွဲခြင်း(ဝါကျယူခြင်း)
မပြုမူ၍ သံယုတ်ဋီကာအတိုင်း ဝါစာယ၌ ကရိုဏ်းဝိဘတ် မကျေသော
ခလုတ္တကမ္မဓာရယသမာသ်အဖြစ်ဖြင့်“ဝါစာယသန္နိတောဒကေန” ဟု တပုဒ်
တည်းယူမှသာ ဝါစာယ-၌ ကရိုဏ်းဝိဘတ်သည် ပဌမာအနက်ဟောဖြစ်နိုင်၍
ဤသုတ်ဋီကာအဖွင့်နှင့် ကိုက်ညီ၏။ ထိုကရိုဏ်းဝိဘတ်၏ ပဌမာအနက်ဟော
ဖြစ်ကြောင်းကို စာသင်သားတို့မျက်စိ၌ပို၍ထင်ရှားအောင် “ဝါစာယ
သန္နိတောဒကံ=စကားတည်းဟူသော ကောင်းစွာထိုးနှက်ကြောင်း နှင်တံ
ချွန်သည်၊ ဝါစာယသန္နိတောဒကာနို=စကား----ချွန်တို့သည်”ဟူ၍
ပဌမာဝိဘတျ၍ ပုဒ် ပြောင်းလဲကြည့်ပါ။