## PAGE 447 ဟောတိ=၏။ပ။ စတ္တာရော=ကုန်သော၊ဣမေ အဿာသာ= ဤမှီခိုအားထားရာ တို့ကို၊ ဝါ=တို့သည်၊ အဓိဂတာ=ကုန်သည်၊ ဟောန္တိ=၏၊ ဣတိ (အဝေါစ) ဘဂဝါ=ဘုန်းတော်ကြီးမား မြတ်စွာဘုရား၊ ဧတံ=ဤစကားတော်သည်၊ ဧဝံ= မိန့်တော်မူတိုင်း မှန်ပါ၏၊ သုဂတ=ကောင်းသောစကားကို မိန့်ဆိုတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား၊ ဧတံ=သည်၊ ဧဝံ=၏၊ ဘန္တေ=အရှင်ဘုရား၊ သ သော အရိယသာဝကော့=သည်။ပ။ ၆-သောသုတ် ၆၇။ အာယသ္မာ နန္ဒကော=အရှင်နန္ဒကသည်။ပ။ ဒုကစာပိုဒ် ၃၇- ကြည့်] အထ ခေါ=ထိုအခါ၌၊ မိဂါရနတ္တာ=မိဂါရသူဌေး၏ မြေးဖြစ်သော၊ သာာစ=သာဠသည်လည်းကောင်း၊ သေခုန္ဒိယနတ္တာ=သေခုန္ဒိယသူဋ္ဌေး၏ မြေးဖြစ်သော၊ သာဏောစ=သာဏသည်လည်းကောင်း။ပ။ သာာ=သာဠတို့၊ ဧထ=လော။ပ။ လောဘော=လိုချင်တပ်မက်မှုလောဘသည်၊အတ္ထိ=ရှိပါသလော၊ ဣတိ=ဤသို့၊ (အဝေါစ-မေးတော်မူပြီ) ဧဝံ ဘန္တေ=ရှိပါသည်အရှင်ဘုရား၊ ဣတိ-သို့၊ (အဝေါစုံ=ဖြေကြားလျှောက်ထားကြကုန်ပြီ) သာာ=သာဠတို့၊ အဟံ=ငါသည်၊ ဧတံ အတ္ထ=ဤလောဘဟူသော အနက်သဘောကို၊ အဘိဇ္ဈာတိ=အလွန်လိုချင်တတ်သော တဏှာဟူ၍၊ ဝါ=သူတပါးစည်းစိမ်ကို တပ်မက်သောအားဖြင့် ရှေ့ရှုကြံစည်တတ်သော တဏှာဟူ၍၊ ဝဒါမိ=ဆို၏၊ သဠာ=သာတို့၊ လုဒ္ဓေါ=သော၊ အဘိဇ္ဈာလု=များသောအဘိဇ္ဈာရှိသော၊ အယံ-ဤပုဂ္ဂိုလ်သည်၊ ပါဏမ္ပိ။ပ။ ဒေါသော=အမျက်ဒေါသသည်၊ အတ္ထိ=ရှိပါသလော။ပ။ သာဠာ=တို့၊ အဟံ=ငါသည်၊ ဧတံ အတ္ထိ=ဤဒေါသ ဟူသော အနက်သဘောကို၊ ဗျာပါဒေါတိ=ဗျာပါဒဟူ၍၊ ဝါ=ဖောက်ပြန်ခြင်းသို့ ရောက်တတ်သော တရားဟူ၍၊ ဝါ=စီးပွားချမ်းသာကို ဖျက်ဆီးတတ်သော တရားဟူ၍၊ ဝဒါမိ-၏၊ သာဠှာတို့၊ ဒုဋ္ဌော=သော၊ ဗျာပန္နစိတ္တော= ဖောက်ပြန်ခြင်းသို့ရောက်သော ဒေါသမူစိတ်ရှိသော၊ အယံ=ဤပုဂ္ဂိုလ်သည်။ပ။ မောဟော=မသိမှု အသိမှားမှု မောဟသည်၊ အတ္ထိ-လော။ပ။ ဧတံ အတ္ထိ= ဤမောဟဟူသော အနက်သဘောကို၊ အဝိဇ္ဇာတိ=အဝိဇ္ဇာဟူ၍၊ ဝါ=အမှန် သဘောကို ဖုံးကွယ်တတ်သော တရားဟူ၍။ပ။မူဋ္ဌော=သော၊ အဝိဇ္ဇာဂတော= အဝိဇ္ဇာသည် စွဲကပ်အပ်သော၊ အဝိဇ္ဇာယ ဂတော ဥပဂတောတိ အဝိဇ္ဇာဂတော] ဝါ=ဖြစ်ပွားသော အဝိဇ္ဇာရှိသော၊ [အဝိဇ္ဇာ ဂတာ ပဝတ္တာ ယဿာတိ အဝိဇ္ဇာဂတော] အယံ=ဤပုဂ္ဂိုလ်သည်။ပ။ ဣမေ ဓမ္မာ=ဤလောဘစသော တရားတို့သည်။ပ။ ## PAGE 448 ၄၄၈ . အလောဘော=အလောဘသည်၊ ဝါ=လောဘ၏ ဆန့်ကျင်ဘက် တရားသည်၊ အတ္ထိ=ရှိသလော။ပ။ဧတံ အတ္ထံ- ဤအလောဘဟူသော အနက်သဘောကို၊ အနုဘိဇ္ဈာတိ=အဘိဇ္ဈာ၏ ဆန့်ကျင်ဘက်တရားဟူ၍။ပ။ အလုဒ္ဓေါ= |=သော၊ အနဘိဇ္ဈာလု=များသောအဘိဇ္ဈာရှိသူမဟုတ်သော၊ အယံ= ဤပုဂ္ဂိုလ်သည်။ပ။ ဧတံ အတ္ထိ=ဤအဒေါသအနက်သဘောကို၊အဗျာပါဒေါတိ ဒေါသဗျာပါဒ၏ ဆန့်ကျင်ဘက်တရားဟူ၍။ပ။ အဒုဋ္ဌော= ဒေါသသည် မဖျက်ဆီးအပ်သော၊ အဗျာပဇ္ဇစိတ္တော=ဖောက်ပြန်ခြင်းသို့ ရောက်သော ဒေါသမူစိတ်မရှိသော၊ အယံ=သည်။ပ။ အမောဟော= အမောဟသည်၊ ဝါ=မောဟ၏ ဆန့်ကျင်ဘက်တရားသည်။ပ။ ဧတံ အတ္ထံ ဤအမောဟအနက် သဘောကို၊ ဝိဇ္ဇာတိ=ဉာဏ်ပညာဟူ၍။ပ။ အမူဋ္ဌော=မောဟဖြင့် မတွေဝေသော၊ ဝိဇ္ဇာဂတော=ဉာဏ်ပညာသည် စွဲကပ်အပ်သော၊ ဝါးဖြစ်သော ဉာဏ်ပညာ ရှိသော၊ အယံ=သည်။ပ။ ဣမေ ဓမ္မာ=ဤအလောဘအစရှိသော တရားတို့သည်။ပ။ သော=ထိုအရိယသာဝကသည်၊ (ဗြဟ္မဝိဟာရတရား လေးပါးတို့ကို ဖြစ်ပွားစေပြီးသော ထိုအရိယသာဝကသည်) ဧဝံ=ဤသို့၊ ပဇာနာတိ=ခွဲခြားသိ၏၊ (ဗြဟ္မဝိဟာရသမာပတ်မှထ၍ ဝိပဿနာအားထုတ် သောအခါ ခွဲခြားသိ၏) (ကိန္တိ=သို့၊ ပဇာနာတိ=ခွဲခြားသိသနည်းဟူမူ) ဣဒံ=ဤခန္ဓာငါးပါး ဒုက္ခသစ္စာတရားသည်၊ အတ္ထိ-ရှိ၏၊ ဟိနံ=ယုတ်ညံ့သော တဏှာသမုဒယသစ္စာသည်၊ အတ္ထိ-ရှိ၏၊ ပဏီတံ=မြင့်မြတ်သော မဂ္ဂသစ္စာသည်၊ အတ္ထိ-၏၊ ဣမ သညာဂတဿ=ဤဝိပဿနာသညာ၏၊ ဂတသဒ္ဒါ တမ္ဘော] ဥတ္တရိ=နောက်၌၊ နိဿရဏံ=ဝဋ်ဆင်းရဲမှ ထွက်မြောက်ရာ နိဗ္ဗာန်သည်၊ အတ္ထိ=ရှိ၏၊ ဣတိ (ပဇာနာတိ)ထို့နောက် စာပိုဒ် ၅၉-တိကဏ္ဏသုတ်ကြည့်] သော=ထိုအရိယသာဝကသည်၊ ဧဝံ=ဤသို့၊ ပဇာနာတိ-၏(ကိန္တိ ပဇာ နာတိ) ပုဗ္ဗေ=ရှေး၌၊ (မေ=ငါ့မှာ)လောဘော= လောဘသည်၊ အဟု=ဖြစ်ခဲ့ပြီ၊ [တဒဟု-တံ+အဟု]တံ=ထိုလောဘသည်၊ အကုသလံ= အကုသိုလ်မည်သည်၊ အဟု=ဖြစ်ပြီ၊ တနည်း-တဒဟု=တဒါ+အဟု။ တဒါ= ထိုရှေးအခါ၌။ အကုသလံ=အကုသိုလ်မည်သည်၊ အဟု=ဖြစ်ခဲ့ပြီ] သော=ထိုလောဘ အကုသိုလ် သည်၊ ဧတရဟိ=ယခုအခါ၌၊ နတ္ထိ=ငါ့မှာမရှိတော့၊ ဝါ= မဖြစ်တော့၊ ဣစ္စေတံ (ဣတိ ဧတံ)=ဤလောဘအကုသိုလ်မရှိခြင်းသည်၊ ကုသလံ=ဘေးရန် ကင်းကြောင်း ကောင်းမြတ်လှပေ၏၊ ပုဗ္ဗေ=ရှေး၌၊ (မေ=ငါ့မှာ) ဒေါသော= ဒေါသသည်၊ အဟု=ပြီ။ တံ=ထိုဒေါသသည်၊ အကုသလံ= အကုသိုလ်မည်သည်၊ အဟု=ဖြစ်ပြီ၊ [“တဒါ+အဟု”ဟုပုဒ်ဖြတ်၍လည်း ဆိုလိုကဆိုပါ] သော= ထိုဒေါသအကုသိုလ်သည်။ ဧတရဟိ=၌၊ နတ္ထိ=တော့၊ ဣစ္စေတံ=ဤဒေါသ ## PAGE 449 အကုသိုလ်မရှိခြင်းသည်၊ ကုသလံ=ဘေးရန်ကင်းကြောင်းကောင်းမြတ်လှပေ၏။ ပုဗ္ဗေ=၌၊(မေ=ငါ့မှာ)မောဟော=သည်၊ အဟု=ပြီ။ပ။ကုသလံ=၏ ဣတိ=သို့၊ (ပဇာနာတိ}သော=ထိုအရိယသာဝကသည်၊ ဒိဋ္ဌိဝ ဓမ္မ= ယခုမျက်မှောက် ဘဝ၌ပင်၊ နိစ္ဆာတော=ဆာလောင်ကြောင်းတဏှာမရှိသည်၊ နိဗ္ဗူတော= ကိလေသာဟူ မီးပူကင်းဝေး ငြိမ်းအေးသည်၊ သီတိဘူတော= ကိလေသာဟူ အပူမသန်း အေးချမ်းသူဖြစ်သည်၊ သုခပ္ပဋိသံဝေဒီ=ကိုယ်စိတ် နှစ်ဖြာ ချမ်းသာကို ခံစားရသည်၊ ဝါ=မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန် သုံးတန်သောချမ်းသာကို ခံစားရသည်၊ (ဟုတွာ=ဖြစ်၍) ဗြဟ္မဘူတေနု=မြတ်သည်ဖြစ်၍ ဖြစ်သော၊ အတ္တနာ=ကိုယ်စိတ်ဖြင့်၊ ဝိဟရတိ=နေ၏၊ ဣတိ(အဝေါစ) ၇-ကထာဝတ္ထုသုတ် ၆၈။ ဘိက္ခဝေ=ရဟန်းတို့၊ ကထာဝတ္ထုန်=စကား၏ဖြစ်ပေါ်လာရာ အကြောင်းရင်းတို့သည်၊ ဝါ=စကားပြောဆိုရခြင်း၏ အကြောင်းရင်းတို့သည်၊ ဣမာနိ တီဏိ=ဤသုံးမျိုးတို့တည်း၊ တီဏိ=သုံးမျိုးတို့ဟူသည်၊ ကတမာန်= အဘယ်တို့နည်းဟူမှု၊ ဘိက္ခဝေ-တို့၊ အတီတံ=အတိတ်ဖြစ်သော၊ ဝါ- လွန်ခဲ့ပြီးသော၊ ယံ အဒ္ဓါနံ=အကြင်အချိန်ကာလကို ဝါ=အကြင် ရုပ်နာမ်ခန္ဓာ တရားကို၊ အရဋ္ဌအကြောင်းပြု၍၊ “အတီတံ=အတိတ်ဖြစ်သော၊ အဒ္ဓါနံ= အခါကာလ၌၊ ဝါ=အခါကာလတုန်းက၊ ဧဝံ-ဤသို့၊ အဟောသိ- ဖြစ်ခဲ့ဘူးပြီ” ဣတိ=ဤသို့၊ ကထံ=စကားကို၊ ကထေယျ=ပြောဆိုရာ၏၊ (သော အဒ္ဒါ ဝါ=ထိုအတိတ်ဖြစ်သော အခါကာလလည်းကောင်း၊ ဝါ=ထိုအတိတ်ဖြစ်သော ရုပ်နာမ်ခန္ဓာတရားလည်းကောင်း) ဘိက္ခဝေ=တို့၊ အနာဂတံ=အနာဂတ်ဖြစ်သော၊ ဝါ=နောင်လာလတ္တံ့သော၊ ယံ အဒ္ဓါနံ=အကြင်အခါကာလကို၊ ဝါ=အကြင် ရုပ်နာမ်ခန္ဓာတရားကို၊ အရဗ္ဘ၍၊ “အနာဂတံ=သော၊ အဒ္ဓါနံ=အခါကာလ၌၊ ဧဝံ=ဤသို့၊ ဘဝိဿတိ=ဖြစ်လတ္တံ့” ဣတိ=သို့၊ ကထံ=စကားကို၊ ကထေယျ= ပြောဆိုရာ၏၊ (သော အဒ္ဓါ ဝါ=ထိုအနာဂတ်အခါကာလလည်းကောင်း၊ ဝါ=ထိုအနာဂတ်ရုပ်နာမ် ခန္ဓာတရားလည်းကောင်း) ဘိက္ခဝေ=တို့၊ဧတရဟိ= ယခုအခါ၌၊ ပစ္စုပ္ပန္နံ=ပစ္စုပ္ပန့်ဖြစ်သော၊ ဝါ=ဖြစ်တုန်းဆဲဆဲဖြစ်သော၊ ယံ အဒ္ဓါနံ-အကြင်အခါကာလကို၊ ဝါ=အကြင်ရုပ်နာမ်ခန္ဓာတရားကို၊ အာရဗ္ဘ=၍၊ “ဧတရဟိ=ယခုအခါ၌၊ ဝါ=ယခုဖြစ်သော၊ ပစ္စုပ္ပန္နံ=သော၊ အဒ္ဓါနံ= အခါကာလ၌၊ ဧဝံ=ဤသို့၊ ဟောတိ=ဖြစ်ဆဲဖြစ်၏” ဣတိ=ဤသို့၊ ကထံ=ကို၊ ကထေယျ=၏၊ (သော အဒ္ဓါ ဝါ=ထိုပစ္စုပ္ပန်အခါကာလလည်းကောင်း၊ ဝါ=ထိုပစ္စုပ္ပန်ရုပ်နာမ်ခန္ဓာတရား လည်းကောင်းတည်း။)