## PAGE 471 ဆိတ်ချေးတို ့ကိုယူထား၏၊ ဖြစ်သင့်၍ ထည့်သွင်းထားခြင်းတည်း]။ပ။ ဝါယာမဉ္စ=ပွတ်တိုက်ဖွပ်လျှော်ခြင်း လုံ ့လကိုလည်း။ပ။ သံဃပေါသထံ= သံဃာဥပုသ်ကို၊ ဝါ=ရှစ်ပါးသော အရိယာသံဃာတော်၏ ဂုဏ်ကို အာရုံပြု၍ စောင့်ထိန်းအပ်သော ဥပုသ်သီလကို။ပ။သံဃေန=အရိယာ သံဃာတော်နှင့် ပ။သံဃံ=အရိယာသံဃာတော်ကို။ပ။အတ္တနော=မိမိ၏၊ အခဏ္ဍာန် = အကျိုးအပြတ်မရှိကုန်သော၊ အစ္ဆိဒ္ဒါနိ=အပေါက်မရှိကုန်သော၊ အသဗလာနို= အကွက်အကြား မရှိကုန်သော၊ အကမ္မာသာနိ-အပြောက်အစက် မရှိကုန်သော၊ ဘုဇိဿာနိ=တဏှာ၏ ကျွန်, တာဝန်မစပ်, လွတ်လပ်သူ၏အဖြစ်ကို ပြုတတ်ကုန်သော၊ ဝိသုပ္ပသတ္ထာနိ=ဘုရားအစရှိသော … ပညာရှိတို ့သည် ချီးမွမ်းအပ်ကုန်သော၊ အပရာမဋ္ဌာနိ= တဏှာဒိဋ္ဌိတို ့သည် မှားသောအားဖြင့် မသုံးသပ် မဆွဲကိုင်အပ်ကုန်သော၊ ဝါ=သီလဝိပတ္တိအပြစ်ဖြင့် မည်သူကမျှ မစွပ်စွဲ မသုံးသပ်အပ်ကုန်သော၊ သမာဓိသံဝတ္တနိကာနို= (ဥပစာရ, အပ္ပနာ နှစ်ဖြာသော) သမာဓိကိုဖြစ်စေတတ်ကုန်သော၊ ဝါ=မဂ်ဖိုလ်သမာဓိကို ဖြစ်စေတတ်ကုန်သော၊ သီလာနိ= သီလတို ့ကို၊ အနုဿရတိ=၏၊ သီလံ= မိမိ၏သီလကို၊ (အခဏ္ဍာ, အစ္ဆိဒ္ဓတာစသောဂုဏ်နှင့်ပြည့်စုံသော မိမိသီလကို) < ၁။ အခဏ္ဍာနိ အစ္ဆိဒ္ဒါနိ အသဗလာနို ။ ။ ၎င်းပုဒ်တို ့ကို ဝိသုဒ္ဓိမဂ် (ပ-၂၁၅)နှင့် ဤအင်္ဂုတ္တိုရ် အဋ္ဌကထာ (တ-နှာ ၉၄)အဖွင့်အတိုင်း အကျယ်တဝင့် အနက်ပေးလိုလျှင် “အခဏ္ဍာနိ=အဝတ်အနားဝယ်, ပြတ်သည့်နှယ်သို့, အစဝယ် ပျက်စီး,အဆုံးလည်းတရပ်,အကျိုးအပြတ် မရှိကုန်သော၊ အဝတ်၏ အစွန်းအနား ပြတ်နေသကဲ့သို ့ဆောက်တည်ထား အပ်သော သီလတို ့တွင် အစဘက် သီလလည်းမကျိုးပြတ်၊ အဆုံးဘက် သီလလည်း မကျိုးပြတ်ဟူလို] အစ္ဆိဒ္ဒါနိ=အဝတ်အလယ်, ပေါက်သည့် နှယ်သို့,အလယ်ဖေါက်ဘိ, အပေါက်မရှိကုန်သော၊ အသဗလာနိ*နွားကျားပုံးမှီး, တဆက်တည်းဖြင့်; ပျက်စီးနှစ်ထွေ, သုံးထွေ ပျက်ပြား,အကွက်အကြား မရှိကုန်သော၊ အကမ္မာသာနို့=ဝါစေ့ ပြောက်နွား, ပုံအလားသို, ကြိုးကြား ပေါက်လျက် အပြောက်အစက် မရှိကုန်သော” ဟုအနက်ဆိုပါ။ . ကျွန်မဟုတ်သူ, ကျွန်ဘဝမှ လွတ်မြောက်သူကို ဘုဇိဿဟုခေါ်၏၊ ဤ၌ကား “ဘုဇိဿံ ကရောန္တိတိ ဘုဇိဿကရာနိ” ဟု ဝစနတ္ထပြု၍ (ကရပုဒ်ကိုလည်းချေ၍) “တဏှာ၏ကျွန်အဖြစ်မှ လွတ်မြောက်သူဖြစ်အောင် (လောကီ အာရုံ မစုံမမက် ဝဋ်မှထွက်ရာ နိဗ္ဗာန်ကို အာရုံပြုနေသူဖြစ်အောင်) ပြုတတ်သော သီလတို့ကို ဘုဇိဿ ဟုခေါ်သည်။ အံသျ၊ ပ-၆၆ ## PAGE 472 အနုဿရတော=ထပ်တလဲလဲအောက်မေ့သော၊ တဿ=ထိုအရိယသာဝက၏ ။ပ။အာဒါသ=ကြေးမုံကို၊ ဝါ=မှန်ကို။ပ။ တေလဉ္စ=ဆီကိုလည်း။ပ။ ဆာရိကဉ္စ=ပြာကိုလည်း။ပ။ ဝါလဏ္ဍပကဉ္စ=မြင်းမြီး ချေးပွတ်ခွေကိုလည်း၊ ဝါဒသင်ပေါင်းလျှော်ချည် စသည်တို့ဖြင့် ပြုလုပ်အပ်သော ချေးပွတ်ခွေကိုလည်း။ ဝါလေဟိ ကတံ အဏ္ဍုပကံ ဝါလဏ္ဍုပကံ ။ပ။ ဝါယာမဉ္စ=ပွတ်တိုက်ခြင်း လုံ့လကိုလည်း။ပ။ သီလုပေါသထံ=သီလဥပုသ်ကို၊ ဝါ=မိမိသီလကို ထပ်တလဲလဲဆင်ခြင်လျက် စောင့်ထိန်းအပ်သော ဥပုသ်ကို။ပ။သီလေန= သီလနှင့်။ပ။ ဒေဝတာ=နတ်ဗြဟ္မာတို ့ကို၊ ဝါ=နတ်ဗြဟ္မာတို ့ကို သက်သေအရာ၌ ထား၍ ဆင်ခြင်အောက်မေ့သင့်သော မိမိ၏သဒ္ဓါစသော ဂုဏ်တို့ကို၊ အနုဿရ တိ=၏ (ကိန္တိ အနုဿရတိ) စာတုမဟာရာဇိကာ=စာတုမဟာရာဇ်ဖြစ်ကုန် သော၊ ဝါ=လေးယောက်သော နတ်မင်းကြီးရှိကုန်သော၊ ဝိဂြိုဟ်နက်တည်း၊ ဒုကနိပါတ်ဋီကာ၊ နှာ-၃၁-နှင့် ဝိသုဒ္ဓိမဂ်ဋီကာ၊ ပ-၂၈၄]ဒေဝါ=နတ်တို့သည်၊ သန္တိ=ရှိကုန်၏။တာဝတိံ သာ=တာဝတိံ”သာဖြစ်ကုန်သော၊ ဝါ=၃၃ယောက် သော ကောင်းမှုပြုဖက် 'ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ဖြစ်ရာဘုံဟူသော နေရာရှိကုန်သော၊ ဒေဝါ=နတ်တို ့သည်။ သန္တိ=ရှိကြကုန်၏၊ယာမာ=ယာမာဖြစ်ကြကုန်သော၊ 'ဝါ=ဒုက္ခမှကင်းကွာကုန်သော။ပ။ တုသိတာ=တုသိတာဖြစ်ကုန်သော၊ ဝါ= မိမိ၏ဂုဏ်ကျက်သရေ ပြည့်စုံမှုကို နှစ်သက်ကျေနပ်ခြင်းသို ့ ဆိုက်ရောက် နေကြကုန်သော၊ဝါ=နှစ်သက်မှုပီတိသည် ကပ်ရောက်အပ်ကုန်သော။ပ။ နိမ္မာနရတိနော=နိမ္မာနရတိ ဖြစ်ကုန်သော၊ ဝါ=စည်းစိမ်တို့ကို ဖန်ဆင်းခြင်း၌ မွေ့ လျော်မှုရှိကုန်သော။ပ။ ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တိနော=ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တီ ဖြစ် ကုန်သော၊ ဝါ=သူတပါး ဖန်ဆင်းပေးအပ်သော စည်းစိမ်တို့၌ မိမိအလိုအတိုင်း ဖြစ်စေနိုင်ကုန်သော၊ ဒေဝါ= နတ်တို ့သည်၊ သန္တိ=ရှိကုန်၏။ ဗြဟ္မကာယိကာ= ပဌမဈာန်ဘုံသား ဗြဟ္မာအပေါင်း၌ အပါအဝင်ဖြစ်ကုန်သော၊ ဒေဝါ= ဗြဟ္မာတို့သည်၊ သန္တိ=၏၊ တတော=ထိုပဌမဈာန်ဘုံသားဗြဟ္မာတို့မှ၊ ဥတ္တရိ= အထက်ပရိတ္တာဘာ စသည်ဖြစ်ကုန်သော၊ ဒေဝါ=ဗြဟ္မာတို ့သည်၊ သန္တိ-၏၊ ယထာရူပါယ=အကြင်သို ့သဘောရှိသော၊ သဒ္ဓါယ=သဒ္ဓါတရားနှင့်၊ (အရိယမဂ်ကိုရခြင်းကြောင့်ဖြစ်ပေါ်လာသော သဒ္ဓါတရားနှင့်) သမန္နာဂတာ= ပြည့်စုံကုန်သော၊တာ ဒေဝတာ=ထိုနတ်ဗြဟ္မာတို ့သည်။ဣတော=ဤလူ့ဘဝမှ၊ စုတာ=ရွေ့ လျောစုတေ သေလွန်ကြကုန်၍၊ တတ္ထ-ထိုနတ်ဗြဟ္မာအပေါင်း၌၊ ## PAGE 473 ၂’မဟာဝဂ်၊၁၀-ဥပေါသထသုတ် ဥပပန္နာ=ဖြစ်ကုန်ပြီ၊ မယှမ္ပိ=ငါ့မှာလည်း၊တထာရူပါ =ထိုသို ့သဘောရှိသော၊ (ထိုနတ်ဗြဟ္မာအပေါင်း၌ ဖြစ်စေနိုင်ခြင်း သဘောရှိသော) သဒ္ဓါ=သဒ္ဓါတရား သည်၊ သံဝိဇ္ဇတိ=ရှိ၏။ ယထာရူပေန=အကြင်သို ့သဘောရှိသော၊ သီလေန= သီလနှင့်၊(အရိယမဂ်ကိုရခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော သီလနှင့်) သမန္နာ ဂတာ=ကုန်သော။ပ။တထာရူပံ-ထိုသို ့သဘောရှိသော၊ သီလံ=သီလသည်၊ သံဝိဇ္ဇတိ ၏။ ယထာရူပေန=သော၊ သုတေန=ပရိယတ္တိဓမ္မဟူသော သုတနှင့်၊ ဝါ= ကြားနာသင်မှတ်ထားအပ်သော သုံးဖြာပိဋကတ် ပရိယတ်တရားနှင့်၊သတ္တက နိပါတ်စာပိုဒ်-၆- ဝိတ္ထတဓနသုတ်၊ နှာ-၃၃၉-ကြည့်]။ပ။ စာဂေန=စွန့်ကြဲပေး ကမ်းလှူဒါန်းခြင်းနှင့်။ပ။ ပညာယ=ပညာနှင့်။ပ။ တထာရူပါ=သော၊ ပညာ= `ပညာသည်၊ သံဝိဇ္ဇတိ=ရှု၏၊ ဣတိ=သို၊ (အနုဿရတိ=ထပ်တလဲလဲ အောက်မေ့အမှတ်ရနေ၏) အတ္တနောစ=မိမိ၏လည်းကောင်း၊ တာသံ ဒေဝတာနဉ္စ=ထိုနတ်ဗြဟ္မာတို့၏လည်းကောင်း၊ သဒ္ဓဉ္စ=သဒ္ဓါတရားကိုလည်း ကောင်း၊ သီလဉ္စ=သီလကိုလည်းကောင်း၊ သုတဉ္စ=ပရိယတ္တိဓမ္မဟူသော သုတကိုလည်းကောင်း၊ စာဂဉ္စ=စွန့် ကြဲပေးကမ်း လှူဒါန်းခြင်းကိုလည်းကောင်း၊ ပညဉ္စ=ပညာကိုလည်းကောင်း၊ အနုဿရတော=ထပ်တလဲလဲအောက်မေ့အမှတ် ရနေသော၊တဿ=ထိုအရိယသာဝက၏၊ စိတ္တံ=စိတ်သည်၊ ပသီဒတိ=၏။ပ။ ဇာတရူပဿ=ရွှေကို။ပဥက္ကဉ္စ=မီးဖိုကိုလည်း၊ ဥက္ကန္တိ ဥဒ္ဓနံ-ဟု ဖွင့်ခြင်းကြောင့် ပန်းထိမ်သည်တို ့၏ မီးဖို(ကမ္မာရုဒ္ဓန)ကိုသာယူရမည်၊ မူသာ (မိုက်ခွက်= လုံ)ကိုမယူရ] ပဋိစ္စ= စွဲ၍၊ လောဏဉ္စ=ဆားငံမြေညက်ကိုလည်း။ပ။ ဂေရုကဉ္စ= ပျံ့နှံမှုန် ကိုလည်း။ပ။ နာဠိက, သဏ္ဍာသဉ္စ=မီးမှုတ်ဖို့ပြောင်းနှင့် လှန်လှော ဖို့ညှပ်ကိုလည်း။ပ။ ဝါယာမဉ္စ=လုံ့လကိုလည်း၊ (မီးဖို၌ရွှေကိုထည့်ခြင်း, မီးမှုတ်ခြင်း, ညှပ် ဖြင့်လှန်လှောပေးခြင်း စသော လုံ့လကိုလည်း) ပဋိစ္စ=စွဲ၍၊ (ပရိယောဒပနာ=သည်၊ဟောတိ)။ပ။ ဒေဝတုပေါသထံ=နတ်ဥပုသ်ကို၊ ဝါ= နတ်ဗြဟ္မာတို ့ကို သက်သေအရာ၌ထား၍ မိမိ၏သဒ္ဓါစသောဂုဏ်တို ့ကို ဆင်ခြင်အောက်မေ့လျက် စောင့်ထိန်းအပ်သော ဥပုသ်သီလကို။ပ။ဒေဝတာ ဟိ=နတ်ဗြဟ္မာတို ့နှင့်၊ သဒ္ဓိ =အတူတကွ၊ သံဝသတိ=၍၊ဝုစ္စတိ=၏ (အဿ= ထိုအရိယသာဝက၏ )စိတ္တံ=စိတ်သည်၊ ဒေဝတာ=နတ်ဗြဟ္မာတို့ကို၊ အာရဗ္ဘ=၍၊ ပသီဒတိ၏။ ဝိသာခေ=ဝိသာခါ၊ သ သော အရိယသာဝကော=ထိုအရိယာဖြစ်သော တပည့်သည်၊ ဣတိ=ဤသို ့၊ ပဋိသန္နိက္ခတိ=စဉ်းစားဆင်ခြင်၏၊ (ကိန္တိ=