## PAGE 489 ရွှေဟူ၍လည်းကောင်း ဟဋကန္တိ=ခြသတ္တဝါတို ့ ထုတ်နုတ်ချီယူအပ်သော ဟဋက ရွှေဟူ၍လည်းကောင်း၊ ဝုစ္စတိ=ခေါ်ဆိုအပ်၏၊ (တံ= ထိုရွှေသည် လည်းကောင်း၊ ဝိဇ္ဇတိ-ရှိ၏) # သဗ္ဗေ=အားလုံးကုန်သော၊ တာရာဂဏာ=ကြယ်တာရာအပေါင်းတို့ သည်။ စန္ဒပဘာ=လရောင်၏၊ (သောဠသိ =၁၆-ခုမြောက်သော၊ ကလံ= အစိတ်တစိတ်ကို၊ န အနုဘဝန္တိ ဣဝ=မမီကုန်သကဲ့သို ့၊ တထာ=ထို ့အတူ) တာရာဂဏာဝ=တရာဂဏာ+ဣဝ။ ဤ၌ တာလုဇ“စ”နှင့် မရှိသင့်] တေ= ထိုပုလဲ,ပတ္တမြားစသော ဥစ္စာတို ့သည်၊ အဋ္ဌင်္ဂုပေတဿ=ရှစ်ပါးသောအင်္ဂါ နှင့်ပြည့်စုံသော၊ ဥပေါသထဿ=ဥပုသ်သီလ၏၊ သောဠသိ" =သော၊ ကလံ=ကို၊ န အနုဘဝန္တိ=မမီကုန်၊ တသ္မာဟိ=ထို ့ကြောင့်ပင်၊နာရီစ=မိန်းမသည်လည်း ကောင်း၊ နရောစ=ယောက်ျားသည်လည်းကောင်း သီလဝါ=သီလရှိလျက်၊ အဋ္ဌင်္ဂုပေတံ ရှစ်ပါးသောအင်္ဂါနှင့်ပြည့်စုံသော၊ ဥပေါသထံ ဥပုသ်သီလကို၊ ဥပဝဿ-စောင့်ထိန်း၍။ သုခုဒြယာနိ- သုခအကျိုးပွါးတိုးကြောင်း ဖြစ်ကုန် သော၊ ပုညာနိ=ကောင်းမှုတို ့ကို၊ ကတွာန=ပြုကြ၍၊အနိဋ္ဌိတာ=မကဲ့ရဲ့အပ်ကုန် ဘဲ၊ဝါ=ချီးမွမ်းခံကြရကုန်လျက်၊ သဂ္ဂ=နတ်ပြည်တည်းဟူသော၊ ဌာနံ=ဘုံ ဌာနသို့၊ ဥပေန္တိ=လားရောက်ကြရကုန်၏၊ ဣတိ=သို့၊ (အဝေါစ =မိန့်တော်မူပြီ) ဒသမံ-၁ဝ-ခုမြောက်သုတ်တည်း။ ဒုတိယော=နှစ်ခုမြောက်သော၊ မဟာဝဂ္ဂေါ= မဟာဝဂ်တည်း။ (ဂ) ၃-အာနန္ဒဝဂ်၊ ၁-ဆန္ဒသုတ် ၇၂။ ဆန္နော=ဆန္ဒမည်သော၊ ပရိဗ္ဗာဇကော=အဝတ်ဝတ်သော ပရိဗိုဇ် သည်၊ ယေန=အကြင်အရပ်၌၊ အာယသ္မာ အာနန္ဒော=အရှင်အာနန္ဒာသည်၊ (အတ္ထိ=ရှိ၏) [ဒုကစာပိုဒ်-၁၆-သုတ်လည်းကြည့်]။ပ။အာယသ္မတာ အာနန္ဒေန= အရှင်အာနန္ဒာနှင့်။ပ။ အာယသ္မန္တံအာနန္ဒ=အရှင်အာနန္ဒာကို၊ ဧတံ ဤစကား ကို၊ အဝေါစ=ပြောဆိုပြီ၊ (ကိန္တိ=အဘယ်သို ့၊ အဝေါစ=ပြောဆိုသနည်းဟူမူ) အာဝုသော အာနန္ဒ=ငါ့ရှင် အာနန္ဒာ၊တုမှေပိ=သင်တို ့သည်လည်း၊ ရာဂဿ ရာဂကို။ ပဟာနံ=ပယ်ခြင်းကို၊ ပညာပေထ=သိစေကြပါကုန်သံလော၊ ဝါ သိအောင် ဟောပြောကြပါကုန်သလော၊ ဒေါသဿ=ဒေါသကို။ပ။မောဟဿ= ကို။ပ။ပညာပေထ=လော၊ ဣတိ=သို့၊ (အဝေါစ)အာဝုသော=ငါ့ရှင်၊ မယံခေါ= ငါတို ့သည်သာ။ပ ပညာပေမ=သိစေကြပါကုန်၏၊ ဝါ=သိအောင် ဟောပြော ကြပါကုန်၏။ပ။ ဣတိ (အဝေါစ) [“မယံ ခေါ”၌ ခေါသဒ္ဒါ၏ အဝဓာရ ဏအနက်ပါအောင်ဆိုရသည်။ ခေါတိ အဝဓာရဏတ္ထ နိပါတော၊ မယမေဝ ## PAGE 490 ပညာပေမာတိ အတ္ထော။အဋ္ဌကထာ] အာဝုသော=ငါ့ရှင်၊ တုမှေ= သင်တို့သည်၊ ရာဂေ=ရာဂ၌၊ ကိ အာဒီနဝံ=အဘယ်အပြစ်ကို၊ ဒိသွာ=မြင်၍၊ ဝါ-မြင်ခြင်း ကြောင့်၊ ရာဂဿ=ကို၊ပဟာနံ=ကို၊ ပညာပေထ=ကုန်သနည်း၊ ဒေါသေ= = ဒေါသ၌၊ ကိအာဒီနဝံ=ကို။ပ။ဣတိ(အဝေါစ) ထို့နောက် စာပိုဒ်-၅၄- သုတ်၌ကြည့်] အာဝုသော=ငါ့ရှင်၊' ရာဂေါ=ရာဂသည်။ အန္ဓကရဏော=ပညာစက္ခု ကန်းအောင်ပြုတတ်၏၊ အစက္ခုကရဏော=ပညာစက္ခုကို မပြုတတ်၊ အညာဏ ကရဏော=ဉာဏ်ပညာကို မပြုတတ်၊ ပညာနိရောဓိကော=ပညာကို ချုပ်ပျောက် ကွယ်ပစေတတ်၏၊ ဝိဃာတပက္ခိကော-=ညှင်းပန်း နှိပ်စက်တတ်သော ဒုက္ခ၏ အသင်းအပင်း၌ဖြစ်၏၊ အနိဗ္ဗာနသံဝတ္တနိကော=ကိလေသာ၏ အကြွင်းမဲ့ချုပ် ငြိမ်းခြင်းကိုမဖြစ်စေတတ်၊ဝါ=ကိလေသာ၏အကြွင်းမဲ့ချုပ်ငြိမ်းရာ အသင်္ခတ ----- ------------------ ၁။ ပညာနိရောဓိကော ။ ။ ပညာနိရောဓိကော=ကမ္မဿကတာပညာ, ဈာနပညာ,ဝိပဿနာပညာဟူသော ပညာသုံးမျိုးတို ့ကို ဖြစ်ခွင့်မပေးသောအား ဖြင့် ချုပ်ပျောက် ကွယ်ပစေတတ်၏။ဝါ=မဖြစ်သေးသောပညာကို မဖြစ်စေခြင်း, ဖြစ်ပြီးသောပညာကို ယုတ်လျော့စေခြင်းအားဖြင့် ပညာကိုချုပ်ပျောက် ကွယ်ပ စေတတ်၏။ (မဖြစ်သေးသော လောကီလောကုတ္တရာပညာကို ဖြစ်ခွင့်မပေး ခြင်း၊ လောကီပညာကိုကား သမာပတ်ရှစ်ပါး, အဘိညာဉ်ငါးပါး အနေအားဖြင့် ဖြစ်ပေါ်လာစေကာမူ ပယ်ဖြတ်ပစ်လွှင့်ခြင်းအားဖြင့် ချုပ်ပျောက်ကွယ်ပ တတ်၏)။ ဤသို ့အကျယ်တဝင့် အနက်ဆိုနိုင်၏။ ကမ္မဿကတာပညာ ဈာနုပညာ ဝိပဿနာပညာတိ ဣမာ တိသော ပညာ အပ္ပဝတ္တိကရဏေန နိရောဓေတီတိ ပညာနိရောဓိကော (အဋ္ဌကထာ)။ ပညာနိရောဓိကောတိ အနုပ္ပန္နာယ လောကိယလောကုတ္တရာယ ပညာယ ဥပ္ပဇ္ဇိတုံ န ဒေတိ၊လောကိယပညံ ပန အဋ္ဌသမာပတ္တိပဉ္စာဘိညာဝသေန ဥပ္ပန္နမ္ပိ သမုစ္ဆိန္ဒိတွာ ခိပတ်တိ ပညာနိရောဓိကောတိ ဧဝမ္ပတ္တံ အတ္တော ဒဋ္ဌဗ္ဗော။ အနုပ္ပန္နာနပ္ပါဒ ဥပ္ပန္နပရိဟာနိ နိမိတ္တတာယ ဟိ ပညံ နိရောဓေတီတိ ပညာနိရောဓိကော (ဋီကာ)။ 3 ၂။ဝိဃာတပက္ခိကော။ ။ ဝိဟနတိ ဝိဗာဓတီတိ ဝိဃာတော= ညှင်းပန်းနှိပ် စက်တတ်သော ဒုက္ခ၊ ဝိယာတဿ ပက္ခော ဝိဃာတပက္ခောဒုက္ခ၏အသင်း အပင်း(အကုသိုလ်တရားအပေါင်း)။ ဝိဃာတပက္ခေ ဝတ္တတီတိ ဝိယာတပက္ခိ ကော=(မလိုလားအပ်သော အကျိုးကိုပေးတတ်သည်အဖြစ်ကြောင့်) ဒုက္ခ၏ အသင်းအပင်း အကုသိုလ်အုပ်စု၌ ဖြစ်တတ်သော တရား(ရာဂ,ဒေါသ,မောဟ)။ ## PAGE 491 နိဗ္ဗာန်ကို မဖြစ်စေတတ်။ပ။အာဝုသော=ငါ့ရှင်၊မယ်=ငါတို ့သည်၊ ရာဂေ= ရာဂ၌၊ ဣဒံ အာဒီနဝံ=ဤအပြစ်ကို၊ ဒိသွာ=၍၊ ဝါ=ကြောင့်။ပ။ ပညာပေမ ကုန်၏၊ ဣတိ(အဝေါစ) အာဝုသော=ငါ့ရှင်၊ ဧတဿ=ဤသို ့သော၊ ရာဂ ဿ=ရာဂကို လည်းကောင်း၊ ဒေါသဿ=ဒေါသကိုလည်းကောင်း၊ မောဟ ဿ=မောဟကိုလည်းကောင်း၊ ပဟာနာယ=ပယ်ခြင်းငှါ၊ မဂ္ဂေါ=လမ်းစဉ်သည်၊ အတ္ထိပ=ရှိပါသလော၊ ပဋိပဒါ=အကျင့်သည်၊ အတ္ထိ- ရှိပါသလော၊ ဣတိ (အဝေါစ=မေးပြီ) အာဝုသော=ရှင်၊ဧတဿ=ဤသို ့သော၊ ရာဂဿ=လည်းကောင်း။ပ။ ပဟာနာယ=ငှာ၊မဂ္ဂေါ-သည်၊ အတ္ထိ=ရှိပါ၏၊ ပဋိပဒါ=သည်၊ အတ္ထိ=၏၊ဣတိ (အဝေါစ=ဖြေဆိုပြီ) အာဝုသော=ရှင်၊ ဧတဿ=သော၊ ရာဂ=ကိုလည်း ကောင်း ။ပ။ ပဟာနာယ=ငှာ၊ မဂ္ဂေါ=သည်၊ ကတမော ပန=အဘယ်ပါနည်း၊ ပဋိပဒါ-သည်။ ကတမာ=နည်း၊ ဣတိ-ဤသို ့၊(အဝေါစ=မေးပြီး) ထို နောက် စာပိုဒ်-၆၂-သုတ်ကြည့်]။ပ။ သမ္မာသမာဓိ=လည်းကောင်း (ဣတိ= ဤသည်ပင် တည်း)အာဝုသော=ရှင်၊ဧတဿ=သော၊ ရာဂဿ=လည်းကောင်း။ ပ။ပဟာနာယ=ငှာ၊ မဂ္ဂေါ=လမ်းစဉ်ဟူသည်၊ အယံခေါ= ဤမဂ္ဂင်ရှစ်ပါးတည်း၊ ပဋိပဒါ =အကျင့်ဟူသည်၊ အယံ=ဤမဂ္ဂင်ရှစ်ပါးတည်း။ ဣတိ (အဝေါစ= ဖြေကြားပြီ) အာဝုသော=ရှင်၊ ဧတဿ=သော၊ရာဂဿ=လည်းကောင်း၊ပ၊ ပဟာနာယ=ငှါ၊ မဂ္ဂေါ= သည်၊ ဘဒ္ဒကော=ကောင်းမြတ်လှပါ၏၊ ပဋိပဒါ= သည်၊ ဘဒ္ဒိကာ =ကောင်းမြတ်လှပါ၏၊ အာဝုသော အာနန္ဒ = ငါ့ရှင်အာနန္ဒာ၊ အပ္ပမာဒါယ=မမေ့လျော့ခြင်းငှါ၊ အလံ စ ပန=သင့်လျော်လှပေသည်သာ၊ ဣတိ(အဝေါစ=ပြောဆိုပြီ) ၂-အာဇိဝကသုတ် ၇၃။ ဧကံ=တပါးသော၊ သမယံ=အခါ၌၊ အာယသ္မာ အာနန္ဒော= အရှင်အာနန္ဒာသည်၊ ကောသမ္ဗယံ=ကောသမ္ဗုမြို့အနီး၌၊ ဃောသိတာရာမေ= ဃောသိတကျောင်းတိုက်၌၊ ဝါ=ဃောသိတသူဌေး၏အာရာမ်၌၊ဝိဟရတိ= နေတော်မူ၏၊ အထခေါ=ထိုအချိန်၌၊ အညတရော=တယောက်သော၊အာဇီ ဝကသာဝကော= တက္ကတွန်း၏တပည့်ဖြစ်သော။ဂဟပတိ=အိမ်ရှင်သူကြွယ် သည်။ပ။ဘန္တေ အာနန္ဒ=အရှင်အာနန္ဒာ၊ ကေသံ=အဘယ်ပုဂ္ဂိုလ်တို ့၏။ဝါ= အဘယ်ပုဂ္ဂိုလ်တို ့သည်၊ ဓမ္မော=တရားကို၊ ဝါ=တရားသည်၊ သွာက္ခာတော= ကောင်းစွာ ဟောကြားအပ်သည် မည်သည်၊ (ဟောတိနော=ဖြစ်ပါသနည်း) ကေ=အဘယ်ပုဂ္ဂိုလ်တို ့သည်၊ လောကေ=သတ္တလောက၌။ သုပ္ပဋိပန္နော= ကောင်းစွာကျင့်သူတို ့ပါနည်း။ ကေ=အဘယ်ပုဂ္ဂိုလ်တို ့သည်။ လောကေ=