## PAGE 495 အယမ္ပိ သက္ကော=ဤသာကီဝင်မင်းသည်လည်း၊ ဘဂဝန္တံ=မြတ်စွာဘုရားကို အတိဂမ္ဘီရံ=အလွန်လေးနက်သော၊ ပဥ္စ=ပြဿနာကို၊ ပုစ္ဆတိ=မေးနေလေ၏၊ အဟံ=ငါသည်၊မဟာနာမံ=မဟာနာမ်မည်သော၊ သက္က=ကို၊ ဧကမန္တံ= တခုသော နေရာ၌၊ အပနေတွာ=ခေါ်ဆောင်၍၊ ဓမ္မံ=တရားကို၊ ယံန ဒေသေယျ= ဟောရပါမူ ကောင်းလေစွ၊ ဣတိ=ဤသို ့သော အကြံသည်၊ (အဟောသိ-ပြီ) ဗာဟာယံ=လက်မောင်း၌၊ ဂဟေတွာ=လက်မဖြင့်တို့၍၊ (လက်တို၍) ဧကမန္တံ =၌၊ အပနေတွာ=ခေါ်ဆောင်၍။ပ။ မဟာနာမ=မဟာနာမ်၊ သေခံ= သေက္ခပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော၊ သီလမ္ပိ=သီလကိုလည်း၊ ဘဂဝတာ=မြတ်စွာ ဘုရားသည်၊ ဝုတ္တံ=ဟောတော်မူအပ်ပြီ၊ အသေခံ=ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော၊ သီလမ္ပိ=လည်း။ပ။ သေခေါ=သေက္ခပုဂ္ဂိုလ်တို ့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော။ သမာဓိပိ=သမာဓိကိုလည်း၊ ဘဂဝတာ=သည်၊ ဝုတ္တော=ဟောတော်မူအပ်ပြီ ပ။အသေခါ=ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော၊ ပညာပိ=ပညာကိုလည်း။ပ။ မဟာနာမ=နာမ်၊ သေခံ=သော၊သီလံ=သီလဟူသည်၊ ကတမဉ္စ=အဘယ် နည်းဟူမူ၊ မဟာနာမ=နာမ်၊ဣဓ=ဤသာသနာတော်၌၊ထို့နောက် ဒုက စာပိုဒ်- ၃၇-ကြည့်။ပ။မဟာနာမ=နှာမ်၊ဣဒံ=ဤပါတိမောက္ခ သံဝရသီလကို၊ သေခံ= သော၊ သီလံ=သီလဟူ၍၊ဝုစ္စတိ=ခေါ်ဆိုအပ်၏။ပ။ သေခေါ=သော၊ သမာဓိ= သမာဓိဟူသည်၊ ကတမော စ=အဘယ်နည်းဟူမူ [ဒုက စာပိုဒ်(၁၃) ကြည့်] အယံ=ဤလေးပါးသော ဈာန်သမာဓိကို။ပ။ ဣဒံ ဒုက္ခံ စသည်ကို တိက စာပိုဒ်(၁၂)ကြည့်] အယံ=ဤသစ္စာလေးပါးကို သိတတ်သော ဝိပဿနာ ပညာ, မဂ်ပညာကို၊သေခါ=သော၊ ပညာ=ပညာဟူ၍၊ ဝုစ္စတိ=၏၊ မဟာနာမ= နှာမ်၊ သ သော အရိယသာဝကော=ထိုအရိယာတပည့်သည်၊ ဧဝံ သီလသမ္ပန္နော= ဤသို ့သော ပါတိမောက္ခသံဝရ သီလနှင့်ပြည့်စုံသည်၊ ဧဝံ သမာဓိသမ္ပန္နော= ဤသို ့သော ဈာန်သမာဓိနှင့် ပြည့်စုံသည်၊ ဧဝံ ပညာသမ္ပန္နော=ဤသို့သော ဝိပဿနာပညာ, မဂ်ပညာနှင့်ပြည့်စုံသည်၊ (ဟုတွာ =ဖြစ်၍)။ပ။တိကစာပိုဒ် ၁၂-ပင်ကြည့် မဟာနာမ=နာမ်၊ ဧဝံ ခေါ=ဤသို ့ပင်။ပ။ သမာဓိနှင့် ၁။မဟာနာမ်၏အမေးနှင့် အရှင်အာနန္ဒာ၏အဖြေ ဉာဏ်တို ့တွင် အဘယ်တရားက ရှေးဦးစွာဖြစ်၍ အဘယ်တရားက နောက်မှဖြစ်ပါသနည်းဟု မဟာနာမ်က မေး၏ပါဠိတော်၌ တိုက်ရိုက် ပါပြီးတည်း] ထိုအမေးကို အရှင်အာနန္ဒာက ဖြေဆိုဟောကြားတော်မူရာ၌ “သီလဝါ ဟောတိ” စသည်ဖြင့် သေခပုဂ္ဂိုလ်(၇)ဦးတို ့၏သီလကို လည်းကောင်း,“ဝိဝိစ္စေဝ ကာမေဟိ” စသည်ဖြင့် ထို(၇)ဦးတို့၏သမာဓိကို ## PAGE 496 ၄-နိဂဏ္ဏသုတ် · ၇၅။ ဧကံ=တပါးသော၊သမယံ=အခါ၌၊ အာယသ္မာ အာနန္ဒော= အရှင်အာနန္ဒာသည်၊ ဝေသာလိယံ=ဝေသာလီမြို့ အနီး၌၊ မဟာဝနေ=မဟာဝုန် လည်းကောင်း“ဣဒံ ဒုက္ခ” စသည်ဖြင့် ထို(၇)ဦးတို့၏ ပညာကိုလည်းကောင်း ဟောတော်မူပြီးနောက် “အာသဝါနံ ခယာ”စသည်ဖြင့် အရဟတ္တဖိုလ် အဆင့်ဖြစ်သော အသေခသီလ, သမာဓိ, ပညာတို ့ကို ဟောတော်မူ၏၊ ယင်းသို ့ဟောတော်မူခြင်းအားဖြင့် ` သေခသမာဓိ ဖြစ်ပြီးနောက်မှ သေခ ဝိပဿနာဉာဏ်, အသေခဖိုလ်ဉာဏ်ဖြစ်သည်၊ သေခ ဝိပဿနာဉာဏ် ဖြစ်ပြီးနောက်မှ အသေခဖိုလ်သမာဓိဖြစ်သည်ဟူသော ဆိုလိုရင်းအနက် အဓိပ္ပါယ်ကို အရှင်အာနန္ဒာပြတော်မူသည်ဟူ၍ အဋ္ဌကထာဖွင့်ပြထား၏။ ရှေ့နောက်ဖြစ်ပုံထပ်မံစဉ်းစား ။ ။ ထိုအဋ္ဌကထာအဖွင့်ကို တဖန်ပြန် စဉ်းစားကြည့်လျှင်(၁)အစ၌ သေခသမာဓိ။ (၂)အလယ်၌ သေခဝိပဿနာဉာဏ် နှင့် အသေခဖိုလ်ဉာဏ်၊ (၃)အဆုံး၌ အသေခဖိုလ်သမာဓိဟူ၍ အ,အလယ်,အဆုံး သုံးမျိုးစဉ်တန်းလျက်ပြထားသောကြောင့် အစပိုင်း သေခသမာဓိနှင့် အလယ်ပိုင်း ဉာဏ်နှစ်မျိုးဖြစ်ပုံကို ထောက်ရှုလျှင် သမာဓိကရှေးဦးစွာဖြစ်၍ ဉာဏ်ကနောက်မှ ဖြစ်သည်ဟုဆိုလို၏၊ ထို ့နောက်တဖန် အလယ်ပိုင်း သေခဝိပဿနာ ဉာဏ်နှင့် အဆုံးပိုင်း အသေခဖိုလ်သမာဓိဖြစ်ပုံကို ထောက်ရှူလိုက်လျှင် ဉာဏ်ကရှေးဦးစွာ ဖြစ်၍ သမာဓိကနောက်မှဖြစ်သည်ဟုဆိုလို၏။ ပြိုင်တူလည်းဖြစ် ။ ။ ယင်းသို ့ရှေ့နောက်ခွဲခြားခြင်းမှာ စိတ္တုပ္ပါဒ်မတူ ရာ၌သာဖြစ်နိုင်၏၊ စိတ္တုပ္ပါဒ်တူရာ၌ကား“ယာနိ ပန သမ္ပယုတ္တာနိ သမာဓိ ဉာဏာနိ၊တေသံ အပစ္ဆာ အပုရေ ဥပ္ပတ္တိ ဝေဒိတဗ္ဗာ”ဟူသော အဋ္ဌကထာနှင့် အညီ သေခသမာဓိဖြစ်ခိုက်၌ ထိုသမာဓိနှင့် ယှဉ်ဖေါ်ယှဉ်ဖက်ဖြစ်သော သေခဉာဏ်လည်း အတူပါလာသေး၏၊ ထို ့အတူ သေခဝိပဿနာဉာဏ် ဖြစ်ခိုက်၌လည်း ထိုဉာဏ်နှင့်ယှဉ်ဖက် သေခဝိပဿနာသမာဓိလည်း အတူပါလာသေး၏၊ ထိုသမာဓိနှင့်ဉာဏ်တို ့ကား အဘယ်တရားကရှေ့၊ အဘယ်တရားကနောက်ဟု ခွဲခြားမရစကောင်းသောတရား၊ တပြိုင်နက် အတူဖြစ်သောတရားများဖြစ်၏၊ ထို ့အပြင် “အာသဝါနံ ခယာ အနာသဝံ စေတောဝိမုတ္တိ ၊ ပညာဝိမုတ္တိ ”စသောပါဠိတော်၌ စေတောဝိမုတ္တိဟူသည် အသေခဖိုလ်သမာဓိပင်ဖြစ်၍ ပညာဝိမုတ္တိဟူသည် အသေခဖိုလ်ဉာဏ်ပင်ဖြစ်၏။ ထိုအသေခဖိုလ်သမာဓိနှင့် အသေခ ဖိုလ်ဉာဏ်တို ့လည်း ဘယ်ဟာကရှေ့ ဘယ်ဟာကနောက်ဟု ခွဲခြားမရ၊ တပြိုင်နက်ဖြစ်ကြသော တရားများသာတည်း။ . ## PAGE 497 တော၌၊ ဝါကြီးစွာသောတော၌၊ ကူဋာဂါရသာလာယံ=အထွတ်တပ်ဆင် ထားအပ်သော ပြာသာဒ်ကျောင်းတော်၌၊ ဝါ=ကူဋာဂါရသာလာ ကျောင်းတိုက်၌၊ ဝိဟရတိ=၏၊ အထခေါ=၌၊ အဘယော=အဘယမည်သော၊ လိစ္ဆဝိ စ=လိစ္ဆဝိ သည်လည်းကောင်း၊ ပဏ္ဍိတကုမာရကော=ပဏ္ဍိတကုမာရကမည်သော၊ လိစ္ဆဝိ စ=သည်လည်းကောင်း။ပ။ဥပသင်္ကမိသု=ရောက်လာကြကုန်ပြီ။ပ ဘန္တေ=အရှင်ဘုရား၊ နာဋပုတ္တော=နာဋပုတ္တမည်သော၊ နိဂဏ္ဏော= တက္ကတွန်းသည်၊ သဗ္ဗညူ=အားလုံးစုံအကုန်အစင်သိ၏၊ သဗ္ဗဒဿာဝီ= အလုံးစုံအကုန်အစင်မြင် ၏၊ အပရိသေသံ=အကြွင်းအကျန် မရှိအောင်၊နတ္ထိ ဧတဿ ဉာဏဒဿနဿ ပရိသေသန္တိ အပရိသေသံ] ဉာဏဒဿနံ=သိနိုင်ခြင်း မြင်နိုင်ခြင်းကို၊ ပဋိဇာနာတိ=ဝန်ခံ၏၊ တနည်း-“အပရိသေသံ= အကြွင်းအကျန် မရှိ တရားအားလုံးကိုသိနိုင်သော၊ ဉာဏဒဿနံ=ဉာဏ်အမြင်ကို၊ ပဋိဇာနာတိ= ၏”ဟု အနက်ဆို။ နတ္ထိ ပရိသေသော ဧတဿ ဓမ္မဿာတိ အပရိသေသော၊ အပရိသေသံ ဇာနာတီတိ အပရိသေသံ] {ကိန္တိ=သို ့ ပဋိဇာနာတိ=ဟူမူ မေ=ငါသည်၊ စရတောစ=သွားနေစဉ်လည်းကောင်း၊ တိဋ္ဌတောစ=ရပ်နေစဉ် လည်းကောင်း၊ သုတ္တဿ စ=အိပ်ပျော်နေစဉ်လည်းကောင်း၊ ဇာဂရဿစ= နိုးနေစဉ်လည်းကောင်း၊ သတတံ=အမြဲ၊ သမိတံ=မပြတ်၊ ဉာဏဒဿနံ= ဉာဏ်အမြင်သည်၊ ပစ္စုပဋ္ဌိတံ=ရှေ့ရှုစဉ်ကာ ထင်ပေါ်လာ၏၊ ဣတိ=ဤသို့၊ (ပဋိဇာနာတိ=၏) သော=ထိုနာဋပုတ္တသည်၊ ပုရာဏာနံ=အဟောင်းဖြစ်ကုန်သော၊ ဝါ= ရှေးကပြုလုပ်အပ်ခဲ့ကုန်သော၊ ကမ္မာနံ=ကံတို ့၏၊ တပသာ=ဆင်းရဲစွာ ကျင့် အပ်သောအကျင့်ဖြင့်၊ ဗျဇီဘာဝံ=ကင်းသော အပိုင်းအခြားရှိကုန်သည် အဖြစ်ကို၊ ဝါ=ကုန်ခန်းခြင်းကို၊ ပညာပေတိ=ဟောကြားမြွက်ခြွေ သိစေ၏၊နဝါနံ= အသစ်ဖြစ်ကုန်သော၊ ဝါ=အသစ်ယခု ပြုလုပ်ရမည်ဖြစ်ကုန်သော၊ ကမ္မာနံ= ကံတို့ကို၊ အကရဏာ=မပြုလုပ်ခြင်းကြောင့်၊ သေတုဃာတော= အကြောင်းကံကို - ပယ်သတ်ခြင်းကို၊ ( ပညာပေတိ=၏) ဣတိ=ဤနည်းအားဖြင့်၊ (ကံအဟောင်းကို ကုန်စေခြင်း, ကံအသစ် မပြုလုပ်ခြင်းဟူသော ဤနည်းအားဖြင့်) ကမ္မက္ခယာ= ကမ္မဝဋ်၏ကုန်ခြင်းကြောင့်၊ ဒုက္ခက္ခယော=ဒုက္ခဝင့်၏ကုန်ခြင်းသည်၊(ဟောတိ= ဖြစ်၏) ဒုက္ခက္ခယာ=ဒုက္ခဝဋ်၏ ကုန်ခြင်းကြောင့်၊ ဝေဒနာက္ခယော =ဝေဒနာ ဝဋ်၏ကုန်ခြင်းသည်၊ (ဟောတိ) ဝေဒနာက္ခယာ= ခြင်းကြောင့်၊ သဗ္ဗ‘အားလုံးစုံ သော၊ ဒုက္ခ=ဝဋ်ဆင်းရဲသည်၊ နိဒ္ဓိတ္တံ=ဆွေးမြေ့ပျက်စီးသည်၊ ဘဝိဿတိ= ဖြစ်လတ္တံ့၊ ဧဝံ=ဤသို့၊ ဝါ=ဤဝဋ်ဒုက္ခအားလုံး ဆွေးမြေ့ ပျက်စီးခြင်းဖြင့် သန္ဒိဋ္ဌိကာယ=ကိုယ်တိုင်တွေ့ မြင်အပ်သော၊ နိဇ္ဇရာယ=ကိလေသာတို့ ဆွေးမြေ့ A