## PAGE 507 စကြဝဠာကို၊ သုတာ=ကြားအပ်ဖူးပါ၏၊ ဣတိ(အဝေါစ) ဘဂဝါ= မြတ်စွာဘုရားသည်၊[ယံ ဘဂဝါသို ့သွားသည်] ယံ ဘာသေယျ=အကြင် ဟောတော်မူလိုငြားအံ့၊ ဘဂဝါ=ဘုန်းတော်ကြီးမား, ရှင်တော်မြတ်ဘုရား၊ ဧတဿ= ထိုဟောတော်မူခြင်း၏၊ ကာလော-အချိန်အခါပါတည်း၊ သုဂတ= ကောင်းသော စကားကိုဆိုတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား၊ ဧတ=ထိုဟောတော် မူခြင်း၏၊ ကာလော=တည်း၊ ဘဂဝတော=မြတ်စွာဘုရား၏၊ (ဓမ္မံ= တရားတော်ကို) သုတွာ=ကြားနာကြ၍၊ ဘိက္ခု=ရဟန်းတို့သည်၊ ဓာရေဿန္တိ= နှုတ်တက်ဆောင်ထားမှတ်သားကြပါကုန်လတ္တံ့။ ဣတိ(အဝေါစ)အာနန္ဒ=န္ဒာ၊ ထိုသို့အသင်တောင်းပန်ခြင်းကြောင့်၊ [တနည်း-တေန ဟိ=ငါတိုက်တွန်း၏၊] (တွံ=သင်သည်) သာဓုကံ=ကောင်းစွာ၊ သုဏာဟိ= နာယူလေား မနသိ= စိတ်နှလုံး၌၊ ကရောဟိ=သွင်းပိုက်ထားလော၊ (အဟံ= ငါသည်) ဘာသိဿာမိ- ဟောတော်မူအံ့။ ဣတိ-ဤသို့၊ (အဝေါစ= မိန့်တော်မူပြီ)။ပ။ ဟိ တေန ဟိ = အာနန္ဒ=အာနန္ဒာ၊ ယာဝတာ=အကြင်မျှလောက်သော လောကဓာတ် အရပ် တခုလုံးတိုင်အောင်၊ စန္ဒိမသူရိယာ=လနေတို့သည်၊ ပရိဟရန္တိ= (မြင့်မိုရ်တောင်ကို) လက်ျာရစ်လှည့်ပတ်သွားလာကြကုန်၏၊ ဝိရောစနာ=မိမိတို့ အရောင်ဖြင့် တောက်ပတင့်တယ်ကုန်သည်။ (ဟုတွာ=ဖြစ်ကြကုန်၍ ဒိသာ=အရပ်မျက်နှာအားလုံးတို့ကို၊ ဘန္တိ=ထိန်ထိန်လင်းစေကုန်၏။” တာဝ=ထို လနေတို့ ထွန်းတောက်လှည့်လည်အပ်သော လောကဓာတ် အရေအတွက် အားဖြင့်၊ သဟဿဓာ=တထောင်အရေအတွက်များပြားသော၊ ယော လောကော=အကြင်လောကဓာတ်စကြဝဠာသည်၊ ဟောတိ=ဖြစ်၏၊ သဟဿဓာ=တထောင်အရေအတွက်များပြားသော၊ တသ္မိံ' လောကေ=ထို ၁။ ဒိသာ ဘန္တိ ဝိရောစနာ။ ။ဘန္တိ”၌ ကာရိတ်ပစ္စည်း အကျေ ကြံပါ။(တနည်း) “ဝိရောစနာ=ထိုလနေတို့ဖြင့် တောက်ပတင့်တယ်နေ့ကုန် သော၊ ဒိသာ=အရပ်မျက်နှာတို့သည်၊ ဘန္တိ=အရောင်ဖြင့် ထိန်ထိန်လင်းနေ ကုန်၏"ဟု အနက်ဆိုပါး၊ ဤနည်း၌ကား ကာရိတ်ပစ္စည်း အကျေကြံဖွယ်မလို၊ သုဒ္ဓကတ္တုရုပ်သာတည်း။ စာပိုဒ် (၇၁)ဥပေါသထသုတ် တတိယဂါထာမှ “ပဘာသန္တိ” လည်းကြည့်။ ဤဒုတိယနည်း၌ မူလပဏ်ဋ္ဌ (ဒု၊ ၃ဝ၄) အဖွင့်အတိုင်း အနက်ပေးသည်၊ ထို၌ ဒိသာပုဒ်မှ ပဌမာဝိဘတ်ကို သတ္တမီအနက်လည်း ဖွင့်သေး၏၊ ဤအဖွင့်များနှင့် အနည်းငယ်မျှ' ထူးခြားသော သာရတ္ထဋီကာ (ပ-၂၄၂) ဝိမတိဋီကာ (ပ-၅၂) အဖွင့်များလည်း ရှိသေး၏။ ## PAGE 508 လောကဓာတ် စကြဝဠာ၌၊ စန္ဒာနံ=လတို့၏၊ သဟဿံ=တထောင်သည် လည်းကောင်း၊ သူရိယာနံ=နေတို့၏၊ သဟဿံ=တထောင်သည်လည်းကောင်း၊ သိနေရုပဗ္ဗတရာဇာနံ=မြင့်မိုရ်တောင်မင်းတို့၏၊ သဟဿံ-လည်းကောင်း၊ ဇမ္ဗူဒီပါနံ=သပြေကျွန်းတို့၏၊ သဟဿံ=လည်းကောင်း။ အပရဂေါယာနာနံ= အနောက်ကျွန်းတို့၏၊ သဟဿံ=လည်းကောင်း၊ ဥတ္တရကုရူနံ=မြောက်ကျွန်း တို့၏၊ သဟဿံ=လည်းကောင်း၊ ပုဗ္ဗ၀ိဒေဟာနံ အရှေ့ကျွန်းတို့၏၊ သဟဿံ=လည်းကောင်း၊ စတ္တာရိ မဟာသမုဒ္ဒသဟဿာနိ= သမုဒ္ဒရာကြီး လေးထောင်တို့သည်လည်းကောင်း၊ စတ္တာရိ မံဟာရာဇသဟဿာနိ= နတ်မင်းကြီးလေးထောင်တို့သည်လည်းကောင်း၊ စာတုမဟာရာဇိကာနံ= စာတုမဟာရာဇ်နတ်ပြည်တို့၏၊ သဟဿံ=တထောင်သည် လည်းကောင်း၊ တာဝတိံသာနံ=တာဝတိံသာနတ်ပြည်တို့၏၊ သမာဿံ= လည်းကောင်း၊ ယာမာနံ=ယာမာနတ်ပြည်တို့၏ပ။ တုသိတာနံ=တုသိတာ နတ်ပြည်တို့၏။ နိမ္မာနရတီနံ=နိမ္မာနရတိ နတ်ပြည်တို့၏။ပ။ ပရနိမ္မိတ ဝသဝတ္တီနံ=ပရနိမ္မိတ ဝသဝတ္တီနတ်ပြည်တို့၏။ပ။ ဗြဟ္မလောကာနံ= ဗြဟ္မပြည် တို့၏၊ သဟဿံ= တထောင်သည်လည်းကောင်း၊ (ဟောန္တိ=ရှိကုန်၏) အာနန္ဒ အယံ=(လနေစသည် … တထောင်စီ စသည်ရှိသော) . ဤတထောင်သော လောကဓာတ်ကို၊ သဟဿီ=တထောင်အုပ်စု ဖြစ်သော၊ စူဠနိကာ=ကျဉ်းမြောင်း သေးသွယ် အငယ်စားမည်သော၊ လောကဓာတု= စကြဝဠာဟူ၍၊ ဝုစ္စတိ= ဆိုအပ်၏။ အာနန္ဒာ၊ = အာနန္ဒ=န္ဒာ၊ သဟဿီ=သော၊ စူဠနိကာ=သော၊ လောကဓာတု= စကြဝဠာသည်၊ ယာဝတာ=အကြင်မျှလောက် အရေအတွက်ရှိ၏၊ (စကြဝဠာပေါင်းတထောင် အရေအတွက်ရှိ၏) တာဝ=ထိုသဟဿီစူဠနိကာ စကြဝဠာ အရေအတွက်ရှိသလောက်၊ သဟဿဓားတထောင်မြှောက်ပွား ခွဲဝေသောအားဖြင့်၊ ယော လောကော=အကြင်တသန်းသော စကြဝဠာ လောကဓာတ်သည်၊ (ဟောတိ=ဖြစ်၏) အာနန္ဒ န္ဒာ၊ အယံ-ဤတသန်းသော စကြဝဠာလောကဓာတ်ကို စူဠနိကာမည်သော စကြဝဠာလောကဓာတ် အုပ်စုတခု၌ စကြဝဠာအရေအတွက် တထောင်ရှိရကား ထိုတထောင်ကို နောက်ထပ် စကြဝဠာတထောင်ဖြင့် မြှောက်လျှင် စကြဝဠာပေါင်း တသန်း ဖြစ်၏၊ ထိုတသန်းသော စကြဝဠာလောကဓာတ်တည်း] ဒွိသဟဿီ = ၁။ ဒွိသဟဿီ မဇ္ဈိမိကာ လောကဓာတု။ ။သဟဿီ စူဠနိကာမည်သော စကြဝဠာလောကဓာတ် အုပ်စုတခု၌ စကြဝဠာပေါင်း တထောင်ရှိကြောင်းကို ဟောတော်မူခဲ့ပြီ၊ ထိုသဟဿီ စူဠနိကာ၏ သဟဿိ(စကြဝဠာတထောင်)ကို ဒုတိယဖြစ်သော သဟဿိ(စကြဝဠာတထောင်)ဖြင့် မြှောက်လျှင် ## PAGE 509 ဒွိသဟဿီမည်သော၊ ဝါ=ထောင်ကိုထောင်ဖြင့်, မြှောက်လင့် ကိန်းခန်း, တသန်း အရေအတွက်ရှိသော၊ မဇ္ဈိမိကာ=အလတ်စားမည်သော ၊လောကဓာတု=စကြဝဠာဟူ၍၊ ဝုစ္စတိ=၏။ အာနန္ဒ=န္ဒာ၊ ဒွိသဟဿီ=မည်သော၊ မဇ္ဈိမိကာ=သော၊ လောကဓာတု= စကြဝဠာသည်၊ ယာဝတာ=အကြင်မျှလောက် အရေအတွက်ရှိ၏၊ (စကြဝဠာ တသန်း အရေအတွက်ရှိ၏) တာဝ=ထိုဒွိသဟဿီ မဇ္ဈိမိကာ လောကဓာတ် အရေအတွက်ရှိသလောက်၊သဟဿဓာ=စူဠနိကာ စကြဝဠာ အုပ်စု,တထောင် ပြုဆင့်ငြား,မြှောက်ပွားသောအားဖြင့်၊ ဝါ=တထောင်နှစ်ကြိမ်ဖြင့် ထပ်ဆင့် မြှောက်ပွား ခွဲဝေသောအားဖြင့်၊ ယော လောကော= အကြင်ကုဋေတသိန်းသော စကြဝဠာ လောကဓာတ်သည်၊ (ဟောတိ=၏) အာနန္ဒ=နွာ၊ အဟံ=ဤကုဋေ တသိန်းသော စကြဝဠာ လောကဓာတ်ကို၊ [မဇ္ဈိမိကာ မည်သော စကြဝဠာ အုပ်စုတခု၌ စူဠနိကာ စကြဝဠာ အုပ်စုပေါင်း တထောင် (ဝါ=စကြဝဠာပေါင်း တသန်း) ရှိ၏၊ ၎င်းကို နောက်ထပ် စူဠနိကာ စကြဝဠာ အုပ်စုပေါင်း တထောင်ဖြင့်မြှောက်လျှင် (ဝါ=နောက်ထပ် စကြဝဠာပေါင်း တသန်းဖြင့် မြှောက်လျှင်) သန်းပေါင်း တသန်း (ဝါ- ကုဋေတသိန်း) ဖြစ်၏၊ ထိုကုဋေတသိန်းသော စကြဝဠာလောကဓာတ်ကို ဆိုလို၏၊ တသန်းကို တထောင်ဖြင့် နှစ်ကြိမ်မြှောက်လျှင်လည်း ဤနည်းတူ ပင်တည်း တိသဟဓ= တိသံဟဿီ မည်သေား ဝါ= သန်းနှစ်လိ မြှောက်ပွား, ရငြားတွက်ကိန်း ကုဋေတသိန်းသော၊ ဝါ=တထောင်ကိုတည်, ထောင်သုံးလီဖြင့်, ဆင့်၍မြှောက်အပ်, ရလဒ်တွက်ကိန်း, ကုဋေတသိန်းသော၊ မဟာသဟဿီ= တသန်းဖြစ်၏၊ ထိုတသန်းသော စကြဝဠာအုပ်စုတခုသည် ဒွိသဟဿီ မဇ္ဈိမိကာမည်သော လောကဓာတ်တခု ဖြစ်၏။ ထိုဒွိသဟဿီပုဒ်၌ သဟဿိယာ ဂုဏ်တာ သဟဿီ သဟဿိ သဟဿိ (တထောင်ဖြင့် မြှောက်အပ်သော တထောင်၊ ဝါ=တသန်း) ဟု ဝစနတ္ထပြု၍ “သဟဿိ သဟဿီ” ဟု ဆိုလိုလျက် ရှေ့သဟဿီကိုချေသဖြင့် သဟဿီတပုဒ်သာ ရှိသည်ဟု ကြံပါ ။ ဤသို့ ကြံခြင်းကြောင့် ထိုသဟဿီပုဒ်က တသန်းဟူသော အနက်ဟောကြောင်းကိုလည်းသိလေ၊ ထိုသဟဿီသည်လည်း စူဠနိကာ၏ သဟဿီကိုထောက်လျှင် နှစ်ခုမြောက်ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် ဒုတိယာ သဟဿီ ဒွိသဟဿီ (နှစ်ခုမြောက် စကြဝဠာတသန်းအုပ်စု)ဟု ဝစနတ္ထကြံပါ၊ နိရုတ္တိနည်းဖြင့် ဒုတိယကို ဒွိပြု၏။ ၂။တိသဟဿိ မဟာသဟဿိလောကဓာတု။ ။ပြခဲ့သော “ဥ်သဟ”