## PAGE 513 ချုပ်ငြိမ်းလတ္တံ့၊ ဣတိ-ဤသို့၊ (အဝေါစ=မိန့်တော်မူပြီ) ဒသမံ။ တတိယော= သုံးခုမြောက်သော၊ အာနန္ဒဝဂ္ဂေါ= အာနန္ဒဝဂ်တည်း။ (၉) ၄-သမဏဝဂ်၊ ၁-သမဏသုတ် ၈၂။ ဘိက္ခဝေ=ရဟန်းတို့၊ သမဏဿ=ရဟန်း၏၊ သမဏိယာနိ= ရဟန်း၏ကိုယ်ပိုင်ဥစ္စာဖြစ်ကုန်သော၊ သမဏကရဏီယာနို=ရဟန်းသည် ပြုကျင့် ထိုက်သော ကိစ္စတို့သည်၊ ဣမာနို့ တီဏိ=ဤသုံးမျိုးတို့တည်း၊ တီဏိ=သုံးမျိုးတို့ ဟူသည်၊ ကတမာနိ=အဘယ်တို့နည်းဟူမူ၊ အဓိသီလသိက္ခာသမာဒါနံ= အဓိသီလသိက္ခာကို · ကောင်းစွာခံယူဖြည့်ကျင့်ခြင်းလည်းကောင်း၊ ဝါ= အဆင့်ဆင့်သာလွန်ထူးကဲသော လောကီလောကုတ္တရာသီလအကျင့်ကို ကောင်းစွာ ခံယူဖြည့်ကျင့်ခြင်းလည်းကောင်း၊ အဓိစိတ္တ သိက္ခာသမာဒါနံ= အဓိစိတ္တသိက္ခာကို ကောင်းစွာခံယူဖြည့်ကျင့်ခြင်းလည်းကောင်း၊ ဝါ=အဆင့်ဆင့် သာလွန်ထူးကဲသော လောကီလောကုတ္တရာစိတ်အကျင့်ကို ကောင်းစွာခံယူ ဖြည့်ကျင့်ခြင်းလည်းကောင်း၊ အဓိပညာသိက္ခာသမာဒါနံ=အဓိပညာသိက္ခာကို ကောင်းစွာခံယူ ဖြည့်ကျင့်ခြင်းလည်းကောင်း၊ ဝါ=အဆင့်ဆင့် သာလွန် ထူးကဲသော လောကီလောကုတ္တရာပညာ အကျင့်ကို ကောင်းစွာ ခံယူဖြည့်ကျင့် ခြင်းလည်းကောင်းတည်း၊ ဘိက္ခဝေ=တို့၊ သမဏဿ၏၊ သမဏိယာနိ= ကုန်သော၊ သမဏကရဏီယာနိ=တို့သည်၊ ဣမာနိ တီဏိ=တို့တည်း။ ဘိက္ခဝေ=တို့၊ တသ္မာ=ထို့ကြောင့်၊ ဝါ=ထိုသုံးမျိုးတို့မှာ ရဟန်းတို့ ပြုကျင့်ထိုက်သောကိစ္စတို့ ဖြစ်ခြင်းကြောင့်၊ ဣဟ=ဤသာသနာတော်၌၊ (ဝေါ=သင်တို့သည်) ဧဝံ-ဤသို့နှလုံးသွင်း၍၊ သိက္ခိတဗ္ဗ=ကျင့်ကြံ အားထုတ် ရမည်၊ (ကိန္တိ=အဘယ်သို့နှလုံးသွင်း၍၊ သိက္ခိတဗ္ဗ=ကျင့်ကြံအားထုတ် ရမည်နည်းဟူမူ) အဓိသီလသိက္ခာသမာဒါနေခြင်း၌၊ နော=ငါတို့၏၊ တိဗော= အားကောင်းသော၊ ဆန္ဒော=ဖြည့်ကျင့်လိုသော ကုသိုလ်ဆန္ဒသည်၊ ဘဝိဿတိ= ဖြစ်လတ္တံ့၊ အဓိစိတ္တ သိက္ခာသမာဒါနေ=၌၊ နော=ငါတို့၏။ပ။ အဓိပညာ သိက္ခာသမာဒါနေ=၌၊ နော=တို့၏၊ တိမ္မော=သော၊ ဆန္ဒောသည်၊ ဘဝိဿတိ=တ္တံ၊ ဣတိ=ဤသို့နှလုံးသွင်း၍၊ (သိက္ခိတဗ္ဗ=မည်) ဘိက္ခဝေ=တို့၊ ဧဝံ=၍၊ ဝေါ=သင်တို့သည်၊ သိက္ခိတဗ္ဗ=မည်၊ ဣတိ (အဝေါစ=မိန့်တော် မူပြီ)ပဌမံ။ ၂-ဂဒြဘသုတ် ၈၃။ ဘိက္ခဝေ=တို့၊ သေယျထာပိ=ဥပမာပြရလျှင်ကား၊ ဂဒြဘော= မြည်းသည်၊ “အဟမ္ပိ=ငါလဲဘဲ၊ ဒမ္မော=နွားပျိုနွားပေါက်ပါတည်း၊ ဝါ=ဆုံးမ ## PAGE 514 လောက်သော နွားပါတည်း၊ အဟမ္ပိ=ဘဲ၊ ဒမ္မော=တည်း”ဣတိ- ဤသို့ အော်မြည်၍၊ ဂေါဂဏံ=နွားအုပ်စုသို့၊ အနဗန္ဓော၌စပ်၊ သာမျတ္ထ ကြံဘွယ်မလို၊ အနကိုလည်း ကမ္မပ္ပဝစနီယ မကြံသင့်] ပိဋ္ဌိတော ပိဋ္ဌိတော=နောက်က, နောက်က၊ အနဗန္ဓော=အစဉ်တစိုက် လိုက်သွားသည်၊ ဟောတိ-ဖြစ်၏၊ ဂုဒ္ဓံ=နွားတို့၏၊ ဝဏ္ဏော သေယျထာပိ=အသွေးအရောင်ကဲ့သို့၊ (တထာ= ထို ့အတူ)တဿ=ထိုမြည်း၏။ တာဒိသော=ထိုနည်းတူပင် တွေ့မြင်အပ်သော၊ ဝဏ္ဏော=အသွေးအရောင်သည်၊ န ဟောတိ=မဖြစ်၊ ဂုဒ္ဓံ=နွားတို့၏၊ သရော သေယျထာပိ=အသံကဲ့သို့၊ (တထာ-တူ) တာဒိသော=ထိုနည်းတူပင် တွေ့မြင်အပ်သော၊ သရော=အသံသည်၊ န ဟောတိ=မဖြစ်၊ ဂုနှုံ=နွားတို့၏၊ ပဒံ သေယျထာပိ=ခြေကဲ့သို့၊ (တထားတူ) တာဒိသံ= ထိုနည်းတူပင် တွေ့မြင်အပ်သော၊ ပဒံ=ခြေသည်၊ နေ့ ဟောတိ။ သော= ထိုမြည်းသည်၊ အဟမ္ပိ=ဘဲ၊ ဒမ္မော=တည်း။ပ။ ဂေါဂဏံယေ၀=ားအုပ်စုသို့သာလျှင်၊ ပိဋ္ဌိတော ပိဋ္ဌိတော။ပ။ ဘိက္ခဝေ=ရဟန်းတို့၊ ဧဝမေဝံ=ဤအတူပင်၊ ဣဓ=ဤသာသနာတော်၌၊ ဧကစ္စော-အချို့သော၊ ဘိက္ခု=ရဟန်းသည်၊“အဟမ္ပိ=ငါလဲဘဲ၊ ဘိက္ခု=ရဟန်း ကောင်းပါတည်း၊ အဟမ္ပိ=ဘဲ၊ ဘိက္ခု=ရဟန်းကောင်းပါတည်း” ဣတိ=ဤသို့ ပြောဆို၍၊ ဘိက္ခုသံဃံ=ရဟန်းအပေါင်းသို့၊ ပိဋ္ဌိတော ပိဋ္ဌိတော=နောက်က, နောက်က၊ အဗန္နော=သည်၊ ဟောတိ=၏၊ အညေသံ=အခြားကုန်သော၊ ဘိက္ခုနံ=ရဟန်းကောင်းတို့မှာ၊ (အဓိသီလ သိက္ခာသမာဒါနေ=ခြင်း၌၊ ဆန္ဒော ဖြည့်ကျင့်လိုသော ကုသိုလ်ဆန္ဒသည်) ဟောတိ သေယျထာပိ=ရှိသကဲ့သို့၊ (တထာ=ထို့အတူ)တဿ=ထိုရဟန်းမှာ၊ အဓိသီလ သိက္ခာသမာဒါနေ=ခြင်း၌၊ တာဒိသော=ထိုနည်းတူပင် တွေ့မြင်အပ်သော၊ (ထိုရဟန်းကောင်းတို့ ဆန္ဒအသွင် တွေ့မြင်အပ်သော) ဆန္ဒော=ဖြည့်ကျင့်လိုသော ကုသိုလ်ဆန္ဒသည်၊ ဟောတိ=မရှိ၊ အညေသံ=ကုန်သော၊ ဘိက္ခူနံ=တို့မှာ၊ (အဓိစိတ္တ သိက္ခာသမာဒါနေ=၌၊ ဆန္ဒော=သည်) ဟောတိ သေယျထာပိ=သို့၊ (တထာ=တူ၊ တဿ=ထိုရဟန်းမှာ) အဓိစိတ္တသိက္ခာသမာဒါနေ၌၊ တာဒိသော=သော၊ ဆန္ဒော=သည်၊ န ဟောတိ-မရှိ။ပ။သော=ထိုရဟန်းသည်၊ “အဟမ္ပိ=ဘဲ၊ ဘိက္ခု=တည်း၊ အဟမ္ပိ=ဘဲ၊ ဘိက္ခူး=တည်း” ဣတိ=ဤသို့ပြောဆို၍၊ ဘိက္ခုသံဃံယေဝ=ရဟန်းအပေါင်းသို့သာလျှင်။ပ။ တသ္မာ=ထို့ကြောင့်၊ ဝါ=ထိုသို့ရဟန်းကောင်းတို့နောက်မှ လိုက်နေသော ရဟန်းမှာ သိက္ခာသုံးဖြာ ဖြည့်ကျင့်လိုသော ကုသိုလ်ဆန္ဒ မရှိသည်အဖြစ်ကြောင့်။ပ။ ## PAGE 515 ၃-ခေတ္တသုတ် . ၈၄။ ဘိက္ခဝေ=ရဟန်းတို့၊ ကဿကဿ=လယ်သမားဖြစ်သော၊ ဂဟပတိဿ=အိမ်ပိုင်ရှင်ယောက်ျား၏၊ ပုဗ္ဗေ=ရှေးဦးအစ၌၊ ကရဏီယာနို= ဧကန်ပြုသင့်သော ကိစ္စတို့သည်၊ ဣမာနိ တီဏိ=ဤသုံးမျိုးတို့တည်း။ပ။ ဘိက္ခဝေ=တို့၊ ဣဓ=ဤလောက၌၊ ကဿကော=သော၊ ဂဟပတိ=သည်၊ ပဋိကစ္စေဝ=ရှေးဦးအစကသာလျှင်၊ ခေတ္တံ=လယ်ကို၊ သုကန္တံ-ကောင်းစွာ ထွန်အပ်သည်ကို သုမတီကတံ°=မြေညှိထွန်တုံးဖြင့် ကောင်းစွာအညီ ညှိအပ် သည်ကို၊ ကရောတိ=ပြု၏၊ ပဋိကစ္စေဝ=လျှင်၊ ခေတ္တံ=ကို၊ သုကဋ္ဌိ=ကို၊ သုမတီကတံ=ကို, ကရိတွာ=ပြုပြီး၍၊ ကာလေန=စိုက်ပျိုးသင့်ရာအခါ၌၊ ဗီဇာနိ=မျိုးစေ့တို့ကို၊ ပတိဋ္ဌာပေတိ=မြေ၌တည်နေစေ၏၊ ဝါ=စိုက်ပျိုး၏။ပ။ ပတိဋ္ဌာပေတွာ=မြေ၌တည်နေစေပြီး၍၊ ဝါစိုက်ပျိုးပြီး၍၊ သမယေန=သင့်လျော် သောအခါ၌၊ ဥဒကံ=ရေကို၊ အဘိနေတိပ်=သွင်းလည်းသွင်းယူ၏၊ အပနေတိပိ’ ထုတ်လည်းထုတ်၏။ပ။ ဘိက္ခဝေ=တို့၊ ကဿကဿ=သောပ။ ကရဏီယာနိ= တို့သည်၊ ဣမာနိ တီဏိ=တည်း။ပ။ဘိက္ခုဿရဟန်း၏၊ ပုဗ္ဗေ-၌၊ ကရဏီယာနိ=တို့သည်၊ ဣမာနိ တီဏိ=တည်း။ပ။ဘိက္ခဝေ=တို့၊ တသ္မာ= ထို့ကြောင့်၊ ဝါ=ထိုသုံးမျိုးတို့မှာ ရဟန်းတို့ ရှေးဦးအစ ပြုကျင့်ထိုက်သော ကိစ္စတို့ဖြစ်ခြင်းကြောင့်။ပ။ ၁။ သုမတီကတံ။ ။မတီ (မတျ)=မြေညှိထွန်တုံးဖြင့်+သု=ကောင်းစွာ+ ကတ=အညီညှိအပ်သည်။ မတိယာ သုဋ္ဌ၊ သမီကတံ (ဌ)။ P.T.S နှင့် မော်နီယာဝီလျမ်စသော · အဘိဓာန်တို့၌ ထွန်အနက်ဟောသော နပုံလိင် “မတျ” သဒ္ဒါဖြင့် သမာသ်တွဲသောအခါ အလယ်၌ ဤဒီဃဖြင့် “မတီ ကရောတိ, မတီကရ်တံ”ဟု သက္ကတပြယုဂ်ထုတ်ပြ၏။ ထို့ကြောင့် အဋ္ဌကထာ ဝယ် “မတိယာ”ဟူသော ပါဌ်နေရာ၌ (နာဝိဘတ်ကို အာပြု၍) “မတျာ”ဟု ရှိသင့်သည်ဟု ယူဆ၏။ " ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာမူ အောက်ခြေ မှတ်ချက်၌ကား “သက္ကတ အဘိဓာန် ကျမ်းများ၌ မတိသဒ္ဒါ ဒါရုဘဏ္ဍ အနက်ဟောပါရှိ၏”ဟုဆို၏။ သို့သော် ဣတ္ထိလိင် ဣကာရန္တ ဖြစ်သော မတိသဒ္ဒါ၏ ဒါရုဘဏ္ဍ (ထွန်)အနက် ဟောကြောင်းကို ကျယ်ဝန်းလှစွာသော ထိုပါဠိသက္ကတ အင်္ဂလိပ်အဘိဓာန် ကျမ်းကြီးများ၌ပင် မတွေ့ရပါ။