## PAGE 519 ရှိသော အာပတ်တို့သည်၊ (သန္တိ=ရှိကုန်၏) တာနိ သိက္ခာပဒါနိ= ထိုသိက္ခာပုဒ်တို့သို့၊ ဝါ=ထိုသိက္ခာပုဒ်ဟူသော အရင်းခံအကြောင်းရှိသော အာပတ်တို့သို့။ အာပဇ္ဇတိပိ=လွန်ကျူးသင့်ရောက်လည်း သင့်ရောက်၏၊ (တေဟိ သိက္ခာပဒေဟိ=တို့မှ၊ ဝါ=မှ) ဝုဋ္ဌာတိပိကုစား၍ ကင်းစင် ထမြောက်လည်း ထမြောက်၏၊ ဤ၌ သိက္ခာပုဒ်ကို လွန်ကျူးခြင်းကြောင့် သင့်ရောက်သော အာပတ်တို့ကို ကာရဏူပစာရအားဖြင့် သိက္ခာပဒဟု ဆိုသည်ဟု ကြံပါ]။ တံ=ထိုသို့ သင့်ရောက်ခြင်း, ကင်းစင်ထမြောက်ခြင်းသည်၊ ကိဿ ဟေတု=အဘယ်အကြောင်းကြောင့်နည်းဟူမူ၊ ဘိက္ခဝေ=တို ့၊ ဟိ(ယသာ)=အကြင့်ကြောင့်၊ ဧတ္ထ=ဤခုဒ္ဒါနုခုဒ္ဒကသိက္ခာပုဒ်တို့၌၊ (အရိယပုဂ္ဂလဿ=အရိယာပုဂ္ဂိုလ်အား) အဘဗ္ဗတာ=အာပတ်သင့်ခြင်း, အာပတ်မှ ထမြောက်ခြင်းငှာ မထိုက်သည်အဖြစ်ကို (မေ=ငါဘုရားသည်)န ဝုတ္တာ=ဟောတော်မမူအပ်၊ (ဣတိ=ထို့ကြောင့်ပေတည်း)စ=ထို့အပြင်၊ အာဒိဗြဟ္မစရိယကာနိ=မဂ္ဂဗြဟ္မစရိယ၏ အဦးအစဖြစ်ကုန်သော၊ ဗြဟ္မစရိယ သာရုပ္ပါနိ=လေးပါးသော မြတ်သော မဂ်အကျင့်အား သင့်လျော်လျောက်ပတ် ကုန်သော၊ ယာနိ တာနိ သိက္ခာပဒါနိ=အကြင်ပါရာဇိက သိက္ခာပုဒ်လေးပါး တို့သည်၊(သန္တိ=ရှိကုန်၏၊ သော=ထိုရဟန်းသည်၊) တတ္ထ=ထိုပါရာဇိက သိက္ခာပုဒ်လေးပါးတို့၌၊ ဝသီလော စ=ခိုင်မြဲသော သီလရှိသည်လည်းကောင်း၊ ဋ္ဌိတသီလော စ=တည်တံ့သော သီလရှိသည်လည်းကောင်း၊ ဟောတိ=၏၊ သိက္ခာပဒေသု=သိက္ခာပုဒ်တို့တွင်(တံ တံ သိက္ခာပဒံ=ထိုထိုသိက္ခာပုဒ်ကို) သမာဒါယ=ကောင်းစွာခံယူ၍၊ သိက္ခတိ=ဖြည့်ကျင့်၏၊ သော=ထိုရဟန်းသည်၊ တိတ္တံ=သုံးပါးကုန်သော၊ (သက္ကာယဒိဋ္ဌိ ဝိစိကိစ္ဆာ, သီလဗ္ဗတပရာမာသအားဖြင့် သုံးပါးကုန်သော) သံယောဇနာနံ= သံယောဇဉ်တို့၏၊ ဝါ=အနှောင်အဖွဲ့တို့၏၊ ပရိက္ခယာ=ကုန်ခန်းခြင်းကြောင့်၊ သောတာပန္နော=သောတာပန်ပုဂ္ဂိုလ်သည်၊ ဝါဆန့်ကျင်ဘက် အကုသိုလ်တို့ကို အကြွင်းမဲ့ … သွန်ချ စွန့်ပစ်တတ်သော အရိယမဂ်ဖြင့် ဖိုလ်သို့ရောက်ပြီးသော ပုဂ္ဂိုလ်သည်၊ ပဋိပက္ခဓမ္မေ အန၀သေသတော သဝတိ ပဂ္ဃရတီတိ သောတော အရိယမဂ္ဂေါ၊ သောတေန ဖလံ အာပန္နောတိ - သောတာပန္နော] အဝိနိပါတဓမ္မော=မိမိကိုယ်ကို အပါယ်လေးပါးတို့၌.ဖောက်ပြန်စွာကျရောက် ၁။အဝိနိပါတဓမ္မော။ ။ဝိ(ဝိရူပံ)=ဖေါက်ပြန်စွာ(ဒုက္ခ, ဥပါယာသနှင့် တကွဖြစ်၍ ဖေါက်ပြန့်စွာ) နိပါတ=အပါယ်လေပါးတို့၌ ကျရောက်စေတတ် (ပစ်ချတတ်)သော၊ ဓမ္မ=သဘော၊ ဝါ=သက္ကာယဒိဋ္ဌိ အစရှိသော အကုသိုလ် ## PAGE 520 စေတတ်သော သဘောမရှိသူသည်၊ ဝါ=အပါယ်လေးပါးတို့၌ဖြစ်ခြင်း သဘော မရှိသူသည်၊ နိယတော=သောတာပတ္တိမဂ်တည်းဟူသော ဓမ္မနိယာမဖြင့် ကိန်းသေမြဲသောသူသည် (သောတာပတ္တိမဂ်ဟူသော နိယာမတရားဖြင့် အထက်မဂ်ရရန် ကိန်းသေမုချ မြဲသောသူသည်) ဝါ=အောက်ထစ်ဆုံး ခုနစ်ဘဝမှနောက်၌ မဖြစ်ခြင်းသဘောအားဖြင့် မြဲသောသူသည်၊ သမ္ဗောဓိပရာယဏော ိ=အထက်မဂ်သုံးပါးဟူသော နောက်ထပ်လားရောက် အပ်သော တရားထူးရှိသူသည်၊ ဟောတိ=ဖြစ်၏။ တရား၊ ဝိနိပါတေတိ ဝိရူပံ သဒုက္ခံ သဥပါယာသံ နိပါတေတီတိ ဝိနိပါတော၊ (တနည်း)ဝိန္ဒိပတနံ ဝိနိပါတော=ဖေါက်ပြန်စွာ ကျရောက်ခြင်း၊ ဝါ=ဖြစ်ခြင်း။ ဝိနိပါတော ဓမ္မော ဝိနိပါတဓမ္မော၊ နာဿ ဝိနိပါတဓမ္မောတိ အဝိနိပါတဓမ္မော-ဖေါက်ပြန်စွာကျရောက်စေတတ်သောသဘော(ဝါ= ဖေါက်ပြန်စွာ ကျရောက်ခြင်း သဘော)မရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်(သောတာပန်ပုဂ္ဂိုလ်) ၁။သမ္ဗောဓိပရာယဏော။ ။သမ္ဗောဓိ-အထက်မဂ်သုံးပါးတည်းဟူသော+ ပရ=နောက်ထပ် တမျိုးသော+အယန(ဂတိ)=လားရောက်အပ်သော တရားထူး၊ သမ္ဗုဇ္ဈတီတိ သမ္ဗောဓိ=သစ္စာလေးပါးကို သိတတ်သော အရိယမဂ်။ ဤ၌ကား မဂ်လေးပါးလုံးကို မယူရ၊ သောတာပန်ပုဂ္ဂိုလ်အတွက် နောက်ထပ် ရလတ္တံ့သော အထက်မဂ်သုံးပါးကိုသာ သမ္ဗောဓိပုဒ်အရ ယူရ၏။ ဥပရိမဂ္ဂတ္တယသင်္ခါတာ သမ္ဗောဓိ ပရံ အယနံ ပရာ ဂတိ အဿာတိ သမ္ဗောဓိပရာယဏော=အထက်မဂ် သုံးပါးတည်းဟူသော နောက်ထပ် အခြားသော လားရောက်အပ်သော တရားထူးရှိသော သောတာပန်ပုဂ္ဂိုလ်။ ဤ၌ ဋီကာတို့ထက်ကျော်လွန်၍ “သမ္ဗုဿတိတိ သမ္ဗောဓိ"ဟု အနာဂတ်ဝိဂြိုဟ် ဆိုကြသေး၏၊ သောတာပန်ပုဂ္ဂိုလ်ဘဝမှ ထောက်လျှင် အထက်မဂ်သုံးပါးတို့သည် သစ္စာလေးပါးကို သိလတ္တံ့ဖြစ်သည်ဟု အကြံလွန်ကြ ဟန်တူ၏။ သမ္ဗောဓိပုဒ်အရ သောတာပန်ပုဂ္ဂိုလ်ကို ယူခဲ့သော် အနာဂတ် ဝိဂြိုဟ်ဖြစ်နိုင်စရာရှိသော်လည်း အရိယမဂ်တည်းဟူသော ဓမ္မကို အရကောက် ယူရာ၌ကား ထိုအနာဂတ်ဝိဂြိုဟ်မဖြစ်နိုင်ပါ။ မဂ်လေးပါးလုံးပင် သူတို့ဖြစ်ဆဲ အခိုက်အတန့်နှင့် လျော်ညီစွာ သစ္စာလေးပါးကို သိဆဲ ပစ္စုပ္ပန်ချည်းသာ ဖြစ်ပါသည်။ ပုဂ္ဂလပညတ် ဋ္ဌ (၄၆) မူလဋီ(၃၇)တို့၌ သမ္ဗောဓိအရ သောတာပတ္တိမဂ်ကို ယူ၍ လည်းကောင်း, အယနသဒ္ဒါအတွက် ဂတိအနက်ကိုသာမက ## PAGE 521 ဘိက္ခဝေ=တို့၊ ပန=ထို့အပြင်၊ ဣဓ=၌။ပ။ပရိက္ခယာ=ကြောင့်၊ ရာဂဒေါသမောဟာနံ=ရာဂ, ဒေါသ, မောဟတို့၏၊ တနုတ္တာ=နည်းပါးကုန်သည် အဖြစ်ကြောင့်၊ သကဒါဂါမီ=သကဒါဂါမ်ပုဂ္ဂိုလ်သည်၊ ဝါ=တကြိမ်တခါသာ ပဋိသန္ဓေ တည်နေလာရောက်တတ်သော ပုဂ္ဂိုလ်သည်၊ ဟောတိ=ဖြစ်၏၊ သက်ဒေဝ= တကြိမ်သာလျှင်၊ ဣမံ လောကံ=ဤလူ့ပြည်သို့၊ အာဂန္ဓာ=ပဋိသန္ဓေ တည်နေလာ၍၊ ဒုက္ခဿ=ဝဋ်ဒုက္ခ၏၊ အန္တ=အဆုံးအပိုင်းအခြားကို၊ ကရောတိ= = ပြု၏။ပ။ သော=ထိုရဟန်းသည်၊ ပဉ္စန္န=ငါးမျိုးကုန်သော၊ သြရမ္ဘာဂိယာနံ= အောက်ကာမဓာတ်သို့ ချဉ်းကပ်တတ်ကုန်သော၊ ဝါ=အောက် ကာမဓာတ်အဖို့၏ စီးပွားဖြစ်ကုန်သော၊ ဝါ=အောက်ကာမဘဝ၌ ပဋိသန္ဓေတည်နေ စေတတ် ကုန်သော။ [ဒုကနိပါတ်စာပိုဒ် ၃၇-သုတ်လည်းကြည့်] သံယောဇနာနံ=တို့၏၊ ပရိက္ခယာ=ကြောင့်၊ သြပပါတိကော= (သုဒ္ဓါဝါသ ဗြဟ္မာ့ပြည်၌) ဥပပတ် ပဋိသန္ဓေ တည်နေသော ပုဂ္ဂိုလ်သည်၊ တတ္ထ-ထိုသုဒ္ဓါဝါသဗြဟ္မာပြည်၌၊ ပရိနိဗ္ဗာယီ=ပရိနိဗ္ဗာန်စံသည်၊ ဝါ=ခန္ဓာဇာတ်သိမ်းချုပ်ငြိမ်းသည်၊ တတ္ထ ပရိနိဗ္ဗာယိတိ တတ္ထ သုဒ္ဓါဝါသလောကေ ပရိနိဗ္ဗာယိတာ။ ပုဂ္ဂလပညတ် ဋ္ဌ၊၄၈] တသ္မာ လောကာ=ထိုသုဒ္ဓါဝါသဗြဟ္မာ့ပြည်မှ၊ အနာဝတ္တိဓမ္မော= ဤကာမဘုံသို့ ပဋိသန္ဓေ ပြန်နေလာခြင်းသဘော မရှိသည်၊ ဟောတိ=၏၊ [အာသဝါနံ ခယာ စသည်ကို စာပိုဒ် (၁၂)သာရဏီယသုတ်ကြည့်]။ပ။ ဘိက္ခဝေ=တို့၊ ဣတိ ခေါ=ဤသို့ဟောတော်မူခဲ့သည့်အတိုင်းပင်၊ ပဒေသကာရီ={သီလက္ခန္ဓ စသည် ပြည့်စုံလုံလောက်ရန်) အချို့အဝက်တရား အောက်မဂ်သုံးပါးကို ဖြည့်ကျင့်မှုပြုသော အောက်ဖိုလ်, ပုဂ္ဂိုလ်သုံးဦးသည်၊ ပဒေသံ=အချို့အဝက်တရား အောက်ဖိုလ် သုံးပါးကို၊ အာရာဓေတိ=ပြီးစီးစေ၏၊ ပရိပူရကာရီ=(သီလက္ခန္ဓ သဒ္ဓိန္ဒြေ စသည်တို့ဖြင့်) ဝန်းကျင်ဥဿုံ ပြည့်စုံသော အရဟတ္တမဂ်ကို ဖြည့်ကျင့်မှုပြုသော ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်သည်၊ ပရိပူရံ= ဝန်းကျင်ဥဿုံပြည့်စုံသော အရဟတ္တဖိုလ်ကို၊ အာရာဓေတိ=၏၊ ဘိက္ခဝေ=တို့၊ အဟံ=ငါသည်၊ သိက္ခာပဒါနိ=သိက္ခာပုဒ်တို့ကို၊ အဝဉ္စာနိ ဣတိ ဧဝ=အကျိုးမပြီး နိဿယ(ဖြစ်ရာမှီရာ)အနက်ကိုယူ၍လည်းကောင်း ဖွင့်သေး၏၊ ထိုအလို “သမ္ဗောဓိပရာယဏော=သောတာပတ္တိမဂ်တည်းဟူသော မြတ်သော ဖြစ်ရာမှီရာရှိသော သူသည်”ဟု အနက်ဆိုပါ၊ ပရသဒ္ဒါကို ဥတ္တမ အနက်ဟောကြသည်။