## PAGE 522

QJJ
အချည်းနှီး မဟုတ်ကုန်ဟူ၍သာလျှင်၊ ဝါ=အစဉ်တိုးပွား များသောအကျိုး
ရှိကုန်၏ဟူ၍သာလျှင်၊ ဝဒါမိ=ဟောတော်မူ၏၊ ဣတိ=ဤသို့၊ (အဝေါစ-
မိန့်တော်မူပြီ) ဆဋ္ဌ။
၇-ဒုတိယသိက္ခာသုတ် =
၈၈။ ။ပ။ပရိက္ခယာ=ကြောင့်၊ သတ္တက္ခတ္တုပရမော။သတ္တက္ခတ္တုပရမ
သောတာပန်ပုဂ္ဂိုလ်သည်၊ ဝါ=ခုနှစ်ကြိမ်သာ အလွန်ဆုံး ဘဝအသစ် ဖြစ်ရခြင်း
ရှိသော သောတာပန်ပုဂ္ဂိုလ်သည်၊ ဟောတိ=၏၊ သတ္တက္ခတ္တုပရမံ= ခုနစ်ကြိမ်
ဟူသော အလွန်ဆုံးသော ဘဝပတ်လုံးသာလျှင်၊ ဝါ=အလွန်ဆုံး
ဘဝခုနစ်ကြိမ်သာလျှင်၊ . [ပါဠိ ရှိသည့်အတိုင်းသာ အနက်ပေးခြင်းတည်း၊
ပုဂ္ဂလပညတ် ပါဠိတော် (၁၁၈)၌ “သတ္တက္ခတ္တု ဒေဝေ စ မနုဿ စ”ဟု
ရှိ၏။ ၎င်းအဋ္ဌကထာ၌လည်း သတ္တက္ခတ္တုန္တ သတ္တဝါရေ ဟု ဖွင့်၏၊]ဒေဝေ
စ=နတ်ဘဝတို့သို့လည်းကောင်း၊ မနဿေစ=လူ့ဘဝတို့သို့လည်းကောင်း၊
သန္ဓာဝိတွာ=(ပဋိသန္ဓေနေခြင်းဖြင့်) ထပ်ကာ ထပ်ကာ ပြေးသွားပြီး၍၊
သံသရိတွာ=(ပဋိသန္ဓေနေခြင်းအားဖြင့်) ထပ်ကာ ထပ်ကာ ကျင်လည်ပြီး၍။ပ။
သော ထိုရဟန်းသည်။ပ။ ကောလံကောလော=ကောလံကောလ သောတာပန်
ပုဂ္ဂိုလ်သည်၊ ဝါ-မြင့်မြတ်သော ဘဝတခုမှ မြင့်မြတ်သော ဘဝတခုသို့
ပြောင်းသွားတတ်သော သောတာပန်ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ ဝါ=မြင့်မြတ်သော အမျိုးတခုမှ
မြင့်မြတ်သော အမျိုးတခုသို့ ပြောင်းသွားတတ်သော သောတာပန် ပုဂ္ဂိုလ်သည်၊
ဟောတိ=၏၊ ဒွေ=နှစ်ခုကုန်သော၊ ကုလာနိဝါ-ဘဝတို့သို့ သော်လည်းကောင်း၊
ဝါ အမြင့်မြတ်သော အမျိုးတို့သို့သော်လည်းကောင်း၊ တီဏိ=သုံးခုကုန်သော၊
ကုလာနိ ဝါ=လည်းကောင်း၊ [ဤ၌ ဝါသဒ္ဒါ ဝိကပ်အနက်ဟောတည်း၊
“စတ္တာရိ=လေးခုကုန်သော၊ ကုလာနိ ဝါ= လည်းကောင်း၊ ပဉ္စ=ငါးခုကုန်သော၊
ကုလာနိ ဝါလည်းကောင်း၊ ဆခြောက်ခုကုန်သော၊ ကုလာနိ
ဝါ=လည်းကောင်း”ဟု ထည့်ဆိုနိုင်၏။ ၆-ဘဝသည် ကောလံကောလ
သောတာပန်၏ အလွန်ဆုံး သတ်မှတ်ချက်တည်း] သန္ဓာဝိတွာ။ပ။
သော=ထိုရဟန်းသည်။ပ။ ပရိက္ခယာကြောင့်၊ ဧကဗီဇီ=ဧကဗီဇီ
သောတာပန်သည်၊ ဝါ=တဘဝအတွက်သာ ခန္ဓာမျိုးစေ့ရှိသော သောတာပန်
ပုဂ္ဂိုလ်သည်၊ (တဘဝအတွက်သာ ပဋိသန္ဓေဝိညာဏ်ဟူသော ခန္ဓာမျိုးစေ့ရှိသော
သောတာပန်ပုဂ္ဂိုလ်သည်) ဟောတိ=၏။ ဧကံယေ၀=တခုသာဖြစ်သော၊
မာနုသကံ=လူ၌ဖြစ်သော၊ ဘဝံ=ဘဝကို၊ နိဗ္ဗတ္တေတွာ=ဖြစ်စေပြီး၍။ပ။
ပရိက္ခယာ=ကြောင့်၊ ဥဒ္ဓံ သောတော =အထက် သုဒ္ဓါဝါသဘုံသို့ပို့ဆောင်
တတ်သော တဏှာအယဉ်, ဝဋ်ဒုက္ခအယဉ်ရှိသော၊ ဝါ=အထက်သုဒ္ဓါဝါသဘုံသို့

## PAGE 523

သွားရောက်၍ ရအပ်လတ္တံ့သော အရဟတ္တမဂ် အယဉ်ရှိသော၊ အကနိဋ္ဌဂါမီ”=
အကနိဋ္ဌဘုံသို့ ပဋိသန္ဓေ တည်နေ့ သွားရောက်တတ်သော အနာဂါမ်ပုဂ္ဂိုလ်သည်၊
(ဟောတိ=၏)။သော=ထိုရဟန်းသည်။ပ။ သသင်္ခါရ ပရိနိဗ္ဗာယီ=
ဝိပဿနာအကျင့်ကို ခက်ခဲလွန်ကဲစွာ အားထုတ်ရခြင်းနှင့်တကွအားဖြင့်
ကိလေသာခပ်သိမ်း ချုပ်ငြိမ်းမည်ဖြစ်သော အနာဂါမ်ပုဂ္ဂိုလ်သည်၊
ဟောတိ=၏။ပ။ အသင်္ခါရ ပရိနိဗ္ဗာယီ=ဝိပဿနာအကျင့်ကို ခက်ခဲ လွန်ကဲစွာ
အားထုတ်ရခြင်း မရှိဘဲ ကိလေသာခပ်သိမ်း ချုပ်ငြိမ်းမည်ဖြစ်သော
အနာဂါမ်ပုဂ္ဂိုလ်သည်၊ ဟောတိ-၏။ပ။ဥပဟစ္စပရိနိဗ္ဗာယီ=သက်တမ်း
ထက်ဝက်ကို ကျော်လွန်ပြီး၍ ကိလေသာခပ်သိမ်း ချုပ်ငြိမ်းမည်ဖြစ်သော
အနာဂါမ်ပုဂ္ဂိုလ်သည်၊ ဝါ=သေခါနှိးသို့ရောက်၍ ကိလေသာခပ်သိမ်း
ချုပ်ငြိမ်းမည်ဖြစ်သော အနာဂါမ် ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ ဟောတိ=၏။ပ။
အန္တ ရာပရိနိဗ္ဗာယီမံ=သက်တမ်းထက်ဝက်ကို “ မကျော်လွန်မီအကြား၌
ကိလေသာခပ်သိမ်း ချုပ်ငြိမ်းမည်ဖြစ်သော အနာဂါမ် ပုဂ္ဂိုလ်သည်၊ ဟောတိ-၏၊
၁။ ဥဒ္ဓံသောတအကနိဋ္ဌဂါမီ-စသည်။ ။ဥဒ္ဓံ=(မိမိဖြစ်ရာ
သုဒ္ဓါဝါသဘုံမှ)အထက်သုဒ္ဓါဝါသဘုံ၌၊ ဝါ=ထိုအထက် သုဒ္ဓါဝါသဘုံသို့
ပို့ဆောင်တတ်သော၊ ဝါ=ထိုအထက်သုဒ္ဓါဝါသဘုံသို့ သွားရောက်၍
ရအပ်လတ္တံ့သော+သောတ=အယဉ်(ရှိသော)။သသင်္ခါရေန=(ဝိပဿနာဉာဏ်
ရင့်သန်အောင် ခက်ခဲလွန်ကဲစွာ)အားထုတ်ရခြင်းနှင့်တကွ၊ ဝါ=ခက်ခဲလွန်ကဲစွာ
အားထုတ်ရခြင်းရှိသော ဝိပဿနာအကျင့်ဖြင့်၊ ပရိနိဗ္ဗာယီ=ကိလေသာခပ်သိမ်း
ချုပ်ငြိမ်းခြင်းဖြင့် ချုပ်ငြိမ်းလတ္တံ့ဖြစ်သော အနာဂါမ်ပုဂ္ဂိုလ်။
ဥပဟစ္စ(အတိက္ကမိတွာ)-သက်တမ်းထက်ဝက်ကို ကျော်လွန်ပြီးမှ၊
(တနည်း) ဥပဟစ္စ(ဥပဂန္ဓာ)=သေခါနီးရောက်တော့မှ၊ ပရိနိဗ္ဗာယီ=ဂ္ဂိုလ်၊
အန္တ ရာ=(သက်တမ်းထက်ဝက်ကို မကျော်လွန်သေးမီ) အကြား၌၊ ပရိနိဗ္ဗာယီ=
ဂ္ဂိုလ်၊
၂။ အန္တရာပရိနိဗ္ဗာယိ။ ။(၁) သုဒ္ဓါဝါသဘုံသို့ရောက်ပြီးကာစ၌
လည်းကောင်း၊ (၂) ရောက်ပြီးနောက် ထိုဘုံ၏ သက်တမ်းထက်ဝက်သို့
မရောက်သေးမီ၌ လည်းကောင်း၊ (၃) သက်တမ်းထက်ဝက်ရောက်ဆဲ အချိန်၌
လည်းကောင်း၊ ကိလေသာချုပ်ငြိမ်း၍ ရဟန္တာဖြစ်မည့် အနာဂါမ်ပုဂ္ဂိုလ်ဟူ၍
အန္တ ရာပရိနိဗ္ဗာယီ သုံးယောက်ဖြစ်၏။ သတ္တကနိပါတ်စာပိုဒ် (၁၆)
အနိစ္စာနပဿီသုတ်လည်းကြည့်။

## PAGE 524

၈၉ (စာပိုဒ်)။ ၈-တတိယသိက္ခာသုတ်။ ။[ “တံ ဝါ ပန”စသည်မျှသာ
ထူး၏။] ဝါ ပန္န=ထိုမှတပါး၊ တံ-ထိုအရဟတ္တဖိုလ်ကို အနဘိသမ္ဘဝံ
(အနဘိသမ္ဘဝန္တော)=မရောက်မမီနိုင်သေးလသော်၊ အပ္ပဋိဝိဒံ (အပ္ပဋိဝိဇ္ဈန္တော)=
ထွင်းဖောက်မသိနိုင်သေးလသော်။ပ။ ဥဒ္ဓံသောတော=သော၊ အကနိဋ္ဌဂါမီ=
သည်၊ ဟောတိ=၏။
၉-ပဌမသိက္ခတ္တယသုတ်
၉၀။ ဘိက္ခဝေ=ရဟန်းတို့၊ သိက္ခာ သိက္ခာတို့သည်၊ ဝါ=အကျင့်
တရားတို့သည်၊ ဣမာ တိသော=ဤသုံးမျိုးတို့တည်း၊ တိာ=
သုံးမျိုးတို့ဟူသည်၊ ကတမာ=အဘယ်တို့နည်းဟူမူ၊ အဓိသီလသိက္ခာ=
အဓိသီလသိက္ခာလည်းကောင်း၊ ဝါ=သာလွန်ထူးကဲသော သီလအကျင့်
လည်းကောင်း၊ အဓိစိတ္တသိက္ခာ အဓိစိတ္တသိက္ခာလည်းကောင်း၊ ဝါ=သာလွန်
ထူးကဲသော စိတ်အကျင့်လည်းကောင်း၊ အဓိပညာသိက္ခာ=အဓိပညာ
သိက္ခာလည်းကောင်း၊ ဝါ=သာလွန်ထူးကဲသော ပညာအကျင့်လည်းကောင်း
တည်း၊ ဘိက္ခဝေ=တို့၊ အဓိသီလသိက္ခာ အဓိသီလသိက္ခာဟူသည်၊ ကတမာ
စ=အဘယ်နည်း။ပ။ ဘိက္ခဝေ=တို့၊ အယံ-ဤပါတိမောက္ခ သံဝရသီလကို၊
အဓိသီလသိက္ခာ အဓိသီလသိက္ခာဟူ၍၊ ဝုစ္စတိ=ခေါ်ဆိုအပ်၏။ပ။
အယံ-ဤလေးပါးသော ဈာန်သမာဓိစိတ်ကို၊ အဓိစိတ္တသိက္ခာ=က္ခာဟူ၍၊
ဝုစ္စတိ=၏။ အဟံ=ဤသစ္စာလေးပါးကို သိတတ်သော ဝိပဿနာဉာဏ်,
အရိယမဂ်ဉာဏ်ကို၊ အဓိပညာသိက္ခာ=က္ခာဟူ၍၊ ဝုစ္စတိ=၏။ပ။
၁၀-ဒုတိယသိက္ခတ္တယသုတ်
၉၁။ အယံ-ဤအရဟတ္တမဂ်ဉာဏ်ကို၊ အဓိပညာသိက္ခာ=က္ခာဟူ၍၊
ဝုစ္စတိ=၏။
[ဂါထာ] (ဘိက္ခု=ရဟန်းသည်) ဝီရိယဝါ=လုံ့လဝီရိယရှိသည်၊ ထာမ
ဝါးဉာဏ်စွမ်းသတ္တိရှိသည်၊ ဓိတိမာ=တည်ကြည်သော သမာဓိရှိသည်၊
ဈာယီ=ဆန့်ကျင်ဘက် ကိလေသာတို့ကို လောင်မြိုက်တတ်သည်၊ ဝါ=
ဈာန်ဝင်စားလေ့ရှိသည်၊ သတော ကမ္မဋ္ဌာန်းအာရုံကို မြိစွာ စွဲကပ်အမှတ်ရ
နေသည်းဝါ=အမြဲသတိရှိသည်။ဂုတ္တိန္ဒြိယော=လုံခြုံစွာ ပိတ်ဆီး စောင့်ရှောက်
အပ်သော စက္ခုစသော ဣန္ဒြေရှိသည်(ဟုတွာ-ဖြစ်၍)အဓိသီလံ=အဆင့်ဆင့် =
သာလွန်ထူးကဲသော လောကီလောကုတ္တရာသီလကိုလည်းကောင်း အဓိစိတ္တံ=
အဆင့်ဆင့် သာလွန်ထူးကဲသော လောကီလောကုတ္တရာစိတ်ကိုလည်းကောင်း၊
အဓိပညဒ္ဓ=အဆင့်ဆင့် သာလွန်ထူးကဲသော လောကီလောကုတ္တရာ ပညာကို