## PAGE 543 ထေရ်ဖြစ်သော၊ ဘိက္ခု=သည်၊ ဓမ္မဉ္စ=သုတ်အဘိဓမ္မာတရားကိုလည်းကောင်း၊ ဝိနယဉ္စ=ဝိနည်းကိုလည်းကောင်း၊ ဘဏတိ=ရွတ်ဆို ဟောပြောနေပါ၏။ ဣတိ=ဤသို့၊ (အာဟံသု-၏)ဘိက္ခဝေ=တို့၊ တသ္မာ=ထို့ကြောင့်၊ ဝါ=ထိုသို့ လျှော်ချည်အဝတ်, ကာသိတိုင်းအဝတ်, မချွတ်တူငြား, ပုဂ္ဂိုလ်နှစ်ပါးရှိသည် အဖြစ်ကြောင့်ပ။ (မယံ=ငါတို့သည်)ကာသိကဝတ္ထုပမာ=ကာသိတိုင်းအဝတ်, မချွတ်တူစွာ ဥပမာရှိကုန်သည်၊ ဘဝိဿာမ=ဖြစ်ကုန်အံ့၊ ပေါတ္ထကူပမာ= လျှော်ချည်အဝတ်, မချွတ်တူစွာ ဥပမာရှိကုန့်သည်၊ န ဘဝိဿာမ= မဖြစ်ကုန်အံ့။ပ။အဋ္ဌမံ၊ ၉- လောဏကပလ္လသုတ် ၁ဝ၁။ ဘိက္ခဝေ=တို့၊ ယော=အကြင်ပုဂ္ဂိုလ်သည်၊ ဧဝံ=ဤသို့၊ ဝဒေယျ- ပြောဆိုရာငြားအံ့၊(ကိန္တိ=သို့၊ ဝဒေယျ-ပြောဆိုရာသနည်းဟူမူ)ယထာ ယထာ= အကြင်အကြင် အခြင်းအရာအားဖြင့်၊ အယံ ပုရိသော=ဤယောက်ျားသည်၊ ဝါ=ဤသတ္တဝါသည်၊ ကမ္မံ=(ပါဏာတိပါတစသော)အကုသိုလ်ကံကို၊ ကရောတိ=ပြု၏။ တထာ တထာ=ထိုထို ပြုလုပ်အပ်သမျှတိုင်းသော အခြင်းအရာ အားဖြင့်၊ ဝါ=ထိုထိုပြုလုပ်အပ်သမျှ လုံးဝဥဿုံ အကုန်အစင်အားဖြင့်၊ တံ= ထိုအကုသိုလ်ကံကို၊ ဝါ=ထိုအကုသိုလ်ကံ၏အကျိုးကို။ ပဋိသံဝေဒိယတိ= မလွဲဧကန် ခံစားအပ်သည်သာ၊ မိမိပြုလုပ်ခဲ့သမျှ အကုသိုလ်ကံကို မည်သည့် နည်းနဲ့မျှ ရှောင်လွှဲ၍မရနိုင်၊ ပြုလုပ်ခဲ့သမျှ အကုသိုလ်ကံ၏ အကျိုးကို အကုန်အစင် ဧကန်မုချ ခံစားရတော့သည်ဟူလို]ဣတိ=ဤသို့၊ (ဝဒေယျ ပြောဆိုရာငြားအံ့)။ ဘိက္ခဝေ=တို့၊ ဧဝံ သန္တိ(ဧဝံ သန္ဓေ)=ဤသို့ဖြစ်လသော်၊ ဝါ=ဤသို့ပြုလုပ်ခဲ့သမျှ အကုသိုလ်ကံအကျိုးကို အကုန်အစင် ခံစားရမည် ဧကန်ဖြစ်ချေ လသော်၊(တဿ=ထိုပုဂ္ဂိုလ်မှာ)ဗြဟ္မစရိယဝါသော- (ကုသိုလ်အကုသိုလ်ကံကို ကုန်စေနိုင်သော)မြတ်သောအရိယမဂ်အကျင့်ကို ကျင့်သုံးနိုင်ခြင်းမည်သည်။ ဝါ=မြတ်သော အရိယမဂ်အကျင့်ကို ကျင့်သုံးသော်လည်း ကျင့်သုံးရာ ရောက်သည်မည်သည်၊ န ဟောတိ- မဖြစ်တော့ပေ။ သမ္မာ=အကြောင်းမှန် နည်းလမ်းမှန်အားဖြင့်။ ဒုက္ခဿ= ဝဋ်ဒုက္ခ၏၊ အန္တကိရိယာယ=အဆုံးကို ပြုခြင်းငှါ၊ သြကာသော= အခွင့်အလမ်းသည်၊ နု ပညာယတိ=မထင်ပေါ် လာနိုင်တော့ပေ။ ဘိက္ခဝေ=တို့၊ စ=ထိုမှတပါး၊ ယော=အကြင်ပုဂ္ဂိုလ်သည်၊ ဧဝံ=သို့၊ ဝဒေယျ=အံ့။(ကိန္တိ=သို့၊ ဝဒေယျ=မူ)ယထာ ယထာ-အကြင်အကြင် အခြင်းအရာအားဖြင့်၊ ဝါမျက်မှောက်ဘဝ, ဒုတိယဘဝစသော ဆိုင်ရာ ဆိုင်ရာဘဝ၌ အကျိုးပေးခြင်းဟူသော အကြင်အကြင် အခြင်းအရာအားဖြင့်၊ ## PAGE 544 ဝေဒနီယံ=ခံစားအပ်သော အကျိုးရှိသော၊ ဝါ=ခံစားဘို့ရာ အကျိုးပေးခွင့်ရရှိသော၊ ကမ္မံ=ကံကို၊(ပဌမဇောစေတနာ, သတ္တမဇောစေတနာ စသောကံကို)အယံ ပုရိသော=သည်၊ ကရောတိ=ပြုလုပ်၏။ တထာ တထာ=ထိုထို ကံပြုလုပ်ခဲ့ တိုင်းသော အခြင်းအရာအားဖြင့်သာလျှင်၊ ဝါ=ထိုထိုကံပြုလုပ်ခဲ့သည့်အတိုင်း မျက်မှောက်ဘဝစသည်တို့၌ အကျိုးပေးခြင်းဟူသော အခြင်းအရာအားဖြင့် သာလျှင်၊ကံပြုလုပ်ခဲ့သည့်အတိုင်း အကျိုးပေးခွင့်ရမှသာလျှင်ဟူလို]အဿ= ထိုကံ၏၊ ဝိပါကံ=အကျိုးကို၊ ပဋိသံဝေဒီယတိ=ခံစားအပ်၏၊ဝါ=ခံစားနိုင်၏၊ [ပဌမဇောစေတနာ, သတ္တမဇောစေတနာ စသော ကံများကို ပြုလုပ်ခဲ့စဉ်က အောင်မြင်စွာ ပြုလုပ်ခဲ့သော်လည်း(အကျိုးပေးချိန်ဖြစ်သော မှက်မှောက်ဘဝ, ဒုတိယဘဝ စသော ဆိုင်ရာဆိုင်ရာဘဝ၌) ထိုကံများ အကျိုးပေးခွင့်ရမှသာလျှင် အကျိုးခံစားရသည်၊ အကျိုးပေးခွင့်မရလျှင် ထိုကံများသည် အချည်းနှီး အဟောသိကံ ဖြစ်သွားကြသည်ဟူလို]ဣတိ-ဤသို့၊ (ဝဒေယျ=အံ့)ဘိက္ခဝေ= တို့၊ ဧဝံ သန္တိ=ဤသို့ဖြစ်လသော်၊ ဝါ=ဤသို့ ပဌမဇောစေတနာ စသော ကံပြုလုပ်ခဲ့သမျှ အကျိုးပေးခွင့်ရမှသာ အကျိုးခံစားရသည် ဖြစ်လသော်း(တဿ= ထိုပုဂ္ဂိုလ်မှာ)။ပ။ပညာယတိ=ထင်ပေါ်လာနိုင်၏။ ဘိက္ခဝေ=ရဟန်းတို့၊ ဣဓ=ဤလောက၌၊ ဧကစ္စဿ=အချို့သော၊ ပုဂ္ဂလဿ-ပုဂ္ဂိုလ်သည်၊ အပ္ပမတ္တကမ္ပိ=အနည်းငယ်မျှသော်လည်းဖြစ်သော၊ ယံ ပါပကမ္မံ=အကြင်မကောင်းမှု အကုသိုလ်ကံကို၊ ကတံ=ပြုလုပ်အပ်ခဲ့ပြီ၊(တံ ပါပကမ္မံ=ထိုမကောင်းမှု အကုသိုလ်ကံသည်) တမေနံ=ထိုပုဂ္ဂိုလ်ကို(မကောင်း မှု ပြုလုပ်သော ထိုပုဂ္ဂိုလ်ကို)နိရယံ=ငရဲသို့၊ ဥပနေတိ=ဆောင်ပို့၏၊ ဘိက္ခဝေ=တို့၊ ပန=ထိုမှတပါး၊ ဣဓ=၌၊ ဧကစ္စဿ=သော၊ ပုဂ္ဂလဿ=သည်းကတံ, ဝေဒနီယံတို့၌စပ်ပါ]ဝါ=ပုဂ္ဂိုလ်အား၊ [ခါယတိ၌စပ်]တာဒိသံယေဝ=ထိုနှယ်မခြား အလားတူပင် တွေ့မြင်အပ်သည်သာဖြစ်သော၊ အပ္ပမတ္တကံ=အနည်းငယ်မျှ လောက်ပင်၊ ကတံ=ပြုလုပ်အပ်သော၊ ပါပကမ္မံ=မကောင်းမှု အကုသိုလ်ကံသည်၊ ဒိဋ္ဌဓမ္မဝေဒနီယံ=ယခုမျက်မှောက်ဘဝ၌ ခံစားအပ်သည်၊ ဝါ=ယခုမျက်မှောက် ဘဝ၌ အကျိုးပေးခွင့်ရသည်၊ ဟောတိ=၏ (ဒုတိယေ=ဒုတိယဘဝ အတ္တဘော၌) အဏုပိ=အဏုမြူပမာဏ အနည်းငယ်မျှပင်လည်း၊ နှ ခါယတိ=အကျိုးမထင် ပေါ်လာ၊ ဝါ=အကျိုးမပေး၊ ဗဟုဒေဝ=မြောက်မြားလှစွာကား၊ ကိ=အဘယ့် ကြောင့်(ခါယတိ=အကျိုးထင်တော့အံ့နည်း၊ ဝါ=အကျိုးပေးတော့အံ့နည်း။) ဘိက္ခဝေ=တို့၊ ကထံရူပဿ=အဘယ်သို့ သဘောရှိသော၊ ပုဂ္ဂလဿ= ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ အပ္ပမတ္တကမ္ပိ=သော၊ ယံ ပါပကမ္မ=ကို၊ ကတံ=ပြီ၊ (တံ ပါပကမ္မံ= သည်)တမေနံ=ကို၊ နိရယံ=သို့။ဥပနေတိ=သနည်း၊ ဘိက္ခဝေ=တို့၊ ## PAGE 545 ပန=ထိုမေးခွန်း၏အဖြေကား ဤ“ပန”ကဲ့သို့သော နိပါတ်ပုဒ်တို့ကို သင့်သလို အနက်ပေးရ၏။ အနက်မပေးဘဲလည်း ချန်ထားနိုင်၏] ဣဓ=ဤလောက၌၊ ဧကစ္စော-အချို့သော၊ ပုဂ္ဂလော=ပုဂ္ဂိုလ်သည် အဘာဝိတကာယော= ဖြစ်ပွားစေအပ်သော ကာယာနပဿနာ ဘာဝနာမရှိသည်၊ အဘာဝိတသီလော= ဖြစ်ပွားစေအပ်သော ဘာဝနာအလေ့အလာမရှိသည်၊ အဘာဝိတစိတ္တော=ဖြစ်ပွား စေအပ်သော ဘာဝနာစိတ်မရှိသည်၊ အဘာဝိတပညာ=ဖြစ်ပွားစေအပ်သော ဘာဝနာပညာ မရှိသည်၊ ပရိတ္တော=နည်းပါးသေးသိမ်သော အကျင့်ဂုဏ်ရှိသည်၊ အပ္ပါတုမော=အကျင့်ဂုဏ်အားဖြင့် သေးငယ်သော အတ္တဘောရှိသည်၊ အပ္ပ+ အာတုမ]အပ္ပဒုက္ခဝိဟာရီ=အနည်းငယ်မျှသော အကုသိုလ်ကြောင့်ပင်လျှင် ဆင်းရဲစွာ နေထိုင်ရသည်၊ ဟောတိ=ဖြစ်၏၊ ဘိက္ခဝေ=တို့၊ ဧဝရူပဿ-ဤသို့ သဘောရှိသော၊ ပုဂ္ဂလဿ-သည်။ပ။ဥပနေတိ=ဆောင်ပို့၏။ ဘိက္ခဝေတို့၊ ကထံရူပဿ=သော၊ ပုဂ္ဂလဿ-သည်၊ ဝါ=အားပ။ ဒိဋ္ဌဓမ္မဝေဒနီယံ=သည်၊ ဟောတိ=ဖြစ်သနည်း၊(ဒုတိယေ=၌)အလုပ်=လည်း၊ န ခါယတိ=သနည်း၊ ဗဟုဒေဝ=ကား၊ ကိ=အဘယ်ကြောင့်၊ ခါယတိ= အကျိုးထင်ပေါ်လာတော့အံ့နည်း၊ ဝါ=အကျိုးပေးတော့အံ့နည်း။ပ။ ဘာဝိတကာယော=ဖြစ်ပွားစေအပ်သော ကာယာနပဿနာ ဘာဝနာရှိသည်၊ ဘာဝိတသီလော=ဖြစ်ပွားစေအပ်သော ဘာဝနာ အလေ့အလာရှိသည်၊ [တနည်း-ဘာဝိတကာယော=ဖြစ်ပွားစေအပ်သော စက္ခု စသား ဒွါရငါးပါး အပေါင်း၌ဖြစ်သော ဘာဝနာရှိသည်၊ ဝါ=ဖြစ်ပွားစေအပ်သော ဣန္ဒြိယသံဝရ သီလရှိသည်၊ ဘာဝိတသီလောဖြစ်ပွားစေအပ်သော ပါတိမောက္ခ သံဝရသီလ, အာဇီဝပါရိသုဒ္ဓိသီလ, ပစ္စယသန္နိဿိတ သီလရှိသည်] ဘာဝိတစိတ္တော=ဖြစ်ပွားစေအပ်သော ဘာဝနာစိတ်ရှိသည်၊ ဘာဝိတပညော=ဖြစ်ပွားစေအပ်သော ဘာဝနာပညာရှိသည်၊ အပရိတ္တော= နည်းပါးသေးသိမ်သော အကျင့်ဂုဏ်ရှိသူ မဟုတ်သည်၊ မဟတ္တော=ဂုဏ်အားဖြင့် ကြီးမားသော အတ္တဘောရှိသည်၊မဟန္တော အတ္တာ အတ္တဘာဝေါ ယဿာတိ မဟတ္တော အပ္ပမာဏဝိဟာရီ =သတ္တဝါတို့၏ အကျင့်ဂုဏ်ပမာဏကို ဖေါ်ပြ ၁။ အပ္ပမာဏဝိဟာရီ။ ။ပမာဏ(ပမာဏကရ)=အတိုင်းအတာ ပမာဏကို ပြုလုပ်တတ်သော ကိလေသာ(သူတို့၏ဖြစ်ရာ, တည်ရာ သတ္တဝါ တို့၏ အကျင့်ဂုဏ်သိက္ခာ အတိမ်အနက် အရည်အချင်းပမာဏကို ဖေါ်ပြ ပြုလုပ်သကဲ့သို့ဖြစ်သော ရာဂစသော ကိလေသာ)။ပမာဏံ ကရောန္တိတိ ပမာဏာ၊ နတ္ထိ ပမာဏာ ကိလေသာ ယဿ ခီဏာသဝဿာတိ အပ္ပမာဏော၊ အပ္ပမာဏော ဟုတွာ ဝိဟာရီ အပ္ပမာဏဝိဟာရီ။