## PAGE 570 ကာယကမ္မမ္ပိ= ကာယကံသည်လည်း၊ အဝတံ=ကိလေသာဖြင့် စိုစွတ်သည်၊ ဟောတိ=၏၊ ဝစီကမ္မမ္မိ-သည်လည်း၊ အဝတံ-သည်၊ ဟောတိ=၏။ပ။ အဝဿုတကာယကမ္မန္တဿ=စိုစွတ်သော ကာယကံရှိသော။ပ။ အဝ တမနောကမ္မန္တ ဿ=စိုစွတ်သော မနောကံရှိသော၊ တဿ=ထိုသူ၏။ ကာယ ကမ္မမ္ပိ=သည်လည်း၊ ပူတိကံ=ပုပ်ဆွေးသည်၊ ဟောတိ=၏။ပ။ ပူတိကာယ ကမ္မန္တ ဿ=ပုပ်ဆွေးသော ကာယကံရှိသော။ပ။ ပူတိမနောကမ္မန္တ ဿ=ပုပ်ဆွေး သော မနောကံရှိသော၊ တဿ=ထိုသူမှာ၊ ဘဒ္ဒကံ=ကောင်းသော၊ မရဏံ=သေ ခြင်းသည်၊ လှံ ဟောတိ=မဖြစ်၊ ဘဒ္ဒိကာ=ကောင်းသော၊ ကာလကိရိယာ= ကွယ်လွန်ခြင်းသည်၊ န ဟောတိ=မဖြစ်။ ဂဟပတိ=အိမ်ရှင်ဒါယကာ၊ သေယျထာပိ=ဥပမာပြရလျှင်ကား၊ ကူဋာ ဂါရေ=အထွတ်တပ်ဆင်ထားအပ်သောအိမ်ကို၊ ဒုစ္ဆ=မကောင်းသဖြင့် မိုးအပ် လသော်၊ ကူဋမ္ပိ=အထွတ်သည်လည်း၊ ဝါ=ကိုလည်း၊ အရက္ခိတံ=မစောင့်ရှောက် အပ်တော့သည်၊ ဟောတိ=၏၊ ဂေါပါနသိယောပိ=အခြင်ယနယ်တို့သည်လည်း၊ ဝါ=တို့ကိုလည်း၊ အရက္ခိတာ=မစောင့်ရှောက်အပ်ကုန်တော့သည်၊ ဟောန္တိ=ဖြစ် ကုန်၏၊ ဘိတ္တိပိ=နံရံသည်လည်း၊ အရက္ခိတာ=သည်။ပ။ ကူဋမ္ပိ=သည်လည်း၊ အဝတံ=မိုးစိုသည်။ပ။ ဂေါပါနသိယောပိ=တို့သည်လည်း၊ အဝတာ= မိုးစိုကုန်သည်။ပ။ ကူဋမ္ပိ=သည်လည်း၊ ပူတိကံ=ပုပ်ဆွေးသည်။ပ။ ဂဟပတိ=အိမ်ရှင်ဒါယကာ၊ ဧဝမေဝံ=ဤအတူပင်။ပ။ ဂဟပတိ=ကား = စိတ္တေ=စိတ်ကို၊ ရက္ခိတေ=စောင့်ရှောက်အပ်လသော်၊ ကာယကမ္မမ္ပိ=သည်လည်း၊ ဝါ=ကိုလည်း၊ ရက္ခိတံ=စောင့်ရှောက်အပ်သည်။ပ။ ရက္ခိတကာယကမ္မန္တဿ= စောင့်ရှောက်အပ်သော ကာယကံရှိသော။ပ။ အနဝတံ=ကိလေသာဖြင့် မစိုစွတ်သည်။ပ။ အနဝတကာယကမ္မန္တဿ မစိုစွတ်သော ကာယကံရှိသော ။ပ။ အပူတိကံ=မပုပ်ဆွေးသည်။ပ။ အပူတိကာယကမ္မန္တ ဿ=မပုပ်ဆွေးသော ကာယကံရှိသော။ပ။ သစ္ဆ=ကောင်းစွာမိုးအပ်လသော်။ပ။ ဣတိ (အဝေါစ) သတ္တမံ=၇-ခုမြောက်သုတ်တည်း။ ၁၁၁ (စာပိုဒ်)။ ၈-ဗျာပန္နသုတ်။ ။ ဂဟပတိ=အိမ်ရှင်ဒါယကာ၊ စိတ္တေ-စိတ်သည်၊ ဗျာပန္နေ=ဖောက်ပြန်ခြင်းသို့ရောက်လသော်၊ ဝါ=ပျက်စီး လသော်၊ ကာယကမ္မမ္ပိ=သည်လည်း၊ ဗျာပန္န=ဖောက်ပြန်ခြင်းသို့ ရောက်သည်၊ ဝါ=ပျက်စီးသည်၊ ဟောတိ=၏။ပ။ ဗျာပန္နကာယကမ္မန္တ ဿ=ဖောက်ပြန်ခြင်း ဂျာပန္နကာယကမ္မန္တဿ=ဖောက်ပြန်ခြင်း သို့ရောက်သော ကာယကံရှိသော။ပ။ ဗျာပန္နမနောကမ္မန္တ ဿ=သော၊ တဿ= ## PAGE 571 ထိုသူ့မှာ၊ ဘဒ္ဒကံ။ပ။ ကူမ္ပိ=သည်လည်း၊ ဗျာပဇ္ဇံ=ဖောက်ပြန်ခြင်းသို့ရောက် သည်၊ ဝါ=ပျက်စီးသည်။ပ။ အဗျာပန္နေ=ဖောက်ပြန်ခြင်းသို့ မရောက်လသော်၊ ဝါ=မပျက်စီးလသော်။ပ။ အဋ္ဌမံ။ ၉’ပဌမနိဒါနသုတ် ၁၁၂။ ဘိက္ခဝေ=ရဟန်းတို့၊ ကမ္မာနံ=ဝဋဂါမိကံတို့၏၊ ဝါ=ဝဋ်ဆင်းရဲသို့ လားရောက်စေသော ကံတို့၏၊ ဝါ=တို့ကို၊ သမုဒယာယ=ဖြစ်ခြင်းငှာ၊ ဝါ= အားထုတ်စုဆောင်းခြင်းငှာ၊ နိဒါနာနိ=အကြောင်းတို့သည်၊ ဣမာနိ တီဏိ=ဤ သုံးမျိုးတို့တည်း၊ တီဏိ=သုံးမျိုးတို့ဟူသည်၊ ကတမာနိ=အဘယ်တို့နည်းဟူမူ၊ ကမ္မာနံ=ဝဋဂါမိကံတို့၏၊ ဝါ=တို့ကို၊ သမုဒယာယ=ငှာ၊ ဝါ=ငှာ၊ လောဘော= လောဘဟူသော၊ ဝါ=လိုချင်ခြင်းသဘောဟူသော၊ နိဒါနံ=အကြောင်းလည်း ကောင်း၊ ကမ္မာနံ=တို့၏၊ ဝါ-တို့ကို၊ သမုဒယာယ=ငှာ၊ ဝါ=ငှာ၊ ဒေါသော= ဒေါသဟူသော၊ ဝါ=စိတ်ဆိုးမုန်းတီးခြင်း သဘောဟူသော၊ နိဒါနံ=အကြောင်း လည်းကောင်း၊ ကမ္မာနှံ=တို့၏၊ ဝါ=တို့ကို၊ သမုဒယာယ=ငှာ၊ ဝါ=ငှာ၊ မောဟော =မောဟဟူသော၊ ဝါ=အမှန်မသိခြင်းတွေဝေခြင်းသဘောဟူသော၊ နိဒါနံ လည်းကောင်းတည်း။ = ဘိက္ခဝေ=တို့၊ ယံ ကမ္မံ=အကြင်ကံကို၊ ဝါ=အကြင်ကံသည်၊ လောဘ ပကတံ=လောဘသည် ပြုလုပ်အပ်၏၊ ဝါ=လောဘဖိစီး လောဘကြီး၍ ပြုလုပ်အပ်၏၊ လောဘဇံ=လောဘကြောင့်ဖြစ်၏၊ လောဘနိဒါနံ=လောဘ ဟူသော အကြောင်းရှိ၏၊ လောဘသမုဒယံ=လောဘဟူသော ဖြစ်ကြောင်းရှိ၏၊ တံ ကမ္မံ=ထိုလောဘကြောင့် ဖြစ်သောကံသည်၊ အကုသလံ=အကုသိုလ်တည်း၊ တံ ကမ္မံ=ထိုလောဘကြောင့် ဖြစ်သောကံသည်၊ သာဝဇ္ဇံ=အပြစ်ရှိ၏၊ တံကမ္မံ =သည်၊ ဒုက္ခဝိပါကံ-ဒုက္ခဟူသော အကျိုးရှိ၏၊ ဝါ-ဒုက္ခအကျိုးကို ဖြစ်စေ တတ်၏၊ တံကမ္မံ=သည်၊ ကမ္မသမုဒယာယ= အခြားသော ဝဋဂါမိကံတို့၏ ဖြစ်ခြင်းငှာ၊ သံဝတ္တတိ-ဖြစ်၏၊ တံ ကမ္မံ=ထိုလောဘကြောင့်ဖြစ်သောကံသည်၊ ကမ္မနိရောဓာယ= အခြားသော ဝဋ္ဌဂါမိကံတို့၏ချုပ်ခြင်းငှာ၊ န သံဝတ္တတိ=မဖြစ်။ ဘိက္ခဝေ=တို့ ယံ ကမ္မံ=အကြင်ကံကို၊ ဝါ-သည်၊ ဒေါသပကတံ= ဒေါသသည် ပြုလုပ်အပ်၏၊ ဝါ=၏၊ ဒေါသဇံ-ဒေါသကြောင့်ဖြစ်၏။ပ။ တံ ကမ္မံ=ထိုဒေါသကြောင့်ဖြစ်သောကံသည်၊ အကုသလံ=အကုသိုလ်တည်း၊ တံ ကမ္မံ-ထိုဒေါသကြောင့်ဖြစ်သောကံသည်၊ သာဝဇ္ဇံ=၏။ပ။ ယံ ကမ္မံ=အကြင်ကံကို၊ ## PAGE 572 ဝါ=သည်၊ မောဟပကတံ=၏။ပ။ တံ ကမ္မံ=ထိုမောဟကြောင့် ဖြစ်သောကံသည်၊ ကမ္မနိရောဓာယ=အခြားသော ဝဋဂါမိကံတို့၏ချုပ်ခြင်းငှာ၊ န သံဝတ္တတိ=မဖြစ်၊ ဘိက္ခဝေ=တို့၊ ကမ္မာနံ=ဝတ္တုဂါမိကံတို့၏၊ ဝါ=တို့ကို၊ သမုဒယာယ=ငှာ၊ နိဒါ နာနိ=တို့သည်၊ ဣမာနိ တီဏိ=တို့တည်း၊ [နိဂုံးဝါကျ။ ဘိက္ခဝေ-တို့၊ ကမ္မာနံ=ဝိဝဋ္ဋဂါမိကံတို့၏၊ ဝါ-ဝဋ်ဆင်းရဲကင်းရာ နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်စေတတ်သော ကံတို့၏၊ ဝါ=တို့ကို၊ သမုဒယာယ=ငှာ၊ ဝါ=ငှာ၊ နိဒါနာနိ=တို့သည်၊ ဣမာနိ တီဏိ=တို့တည်း၊ တိဏိ=သုံးမျိုးတို့ဟူသည်၊ ကတမာန်=ဟူမူ၊ ကမ္မာနံ-ဝိဝဋ္ဋဂါမိကံတို့၏၊ ဝါ=တို့ကို၊ သမုဒယာယ=ငှာ၊ အလောဘော=အလောဘဟူသော၊ နိဒါနံ=အကြောင်းလည်းကောင်း။ပ။ ဘိက္ခဝေ=တို့၊ ယံ ကမ္မံ-အကြင်ကံကို၊ ဝါသည်၊ အလောဘပကတံ=အလောဘ သည် ပြုလုပ်အပ်၏။ပ။ တံ ကမ္မံ=ထိုအလောဘကြောင့်ဖြစ်သောကံသည်၊ ကုသလံ=ကုသိုလ်တည်း၊ တံ ကမ္မံ=ထိုအလောဘကြောင့်ဖြစ်သောကံသည်၊ အနဝဇ္ဇံ=အပြစ်မရှိ၊ တံ ကမ္မံ=သည်၊ သုခဝိပါကံ=သုခဟူသော အကျိုးရှိ၏၊ ဝါ= သုခအကျိုးကိုဖြစ်စေတတ်၏၊ တံ ကမ္မံ=သည်၊ ကမ္မနိရောဓာယ=ဝဋဂါမိကံ တို့၏ ချုပ်ခြင်းငှာ၊ သံဝတ္တတိ=၏၊ တံကမ္မံ=ထိုအလောဘကြောင့်ဖြစ်သော ကံသည်၊ ကမ္မသမုဒယာယဝဋဂါမိကံတို့၏ ဖြစ်ခြင်းငှာ၊ န သံဝတ္တတိ=မဖြစ်၊ ဘိက္ခဝေ =တို့၊ ယံ ကမ္မံ=အကြင်ကံကို၊ ဝါ=သည်၊ အဒေါသပကတံ-အဒေါသ သည် ပြုလုပ်အပ်၏။ပ။ တံ ကမ္မံ=ထိုအဒေါသကြောင့် ဖြစ်သောကံသည်၊ ကုသလံ =တည်း။ပ။ ဘိက္ခဝေ=တို့၊ ကမ္မာနံ=ဝိဝဋ္ဋဂါမိကံတို့၏၊ ဝါ=တို့ကို၊ သမုဒယာယ=ငှာ၊ ဝါ=ငှာ၊ နိဒါနာနိ=တို့သည်၊ ဣမာနိ တီဏိ=တည်း၊ ဣတိ =ဤသို့၊ (အဝေါစ=မိန့်တော်မူပြီ)နဝမံ။ ၁၀’ဒုတိယနိဒါနသုတ် ၁၁၃။ ဘိက္ခဝေ=တို့၊ ကမ္မာနံ=ဝဋဂါမိကံတို့၏၊[ ဝဋ=ဝဋ်ဆင်းရဲသို့+ ဂါမိ=လားရောက်စေတတ်သောကံ] ဝါ=တို့ကို၊ သမုဒယာယ=ငှာ၊ ဝါ=ငှာ။ပ။ ဘိက္ခဝေ=တို့၊ အတီတေ=အတိတ်ဖြစ်ကုန်သော၊ ဝါ=လွန်ပြီးဖြစ်ကုန်သော၊ ဆန္ဒရာဂဋ္ဌာနိယေ=ဆန္ဒရာဂ၏တည်ရာအကြောင်းဖြစ်ကုန်သော၊ [ဆန္ဒ= လိုချင် ခြင်း +ရာဂ=တပ်မက်ခြင်း] ဓမ္မ-တရားတို့ကို၊ အာရမ္ဘ=အကြောင်းပြု၍၊ ဆန္ဒော=လိုချင်မှုတဏှာသည်၊ ဇာယတိ-ဖြစ်၏၊ ဘိက္ခဝေ-တို့၊ အနာဂတေ= အနာဂတ်ဖြစ်ကုန်သော၊ ဝါ=နောင်ဖြစ်လတ္တံ့ကုန်သော၊ [ န+အာဂတ=ရောက်ပြီး