## PAGE 582 {တတိယ ဖွယ်သုခ အနည်းငယ်မျှ မရှိရာ ငရဲသို့၊ ဥပပဇ္ဇန္တိ=လားရောက်ကြကုန်၏၊ နှောက်တနည်း အနက်များကို ဧကကနိပါတ်စာပိုဒ် (၄၃)နှင့် တိကနိပါတ်စာပိုဒ် (၅၉)တို့၌ကြည့်] ဘိက္ခဝေ=တို့၊ စိတ္တဝိပတ္တိဟေတု ဝါ=စိတ်ဖောက်ပြန် ပျက် စီးခြင်းဟူသော အကြောင်းကြောင့်လည်း ။ပ။ ဒိဋ္ဌိဝိပတ္တိဟေတု ဝါ=အယူ ဖောက်ပြန် ပျက်စီးခြင်းဟူသော အကြောင်းကြောင့်လည်း ။ပ။ ဘိက္ခဝေ=တို့၊ ဝိပတ္တိယော=တို့သည်၊ ဣမာ တိသော=တို့တည်း။ ဣတိ (အခေါစ) ဘိက္ခဝေ=တို့၊ သမ္ပဒါ=ပြည့်စုံခြင်းတို့သည်၊ ဣမာ တိသော=တို့တည်း ။ သီလသမ္ပဒါ-သီလ၏ပြည့်စုံခြင်းလည်းကောင်း၊ ဝါ=ပြည့်စုံသောသီလ လည်းကောင်း၊ စိတ္တသမ္ပဒါ=စိတ်၏ပြည့်စုံခြင်းလည်းကောင်း၊ ဝါမပြည့်စုံသော စိတ်လည်းကောင်း၊ ဒိဋ္ဌိသမ္ပဒါ=အယူ၏ ပြည့်စုံခြင်းလည်းကောင်း၊ ဝါ= ပြည့်စုံသောအယူလည်းကောင်းတည်း၊ ဘိက္ခဝေ=တို့၊ သီလသမ္ပဒါ= သိလ ပြည့်စုံခြင်းဟူသည်၊ ကတမာ စ=အဘယ်နည်း ။ပ။ ဧကစ္စော=သည်၊ ပါဏာ တိပါတာ=သတ္တဝါ, အသက်ကိုသတ်ခြင်းမှ၊ စာပိုဒ် (၇၁)သုတ်၌လည်းကြည့်] ပဋိဝိရတော=ရှောင်ကြဉ်သည်၊ ဟောတိ=၏၊ အဒိန္နာဒါနာ=ပိုင်ရှင် မပေး အပ်သော သူတပါးပစ္စည်းကို ခိုးယူလုယက်ခြင်းမှ ပ။ ကာမေသုမိစ္ဆာစာရာ= မေထုန်ကာမ အကျင့်တို့၌ ယုတ်မာစွာ ကျင့်ခြင်းမှ ။ပ။ မုသာဝါဒါ- မဟုတ် မမှန်သောစကားကို ပြောဆိုခြင်းမှ ။ပ။ ပိသုဏာယ=ညီညွတ်နေသူတို့ကို စိတ်ဝမ်းကွဲပြားစေတတ်သော၊ ဝါ= မိမိကို ချစ်မြတ်နိုးခံရအောင်, သူတပါးကို အချစ်ဆိတ်သုဉ်း အမုန်းခံရအောင် ပြုကြောင်းဖြစ်သော၊ ဝါစာယ=ကုန်းတိုက်စကားမှ၊ ဝါ=ကုန်းတိုက်စကား၏ အကြောင်းရင်းစေတနာမှ ။ပ။ ဖရုသာယ=ကြမ်းတမ်းသော၊ ဝါ=မိမိနှင့် သူ တပါးကို ကြမ်းတမ်းအောင် ပြုကြောင်းဖြစ်သော၊ ဝါစာယ=စကားမှ၊ ဝါ- စကား၏ အကြောင်းရင်းစေတနာမှ။ပ။သမ္မပ္ပလာပါ =ပြိန်ဖျင်းသော စကားမှ၊ [အလွယ်အနက်တည်း] ဝါ=စီးပွားချမ်းသာကို ဖျက်ဆီးတတ်သော အနက် အဓိပ္ပာယ် ကင်းမဲ့သော အကြောင်းအရာကို ပြောဆိုကြောင်းစေတနာမှ ပဋိ ဝိရတော=ရှောင်ကြဉ်သည်၊ ဟောတိ=၏၊ ဘိက္ခဝေ=တို့၊ အယံ=ဤပါဏာတိ ပါတ အစရှိသော ဒုစ္စရိတ်မှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်းကို၊ သီလသမ္ပဒါ=သီလ၏ ပြည့်စုံခြင်းဟူ၍၊ ဝုစ္စတိ=၏ ။ပ။ အနဘိဇ္ဈာလု=အားကြီးသော အဘိဇ္ဈာလောဘမရှိသည်၊ အဗျာပန္န စိတ္တော--ဖောက်ပြန်ခြင်းသို့ရောက်သော ဒေါသမူစိတ်မရှိသည်၊ ဟောတိ=၏၊ ## PAGE 583 ဘိက္ခဝေ=တို့၊ အယံ=ဤအဘိဇ္ဈာကင်းခြင်းစသည်ကို ။ပ။ သမ္မာဒိဋ္ဌိကော= မှန်ကန်သောအယူရှိသည်၊ အဝိပရိတဒဿနော=မဖောက်မပြန် မှန်ကန်သော ဉာဏ်အမြင်ရှိသည်၊ ဟောတိ=၏၊ (ကိန္တိ=သို့၊ ဟောတိ-ဟူမူ) ဒိ=သည်၊ အတ္ထိ-ရှိ၏ ။ပ။ လောကေ=၌၊ အတ္ထိ=ရှိပါကုန်၏၊ ဣတိ=ဤသို့၊ (အဝိ ပရီတဒဿနော=သည်၊ ဟောတိ=၏) ဘိက္ခဝေ-တို့၊ အယံ=ဤသမ္မာဒိဋ္ဌိကို၊ ဒိဋ္ဌိသမ္ပဒါ=ဟူ၍၊ ဝုစ္စတိ-၏၊ ဘိက္ခဝေ=တို့၊ သိလသမ္ပဒါဟေတု ဝါ= သီလ ပြည့်စုံခြင်းဟူသော အကြောင်းကြောင့်လည်း၊ သတ္တာ=တို့သည် ။ပ။ ပရံ=၌၊ သုဂတိ=သုခ၏ဖြစ်ရာ ဘုံဘဝဖြစ်သော၊ သဂ္ဂ=ရူပါရုံအစရှိသော သမ္ပတ္တိတို့ဖြင့် လွန်စွာ မြင့်မြတ်သော၊ လောကံ=နတ်ပြည်နတ်ဘဝသို့၊ ဥပပဇ္ဇန္တိ=လားရောက် ကြကုန်၏။ အခြားနည်းများကို ဧကကနိပါတ်စာပိုဒ် (၄၄)နှင့် တိကနိပါတ်စာပိုဒ် (၅၉) ၌ကြည့်] ပဉ္စမံ။ ၆-အပဏ္ဏကသုတ် ၁၁၉။ ဘိက္ခဝေ=တို့၊ သေယျထာပိ=ဥပမာပြရလျှင်ကား၊ အပဏ္ဏ ကော=မချွတ်မလွဲ အထိုင်မြဲသော၊ မဏိ=မျက်နှာပြင် ခြောက်ဖက်ရှိသော အံစာလုံးသည်၊ ဥဒ္ဓံ=အထက်သို့၊ ခိတ္တော-ပစ်အပ်ပြီးသည်၊ (သမာနော=ဖြစ် လသော်) ယေန ယေန=အကြင်အကြင် အောက်သို့ ကျရာမျက်နှာပြင်ဖြင့်၊ ပတိဋ္ဌာတိ=ထိုင်အံ့၊ (တေန တေန ဧဝ=ထိုထိုအောက်သို့ကျရာ မျက်နှာပြင် ဖြင့်သာလျှင်) သုပ္ပတိဋ္ဌိတံယေဝ=မယိုင်မလဲ အထိုင်မြဲလျက်သာလျှင်၊ ပတိဋ္ဌာတိ =ထိုင်နေ၏၊ ဘိက္ခဝေ=တို့၊ ဧဝမေဝံ-ဤအတူပင် ။ပ။ ဆဋ္ဌံ။ ၇’ကမ္ဘ သုတ် ၁၂၀။ ကမ္မန္တ ဝိပတ္တိ=(ကာယကံ, ဝစီကံဟူသော) ကိုယ်နှုတ်အမှု၏ ပျက်စီးခြင်းလည်းကောင်း၊ အာဇီဝဝိပတ္တိ= အသက်မွေးမှု၏ ပျက်စီးခြင်း လည်းကောင်း၊ ဒိဋ္ဌိဝိပတ္တိ=လည်းကောင်းတည်း ။ပ။ ဘိက္ခဝေ-တို့၊ အယံ= ဤပါဏာတိပါတစသော ဒုစ္စရိတ် ခုနစ်ပါးကို၊ ကမ္မန္တ ဝိပတ္တိတိ=ဟူ၍၊ ဝုစ္စတိ=ခေါ်ဆိုအပ်၏ ။ပ။ မိစ္ဆာဇီဝေါ=မှားယွင်းသော အသက်မွေးမှုရှိသည်၊ ဟောတိ=၏၊ မိစ္ဆာအာဇီဝေန=မှားယွင်းသော အသက်မွေးခြင်းဖြင့်၊ ဇီဝိကံ =အသက်မွေးခြင်းကို၊ ကပ္ပတိ=ပြု၏၊ ဘိက္ခဝေ=တို့၊ အယံ=ဤမှားယွင်းသော အသက်မွေးခြင်းကို ။ပ။ ကမ္မန္တ သမ္ပဒါ=(ကာယကံ, ဝစီကံဟူသော) ကိုယ်နှုတ် ## PAGE 584 အမှု၏ ပြည့်စုံခြင်းလည်းကောင်း၊ အာဇီဝသမ္ပဒါ=အသက်မွေးမှု၏ ပြည့်စုံခြင်း လည်းကောင်း၊ ဒိဋ္ဌိသမ္ပဒါ=လည်းကောင်းတည်း ။ အယံ=ဤပါဏာတိပါတ စသော ဒုစ္စရိတ်ခုနစ်မျိုးမှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်းကို၊ ကမ္မန္တ သမ္ပဒါ=၍၊ ဝုစ္စတိ-၏ ။ပ။ သမ္မာအာဇီဝေါ=မှန်ကန်သော အသက်မွေးမှုရှိသည်၊ ဟောတိ=၏၊ သမ္မာအာဇီဝေန=မှန်ကန်သော အသက်မွေးခြင်းဖြင့် ။ပ။ အယံ=ဤမှန်ကန်သော အသက်မွေးခြင်းကို ။ot သတ္တမံ။ ၈-ပဌမသောစေယျသုတ် ၁၂၁။ ဘိက္ခဝေ=တို့၊ သောစေယျာနိ=ကိလေသာ အညစ်အကြေးတို့မှ စင်ကြယ်သူ၏ ဖြစ်ကြောင်းအကျင့်တို့သည်၊ ဣမာနိ တီဏိ=ဤသုံးမျိုးတို့တည်း ။ပ။ ကာယသောစေယျံ=ကာယဒွါရ၌ စင်ကြယ်သောသူ၏ ဖြစ်ကြောင်း အကျင့်လည်းကောင်း၊ ဝစီသောစေယျ=ဝစီဒွါရ၌ စင်ကြယ်သူ၏ ဖြစ်ကြောင်း အကျင့်လည်းကောင်း၊ မနောသောစေယျ= မနောဒွါရ၌ စင်ကြယ်သူ၏ ဖြစ် ကြောင်း အကျင့်လည်းကောင်းတည်း၊ ဘိက္ခဝေ=တို့၊ ကာယသောစေယျ= အကျင့်ဟူသည်၊ ကတမဂ္ဂ=နည်း ။ပ။ ဣဒံ=ဤပါဏာတိပါတစသော ကာယဒုစ္စရိတ်သုံးပါးမှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်းကို၊ ကာယသောစေယျံ=ကျင့်ဟူ၍၊ ဝုစ္စတိ=၏ ။ပ။ ဣဒံ-ဤပိသုဏဝါစာစသော ဝစီဒုစ္စရိတ်လေးပါးမှ ရှောင်ကြဉ် ခြင်းကို၊ ဝစီသောစေယျ=၍၊ ဝုစ္စတိ-၏။ပ။ အနဘိဇ္ဈာလု=သည်၊ အဗျာပန္န စိတ္တော=သည်၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိကော=မှန်ကန်သောအယူရှိသည်၊ ဟောတိ=၏ ။ပ။ ဣဒံ=ဤအဘိဇ္ဈာကင်းခြင်းစသည်ကို ။ပ။ အဋ္ဌမံ။ ၉-ဒုတိယသောစေယျသုတ် ၁၂၂။ အဗြဟ္မစရိယာ=မမြင့်မြတ်သော မေထုန်အကျင့်မှ၊ ပဋိဝိရ တော-သည်၊ ဟောတိ=၏၊ ဘိက္ခဝေ=တို့၊ ဣဒံ=ဤပါဏာတိပါတစသည်မှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်းကို ပ။ ဘိက္ခဝေ=တို့၊ ဣဓ=ဤသာသနာတော်၌၊ ဘိက္ခု= ရဟန်းသည်၊ သန္တ =(အမြဲဖြစ်နေခြင်းအားဖြင့်) ထင်ရှားရှိသော၊ အဇ္ဈတ္တံ-မိမိ ရုပ်နာမ်ခန္ဓာအစဉ်၌၊ ဝါ=မိမိရုပ်နာမ်ခန္ဓာအစဉ်က၊ ကာမစ္ဆတ္တံ ဝါ=ကာမစ္ဆန္တ နီဝရဏကိုလည်း၊ ဧကကနိပါတ်စာပိုဒ် (၁၁)လည်းကြည့် “မေ=ငါ၏၊ အဇ္ဈတ္တံ=၌၊ ကာမစ္ဆန္ဒော=ကာမစ္ဆနိဝရဏသည်၊ အတ္ထိ=ဖြစ်နေ၏” ဣတိ= ဤသို့၊ ပဇာနာတိ=သိ၏၊ အသန္တ=ထင်ရှားမရှိသော၊ (မဖြစ်သေးခြင်း, ပယ်