## PAGE 615

အယံ=ဤနိဗ္ဗာန်သည်သာ၊ ဒုက္ခနိရောဓော=ဒုက္ခ၏ချုပ်ကြောင်း နိရောဓ
သစ္စာမည်၏၊ ဣတိ-ဤသို့၊ (နိဗ္ဗာနံ=ဒုက္ခနှင့် သမုဒယတို့ မဖြစ်ကြောင်း
နိဗ္ဗာန်ကို) ယထာဘူတံ=တိုင်း၊ ပဇာနာတိ=၏၊ (သဘော.....ခြင်းဖြင့် သိ၏)
အဟံ=ဤမဂ္ဂင်ရှစ်ပါးသည်သာ၊ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ=ဒုက္ခ၏ချုပ်ကြောင်း နိဗ္ဗာန်
သို့သွားရောက်ကြောင်း ဖြစ်သော၊ ပဋိပဒါ=အကျင့်ဖြစ်သော မဂ္ဂသစ္စာမည်၏၊
ဣတိ-ဤသို့၊ (အရိယမဂ္ဂ=နိဗ္ဗာန်ရောက်ကြောင်း အရိယမဂ်ကို) ယထာဘူတံ
=တိုင်း၊ ဇာနာတိ-၏၊ (သဘော....၏) ဘိက္ခဝေ=တို့၊ ဧဝံ=ဤသို့သော
အခြင်းအရာအားဖြင့်၊ (ဤသို့သစ္စာလေးပါး တရားတို့ကို အဖြစ်မှန် သဘော
အတိုင်း ထိုးထွင်းသိခြင်းအားဖြင့်) ဘိက္ခု=သည်၊ အက္ခဏဝေဓိ’(သစ္စာလေးပါး
တို့၌ မဂ်ဉာဏ်ဟူသော မြားဖြင့်) မလွဲမချော်ရအောင် ပစ်ခွင်းနိုင်သည်၊ ဟော
တိ=၏ ။ပ။ မဟန္တ =ကြီးစွာသော၊ အဝိဇ္ဇာက္ခန္ဓ=အဝိဇ္ဇာဟူသော ထုထယ်ကို၊
ပဒါလေတိ=အရဟတ္တမဂ်ဖြင့် ဖောက်ထွင်းနိုင်၏ ။ပ။ ပဌမံ။
၂-ပရိသာသုတ်
• ၁၃၅။ ဘိက္ခဝေ-တို့၊ ပရိသာ=ပရိသတ် တို့သည်၊ ဣမာ တိဿာ=
ဤသုံးမျိုးတို့တည်း၊ တိသော=သုံးမျိုးတို့ ဟူသည်၊ ကတမာ=အဘယ်တို့နည်း
ဟူမူ၊ ဥက္ကာစိတဝိနီတာ=မမေးမြန်းမူ၍ ဆုံးမဟောပြောအပ်သော၊ ဝါ=ခက်ခဲစွာ
ဆုံးမဟောပြော အပ်သော၊ ပရိသာ=ပရိသတ် လည်းကောင်း၊ ဒုကနိပါတ်စာပိုဒ်
(၄၈)သုတ်လည်းကြည့်] ပဋိပုစ္ဆာဝိနီတာ=မေးမြန်း၍ ဆုံးမဟောပြောအပ်သော၊
ဝါ-လွယ်ကူစွာ ဆုံးမဟောပြော အပ်သော၊ ပရိသာ=ပရိသတ်လည်းကောင်း၊
ယာဝတာဝိနီတာအတိုင်းအတာဖြင့် ဆုံးမဟောပြောအပ်သော၊ ဝါ=အတိုင်း
အတာကိုသိ၍ ဆုံးမဟောပြောအပ်သော၊ ပရိသာ=လည်းကောင်းတည်း ။ပ။
ဣတိ (အဝေါစ) ဒုတိယံ။
၃-မိတ္ထသုတ်
၁၃၆။ ဘိက္ခဝေ=တို့၊ တီဟိ=ကုန်သော၊ အင်္ဂ=ဂုဏ်အင်္ဂါတို့နှင့်၊
သမန္နာဂတော=ပြည့်စုံသော၊ မိတ္တော=မိတ်ဆွေကို၊ သေဝိတဗ္ဗော=မှီဝဲ ထိုက်၏၊
ကတမေဟိ တီဟိ-အဘယ် သုံးပါးသော ဂုဏ်အင်္ဂါတို့နှင့် (သမန္နာဂတော=
သော။ 'မိတ္တော=ကို၊ သေဝိတဗ္ဗော မှီဝဲ ထိုက်သနည်းဟူမူ) ဒုဒ္ဒဒံ ခဲယဉ်းစွာ
ပေးအပ်သော ပစ္စည်းဝတ္ထုကို၊ ဝါ=ပေးနိုင်ခဲသော ပစ္စည်းဝတ္ထုကို၊ ဒဒါတိ=

## PAGE 616

ပေးနိုင်၏။ ဒုက္ကရံ=ခဲယဉ်းစွာ ပြုအပ်သော လုပ်ငန်းကို၊ ကရောတိ=ပြုလုပ်
ပေးနိုင်၏၊ ဒုက္ခမံ-ခဲယဉ်းစွာ သည်းခံအပ်သော အရာကို၊ ဝါ=သည်းခံနိုင်ခဲသော
အရာကို၊ ခမတိ=သည်းခံနိုင်၏၊ ဘိက္ခဝေ=တို့၊ တီဟိ=ကုန်သော၊ ဣမေဟိ
အင်္ဂေဟိ=ဤဂုဏ် အင်္ဂါတို့နှင့်၊ သမန္နာဂတော=သော၊ မိတ္တော-ကို၊ သေဝိ
တဗ္ဗော=၏၊ ဣတိ=သို့၊ (အဝေါစ) တတိယံ။
၄-ဥပ္ပါဒါသုတ်
၁၃၇။ ဘိက္ခဝေ=တို့၊ တထာဂတာနံ=မြတ်စွာဘုရားတို့၏၊ ဥပ္ပါဒါ
(ဥပ္ပါဒေ)အဖြစ်ထွန်းလာတော် မူခြင်းသည်၊ သတိ ဝါ=ရှိသော် လည်းကောင်း၊
တထာဂတာနံ=တို့၏၊ အနုပ္ပါဒါ (အနုပ္ပါဒေ) ဖြစ်ထွန်းလာတော် မမူခြင်းသည်၊
သတိ ဝါ=ရှိသော်လည်းကောင်း၊ သာ ဓာတု=ထိုသင်္ခါရ တရားတို့၏ မမြဲ
ခြင်း သဘောသည်၊ သာ ဓမ္မဋ္ဌိတတာ=ထို သင်္ခါရတရားတို့၏ မမြဲခြင်းသဘော၌
တည်နေသည်အဖြစ်သည်၊ သာ ဓမ္မနိယာမတာ‘ထိုသင်္ခါရတရားတို့၏ မမြဲခြင်း
အစဉ်အလာ နိယာမသဘောသည်၊ [တာပစ္စည်းအနက် မရှိကြံပါ] ဌိတာဝ=
တည်မြဲနေသည်သာ၊ သဗ္ဗေ=အားလုံးကုန်သော၊ သင်္ခါရာ=စတုဘူမက သင်္ခါရ
တရားတို့သည်၊ (အကြောင်းတရားတို့က ပေါင်းဆုံဆိုက်ရောက်၍ စီမံပြုလုပ်
အပ်သော ကာမ, ရူပ, အရူပ, လောကုတ္တရာ စိတ် စေတသိက် ရုပ်တရားတို့သည်)
အနိစ္စာ မမြဲကုန်၊ (ဖြစ်ပြီးနောက် ချုပ်ပျောက်ကုန်သည် အဖြစ်ကြောင့် မမြဲ
ကုန်။)
330
တံ-ထိုမမြဲခြင်းသဘောကို၊ ဝါ=သို့၊ တထာဂတော=မြတ်စွာဘုရားသည်၊
အဘိသမ္ဗုဇ္ဈတိ-ဉာဏ်ဖြင့် ကောင်းစွာ သိတော်မူ၏၊ အဘိသမေတိ= ဉာဏ်ဖြင့်
ကောင်းစွာ ဆိုက်ရောက်တော်မူ၏၊ အဘိသမ္ဗုဇ္ဈိတွာ=ဉာဏ်ဖြင့် ကောင်းစွာ
သိတော်မူပြီး၍၊ အဘိသမေတွာ=ဉာဏ်ဖြင့် ကောင်းစွာဆိုက်ရောက်တော်မူပြီး၍၊
သဗ္ဗေ=ကုန်သော၊ သင်္ခါရာ=တို့သည်၊ အနိစ္စာ=မမြဲကုန်၊ ဣတိ-ဤသို့၊
စိက္ခတိ=ဟောကြားတော်မူ၏၊ ဒေသေတိ’ညွှန်ပြတော်မူ၏၊ ပညာပေတိ’သိစေ
တော်မူ၏၊ ပဋ္ဌပေတိ=ဉာဏ်၏ မျက်နှာဝ၌ ထားတော်မူ၏၊ ဝိဝရုတိ=
ဖွင့်ပြတော်မူ၏၊ ဝိဘဇတိ=ခွဲခြားဝေဖန်တော်မူ၏၊ ဥတ္တာနီကရောတိ-ထင်ရှား
အောင် ပြုတော်မူ၏၊ အဘိသမ္ဗုဇ္ဈတိ စသောပုဒ်တို့ကို သံယုတ်ဋီကာ(ဒု၊
၅ဝ) မှ ယူ၍ ဤသုတ်ဋီကာ၌ တနည်းဖွင့်သေး၏၊ ထိုနည်းအနက်များမှာ

## PAGE 617

ဋီကာပါဠိကို မြန်မာပြန်ပြလိုက်ရုံမျှသာဖြစ်၍ သိပ်အကျိုး ထူးမည်မဟုတ်သဖြင့်
ချန်ထားခဲ့တော့မည်]။
ဘိက္ခဝေ=တို့၊ တထာဂတာနံ=တို့၏၊ ဥပ္ပါဒါ (ဥပ္ပါဒေ)-သည်၊
သတိ ဝါ= လည်းကောင်း၊ တထာဂတာနံ=တို့၏၊ အနုပ္ပါဒါ (အနုပ္ပါဒေ)-သည်၊
သတိ ဝါ=လည်းကောင်း၊ သာ ဓာတု=ထိုသင်္ခါရ တရားတို့၏ ဆင်းရဲခြင်း
သဘောသည်၊ သာ ဓမ္မဋ္ဌိတတာ=ထိုသင်္ခါရတရားတို့၏ ဆင်းရဲခြင်းသဘော၌
တည်နေသည် အဖြစ်သည်၊ သာ ဓမ္မနိယာမတာ=ထိုသင်္ခါရတရားတို့၏
ဆင်းရဲခြင်း အစဉ်အလာ နိယာမသဘောသည်၊ ဌိတာဝ= တည်မြဲနေသည်သာ၊
သဗ္ဗေ=အားလုံးကုန်သော၊ သင်္ခါရာ=တို့သည်၊ ဒုက္ခာ=ဒုက္ခတို့သာတည်း၊
(ဖြစ်ပျက်နှစ်ရပ်, နှိပ်စက် အပ်ကုန်သည် အဖြစ်ကြောင့် ဆင်းရဲတို့သာတည်း)
တံ=ထိုဆင်းရဲခြင်းသဘောကို၊ ဝါ=သို့ ။ပ။ အဘိသမေတွာ-၍၊ သဗ္ဗေ=ကုန်သော၊
သင်္ခါရာ=တို့သည်၊ ဒုက္ခာ=သာတည်း၊ ဣတိ=ဤသို့၊ အာစိက္ခတိ-၏၊
ဒေသေတိ=၏ ပ •
သာ ဓာတု=ထိုသင်္ခါရတရားတို့၏ ' အနှစ်သာရ အတ္တကောင်
မဟုတ်ခြင်း သဘောသည်၊ သာ ဓမ္မဋ္ဌိတတာ=ထိုသင်္ခါရ တရားတို့၏ အနှစ်
သာရ အတ္တကောင် မဟုတ်ခြင်းသဘော၌ တည်နေသည်၏ အဖြစ်သည်၊
သာ ဓမ္မနိယာမတာ=ထိုသင်္ခါရ တရားတို့၏ အတ္တကောင်မဟုတ်ခြင်း အစဉ်
အလာ နိယာမသဘောသည်၊ ဌိတာဝ=သာ၊ သဗ္ဗေ=အားလုံးကုန်သော၊ ဓမ္မာ
=ရုပ်နာမ်တရားတို့သည်၊ အနတ္တာ=အသက်ရှင် အတ္တကောင်မဟုတ်ကုန်၊
(အလိုအတိုင်း ဖြစ်စေနိုင်သော အနှစ်သာရ အမာခံ အတ္တကောင်မဟုတ်ကုန်)
တံ-ထိုအနတ္တ သဘောကို၊ ဝါ=ထိုအနတ္တသဘောသို့၊ တထာဂတော ။
အဘိသမေတွာ-ပြီး၍၊ သဗ္ဗေ=ကုန်သော၊ ဓမ္မာ=တို့သည်၊ အနတ္တာ=ကုန်၊
ဣတိ=ဤသို့၊ အာစိက္ခတိ=၏၊ ဒေသေတိ ။ပ။ ဥတ္တာနီကရောတိ=၏၊
ဣတိ=ဤသို့ (အဝေါစ=မိန့်တော်မူပြီ) စတုတ္ထ-၄ခု မြောက်သုတ်တည်း။
7
၅-ကေသကမ္ဗလသုတ်
၁၃၈။ . ဘိက္ခဝေ=ရဟန်းတို့၊ သေယျထာပိ=ဥပမာပြရလျှင်ကား၊
ယာနိကာနိစိ=အားလုံးစုံကုန်သော၊ ကန္တာဝုတာနံ= ချည်မျှင်တို့ဖြင့် ရက်အပ်
ကုန်သော၊ ဝတ္ထာနံ=အဝတ်တို့သည်၊ ဆဋ္ဌိဝိဘတ်ကို ပဌမာအနက်၌သက်]
(သန္တိ=ရှိကုန်၏) တေသံ=ထိုအဝတ် အားလုံးတို့တွင်၊ ကေသကမ္ဗလော= လူ