## PAGE 624 သည်၊ အစ္စန္တ နိဋ္ဌော = ကုန်ခန်းပျက်စီးခြင်း အပိုင်းအခြားကို ကျော်လွန်သော အပြီးသတ်နိဗ္ဗာန်တရားရှိသည်၊ ဝါ=မပျက်မယိုင် မြဲခိုင်တည်တံ့သော အပြီးသတ် စခန်း နိဗ္ဗာန်နန်းရှိသည်၊ အစ္စန္တ ယောဂက္ခေမီ=မပျက်မယိုင် မြဲခိုင်စွာသာလျှင် ယောဂလေးဖြာ၊ ဘေးကုန်ရာ နိဗ္ဗာန်ရှိသည်၊ အစ္စန္တ ဗြဟ္မစာရီး မပျက်မယိုင် မြဲခိုင်စွာသာလျှင် မြတ်သောအရိယမဂ် အကျင့်ကိုကျင့်သည်၊ အစ္စန္တ ပရိယော သာနော=ခိုင်မြဲသော အပြီးအဆုံး နိဂုံးချုပ်တရားရှိသည်။ (မဂ္ဂဗြဟ္မစရိယ၏ အဆုံးဖြစ်သော အရဟတ္တဖိုလ်တရားနှင့် ဝဋ်ဒုက္ခ၏ အဆုံးဖြစ်သော နိဗ္ဗာန်တရား တည်းဟူသော ခိုင်မြဲသော အထွတ်အထိပ် လမ်းဆုံးပန်းတိုင်ရှိသည်) ဒေဝ မနုဿာနံ=နတ်လူတို့တွင်၊ ဝါ=တို့ထက်၊ သေဋ္ဌော=မြတ်သောပုဂ္ဂိုလ်သည်၊ ဟောတိ=ဖြစ်၏။ ကတမေဟိ=အဘယ်မည်ကုန်သော၊ တီဟိ-ကုန်သော၊ (ဓမ္မေဟိ=တို့နှင့်၊ သမန္နာဂတော=သော၊ ဘိက္ခု=သည်၊ အစ္စန္တနိဋ္ဌော။ပ။ သေဋ္ဌောသည်၊ ဟောတိ=ဖြစ်သနည်း) အသေက္ခေန=ရဟန္တာတို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော၊ ဝါ- ရဟန္တာတို့၏ သန္တာန်၌ဖြစ်သော၊ သီလက္ခန္ဓေန-သီလအစုအဝေးနှင့်လည်း ကောင်း၊ ဝါ=သီလဂုဏ်နှင့်လည်းကောင်း၊ အသေက္ခေန=သော၊ သမာဓိက္ခန္ဓေန သမာဓိအစုအဝေးနှင့်လည်းကောင်း၊ ဝါ = သမာဓိဂုဏ်နှင့်လည်းကောင်း၊ အသေက္ခေန=သော၊ ပညာက္ခနွေ=ပညာအစုအဝေးနှင့်လည်းကောင်း၊ ဝါ=ပညာ ဂုဏ်နှင့်လည်းကောင်း၊ (သမန္နာဂတော=သော၊ ဘိက္ခု=သည်၊ အစ္စန္တ နိဋ္ဌာ။ပ။ သေဋ္ဌော-သည်၊ ဟောတိ=၏) ဘိက္ခဝေ=တို့၊ တီဟိ=ကုန်သော၊ ဣမေဟိ ဓမ္မေဟိ=ဤတရားတို့နှင့်၊ သမန္နာဂတော=သော၊ ဘိက္ခု=သည်၊ အစ္စန္တ နိဋ္ဌော= သည်။ပ။ သေဋ္ဌော=သည်၊ ဟောတိ-၏၊ ဣတိ=ဤသို့၊ (အဝေါစ-မိန့်တော်မူပြီ) ဧကာဒသည်။ ၁။ အန္တနိဋ္ဌော ။ ။ အစ္စန္တ =အတိ+အန္တ ။ အန္တ =(ကုန်ခန်း ပျက်စီး ခြင်းဟူသော) အပိုင်းအခြားကို+အတိ (အတိက္ကန္တ )=ကျော်လွန်သော+ နိဋ္ဌာ= အပြီးသတ်နိဗ္ဗာန်တရား။ အစ္စန္တနိဋ္ဌာတိ အန္တ အတိတတ္တာ အစ္စန္တ သင်္ခါတံ အဝိနာသံဓမ္မံ နိဗ္ဗာနံ နိဋ္ဌာ အဿာတိ အစ္စန္တ နိဋ္ဌာ။ ဣမိနာ နယေန သေသ ပဒါနိ ဝေဒိတဗ္ဗာနိ။ အင်္ဂုတ္တိုရ် ဋ္ဌ (တ၊ ၃၄၄) နောက်ဆုံးပုဒ်၏ “အစ္စန္တ”ကိုလည်း ဤအတိုင်း သဒ္ဒတ္ထဆိုနိုင်၏။ ## PAGE 625 ၁၄၅ (စာပိုဒ်)။ ၁၂’ဒုတိယမောရနိဝါပသုတ်။ ။ ဣဒ္ဓိပါဋိဟာရိယေန= တန်ခိုးဟူသော ပြာဋိဟာနှင့်လည်းကောင်း၊ [စာပိုဒ်(၆၁)သင်္ဂါရဝသုတ်ကြည့်ပါ] အာဒေသနာပါဋိဟာရိယေန=သူတပါး၏ စိတ်ကိုသိ၍ ညွှန်ပြပြောဟောခြင်း ဟူသော ပြာဋိဟာနှင့်လည်းကောင်း၊ အနုသာသနီပါဋိဟာရိယေန= မြတ်စွာ ဘုရားနှင့် သာဝကတို့ အမြဲမပြတ် ဟောကြားအပ်သော အဆုံးအမ တရား ဒေသနာဟူသော ပြာဋိဟာနှင့်လည်းကောင်း၊ (သမန္နာဂတော=သော၊ ဘိက္ခု -သည်၊ အစ္စန္တနိဋ္ဌော။ပ။ ဒေဝမနုဿာနံ=တို့တွင်၊ ဝါ=တို့ထက်၊ သေဋ္ဌော=သည်၊ ဟောတိ=၏) ဘိက္ခဝေ=တို့၊ တီဟိ=ကုန်သော၊ ဣမေဟိ ဓမ္မေဟိ=တို့နှင့်၊ သမန္နာဂတော=သော၊ ဘိက္ခု-သည်၊ အစ္စန္တိ နိန္ဒော။ပ။ သေဋ္ဌော ဟောတိ=၏၊ ဣတိ (အဝေါစ) ဒွါဒသမံ။ ၁၄၆ (စာပိုဒ်)။ ၁၃’တတိယမောရနိဝါပသုတ် ။ ။ သမ္မာဒိဋ္ဌိယာ= ဖလသမာပတ်၏ အကြောင်းဖြစ်သောမှန်ကန်သော ဉာဏ်အမြင်နှင့်လည်း ကောင်း၊ သမ္မာဉာဏေန=မှန်ကန်သောဖိုလ်ဉာဏ်နှင့်လည်းကောင်း၊ သမ္မာဝိ မုတ္တိယာ= (ထိုဖိုလ်ဉာဏ်မှကြွင်းသော) မှန်ကန်သော ဖလသမာပတ်ဝိမုတ္တိနှင့် လည်းကောင်း၊ (သမန္နာဂတော=သော၊ ဘိက္ခု။ပ။ သေဋ္ဌော ဟောတိ)။ပ။ တေရသမံ-၁၃-ခုမြောက်သုတ်တည်း၊ စတုတ္ထော=လေးခုမြောက်သော၊ ဇီဝဝဂ္ဂေါ-ယောဓာဇီဝဝဂ်တည်း။ (၁၅) ၅-မင်္ဂလဝဂ် ၁-အကုသလသုတ် ၁၄၇။ ဘိက္ခဝေ=တို့၊ တီဟိ=သုံးပါးကုန်သော၊ ဓမ္မေဟိ=တရားတို့နှင့်၊ သမန္နာဂတော=ပြည့်စုံသောသူကို၊ အာဘတံ=တနေရာရာသို့ဆောင်ယူ၍၊ နိက္ခိတ္တော ယထာ=ချထားအပ်သကဲ့သို့၊ ဧဝံ-ဤအတူ၊ (အတ္တနော=မိမိ၏၊ ကမ္မုနာ=အကုသိုလ်ကံသည်) နိရယေ=ငရဲ၌၊ နိက္ခိတ္တော=ချထားအပ်သည်သာ၊ ဝါ=ချထားခံရတော့သည်သာ၊ ကတမေဟိ=အဘယ်မည်ကုန်သော၊ တီဟိ= သုံးပါးကုန်သော၊ (ဓမ္မေဟိ=တရားတို့နှင့်၊ သမန္နာဂတော=ပြည့်စုံသောသူကို၊ အာဘတံ=၍၊ နိက္ခိတ္တော ယထာ=ကဲ့သို့၊ ဧဝံ=တူ၊ အတ္တနော=၏၊ ကမ္မုနာ =အကုသိုလ်ကံသည်၊ နိရယေ-၌၊ နိက္ခိတ္တော=ချထားအပ်သနည်း။) အကုသ လေန=အကုသိုလ်ဖြစ်သော၊ ကာယကမ္မန=ကာယကံနှင့်လည်းကောင်း၊ ဝါ= ## PAGE 626 ကာယဒွါရဖြင့် ပြုလုပ်အပ်သော စေတနာကံသုံးပါးနှင့်လည်းကောင်း၊ အကုသ လေန=သော၊ ဝစီကမ္မနှ=ဝစီကံနှင့်လည်းကောင်း၊ ဝါ=ဝစီဒွါရဖြင့်ပြုလုပ် အပ်သော စေတနာကံလေးပါးနှင့်လည်းကောင်း၊ အကုသလေန=သော၊ မနော ကမ္မေန=မနောကံနှင့်လည်းကောင်း၊ ဝါ=မနောဒွါရဖြင့်ပြုလုပ်အပ်သော စေတနာ ကံသုံးပါးနှင့်လည်းကောင်း၊ (သမန္နာဂတော=ပြည့်စုံသောသူကို၊ အာဘတံ-၍၊ နိက္ခိတ္တော ယထာ=ကဲ့သို့။ပ။ နိရယေ-၌၊ နို့က္ခိတ္တော=ချထားအပ်သည်သာ) ဘိက္ခဝေ=တို့၊ တီဟိ=ကုန်သော၊ ဣမေဟိ ဓမ္မေဟိ=တို့နှင့်၊ သမန္နာဂတော=သူကို၊ အာဘတံ=၍။ပ။ နိရယေ=၌၊ နိက္ခိတ္တော=သာ။ ဘိက္ခဝေ=တို့၊ တိဟိ=ကုန်သော၊ ဓမ္မေဟိ=တို့နှင့်၊ သမန္နာဂတော= သူကို၊ အာဘတံ-၍၊ နိုက္ခိတ္တော ယထာ=ကဲ့သို့၊ ဧဝံ=ဤအတူ၊ (အတ္တနော= မိမိ၏၊ ကမ္မုနာ=ကုသိုလ်ကံသည်) သဂ္ဂ=နတ်ပြည်၌၊ နိက္ခိတ္တော=ချထားအပ် သည်သာ၊ ကတမေဟိ တီဟိ-အဘယ်သုံးပါးသောတရားတို့နှင့်နည်း၊ ကုသ လေန=ကုသိုလ်ဖြစ်သော၊ ကာယကမ္မန=နှင့်လည်းကောင်း၊ ဝါ=လည်းကောင်း ။ပ။ ကုသလေန-သော၊ မနောကမ္မန=နှင့်လည်းကောင်းတည်း၊ ဝါ=လည်း ကောင်းတည်း၊ ယခင်အတိုင်း နောက်ကပုဒ်တွေ လိုက်ပေးလိုက လိုက်ပေးပါ] ဘိက္ခဝေ=တို့၊ တီဟိ=ကုန်သော၊ ဣမေဟိ ဓမ္မေဟိ=ဤတရားတို့နှင့်၊ သမန္နာ ဂတော=ကို၊ အာဘတံ=၍။ပ၊ သဂ္ဂေ-၌၊ နိက္ခိတ္တော=သာ။ ဣတိ (အဝေါစ) ပဌမံ။ ၁၄၈ (စာပိုဒ်)။ ၂-သာဝဇ္ဇသုတ် ။ ။ သာဝဇ္ဇေန=အပြစ်ရှိသော ကာယကမ္မန=ကာယကံနှင့်လည်းကောင်း၊ ဝါ=လည်းကောင်း။ပ။ အနဝဇ္ဇေန =အပြစ်မရှိသော၊ ကာယကမ္မန=နှင့်လည်းကောင်း။ပ။ ဒုတိယံ။ = ၁၄၉ (စာပိုဒ်)။ ၃- ဝိသမသုတ် ။ ။ ဝိသမေန=မညီညာသော၊ ဝါ- လွဲမှားချွတ်ချော်မှုရှိသော၊ ကာယကမ္မေန=နှင့်လည်းကောင်း။ပ။ သမေန=ညီ ညာသော၊ ဝါ=လွဲမှားချွတ်ချော်မှုမရှိသော၊ ကာယကမ္မန=နှင့်လည်းကောင်း ။ပဲ။ တတိယံ။ ၁၅၀ (စာပိုဒ်)။ ၄-အသုစိသုတ် ။ ။ အသုစိနာ-(ကျင်ကြီးသဖွယ်) မစင်ကြယ်သော၊ ကာယကမ္မန=နှင့်လည်းကောင်း။ပ။ သုစိနာ=စင်ကြယ် သန့်ရှင်းသော၊ ကာယကမ္မန။ပ။ စတုတ္ထ။ ၁၅၁ (စာပိုဒ်)။ ၅’ပဌမခတသုတ် ။ ။ ဘိက္ခဝေ=တို့၊ တိဟိ=ကုန်သော၊ ဓမ္မေဟိ’တို့နှင့်၊ သမန္နာဂတော=ပြည့်စုံသော၊ ဗာလော=ဉာဏ်ပညာကင်းလူဖျင်း