## PAGE 636 မေတ္တာတရား၌။ပ။ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကော=မှားယွင်းသော အယူရှိသည်။ပ။ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိယာ =မှားယွင်းသောအယူ၌။ပ။ သမ္မာဒိဋ္ဌိကော= မှန်ကန်သောဉာဏ်အမြင်ရှိသည်။ပ။ သမ္မာဒိဋ္ဌိယာ= မှန်ကန်သော ဉာဏ်အမြင်၌။ပ။ ကမ္မပထပေယျာလံ=ကမ္မပထ၏ မြှုပ်ကွက်သည်၊နိဋ္ဌိတံ=ပြီးပြီ။ (၁၈) ၈-ရာဂပေယျာလ ၁၈၄။ ဘိက္ခဝေ=ရဟန်းတို့၊ ရာဂဿ=ကာမဂုဏ်ငါးပါး၌ တပ်မက် သော ရာဂကို၊ အဘိညာယ=အထူးသိခြင်းငှာ၊ တယော=သုံးမျိုးကုန်သော၊ ဓမ္မာတရားတို့ကို၊ ဘာဝေတဗ္ဗာ=ဖြစ်ပွားစေထိုက်ကုန်၏။ ကတမေ= အဘယ် မည်ကုန်သော၊ တယော=ကုန်သော၊ (ဓမ္မာ=တို့ကို၊ ဘာဝေတဗ္ဗာ=ဖြစ်ပွား စေထိုက်ကုန်သနည်းဟူမူ) သုညတော=မြဲ၏ဟု နှလုံးသွင်းခြင်းမှ ဆိတ်သုဉ်း သော၊ သမာဓိဝိပဿနာ သမာဓိကိုလည်းကောင်း၊ အနိမိတ္တာ=မြဲ၏ဟုရှုသော အမှတ်အသား မရှိသော်၊ သမာဓိ-ဝိပဿနာ သမာဓိကိုလည်းကောင်း၊ အပ္ပ ဏိဟိတော=မြဲ၏ဟူသော စွဲလမ်းတောင့်တမှု မရှိသော၊ သမာဓိ=ဝိပဿနာ သမာဓိကိုလည်းကောင်း၊ (ဘာဝေတဗ္ဗာ=ဖြစ်ပွားစေထိုက်ကုန်၏) ဘိက္ခဝေ=တို့၊ ရာဂဿ=ကိုး အဘိညာယ=ငှာ၊ တယော=ကုန်သော၊ ဣမေ ဓမ္မာဤ တရားတို့ကို၊ ဘာဝေတဗ္ဗာ=ကုန်၏။ မျဉ်းကြောင်းအောက်မှ ပါဠိများကိုလည်း အနက်ပေးဦးအံ့’ သဝိတက္က သဝိစာရော=ဝိတက်နှင့်လည်း တကွဖြစ်, ဝိစာရနှင့်လည်း တကွဖြစ်သော၊ သမာဓိ=ဈာန်သမာဓိကိုလည်းကောင်း၊ အဝိတက္ကဝိစာရမတ္တော =ဝိတက်မရှိမူ၍ ဝိစာရဟူသော အတိုင်းအတာ ပမာဏရှိသော၊ သမာဓိ=ဈာန် သမာဓိကိုလည်းကောင်း၊ အဝိတက္က အဝိစာရော=ဝိတက်လည်းမရှိ, ဝိစာရလည်း မရှိသော၊ သမာဓိ=ဈာန်သမာဓိကိုလည်းကောင်း (ဘာဝေတဗ္ဗာ=ကုန်၏။ပ။) = ဘိက္ခဝေ=တို့၊ ရာဂဿ=ကို၊ ပရိညာယ=ပိုင်းခြားသိခြင်းငှာ။ တယော =ကုန်သော၊ ဓမ္မာ=တို့ကို၊ ဘာဝေတဗ္ဗာ=ကုန်၏၊ ထို့နောက် “ကာမေ တာ? သုညတော သမာဓိ” စသည်ဖြင့် ဆိုပါ]။ ဘိက္ခဝေ=တို့၊ ရာဂဿ=ရာဂ၏၊ ပရိက္ခယာယ=ကုန်ခန်းခြင်းငှာ၊ တယော=ကုန်သော၊ ဓမ္မာ။ပ။ ရာဂဿ=ကို၊ ပဟာနာယ-ပယ်ခြင်းငှာ။ပ။ ရာဂဿ=၏၊ ခယာယ= ကုန်ခန်း ခြင်းငှာပ။ ရာဂဿ=၏၊ ဝယာယ=ပျက်စီးခြင်းငှာ။ပ။ ဝိရာဂါယ= ကင်းကွာ ## PAGE 637 ၈-ရာဂပေယျာလ ပျောက်ပျက်ခြင်းငှာ။ပ။ နိရောဓာယ=ချုပ်ငြိမ်းခြင်းငှာ။ပ။ ရာဂဿ=ကို စာဂါယ=စွန့်လွှတ်ခြင်းငှာ။ပ။ ပဋိနိဿဂ္ဂါယ=တဖန်စွန့်လွှတ်ခြင်းငှာ။ပ။ ဘိက္ခဝေ=တို့၊ ဒေါသဿ=ဒေါသကို၊ အဘိညာယ=ငှာ၊ တယော ဓမ္မာ။ပ။ ပရိညာယ်=ငှာ၊ စသည်ဆိုပါ]။ပ။ မောဟဿ=မောဟကို။ပ။ ကော ဓဿ=စိတ်ဆိုးခြင်းကို။ပ။ ဥပနာဟဿ=ရန်ငြိုးဖွဲ့ခြင်းကို။ပ။ မက္ခဿ= သူ တပါးဂုဏ်ကျေးဇူးကို ချေဖျက်ခြင်းကို၊ [ဒုကနိပါတ်စာပိုဒ် (၁၈၁) စသည်နှင့် (၂၃၁)ကိုလည်း ကြည့်ပါ]။ပ။ပဠာသဿ= ကိုယ့်ထက်သာသူ တန်းတူယှဉ်တု, ဂုဏ်ပြိုင်မှုကို။ပ။ ဣဿာယအငြူစူတတ်သော သဘောကို။ပ။ မစ္ဆရိယဿ =ဝန်တိုလျှို့ဝှက်သူအဖြစ်ကို။ပ။ မာယာယ=မိမိအပြစ်ကို ဖုံးကွယ်လှည့်ပတ် မှုကို။ပ။ သာဌေယျဿ-မိမိ၌ မရှိသောဂုဏ်ကို အရှိလုပ်ကာ လွဲမှားစွာပြောဆို သူ၏အဖြစ်ကို၊ ဝါ=စဉ်းလဲကောက်ကျစ်ခြင်းကို။ပ။ ထမ္ဘဿ=ကောဓ, မာန အစွမ်းဖြင့် ကြမ်းတမ်းခက်ထန်ခြင်းကို။ပ။ သာရမ္ဘဿ=သူတပါးထက် နှစ်ဆ, သုံးဆ စသည်တိုးပွား, သာလွန်အောင် ကြိုးစားခြင်းဟူသော မာနကို။ပ။ မာနဿ-မာနကို။ပ။ အတိမာနဿ=လွန်ကဲသောမာနကို။ မဒဿ=မာန်တက် ထောင်လွှားဝင့်ကြွားခြင်းကိုပ။ ပမာဒဿ=မေ့လျော့ခြင်းကို။ပ။ ဣတိ (အဝေါစ) [ဣဒမဝေါစ=စသည်ကို စာပိုဒ်-၁၂၆-သုတ်ကြည့်] ရာဂပေယျာလံ=ရာဂ၏ ဆိုင်ရာမြှုပ်ကွက်သည်၊ နိဋ္ဌိတံ=ပြီးပြီ။ပ။ တိကနိပါတပါဠိ= တိကနိပါတ်ပါဠိ တော်သည်၊ ဝါ=တရားသုံးမျိုး သုံးမျိုးတို့၏ အပေါင်းအစုကို ထည့်သွင်းဖော်ပြရာ အခန်းပါဠိတော်သည်၊ နိဋ္ဌိတာ=ပြီးပြီ။ ဤတိကနိပါတ်အဆုံးတွင် အင်္ဂုတ္တိုရ်ပါဠိတော်နိဿယ ပထမတွဲ ပြီး၏။ ***** ## PAGE 638 နိဿယဆရာ၏ ပတ္တနာဂါထာ ပညိဿရဿ ထေရဿ၊ ဇမ္ဗုဒီပနိဝါသိန္ဒော။ တိကအင်္ဂုတ္တရ’သော၊ သင်္ခတော အတ္ထနိဿယော။ ဝိညူနံ ဟဒယေ နိစ္စံ၊ ယထာ စန္ဒောဝ သောဘတံ။ တမော ဗာခံ ဒဒေါ အာဘံ၊ စိရံ ဓာရေတု သာသနံ၊ ဇမ္ဗူဒီပနိဝါသိနော-ရန့်ကုန်မဟာ၊ နဂရာဝယ်၊ ဘယာကွာဝေး၊ ကမ္ဘာ အေး၌၊ စာရေးကျမ်းပြု၊ ဘိဓာန်မှဖြင့်၊ ဇမ္ဗူဒီပ၊ မည်ရပြောင်ညီး၊ ကျောင်း ဆောင်ကြီး၌၊ မငြီးမငွေ့ ၊ ပျော်မွေ့ ကြာညောင်း၊ ကိန်းအောင်းနေတော်မူသော၊ ပညိဿရဿဆရာခပ်နှိပ်၊ နှုတ်တံဆိပ်ဖြင့်၊ ပညိဿရ၊ ခေါ်ရသာကြည်၊ ဘွဲ့နာမည်ရှိသော၊ ထေရဿ=ကျမ်းစာရေးသား၊ တာဝန်များကို၊ ကြိုးစား ထမ်းရွက်၊ အားတက်ပျော်ရွှင်၊ ထေရ်အရှင်သည်၊ သင်္ခတော=တရားမွေနှစ်၊ ကြွင်းကျန်ရစ်အောင်၊ အားသစ်ကြိုးစား၊ ရေးသားပီပြင်၊ စီရင်အပ်သော၊ တိကအင်္ဂုတ္တရဿ=သုတ်တိုင်းထင်စွာ၊ ကြောင်းအင်္ဂါတို့၊ သုံးဖြာရှိရ၊ တိက ထုတ်ဆို၊ အင်္ဂုတ္တိုရ်ဟု၊ ပင်ကိုထူးခြား၊ တရားရတနာ၊ ဒေသနာတော်၏၊ ဧသော အတ္ထနိဿယော=အနက်အသွယ်သွယ်၊ ဓိပ္ပါယ်ကြွယ်ဝ၊ ခြယ်လှယ် ပြသဖြင့်၊ မြန်မာ့ဋ္ဌကထာ၊ မြန်ဋီကာဟု၊ မည်သာသမိုက်၊ ခေါ်ထိုက်တင့်ဆန်း၊ ဤအဖွင့်ကျမ်းသည်။ ဝိညူနံ=သာသနာသန့်ရှင်း၊ တည်တံ့ခြင်းနှင့်၊ ဌာန်ရင်းမြန်မာ၊ အစဖြာ၍၊ ကမ္ဘာတလွှား စည်ပြန့်ပွားအောင်၊ ကြိုးစားနေ့ည၊ စာချစာသင်၊ ပညာရှင်တို့၏၊ ဟဒယေ=ဤကျမ်းကိုမြင်၊ လွန်သန့်စင်သည့် ကြည်လင်ရွှင်ပြုံး စိတ်နှလုံး၌၊ တမော= အဓိပ္ပါယ်နက်၊ ဖုံးကွယ်ဝှက်၍၊ မလက်ဉာဏ်ရောင် အမိုက်မှောင်ကို၊ ဗာခံ (ဗာဓန္တော)=စိတ်ဓာတ်အတွင်း၊ မကပ်ချဉ်းအောင်၊ ရှင်လင်းပယ်ဖျောက်၊ ကွယ်ပျောက်စေလျက်၊ အာဘုံ=တသုတ်မကျန်၊ ဟုတ်မှန်ထိုးထွင်း၊ အမြင်ရှင်း သည့်၊ ထင်လင်းတန်ဆောင်၊ ဉာဏ်အရောင်ကို၊ ဒဒေါ=ကြည့်ရှုလိုက်တိုင်း၊ မဆိုင်းလက်ငင်း၊ ပေးအပ်နှင်းလျက်၊ ယထာ စန္ဒောဝ=မြေပြင်တဝန်း၊ ငွေစင် သွန်းသို့၊ ပြည့်ဝန်းဝိုင်းစက်၊ ထွန်းပေါ်ထွက်သည့်၊ နှစ်သက်စဖွယ်၊ တင့်တယ် ပဝင်း၊ ငွေလမင်းကဲ့သို့ပင်၊ နိစ္စံ=သင်ယူကြည့်ရှု၊ ပို့ချမှုဖြင့်၊ အားပြုလက်စွဲ၊ အမြဲတွင်တွင်၊ အသုံးဝင်လျက်သာလျှင်၊ သောဘတံ (သောဘတု)=ခုခါ နောက်နှောင်း၊ အချိန်ပြောင်းလည်း၊ အကောင်းဂုဏ်သိန်၊ ရောင်အရှိန်ဖြင့်၊