## PAGE 87

တို့၏။ ပ။ ဗျသနာယ=ငှာ၊ မနုဿခိပ္ပံ မညေ=လူသတ်ပြုံးကဲ့သို ့၊ လူတို့
ကျရောက် သေကျေပျက်စီးဖို့ ထောင်ထားအပ်သော ပြုံးကဲ့သို ့၊ မနုဿာနံ
(ဗျသနာယ သြန္တိတံ) ခိပ္ပံ မနုဿခိပ္ပံါ လောကေ=သတ္တလောက၌၊ ဥပ္ပန္နော=
ဖြစ်လာ၏၊ ဣတိ=ဤသို ့၊ (အဝေါစ=မိန်တော်မူပြီ၊)
၃၁၂။ ဘိက္ခဝေ=တို၊ ဒုရက္ခာတေ=မကောင်းသဖြင့် ဟောကြားအပ်
သော၊ ဝါ=လွဲမှားစွာ ဟောကြားအပ်သော၊ ဓမ္မဝိနယေ=အဆုံးအမတရား၌၊
(မြတ်စွာဘုရား သာသနာတော်၏ အပြင်အပ အဆုံးအမတရား၌) [ဝိနေတိ
ဧတေနာတိ ဝိနယော၊ ဓမ္မော စ သော ဝိနယော စာတိ ဓမ္မဝိနယော=ဆုံးမကြောင်း
တရား] ယော စ=အကြင်ဆရာသည်လည်း၊ သမာဒပေတိ=ကောင်းစွာနာယူ
ကျင့်သုံးစေ၏၊ သံ=ကောင်းစွာ+အာ,ဒါ=နာယူ+ဏာပေ=စေ+တိ=၏ ယဉ္စ=
အကြင်တပည့်ကိုလည်း၊ သမာဒပေတိ=၏၊ ယော စ=အကြင်တပည့်သည်လည်း၊
သမာဒပိတော=ဆရာက ကောင်းစွာနာယူကျင့်သုံး စေအပ်သည်၊ ဝါ=ဆရာက
ဟောပြောဆုံးမအပ်သည်၊ (ဟုတွာ=ဖြစ်၍၊) တထတ္တာယ=ထိုဟောပြော ညွှန်ပြ
ချက်နှင့် ပြည့်စုံသည်အဖြစ်ငှာ၊ ပဋိပဇ္ဇတိ=ကျင့်၏၊ သဗ္ဗေ=အားလုံးကုန်သော၊
တေး-ထိုဆရာတပည့်တို ့သည်၊ ဗဟုံ=များစွာသော၊ အပုညံ=မကောင်းမှုကို၊
ပသန္တိ=မိမိသန္တာန်၌ ဖြစ်ပွားစေကုန်၏၊ တံ-ထိုသို ့ ဖြစ်ပွားစေခြင်းသည်၊
ကိဿ ဟေတု=မူ၊ ဘိက္ခဝေ=တို ၊ ဓမ္မဿ=တရား၏၊ ဝါ=ကို၊ ဒုရက္ခာတတ္တာ
=မကောင်းသဖြင့် ဟောထားအပ်သည် အဖြစ်ကြောင့်တည်း၊ ဣတိ (အဝေါစ)။
၃၁၃။ ဘိက္ခဝေ=တို ့၊ သွာက္ခာတေ=ကောင်းစွာ ဟောကြားအပ်သော၊
ဓမ္မဝိနယေ=(တုတ်, ဓားမပါ) တရားဖြင့် ဆုံးမရာ မြတ်စွာဘုရားသာသနာ
တော်၌၊ [ဓမ္မေန ဝိနယော ဧတ္ထ ဝိနာ ဒဏ္ဍသတ္တေဟီတိ ဓမ္မဝိနယော။ သံယုတ်
ဋီကာ၊ ပ-၈၅၂။ ပ။ သွာက္ခာတတ္တာ=ကောင်းစွာ ဟောထားအပ်သည် အဖြစ်
ကြောင့်တည်း။ ပ။ ၃၁၄–ဒါယကေန=ပေးလှူသော ပုဂ္ဂိုလ်သည်၊ မတ္တာ=အတိုင်း
အတာကို၊ ဇာနိတဗ္ဗာ=သိထားသင့်၏၊ ပဋိဂ္ဂါဟကေန=အလှူခံပုဂ္ဂိုလ်သည်၊
နှော ဇာနိတဗ္ဗာ=သိထားသင့်သည် မဟုတ်၊ (သိထားဖို ့ တာဝန်မရှိ)။ ။
တံ=ထိုသို့ ဖြစ်ခြင်းသည်၊ ပ၊ ၃၁၆’၇။ ယော=အကြင်သူသည်၊ အာရဒ္ဓဝီရိယော
=အားထုတ်အပ်သော လုံ့လရှိ၏၊ သော = ထိုသူသည်၊ ဒုက္ခံ = ဆင်းရဲစွာ၊
ဝိဟရတိ=နေရ၏၊ တံ=ထိုသို ့နေရခြင်းသည်။ ပ။ ကုသိတော’ပျင်းရိ၏။ ပ
သုခံ-ချမ်းသာစွာ။ ပ
-
၃၂၀–၁။ ဘိက္ခဝေ=တို ၊ အပ္ပမတ္တကောပိ=နည်းသော အတိုင်းအတာ
ရှိသည်သော်လည်းဖြစ်သော၊ ဝါ=အနည်းငယ်မျှသော်လည်း ဖြစ်သော၊ ဂူထော
=မစင်ကျင်ကြီးသည်၊ ဒုဂ္ဂန္ဓော=မကောင်းသောအနံ့ ရှိသည်။ ဟောတိ သေယျ
ထာပိ=ဖြစ်သကဲ့သို ့၊ ဘိက္ခဝေ=တို့၊ ဧဝမေဝံ=ပင်၊ အဟံ-ငါသည်၊ အပ္ပမတ္တကပ္ပိ

## PAGE 88

အချိန်ကာလ အနည်းငယ်မျှရှိသည်သော်လည်းဖြစ်သော၊ ဘဝံ=(လူနတ်စသော)
ဘဝပဋိသန္ဓေကို၊ နဝဏ္ဏမိ=မချီးမွမ်း၊ အန္တ မသော= အောက်ထစ်ဆုံးအားဖြင့်၊
အစ္စရာ သင်္ဃာတမတ္တမ္ပိ=လက်ဖျောက် တချက်တီးခိုက်လောက်မျှ ရှည်ကြာသည်
သော်လည်း ဖြစ်သော၊ (ဘဝံ=ဘဝပဋိသန္ဓေကို၊ န ဝဏ္ဏေမိ-မချီးမွမ်း)။ ပ။
မုတ္တံ=ကျင်ငယ်သည်၊ ဒုဂ္ဂန္နံ=သည်၊ ဟောတိ သေယျထာပိ=သို ့ပ။ ခေဠော=
တံထွေးသည်၊ ဒုဂ္ဂန္ဓော-သည်၊ ဟောတိ သေယျထာပိ။ ပ။ ပုဗ္ဗော=ပြည်သည်။
ပ။ လောဟိတံ-သွေးသည်။ ပ။ တတိယော၊ ဝဂ္ဂေါ=တည်း။
၁၆-ဧကဓမ္မပါဠိ၊ ၄-စတုတ္ထဝဂ်
၃၂၂။ ဘိက္ခဝေ=တို့၊ သေယျထာပိ=ကား၊ ဣမသ္မိံ ဇမ္ဗုဒီပေ။ဤ
သပြေကျွန်း၌၊ ဤသပြေပင်အမှတ်အသားဖြင့် ထင်ရှားသောကျွန်း၌။ ဇမ္ဗူယာ
ပညာတော ဒီပေါ ဇမ္ဗုဒီပေါ်] အာရာမရာမဏေယျကံ-ပန်းခြံ သစ်သီးခြံတို့၏
ပျော်မွေ့ဖွယ်ကောင်းကုန်သည် အဖြစ်သည်လည်းကောင်း၊ ဝါ=ပျော်မွေ့ဖွယ်
ပန်းခြံ သစ်သီးခြံသည်လည်းကောင်း၊ [အာရာမ=အာရာမ်၊ ခြံ ဝနရာမဏေယျက်
=တောတို့၏ ပျော်မွေ့ဖွယ်ကောင်းကုန်သည် အဖြစ်သည်လည်းကောင်း၊ ဝါ
=ပျော်မွေ့ ဖွယ်တောသည်လည်းကောင်း၊ ဘူမိရာမဏေယျကံ=မြေပြန် ့မြေညီ
အရပ်တို့၏ … ပျော်မွေ့ဖွယ်ကောင်းကုန်သည် အဖြစ်သည်လည်းကောင်း၊
၁။ အာရာမရာမဏေယျကံစသည်။ ။ ဤပုဒ်တို့၏ နောက်တနည်း
အနက်မှာ သင့်လျော်၍ ပေးရသောအနက်တည်း။ ဝစနတ္ထကိုကား သဒ္ဒါအနေ
အထားသို့လိုက်၍ “ရမိတဗ္ဗာတိ ရမဏီယား ရမဏီယာနံ ဘာဝေါ ရာမဏေယျ
(အျပစ္စည်း)တမေဝ ရာမဏေယျကံ၊ အာရာမာနံ ရာမဏေယျကံ အာရာမရာ
မဏေယျကံ”ဟုပြု။ သဒ္ဒါကျမ်း ဟူသမျှတို့၏ ဘာဝတဒ္ဓိတ်ခန်းတို့၌ကား
“ရာမဏီယကံ”ဟုချည်း ရုပ်စီရင်သည်။ ဥဂ္ဂတံ ကူလံ ဥဿိတဘာဝေါ
: ဧတဿာတိ ဥက္ကလံ=မြင့်တက် မိုမောက်သည်၏ အဖြစ်ရှိသောအရပ်၊ ဝါ=
- မြင့်မောက်သောအရပ်။ ဝိဂတံ အပဂတံ ကူလံ ဧတဿာတိ ဝိကူလံ=ကင်းသော
မိုမောက်သည် အဖြစ်ရှိသောအရပ်၊ ဝါအချိုင့်ဝှမ်းအရပ်။ ဒုက္ခေန ဂစ္ဆိယတေတိ
ဒုက္ခံ၊ ဝိသေသေန ဒုတ္တံ ဝိဒုက္ကံ၊ နဒိနံ ဝိဒုဋ္ဌံ နဒိဝိဒုက္ခံ=မြစ်တို့၏ အထူးခက်ခဲစွာ
သွားအပ်သောအရပ် (မြစ်ပွါးလက်တက်အရပ်)။ တိကနိပါတ်စာပိုဒ် (၅၁)၌ကား
မြစ်အလယ်ကျွန်းကိုယူရ၏။

## PAGE 89

ပေါက္ခရဏိရာမဏေယျကံ=ရေကန်တို့၏ ပျော်မွေ့ဖွယ်ကောင်းကုန်သည်
အဖြစ်သည်လည်းကောင်း၊ ဝါ=ပျော်မွေ့ ဖွယ်ရေကန်သည်လည်းကောင်း၊ အပွ
မတ္တကံ=နည်းသောအတိုင်းအတာရှိ၏။
အထခေါ=စင်စစ်သော်ကား၊ ဥက္ကူလဝိကူလံ=မြင့်မောက်သောအရပ်,
ချိုင့်ဝှမ်းအရပ်လည်းဖြစ်သော၊ နဒီဝိဒုဂံ=အစိတ်စိတ်အမွှာမွှာကွဲသဖြင့် ခက်ခဲစွာ
သွားလာရသော မြစ်မွှာမြစ်ပွားအရပ်လည်းဖြစ်သော၊ ခါဏုကဏ္ဌကဋ္ဌာနံ=
သစ်ငုတ်, ဆူးငြောင့်ပေါများသော အရပ်လည်းဖြစ်သော၊ ပဗ္ဗတဝိသမံ=မညီ
ညာသော တောင်ကုန်းအရပ်လည်းဖြစ်သော၊ ယဒိဒံ (ယံ ဣဒံ ဌာနံ)=အကြင်
အရပ်သည်၊ (အတ္ထိ-ရှိ၏၊) ဧတဒေဝ(ဌာန)=ထိုအရပ်သည်သာ၊ ဗဟုတရံ=သာ၍
များ၏၊ ဘိက္ခဝေ=တို့၊ ဧဝမေဝံ=ဤအတူပင်၊ ယေ (သတ္တာ)=အကြင်သတ္တဝါ
တို့သည်၊ ထလဇာ‘ကြည်းကုန်း၌ ဖြစ်ကုန်၏၊ တေ သတ္တာ=ထိုသတ္တဝါတို့သည်၊
အပ္ပကာ=နည်းပါးကုန်၏၊ အထခေါ=ကား၊ ယေ(သတ္တာ)=တို ့သည်၊ သြဒကာ
=ရေ၌ဖြစ်ကုန်၏၊ ဥဒကေ ဇာတာ သြဒကာ] ဧတေဝ သတ္တာ=ထိုသတ္တဝါတို့
သည်သာ၊ ဗဟုတရာ=သာ၍များကုန်၏။
၃၂၃။ ဘိက္ခဝေ = တို ့၊ ဧဝမေဝံ = ပင်၊ ယေ(သတ္တာ) -တို ့သည်၊
မနုသေသု=လူတို့၌၊ ပစ္စာဇာယန္တိ=ဖြစ်ကုန်၏၊တေ သတ္တာ=တို့သည်၊ အပ္ပကာ
=ကုန်၏၊ အထခေါ=ကား၊ ယေ(သတ္တာ)=တို့သည်၊ မနုသေဟိ=လူတို့မှ၊
အညတြ=အခြားသော အပါယ်လေးဘုံသားတို့၌၊ ပစ္စာဇာယန္တိ=ဖြစ်ကုန်၏၊
ဧတေဝ သတ္တာ=သာ၊ ဗဟုတရာ ပ။ ယေ (သတ္တာ)=တို ့သည်၊ မဇ္ဈိမေသု=
အလယ်ပိုင်းဖြစ်ကုန်သော၊ ဇနပဒေသု=(ပတိရူပဒေသဖြစ်သော) ဇနပုဒ်တို့၌၊
ပစ္စာဇာယန္တိ=၏၊ တေ သတ္တာ အပ္ပကာ၊ အထခေါ ယေ(သတ္တာ)=တို ့သည်၊
ပစ္စန္တိမေသု=(ပတိရူပဒေသ၏) အစွန့်အဖျား၌ ဖြစ်ကုန်သော၊ ဇနပဒေသု=
ဇနပုဒ်တို့၌၊ အဝိညာတာရေသု = မသိနားမလည်ကုန်သော၊ မိလက္ခသု
မိလက္ခလူရိုင်းတို့၌၊ ပစ္စာဇာယန္တိ=၏၊ ဧတေဝ သတ္တာ ဗဟုတရာ။ ။
=
၃၂၄။ ယေ(သတ္တာ)=တို ့သည်၊ ပညဝန္တော=ပညာရှိကုန်၏၊ (ကမ္မဿ
ကတာပညာ, ဈာနပညာ, ဝိပဿနာပညာ, မဂ်ပညာ,ဖိုလ်ပညာ ရှိကုန်၏)
အဇဠာ=ထုံထိုင်းဖျင်းအသူ မဟုတ်ကုန်၊ အနေဠမူဂါ=ခံတွင်းမှ လျောကျသော
အာရည်တံထွေး မရှိကုန်၊ မုခတော ဂလတီတိ မုခါ၊ ဧဠာ မုခါ ယေသန္တ
ဧဠမူဂါး မုခကို မူဂပြု၊ န ဧဠမူဂါ အနေဠမူဂါ] သုဘာသိတဒုဗ္ဘာသိတဿ
=ကောင်းစွာပြောအပ်သော စကား, မကောင်းသဖြင့် ပြောအပ်သောစကား၏၊
အတ္ထိ-အနက်အဓိပ္ပါယ်ကို၊ အညာတုံ=သိခြင်းငှာ၊ ပဋိဗလာ=စွမ်းနိုင်ကုန်၏၊
တေ သတ္တာ အပ္ပကာ၊ အထခေါ် ယေ (သတ္တာ) ဒုပ္ပညာ=ပညာမရှိကုန်၊ ဇဠာ
ယေ
ထုံထိုင်းဖျင်းအကုန်၏၊ ဧဠမူဂါ=ခံတွင်းမှ လျောကျသောအာရည် တံထွေး