## PAGE 319

ခြင်း၌၊ ယော ဇီဝိတမဒေါ=အကြင် အသက်ရှင်ခြင်းကို မှီ၍ မာန်တက်ဝင့်ကြွားခြင်းသည်။ ပ။ ပဟီနံ=ပြီ၊ [ဣတိမလိုဟု ယူဆ၏]

ဘိက္ခဝေ=ရဟန်းတို့၊ မဒါ=မာန်တက်ထောင်လွှားဝင့်ကြွားခြင်းတို့သည်၊ ဣမေကာယောဗ္ဗနမဒေါ=ခြင်းလည်းကောင်း ပ။ ဇီဝိတမဒေါ=ခြင်းလည်းကောင်းတည်း၊ ဘိက္ခဝေ=ရဟန်းတို့၊ ယောဗ္ဗနမဒမတ္တော=ပျိုမျစ်နုနယ် ငယ်ရွယ်သူ အဖြစ်ကိုမှီ၍ မာန်တက်ခြင်းဖြင့် မာန်တက်ဝင့်ကြွားသော၊ အဿုတဝါ=မကြားနားသော၊ ပုထုဇ္ဇနောဝါ=ပုထုဇ္ဇန်သည်လည်း။ ပ။ အာရောဂျျမဒမတ္တော=အနာရောဂျာ မရှိသူ၏ အဖြစ်ကို မှီ၍မာန်တက်ခြင်းဖြင့် မာန်တက်ဝင့်ကြွားသော ပုဂ္ဂိုလ်ပေ။

ဘိက္ခဝေ=ရဟန်းတို့၊ ယောဗ္ဗနမဒမတ္တော=သော၊ ဘိက္ခုဝါဒရဟန်းသည်လည်း၊ သီလံ=(ကောင်းစွာ ခံယူ ကျင့်သုံးအပ်မြဲ ဖြစ်သော) ရဟန်းသီလ သိက္ခာကို၊ ပစ္စက္ခာယ=ပယ်စွန့်၍၊ ဟီနာယ=ယုတ်ညံ့သော လူအဖြစ်ငှာ၊ အာဝတ္တတိ=ပြန်လည်သွား၏။ ပ။ ဣတိ (အဝေါစော=မိန့်တော်မူခြင်း)

ဂါထာ

**ဗျာဓိဓမ္မာ=မကျန်းမမာ နာခြင်းသဘောရှိကုန်သော၊ ဇရာဓမ္မာ=အိုခြင်းသဘောရှိကုန်သော၊ မရဏဓမ္မာ=သေခြင်းသဘောရှိကုန်သော၊ ပုထုဇ္ဇနာ=ပုထုဇ္ဇန် ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်၊ ယထာဓမ္မော=အကြင်သို့သော အိုနာသေခြင်း သဘောရှိကုန်၏။ တထာသန္တာ=ထို အိုနာသေခြင်းသဘောတို့ဖြင့် မလွဲစင်စစ် ဧကန်ဖြစ်နေကြရပါကုန်လျက်သာလျှင်၊ ဇိဂုစ္ဆန္တိ=သူတပါးကို စက်ဆုပ်ရွံရှာကြကုန်၏။ အဟံ=ငါသည်၊ ဧဝံဓမ္မေသု=ဤသို့ အိုနာသေခြင်းသဘောရှိကုန်သော၊ ပါဏိသု=သတ္တဝါတို့၌၊ တံ=ထိုအိုနာသေသူ အခြားလူကို၊ စေ ဇိဂုစ္ဆေယျ=အကယ်၍ စက်ဆုပ်ရွံရှာငြားအံ့၊ ဧဝံဝိဟာရိနော=ဤသို့ ဝဋ်ဒုက္ခအားလုံးကိုပင် စက်ဆုပ်ရွံရှာစွာ နေလေ့ရှိသော၊ မမ=ငါ့အား၊ ဧတံ=ဤသူတပါးကို စက်ဆုပ်ရွံရှာခြင်းသည်၊** [န+ဧတံ=န+ဧတံ] နပတိရူပံ=မသင့်လျော်သည်၊ အဿ=ဖြစ်ရာ၏၊

ဧဝံ=ဤသို့ သူတပါးကို မရွံရှာဘဲ၊ ဝိဟရန္တော=ကရုဏာဖြင့်နေသော ဋီကာအတိုင်း "ပရံ အဇိဂုစ္ဆမာနော"ဟု အဋ္ဌကထာပါဌ် ရှိရမည်။ တနည်း-ဧဝံ=ဤသို့ ပညာဖြင့် ဆင်ခြင်ကာနေခြင်းဖြင့်၊ ဝိဟရန္တော=နေသော] သော အဟံ=ထိုငါသည်၊ နိရုပဓိ=ခန္ဓာစသော ဥပဓိအားလုံးမရှိသော၊ ဓမ္မံ=နိဗ္ဗာန်တရားကို၊ ဉတွာ=သိ၍၊ အာရောဂျျေ စ=ရောဂါကင်းသူ၏ အဖြစ်၌လည်းကောင်း၊ ယောဗ္ဗနဿ စ=ပျိုရွယ်သူ၏ အဖြစ်၌လည်းကောင်း၊ ဇီဝိတဿ စ=အသက်ရှင်ခြင်း၌ လည်းကောင်း၊ ယေ မဒါ=အကြင်မာန်တက် ထောင်လွှား ဝင့်ကြွားခြင်း

## PAGE 320

တို့သည်၊ (သန္တိ=ရှိကုန်၏)၊ အဟံ=ငါသည်၊ နေက္ခမ္မံ=ဝဋ်ဒုက္ခအားလုံးမှ ထွက်မြောက်ရာ နိဗ္ဗာန်၌၊ ခေမဋ္ဌာန်=ဘေးကင်းသော အဖြစ်ကို၊ ဒိဋ္ဌာ=မြင်၍၊ တုံပစ္စည်းသည် တွာပစ္စည်း၏အနက်ကို ဟော၏။ မူကွဲပါဌ်၌ "နေက္ခမ္မံ=ဝဋ် ဒုက္ခအားလုံးမှ ထွက်မြောက်ရာနိဗ္ဗာန်ကို၊ ခေမတော ဘေးကင်း၏ဟူ၍၊ ဒိဋ္ဌံ=မြင်၍"ဟုအနက်ဆို။

သဗ္ဗေ=အားလုံးကုန်သော၊ တေ မဒေ=ထိုသုံးမျိုးသော မာန်တက်ဝင့်ကြွားခြင်းတို့ကို အဘိဘော=လွှမ်းမိုးကျော်လွန်ပြီးပြီ။

နိဗ္ဗာနံ=နိဗ္ဗာန်ကို၊ အဘိပဿန္တော=မြင်ရသော၊ တဿ မေ=ထိုငါ့မှာ၊ ဥဿာဟော=တက်တက်ကြွကြွ ဝီရိယသည်၊ (အင်္ဂါလေးပါးနှင့်ပြည့်စုံသော ဝီရိယနှင့် လေးပါးသော သမ္မပ္ပဓာန် ဝီရိယသည်) အဟုတိ=ဖြစ်ပြီ၊ အဟံ=ငါသည်၊ ဧတရဟိ=ယခုအခါ၌၊ ကာမံ=ဝတ္ထု, ကိလေသာ နှစ်ဖြာသော ကာမတို့ကို၊ ပဋိသေဝေတုံ=မှီဝဲခြင်းငှာ၊ န ဘဗ္ဗော=မထိုက်၊ အနိဝတ္တိ=(ရဟန်းအဖြစ်နှင့် သဗ္ဗညုတဉာဏ်မှ) ဆုတ်နစ်ခြင်းမရှိသည်၊ ဗြဟ္မစရိယပရာယဏော=မြတ်သော အရိယမဂ်အကျင့်ဟူသော မှီခိုအားထားရာ ရှိသည်။ ဘဝိဿာမိ=ဖြစ်ပေတော့အံ့၊ ဣတိ (အဝေါစော)

၁၀-အာဓိပတေယျသုတ်

၄ဝ။ ဘိက္ခဝေ=ရဟန်းတို့၊ အာဓိပတေယျာနိ=အကြီးအကဲမှ ဖြစ်ပေါ်လာသော ဂုဏ်တို့သည်၊ ဝါ=အကြီးအကဲအရာ၌ ထား၍ ဖြစ်ပေါ်လာစေအပ်သောဂုဏ်တို့သည်၊ ဣမာနိ တီဏိ=ဤသုံးမျိုးတို့တည်း။ ပ။ အတ္တာဓိပတေယျံ=မိမိဟူသော အကြီးအကဲမှ ဖြစ်ပေါ်လာသောဂုဏ်လည်းကောင်း၊ ဝါ=မိမိကိုယ်ကို အကြီးအကဲအရာ၌ ထား၍ ဖြစ်ပေါ်လာစေအပ်သော ဂုဏ်လည်းကောင်း၊ လောကာဓိပတေယျံ=သတ္တလောကဟူသော အကြီးအကဲမှ ဖြစ်ပေါ်လာသော ဂုဏ်လည်းကောင်း၊ ဝါ=သတ္တလောကကို အကြီးအကဲအရာ၌ထား၍ဖြစ်ပေါ်လာစေအပ်သော ဂုဏ်လည်းကောင်း၊ ဓမ္မာဓိပတေယျံ

၁။ အဘိဘောမျိုး ။ ယခုစာမူများ၌"အဘိဘောသို့"ဟုပါဌ်ရှိနေ၏၊ "အဘိဘော=လွှမ်းမိုးကျော်လွန်သည်၊ အသို့=ဖြစ်၏"ဟူ၍လည်းပါဌ်ရှိသည့်အတိုင်း ယခင်က အနက်ပြန်ဆိုခဲ့၏၊ သို့သော်"အဘိဘော"ဟု ရုပ်မရှိနိုင်သောကြောင့် သိဝိဘတ်ဖြင့် "အဘိဘော"ဟု ပုရိသာဒိဂိုဏ်းရုပ်မရှိနိုင်၊ အမှန်အားဖြင့်ကား-အနု အဘိရှေးရှိသော ဘူဓာတ် တိဝိဘတ်ဖြင့် "အနူဘောတိ,အဘိဘောတ်"ဟု ရုပ်ရှိသကဲ့သို့ ဤပါဠိတော်၌ "အဘိဘောမိ"ဟုရုပ်ရှိသင့်၏။ အဋ္ဌကထာ၌ "အဘိဘော သမတိက္ကမိ"ဟူ၍ အတိတ်ဝိဘတ်ဖြင့်ဖွင့်သောကြောင့် "အဘိဘောမိ၌ မိဝိဘတ်သည် အတိတကာလိက ဖြစ်သည်ဟု သိနိုင်၏၊ ရှေးနိဿယ၌ "အတီတော=လွန်မြောက်သည်၊ အသိ=ဖြစ်၏"ဟုပါဌ်တမျိုးဖြင့်အနက်ပေးပြီးလျှင် ဋီကာဆရာ အလိုအားဖြင့်ကား "အဘိဘောသို့"ဟုရှိလို၏၊ "အဘိဘော=နှိပ်စက်အပ်သည်၊ အသိ=ဖြစ်၏" ဤသို့သမ္ဗန်ဟု မိန့်ဆိုထား၏။ ထိုရှေးနိဿယအတိုင်း "အတီတောသို့"ဟုရှိလျှင်လည်း ကောင်း၏။
## PAGE 321

[လောကုတ္တရာတရားကိုးပါးဟူသော အကြီးအကဲမှဖြစ်ပေါ်လာသောဂုဏ်လည်းကောင်းတည်း၊ ဝါ=လောကုတ္တရာတရားကိုးပါးကို....လည်းကောင်းတည်း။ ဓမ္မပုဒ်အရ လောကုတ္တရာတရားကိုးပါးကိုသာ အဋ္ဌကထာ၌ ယူထားသည်မှာ ဥက္ကဋ္ဌနိဒ္ဒေသဟု ဋီကာမိန့်၏]

**ဘိက္ခဝေ**=တို့၊ **အတ္တာဓိပတေယျံ**-အတ္တာဓိပတေယျဟူသည်၊ **ကတမဂ္ဂ**=အဘယ်နည်း၊ **ဘိက္ခဝေ**=တို့၊ **ဣဓ**=ဤသာသနာတော်၌၊ **ဘိက္ခု**=ရဟန်းသည်၊ **အရညဂတော ဝါ**=တောအရပ်သို့ရောက်လျှင်လည်းကောင်း၊ **ရုက္ခမူလဂတော ဝါ**=သစ်ပင်အနီးသို့ရောက်လျှင်လည်းကောင်း၊ **သုညာဂါရဂတော ဝါ**=ဆိတ်ငြိမ်သောနေရာကျောင်းသို့ရောက်လျှင်လည်းကောင်း၊ **ဣတိ**=ဤသို့၊ **ပဋိသဉ္စိက္ခတိ**=ဆင်ခြင်၏၊ (ကိန္တိ=အဘယ်သို့၊ ပဋိသဉ္စိက္ခတိ=ဟူမူ)

**အဟံ**=ငါသည်၊ **စီဝရဟေတု**=သင်္ကန်းဟူသော အကြောင်းကြောင့်၊ **အဂါရသ္မာ**=အိမ်မှ၊ ဝါ=အိမ်ရာတည်ထောင်လူ့ဘောင်မှ (**နိက္ခမိတွာ**=ထွက်ခွာခဲ့၍) **အနဂါရိယံ**=ရဟန်းအဖြစ်သို့၊ (အိမ်၌နေထိုင်မှု လူ့အဆင့်အတန်းမြင့်မားကြီးပွားရေးကို ဆောင်နိုင်သော လယ်လုပ် နွားမွေး ကုန်သွယ်ရေးမရှိရာရဟန်းအဖြစ်သို့) **န ပဗ္ဗဇိတော**=ဝင်ရောက်လာသည် မဟုတ်၊ **ပိဏ္ဍပါတဟေတု**=ဆွမ်းဟူသော အကြောင်းကြောင့် (**အဂါရသ္မာ နိက္ခမိတွာ အနဂါရိယံ န ပဗ္ဗဇိတော**=မဟုတ်) **သေနာသနဟေတု**=အိပ်ရာနေရာကျောင်းဟူသော အကြောင်းကြောင့်၊ (**အဂါရသ္မာ။ ပ။ န ပဗ္ဗဇိတော**)

**ဣတိ ဘဝါဘဝဟေတု**-ဤသို့သော သမ္ပတ္တိဘဝငယ်, ဤသို့သော သမ္ပတ္တိဘဝကြီးဟူသောအကြောင်းကြောင့်၊ ဝါ=ထိုထိုနောင်ဘဝ ကြီးပွားချမ်းသာရေးဟူသောအကြောင်းကြောင့်၊ (**အဂါရသ္မာ။ ပ။ န ပဗ္ဗဇိတော**) ဣတိ+ဘဝ+အဘဝ။ **ဣတိ**=ဤသို့သော+**ဘဝ**=အငယ်စားသမ္ပတ္တိဘဝ+**အဘဝ**=အကြီးစား သမ္ပတ္တိဘဝ။ [ဋီကာ၊ ဒု၊ ၂၂၈ (စတုက္ကနိပါတ် စာပိုဒ်-၉)နှင့် ဥပရိပဏ်ဋီကာ (၂၃၈) စသည်တို့၌ အဘဝပုဒ်မှ အ-ကို ဗုဒ္ဓအနက်ဟော ဖွင့်၏၊ ဤသုတ်အဋ္ဌကထာ၌လည်း "ဣတိ ဘဝေါ ဣတိ အဘဝေါ"ဟု ပါဌ်ရှိလျှင် ကောင်းမည်]

**အပိစ ခေါ**=အဟုတ်အမှန်ကား၊ **ဇာတိယာ**=ပဋိသန္ဓေနေခြင်းသည် လည်းကောင်း၊ **ဇရာယ**=သည်လည်းကောင်း။ ပ။ စာပိုဒ်-၃၈-သုတ်ကြည့် **ဥပါယာသေဟိ**=တို့သည်လည်းကောင်း၊ **ဩတိဏ္ဏော**=ဝင်ရောက်အပ်သည်၊ **ဒုက္ခောတိဏ္ဏော**=ဒုက္ခသည် ဝင်ရောက်အပ်သည်၊ **ဒုက္ခပရေတော**=ဒုက္ခသည် အစဉ်လိုက်အပ်သည်၊ **အဟံ**=ဖြစ်၏၊ အပိစ ခေါ်မှိတုန်းက "အမှိ" တည်း **ကေဝလဿ**=အားလုံးသော၊ **ဣမဿ ဒုက္ခက္ခန္ဓဿ**-ဤဝဋ်ဒုက္ခအစုအဝေး၏၊ **အန္တကိရိယာ**=အဆုံးစွန်ကို ပြုခြင်းသည်၊ **အပ္ပေဝ နာမ ပညာယေထ**=ထင်ရှားတန်ကောင်းရာ၏။