## PAGE 131 [ဆောင်] ၁၄။ ရဿ သုံးဖြာ, အာဒီဃာနောက်, ရောက်ရှိ အက္ခရာ, တစ်လုံးမှာသော်, နှစ်လုံးမျှော်, ဒွေဘော် ဆို၍ ပြု။ ၁၅။ ဝဂ် ဒုတိယ, စတုတ္ထ, ရှိက ပ-တ။ ၁၆။ ကြွင်းသည့် အက္ခရာ,ရှိလေရာ, မကွာ တူအောင်ပြု။ ၁၄။ ရဿ ၃ လုံး နောက်၌လည်းကောင်း, အာ ဒီဃ၏ နောက်၌ လည်းကောင်း ရောက်နေ (ရှိနေ) သော အက္ခရာ တစ်လုံးကို ၂ လုံး ဖြစ်အောင် “ ဒွေဘော်လာ”ဟု ဆို၍ ပြုရသည်။ [“ဒွိ–၂ လုံးတို့၏ + ဘာဝ (ဘော်)…အဖြစ်”ဟူသည် နောက်ထပ် တစ်လုံး လာခြင်းတည်း။] ၁၅။ ထိုသို့ ဒွေဘော်ပြုရာ၌ ဝဂ် တစ်ခု တစ်ခု၏ ဒုတိယ (ခ - ဌ - ထ - ဖ) အက္ခရာရှိလျှင် ပဌမ (က, စ, ဋ, တ, ပ) အက္ခရာ ဒွေဘော် လာ၏၊ စတုတ္ထ (ဃ-ဈ- ဎ - ဓ - ဘ) - အက္ခရာ ရှိလျှင် တတိယ (ဂ . ဒ - ဗ) အက္ခရာ ဒွေဘော် လာရသည်။ ၁၆။ ကြွင်းသော အက္ခရာများ ရှိရာ၌ကား ရှိသော အက္ခရာနှင့် တူအောင် ဒွေဘော် လာရ၏။ ဥပမာ- က ရှိလျှင် က ဒွေဘော်လာ,ဂ ရှိလျှင် ဂ ဒွေဘော်လာ, စ ရှိလျှင် ဒွေဘော်လာ, ဤသို့ စသည်ဖြင့် သိပါ။ ## PAGE 132 ပုံစံများ ဣဓပ္ပမာဒေါ ဣဓ+ပမာဒေါ ပက္ကမော ပ+ကမော ဝိပ္ပယုတ္တော ဝိ+ပယုတ္တော သုပ္ပဋိပန္နော သု+ပဋိပန္နော အာ+ကမော[အာကို ရဿပြု။] အက္ကမော ရူပက္ခန္ဓာ ရူပ+ခန္ဓာ နိစ္ဆယော နိ+စယော စဇ္ဈာနပ္ပလော စ+ဈာနလော ယတြဋ္ဌိတံ ယတြ+ဋ္ဌိတံ ယသတ္ထုရော ယသ+ထေရော နိဒ္ဓနော နိ+ဓနော ဈာနပူလော ဈာန+ဖလော နိဗ္ဗယံ နိ+ဘယံ အကွာတော အာ+ခါတော [ရဿလည်း ပြု။] ရုပ်တွက်။ ။ဣဓပ္ပမာဒေါကို “ဣဓ+ပမာဒေါ”ဟု ပုဒ်ဖြတ်, ပဒွေဘော် လာ, ဣဓပ္ပမာဒေါပြီး၏၊’အာ+ကမော၌ ကဒွေဘော် လာ, အာကို အ-ရဿပြု, ပြီး၏၊-ရုပ+ခန္ဓာ၌ ကဒွေဘော် လာ, ရူပက္ခန္ဓော ပြီး၏၊ ဤသို့ဆို၍ ရုပ်တွက်ပါစေ။