## PAGE 169 [ဆောင်] ၁၃။ ထိုတရားလျှင်, အများပင်ဟု, အနက်ရှု “အာလု”ပစ္စည်း သက်။ ၁၃။ အဘိဇ္ဈာစသော ထိုတရား၏ များခြင်းအနက်၌ အာလုပစ္စည်း သက်၏။ (က) အဘိဇ္ဈာလု’များသောအဘိဇ္ဈာ ရှိသူ, [“အဘိဇ္ဈာ+အဿ+ ဗဟုလာ”]။ (ခ) သီတာလု’များသော အချမ်းရှိသူ (အချမ်း မခံနိုင်သူ), နောက်၌ က အက္ခရာလာလျှင် “အဘိဇ္ဈာလုကော” စသည် ဖြစ်၏။] [ဆောင်] ၁၄။ ပဋိဘာဂ, ကုစ္ဆိတနှင့်,နုကမ္ပ သညာ, စသည်မှာ, သက်ပါ က ပစ္စည်း။ ၁၄။ ပဋိဘာဂ (အတူ), ကုစ္ဆိတ (စက်ဆုပ်အပ်), အနုကမ္မ (သနားခြင်း), သညာ(အမည်), ဤသို့ စသော အနက်များ၌ ကပစ္စည်း သက်၏။ (က) ဟတ္ထိကာ-ဆင်နှင့်တူသော အရုပ်တို့ (ဆင်ရုပ်တို့)၊ အဿကာ- မြင်းရုပ်တို့၊ ဂေါဏကာ-နွားရုပ်တို့။ (ခ) သမဏကော-စက်ဆုပ်အပ်သော ရဟန်း(ရဟန်းယုတ်), [“ကုစ္ဆိတော+သမဏော”]၊ မုဏ္ဍကော- စက်ဆုပ်အပ်သော ကတုံး (ခေါင်းတုံး), ကတုံးစုတ်]။ (ဂ) ပုတ္တကော-သနားစဖွယ် သားငယ်, [“အနုကမ္ပိတော+ပုတ္တော"]၊ ဘဋကော’သူခစား (စာရင်းငှား), သညာအနက်၌ ကပစ္စည်း, ရထကော-ရထားငယ်; [“ခုဒ္ဒကော+ရထော”] ခုဒ္ဒကအနက်၌ ကပစ္စည်း။ ## PAGE 170 [ဆောင်] ၁၅။ ကိ' ယ တနှင့်, ဧတနောက်မှာ, ပရိမာဏ, အနက်ပြ, တ္တက-ဝန္တု သက်။ ၁၅။ ကိ-ယ-တ-ဧတ တို့နောင် ပရိမာဏ (အတိုင်းအရှည်) အနက်၌ တ္တကပစ္စည်း, ဝန္တုပစ္စည်း သက်။ (က) ကိတ္တကံ-အဘယ်မျှ အတိုင်းအရှည်ရှိသနည်း, (ဘယ့်လောက် ရှိသနည်း)၊ [“ကိ+ပရိမာဏံ+ယဿ”]၊ ယတ္တကံ-အကြင်မျှ အတိုင်းအရှည် ရှိသည်, (အကြင်မျှလောက် များသည်)၊ တတ္တကံ-ထိုမျှ အတိုင်းအရှည် ရှိသည်, (ထိုမျှလောက် များသည်)၊ ဧတ္တကံ’ဤမျှ အတိုင်းအရှည် ရှိသည်, (ဤမျှလောက် များသည်)။ (ခ) ကီ၀ါ-အဘယ်မျှလောက် . အတိုင်းအရှည် ရှိသနည်း,[“ကိ+ ပရိမာဏံ+အဿ” အနက်၌ ဝန္တုပစ္စည်း၊] ယာဝါ-အကြင်မျှ အတိုင်းအရှည် ရှိသည်၊ တာဝါ-ထိုမျှ အတိုင်းအရှည် ရှိသည်။ မှတ်ချက်။ ။“ဝန္တ နေရာ၌ “အာဝန္တု”ဟုလည်း ဆိုကြသေး၏၊ 66 " [“အာဝတက” ပစ္စည်းသက်၍ “ယာဝတကော, တာဝတကော" ဟုလည်း ရှိသေး၏။] ## PAGE 171 တစ်ချက်, သကတ်နက်, သက်လေ “မယ”တည်း။ ၁၆။ ထိုဖြင့် ပြုအပ် ဟူသော အနက်, ထို့ကြောင့် ဖြစ်ပေါ် ဟူသော အနက်, ထို ပကတိ (အထည်ကိုယ်) ရှိ၏-ဟူသော အနက်, သွတ္ထ (သကတ္ထ) အနက်တို့၌ မယပစ္စည်း သက်၏။ (က) သုဝဏ္ဏမယော-ရွှေဖြင့် ပြုလုပ်အပ်သော ရထား, [“သုဝဏ္ဏေန+ ပကတော”]၊ ဝါ-ရွှေအထည်ကိုယ် ရှိသော ရထား, (ရွှေရထား), [“သုဝဏ္ဏ+ပကတိ+ယဿ”]။ (ခ) ဣဒ္ဓိမယံ-တန်ခိုးကြောင့် ဖြစ်သော သပိတ် သင်္ကန်း, [“ဣဒ္ဓိယာ+ နိဗ္ဗတ္တံ”]၊ မနောမယံ-ဈာန်စိတ်ကြောင့် ဖြစ်သော တန်ခိုး, [“မနုသာ+နိဗ္ဗတ္တံ"]။ (ဂ) ဒါနမယ်-ဒါန, [“ဒါနမေဝ+ဒါနမယံ”]၊ သီလမယံ-သီလ၊ ဘာဝနာမယံ’ဘာဝနာ၊ [သွတ္ထ အနက်၌ မယ ပစ္စည်း သက်။] [ဤ တဒ္ဓိတ်၌ အနက်တစ်မျိုးသာမက, အနက်အများကို ဟောသော ကြောင့် “အနေကတ္ထ (များသော အနက်ရှိသော) တဒ္ဓိတ်” ဟု ,, ခေါ်သည်။] အနေကတ္ထတဒိတ် ပြီး၏။