## PAGE 1 မြန်မာနိုင်ငံ ပဋိ ပတ္တိ သာသနာ ဝင် ရာ calas နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ## PAGE 2 tp : // www . hadownload.com ဗုဒ္ဓ အ သ စာပေ ဧဟိ ပ ဿိ ကော ဟော နေတာ “ ဘုန်းကြီး မဟုတ်ပါဘူး က မိမိ တစ် ။ ဦး တ ပ တည်း ည့် ယောဂီ ထင်မြင် လေး သဘောကျ , ငါး , ဆယ် တာတွေကို ယောက်လောက် လျှောက် ဒီအတိုင်း တွေ့ မြင် ရုံ နဲ့ လဲ တွေ့မြင် ဟော နေပြီ ၊ နေတာ ယခု လဲ မဟုတ်ပါဘူး တစ်ချို့က ။ တွေ့မြင် ယောဂီ တွေ ဆဲ ဖြစ်နေကြ ရာပေါင်းများစွာ တယ် ။ ဒါ့ ကြောင့် ဟော နေတာ ပါ ။ ” ( ၁၃၂၀ ပြည့်နှစ် ဝိပဿနာ ၊ ကျေးဇူးရှင် အခြေခံ တရားတော် မဟာစည် ၊ ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ စာမျက်နှာ - ၁၁၅။ ) တွေကို “ … ညွှန်ကြား ကိုယ်တိုင် တဲ့ အတိုင်း တွေ့ ရပြီး ရှု မှတ် အား ပြီး ရ ဝိပဿနာဉာဏ် ကျေနပ် သွားကြ ထူး တဲ့ မဂ်ဖိုလ် ပုဂ္ဂိုလ်တွေ တရားထူး ဟာ တစ်သိန်း မ က များ လှ ပါပြီ ။ ” ချက်အရ “ ယော အနာ ဟိ ကောစိ ဂါမ် အထိ ဘိက္ခဝေ မဖြစ်သေး ( လ ) အနာ တောင်မှ ဂါမိ တာ သောတာပန် ... အဲဒီ ဝန်ခံ ဖြစ် ဖို ့ မိန့် ကတော့ ကြား သေချာပါတယ် ထားတဲ့ အတိုင်း ။ ဖောင်း ယခု နေ တာ အခါမှာ ပိန် ဒီ တာ သတိပဋ္ဌာန် ကို အ စ ပြုပြီး ဒေသနာတော် ကိုယ် အမူအရာ က ပြ ဆို တွေ ထင်ရှား ကြားမှ ဖြစ်ပေါ် စ သော လာ သဘောတရား တိုင်း ၊ စိတ် အမူအရာ တွေ .. ထင်ရှား တွေ ၊ ခံစားမှုဝေဒနာ ဖြစ်ပေါ်လာ တိုင်း တွေ ၊ မပြတ် မြင် မှ ရှု မျက်မှောက် မှတ် ခြင်း ဖြင့် တွေ့ မြင် တစ်လ သွားကြ နှစ်လ ရတာ ခန့် မျှ များစွာ အားထုတ် ပင် ရှိနေပါပြီ သူတွေ မဂ်ဖိုလ် ” " > နိဗ္ဗာန်ကို ( ကမ္ဘာ့ သာသနာပြု တရားတော်များ - နှာ ၊ ၃၃၊ ၅၀။ ) ## PAGE 3 ဗုဒ္ဓ အ သော ဖ သူတော်ကောင်း ဝတ် ၊ တရား မြတ် လွှမ်း ပတ် ကမ္ဘာ တည် ရမည် ... မူ ပိုင်ရှင် မခေ မ ဝတီ နှင့် မ လာ ဘဝ တီ ( သမီး - မိမိ ခိုင် နှင့် မိမိ လှိုင် ) ## PAGE 4 နဝမ အကြိမ် ၁၉၉၃၊ မေ လ အုပ်ရေ ၂ ဝဝဝ တန်ဖိုး ပုံနှိပ် ထုတ်ဝေ ခွင့် ပြု အမှတ် ၆၆၇/၉၂ ( ၆ ) မျက်နှာဖုံး ပုံ နှိင် ခွင့် ပြု အမှတ် ၃၄ ၉၃ / ( ၄ ) မျက်နှာဖုံး ပန်းချီ စံ တိုး အ ဖုံး နှင့် အတွင်း ရိုက် မိုးကုတ် အော့ ဖ် ဆက် ( ၀၄၉၆၄ ) အမှတ် ၂၂၁ - လမ်း ၄ ဝ ရန်ကုန်မြို့ ။ တိုက် ဂါး အော့ ဖ် စက် ( ၁၄၂၉ ) အမှတ် ၁၅ သု ဒဿန လမ်း ၊ ကျောက် မြောင်း ' ဖုံး -၅၅၅၈၃၅ ထုတ်ဝေသူ ဒေါ် ကြင် မြင့် ( မြဲ - ဝ ၂၀၀၉ ) ဗုဒ္ဓ အမှတ် အသံ ၁၉ စာပေ ( စ ) မြ စံပယ် လမ်း ၊ ( ၈ ) ရပ်ကွက် ၊ မရမ်းကုန်းမြို့နယ် ၊ ရန်ကုန်မြို့ ၊ ဖုန်း -၆၅၂၁၁ ။ ## PAGE 5 : ဗုဒ္ဓ အသံ စာ စဉ် အမှတ် – ၁ မြန်မာနိုင်ငံ ပဋိ ပတ္တိ သာသနာ ဝင် ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ပထမတွဲ ၊ ဒုတိယတွဲ ၊ တတိယတွဲ နှင့် တကွ ပုံ မ နှိပ် ရ သေးသော စတုတ္ထ တွဲ ကို ပါ ပေါင်းစည်း ပြီး အသစ် ထပ်မံ တည်းဖြတ် ပြု ပြင်၍ စီစဉ် ရိုက် နှိပ် သည် ။ ဗုဒ္ဓ အ ညီ စား ပေ ဖြ န့် ချိ ရေး အမျိုးသမီး ပရိယတ္တိ ရန်ပုံငွေအတွက် စာတိုက် ဗူး အမှတ် -၁၃၂၃ ဗဟို စာ တိုက်ကြီး ၊ ရန်ကုန်မြို့ ## PAGE 6 မြန်မာနိုင်ငံ ပဋိ ပတ္တိ သာသနာ ဝင် ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ နိဒါန်း စကား ပထမပိုင်း မြန်မာနိုင်ငံ သာသနာ ဝင် ခရီး တစ် လျှောက် e မဟာစည်ဆရာတော် ဝေဘူဆရာတော် ၁၈၊၄၄၀ ၂၁ ၁။ ပျူနိုင်ငံ ဟန် လင်း ခေတ် ၃၂ ဈာန် ဈာန် အဘိ အဘိ ညာဉ် ညာဉ် ရ ရ ရဟန္တာ ဒိန် ကျောင်း သာ မ အရှင် ဏေ သုမေဓာ ၃၈ 26 ၃၂ သရေခေတ္တရာ ခေတ် ၄ ဝ ဝိပဿနာ ရဟန္တာ နှင့် ရှု ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ရာ မှ အင်း ဝိဇ္ဇာ ဖြစ် ခဲ့ရသော ရှင် ဥတ္တ မသိ ရီ å ၄၁ ၄ ၃။ သထုံ ခေတ် ၄၃ အရှင် စံ ပတိ မထေရ် ၄၃ ဈာန် အဘိ ညာဉ် ရ ပြာ ဏ ဒ ဿီ မထေရ် ´ ၄၄ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 7 ၄။ ပုဂံခေတ် ၅ ဝ ရှင်အရဟံ ပံ့ သု ကူ မထေရ် မထေရ် ၅ ၅၄ ဝ ပေါင် ငှက် ပစ် လောင် တောင် ရှင် အရှင် ကဿပ ပဏ္ဍိတ မထေရ် ၅၈ ပုဂံခေတ် ကမ္မဋ္ဌာန်း ကျမ်းပြု အရိယာ ပုဂ္ဂိုလ်များ Go ၆၅ ( နာ ဂုဏ် ငယ် ၊ နာ ဂုဏ် ကြီး ) ဒိ သာ ပြာ မုက် ဆရာတော် ( ဦး ကျည် ပွေ့ ) နှင့် ကူ ဗ လေ ခန် ဘုရင်ကြီး GG နန်း တောင်း များ ဆရာ နှင့် တက် သေး ကြီး ၆၉ ၅။ ပင်းယ ခေတ် ၇ ဝ ရှင် ဒိဗ္ဗ စက် ရဟန္တာ ထွေး ကို ၇ ရေ ငုံ ဆရာ တ ပ ည့် ( မဏိ မဉ္ဇူ ဆရာတော် ) အ ၇၂ သမိုင်း က ပေးသော မြန်မာ တို ့ တာဝန် ၇၆ ဈာန် ဘုရား အဘိ ပွ င့် ရာ ညာဉ် အိန္ဒိယ ရ အညာ နိုင်ငံ၌ တ အ ကုဏ္ဍည်း ဘ ယ့် မထေရ် ကြောင့် သာသနာ ၇၉ ကွယ် ပျောက် ခဲ့ သနည်း 3. Gu 1 အင်းဝခေတ် ၈၉ တက် သေး သူ မြတ် နှင့် ပု ခန်း ကြီး ကို ရင် သုမေဓာ ၈၉ ရွှေဥမင် နှင့် တောင်ဖီလာ ဆရာတော် ၉၁ ဒုတိယပိုင်း ယောဂီ တိုင်း အတွက် ရှေး ဦး မှတ်ဖွယ် ၁ ဝ ၃ ၇။ ကုန်းဘောင်ခေတ် ၁၁၂ စ တု ဂီရိ - တောင် လေးလုံး ဆရာတော် ညီနောင် ၁၁၂ - နဝမ အကြိမ် ## PAGE 8 မာတိကာ ဈာ အင်းဝ န လာ မြို့ ဘီ ရဟန္တာ အရှင် မု နိန္ဒ အရှင် ဃော သဒ္ဓမ္မာ သ နှင့် လင်္ကာ အရှင် ရ ဂမ္ဘီ သာရ ၁၂၀ ၁၂၄ မိုး ပဋိ ပတ္တိ ထိ အရှင် သာသနာ ဝိ သုဒ္ဓါ စာ ၏ ရ ရတနာပုံ ခေတ် ရာဇဝင် နောက်ခံ များ ၁၂၉ ၁၃၃ 01 မန္တ လေး ခေတ် ၁၃၄ ရာဇ ဂုရု ဆရာတော်ကြီး တော ထွက် ခန်း ၁၃၇ သီး လုံး ဆရာတော် နှင့် ကင်း တော ရ ဆရာတော် ၁၄၄ ၁၅၆ ထွဋ် ရဟန္တာ ခေါင် နှစ်ကိုယ်ခွဲ ဆရာတော် နှင့် အိပ်မက် ရဟန္တာ ၁၇၆ အသက် တစ်ရာ ရှည် သော ရဟန္တာ ဦး သာ ရွှန်း ( ဦး က ဝိန္ဒ ) ၁၈၂ ပိန္နဲ ကွင်း ဆရာတော် ဦး ကလျာ ဏ ၁၉၆ ရေစကြို ဂူ ဖြူ တော ရ ဆရာတော် ၁၉၈ ပုသိမ် မိ ဂ ဒါ ရုံ ဆရာတော် ၂၀၁ ဘုန်းတော်ကြီး ဦး သီလ ၂ ဝ ၈ တတိယပိုင်း တိုက်ဆိုင် လာသော ကျေးဇူး တုံ ့ ဖွယ် ၂၄၆ ဒေး ပခုက္ကူ စွန် ပါ ဆရာတော် တောင်မှ ဦး ဈာန် ကြည် အဘိ ညာဉ် ရ ပုဂ္ဂိုလ် ထူး နှစ် ပ ၊ း ၂၄၈ ( ဆရာ သက်ကြီး ဟောပြောချက် ) ၂၆၆ လယ်တီဆရာတော် ၂၇၉ လှေ စစ်ကိုင်းတောင်ရိုး သင်း မင်း ကျောင်း မဟာဂန္ဓာရုံ ဆရာတော် ကျောင်း ဆရာတော် ၃၃၂ ၃၄၆ ပြည် အင်ကြင်း မြောင် နှင့် နိဗ္ဗိန္ဒ ဆရာတော် - ၃၆ ဝ ကြောင် ပန်း တော ရ ဆရာတော် ၃၆၅ ညောင် လွန် တော ရ ဆရာတော် ၃၇၄ သထုံ ရွှေတောင် ဇေ တ ဆရာတော် ဝန် ဆရာတော် ဦး တိက္ခိန္ဒိ ယ ၄၁၈ ၄၅၈ သေက္ချ တောင် ဆရာတော် ဦး တိ လောက ၄၆၂ မိုးညှင်း တော ရ ကိုယ်တော် ကြီး ၄၈၂ ပုံ ဝ မ အကြိမ် ## PAGE 9 သိမ် တောင် - အင်း မ ကြီး တော ရ ဆရာတော် ၅ ဝ ၄ စွန်းလွန်းဆရာတော် ဝဋ် ကြီး လှသော ရဟန္တာ ဦး က ဦး ဝိ မဏိ သာရ ၅၁၀ ၅၅၉ ကန္နီ ရွှေ သိမ် တော် တော ရ ဆရာတော် ၅၇၆ သိမ် တောင် ဆည် ကြီး တော ရ ဆရာတော် ၅၈၄ သပိတ် အိုင် တော ရ ဆရာတော် ၅၉၅ နဲ သ မိန် ဆရာတော် ၆၂၄ မိုးကုတ်ဆရာတော် ၆၂၉ ကသစ်ဝိုင် ဆရာတော် ၆၄၉ တစ်ခုတည်းသော ဘဝ အဓိပ္ပာယ် ၆၅၂ ကျေးဇူးရှင် လယ်တီဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ ပဋိ ပတ္တိ သာသနာ ဝင် - ကျောက်စာ တော် ၆၂၄ ## PAGE 10 *(trang trống)* ## PAGE 11 အနော်ရထာ ထေရဝါဒ မင်းကြီး သာသနာ အကူအညီ သန့် ရှင်း ဖြင့် တည်တံ့ သာသနာပြု ပြ န့် ပွား တော် အောင် မူ ခဲ့သော ရှင်အရဟံ ပုံ တော် ( ပုဂံမြို့ အာနန္ဒာ စေ တီ အတွင်း၌ ရှိသည် ။ ) ## PAGE 12 ထွဋ် ခေါင် ဆရာတော် ရုပ်တု တော် ## PAGE 13 ဆရာတော် ဦး သာ ရွှန်း ( ဦး က ဝိန္ဒ ) ဓာတ်တော်များ ( ဓာတ်ပုံမှာ ဆယ်ဆ ချဲ့ ထားသည် ) ( ၁၁၈၂-၁၂၈၂ ) ## PAGE 14 ရေစကြို ဂူ ဖြူ တော ရ ဆရာတော် ရေစကြို ဂူ ဖြူ တော ရ ဆရာတော် ( ၁၁၉ ဝ -၁၂၈၁ ) ## PAGE 15 ဘုန်းတော်ကြီး ဦး သီလ ( ၁၁၉၄-၁၂၆၉ ) ## PAGE 16 ပုသိမ် မိ ဂ ဒါ ရုံ ဆရာတော် ( ၁၁၉၄-၁၂၈၃ ) ## PAGE 17 yskddaw . ပခုက္ကူ ၊ သဲ ပုံ တော ရ ဆရာတော် ( ၁၂ ဝ ၄-၁၂၈၈ ) ## PAGE 18 လယ်တီ ( ၁၂၀၈-၁၂၈၅ တော ရ ဆရာတော် ) ## PAGE 19 စစ်ကိုင်း - ဝတ် ချက် မင်း ကျောင်း ဆရာတော် ( ၁၂၁၅-၁၂၈၈ ) ## PAGE 20 စစ်ကိုင်း - မ ရုံ ဆရာတော် ( ၁၂၂၀-၁၂၈၁ ) ## PAGE 21 ပဌမ အင်ကြင်း မြောင် ဆရာတော်ကြီး ပုံ ပြည် - - အင်ကြင်း မြောင် ဆရာတော် ## PAGE 22 ညောင် လွန် တော ရ ဆရာတော် ( ၁၂၂၉ - - ၁၂၉၅ --- --- -- ## PAGE 23 သထုံ ဇေ တ ဝန် ဆရာတော် သထုံ ( ဇေ ၁၂၃၀-၁၃၁၆ တ ဝန် ဆရာတော် ) ## PAGE 24 သေက္ချ တောင် ဆရာတော် ( ၁၂၃၃-၁၂၉၉ ) ## PAGE 25 မိုးညှင်း တော ရ ဆရာတော် ( ၁၂၃၄-၁၃၂၆ ) ## PAGE 26 သိမ် တောင် - အင်း မ ကြီး တော ရ ဆရာတော် ( ၁၂၃၇-၁၂၈၃ ) ## PAGE 27 မြင်းခြံ - စွန်းလွန်း ဂူ ဆရာတော် ( ၁၂၃၉-၁၃၁၄ ) ## PAGE 28 အဘိဓဇမဟာရဋ္ဌဂုရု ဝန်း သို မြို့ ခန္တီး ဆရာတော် ( ၁၂၅၆- ခုနှစ် ၊ တော်သလင်း လ ပြည် ဂ - ရက် ဖွား မြင် တော် မူ သည် ) ## PAGE 29 ကမ္ဘာ့ သတိပဋ္ဌာန် သာသနာပြု တောင်ပုလု ၁၂၅၈- ခုနှစ် ၊ တပေါင်းလ ကမ္ဘာအေး ပြည့် ကျော် ဆရာတော် ၃- ရက် ဖွား မြင် တော် မူ သည် ။ ## PAGE 30 ရွှေဥဒေါင်း တောင် ဆရာတော် ( ၁၂၅၃-၁၃၄၆ ) ## PAGE 31 သပိတ် အိုင် တော ရ ဆရာတော် ( ၁၂၅၅-၁၃၃၁ ) ## PAGE 32 သိမ် တောင် - ဆည် ကြီး တော ရ ဆရာတော် ( ၁၂၄၄-၁၃၂၁ ) ## PAGE 33 ပြည် - နိဗ္ဗိန္ဒ ဆရာတော် ( ၁၂၄၈-၁၃၃၈ ) ## PAGE 34 မိုးကုတ်ဆရာတော် ( ၁၂၆၁-၁၃၂၄ ) ## PAGE 35 အနော်ရထာ ထေရဝါဒ မင်းကြီး သာသနာ အကူအညီ သန့် ရှင်း ဖြင့် တည်တံ့ သာသနာပြု ပြ န့် ပွား တော် အောင် မူ ခဲ့သော ( ပုဂံမြို့ အာနန္ဒာ ရှင်အရဟံ စေ တီ အတွင်း၌ ပုံ တော် ရှိသည် ။ ) ## PAGE 36 သူ ရာ က နေ တော် ထွဋ် ခေါင် ဆရာတော် ရုပ်တု တော် ## PAGE 37 ဆရာတော် ဦး သာ ရွှန်း ( ဦး က ဝိန္ဒ ) ဓာတ်တော်များ ( ဓာတ်ပုံမှာ ( ၁၁၈၂-၁၂၈၂ ဆယ်ဆ ချဲ့ ထားသည် ) ) ## PAGE 38 ရေစကြို ဂူ ဖြူ တော ရ ဆရာတော် ရေစကြို ဂူ တော ဖြူ ရ ဆရာတော် ( ၁၁၉၀-၁၂၈၁ ) ## PAGE 39 ဘုန်းတော်ကြီး ( ၁၁၉၄-၁၂၆၉ ဦး သီလ ) ## PAGE 40 ပုသိမ် မိ ဂ ဒါ ရုံ ဆရာတော် ( ၁၁၉၄-၁၂၈၃ ) ## PAGE 41 ဦး ကြည် ၊ ဝ က U.Kyskddaw . ပခုက္ကူ ၊ သဲ ပုံ တော ရ ဆရာတော် ( ၁၂ ဝ ၄-၁၂၈၈ ) ## PAGE 42 လယ်တီ တော ရ ဆရာတော် ( ၁၂၀၈-၁၂၈၅ ) ## PAGE 43 စစ်ကိုင်း - ဝတ် ချက် မင်း ကျောင်း ဆရာတော် ( ၁၂၁၅-၁၂၈၈ ) ## PAGE 44 စစ်ကိုင်း - မဟာ ရုံ ဆရာတော် ( ၁၂၂၀-၁၂၈၁ ) ## PAGE 45 96 ပဌမ အင်ကြင်း ပြောင် ဆရာတော်ကြီး ပုံ ပြည် - အင်ကြင်း မြောင် ဆရာတော် ## PAGE 46 ညောင် လွန် တော ရ ဆရာတော် ( ၁၂၂၉ - ၁၂၉၅ ## PAGE 47 သထုံ ဇေ တ ဝန် ဆရာတော် သထုံ ( ဇေ ၁၂၃၀-၁၃၁၆ တ ဝန် ဆရာတော် ) ## PAGE 48 သေက္ချ တောင် ဆရာတော် ( ၁၂၃၃-၁၂၉၉ ) ## PAGE 49 မိုးညှင်း တော ရ ဆရာတော် ( ၁၂၃၄-၁၃၂၆ ) ## PAGE 50 သိမ် တောင် - အင်း မ ကြီး တော ရ ဆရာတော် ( ၁၂၃၇-၁၂၈၃ ) ## PAGE 51 မြင်းခြံ - စွန်းလွန်း ဂူ ဆရာတော် ( ၁၂၃၉-၁၃၁၄ ) ## PAGE 52 အဘိဓဇမဟာရဋ္ဌဂုရု ဝန်း သို မြို့ ခန္တီး ဆရာတော် ( ၁၂၅၆- ခုနှစ် ၊ တော်သလင်း လ ပြည် ဂ - ရက် ဖွား မြင် တော် မူ သည် ) ## PAGE 53 ကမ္ဘာ့ သတိပဋ္ဌာန် ကမ္ဘာအေး သာသနာပြု ဆရာတော် တောင်ပုလု ၁၂၅၈- ခုနှစ် ၊ တပေါင်းလ ပြည့် ကျော် ၃- ရက် ဖွား မြင် တော် မူ သည် ။ ## PAGE 54 ရွှေဥဒေါင်း တောင် ဆရာတော် ( ၁၂၅၃-၁၃၄၆ ) ## PAGE 55 သပိတ် အိုင် တော ရ ဆရာတော် ( ၁၂၅၅-၁၃၃၁ ) ## PAGE 56 သိမ် တောင် - ဆည် ကြီး တော ရ ဆရာတော် ( ၁၂၄၄-၁၃၂၁ ) ## PAGE 57 ပြည် - နိဗ္ဗိန္ဒ ဆရာတော် ( ၁၂၄၈-၁၁၃၈ ) ## PAGE 58 မိုးကုတ်ဆရာတော် ( ၁၂၆၁-၁၃၂၄ ) ## PAGE 59 နိဒါန်း နိဒါန်း စကား န မော ဝိ ဘစ္စ ဝါ ဒိာ မဟာ ကာ ရု ဏိ က ဿ : အခြား မြန်မာနိုင်ငံ အရိယာ ပုဂ္ဂိုလ်များ ပဋိ ပတ္တိ ၊ အရိယာ သာသနာ မ ဝင် ဖြစ်စေ ( ဈာန် ကာ မူ အဘိ အရိယာ ညာဉ် ဖြစ်ရန် ရ ပုဂ္ဂိုလ်များ ဖြော င့် မှန် ၊ စင် ရာန္တာ ကြယ် နှင့် စွာ ကျင့် ထားရှိ ကြံ သင့် တော် သော မူ ခဲ့သော လိုအပ်ချက် ယောဂီ ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ တစ်ခု ဟု ယူဆပါသည် အကြောင်း ။ အဆက်ဆက် ) သည် တစ် ကျမ်း သော တစ် ယောဂီ ဖွဲ့ အဖြစ် တို့အတွက် စုစည်း အားဆေးတစ်ခွက် လည်း ဖြစ်ပေ လိမ့် မည် ။ ဟူသော “ ပြဿနာ ဤ ခေတ် သည် တွင် အလုပ်ခွင် ရဟန္တာ ဖြစ်နိုင် သို့ ဝင်သော သ လော ပုဂ္ဂိုလ် ၊ ဈာန် တိုင်း အဘိ နှင့် ပညာရှင် ညာဉ် ကော တို့အား ရ နိုင် တီးတိုး သေး သ လော မေးမြန်း " စနိုး နေသော စ နော မေးခွန်း င့် ဖြစ်ကြ ဖြစ်၏ ရသည် ။ အ ။ ဖြေ အလုပ်ခွင် အမျိုးမျိုး မှ ကြောင့် ထွက် စာပေ သူ ထွက်၍ ပရိယတ် လက် နှင့် စိတ်ဓာတ် လျှော့ သူ လျှော့ အားနည်း သွား ကြ၏ သူများ ။ ထင်ရှား “ မဟာ ၏ ။ ပွ ပရိ င့် နိဗ္ဗာန လင်း ၏ သုတ် ။ ပြဿနာ ” ၌ မြတ်စွာဘုရား တင် ဖွယ် မရှိ က ။ “ သု ဘဒ္ဒ ” အား ဟော တော် မူ သည်မှာ ကား အ က န့် တရား အ သတ် စစ် မရှိ ၊ တရား အချိန်အခါ မှန် များ မ ရွေး တည် ၊ ဖြစ် ရှိ၍ လိုသော ကျင့် အ ကြံ ရာ ညွှန် မ ပြ ရွေး သူများ ဖြစ်နိုင် ရှိနေသမျှ လေသည် ၊ ။ အက် ' သန္ဒိဋ္ဌိ , က နှစ် အ စေ ကြ၏ ကာ လိ ။ က ' ဂုဏ် တို့လည်း ဤ အဓိပ္ပာယ်ကို ပင် မ ကွယ် မ ဝှက် ပြက် ပြက် ထင်ထင် ပေါ်လွင် စကား သို့ ထက် စင် လျက် အကြမ်း ရိုးရိုး စား ကလေး ခွဲခြား ထားသော ရှင်းရှင်း ကလေး အဋ္ဌကထာ ဟော ဆရာ ထားသော တို ့၏ ဗုဒ္ဓရှင်တော် ခေတ် ၅- မြတ် ခေတ် ၏ နောက်သို့ ထိပ်တိုက်တွေ့ ကောက် ကောက် ပါ စု ပြုံ လိုက် သွား တတ် ကြ၏ ။ “ ပါဠိတော် နှင့် အဋ္ဌ က ( ညွှန်ကြားချက် ခဲ့သော် စည်းကမ်း ပါဠိတော် ကြီး ) ကိုလည်း နောက် ကို သာ မေ့ နေ ကြ၏ လိုက် ။ ရမည် ကိုယ်ပိုင် ” ဉာဏ် ဟူသော လည်း မဟာ အသုံး ပ ဒေသ မ ချ ။ အတွေးအခေါ်များ ထိုမှ မြစ် ၊ ဖျား လက် ခံ ၍ ပြ လျှော့ ဆိုပြီး လို စိတ်များ မေးခွန်းများ ဖြစ် ၊ မှန်းမသိ ကိုယ့် အခွင့်အရေး ဆင့် ပွား ဖြစ်ပေါ်လာ ကို ကိုယ် ပိတ် ကြ သော ။ နောက်ဆုံး သို့ နှင့် ယခုခေတ် ထို ခံယူချက် တွင် အရိယာ သည် “ အ ဖြစ်သည် ရိ ယူ ပ ဝါဒ ။ ဈာန် ” ခေါ် အဘိ ကံ ကြီးကို ညာဉ် ရသည် ပင် ကျူးလွန် ကို ပင် မိ မ တတ် ယုံချင် တော့သည် ကြ တော ။ ။ ကြိုးစား သော်လည်း မဂ်ဖိုလ် ကို မရနိုင် ရှာ ကြတော့ ပေ ။ ထို ကံ ကြီး မ ထိုက် သည့် တိုင် အော နး အကြိမ် ## PAGE 60 နိဒါန်း မဂ်ဖိုလ် လျှော့ ဈေး နိဗ္ဗာန် ချ လာ ဈာန် ကြ၏ အဘိ ။ ဆင်ခြေ ညာဉ် သည် ကန် ယနေ့ ဝေဖန်မှုများ လူသားတို့ နှင့် လည်း ပင် မ ပွား တန်ရာ လေ သ တော့သည် ယောင် မိမိတို့ ။ ( ဤကား ဘဝကို ထွင်း ဖောက် နိုင်သော နိဗ္ဗေ ဓိက ပညာ မ ပါ ၊ အပေါ်ယံ စာပေ အမြင် မျှ ဖြင့် ပညာရှိ အ ခေါ် ခံ သူ တို့၌ ဖြစ်တတ်သော “ ကေ ရာ ဋိ ယ ပက္ခ ” စဉ်း လဲ သော အမြင် တည်း ။ ) ခန္ဓာကိုယ် တွေ့ နှင့် ဓာတ် စီး ကမ္မဋ္ဌာန်း ရှင်း မရအောင် တစ်ဖက် ကျယ် တွင် ကြည့် ပြ န့် ရှုပ်ထွေး ပြန် ပါ စေ လျှင်လည်း ၏ ။ အကြောင်း မ သက်သာ ကား ၊ ပရိယတ္တိ ပို၍ ပြဿနာ အခြေ တက် မ ပါ ။ ပြန်သည် ပဋိ ပတ် ။ ( အရိယာ သမထ ) ဖြစ်ကြ သက်သက် ၊ ရဟန္တာ သမာဓိ လုပ်ကြ အစွမ်းထက် ၊ ရဟန္တာ သ သ ဖြင့် မုတ် “ မဂ်ဖိုလ် ကြ ခြင်း ပင် ဆိုတာ တည်း ဒါပဲ ။ ” “ ခန္ဓာကိုယ် ဟု လွယ်လွယ် တွေ့ ” နှင့် ဟု ဆိုင်းဘုတ်တင် ကာ ပိဋက အာဇာနည် ကြီးများ ကို ပင် သူတို့ က သနား နေ ရှာ ကြ သေး တော့ ၏ ။ ပေါဋ္ဌိ လ ကြီး , အရှင် နာဂ မထေရ် ကြီး တို့ကို ပင် ကိုးကား၍ “ စာ ခံ သည် ” ဟု ဝေဖန် လိုက် ကြ သေးသည် များလည်း 66 “ စာ ။ ရပ်ကွက် ကို မပြောနဲ့ တိုင်း ၊ ကိုယ်တွေ့ တွင် သော ပဲ ပြော သော ” ဟူသော ညံ လေ ပဋိ တော့သည် ပတ် ။ လက်ဖက်ရည်ကြမ်းဝိုင်း “ အ သင်္ခါ ရိ က ဘေး ကန် ကြီး ၊ သ ကြ သင်္ခါ သည့် ရိ “ စကားပြော က . • ဗိုက် ကန် သင်္ဂြိုဟ် ’ ဟု ပင် ” ပရမတ် တွင် ခဲ့သော ဝိုင်း ကြီးများ အလှူ ကို သတိရ မင်္ဂ လာ စေ သင်္ဃာ တော့ ၏ စင် ။ မှ ထို ငြင်း သူများ ခုန် ရန်ဖြစ် ကြောင့် ပင် အဘိဓမ္မာ ပရမတ် တရား လည်း နာမည်ပျက် ခဲ့ရ ဖူးသည် ။ ထို့ကြောင့် တရား အားထုတ် သူများ လေ ရင်လေးစရာ အစွန်း ထွက် လမ်းချော် ကောင်း လေ သော ဖြစ် ယနေ့ ရ ပြန်သည် ပဋိ ပတ် ။ ( ဤကား အခြေအနေ ပညာ ယေဘုယျ မ ပါ ၊ သဒ္ဓါ မြင်ကွင်း သက်သက် ဖြစ်၏ ကြောင့် ။ ) ထို့ကြောင့် သဒ္ဓါ နှင့် ပညာ ထမ်း ပိုး ထမ်း ညီ ၍ အလေးချိန် မျှ ရန် လို သည်ဟု ဟောကြား ပဋိ ပတ္တိ ဆုံး မ ရေး တော် ရာ၌ မူ ပြဿနာ ကြ ကုန် ၏ ကား ။ ဤမျှ သာ မဟုတ် တုံ သေး ။ ပရိယတ် လည်း တတ် ၏ ။ ပဋိ အလွန်အကျွံ ပတ် လည်း လုပ် အားထုတ် ၏ ။ သို့ရာတွင် ခြင်း ၊ မချိ မ မ မျှော် ဆံ့ လင့် ပျင်း ရိ သော ၍ အခက်အခဲများ လက် လျှော့ နှင့် ပစ်ခြင်း ရင်ဆိုင် ၊ ကိုယ်ပိုင် ကြ ရ သောအခါ ပကတိ စိတ်ဓာတ် မရောက်ဘဲ မဟုတ်သော လမ်း ခု လတ် အတွေးအခေါ်များ တွင် အလုပ်ခွင် မှ လက်ခံ ထွက် နေ ကာ မိ တရားဟော ခြင်း စသည်တို့ သူ ဟော ကြောင့် ၊ စိတ္တဇ ပန်းတိုင် ဆေးရုံ ရောက် သူ ရောက် ၊ ပျောက် စေ ဆရာ , ဗေဒင်ဆရာ လုပ် သူ လုပ် ၊ ဖို ထိုး သူ ထိုး ၊ အမျိုးမျိုး ခေါင်း မ ပြောင်းသွား သေချာသော ရ သူတို့လည်း လက်ငင်း မ အကျိုးကို နည်း တော့ မြော် ချေ ။ ကိုး ယုံ စား လွန်း သူ အချို့က ထိုသို့သော ဆရာ မျိုး ဖြစ်ရခြင်း ကို ပင် ဧရာ မ ဒုလ္လဘ အ ခွင့် ကောင်းကြီး လက်ဖက်ရည်ကြမ်း ထင် ကာ ထို ဝိုင်း ဟာ ရဖို့ ကြီးများ ကို နှင့် သာ ပန်းတိုင် ထား ကြ လေတော့ ၏ ။ နောက်ဆုံး ပဋိ ပတ် အပြိုင် ကန်တော့ပွဲ ရှေ့ ချ ကာ ဓာတ် စီး ကမ္မဋ္ဌာန်း ထိုင် ကြ လေ တော့သည် ။ $ အ မ အကြိမ် ## PAGE 61 http://www.ghammadownload.com နိဒါန်း - တ က ယ့် ဆရာ နှင့် မိတ်ဆွေကောင်း မမြင်ရသော အ နှော င့် အယှက် များ ကား အသံတိတ် သေနတ် ထက် ကြောက် လ န့် ဖွယ် ကောင်း လှ ၏ ။ မမြင်ရသော အခက်အခဲများကို ကျော်လွန် ရန် မှာ တ က ယ့် အာဇာနည် စွယ်စုံ ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးများ ပင် သော် မှ ရံ ခါ အဖြေရှာ မ ရသကဲ့သို့ ဖြစ်သွား ရ တတ်သည် ကို မြင်နေ ရ၏ ။ ကြည့် သောသူ သာ မြင် ၍ ၊ မြင် သောသူ သာ ဆင်ခြင် နိုင် လေသည် ။ • ‘ “ ယထာဘူတံ အ ရှိ မှန် မြင် ရန် ဉာ တ ဏာ က ယ ယ့် သတ္ထာ ဆရာ ရှာမှ ပရိ ဖြစ်သည် ယေ သိ တဗ္ဗော ။ ' ” = “ သ က လ မေ ၀ ဟိ ဒံ ဗြဟ္မ စ ရိ ယံ ..... ယဒိဒံ ကလျာ ဏ မိတ္တ တာ ' = “ မိတ်ဆွေကောင်း သည် ရာနှုန်း ပြည့် အင်အား ဖြစ်သည် ' - ဟု ဟော တော် မူ သည် ကို မမေ့ သင့် ကြ ပေ ။ “ ဆရာ အ စစ် နှင့် မိတ်ဆွေ အမှန်ကို နားလည် သ င့်၏ ။ တရား သဘော ကား နက် ရှိုင်း စွာ ။ “ အ နှော င့် အယှက် အခက်အခဲများ ရှိသည် ' ဟု ဆို စေ ၊ မြင်နိုင် ခက် ၏ ။ ယုံ နိုင် ခက် ၏ ။ ရှောင် ရံဖန်ရံခါ နိုင် ခက် အခက်အခဲများ ၏ ။ ရှောင် လွဲ နှင့် ကျော်လွန် ရင်ဆိုင်ရ နည်း တတ်သည် ကို တွေ့ရှိ ။ ရန် တွေ့ ကား ရ အခက် စေ ကာ မူ ဆုံး ( ဝိ ။ ကုဗ္ဗ ဘုရားရှင်သည် နိဒ္ဓိ = ဖန်ဆင်း ပင် မှု ) တန်ခိုး ကို သုံး ခဲ ၏ ။ သာဝက များကိုလည်း သုံး ခွင့် မပြု ၊ မေတ္တာ ဖြင့် သာ အနိုင်ယူ တော် မူ လေ့ ရှိ၏ ။ မုန် ယစ် သော “ နာ ဠာ ဂီရိ ဆင် ’ နှင့် မာန် ယစ် သော ‘ ရော ဇ မလ္လ မင်းသား တို့အား မေတ္တာ ဖြင့် ပင် ရို ညွတ် စေ တော် မူ ခဲ့ပြီ ။ “ ဘုရား မို့ ’ ဟု မ ထင် အပ် ။ ဓမ္မ ဗလ = တရား ၏ စွမ်းအား သည် ပုဂ္ဂိုလ် မ ရွေး ၊ အချိန်အခါ ၊ နေရာဒေသ မ ရွေး ။ ယုံကြည်ခြင်း အရင်း စိုက် ရန် သာ လို သည် ။ သုံး ချောင်း ထောက် တရား စွမ်းအင် ထို သည့် မေတ္တာတရား အပြင် လောင် နေသော မီး ၊ စီးနေသော ရေ ကို ပင် တ န့် စေ နိုင်စွမ်း သော သစ္စာ ( အ ရာ ရာ၌ တိ ကျ မှု ) ၊ ဘာမဆို လို တိုင်း ရ ၊ တ , တိုင်း ပြီး စေ နိုင်စွမ်း သော သော် မှ အ ဟုတ် လိုက်နာ သီလ အောင်မြင်ခဲ့ ၊ ထို သုံး ချောင်း ဖူး လှ ပြီ ။ ထောက် ရှိရန် ကား အနည်းဆုံး လိုအပ် ၏ ။ တိရစ္ဆာန်များ တရား စွမ်းအင် ကို အတန်ငယ် ဆက်၍ ဆို ချင် ပါ သေး ၏ ။ ကမ္မဋ္ဌာန်း ထိုင် ခြင်းကို ပျင်း စရာ ဟု လည်းကောင်း ၊ အချိန် ဖြုန်း သည်ဟု လည်းကောင်း လူမိုက်တို့ ထင် တတ် ကြ၏ ။ လက် ( သဒ္ဓါ ) မပါဘဲ ယူ ချင် သူ ၊ ခြေထောက် ( သီလ ) မရှိဘဲ သွား ချင် သူ ၊ အ လုပ်မလုပ် မီ လုပ်ခ ကို အ လျင် တောင်း သကဲ့သို့ သဒ္ဓါ အရင်း မစိုက် ခင် ဉာဏ် ပညာ အ ခ ကို ‘ ဈေး ဆစ် ကြ တောင်းခံ ကြ သူတို့လည်း ထို့ နည်း ၎င်း ပင် ။ တိတ်တိတ် နေ၍ ထောင်တန် သည် ကို မသိ ကြ ## PAGE 62 http://www.dhhaownload.com တစ်ယောက် ကောင်း က တစ်သောင်း ဗိုလ် ခြေ ချမ်းသာ စေ နိုင်သည် ကိုလည်း မမြင် ။ မိမိတို့၏ တရား အား စွမ်းအင် အလျောက် ကမ္ဘာ့ စစ် မီးတောက် ကြီးများ ကို ပင် ငြိမ်း စေ ၍ သိန်း သန်း မ က သတ္တဝါ မ မြင်နိုင် အ မယုံ များကို နိုင်ကြ အ ။ ပါ ဆောင် လျက် ကမ္ဘာသစ် တည်ထောင် နိုင်စွမ်း သည် ကို မူ သာ၍ ဟိ မ ဝန္တ မြင့် သုတ် မိုရ် နှင့် တောင် သံယုတ် ကို ပင် ရဇ္ဇ အ သုတ် မှု န့် ပြုနိုင် ၌ ' ၊ ဟော ရွှေ ဖြစ်စေ တော် နိုင်သော မူ ခဲ့ပြီ ။ သက်မဲ့ သမာဓိ ကို စွမ်းအား ပင် စေ ကို တိုင်း “ အင်္ဂုတ္တိုရ် ရသော တရား အား ကား ဆို ဖွယ် မရှိ လေး ။ ာ က ထို ဓံ သည့် မုန်တိုင်းကို မေတ္တာ မျှ နှင့် မှု စရာ သစ္စာ မရှိ , ။ သီလ ကြံ့ကြံ့ခံ သုံး ပေး ချောင်း လိမ့် မည်ဟု ထောက် မ မှိတ် ရရှိထား မ သုန် ပါ ယုံကြည်ခြင်း မူ မည် သည့် လက် ကို ကမ်းလှမ်း သ င့်၏ ။ မိရိုးဖလာ ထောင်ကျ မည် လောက်ကို သာ ကြောက် ၍ ကျင့် ဆောင် သော သီလ ၊ နှုတ် တိုက် ရွတ်ဆို သော အပေါ်ယံ မေတ္တာ မျှ ဖြင့် ကား မည် သည့် အခက်အခဲကို မျှ ကျော်လွှား နိုင်မည် မဟုတ် ။ ကျင့် ကြံ ရာ၌ ခက် သည် လွယ် သည် မှာလည်း မိမိ စိတ် ပင် တည်း ။ လမ်း ရိုး ဟောင်း တွင် ဆင့် ကာ ထွင် ဤ ကျမ်းစာ သည် ထို သည့် အ နှော င့် အယှက် အခက်အခဲများ အားလုံးအတွက် ရည်ညွှန်း ထားပါသည် ။ လက်တွေ့ ကိုယ်တိုင် ကျ ၍ အမှန် ရင်ဆိုင် စံ ပြု ထိုက်သော ကြုံတွေ့ရ ရာ ရှေး မှ သူ မြတ် အား ဟောင်း ဆေး , ကြီး အား တို ့၏ ကို ရာ အ ကို ဆို ရှာ အ မိန့် သော အဋ္ဌပ္ပတ် အား ဖြင့် လုပ် ထုံးစံ နည်းများ ကို ရှာဖွေ ဖတ်ရှု ရပါသည် ။ မြတ်စွာဘုရားသည် ပု ရာ ဏံ မဂ္ဂ ခေါ် ရှေး ဘုရားရှင် အဆက်ဆက် တို့၏ သွား ရာ လမ်း “ ဟောင်း ဗောဓိ ရာဇကုမာရ ကို “ မဟာ ပ ဒါန သုတ္တန် သုတ် ” ဖြင့် တော် လည်း ' ဖြင့် ဘုရားရှင် ပြန်ပြောင်း . ကိုယ်တော်တိုင် ထုတ်ဖော် တော် ပင် မူ ဘုရား ခဲ့ ဖူး လေ၏ မ ဖြစ် မီ ။ ဆရာ မှား ခဲ့ ပုံ အထင်အမြင် အတွေး ချော် ၍ သေ လု မျော ပါး လမ်း မှား လိုက် ခဲ့ မိ ပုံ တို့ကို သင်ခန်းစာ ပေး တော် မူ ခဲ့ ၏ ။ ဖတ်ရှု သော ကျွန်ုပ်တို့သည် အား ဖြင့် လမ်း လည်း ဟောင်း ထို ကို သင်ခန်းစာများ ရှာ ခဲ့ရ ပါ၏ ။ မ နှင့် ရ ရှေး သေးသည် သူ ဟောင်း ကို ရအောင် တို့၏ ၊ ရပြီး အဋ္ဌပ္ပတ် သည် ကို ကို တိုးတက်အောင် နည်းလမ်း ရ ။ အား ဖြ ည့် ခဲ့ရ ပါ၏ ။ လမ်း ရိုး ဟောင်း တွင် ဆင့် ကာ ထွင် ၊ လို လျှင် ကြံ ဆ ကျမ်းစာများ အများအပြား က စ ဉ့် က လျား ရှိနေသည်ကို ရှာဖွေ ဖတ်ရှု ရ သည်မှာ ကာ လွယ်ကူ သည် မဟုတ် ။ အလွန် အလုပ် ပျက် ( ဂန္ထ ပ လိ ဗော ဓ ) ခံရ ပါသည် ။ “ ကမ္မဋ္ဌာန်း ထို့ကြောင့် ယိုင် တယ် သာ ကျွန်ုပ်တို့ ဆို စာ ကို ကဲ့သို့ ချည်း ဖတ်နေ အလုပ်ခွင် ရေး ဖ င့် နေ နှေး သ မှု ကော မ ” ဖြစ်ကြပါစေ ဟု ပင် အ ပြော ရန် ခံ ရ၏ မှတ်တိုင် ။ ပြော အဖြစ် ထိုက် ခေတ် ပေ စွာ ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 63 နိဒါန်း အလိုက် ခွဲခြား၍ စုစည်း တည်ဆောက် ထား လိုက်ပါသည် ။ စာ ခြယ် ရှေး မှုန်း သူ ခြင်း မှ ဟောင်း အ ပ တို့၏ မူလ အကြောင်းအရာများ အတ္ထုပ္ပတ်တွင် အချို့ တွင် နေရာ၌ သဒ္ဓါ , ပညာ ခေတ် အစွန်း လူ တို့ ထွက်၍ ဖတ် ချ ဖြ င့် ည့် စဖွယ် စွက် ပယ် နုတ် ခြင်း အ လျဉ်း မရှိပါ ကြောင်း ကိုလည်း သိ စေ အပ် ပါကြောင်း ။ “ ဤ မြန်မာနိုင်ငံ ပဋိ ပတ္တိ သာသနာ ဝင် ' တွင် အပိုင်း အား ဖြင့် သုံး ပိုင်း ခွဲ ထား ရာ - ပထမပိုင်း အင်းဝခေတ် ၌ များ ပြူ ။ ဟန် လင်း ခေတ် ၊ သရေခေတ္တရာ ၊ သထုံ ၊ ပုဂံ ၊ ပင်းယ နှင့် ၂။ ံ ဒုတိယပိုင်း ၌ အလောင်းမင်းတရား မှ စ၍ ကုန်းဘောင် ခေတ် နှောင်း အထိ ။ ၃။ တတိယပိုင်း ၌ ဗြိတိသျှ ခေတ် မှ စ၍ မျက်မှောက်ခေတ် အထိ ပါဝင်ပါသည် ။ ဤ ကျမ်း ကို ပြုစု ရာ၌ စာအုပ် ငှားရမ်း ခြင်း ၊ အကြံဉာဏ် ပေးခြင်း စ သည် ဖြင့် ကူညီခဲ့ ကြသော - ဦး လေးမြိုင် ( ငွေတာရီ မဂ္ဂဇင်း တာဝန်ခံ အယ်ဒီတာ ၊ ) ၂။ ၃ ။ ဓမ္မာစရိယ ဦး မျိုး မြင့် ( ဦး အယ်ဒီတာ မောင်မောင် ၊ ပိဋကတ် လေး ( သိ မြန်မာပြန် ရော မဏိ ၊ ) ၊ ဘီ - အေ ၊ ) ၄ ၅။ ။ ဦး ဦး ဉာဏ်ဝင်း ဟန် ဌေး ( သုတေသန ( ပါဠိ ပါရဂူ ၊ အရာရှိ လုပ်သား ၊ ကမ္ဘာ့ ပြည်သူ ဗုဒ္ဓတက္ကသိုလ် နေ့စဉ် ၊ ) ၊ ) Gu ကမ္ဘာအေး အထူး ဦး မြင့် အုန်း ဦး စိန် လှအောင် , မန်နေဂျာ ဦး လှ ဝင်း စိန် , ဦး ချစ် ရှိ ၇ ။ သ ဖြင့် ဦး မျိုးဝင်း နှင့် အဖွဲ့ ( Yo ၆ok Comput er 8o Offset ) တို့အား အထူးကျေးဇူးတင်ကြောင်း မှတ်တမ်းတင် ရပါသည် ။ အသိ မှန် ရ ၍ ချမ်းသာကြပါစေ ။ သူတော်ကောင်း ဓာတ် ၊ တရား မြတ် ၊ လွှမ်း ပတ် ကမ္ဘာတည် ရမည် ။ ဌေး လှိုင် ( ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ) သီတင်းကျွတ် လ ပြည့် ကျော် ၈- ရက် ၊ ၁၃၃၅- ခုနှစ် ။ ( ၁၉-၁၀-၇၃ ) နဝမ အကြိမ် ## PAGE 64 *(trang trống)* ## PAGE 65 ပထမပိုင်း ဟန် လင်း ( ပြု ) ခေတ် ၊ သရေခေတ္တရာ သထုံ ၊ ပုဂံ ၊ ပင်းယ နှင့် အင်းဝခေတ် ## PAGE 66 1 ## PAGE 67 န မော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ မြန်မာနိုင်ငံ သာသနာ ဝင် ခရီး တစ် လျှောက် ဗုဒ္ဓသာသနာ မြန်မာနိုင်ငံသည် တော်၏ “ လွန်ခဲ့သော နောက်ဆုံး ခံတပ် နှစ်ပေါင်း မြို့တော် တစ်ထောင်ကျော် ကြီး ” အဖြစ် မှစ၍ အခိုင်အမာ ဤ နေ့ တိုင် ရပ်တည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် လာ ၏ ။ ကမ္ဘာ သိုမှီးရာ သူ ဘဏ္ဍာ ကမ္ဘာ သား တိုက်ကြီး အားလုံးအတွက် သဖွယ် လည်း စစ်မှန် ဖြစ်ပေသည် မြင့် မြတ်သော ။ ယဉ်ကျေးမှု အ မွေ ကို ထိန်းသိမ်း မြန်မာနိုင်ငံ သာ ယင်းကဲ့သို့ မ ရပ်တည် ခဲ့ လျှင် ယနေ့ ဗုဒ္ဓသာသနာတော် သည် အုတ် အ ရော ရော ကျောက် အ ရော ရော ဖြစ်နေ ပေ လိမ့် မည် ၊ မှောင် နှင့် မည်းမည်း ခရီး ခဲ ခရီးကြမ်း တွင် စမ်းတဝါးဝါး လျှောက် နေကြ ရ ရှာ သော ကမ္ဘာ သူ ကမ္ဘာ သား တို့ အတွက် မဇ္ဈိမ ပဋိပဒါ လမ်းမတော် ကြီးသည် လည်း လမ်း စ ပျောက် ကာ ချောက် ကမ်းပါး မှ တက်လာ နိုင်ကြ တော့မည် မဟုတ်ချေ ။ ယခုမူ မြန်မာနိုင်ငံသည် တစ်ကမ္ဘာလုံး အား တစ်ခုတည်းသော ၊ မြင့် မြတ် စင် ကြယ် သော ၊ စစ်မှန်သော ငြိမ်းချမ်းမှု ဓမ္မအလင်းရောင် ဖြင့် ထွန်း ဆောင် ကယ် မ နိုင် လေပြီ ။ ဆရာသမား ၊ ဘိုးဘွား မိဘ တို့၏ အ မြော် အမြင် နှင့် သဒ္ဓါ ဝီရိယ ( ခံယူချက် နှင့် လုံ့လ ) ကိုလည်း ဆ မြော် ချီးကျူး ကျေးဇူးတင် သင့် ကြ ပါ ကုန် ၏ ။ ယနေ့ မြန်မာနိုင်ငံ သူ နိုင်ငံသား တို့သည် လည်း ပဋိ ရူပ ဒေသ ဝါ သ နှင့် သပ္ပု ရိ သူ ပ နိဿယ စက် မိ ကာ “ ဘုန်း ကံ ရှိ သူ များအဖြစ် ဂုဏ်ယူ ထိုက် ကြ ပါ ကုန် ၏ ။ ယင်း ကို ပင် လျှင် “ ဘဝအဆက်ဆက်က ဆည်း ပူး ခဲ့သော ပါရမီ ရှိသူ ' ဟု ဆို အပ် ရ ကား မြင့် မြတ် လှသော ဘဝတန်ဖိုး ကို မြတ်နိုး တတ် ကြ ရာ ၏ ။ မြန်မာနိုင်ငံ သာသနာ ဝင် နှင့် ရာဇဝင် ကို ကြည့် ပါ လျှင် လွန်ခဲ့သော အ နှစ် တစ်ထောင် ၏ ဤ မှာ ဘက်တွင် ဤ ယနေ့ခေတ် ကဲ့သို့ ပဋိ ပတ္တိ သာသနာ ထွန်း ကား သည် ကို မတွေ့ရ ချေ ။ ပဋိ ပတ် အ နွယ် အ ဆက် မပြတ် မ လပ် ရုံ မျှသာ ရှိခဲ့သည် ။ ခေတ်အဆက်ဆက် ပရိယတ္တိ ဘက် ၌ သာ အား သန် ၍ စာပေ ၌ သာ လမ်းဆုံး ခဲ့ ကြ၏ ။ နို့ စား ရသော “ ပရိယတ် နွား အလုပ်သည် ပိုင်ရှင် မည်၏ နွားကျောင်းသား ” ဟု ဆိုသော်လည်း အလုပ် နွား မျှသာ ပိုင်ရှင် ဖြစ်၍ မလုပ် ပဋိ ပတ် လို ကြ လုပ်နိုင် ပေ ။ မှ သာ ဆယ်ပုံတစ်ပုံ ပရိယတ် မျှသာ မျှ ဖြင့် အရသာ ဘုရားရှင်၏ တွေ့ နိုင် ၏ ကျေးဇူး ။ သာသနာပြု ဂုဏ် ကို ရာ သိခြင်း တွင်လည်း ၊ တရား ခရီး အရသာ မ တွင် ၊ အင်အား ခံစားရ ခြင်းသည် မ ပါ ချေ ။ သာသနာ ယုတ် လျော့ နေပြီ ထင် ၍ ဘုန်းတော်ကြီး မူလတန်းကျောင်း မှသည် အခမဲ့ပညာ ပေးနိုင်သော သံဃာ့ တက္ကသိုလ် ကြီးများ အထိ ထူထောင် ကာ ခေတ် နှင့် အ ညီ သာသနာပြု ရ သော် နဝမ အကြိမ် ## PAGE 68 ၁၀ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် တစ်ကမ္ဘာလုံး ဒိုး ယို ပေါက် သွားမည်ဟု ထင် ကြသော်လည်း ရိုးရာ ပရိယတ္တိ အောက် များစွာ ကျဆင်းသွား နိုင် ပေသည် ။ ကိုယ်ပိုင် အဇ္ဈတ္တိ က သာသနာ အင်အား များ ယို ထွက် ကာ အပေါ်ယံ ဟန်ပြ သာသနာ မျှသာ ကျန် လေ တော့မည် ။ ၁၂၄၇ ခုနှစ်မှ စ၍ ကိုယ့် မင်း ကိုယ်ချင်း ဘဝ ကျဆင်း ၍ ဗြိတိသျှ လက် တွင်းသို့ ရောက်ကြ ( မန္တ လေး ) စဉ် ၊ စေ မိမိတို့ တိ ယင်္ဂ သဘောပေါက် ဏ ( ရန်ကုန် ) သလို ၊ သုဝဏ္ဏဘူမိ အမျိုး ဘာသာ ( သထုံ သာသနာပြု ) ၊ သု သ ခဲ့ကြသည် မာ စာ ရ ( ။ သ မော်လမြိုင် ကျ သီဟ ) ၊ ဝိ န ယာ ဓိက ( ပဲခူး ) ၊ သုဓမ္မာ ( ညောင် တုံး ) စ သော ပရိယတ္တိ အား ပေးသော အသင်းအဖွဲ့များ ၊ မ လွန် ဆန် လှူ သင်း စ သော ပစ္စယာ နုဂ္ဂ ဟ အဖွဲ့များ တည်ထောင် ခဲ့ကြသည် ။ . တစ်ဘက် ၌ အချို့သော ဘုန်းတော်ကြီးများ မှာ လောကီ ကျောင်းများ တည်ထောင်သူ တည် ထောင်၍ ပြည် မှု ကိစ္စ ၌ ဦး ဆောင် ရော ပါ သူ ပါ ကြ ကုန် ၏ ။ င် နည်း နှင့် မြန်မာနိုင်ငံ အဘိဓမ္မာ ပရိယတ္တိ ကို ဦး စား သာသနာ ပေးခဲ့ ကြ၏ သည် ။ ပဋိ ပုဂံခေတ် ပတ္တိ ၏ မှ ဓမ္မ ဗြိတိသျှ ဘဏ္ဍာ ခေတ် တိုက် အထိ ကြီးများ အ များအား ဖြစ်သော ဖြင့် မဇ္ဈိမ ၊ အင်္ဂုတ္တရ နှင့် အထူး သ ဖြင့် သံယုတ္တနိကာယ် ကြီးများ ကို သင်ကြား ပို့ချ လေ့လာ မှ နည်း ခဲ့ကြသည် ။ ကျမ်း အိပ် များ ဟု ပင် ပြော စ မှတ် ပြု ကုန် ၏ ။ ဤ သည် ပင် ပဋိ ပတ် နှင့် အ လှမ်း ခေတ်အဆက်ဆက် ကွာ နေ ခဲ့ သည့် အမှတ်အသား သော စာမေးပွဲများ ပင် တည်း ကလည်း ။ ပါဠိတော် ထက် အဋ္ဌကထာ ဋီကာ ကို လည်းကောင်း ၊ အဋ္ဌကထာ ဋီကာ တွင်လည်း သဒ္ဒါ ရေး ကို လည်းကောင်း ဦး စား ပေးခဲ့ ကြ သ ဖြင့် ဝိမုတ္တိရသ နှင့် အ လှမ်း ကွာ ခဲ့ရ ပြန် ၏ ။ ပဉ္စမ သင်္ဂါ ယ နာ အ ပြီး တာဝန် ခွဲဝေ ပြုခဲ့ ကြသော နိဿယ ဘာသာပြန် လုပ်ငန်းကြီး ၊ မိုး ထိ နိဿယ နှင့် သူဌေး ဦး ရွှေ လှေး ၊ ဆရာ မြို့ ( အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ) တို့၏ ပိဋက မြန်မာပြန် များသည် လွန်စွာ ကျေးဇူး များ ခဲ့ ကြသော်လည်း ပုဂံခေတ် မှ စတင်ခဲ့သော “ သဒ္ဒါ ကြီး သဒ္ဒါ ငယ် များ၏ အရှိန်အဝါ ” အစွဲအလမ်း များကို မ ထိုးဖောက် နိုင်ခဲ့ ကြ ပေ ။ သဒ္ဒါ ဆရာ နှင့် အဋ္ဌကထာ ဆရာ တို့၏ အ ပါး မှ ဖဲ ခွာ စေ ၍ မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ ရွှေ မျက်နှာ တော်ကို အနီးကပ် ဖူးမြော် ခွင့် မရနိုင် ခဲ့ ကြ ပေ ။ မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ ၊ ရှေးက ဆရာသမား ဘိုးဘွား မိဘ တို့သည် “ သာသနာကို ခေတ် နှင့် အ ညီ မ ပြုပြင် မ ကျင့် သုံး ရ ” ဟု ခိုင်မာသော ယုံကြည်ချက် ဖြင့် ( ပဋိ ပတ် သို့ အရိုး ဦး မ တည် ခံ အတိုင်း နိုင်ကြ သင် စေ ကာ အံ မူ ဆောင် ) ဝိနည်း ယူ ခဲ့ကြသည် နှင့် အဘိဓမ္မာ မှာ လွန်စွာ ကို ကျေးဇူးတင် မြဲ မြံ စွာ ဆုပ်ကိုင် အပ် လှ ပေသည် ၍ ပရိယတ္တိ ။ ယနေ့ ကို ပဋိ ခေတ်မီ ပတ် သည် နို့ မ လိုင် ကို မလိုလား ကို လှိုင် လှိုင် ကြီး သော သောက်စား ထို ဆရာသမား ခွင့် ရ နေ ဘိုးဘွား သည်မှာ မိဘ “ ရိုးရာ တို့၏ ကို အထိ ကျေးဇူး မ ခံ ပင် ၊ လူ ။ ဆန် ၍ စင်စစ် မည် သည့် ခေတ် ၊ မည် သည့် စနစ်တွင် မှ ဗုဒ္ဓဝါဒ တွင် ပယ် နုတ် ရန် မရှိ ၊ ဖြ ည့် စွက် ပြင်ဆင်ရန် လည်း မ ရှိး ၊ ‘ ကေ ဝ လ ပရိ ပုဏ္ဏ ’ အကြွင်းမဲ့ ပြည့် စုံ လုံလောက် နေ နှင့် ပြီး ဖြစ်သည် ။ ထို အတိုင်း ကျေနပ် လောက်အောင် လေ့လာ၍ ပြည့် မီ အောင် ကျင့် သုံးရန် သာ လိုအပ်သည် ။ ထို့ကြောင့် လည်း ဗြိတိသျှ အုပ်ချုပ်ရေး နှင့် အတူ ပါ ၍ အချို့ အာဏာစက် ကို ပင် နဝမ အကြိမ် ## PAGE 69 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၁၁ အမှီ ရသော မြန်မာ ရောက် ကမ္ဘာ့ ဘာသာ ကြီးများ အကြားတွင် ဗုဒ္ဓဝါဒသည် ထီး ထီး မားမား ရပ်တည် နိုင်ခဲ့ ၏ ။ လက်ငင်း တမလွန်ဘဝ ဘဝကို ဦး စား ကို ဦး ပေး၍ တိုက်၍ ကိုယ်တိုင် ကယ်တင်ရှင် ကယ်တင် ကြိုးကိုင် မှု ( သော ဓမ္မ ဘာသာ ) ကို ဆုပ်ကိုင် ကြီးများ ခွင့် အကြားတွင် ပြုသော ဗုဒ္ဓဝါဒသည် ကံ အားလျော်စွာ ပို၍ ပင် ပေါ်လွင် ကျူးကျော် လာခဲ့သည် လာသော ။ ဗြိတိသျှ စစ် နှင့် ခေတ်ပြိုင် နန်းတွင်း ပိဋက တော် များကလည်း ဝိတိုရိယ ပိဋက တိုက်ကြီး တွင် ဒေသစာရီ ကြွချီ ၍ တန်ပြန် သာသနာပြု ကြ ကုန် ၏ ၊ လယ်တီ ဒီပနီ များကလည်း ထပ် ဆင့် ၍ ဥရောပ တစ်ခွင် လုံး တွင် တရား စစ် တပ် ကူ ပေးခဲ့ ကြ ပြန်သည် ။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီး ပြီးဆုံး ၍ သိပ္ပံ ကို အ မ တေ ပြုသော ရုပ် လွန် ဝါဒ ကြီး တစ်ကမ္ဘာလုံး ဖိ စီး လာတော့ မည့် အခြေအနေတွင် ပင် ဗုဒ္ဓဝါဒသည် မြန်မာတို့ ဦး ဆောင် ၍ တစ်ကမ္ဘာလုံး တွင် ၂၅ ဝဝ ဗုဒ္ဓ အောင် ပွဲတော်ကြီး ကို ပင် ခံယူ ရရှိ လေ တော့သည် ။ ဘုရားရှင်ကို အနီးကပ် ဖူး ရအောင် စာ မေး ခြင်း လွတ်လပ်ရေး စနစ်သည် ရပြီးနောက် ချုပ် ငြိမ်း စ ပြု ကာလတွင် လေပြီ ။ အစိုးရက ကား သဒ္ဒါ နှစ်စဉ် ကို ဦး ကျင်းပ စား ပေး ပေးနေသော လွန်း သော အဘိဓမ္မာ စာသင် , ၊ ဝိသုဒ္ဓိမဂ် စာမေးပွဲများ ၊ နိကာယ် ဆောင်များ ကို မွေးထုတ်ပေး လိုက်သော “ အဘိဓဇမဟာရဋ္ဌဂုရု မစိုးရိမ်ဆရာတော် ကြီးမှူး သော နိကာယ် စာမေးပွဲများ ၊ တိပိဋကဓရ ရွေးချယ်ပွဲ ကြီး နှင့် သံယုတ္တနိကာယ် သာ မ ဏေ ကျော် စ မြန်မာပြန် သော စာမေးပွဲများ စာမေးပွဲ သည် ( ရန်ကုန် မြန်မာနိုင်ငံ ) ၊ မဇ္ဈိမ ပရိယတ္တိ နိကာယ် သာသနာကို မြန်မာပြန် တစ်ခေတ် စာမေးပွဲ ( ပဲခူး ပြောင်း ) ပေးလိုက် သော စာမေးပွဲကြီး များ ဖြစ်ကုန်၏ ။ ပဋိ ပတ္တိဘက် လုံးဝ မျက်နှာ မူ သော နိတ္တရ ဏတ္ထ စာမေးပွဲကြီး “ ရေ မြင့် များ မှ ပင် ကြာ တည်း တ င့် ။ သည် ” ဟူ သကဲ့သို့ ပရိယတ္တိ ၏ အ တိမ် အနက် သည် ပဋိ ပတ္တိ ၏ အ မိမိတို့ နိ မ့် အ ပြုနိုင် မြင့် ကို သည့် ပြသော ကဏ္ဍမှ ပြ ဒါး ဝင်ရောက် ချိန် ဖြစ်၏ ။ အားပေး ထို့ကြောင့် သင့် ပရိယတ္တိ ကြ လေသည် သင် ။ နည်းစနစ် လေ နာ ထ ကို လျစ်လျူ အောင် တ မ စာ ရှု စာ ဘဲ အံ ၍ ကျက် ၍ သာသနာကို အသက် ဆက် ပေးကြ သော ရှင် ငယ် , ရဟန်း ငယ် တို့၏ ဘဝ ကိုလည်း အတွင်း ကျကျ လေ့လာ၍ ကြည်ညို တတ် ရန် လို ပေသည် ။ ပရိယတ္တိ ၁၃၁ ဝ - ခုနှစ်မှ မြင့် စတင်ခဲ့သော မား ခြင်းသည် တိပိဋကဓရ ပဋိ ပတ္တိ တိုးတက်ခြင်း ရွေးချယ်ပွဲ ကြီး ပင် က ယခုအခါ ဖြစ်၏ ။ ပိဋက သုံးပုံ ဆောင် ၄- တစ် ပါ ကျမ်း : ၊ နှစ် ပုံ ဆောင် ဆောင် ၊ နှစ် ၃- ကျမ်း ပါး ၊ ဆောင် တစ်ပုံ ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ဆောင် နှင့် နိကာယ် လည်း ငါးရာ ဆောင် အထက် ၁၆၀- ၌ ပင် ထွက်ပေါ် ရှိ ပေ လိမ့် စေ ခဲ့ပြီး မည် ။ ။ ယင်းသို့ မြန်မာနိုင်ငံ ဆိုသော် ပရိ ယံတ္တိ ယနေ့ သာသနာ ့ သာသနာကို ဝင် ခရီး တစ် အ ဘယ်မှာ လျှောက် တွင် လျှင် ဤမျှ ကျဆင်း လောက် သည် ထွန်း ဆို တောက် နိုင် ပါ ခဲ့ အံ့ သည်မှာ နည်း ။ မည် သည့် ( အဋ္ဌကထာ ခေတ် က မျှ ၊ ဋီကာ မရှိခဲ့ စ နောက်ပြန် ဖူး ချေ ။ ကြိုး တဲ ၍ အချိန်ဆွဲ သော စနစ် ဟောင်း အတွေး ဟောင်း နဝမ အကြိမ် ## PAGE 70 ၁၂ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် များ ပို၍ လျော့ပါး လာပါ လျှင် “ ပိဋက သူရဲကောင်း ကြီးများ ' ထို့ထက် များစွာ ထွက်ပေါ် လာ မည်မှာ သေချာ လှ ပါသည် ။ ) ပဋိ ပတ္တိ ရေစီးကြောင်း ထက်ပင် ဗြိတိသျှ ခေတ် ခေတ် စော ၍ မှ နိုး လွတ်လပ်ရေး ကြား တက်ကြွ ခေတ် လာသည် အထိ ကို ပဋိ တွေ့ရ၏ ပတ္တိ သာသနာ ။ ပဋိ ပတ် ၏ ၏ ခရီး အရှိန်အဝါ စဉ်မှာ ပရိယတ္တိ ကြောင့် လည်း နိကာယ် ပရိယတ် ကျမ်း သည် ခေတ် ကြီးများ ပြောင်း ကျမ်း အိပ် တိုးတက်လာ ( အိပ် နေသော ရသည် ကျမ်း ဟူ၍ ) ဆို ဖြစ်ကာ သင့် သည် စာတိုက် ။ ဗီ ရို့ ၌ ဓမ္မစေတီ အဖြစ် ကိုးကွယ် ပူဇော် ခဲ့ ကြ ရာ မှ ယခုအခါ အမျိုးသမီးငယ် များ ပင် ဖတ်ရှု လေ့လာ နိုင်ကြ ပြီ ဖြစ်၏ ။ ရွတ် ဖတ် ပူဇော် ရုံ အဖြစ် ကျက် မှတ် ခဲ့ ကြသော ဓမ္မစကြာ ၊ အနတ္တလက္ခဏသုတ် နှင့် မဟာသတိပဋ္ဌာနသုတ် စသည်တို့ သည်လည်း လက်တွေ့ ကျင့် ရ သည့် စာများ ဖြစ်လာ ကြ ကုန် ၏ ။ ဂုဏ်တော် နှင့် မေတ္တာသုတ် စ သည် ကို ဘုရားရှိခိုး စာ အဖြစ် ရွတ်ဆိုမှု နှင့် စပ် ၍ မိုးကုတ်ဆရာတော် မိန့် ဆို ဖူး ၏ ။ စင်စစ် က “ အ သောက် ရွတ် သည် ဆေး ကို အ လိမ်း သား ဆေး လောက် လုပ်နေကြ မကောင်း တာ ၊ ရောဂါ ၊ ဘယ်ပျောက် မှာလဲ ” ဟု ထုံး အိုင် ၊ အင်း အိုင် များ ပြည့် လျှံ သောအခါ ချောင်း ၊ မြောင်း အဖြစ် စီးဆင်း သွားကြ ကုန် ၏ ။ အရပ်ရပ် ချောင်းမြောင်း များ စုပေါင်း၍ မြစ် ငယ်များ ဖြစ်လာ ကုန် ၏ ။ မြစ် ငယ်များ မှ မြစ်ကြီး များ အသွင် ကူးပြောင်း ကာ သမုဒ္ဒရာ ကြီး ဖြစ်လာ ၏ ။ ဟို တစ် ကွက် ထို ဥပမာ သည် ကဲ့သို့ တစ် ကုန်းဘောင်ခေတ် ကွက် ထုံး အိုင် ၊ ဦး အင်း ပိုင်း အိုင် အထိ များ ပဋိ သဖွယ် ပတ် သာသနာ ရှိခဲ့ ၏ ။ ကား စီးဆင်း မပြတ် နိုင်အောင် မ လပ် ရုံ အင်အား မ ပြည့် ခဲ့ ။ ကုန်းဘောင်ခေတ် နှောင်း ထွဋ် ခေါင် ဆရာတော် ( ၁၁၆ ဝ -၁၂၄၂ ) ခေတ် တွင် ကား ဘုန်းတော်ကြီး ချောင်းမြောင်း ဦး သဖွယ် သီလ ( ၁၁၉၄-၁၂၆၉ အနယ်နယ် အရပ်ရပ် ) တို့ စီးဆင်း လာ ၏ ။ အတန်ငယ် ထူထပ် မြင့် မား သော တောအုပ် , တောင် စွယ် များကို မူ ကျော်လွှား ဖြတ်သန်း နိုင်သော | အင်အား မရှိသေး ။ လယ်တီဆရာတော် ၁၈-၁၂၈၅ ) သေက္ချ တောင် ဆရာတော် ( ၁၂၃၃-၁၂၉၃ ) နှင့် မိုးညှင်းဆရာတော် ( ၂၃၄- ၁၃၂၆ ) တို့ လက်ထက်တွင် ပဋိ ပတ္တိ ရေစီးကြောင်း သည် သိသိသာသာ အားကောင်း လာ ကာ ချောင်းမြောင်း အသွင် ရိုက်ခတ် မှ မြစ် သွားခဲ့သည် ငယ်များ ။ အသွင် စီးဆင်း လာခဲ့ ၏ ။ ရေ စီး အား ထက် ရေ စီး သံ သည် နိုင်ငံ အဝန်း ( ယခုအခါ အမေရိက နှင့် ဥရောပ တို့၌ “ မြန်မာပြည် ပြန် ’ နိုင်ငံခြားသား တို့မှ တစ်ဆင့် ကိုယ်တွေ့ ဝိပဿနာ ကျမ်း များ ၊ ရုပ်မြင်သံကြား သတင်းများ ကြောင့် ၄ အကြိမ် ## PAGE 71 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၁၃ မြန်မာနိုင်ငံ ဆရာ သက်ကြီး နှင့် တို့၏ ဗုဒ္ဓဝါဒ ကျေးဇူး ကို များစွာ ကြောင့် ကွယ်လွန်သူ အာရုံစိုက် လာကြသည် ဆရာကြီး ဦး ။ လယ်တီဆရာတော် ဘ ခင် ( အင်းလျား မြိုင် ၊ သူဌေးကြီး ပဋိ ပတ္တိ ဌာန ဦး ) ဂို ၏ အင် တ ကာ ပ က ည့် စီးပွားရေး ကြီးများ ဖြစ်ကြသော လုပ်ငန်းများကို မန္တလေး လျစ်လျူ ပြု၍ သား အိန္ဒိယ မာ ရ ဝါရီ ပြည် လူမျိုး အနှံ့ တရား နှစ်သောင်းကျော် ဌာနများ ဖွ င့် လှစ် ပြသခဲ့ ရာ ၁၉၇၄- ခုနှစ် ဦး က ပင် ယောဂီ ပေါင်း အမေရိကန် နှင့် ကနေဒါ လေပြီ ၊ နိုင်ငံ၌ အမေရိကန် ယောဂီ အမျိုးသား ပေါင်း ၁၀၀၀ မစ္စတာ ကျော်ကို ရောဘတ် တရား ဟိုး ဗား ပေးခဲ့ သည် ၏ ။ သူ သုတေသန ကား တိုက်ချင်းပစ် ပါရဂူ တစ် ဒုံးပျံ ဦး ဖြစ်သည် နှင့် အာကာသ ။ အင်္ဂလိပ် ယာဉ် လူမျိုး တည်ဆောက်ရေး မစ္စတာ ကိုး လ် ကို မင်းကလည်း အစပြု သူ အင်္ဂ လန် ၌ တရား ပြ သ လျက် ရှိ သည့် အပြင် ထို သုံး ဦး စုပေါင်း၍ လည်း အိန္ဒိယ ၊ အမေရိက တည်ထောင် နှင့် ကာ ဥရောပ ပဋိ ပတ္တိ နိုင်ငံများတွင် သာသနာကို ဆက်လက် ယာယီ နှင့် ဖြ န့် ချိ အမြဲတမ်း နေကြသည် ကမ္မဋ္ဌာန်း ဟု ကြားသိရ ဌာနများ ပေ ရာ တစ်ခေတ် ခန့် မျှော် နိုင်ကြ ဆန်း ပေသည် လာ ဦး မည့် ။ “ ပဋိ အနာ ပတ္တိ ဂါမ် သာသနာ ဆရာ သက်ကြီး ၏ ' အနာဂတ် စာအုပ် ၌ အတိုင်း အပြည့်အစုံ တာ ကို ဖော်ပြထားပါသည် ။ ) အစိုးရ၏ အား ပေးမှ တိုးတက် ၁၃၀၉- ကာ ခု ဧရာဝတီ ၊ လွတ်လပ်ရေးရပြီး စ သော မြစ်ကြီး သည့် များ နောက်ပိုင်းတွင် သဖွယ် အသွယ်သွယ် ကား ရေလှိုင်း သော စီး မြစ်ကြောင်း အား မြင့် မား ကြီးများ အားကောင်း ချင် တိုင်း ကောင်း ၍ လာ ပေ တော့သည် ။ သထုံ စွန်းလွန်းဆရာတော် ဇေ တ ဝန် ဆရာတော် ( ၁၂၃၁-၁၃၁၆ ) ( ၁၂၃၉-၁၃၁၄ ) ကန္နီ ဆရာတော် ( ၁၂၄၁-၁၃၂၈ ) ဝေဘူဆရာတော် မိုးကုတ်ဆရာတော် ( ( ၁၂၅၇-၁၃၃၉ ၁၂၆၁-၁၃၂၄ ) ) ပဋိ ပတ္တိ ဝန်ဆောင် မဟာစည်ဆရာတော် ဆရာတော်ဘုရားကြီး များသည် ( ၁၂၆၆-၁၃၄၄ သာသနာ ) ( ၂၅၀၀ စ သော ) လွတ်လပ်ရေး - ကာလတွင် သာသနာ့ ကျက်သရေ ကို တိုးမြှင့် စေ တော် မူ ခဲ့ ကြ၏ ။ ထို တွင် ဝေဘူဆရာတော် ၊ မိုးကုတ်ဆရာတော် နှင့် မဟာစည် ဆရာတော်တို့၏ အရှိန်အဝါ များသည် အ လွှမ်းမိုး ဆုံး ဖြစ်ကုန်၏ ။ အားပေး ၁၃၈၃- ချီး မြှောက် ခုနှစ်မှစ၍ ခဲ့သည် ။ နှစ်စဉ် နိုင်ငံတော် ငွေ တစ် အစိုးရ သိန်းခွဲ ကိုယ်တိုင် ည် း ဆုံး ပဋိ ပတ္တိ လျား ထားခဲ့ သာသနာ ၏ ။ အား သာသနာရေး သီးခြား ဝန်ကြီး လက်အောက်ရှိ ဗုဒ္ဓသာသနာ အဖွဲ့ ပဋိ ပတ္တိ သာသနာ ပြု ဌာနတွင် တစ်နိုင်ငံလုံးရှိ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 72 ၁၄ မ္မာ စ ရိ ယ ဦး ဌေး လှိုင် ကမ္မဋ္ဌာန်း ခွဲခြား၍ ထောက်ပံ့ ဌာန ပေါင်း လှူဒါန်း ၃၃၆ လျက် ဌာန ရှိသည် ရှိသည် ။ ။ လေးမျိုး ယောဂီ ဦး မှာ ရေ ယောဂီ အလိုက် ၅ အတန်း ဦး မှ ၂၀ အစား အထိ လေးမျိုး ရှိသော ဌာန အား ဆွမ်း ဆန် တော် ငွေ ကျပ် ( ၁ ဝဝ ) ၊ ၂၁-၃၀ ( ၁၅ ဝ ) ၊ ၃၁-၄၀ ( ၂ ဝဝ ) ၊ ၄၁- နှင့် အထက် ( ၂၅၀ ) ဖြစ်၏ ။ ပဋိ ပတ္တိ ကျက်သရေဆောင် ကမ္မဋ္ဌာနာစရိယ ဆရာတော်ကြီး ကိုး ပါး အား ကျပ် ( ၇၅၀ ) စီ နှင့် သင်္ကန်း ဒွိ စုံ နှစ်စဉ် ဆက် ကပ်လျက် ရှိပေသည် ။ ပဋိ ပတ္တိ ဌာနများ နှင့် စာ သော် အစိုးရ ထောက်ပံ့ငွေ မှာ မ ပြော ပ လောက် စေ ကာ မူ နိုင်ငံတော်အစိုးရ ကိုယ်တိုင်က အသိအမှတ်ပြု လေးမြတ် ပူဇော် သည့် သဘောကို ဖော်ပြ ခြင်း ဖြစ်၍ လိုအပ် လှ ပေသည် ။ ဆွမ်း ဆန် တော် ငွေ အစား ပဋိ ပတ္တိ ဆိုင်ရာ ကျမ်းစာများ ကို အခါအားလျော်စွာ လှူဒါန်းခြင်း ၊ သို့မဟုတ် ပဋိ ပတ္တိ ဆိုင်ရာ မှတ်သား ကြည်ညိုဖွယ် ‘ လ စဉ် သတင်းစာစောင် ” မျိုး ယုတ် ဝေ ခြင်း ဖြင့် အားပေး ရ သော် ပို၍ ပင် ကျေးဇူး ကြီး မြတ် ပေ ရာ ၏ ။ လွတ်လပ်ရေး ခေတ် မှ ဤ ယနေ့ အရိယာ ကျ အေင် လျှော့ ပဋိ ပတ္တိ ဈေး သာသနာတော် အရှိန်အဝါ အင်အား ကြီးမား တိုးတက်လာ သည် နှင့် အမျှ ပင် မြင်ရ - မမြင်ရသော မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ ဝါဒ များလည်း အကွက် စေ့ စေ့ ထိုးနှက် ဝင်ရောက်လာ သည် ကို တွေ့ရ ပေသည် ။ အ မြွက် မျှ ဆို ရ သော် - ၁။ “ ကမ္မဋ္ဌာန်း တရား အထူး ရှု ပွား ဖို့ မ လို ' ( မောဟ ကို နိဗ္ဗာန် ထင် ) သော ဝါဒ များ ၊ ၂ ။ ‘ သ မာ ပတ် ဝင်စား သည် ' ဟု ဆို ကာ ရှင် ငယ် ၊ အမျိုးသမီးငယ် များကို ပင် ဓာတ်ပုံ ဖြင့် ဖော်ပြ ၃။ ရဟန္တာ ကာ ပဋိ ဟု ပတ် လူ ပြိန်း သာသနာကို တို့ သ မုတ် ဂုဏ် သည် ငယ် ကို စေသော သာယာ ကမ္မဋ္ဌာန်း လျက် ‘ မဂ် အမည်ခံ လေး ဆင့် စိတ် ၊ ဖိုလ် ညှိ ဝါဒ လေး များ ဆင့် ၊ ' ဆိုက် ပုံ ကို ပွ င့် ပွ င့် လင်းလင်း ကြီး ကြေ ညာ သော ဝါဒ များ ၊ ၄။ အရိယာ ဖြစ် လက်မှတ် ' ထုတ်ပေး သော ဝါဒ များ ၊ ၅။ ပရိယတ္တိ မတတ် ဘဲ လျက် အတွေး ကောင်း အရေး ကောင်း သ ဖြင့် အကြောင်း ယုတ္တိ ဆင်ခြေဆင်လက် အ ထွ န့် တက် ကာ မိမိကိုယ်ကိုလည်း အရိယာ ထင်မှတ် ၍ “ အကျဉ်း အ ကျပ် အခက်အခဲ နှင့် ကြုံ လျှင် သောတာပန် သည် ငါးပါးသီလ မ လုံ ၊ သောတာပန် အရက်သောက် သေး သည် ' ဟု ဤသို့ ခံယူ စ သည် သော အတွေး ဖြင့် “ ဆွမ်း ပဋိ ဆန် ပတ် ထဲ ကြွက် များ ။ ချေး ရော ” သကဲ့သို့ မြတ်စွာဘုရား သာသနာ အား အ အ နှစ် ညံ့ စား ၃၀- ( အပေါစား ကျော် တရား ) ဖြစ်အောင် ထိုင် မိ ညစ် ကာ မှ ပေ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ စေသော ဖြစ် အ ယူ ခဲ့ရသော မှား တို့လည်း သီဟိုဠ် များပြား ခေတ် ရှုပ် မှ ဒကာ ပွေ လှ မျိုး ၏ . ။ ၊ ရဟန္တာ မ လျှော ကျစေရန် ဟု ထင် စေရန် ငါးပါးသီလ အိုး စ ရည်း ကို မဲ ထဲ ဟင်း ဝင် ပုန်း အော ရသော င့် ထား ရသော ရဟန္တာ သောတာပန် မျိုး နှင့် သောတာပန် ၊ မ အော င့် နိုင်တော့ အဖြစ်မှ သောအခါ “ စာ ကို ပင် အမှား ဖြစ်အောင် ကောက် ကျစ် စဉ်း လဲ သော အရိယာ ' မျိုး တို့လည်း များ ကုန် ၏ ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 73 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၁၅ ပဋိ ပတ္တိ ရောဂါပိုး နား ယောင် ယင်းသို့ ရှုပ်ထွေး တရား ကြ ရ ရှာ တု ၏ တရား ။ ' အ ယောင် မွေ ဓာတ် များ ' အ တို့ ကြား ကား သဒ္ဓါ ပရိယာယ် , ပညာ များပြား မ မျှ သော လှသည် ယောဂီ ။ များ ကမ္မဋ္ဌာန်း လောက၌ ဆင်တူယိုးမှား သိမ်မွေ့ သော လှ ည့် ဖြား မှုများ အပြင် ဓာတ် စီး ၍ ပင် ကမ္မဋ္ဌာန်း ပေးသည် အထိ အ တ င့် ရဲ လာ ကြ ကုန် ၏ ။ ပရိယတ္တိ အသိဉာဏ် ခေါင်းပါးသော အောက်ခြေ ၏ ။ “ ဘယ်အရာ ဘာသာရေး သည် အစစ်အမှန် ကိစ္စများ တွင်မူ ” ဟု ကိုယ်စားလှယ်များ မခွဲခြား နိုင် ရှာ ကြတော့ ခြေ ချင်း ပေ လိမ် ။ မျှ ရှုပ် ပွေ ၍ နေကြ အ ရာ ရာ၌ တစ်စုံ တစ်ခုသော မျှော် လင့် ချက် ဖြင့် အလုပ်လုပ် သူ တိုင်း မျှော် လင့် ချက် ပေးနိုင် သူတို့၏ လှ ည့် ဖြား လိမ်လည်ခြင်း ခံရ သည်မှာ ဓမ္မတာ ပင် တည်း ။ လိမ် သူ၏ အပြစ် မဟုတ် ။ လူ တန် စား ၊ အသိဉာဏ် အ နိ မ့် အ မြင့် အလိုက် ကိုယ်စားလှယ် အဆင့် ဆင့် တန် ခိုး အနု အ ရ င့် ခွဲခြား အပ်နှံကာ အတ္တ ဝါဒ ဖြ န့် ချိ ကြ ကုန် ၏ ။ ၁ ။ လောက၌ ဖျက်ဆီး ရာ၌ အစိုးရ ကမ္ဘာ့ သူ တို့တွင် အရိုး စွဲ အကြီးအမှူး အတ္တ ဝါဒ ကို ဖြစ်သော ပဓာန မာ လက်နက် ရသည် ပြု ဗုဒ္ဓသာသနာ ၏ ။ ကို JO အတ္တ ဝါဒ သည် ဗုဒ္ဓ တ ပ ည့် များကို ဖဲ့ ထုတ် ကာ ဗုဒ္ဓဘာသာ အသွင်အပြင် ဖြင့် မဟာယာန အတ္တ ဝါဒ ကို ကလည်း ပင် မဟာယာနဗုဒ္ဓဘာသာ အောက်လမ်း အထက် ဟု လမ်း ( တစ် ဂိုဏ်း စင် ) ကိုယ်စားလှယ်များကို ထောင် စေ ခဲ့ ၏ ။ ၃ ။ မွေးထုတ် ၏ ။ ယင်း ကိုယ်စားလှယ် တို့သည် အောက်တန်းစား နတ် များ ၊ သ ရဲ ၊ တစ္ဆေ ၊ မြေ ဘုတ် ၊ စုန်း ၊ ပြိတ္တာများ ကို အသုံးပြု ကြသည် ။ သရေခေတ္တရာ ၊ ပုဂံ သင်ခန်းစာများ အ ရ လာ ရင်း ရှေးဟောင်း အရည်းကြီး လမ်းကြောင်း အဆိပ် သို့ ပိုး သည် ပြန်ပြောင်း နေရာတိုင်း ၍ မ သွားရန် ၌ ရှိ၏ သတိ ။ ထိခိုက် မူ ကြ ကုန်း ရှ ၊ နာ ပွန်း ပဲ့ သော အနာ ဟောင်း အနာ သစ် မရှိ သူ အား အဆိပ် ပိုး မ ဝင်နိုင် ။ သန့် စင် သော လက် ဖြင့် အဆိပ် ကို ကိုင်တွယ် သော် လည်း ကြောက် ဖွယ် မရှိ ။ နည်းပါး ထို့အတူ သူ ၊ စီးပွား သံသရာ လာဘ်လာဘ မှ ပါ ခဲ့ သည့် များပြား အ ပ လို ရာ ခြင်း ပရိ ၊ ယ အာဏာ ( အ ကုသိုလ်ကံ တန်ခိုး တရားထူး ဟောင်း ) အနာ ကျော်ကြားမှု ဟောင်း တို့ကို မက်မောခြင်း ၊ ပရိယတ် ပဋိ ပတ် မာန် ထောင် ခြင်း ၊ အသက်ရှည် ကြာ အနာ ကင်း လို လှ ခြင်း စ ကြောက် သော အနာ သစ် မရှိ သူတို့ ကား မာ ရ ကို လည်းကောင်း ၊ မာ ရ၏ တ ပ ည့် ကို လည်းကောင်း ရန် မ လို ။ ( ကမ္မ ပ သူတို့သည် ထမြောက် အနာ အကျိုးပေး ဟောင်း နိုင်အောင် , အနာ ) သစ် ကံတရားက ရှိသူများ ကို သာ စေခိုင်း ငန်း မန်း လိုက်သော လိုက်၍ ဒုက္ခရောက် အလွန် အင်အား အောင် နဝမ အကြိမ် ## PAGE 74 ၆ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် နည်း သည့် အဆိပ် ကောင် များ သာ တည်း ။ အနာ ဟောင်း ပျောက် ရန် နှင့် အနာ သစ် မ ပေါက် ရန် သာ အရေးကြီး ၏ ။ အနာ ဟောင်း - သစ် များကို ငန်း မန်း ကျေ ၍ အမြစ်ပြတ် ပျောက် စေ နိုင်သည် မှာလည်း ကမ္မဋ္ဌာန်း ဆေး တော်ကြီး မှ လွဲ၍ အခြားမရှိ ပေ ။ " “ ယ ဿ ပါ ပံ က တံ ကမ္မံ ၊ ကုသ လေ န ပိ ဓီ ယ တိ ။ ” ( အင်္ဂု လိ မာ လ သုတ် ။ ) လောက ဇာတ် ရှုပ် ခုတ် ထွင် ရှင်း ရေး လောကကြီး ကား အတိုင်းမသိ ကျယ် ပြော၍ အ တော မ သတ် အောင် ပင် ရှုပ်ထွေး ပွေ လိမ် လှ ပေ ၏ ။ နိဗ္ဗာန်ကို လိုချင် လှ ၍ တရား ကျင့် သုံး နေ သူ ဆို ရ စေ ကာ မူ သီလ အခြေခံ မှ အ စ အ ရာ ရာ၌ မပြတ် မ သား အား လျှော့ ထိုင်း မျှဉ်း ပျင်း ရိ လေး ဆွဲ လျော့ လျဲ ကျဲ လုပ်သော ယောဂီ ကား ရှင်း ၍ မလွယ် အောင် ပို၍ ပင် ရှုပ်ထွေး လာ တတ် ၏ ။ “ ဆရာ ယောင် လုပ် သူ စုန်း ကိုက် ခံရ ” များ တတ် လေသည် ။ “ သိ ထိ လော ဟိ ပ ရိဗ္ဗ ဇော ၊ ဘိ ယျော အာ ကိ ရ တေ ရ ဇံ ။ ” ( ဓမ္မပဒ ၊ ) လောက ချုံ ပုတ် လိမ် ရှုပ်ထွေး ယှက် အ ဖျဉ် ရ ခက် သည် ကို သိမြင် နေသော နတ် သား တစ် ဦး က ဘုရားရှင်အား 66 “ ကော ဣမံ ဝိ ဇ ယေ ဇ ဋိ - အတွင်း ရော အပြင် ပါ . ဖျဉ် ထွင် ခက်အောင် ထွေး ယှက် လိမ် ရှုပ် နေသော ဤလောက ချုံ ပုတ် ကြီးကို အ ဘယ်သူ ခုတ် ထွင် , ရှင်း နိုင် ပါ့ မလဲ ဘုရား ” “ ဟု ပဋိ သန္ဓေ လျှောက်ထား ဉာဏ် ပါ ဖူး ၍ အရာရာ ၏ ။ တွင် သတိ သမ္ပ ဇဉ် လည်း ရှိ ၊ ဝီရိယ လည်း ထက်မြက် ၊ အတွေ့အကြုံ စဉ်း စာ ဉာဏ် ရ င့် ကျက် သော ယောဂီ ပင် ဖြစ်စေ ကာ မူ သီလ အခြေခံ ခိုင်မာ တော င့် တင်း မှ ဖြည် ရှင်း နိုင်ကြောင်း ” ဟော တော်မူ၏ ။ ရှင် မဟာ ဗုဒ္ဓ ဃော သ ကလည်း - “ 6 ယောဂီ တို့သည် မိစ္ဆာ လွတ် ကင်း သန့် ရှင်း စင် ကြယ် မှုကို လိုလား ၍ ကြိုးစား အားထုတ် ကြ ပါ ကုန် သော်လည်း “ ဤကား အရှုပ် ၊ ဤကား အ ရှင်း ' ဟု တ ည့် တ ည့် လင်းလင်း မသိ ကြ သ ဖြင့် စင် ကြယ် မှုကို မရနိုင် ရှာ ကြသော ကြောင့် ဤ ဝိသုဒ္ဓိမဂ် အဋ္ဌကထာ ကို ရေးပေး အံ့ ” ဟု ဖော်ပြ၍ မြတ်စွာဘုရား ဟောကြားတော်မူသော “ သီ လေ ပ တိဋ္ဌာ ယ ’ စ ဖွ င့် ဆို သော ရေးသား ( လောက တော် ဇာတ် မူ ခဲ့ ရှုပ် ၏ ။ ခုတ် “ မိစ္ဆာ ထွင် လွတ် ရှင်း နည်း ကင်း ) သန့် ဂါထာ ရှင်း ကို စင် ပင် ကြယ် ဦး ၍ တည် လွယ်ကူသော ကာ မာတိကာ အ ကျင့် ချ၍ လမ်း စဉ် ဖြင့် နိဗ္ဗာန် ရောက်ကြ ပါ စေ ” ဟုလည်း နိဂုံး ဆန္ဒ ပြု တော် မူ ခဲ့သည် ။ နိဗ္ဗာန် သွား ရာ ၃၁- ဘုံ လောကီ တောအုပ် သည် ရှုပ် ပွေ လိမ် ကောက်၍ လမ်း စ ပျောက် မတတ် = - လွန်မြောက် ရှိ၏ ။ ရာ လောကကို ) နိဗ္ဗာန်သို့ လွန်မြောက် ရောက်သည် မှလည်း ။ အရှုပ် လောကုတ္တရာ ကို ရှင်း ၍ အလင်း ( လောက ကို = ရှာ လောကမှ ရာ၌ . သီလ + ဥတ္တရ သည် ဤမျှ အရေးကြီး ၏ ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 75 ရ ဟ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၁၇ သီလ စ သော အခြေခံ တရား တို့သည် သာလျှင် လောက၏ ၊ အရှုပ် ၊ ဘဝ၏ အရှုပ် တို့ကို ရှင်းပေး နိုင် ၍ အရှုပ် လောက ၊ အ ရှင်း လောက ၊ အ ရုပ် ဘဝ ၊ အ ရှင်း ဘဝ ၊ ရှုပ် သူ ၊ ရှင်း သူ မည်မျှ လောက် ရှုပ် သည် ရှင်း သည် ကို ထို အခြေခံ တရား တို့ က သာ အဆင့် ဆင့် ခွဲခြား ရှုမြင် စေ လိမ့် မည် ။ ဘဝ အရှုပ် တို့ကို ခုတ် ထွင် ပယ် ရှင်း သန့် စင် လင်း ပြီးသော ပုဂ္ဂိုလ် ထူး ပုဂ္ဂိုလ် မြတ် တို့ကိုလည်း ထို အခြေခံ တရား တို့ က သာ ဖူး တွေ့ ခွင့် ပေး လိမ့် မည် ။ ယင်း အခြေခံ တရား လောက်ကို မျှ မ ကျေ လည် မ ကျင့် သုံး နိုင် ပါ သေး ပဲ လျက် “ အ မြင့်တက် အ မှ ည့် ရ နိုးနိုး ' သမထ ဝိပဿနာ နှင့် နိကာယ် ကြီးများ ၊ အဘိဓမ္မာ ကြီးများ ကို လှမ်း သော်လည်း ပင်ပန်း ကျိုး နပ် မည် မဟုတ်ချေ ။ ရေ ကို သောက် ၍ မှ အ စာ မ ကျေ ဝမ်း မီး ညံ့ နေ သူ အတွက် သား ပြွမ်း ထမင်း ( ဒန်ပေါက် ) သည် အော့ အန် ဝမ်း လျှော တတ် ပေ ၏ ။ လက်ရှိ အ ခွင့် ကောင်းကြီး များ တစ် တော ပဋိ ပတ္တိ လုံး အုပ် လောက၌ နေသော မာ အရှုပ် ရ၏ အ လက်ရာ ထွေး တို့သည် အမျိုးမျိုးသော မူဝါဒ အား အ ဖြင့် မွှေ ဓာတ် ထူထပ် ချုံ များပြား ပုတ် သုံးဆ လှသည် ယ့် ထင် ရ စေ ကာ မူ အင်အား ကောင်း လာပြီ ဖြစ်သော ပဋိ ပတ္တိ ရေစီးကြောင်း ကြီးကို ပြောင်းလဲ ကွေ့ ကောက် အောင် မ ထိုးဖောက် နိုင် ပေ ။ နောက်ဆုတ် တ န့် အီ အောင် ကား သာ၍ ပင် မတတ် နိုင်ကြ ပြီ ။ ဧရာဝတီ မြစ်ကြောင်း တွင် ပေါ လော မျော ပါ သည့် ဒိုက် ဖတ် ပ မာ အတန်ငယ် ညစ် ပေ ရုံ သာ တတ်နိုင် ကြ လေ၏ ။ ခေတ်အဆက်ဆက် အား ယူ ခဲ့ရသော ပဋိ ပတ္တိ မြစ်ကြောင်း ကြီးများ ကား မကြာမီ ကျယ် ပြောသော သမုဒ္ဒရာ ကြီး အဖြစ်သို့ ကူး ပြောင်းသွား ပေ တော့မည် ။ ဤကား မည် သည့် အ ရာ က မျှ မဟ န့် တား နိုင်သော အင်အား တို့၏ နိယာမ ပင် တည်း ။ သမုဒ္ဒရာ ၏ တည်ငြိမ် အေးဆေး တောင် စဉ် တောင် သော အင်အား ဝှမ်း အားလုံးကို သည် တော လွှမ်းမိုး ချုံ ဖိ စီး တောအုပ် ၍ တစ် ပြင် ခ လုပ် တည်း ကန်သင်း ၊ တစ်သားတည်း ကုန်း ကြည်း ဖြစ်အောင် မြေ ပြင် စွမ်းဆောင် နိုင် လေသည် ။ “ ဝေဘူဆရာတော်ဘုရားကြီး ယနေ့ မျက်မှောက်ခေတ် ” နှင့် ပဋိ ပတ္တိ သက်တော် သာသနာ ၇ ၌ ဝ သတ် ကျော်ပြီ တော် ဖြစ်သော ၈ ဝ ကျော်ပြီ “ မဟာစည် ဖြစ်သော ဆရာတော်ဘုရားကြီး ' နှစ်ပါး တို့၏ အရှိန်အဝါ သည် နေ နှစ် ဆူ ၊ လ နှစ်စင်း တို့ ကဲ့သို့ အ ထွန်းလင်း အ တောက် ပြောင် ဆုံး ဖြစ်၏ ။ လှည်း နေ လှေ အောင်း မြင်း ဇောင်း မကျန် နိုင်ငံ အ ဝှ န့် တရား ရောင် ဖြ န့် နိုင်သော အင်အား ရှိ တော် မူ ကြသည် ဟု ပညာရှိ သူတော်ကောင်း ကြီးများ က အား ထား ယုံကြည်နေ ကြ ကုန် ၏ ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 76 မဟာစည်ဆရာတော် သာသနာ ၂၅ ဝဝ သက်တမ်း တွင် မြန်မာတို့ စွမ်းရည် ကို ပြ သ ခွင့် ကြုံခဲ့ သော ဆဋ္ဌ သံဂါယနာ ပွဲ ကြီးသည် ဗုဒ္ဓဝါဒ နှင့် မြန်မာနိုင်ငံကို ထွန်း ပြ ရုံ သာမက မဟာစည် ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ ပရိယတ္တိ အား အစွမ်း ကို ပါ ခန့် မှန်း ကြည်ညို ခွင့် ပေးခဲ့ လေသည် ။ ဆဋ္ဌ သံဂါယနာ ၏ ပဓာန လုပ်ငန်း သည် ပါဠိတော် နှင့် အဋ္ဌကထာ ဋီကာ ၁၁၇ ကျမ်း ကို စိစစ် တည်း ဖြတ်၍ ပုံနှိပ် ထုတ်ဝေ ရသော လုပ်ငန်း ဖြစ်သည် ။ ထို လုပ်ငန်း ကို တာဝန် အများဆုံး ယူ၍ ထိပ်ဆုံး နေရာ၌ ရပ်တည် ခဲ့သော ပုဂ္ဂိုလ်များ မှာ မဟာစည်ဆရာတော် နှင့် တိပိဋကဓရ ဓမ္မဘဏ္ဍာဂါရိက အရှင် ဝိ စိတ္တ သာရ တို့ ဖြစ်ကုန်၏ ။ မဟာစည်ဆရာတော် ကား စာပေစိစစ်ရေး ၌ ပို၍ ပင် တာဝန်ယူ ခဲ့ ရ၏ ။ သာသနာ့ ဘုန်း ကံ ၊ မြန်မာတို့၏ ကုသိုလ် ကြောင့် ပေါ်ပေါက် ခဲ့ရသော ကျက်သရေဆောင် ဆင်ဖြူတော် ကြီး နှစ်စီး ပင် ထို ။ အရှင်မြတ် နှစ်ပါး လုံး ပင် သံဂါယနာ တင်ပွဲ ကျင်းပရာ ၌လည်း အသီးသီး အ မေး အ ထို ကိစ္စ ဖြေ ပြု၍ ၌ တိပိဋကဓရ သိမှတ် ကြည်ညိုဖွယ် ဆရာတော် များကို က အများဆုံး အ လှ ည့် တာဝန်ယူ ကျ စိစစ် တော် ဟော မူ ခဲ့ရသည် ပြ တော် ။ တိပိဋကဓရ မူ ခဲ့ ကြ ရ၏ ၊ ဆရာတော်၏ ဟောပြောမှု မှာ ဒကာ , ဒကာမ တို့အတွက် ကြည်ညို မှု သဒ္ဓါ ပွား ကြ ရသကဲ့သို့ မဟာစည် ဆရာတော်၏ ဟောပြောမှု မှာ သမိုင်းကြောင်း သုတေသန အဆုံးအဖြတ် များ ဖြင့် ဖော ပြ ရာ ပါဠိ ကျမ်း တတ် ပုဂ္ဂိုလ်များ အတွက် အသိဉာဏ် ပညာ ပွား ကြ ရသည် ။ ထို စဉ် က သံဂါယနာ တင် ပွဲ၌ အကြီးအကဲ သံဃမဟာနာယက ဖြစ်တော်မူသော “ အဘိဓဇ “ မဟာစည် မဟာ ရဋ္ဌ ဂုရု ဆရာတော် ' မစိုးရိမ်ဆရာတော်ဘုရားကြီး ဟာ သင်္ဂြိုဟ် ဆရာ - ဋီကာ ( ယခု ကျော် ၉၆- ဆရာတို့ နှစ် ) ၊ က အခြား ကျမ်းပြု ဆရာတို့ မမြင် တဲ့ အမှားများ ကို တောင် မြင်အောင် ကြည့် နိုင်တယ် ။ “ . သင်္ဂြိုဟ် ကမ္မဋ္ဌာန်း ပိုင်း ဒိဋ္ဌိ ဝိသုဒ္ဓိ အခန်းမှာ နာမ် ရုပ် တို့ကို လက္ခဏ - ရ သ - မ ပစ္စု ဆို ပဋ္ဌာန် သင့် သေး ပ ဒဋ္ဌာန် ဘဲ ကင်္ခါ ဖြင့် ဝိ ပိုင်းခြား တရ ဏ သိရ ဝိသုဒ္ဓိ မည် ဆိုထား အခန်း ရာမှာ ကျမှ သာ ပ ဒဋ္ဌာန် ဆို သင့် ကို ဒိဋ္ဌိ ကြောင်း ဝိသုဒ္ဓိ သံဂါယနာ အခန်းမှာ စိစစ် ဟောပြော “ ဒီ က ရှေ့ စဉ် မဟာစည်ဆရာတော် က . ထောက်ပြ နိုင်ခဲ့ တယ် ထက် ။ သာ သူ ကို မပြောနဲ့ ၊ တန်းတူ ပုဂ္ဂိုလ် ကို တောင် မဟာ တွေ့ရ ဋီကာ ဖို့ မလွယ်ဘူး ကြီး နိဿယ ၊ မဟာစည် ” ရေးဖို့ တို့ ဆရာတော်ရဲ့ များ က တိုက်တွန်း စွမ်းရည် ခဲ့တယ် သတ္တိ ” ကို ဟု သိ အ မိန့် လို့လဲ ရှိခဲ့ “ ဖူး ဝိသုဒ္ဓိမဂ် ၏ ။ မှန် လှ ပါ ပေ ၏ ။ မဟာ ဋီကာ ကြီးမှာ ပါဠိ ကျွမ်းကျင် ရုံ ၊ ပဋိ ပတ် နိုင် နင်း ရုံ မျှ ဖြင့် နဝမ အကြိမ် ## PAGE 77 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၁၉ မြန်မာပြန် နိုင်သည် မဟုတ်ချေ ။ အိန္ဒိယ ရှေးဟောင်း အယူဝါဒ များ ပါဝင်နေ သ ဖြင့် ဟိန္ဒီ .. သက္က ယခုခေတ် တ ကျမှ - အင်္ဂလိပ် သာ စာများကို မဟာဋီ ပါ ကာ၏ တတ် ပြည့် ကျွမ်း စုံ မှ သော သာလျှင် အဓိပ္ပာယ်ကို စွမ်းဆောင် နားလည် နိုင် ၏ ။ ထို့ကြောင့် ကြ ရ တော့သည် လည်း ။ သတိပဋ္ဌာန် ကမ္ဘာ အနှံ့ “ ဝိပဿနာ ရှု နည်း ကျမ်း ” စ သော ကျမ်း ပေါင်း လည်း ၄ ဝ ကျော် ပင် ရှိနေပြီ ဖြစ်ရာ ထို ကျမ်း များ က ဆရာတော်၏ “ ဒေသနာ ပဋိ ဝေ ဓ နှင့် ပဋိ ပတ္တိ ပဋိ ဝေ ဓ ဉာဏ် ’ ကို ထုတ်ဖော် နာယူ ချ င့် စဖွယ် ပြ နေကြ ရှိအောင် ကုန် ၏ တန်ဆာ ။ အလွန် ဆင် ရိုး ၍ တာ ဟောပြော ခြောက်သွေ့ ရေးသားထားသည် လှသော သုတ္တန် မှာလည်း ပါဠိတော် ဆရာတော်၏ များကို ပင် “ ဒေသနာ ဝိ လာ သ ဉာဏ် ' ကို သိသာ ပေါ်လွင် စေ ၏ ။ ပဋိ သမ္ဘိ ဆရာတော်၏ ဒါ ပတ္တ ' ၏ အဓိပ္ပာယ်ကို စာများကို အတိအကျ ဖတ်ရှုရသော သိလိုသော အခါ . ကျမ်း ဆန္ဒများ ဂန် တို့၌ တစ် လာသော ဖွားဖွား ဖြစ်ပေါ် “ ပန္န လာ ရ ပေသည် ထို ကျမ်းစာများ ။ သည် အတု နှင့် အ စစ် ကို စိစစ်၍ ပြသော မှတ်ကျောက် များ ဖြစ် ကုန် ၏ ။ ` ပဋိ ပတ် ရေ ကန်ကြီး ကို လေး ဖက် လေး တန် ကျား ကန်၍ တမံ တုတ် ပေး : လိုက်သည် ဆရာတော်သည် နှင့် လည်း တူ လှ ၁၄ ပေသည် ဝါ အ ။ ရ က ပင် စတင်၍ ကမ္မဋ္ဌာန်း ပြ ခဲ့ရာ ၁၃၁၁- ခုနှစ် ရန်ကုန်သို့ မ ကြွ မီ က ပင် ဌာနခွဲ ပေါင်း ၃၀ ကျော် ရှိခဲ့ ၏ ၊ ယခုအခါ မြန်မာနိုင်ငံ၌ ဌာနခွဲ ပေါင်း သီရိ လင်္ကာ ၂၄၆- ခေါ် ဌာန သီဟိုဠ် ရှိ၍ ယောဂီ နိုင်ငံ၌ ပေါင်း ဌာနခွဲ ရှစ် သိန်းနီးပါး ၃၀- ကျော် ( ၇၇၇၂၁၂ ရှိ၍ တရား ) ရှိသည် အား ထုတ်ပြီး ။ သူ နှစ်သောင်း ခန့် ရှိ လေပြီ ။ ထိုင်း ၊ ကမ္ဘော ဒီး ယား ၊ လာအို နိုင်ငံ များ၌ ဌာနခွဲ ပေါင်း ၃ ဝဝ - ကျော် ၊ မြန်မာနိုင်ငံ အင်ဒိုနီးရှား ( ၌ သို့မဟုတ် ၇၀- ရှိ၍ ) ယောဂီ ဆရာတော်၏ ပေါင်း ပဋိ မည်မျှ ပတ္တိ ရှိမည် ဂုဏ် မှာ ကို ခန့် သံဂါယနာ မှန်း နိုင် ပေသည် မ တင် မီ ။ က ပင် ကမ္ဘာ ယောဂီ ၌ များ သင်း အဆက်မပြတ် ထုံ နေ လေပြီ ၊ ရှိခဲ့သည် ကမ္ဘာ့နိုင်ငံ ။ အမေရိကန် အသီးသီးမှ ၊ အင်္ဂ လာရောက်၍ လန် ၊ ဂျာမနီ နှင့် လေ့လာ သြ စ နည်း တြေး လီး ခံ သည့် ယား နိုင်ငံ တို့မှ အများဆုံး လာရောက် ကြ၏ ။ အမျိုးမျိုးသော စာအုပ်စာတမ်း များကိုလည်း ပုဂ္ဂိုလ်များ ကိုယ်တွေ့ ရေးသား ကလည်း ဆရာတော် ကြ၏ ။ ဂျာမန် စာအုပ်များ ဘုန်းတော်ကြီး မှ လို အရှင် ရင်း ကျမ်း ဉာဏ များ ပေါ ၊ ကဏ္ဍများ နိ က ( သီဟိုဠ် ကို ) အင်္ဂလိပ် စ သော ဘာသာ လယ်တီဆရာတော် ပြန်၍ ကမ္ဘာ သို့ ဖြန် များ ချိ နေ ခေတ် ကြ၏ က ။ မစိုးရိမ် ကျောင်းတိုက်မှ ဆရာတော် ဦး ဉာဏ နှင့် ဦး လေ့လာ ရွှေ ဇံ အောင်တို့ ကျွမ်းကျင်သူများ ကဲ့သို့ ကမ္ဘာ့ ပေါ်ပေါက် အတိုင်းအတာ ခဲ့သော် အထိ မြန်မာနိုင်ငံ၏ အင်္ဂလိပ် စာ အရည်အချင်း တန်ဖိုးမဖြတ်နိုင်သော ရှိ၍ ဗုဒ္ဓဝါဒ ၌လည်း ကျေးဇူး နဝမ အကြိမ် ## PAGE 78 • ၂ ဝ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ထွန်း ဂုဏ် နှင့် တောက် ဗုဒ္ဓဝါဒ လာနိုင် ၏ ရာ အနှစ်သာရ ၏ ။ မြန်မာ တို ့ သည် တို ့ ပြောသော ပို၍ တိ ( ကျ မကုန်နိုင် ခိုင်လုံစွာ သည့် ၊ ဂုဏ် ) ရှိစွာ မြန်မာတို့၏ ၊ ကျယ်ပြန် ဂုဏ် ့ စွာ ကျေးဇူး ကား ကမ္ဘာ ၌ နည်းပါး လှ ချေ သေး ၏ ။ မြန်မာ ကို ကမ္ဘာ က သိ သည်မှာ ဗုဒ္ဓဝါဒ သာလျှင် ဖြစ်၍ ‘ ကမ္ဘာကို ငြိမ်းချမ်းစွာ ပြောင်းလဲ ပြုပြင် ပေးနိုင်သော အင်အား သည် မြန်မာ၌ သာ ပြည့် စုံ ခိုင်မာစွာ ရှိသည်ဟု အကြွင်းမဲ့ ယုံကြည်သော ( အ ဟုတ် တတ် သည့် ) အင်္ဂလိပ် စာ တတ် များ ၊ ပါဠိ စာ တတ် များ အထူး လိုအပ်နေကြောင်း ဤ ခေတ် က ဖော်ပြ နေ၏ ။ သံဃာတော် အရှင်မြတ် တို့၏ တာဝန် ကား ဗုဒ္ဓသာသနာတော် အတွက် ( သို့မဟုတ် ) တိုင်းပြည် နှင့် လူမျိုးအတွက် တာဝန် ကျေ ပွန် လှ ပါ ပေသည် ။ ဆရာတော်၏ ပဋိ ပတ် သာသနာ သည် ကမ္ဘာ နှင့် ချီ ၍ ကျယ် ပြ န့် လာ သည်မှာ ဆရာတော်၏ စည်းကမ်း ကြီးခြင်း ပရိယတ် ၊ ကျောင်းတက်နေ ၊ ပဋိ ပတ် စွမ်းရည် သော ကြောင့် ကလေးများ သာ မဟုတ်ချေ ကဲ့သို့ နေ့စဉ် ။ လုပ်နည်း ဟောပြော လွယ်ကူ ပြုပြင် ခြင်း ၊ ဆေး သင်ကြား ပေးခြင်း ပေးခြင်း ( အမှတ် ၊ အမြဲတမ်း ပေးခြင်း သုံး ) စ ရာ သော ကျော်ရှိ စနစ် ယောဂီ ကောင်းများ များအား ကြောင့် တစ် ဦး လည်း ချင်း ပြန် စောင့် ့ ပွား ကြည့် လာခြင်း စစ် ဖြစ်သည် ။ ကုသိုလ်ဖြစ် လူ ကျွေးမွေး ဒါယကာ ခြင်း များ ၊ ဆေးဝါးကုသ ဘက်ကလည်း ပေးခြင်း ယာ စသည်တို့ ဂီ သစ်များ ဖြင့် အား ‘ သာ ( သ လိုအပ်လျှင် န ကျွန် ” အလုပ် ) အခမဲ့ တို့ကို ရက် ရော စွာ လုပ်ဆောင် နိုင်ခြင်း တို့ ကြောင့် လည်း ဖြစ်သည် ။ ခြုံ ၍ ဆို ရ သော် ကျေးဇူးရှင် မဟာစည် ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ ပဋိ ပတ္တိ မြစ်ကြောင်း ကြီး ကား ကပ် ကိုး ကပ် ဖဲ့ “ အ မွှေ ဓာတ် ” များ ဖြစ်ကြသော သောင် က မူ ချုံ အရှုပ် တို့ကို အမြစ် ပြုတ် တိုက် စား နိုင် လောက်အောင် အင်အား လည်း ကြီး ၊ တာတမံ လည်း ခိုင် ခံ့ လှ ပါ ပေသည် ။ - 10 ## PAGE 79 ဝေဘူဆရာတော် တိတ် ၍ ကျေးဇူးရှင် ဆိတ် ငြိမ် ဝေ အေးဆေး ဘူ ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ စွာ စီးဆင်း နေ သ ဖြင့် အင်အားကြီး ပဋိ ပတ္တိ မြစ်ကြောင်း သည် မ ထင် ကြီး ရ ကား လှိုင်း တာတမံ တံ ပိုး ကိုလည်း လောက်အောင် တ မင် တော ဆည် င့် တင်း ဖို့ မ ထား သည် ၊ ကြီးမား ကို မ မြင်နိုင် ခိုင်မာသော ကြ ။ ရေ စီး သယံဇာတ သံ လည်း တိုး မြစ် လှ ရိုး ပေ ကြီး ၏ ။ ဖြစ်၍ ထို ဟာ အားကိုး သည် ပင် အင်အားကြီး မား သည့် လက္ခဏာ ပင် တည်း ။ ဆရာတော်၏ တရား စွမ်းအင်များကို ဖော်ပြရန် မှာ စာမျက်နှာ နံပါတ် ညွှန်း ဖြင့် ထိုး ပြ နိုင်သော အ ရာ မျိုး မဟုတ် ၍ ထုတ် ဆို ရန် ဝန် လေး လှ ပါသည် ။ မျက်စိ ရှိ သူတို့သည် သာ မြင်နိုင် ကုန် ၍ နား ရှိ သူတို့သည် သာ ကြား နိုင်ကြ ကုန် ၏ ။ ပြ ဆိုခဲ့ ပြီးသော သီလ စ သော အခြေခံ တရား တို့သည် သာလျှင် အ နှော င့် အယှက် ကင်း စွာ သမာဓိ ကို ဖြစ်စေ ၍ ထို သမာဓိ က သာလျှင် အမှန် တ ကျ ထိုးဖောက် သိမြင် စေနိုင် လေသည် ။ ထို့ကြောင့် သီလ စ သော အခြေခံ တရား တို့သည် သာလျှင် မြင်နိုင် ကြား နိုင် သော မျက်စိ , နား တို့ ဖြစ်ပါ ကုန် ၏ ။ ပုံကြမ်း အား ဖြင့် အ မြွက် မျှ ပြ ညွှန်း ရ သော် ဆရာတော်သည် ဝေ ဘူ ရိပ်သာ ( ကျောက်ဆည် ) အောင်မြေ ရိပ်သာ ( ရွှေ ဘို ) နှင့် ဇာတိ ရွာ ဖြစ်သော ခင်း ဦး မြို့ မြောက် ရှစ် မိုင် ဝေးကွာ သည့် အင်ကြင်း ပင် ရိပ်သာ တို့၌ လေး လ ခန့် စီ လှ ည့် ပြောင်း သီတင်းသုံး တော်မူ၏ ။ ကျောက်ဆည် ၌ ဝါ ကပ် တော် မူ သည် ။ ဆရာတော် သီတင်းသုံးရာ သုံး ဌာန လုံး ၌ ပင် ထည် ဝါ ခန့် ညား သော အဆောက်အအုံများ နှင့် သွားလာ ဝင်ထွက် ဆည်း ကပ် ကြသည် ကို ကြည့် ပါ လျှင် “ အာ ဟု နေ ယျ ပါ ဟု နေ ယျ ဂုဏ် ’ နှင့် သက်တော် ထင်ရှား ဘုရား ရွှေ လက်ထက် တော်ကို ခန့် မျှော် - ကြည်ညို မိ ပေ လိမ့် မည် ။ ဆရာတော်သည် ယေဘုယျ အား ဖြင့် နံနက် တစ်ကြိမ် ၊ ည တစ်ကြိမ် တရား ဟောသည် ။ ပထမ ၁၀- မိနစ် ၊ ၁၅- မိနစ် ခန့် မှာ ယောဂီ အတွက် အကျဉ်း ချုပ် နားလည် ကျင့် သုံး ရ မည့် အခြေခံ သဘော များကို ရေစက်ချ သကဲ့သို့ ဟော လေ့ ရှိရာ အသံ တော် ကလည်း တိုး လှ သ ဖြင့် နာ ကြား စ မရှိသူများ စိတ်မဝင်စား ဘဲ ရှိ နေတတ် ၏ ။ ထို အကျဉ်း ချုပ် ( ဥဒ္ဒေသ ) မာတိကာ စကား များသည် အလွန် အရေးပါ လှသည် ။ အဓိပ္ပာယ် လည်း ကျယ် ဝန်း စွာ ။ ရေစက်ချ စကား များတွင် အလှူဒါန ပြု သူ ၌ ရှိထား ရ မည့် အခြေခံ သဘော များ . အကုန် ပါ၏ ။ ထို့အတူ တရား ဦး မာတိကာ ၌ ယောဂီ အတွက် အောက်ပါ အချက်များ ပါဝင် ကုန် ၏ ။ . နဝမ အကြိမ် ## PAGE 80 JJ . ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ယောဂီ အတွက် လို ရင်း အချက်များ ၁။ သီလ ရှိလျှင် တော င့် တ လိုချင် တိုင်း ပြည့် စုံ စေနိုင် ၍ သီလ ကို ကြိုးစား ဖြ ည့် ရန် ။ ၂။ ၃၁- ဘုံ ချမ်းသာ ကား အထူး ဆုတောင်း ရန် မ လို ၊ ရှောင် တိမ်း ၍ မဖြစ်အောင် ပင် ရရှိ တတ် သ ဖြင့် သာဝက ဗောဓိ စ သော ဗောဓိ ဆုကို သာ တော င့် တ မျှော် မှန်း ရန် ။ ၃။ သာသနာ တည် ကြောင်း ကောင်းမှု များသည် နိဗ္ဗာန် သွားရန် ခြေထောက် သဖွယ် ( စရဏ ) ဖြစ်၍ တတ် အား သမျှ ပြုလုပ်ရန် ၄။ အလှူ ပြုသော အခါ စေတနာ ၊ အလှူ ဝတ္ထု ၊ အလှူခံ အပေါ်၌ သန့် သန့် ရှင်းရှင်း ရိုရိုသေသေ ကိုယ်တိုင်ကိုယ်ကျ လှူဒါန်းရန် ။ ၅။ ဘုရား စကား ၊ ဆရာ့ စကားကို မြေ ဝယ် မ ကျ တစ် ထစ် ချ နာယူရန် ( သော ဝ စ ဿ တာ ) ။ ၆။ ယခုကဲ့သို့ ဘဝ ကောင်းသည် တရားပွဲ မှာ လာရောက် ဘုရားလက်ထက် နိုင်ခြင်း တော် သည် က နှင့် ပင် မ “ ထူး ပါရမီ ၊ ဘုရား ရှိသူ ” မည် လက်ထက် ၍ အချိန်အခါ တော် က ၊ ရဟန်းရှင်လူ များ ရ ရှိကြ သည့် အတိုင်း ဘာမဆို လို တိုင်း မရနိုင် တာ မဖြစ်နိုင်တာ ဟူ၍ မရှိ ၊ သိသလောက် တော င့် တ , မျှော် မှန်း ထားခဲ့ သမျှ မ က အ ပို တွေ ပင် များစွာ ရ လာ တတ် သ ဖြင့် ရှေး ပုဂ္ဂိုလ် တို့ ကဲ့သို့ ဝီရိယ ကို သာ အမှီ လိုက်၍ စိုက် ထုတ် ကြိုးစား ရန် ။ ၇။ သင်ကြား ထိုသို့ များစွာ မှတ်သား ရှိသော်လည်း ထား ချက်တွေ ကြိုက်ရာ ပြော၍ တစ်ခုကို မ ကုန် နိုင်အောင် သာ စူး စူး စိုက် အများကြီး စိုက် ဝီရိယ တတ် သန် သိ ကြ၏ သန် နှင့် ။ မှန်မှန် လုပ်ရန် သာ အရေးကြီးသည် ။ မွေး သည် မှ သေ သည်အထိ ထင်ရှား ရှိနေသော ထွက် နှာ ဖျား ပေ ဝ ၌ - ထိ ဝင် သည် လေ ကို ကား သာ လူတိုင်း သိ အောင်လုပ် သိ လွယ် ။ ယခု ထင် လုပ် လွယ် ကြည့် သ ၊ ဖြင့် ယခု မီး ဝင် ငြိမ်း တိုင်း ၊ ယခု - ထွက်တိုင်း လက်ငင်း ချမ်းသာ၏ ။ ( အ ကာ လိ ကော ။ ) ၈။ ယင်းသို့ ရှု မှတ် နေခြင်း ဖြင့် ကိုယ် နှုတ် သောင်းကျန်းမှု မရှိ ( အဓိ သီလ ) ၊ စိတ် သောင်းကျန်း မှ မရှိ ( အဓိ စိတ္တ ) ၊ “ ရုပ်နာမ် မျှသာ ရှိပါက လား ' ဟု နှာ ဖျား ဝ မှ တစ်ကိုယ်လုံး တ လှုပ်လှုပ် တ ရွ ရွ ဖြစ်ပျက် နေသည်ကို မြင် ရမည် ( အဓိ ပညာ ) ။ သို့ဖြစ်၍ သိက္ခာ သုံးပါး အကျုံး ဝင် သွားပြီ ။ သမ္မာဒိဋ္ဌိ စ သော မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး လည်း ပါ သွားပြီ ။ သတိပဋ္ဌာန် လေးပါး စ သော ဗောဓိပက္ခိယတရား ၃၇ ပါး လည်း လုပ်ပြီး ဖြစ်၍ “ ဖြစ်သွားပြီ ထွေလီကာလီ ။ အာနာပါန ” လျှောက် လုပ် လုပ်မနေနဲ နေခြင်း ဖြင့် ့ ၊ တွေး ပိဋက သမျှ သုံးပုံ ထင် လုံး သမျှ ပင် အကျုံး မှား တတ်သည် ဝင် လေပြီ ။ ၉။ ရေ ခပ် ရင်း ၊ ထမင်းချက် ရင်း လည်း ရှု မှတ် နိုင် ၍ တစ်ချိန်တည်း တွင် အလုပ် ကိစ္စ နှစ်ခု ပြီး သည် မည် ။ သည့် ဣ ရိ ယာ ပုတ် နှင့် ဆို ရှု မှတ် နိုင် ၏ ။ “ ကမ္မဋ္ဌာန်း ထိုင် ရတာ ဘာမှလဲ ကုန်စင် မတွေ့ အောင် ပင် ပေါင် မ ၊ ပြောနိုင် မ ရ ၊ ပေါင် တစ်နေ့ထက်တစ်နေ့ ” ဟု မ မှတ် ရ ။ တစ်ခဏ တိုးတက် အတွင်း ပြီးတော့ ရ သာ သည့် သွားတော့ အကျိုး သည် ကား ။ ပုံ ဝ မ အကြိမ် ## PAGE 81 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၂၃ ၁၀။ အိမ် အ မိုး မိုး သောအခါ စပ် အောင် မိုး လျှင် မိုး နေ ကာကွယ်နိုင် သကဲ့သို့ တစ်ရက် ၂၄ နာရီ တစ်ဆက်တည်း တစ် စပ် တည်း ( မ အိပ်စက် ဘဲ ) ရှု မှတ်နိုင်အောင် ကြိုးစား ( နိ သဇ် ဓုတင် ဆောင် ) ။ ၂၄ နာရီ တစ် စပ် လောက် ရလျှင် ပင် ထူးခြား သိသာ လာမည် ။ ၁၁။ ၃၁ ဘုံ ချမ်းသာ ဘုရင် ဖြစ်ရတာ မှ အ စ ဘာမျှ မ တော င့် တ မ လိုချင် ရ ။ ဒုက္ခ ချည်း ၁၂။ ဖြစ်သည် မိမိ အနား ။ ရှိ မြင်သမျှ ကြားသမျှ ကျေးဇူးရှင် ချည်း ဖြစ်သည် ။ အသံ ဗ လံ ဆူ နေ၍ နေရာ မ ပြောင်း နှင့် ။ “ ငါ ဝီရိယ ၊ သမာဓိ ကောင်း လှ ပြီ ” ဟု အ လွတ် အ ထင် ရောက် နေတတ် ၏ ။ ဆူညံ သံ များ က “ ဝီရိယ တိုး လိုက်ပါ ဦး ” ဟု ပြောသော ကျေးဇူးရှင် များ ဖြစ်သည် ။ မေတ္တာ ထား သည်းခံ ရှု မှတ် ။ ၁၃။ မိဘ ၊ သားမယား ဝတ္တရားများ ကို ပြုလုပ် ရခြင်း ၊ “ ကလေး ငို ၍ ချော့ ရ ထိန်း ရခြင်း မှ အ စ သီလ ၊ စရဏ ကုသိုလ် ' ချည်း ဖြစ်သည် ။ ၁၄ ။ မိမိ အာနာပါန ရှု မှတ် ခြင်းကို အကြောင်းပြု၍ မိမိ နှင့် တကွ မိမိပတ်ဝန်းကျင် လူတွေ နတ် တွေ ဗြဟ္မာ တွေ မရေ မ တွက် နိုင်အောင် ပင် ကျေးဇူး များ ကုန် ကြ တော့သည် ။ စာ တွေ့ အတွေး အ ထင် နှင့် လက်တွေ့ အသိအမြင် ဆရာတော် ဟော လေ့ ဟော ထ ရှိသော မာတိကာ စကားပြေ မှာ သုံးမျိုး ခန့် ရှိ၍ အားလုံး ခြုံ လိုက် လျှင် အထက်ပါ အချက်များကို တွေ့ရမည် ဖြစ်၏ ။ ရံ ခါ တစ်နေ့ တည်း ၌ တရား လေး ငါ ကြိမ် ဟော ရ သည့် ရက်များ ရှိ၏ ။ ဟော တိုင်း ပင် ထို အခြေခံ အချက်များကို ပထမ ဟောသည် ။ ဆယ် ကြိမ် ဟော ရလျှင် ဆယ် ခါ ပင် ထပ်၍ ဟော တော်မူ၏ ။ မည်မျှ အရေးကြီးသည် ကို စဉ်း စား ကြ ရာ သည် ။ ကျမ်း ဂန် တို့၌ သိ မှတ်ရန် ၊ လိုက်နာရန် အချက်များစွာ လာ ကုန်သည် ။ ကမ္မဋ္ဌာန်း အလုပ်ခွင် မဝင် မီ က ပင် ကြိုတင် ရှောင်ရန် ၊ ဆောင်ရန် အချက်များ မှာ အလုပ်ခွင် မဝင် ရဲ လောက်အောင် ပင် များ ကုန် ၏ ။ ပဓာန အချက် ကို ဖမ်းမိ မိမိတို့ ရန် အ ခက် လှမ်း လှသည် မီ သလောက် ။ ကျမ်းစာများ ကိုလည်း ကြိုးစား ဖတ်ရှု ကြ ရာ “ 6 အ ဘယ် အ ရာ သည် အရေးအကြီးဆုံး ဖြစ်သည် ” ဟု နားလည် ရန် ကား လွယ် သ ယောင် နှင့် ခက် လှ ပေသည် ။ ပထမဆုံး လိုက်နာ ရ ၊ ရှောင် ကြဉ် ကြ ရ မည့် လို ရင်း အချက်များကို အရေးမကြီး ဟု ထင် ကာ ကျော်လွှား သွား တတ် ကြ၏ ။ သဒ္ဓါ ဝီရိယ အား ပေးသော ဆုံးမစကား ၊ ဇာတ် သွား ဇာတ်ကြောင်း များကိုလည်း အ နှစ် အ သား မဟုတ်သေး ဟု ယူဆကာ ကောင်းစွာ မ နာ ၊ မ ဖတ် ။ နီဝရဏ ငါးပါး ၊ ဈာန် အင်္ဂါ ငါးပါး ၊ ဉာဏ် စဉ် တက် ပုံ ၊ မဂ် ဝင် ပုံ ၊ ဖိုလ် ဝင်စား ပုံ ၊ သစ္စာ လေး တန် ၊ နိဗ္ဗာန် ဆိုက် ပုံ စသည်တို့ကို သာ ဖတ်ရှု ကြ၏ ။ ဝိပဿနာ ကျမ်း များကလည်း ဦး စား ပေး ရေး ကြ၏ ။ ဟောပြော သူ များကလည်း “ တ က ယ့် မဂ် ခန်း ဖိုလ် ခန်း ” ကို ချည်း နဝမ အကြိမ် ## PAGE 82 ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် သမ္ပ ညောင်း ဇဉ် ဖြင့် ညာ မှု လဲ လည်း လျောင်းတော်မူ ရှိ၍ “ မအိပ် ၏ ။ ခါး ဘူး ” နာ ဟု သော လုံးဝ ဝေဒနာ မ ပြောနိုင် လည်း ရုံ မျှသာ ရှိ ၊ ရုပ် မှေး ခန္ဓာကိုယ်၏ စက် တော် မူ နွမ်းလျ သည် ။ သစ္စ က ကဲ့သို့ လူ ကပ် များ အ ပြော မလွတ် ရုံ သာ ရှိ၏ ။ မ ကျိန်း စက် ရဟန်း သော ပြုသည် ၊ လဲ မှ လျောင်း ပရိနိဗ္ဗာန် ၍ ပင်မ စံ နေ သည့် ( နိ သဇ် တိုင်အောင် ဓုတင် ဆောင် နှစ်ပေါင်း ) သော သာဝက ခြောက် ဆယ် တို့ ၊ ပင် ရှစ် အ ဆယ် များ ရှိရာ ပို၍ ပင် အသက်ရှည် ကျန်းမာ ကြသည် ကို တွေ့နိုင် ၏ ။ ထို့ကြောင့် ကိုယ်ချင်းစာစိတ် ဖြင့် မ ကြည့် သင့် ပေ ။ ဘုရားရှင်၏ တစ်နေ့တာ လုပ်ငန်း စဉ် အကျဉ်း ချုပ်မှာ - ၁ ။ နံနက်ပိုင်း ဆွမ်းခံ ဆွမ် စား ခြင်း ၊ ဆွမ်း အနုမောဒနာ တရားဟော ခြင်း ၊ ၂။ ( က ) ဆွမ်း စားပြီး နေ့စဉ် ပင် ဒုလ္လဘ တရား ငါးပါး ကို ခြေ ဆေး ရင်း ဟောပြော သတိ ပေးပြီးနောက် ရဟန်းတို့ အား ကမ္မဋ္ဌာန်း ပေးခြင်း ၊ ( ခ ) ထို့နောက် တော် မူ ၍ တစ်ကိုယ်တည်း ဂန္ဓ ကု ဋိ သို့ ဝင် ကိန်း တော် မူ လျက် အောင်း ရံ ကာ ခါ လောက တစ် မု ဟုတ် ဓာတ် မျှ တစ်ခုလုံးကို လဲ လျောင်း သိမ်းကျုံး ကြည့် ရှု တော် မူ ခြင်း ၊ ( ဂ ) ညနေ ချမ်း တွင် ကျောင်းတော် သို့ လာရောက် ဖူးမြော် သူ ဒကာ ဒကာမ တို့အား တရား ဟောကြားတော် မူ ခြင်း ၊ ၃ ။ ( လိုအပ်လျှင် ရေ သုံးသပ် တော် မူ ပြီးနောက် ) ဂန္ဓ ကု ဋိ ပရိ ဝုဏ် အတွင်း၌ ပင် သီတင်းသုံး ခိုက် ထိုမှ ဤ မှ လာရောက် လျှောက်ထား မေးမြန်း တောင်းပန် သော ရဟန်းတို့ အား ည ဉ့် ဦး ယံ တစ်ချိန်လုံး ဖြေ ဆို ဟောကြားတော် မူ ခြင်း ၊ ၄ ā ။ ရဟန်း ပရိသတ်များ ပြန်ကြ သောအခါ တစ်သောင်း သော လောက ဓာတ် မှ လာရောက် မေး လျှောက် ကြသော နတ် ဗြဟ္မာ အသီးသီး တို့အား ည ဉ့် လယ် ယံ ( သန်းခေါင်ယံ ) တစ်ချိန်လုံး ဖြေ ဆို ဟောကြားတော် မူ ခြင်း ၊ == ၅ ။ ( က ) မိုးသောက် တစ်ချိန် စင်္ကြံ ယံ တွင် ကြွတော်မူခြင်း အချိန် သုံး ပိုင်း ၊ ပိုင်း ၍ - ( ခ ) ဂန္ဓ ကု ဋိ သို့ ဝင်ရောက်၍ လျောင်း စက် တော် မူ ခြင်း ၊ ( ဂ ) လျောင်း စက် ရာ မှ ထိုင် တော် မူ ၍ ကမ္ဘာ လောက ဓာတ် တစ်ခုလုံး ချေ ချွတ် ထိုက်သော သတ္တဝါတို့ကို ဉာဏ် ကွန်ရက် ဖြင့် ဖြ န့် ကြက် ရှု ကြည့် တော် မူ ခြင်း ၊ ( ကျွတ် ထိုက်သော သတ္တဝါ ရှိလျှင် အခြား စကြဝဠာ သို့ ပင် ကြွရောက် ဟောကြား လေ့ ရှိကြောင်း မဟာ ပရိ နိဗ္ဗာန သုတ် ၌ ဟော တော်မူ၏ ။ ) မအိပ် မ ဘုရားရှင်၏ နေ ချီး မြှောက် တ ပ တော် ည့် မူ သား ကြ မြဲ သာဝက ဖြစ်၏ ။ များ သည်လည်း မိမိတို့ အင်အား ရှိသလောက် နဝမ အကြိမ် ## PAGE 83 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၂၇ စွမ်းပကား အရိယာ ကြီးမား သာဝက လှ ပေသည် ကြီး ။ စကြဝဠာ တို့ အင်အား တစ်ထောင် လည်း ဖြင့် လူ တိုင်း သာမန် တာ တို့ ရ၏ … နားမလည် ။ လောက ဓာတ် နိုင်အောင် ပေါင်း တစ်ထောင် ကျက် စား နိုင် ခေါ် လေသည် စကြဝဠာ ။ တစ်နိုင်ငံ တစ်ထောင် , တစ် လုံး ကမ္ဘာ ကို , ပင် တစ် နယ်နိမိတ် စကြဝဠာ လောက်ကို ပြု ကာ မူ သွားလာ ဆို ဖွယ်ရာ ထိတွေ့ မရှိ ။ ပုဂ္ဂိုလ် တစ်စုံတစ်ရာ တို့သည် ထို အင်အား စွမ်းဆောင် တို့ကို နိုင်သော ( ဘဝအဆက်ဆက် ၊ သို့မဟုတ် လက်နက် ခက်ခဲ စွာ အင်အား ရှာဖွေ ကောင်း လေ့ ကျင့် ရှိသော ပြီးမှ ရယူထား ရ သည့် အတိုင်း ) အသုံး မ ချ ဘဲ အ ချည်း နှီး သိမ်းဆည်း ထား ကြသည် မဟုတ်ချေ ။ ငြိမ်သက်စွာ နေခြင်း ဖြင့် ထိုင် ရာ မ ထ နေ့ည မ အား ထို စွမ်းအား တို့ကို အသုံးပြု နေခြင်း ပင် ဖြစ်၏ ။ ဂင်္ဂါ မြစ်ကမ်း ၌ နေသော ဗ က ဗြဟ္မာ လောင်း ရသေ့ကြီး သည် ပင် မိမိ သင်္ခမ်း ကျောင်း နှင့် မ လှမ်း မ ကမ်း ဂေါ စ ရ ဂါမ် ရွာ ငယ် သို့ ဓားပြများ ဝင်ရောက် ကာ ရတနာ ရွှေငွေ နှင့် ကျွဲ လျက် နွား များ ပါ ယူဆောင် တိုက်ခိုက် သွားကြ စဉ် တန်ခိုး ဖြင့် စစ်တပ် ဖန်ဆင်း ၍ ရှေ့မှ ဆီး ကြို ကိုယ် ရောင် ပြ ရာ ဓားပြများ ပစ္စည်း ချ၍ ထွက်ပြေး ကြ ရသည် ။ ကမ္ဘာပေါ်တွင် အလုပ် အလုပ် ဆုံး အဘိ ညာဉ် အင်အား ရှိသော အရိယာ သူတော်ကောင်း ကြီးများ သည်လည်း ကံကြမ္မာ၏ အတိုင်းအတာ ကို စွမ်းအား ရှိသမျှ နှင့် ဝိနည်း ဆောင် ဒေသနာ တော် မူ မည်မှာ ၏ ဘောင် ယုံ မှား အတွင်း စရာ မရှိ သာ အပ် ဖြစ်ခဲ့သော် ။ ထိုသို့ ဆောင် သတ္တဝါတို့၏ တော် မူ သော်လည်း အကျိုး သတ္တဝါ တို့အား အသိပေး လို ကြသည် မဟုတ် ။ ထို ကြောင့် ဂင်္ဂါ မြစ်ကမ်း ရွာ သား တို့သည် “ ရသေ့ ကြီး၏ ကျေးဇူးကို မမြင် ၊ ဘုရ င့် တပ်မ တော်ကြီး၏ ကယ်တင် မှု ” ဟု သာ ထင် ခဲ့ကြသည် ။ သတ္တဝါတို့၏ လယ်တီဆရာတော် အမြင် သည် သည် သနား ဟင်္သာ လောက်အောင် တ တစ် ပင် နယ် လုံး ကျဉ်း နောက် မြောင်း မိုး စွာ မ ။ သိမ်း ၍ လယ်ဧက များစွာ “ စစ်ဖြစ် ပျက်စီး လို ့ မည့် ဒုက္ခရောက်နေတဲ့ အရေး သစ္စာ ပြု၍ နိုင်ငံတွေကို မိုး ကြီး သည်း စွာ မေတ္တာပို့ ရွာသွန်း ပေးခဲ့ ပေးရမယ် ဖူး ၏ ။ ကွ မိုးညှင်းဆရာတော် ယ့် ၊ ထို စစ်ဘေး ကြီး က မူ တစ် နည်းနည်းနဲ့ အေး ရင် ပဲ ကိုယ့် မေတ္တာ အောင်ပြီ လို ့ မှတ် ရမယ် ” ဟု မိန် ့ ခဲ့ ဖူး ၏ ။ မိမိတို့ အင်အား အလျောက် ( သတ္တဝါ တို့ က မသိ သော်လည်း ) အရိယာ သူတော်ကောင်း ကြီးများ က မူ အချိန် ရှိသမျှ “ အား ကယ် ချိန် နား မ ချိန် တော် မျှ မူ မထားဘဲ နေကြ ပေ ၏ ” ။ ဟူသော စကား နှင့် မိမိ က မသိ သော်လည်း အ ပို တွေ အကျိုးများ ပါ ရ လျက် ကြ သ “ ဗျာ ကိုယ့် ” အတွက် ဆိုသော နဲ့ ကျေးဇူးရှင် လူတွေ ၊ ' နတ် ဝေဘူဆရာတော် တွေ ၊ ဗြဟ္မာ တွေ ဘုရားကြီး၏ မရေ မ တွက် နိုင်အောင် စကားကို အဘယ်မျှ 64 ယနေ့ တာ သွားကြောင်း အရိယာ သူတော်ကောင်း နားလည် အပ် ကြီး ပေသည် များ၏ ။ တစ်နေ့တာ လုပ်ငန်း စဉ် ” ကိုလည်း နဝမ အကြိမ် ## PAGE 84 ၂၈ မ္မာ စ ရိ ယ ဦး ဌေး လှိုင် ပွ အနီးကပ် င့် ပွ င့် လင်းလင်း လေ့လာ ကြီး နည်း လှမ်း ယူ သင့် ၍ ညွှန် လှ ပြ ၏ ။ တော် ရှေးရှေး မူ သည် သူတော်ကောင်း ကို ထောက် ဆ ခြင်း ကြီး များ၏ အား ဖြင့် အခြေအနေကို လည်း “ ယနေ့ အ ဘယ်သို့ ” ဟု သဘောပေါက် သင့် ပြန် လေသည် ။ လည်းကောင်း စာပေ အထောက်အထားများ အရပ် ပြောပြော ရ သော် အရလည်းကောင်း ကမ္ဘာပေါ်တွင် အလုပ် ၊ ( အ အလုပ် လှမ်း မီ သမျှ ဆုံး ပုဂ္ဂိုလ် ) မျက်မြင် မှာ ဗုဒ္ဓ အ နှင့် ရ ဗုဒ္ဓ သာဝက ကြီးများ သာ ဖြစ်ကုန်၏ ။ အိမ် တစ်အိမ် တွင် ကလေးများ မိမိတို့ အဝတ်အစား နှင့် လူကြီးများ ကစားစရာ ကား ကို ပင် အလုပ်များကို သိမ်းဆည်း မ လုပ်ကိုင် ဆုံး နိုင်အောင် ရ ကောင်း လုပ်နေကြ မှန်း မသိ ရသည် ။ အကျိုး ။ အရိယာ အပြစ် သူတော်ကောင်း သိမြင် သော ကြီး ထင် စရာ တို့အား ရှိသော်လည်း – သံသရာ သတ္တဝါ မှ ´ ကျွတ် အ များ အောင် ကောင်းစားရေး ကိုယ် လွတ် ရုန်း အတွက် နေသူများ ( ကျွန်ုပ်တို့ သာ မသိ " ဟု မမြင်နိုင်သော မသိ သူတို့ စောင့် ရှောက် ခြင်း အမျိုးမျိုး ဖြင့် ) မအိပ် မ နေ အလုပ်လုပ် တော် မူ နေကြသည် မှာ ထင်ရှား လှ ပေ ၏ ။ ရတနာသုံးပါး ၏ ကျေးဇူး ကား ကြီးမား မြင့် မြတ် လှ ပေ စွာ့ ။ မိမိ၏ တစ် ဝမ်း တစ် ခါး အလှူ အတွက် ပေးနေသော မျှ ပင် မ ဝ သူဌေးကြီး ရေ စာ စားသောက်နေရသော အကြောင်း သည် ယုံကြည် သူ ဖုန်း ဖွယ် စား ၏ မရှိချေ နား ၌ ။ နေ့စဉ် ကုဋေ ချီ ၍ အ ကောင်း ကြိုက် တိုင်း အ ကောင်း မ ရ ကောင်းစားရေး ယင်းသို့ ဆိုသော် အတွက် နေ့ အကျိုးရှိ မ အား သည် ညမအား ထက် ရှိသည်ကို မအိပ် မ နေ ရွေးချယ်၍ ကြိုးစား တော် သတ္တဝါ မူ နေကြသော အ များ များစွာ အရိယာ ရှိ သူတော်ကောင်း ပေ လိမ့် မည် ။ ချဉ်း ကြီးများ ကပ် ခြင်း ထံ ဖြင့် ချဉ်း နှော ကပ် င့် ကြ ယှက် ရာ၌ ရာ ကျွန်ုပ်တို့ မရောက် သတိပြု စေရန် အရေးကြီး ရ မည့် အချက်များ သကဲ့သို့ မိမိတို့ အတွက်လည်း ရတော င့် ရ ခဲ အ ခွင့် ကောင်းကြီး များကို ယူနိုင် သလောက် ရနိုင်စေ ကာ မူ ကောင်းသည် ထက် ကောင်း ၍ အကောင်းဆုံး ကို ရွေးချယ် ယူ တတ် ရန် အသိဉာဏ် အရေးကြီး လှ ၏ ။ အရိယာ သူတော်ကောင်း ကြီးများ ကား အသိဉာဏ် ခေါင်းပါးသော အ ကျွန်ုပ်တို့ အာ ပို၍ သနား ငဲ့ ညှာ ကြ ကုန် ၏ ။ သည်းခံ ကြ ကုန် ၏ ။ လိုက်လျော ကြ ကုန် ၏ ။ ခွင့် လွှတ် ကြ ` ကုန် ၏ ။ အ များ နှင့် စုဝေး၍ ကပ်လှူ ကြ သောအခါ လောလောဆယ် စားသောက် ရန် မဟုတ်သော စားသောက်ဖွယ် များ ကိုယ်ထိလက်ရောက် ( မ လှူ အပ် သည် ကို ) ကပ်လှူ မိ သည့် အတွက် အလှူခံ ပုဂ္ဂိုလ် မ သုံးစွဲ ရတော့ ပေ ။ ငွေစက္ကူများကို လည်း မ ကပ်လှူ ကောင်း ချေ ။ မာတုဂါမ တို့ ရှိခိုး သောအခါ ဆံပင် , လက် စသည်တို့ ဖြင့် မ ထိ ကောင်း ချေ ။ သူတော်ကောင်း ကြီး များ၌ တစ်စုံတစ်ရာ အပြစ်မရှိ နိုင် စေ ကာ မူ လှူ သူ ၊ မြင်ရ သူ တို့၌ အကျိုး ဆုတ်ယုတ် တတ် ပေသည် ။ ထို့ကြောင့် လည်း မ လိမ္မာ သော ဆည်း ကပ် သူများကို ကြည့် ၍ သူတော်ကောင်း ကြီး များ၏ အရည်အချင်းကို မ ဆုံးဖြတ် ကြ ရာ ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 85 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၂၉ တစ်ခါက ဘုန်းတော်ကြီး ဦး သီလ အား ဒကာ တစ် ဦး က မိမိ ခြံ ထွက် အုန်း စိမ်း တစ်လုံးကို ဖောက် ၍ ကပ်လှူ ရာ “ ဟိုနား မှာ ခဏ ချထား ဦး ” ဟု မိန့် သော်လည်း “ ကြာ သွား လျှင် အရသာ ပေါ့ သွားမည် ၊ ယခု ဘုဉ်း ပေးပါ ” ဟု ဇွတ် ကပ်၍ ဘုဉ်း ပေး ရ၏ ။ အုန်း စိမ်း ဒကာ ပထမ တွင် ဝမ်းသာ ရသော်လည်း မကြာမီ နောင်တ ဖြစ် ရ ရှာ ၏ ။ အကြောင်းမှာ မည် သည့် အ စာ ကိုမဆို တစ်နေ့ တစ်ကြိမ်သာ ဘုဉ်း ပေးရ သော ကြောင့် တည်း ၊ ( ဧ ကာ သ နိက် ဓုတင် ခေါ် ၏ ။ ) လူ သာမန် တို့ မသိ နိုင်သော အရိယာ သူတော်ကောင်း ကြီး တို့၏ တရား ကျင့် သုံး မှု နှင့် ရဟန်း တို့၏ ဝိနည်း သည် ကျယ် ဝန်း များပြား လှ ကုန် ၏ ။ “ သောတာပန် ပါ ” လို့ ပြောရတာ ရှက်စရာ ရှိသော အ အရိယာ ကျင့် ကို သူတော်ကောင်း အထူး သို ဝှက် သိပ် ကြီး သည်း တို့သည် တော် မိမိတို့ မူ ကြသည် ရရှိသော ။ အ တရား ပို့စ္ဆ တာ ဂုဏ် ၊ ကျင့် ( အ ကြံ ပွား လို နည်း များ ရခြင်း လျက် ) ပင် တည်း ။ ထို ဟာ သည် ပင် အရိယာ လက္ခဏာ ဖြစ်၏ ။ ထုတ်ဖော်ပြောဆို ရန် မ ဆိုထား ဘိ ၊ ရိပ် မိ မည် ကို ပင် စိုးရိမ် ကြသည် ။ လူတို့သည် အသိဉာဏ် နည်းပါး လှ ၍ အမျိုးမျိုး ဒုက္ခ ပေး တတ်သော ကြောင့် လည်း ဖြစ်ရာ ၏ ။ မဟာသမယ သုတ် ဟော ကာ နီး ကာလ မဟာ ဝုန် တောအတွင်း တရား အားထုတ် ကြသော သောတာပန် ရဟန်း ၅၀၀ တို့သည် အသီးသီး ရဟန်း ကိစ္စ ပြီး ၍ မြတ်စွာဘုရား ထံ သွားကြ ရာ တစ်ပါး နှင့် တစ်ပါး ရှက် စနိုး တော် မူ နေကြ ၍ “ ရဟန်း ကိစ္စ ပြီး ကြောင်း ” မ လျှောက် ရဲ ခဲ့ ကြ ပေ ။ ထို စဉ် က မဟာသမယ ပွဲတော်ကြီး ၌ တရားနာ ခဲ့ရ ၍ သောတာပန် ဖြစ် ခဲ့သော ရုက္ခစိုး နတ်သမီး က လေးသည် ပင် “ သင် သောတာပန် လား ” ဟု ဇွတ် မေး နေသော ရဟန်း အား ရှက် စနိုး လှ သ ဖြင့် “ အရှင်ဘုရား သည် မ မေး အပ် သည် ကို မေး ဘိ ၏ " ဟု လျှောက် ခဲ့ ဖူး ကြောင်း ( မဟာသမယ သုတ် အ ဖွ င့် ၌ ) လာ ရှိ၏ ။ ရရှိ ခံစား ရဟန္တာ စေ လို ၏ အရှင်မြတ် ။ ရွှေ အိုး တို့၏ ရရှိ သဘော သူ ကဲ့သို့ ့ တော် ထုတ်ဖော် သည် မိမိ ၍ ရရှိပြီး ကား တရား မ ပြောကြား ကို သတ္တဝါအားလုံး လို ။ သို့ရာတွင် အား သိ နိုင်သော နည်း များစွာ ရှိ ပေ ၏ ။ ( ရှေ့၌ လည်း အကြောင်း အားလျော်စွာ ပြ သွား ပါမည် ။ ) ဒါန တွင် လမ်းဆုံး က ယူ ကျုံး မ ရ နောင်တ ဖြစ် အရိယာ သူတော်ကောင်း ကြီးများ သည် အ ကျင့် သီလ ကို အထူး လျှို့ဝှက် တော် မူ ကြ ရသော ကြောင့် လည်းကောင်း ၊ လူ တို့ အသိဉာဏ် ဗဟုသုတ နည်း ကြသော ကြောင့် လည်းကောင်း နေ ခဲ့ ကြ၏ ။ ဆည်း ထို ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးများ ကပ် သူ များကလည်း သက်တော် တို ထင်ရှား တောင်း ရှိ လှသော နေစဉ် အချို့ သက်တမ်းကာလ လူများ ဘာ သိ ၊ ဘာသာ အ ခွင့် နဝမ အကြိမ် ## PAGE 86 ၃ ဝ မ္မာ စ ရိ ယ ဦး ဌေး လှိုင် ကောင်း လှသော ဘဝ ကြီးတွင် ကျောင်းဒကာ ကျောင်း အ မ ၊ ဆွမ်း ဒကာ ဆွမ်း အ မ လောက် ဖြင့် ဒါန သီလ ၌ သာ လမ်းဆုံး ခဲ့ ကြ ရ၏ ။ ပို၍ အကျိုးရှိ အချို့မှာ စေသော ကား မိမိ ဒါန အတွက် မျိုး ပင် ၊ အလှူခံ မဟုတ်တော့ ပုဂ္ဂိုလ် အတွက် ပေ ။ “ ၊ ရဟန္တာ သာသနာတော်အတွက် ပုဂ္ဂိုလ် လှူ ရလျှင် မရှိမဖြစ် ဒီဘဝမှာ သော ပင် ၊ အကျိုး ရတယ် ” ဟူသော အသိ မျှ လောက် ဖြင့် လိုအပ်သည် ထက် ပို လွန် ကာ “ အ မျှော် ဒါန ’ ဖြင့် ဆည်း ကပ် ကြ ပြန်သည် ။ နံနက် ၄- နာရီမှ ၁၂- နာရီ အထိ ( အသိဉာဏ် နည်း သော ဒကာ ဒကာမ များအား ချီး မြှောက် ကြ ရ ဖြင့် ) အရိယာ သူတော်ကောင်း ကြီးများ သည် အလွန် တန်ဖိုးကြီး လှသော အချိန် ကို စားသောက် မှု ၌ မြှုပ် နှံ တော် မူ ကြ ရ ကုန် ၏ ။ လာဘ်လာဘ သည် ရဟန္တာ အရှင်မြတ် ကြီးများ ကို ပင် ဒုက္ခ ပေး တတ် ပေ ၏ ။ အချို့ ဒကာ ဒကာမ များလည်း “ ပတ္တမြား တောင် ရောက် ခါမှ ဓား သွေး ကျောက် အကောက် မှား သကဲ့သို့ ဟောကြား ဆုံး မ သည့် ပဓာန တရား အ မွေ ကို ကား မရရှိ လိုက် ကြ ၊ ထို ထူး ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးများ မြတ်သော ပုဂ္ဂိုလ်ကြီး ကွယ်လွန် ဖြစ်ကြောင်း ၍ အကြောင်း သိရှိ ကြ ရ အတ္ထုပ္ပတ္တိများ သ ဖြင့် နောင်တ နာ ဖြစ်သူ ကြား များလည်း ဖတ်ရှု ရ ခါမှ မ နည်း ဤမျှ ပေ ။ ထူးမြတ် မှန်း မ သိ၍ ၊ မယုံ ၍ အ ခွင့် ကောင်းကြီး များ လက်လွတ် ရခြင်း ၊ ထူးမြတ် မှန်း သိ သော် ၊ ယုံ သော်လည်း မ ယူ တတ် ၍ မ ရခြင်း ကား ဒေဝီ လ ရသေ့ကြီး ဘုရား နှင့် လွဲ ရ သည် ထက် ကြေ ကွဲ ဖွယ် ကောင်း လှ ပေသည် ။ ကျွန်ုပ်တို့အတွက် အရေးကြီးဆုံး အချိန် ဘုရားရှင် လက်ထက် တော် က အရိယာ အရှင်မြတ် ကြီးများ ကဲ့သို့ မိမိတို့ကိုယ်တိုင် ကိုယ်ပိုင် ကြိုးစား လျှင်လည်း ဈာန် အဘိ ညာဉ် နှင့် တကွ အ ရ ဟတ္တ ဖိုလ် ပေါက် ဘာမဆို ရ နိုင် ရောက်နိုင် သော အ ခွင့် ကောင်းကြီး များကို အမှန်ပင် ရ နေကြ ပါ ကုန် ၏ ။ ရဟန်း ကိစ္စ ပြီး မြောက် ရုံ မျှသာ မ က လောကီ အသိဉာဏ် ထူး အမျိုးမျိုး နှင့် ပြည့် စုံ သော အရှင်မြတ် ကြီးများ လည်း ဤလောက၌ ရှိ နေကြသည် သာ ဖြစ်ပါ ကုန် ၏ ။ မျက်စိ ရှိ သူတို့သည် သာ မြင်နိုင် ကြ ၍ နား ရှိ သူတို့သည် သာ ကြား နိုင်ကြ ကုန် ၏ ။ နှလုံးသား ရှိ သူတို့သည် သာ သဒ္ဓါ ယုံကြည်၍ လိုက်နာ ကျင့် ကြံ ကြ ကုန် ၏ ။ သာသနာ သမိုင်း စဉ် သာသနာ ဝင် ခရီး တစ် လျှောက် ကို ကြည့် ပါ လျှင် ကြက် သီး ထ ခ မန်း တော ကြမ်း လမ်း ရှုပ် ကြီးများ အဆင့် ဆင့် ကျော်လွှား ခဲ့ရ လေပြီ ။ သုဝဏ္ဏဘူမိ မှ ပုဂံ ၊ ပုဂံ မှ ကုန်းဘောင် နှစ်ပေါင်း ထောင်ချီ ၍ ထေရဝါဒ သာသနာ့အလံ ကို သယ်ဆောင် ခဲ့ ကြ ရာ မှ မိုး မှောင် ကာလ ည တာ ရှည်ကြီး တွင် တစ်ရံ တစ်ခါ လျှပ် စီး ပြက် သလောက် သာ လင်း ခဲ့သည် ။ ဘိုးတော် ခေတ် လောက်က မှ စ၍ စနစ်တကျ တစ် ရှိန် တည်း ချီတက် နိုင်ခဲ့ ၏ ။ သို့ရာတွင် ပဋိ ပတ္တိ အလုပ် စခန်း ကား ပုဂ္ဂလိက အတိုင်းအတာ မျှ ဖြင့် ရပ်တ န့် နေ ခဲ့ရ သေးသည် ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 87 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၃၁ လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း တစ်ထောင်ကျော် ၌ ပင် မရှိခဲ့ ဖူး သေးသော ယနေ့ ပဋိ ပတ္တိ သာသနာ သည် ပြည်သူ့ အတိုင်းအတာ မှသည် ကမ္ဘာ့ အတိုင်းအတာ သို့ ဦး တည် နေ ပေ ပြီ ။ ကျွန်ုပ်တို့သည် လက်ရှိ အ ခွင့် ကောင်းကြီး များကို လက်မ လွတ် စေ ရအောင် ဘဝ နှင့် ရင်း၍ စဉ်း စား ကြ ရ ပေ တော့မည် ။ ## PAGE 88 ၁ - ပျူနိုင်ငံ ဟန် လင်း ခေတ် ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ယခုအခါ ဟန် လင်း ပြည် သည် ရာဇဝင် နှင့် သာသနာ ဝင် တို့၌ စာ တင်ခြင်း မ ခံရ တော့ ပေ ။ ဟန် လင်း ပြည်ကြီးကို ပါးစပ်ရာဇဝင် နှင့် စာတိုပေစ သမိုင်း တို့ က သာ ကိုယ်စားပြု နေ ကြ၏ ။ ဟန် လင်း ပြည် သည် ဒဏ္ဍာရီ ပြုနိုင် ငံ မဟုတ်ကြောင်း ရှေးဟောင်း ပစ္စည်းများ က မြေ မှ ထွက် ထုတ်ဖော် ကာ သက်သေ ရာ၌ ပင် ထူ ဟန် လျက်ရှိ လင်း ကို နေ လေပြီ မ မေ အပ် ။ အထူး ချေ ။´´ ဟန် သ ဖြင့် လင်း မြန်မာနိုင်ငံ သိမှတ်ဖွယ် အရိယာ ကို များအကြောင်း အနည်းငယ် ကို နောက် ၌ ပြ ပါမည် ။ ) လက်ခံထား ဟန် လင်း သည့် ပြည် အတိုင်း မှ ဖော်ပြပါ အံ့ဖွယ် ရဟန္တာ အံ့ ။ မော်ကွန်း တစ်ပါး တင်သည့် အကြောင်း ပညာရှင် ရှေး ပညာရှင် မှာ မင်းတုန်းမင်းလက်ထက် တို့ မော်ကွန်း တင် ရတနာပုံ နေပြည်တော် သတင်းစာဆရာ အယ်ဒီတာ ‘ ဘိုး ဝ ဇီ ရ ’ ပင် ဖြစ်သည် ။ နဝဒေး ဦး နု ၏ မော်ကွန်း များ နှင့် ရင် ပေါင် တန်း ရေးသား ဖွဲ့ ဆို ထားခဲ့သော ၂၇- ပုဒ် ရှိ ခြေ တော် ရာ သမိုင်း မော်ကွန်း ဖြစ်သည် ။ ယင်း မော်ကွန်း အ ရ ဟန် လင်း ခေတ် မှ ရဟန္တာ အရှင်မြတ် အကြောင်းမှာ အောက် ဖော်ပြပါအတိုင်း ဖြစ်သည် ။ ဈာဉ် အဘိ ညာဉ် ရ ရဟန္တာ သာ မ ဏေ တစ်ရံ ရော့ အခါ က ဟန် လင်း ပြည်၌ စိတ္တ ရာဇာ မည်သော မင်း မင်း ပြု ၏ ။ မိဖုရား ခေါင်ကြီး မှာ ပ ဒု မ ဒေဝီ ဖြစ်၍ အိမ်ရှေ့ မင်း ကား ညီတော် ဒိဗ္ဗ ရာဇာ တည်း ။ လင်း ၏ တရား ။ သို့ စဉ် သ ကြိုက် ဖြင့် မင်း ညီတော် ပြု တော် အိမ်ရှေ့မင်းသား မူ ၍ တိုင်းပြည် သည် သာယာ နောင်တော် ဝ ပြော၏ အား ။ ထောင်ထား သာသနာ စည်ပင် ပုန်ကန် ပွ ရန် င့် ကြံစည် ရာ အချိန်မီ သိ တော် မူ သ ဖြင့် ထောင်သွင်း အကျဉ်း ချ ခံရ လေသည် ။ ထောင်မှ တိတ်တဆိတ် ပြန် လေသည် ။ ထွက်ပြေးလွတ်မြောက် ဗိုလ် ပါ အင်အား ဖြင့် နန်းတော် ကာ လက်နက် အား ဝိုင်းဝန်း လူ သူ စုရုံး တိုက်ခိုက် ၍ တော်လှန် ရာ နောင်တော် ရန် ကြံစည် နှင့် မ ရီး တို့ ရုပ် ဖျောက် ထွက်ပြေး ကြ ရသည် ။ မိဖုရား ခေါင်ကြီး မှာ နှုတ် ငုံ တော် အ ရ င့် အ မာ နှင့် မ ပေါ့ မ ပါး လိုက်ပါ ရ ရှာ လေသည် ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 89 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၃၃ ဟန် လင်း မှသည် တောင် စူး စူး အရပ် သို့ ထစ် တော ထွက် လျှင် တစ် မှော်ဝင် ၊ တစ် ခင် ငုံ လျှိုး တစ် လက် ချုံ ယာဘက် တိုး အမျိုးမျိုးသော ၃- မိုင် ခန့် ဒုက္ခ ရှိ ) - ကြီး တောင်ရိုး ဖြင့် ခရီးဆက် ခင် ငူ ခဲ့ တစ်ခုသို့ ကြ ရာ ( ယခု ရောက်လာကြ၏ မြင်းမူ မြို့ နှင့် အုန်း ။ သစ်သီးဝလံ တော ကြား ပန်း မာလ် မ ညှိုး ရေ မိုး လည်း အဆင်ပြေ သော ဌာန ဖြစ်၏ ။ တော လည်း နက် ရှိုင်း တိုင်းပြည် နှင့် လည်း အ ဟူ သကဲ့သို့ လှမ်း ကွာ ထို သ ဖြင့် တောင်ရိုး ထာဝရ တွင် နေ ဂူ ရန် ဟောင်း သဘော ကြီး ကြိုက် တစ်ခု ညီ ပါ ကြ အ ဆင် လေ၏ သင့် ။ နတ်တို့ တွေ့ ရ ဖန် သ ဖြင့် ရေကန် ဝေ ဿန် အ သင့် မဒ္ဒီ ထုံး ကို မှီ ၍ သီလ သီတင်း စောင့် သုံး ကာ နေထိုင် ကြသည် ။ မ ကြာ မြင့် မီ ထို တော ခင် ငူ ထို လိုဏ်ဂူ ၌ ပင် စင် ဖြူ ဖွံ့ ထွား သော သ တိုး သား ရတနာ ကို ဖွား မြင်၏ ။ သားငယ် လည်း စကား ပီ နားလည် သော အရွယ် မှစ၍ ၅- ပါး သီလ ကို စောင့် ထိန်း ၏ ။ မိဘများ နှင့် အတူ သူတော်စင် ရှင် သာ မ ဏေ ကဲ့သို့ သစ် ခေါက် ဆိုး အဝတ် ကို သာ ဝတ်ရုံ ရသည် ။ ရံ ခါ မိဘများ နှင့် သစ်သီး ရှာ လိုက်၍ ရံ ခါ ဂူ ဝ မှာပင် နေ ခဲ့ ၏ ။ သား သ မင် ငယ် ယုန် ဒ ရယ် များ နှင့် သူငယ်ချင်း အတူ က လူ ကျီ စယ် ၍ နေရသည် မှာ သူ့ အ ဖို့ ကြည်နူး လှ ဘိ သည် ။ ထိုအခါ မိဘများ မျိုးတွင် မိဘများ သစ်သီး ခေါ် ရှာ အတွက် သော်လည်း တစ်ခုသော မ လိုက် ဘဲ နေ ခဲ့ နံနက်ခင်း ၏ ။ တွင် သ မင် ငယ်များကို အ စာ ကျွေး နေစဉ် သူ့ လက်ထဲမှ အ စာ ကို စား နေသော သ မင် တစ်ကောင် မှာ ဗိုင်း ခ နဲ လဲ ကျ သွားသည် ။ အခြား သ မင် များ ထွက်ပြေး သွား ကြ၏ ။ ဘာ့ ကြောင့် လဲ သည် ပြေး သည် ကို မူ သူမသိ ။ မချိ သော နှလုံး ဖြင့် ဗုန်း ဗုန်း လဲ ၍ လူး လွ န့် နေသော သ မင် ငယ် အား ကြည့် လျက် ငိုင် နေ ရှာ ၏ ။ မြား တန်း လန်း စူး ဝင် နေသည်ကို ပင် သူ မမြင် ချေ ။ ခပ် လှမ်းလှမ်း ချုံ ကွယ် မှ မုဆိုး က မူ သစ် ခေါက် ဝတ်ရုံ နှင့် သ မင် ရောင် မ ကွဲ သ ဖြင့် နောက်တစ်ချက် ဒူး လေး နှင့် ပစ် ရန် ညှို့ ကြိုးကို ဆွဲ တင် လိုက် စဉ် ပြန်လာသော မိဘများ အား လှမ်း ခေါ်လိုက် သော သူငယ် ၏ အသံ ကြောင့် မုဆိုး သား သည် နောင်တ ဖြစ်ကာ အနီးသို့ ရောက်လာပြီး လွန် သမျှ ဝန်ချ လေ ဖြစ်ကြောင်း တော့သည် စုံ ။ ပြောဆို တောင်းပန် ၍ မုဆိုး ပြန်မည် အ ပြု မိဖုရား ကြီးမှာ သော က တစ်ခု ဝင်လာ လေသည် - “ နေပြည်တော် ပေါက်ကြား သွားမှ ဖြင့် ခက် ရ ချေ ရဲ့ ” ။ သို ့ နှင့် ရုတ်တရက် အကြံ ရ ကာ လက်မှ လက်ဝတ်ရတနာ ကို ချွတ် ပြီးနောက် မုဆိုး အား “ အ မောင် ၊ အ မယ် တို့ တစ် တွေ ဤ အရပ်မှာ နေသည်ဟု မည်သူ့ကိုမျှ မ ပြော ပါ လင့် ” ” ဟု ဆို ကာ လက်စွပ် တစ် ခြည် ကို နှုတ်ပိတ် ကံကြမ္မာ၏ ခ ပေးလိုက် စုံ ရသည် ထောက် ။ ခြင်းကို ရှောင် ကွင်း ၍ မ ရ ၊ အေး စေရန် လာဘ် ထိုး သော်လည်း ဂြိုဟ် စိုး ၍ ဆိုး တိတ်တခိုး က မွှေ လေပြီ ရောင်းချ ။ မုဆိုး ရာ သား သည် ဝယ်ယူ လက်စွပ် သုံးစွဲနိုင် ကို သော ယူ၍ အိမ်သို့ ငွေကြေး ပြန် ဘုန်း ကာ ကံ လူသိ ရှိသူ မည် မပေါ် လည်း ၍ နောက်ဆုံး ဟန် လင်း နေပြည်တော် ဒိဗ္ဗ ရာဇာ မင်း ထံ ရောက် လေသည် ။ မင်း က အကျိုးအကြောင်း စစ်မေး “ ငါ့ ရန် မ တော် အေး မူ ရာ သေး ဖုံးကွယ် ” ဟု မိန့် မ ရ ။ အကြောင်းစုံ တော် မူ ၍ စစ်သည် သံ ဗိုလ် တော် ဦး ပါ တင် အလုံးအရင်း ရ၏ ။ ထိုအခါ နှင့် တောတွင်း ဒိဗ္ဗ ရာဇာ သည် သား နဝမ အကြိမ် ## PAGE 90 ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် မုဆိုး အား လမ်းပြ စေ ကာ တော နင်း ချီ တက် ၍ ဖမ်းဆီး စေ ၏ ။ ဆင် သံ မြင်း သံ များကို ကြား ရလျှင် ပင် စိတ္တ ရာဇာ သည် နဝရတ် လက်စွပ် ကို အခြေခံ၍ “ အ ရန်သူများ ဘယ် နှမ ဝိုင်း တော် ၊ ရံ သံသရာ လာနေပြီ ဝဋ်ကြွေး ကို အ တပ် ကား သိရ ပြေး ကား ၍ မ ရ မိဖုရား ၊ ဤ အ နှင့် ကုသ သားတော် လ ဝိ ပါက် အား သည် .... မောင် လွတ် ကြောင်း တော့် အတွက် ပုန်း ချည်း အောင်း ဖြစ်ပါစေ ပ ချေ ” " ဟု သား အမြန် ၊ နှမ ပင် တော် စေလွှတ် တ မူ သားတော်ကို ၍ မိမိ မှာ ဂူ ယခု ဝ ၌ တရား ခေါ် ၍ လျော် ကို နှလုံး ရာ သွင်း လျက် သားအမိ သာ နှစ် နေ ရစ် ဖော် ၏ ။ သူတော်စင် မကြာမီ စစ်သည် နှစ် ဦး မှာ များ၏ ခြေ ဦး ဝိုင်း တ ည့် ရံ ရာ ဖမ်းဆီးခြင်း ပြေး သွားရင်း ခံရ ရှာ တော လေသည် တွင်းရှိ ။ ဘုန်းတော်ကြီး တစ်ပါး ၏ တော ရ သင်္ခမ်း ကျောင်းသို့ ရောက်သွား ကြ၏ ။ ဘုန်းတော်ကြီး သည် ပဋိ သန္ဓာ ရ ( နှုတ်ခွန်းဆက် ) စကားပြောကြား ပြီးလျှင် . – တရား မှ တစ်ပါး ကိုးကွယ်ရာ မရှိ ပြီ သားအမိ ။ ချမ်းသာ နှစ်ယောက်လုံး ဟူသည် ဧ ည့် မရဏာ သည် သာ နု တည်း ဿ တိ ” နှင့် ဟု အ မေတ္တာ မိန့် ရှိ ကမ္မဋ္ဌာန်း ကာ သော ကို က စီး ကို ဆေး ဖြန်း ခိုင်း ကြော လေသည် ပေး၏ ။ ။ တရားဟော ပြ ၍ နေ့ည မ ကြာ ပင် သားငယ် အား ရှင် သာ မ ဏေ ပြု ပေး လေသည် ။ အဖော် များ သားတော် နှင့် နေ ရ ကလေး တုန်းက ကား ထက် တစ်ကိုယ်တည်း ပို၍ ပျော် လာ ၏ ။ တရား အဖော် ရှု မ မှတ် လိုသော နေရသည် ချမ်းသာ မှာ သ ကို မင် သူ့မှာ ငယ် ပီတိ ဖြစ် သလောက် မယ်တော် မှာ မူ သူ့ ခမည်းတော် အတွက် ရ တက် မ အေးနိုင် ပေ - “ ခုလောက်ဆို မောင်တော် ဝမ်းမြောက် ကံ ရန် ကုန် မင်္ဂ ရှာ လာသည် ရော့ မည် ပင် ။ သားငယ် သော က ကို မြင် လောင်စာ စေချင် စမ်း ဖြစ် ပါ ရ ပြန် ဘိ ” ။ လေသည် အဆွေး ဓာတ် ။ သို့ ခံ နှင့် ရှိသူ ရံ အား ခါ ကျောင်း သင်္ခမ်း သို့ ရောက်လာ တတ်သော အရပ်သား တို့ ထံ ချဉ်း ကပ်၍ တီးတိုး စုံစမ်း ရသည် ။ နောက်ဆုံး “ ထောင်သွင်း အကျဉ်း ချထားသော စိတ္တ ရာဇာ အား ညီတော် က ကွပ်မျက် ရန် စီစဉ် သတိရ နေပြီ လျှင် ” ဘုန်းတော်ကြီး ဟူ သော သတင်းမှာ အား အတန်တန် တရား ရှု လျှောက် နေသော ထား၍ မိဖုရား သား ကြီး ရှင် အား သာ မ မူး မေ့ ဏေ စေ ကို လက်ဆွဲ တော့သည် ကာ ။ ဟန် လင်း ပြည် သို့ လိုက် လာခဲ့ ကြ၏ ။ သား ကလည်း အရွယ် နှင့် မ လိုက် အားပေးစကား ပြော၍ ယ် တော် အား နှစ် သိ မ့် လေသည် ။ မင်းသွေး ပီပီ ခမည်းတော် အတွက် သေ စား အ သေ ခံ မည်ဟု ပင် ကြိမ်း ဝါး ၏ ။ ကြာ ပလ္လင် နှင့် ကောင်းကင် ပျံ ကြွ ညီလာခံသို့ သားအမိ ရောက် နှစ်ယောက် မ ဆိုက် ပင် - သည် ဆိုက်ဆိုက်မြိုက်မြိုက် ညီလာ သဘင် ကျင်းပနေ ဆဲ “ ဘ ထွေး တော် ဒကာ မင်းကြီး ၊ ကျွန်ုပ်သည် သင်၏ တူ တော် ဖြစ်၍ သူ ကား သင်၏ မ ရီး ၊ ကျွန်ုပ်၏ မယ် တော်ကြီး ဖြစ်သည် ။ ကျွန်ုပ်သည် ခမည်းတော် ၏ ကိုယ်စား အသတ်ခံ ရန် လာ ခြင်းဖြစ်သည် ။ ယခု ချက်ချင်း တွင်း ကြီး စွာ တူး ပါ စေ ။ ကျွန်ုပ်အား နဝမ အကြိမ် ## PAGE 91 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၃၅ ရှား သား မီး ကျီး ဖြင့် ဖို့ ၍ သတ် ပါ ” ဟု မိန့် ကြား ရာ အားလုံး အံ့အား သင့် နေ ကြ၏ ။ ဒိဗ္ဗ ရာဇာ လည်း မည် သို ့ မျှ အ ဖြေ မပေးနိုင် အောင် ဖြစ်နေ စဉ် ရက်စက် ကြမ်း ကြုတ် သော အမတ် တစ် “ သံ ဦး က တော် ....... ဦး တင်ပါသည် မင်းတရားကြီး ဘုရား ၊ ဤ တူ တော် သည် သာ မ ဏေ ပင် ပြု လင့် ကစား ရာဇဝတ်သား ၏ နန်း ညွ န့် လျာ ဖြစ်၍ ရန် စ အေးနိုင် စရာ မ ရှိး ၊ မိမိ က ပြုသည် မဟုတ် ။ သူ ့ ထိုက် နှင့် သူ့ ကံ တောင်းဆို သည့် အတိုင်း စီမံ သင့် ပါသည် ဘုရား ” ဟု ဟင် လျှောက် ရာ မိဖုရား ကြီးမှာ တစ် ပူ ပေါ် နှစ် ပူ ဆင့် ' ဖြစ် ရ ရှာ ၏ ။ ရှင်ဘုရင် လည်း မျက်နှာလွှဲ တော် မူ သ ဖြင့် အာဏာ သား တို့ ကျင်း တူး ၍ မီး ကျီး ဖုတ် ကြ လေသည် ။ သာ မ ဏေ ငယ် မှာ ကျင်း ထဲသို့ ဝင်ရောက် သည့် တိုင်အောင် မယ်တော် ကြီးမှာ သတိမရ ရှာ တော့ ပေ ။ အာဏာ သား တို့လည်း ရှား သား မီး ကျီး များကို သူ့ထက် ပါ လောင်း ဖို ကြ၏ ။ သာ မ ဏေ ငယ် မှာ မျက်စိကို စုံ မှိတ် ၍ မရဏာ နု ဿ တိ ပွား ပြီးလျှင် မေတ္တာ ကမ္မဋ္ဌာန်း ကို စီး ဖြန်း နေ၏ ။ လောင်း ဖို ့ ရန် မီး ကျီး များ သာ ကုန် သွား ၏ ။ သာ မ ဏေ မှာ မည်သို့မျှ မ ဖြစ် ။ ရုပ်နာမ် ဖြစ်ပျက် ဆင်ခြင် လျက် ထို ခဏ ၌ ပင် ရဟန္တာ ဖြစ် တော် မူ လေသည် ။ မီး ကျီး များလည်း ရုတ်တရက် မီး သေ ၍ သာ မ ဏေ ရှေ့တွင် ကြာ ဖူး ကြီး ပေါက် ၍ လာသည် ။ ဥက္ကော ဋေ ယျ ဖြစ် ကာ လူအများ ဝိုင်း အုံ ကြည့် ရှု ကြ၏ ။ မင်းကြီး အား ပြေး ၍ သံ တော် ဦး တင် သူ က တင် ကြသည် ။ ပရိသတ်များ ဝိုင်း အုံ ကြည့် ခိုက် ကြာ ငုံ ကြီးမှာ မုံ အာ စွ င့် စွ င့် ငွား ငွား ပွ င့်၍ လာ သောအခါ ဟစ် နန်းတော် လုံး မွှေး ကြိုင် သွား ၏ ။ ရှင် သာ မ ဏေ သည် မင်းကြီး မရောက်မီ ပင် ကြာ ပွ င့် အလယ် ၌ ပ ရိက္ခ ရာ ရှစ်ပါး လွယ် ကာ ကောင်းကင် ၌ ကြာ ပွ င့် ပလ္လင် ပါ တက် ပျံဝဲ နေတော့ ၏ ။ မင်းကြီး ရောက်လာသော “ ဘဝ တစ်သက်တာ အခါ ကောင်းကင် သည် ခဏ မှနေ၍ မျှသာ ..... တည်း ။ ကြီး သူ တရား စောင့် မှ ငယ် သူ စောင့် မည်း လူ တို့ တရား စောင့် မှ ချမ်းသာ ကြ မည် ။ ပြုသူအသစ် ဖြစ်သူ အဟောင်း ပင် တည်း ” ဟု တရား ဟော တော်မူ၏ ထိုအခါ ။ ဒိဗ္ဗ ရာဇာ သည် အပြစ်ကို ဝန်ချတောင်းပန် ၍ နောင်တော် အား နန်း လွဲ အပ် လေသည် ။ နောင်တော် လည်း “ ညီတော် ၊ ငါသည် နန်း စည်းစိမ် ကို ရေ အိမ် ကဲ့သို့ အောက်မေ့ တော်မူ၏ ။ ညီတော် သာ လောဘ ဖိ စီး ဒေါသ ကြီး ၍ အ စိုးရိမ် လွန် လေသည် ။ ငါသည် သင့် မ ရီး တော် နှင့် အတူ သားတော် ဟော သော တရား ကို နာယူ ကျင့် သုံး၍ နေ တော့မည် ။ ညီတော် သာလျှင် ရာဇ ဓမ္မ မ ချွတ် ယွင်း ယို လူ တော် ဗိုလ် မူ ချမ်းသာ ကာ မူလ သာသနာ နေရာဟောင်း ပွား စီး သို့ အောင် သားအဖ တရား သုံး သ ဦး ဖြင့် ပြန် သာ ခဲ့ မင်း ကြ ပြု လေသည် ရစ် လေတော့ ။ ညီ ” တော်လည်း ဟု မိန့် ပစ္စည်းလေးပါး ဖိတ် မံ ၍ ဆုံး မ သမျှ . နာ ခံ ပါ မည်ဟု က တိ ပြုလိုက်သည် ။ မီး ပုံ ကြီး ထဲမှ ပေါက် သော ကြာ ကဲ့သို့ အလွန်တရာ ဖြစ် ခဲ သော သား ရတနာ သည် ဈာန် ကြွ ၍ အဘိ မိဘနှစ်ပါး ညာဉ် ရ ( အား ပ ဒု မုတ္တရ တရား ) ပစ္စည်း ရဟန္တာ ဤ ဖြစ် နှစ် နည်း တော် မူ ဖြင့် သ ဖြင့် ချီး ကောင်းကင် မြှောက် သင်္ဂြိုဟ် မှ ဟန် တော်မူ၏ လင်း သို့ ဆွမ်းခံ ။ မ ဘ ## PAGE 92 PG ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် နှစ်ပါး ထာဝရ ဖူးမြော် နိုင်ရန် မန်း စက် တော် ရာ မှ မြတ်စွာဘုရား ခြေ တော် ရာ ကိုလည်း သ လင်း ပ ဒု ကျောက် မ ဒေဝီ ဖြင့် မိဖုရား ပုံတူ ကြီး၏ ကူး ကာ မီး ကောင်းကင် ထဲက ကြာ မှ သည် ပ င့် မြန်မာနိုင်ငံ ဆောင် ၍ ထား ပဋိ ပတ္တိ တော် မူ သာသနာ လေသည် ဝင် ။ ၌ ထာဝ စဉ် မွှေး ပျံ့ လေ တော့သည် ။ ကြီးကျယ် ခမ်းနား သည့် ပျူ နိုင်ငံတော် အသက် ဘုရားရှင် မ သေ သော လက်ထက်က ဥတ္တရ သာ မ သူခိုး ဏေ ကဲ့သို့ ဟု ဟန် ယိုးစွပ် လင်း ပြည် ကာ မှ တံ ဤ ကျင် သာ မ လျှို ၍ ဏေ သတ် ကိုလည်း သော်လည်း ဘိုး ဝ ဇီ ရ ကျေးဇူး ရှိပေသည် ကြောင့် ။ ( ကြည်ညို မော်ကွန်း ခွင့် ကို ရ မဟာဆွေ ပေသည် ၊ ယင်း ရေး ဘိုး ခြေ ဝ ဇီ တော် ရ ရာ စာအုပ်မှ တောင် ရသည် လည်း ယခုတိုင် ။ ) မြင်းမူ နယ်တွင် မှန်ကန်သော အ ရာ သည် ပင် အကြံအစည် ဉာဏ် မ မီ က ဒဏ္ဍာရီ ပင် ဖြစ်၏ ။ ဗိဿနိုး မြို့ ဖြစ်နေ သည် လေပြီ မယုံ ။ ခင် • က ပုံပြင် ဖြစ်သော်လည်း တူးဖော် သောအခါ မြေအောက် မြို့တော် ကြီး အနုပညာအဖွဲ့ ပြူ လူမျိုး စေလွှတ်ခဲ့ တို့သည် အေ ဖူး ၏ ဒီ ။ ၈၀၀- ပျူ တို့၏ ပြည့်နှစ်တွင် နစ္စ ဂီတ တရုတ်ပြည်သို့ ကို တရုတ်တို့ ခုံ ၃၅- မင် ဦး ကာ ပါဝင်သော “ ဖိုး ချူ အိ ’ ဆိုသော စာရေးဆရာကြီး က မှတ်တမ်းတင် ခဲ့ ဖူး လေသည် ။ သူတို့ ဆိုသော သီချင်းများ မှာ ဗုဒ္ဓဘာသာ နှင့် စပ် သော သီချင်းများ ဖြစ်၍ ၁၂- ပုဒ် ရှိသည်ဟု ဆိုသည် ။ ထိုအချိန်က လွန်စွာ ကြီးကျယ် ခမ်းနားသော ပျူ နိုင်ငံတော်ကြီး တစ်ခု အကြောင်း မြန်မာ ရာဇဝင် ၌ မရှိဘဲ တရုတ် ထန် ရာဇဝင် ဟောင်း , သစ် တို့၌ ရေးသားထား ချက်ကို အနည်းငယ် ရှိမည်ဟု ကျောက်စာ ကောက်နုတ် ဌာနက ဖော်ပြပါ ယူဆ အံ့ ။ ကြ၏ ထို မြို့ ။ ကော် သည် ဟန် လင်း မြန်မာပြည် မြို့ ပင် အလယ်ပိုင်း ဖြစ်ဖွယ် ရာ ရှိပေသည် လောက် တွင် ။ တရုတ် လို ' လင်း ယန် ည် ' ဟု ခေါ် သ ဖြင့် အသံ ဆင်တူယိုးမှား ရှိ၏ ။ ‘ သာ ချင်း ဆရာ ဦး အောင် ဖြို ' ရေး ဟန် လင်း သမိုင်း တွင်လည်း တရုတ်တို့ နှင့် အဆက်အသွယ် ရှိကြောင်း ပါ ရှိ၏ ။ စေ တီ များ တ ရှိ၏ ရုက် ။ ထန် မြို့ ရာဇဝင် တော် တံတိုင်း ၌ “ ပျူ မြို့တော်တွင် ကို စ ဉ့် အုတ် တံခါး ဖြင့် စီ ၁၂ ထား ပေါက် ရာ ရှိ၍ အ ချင်း ထော လိ င့် ၁၆၀- လေး ထော ရှိ၏ င့် ၌ ။ ( တစ်နေ့ ခရီး ရှိ၏ ။ ) တံတိုင်း အတွင်း၌ အိမ်ခြေပေါင်း သောင်း ပေါင်းများစွာ ရှိ၏ ။ ဗုဒ္ဓ ဝါဒီ ဘုန်းကြီးကျောင်း တစ်ရာ ကျော်၏ ။ တောက်ပ သော နီ ဝါ ဆေးများ ခြယ် လှယ် ထား ၏ ။ ကော်ဇော များ အ ပြည့် ခင်း ထားသည် ။ ၇- နှစ် ပြည့် လျင် ယောက်ျား ကလေး ရော မိန်းကလေး ၍ များ မှ ပါ တရား ဘုန်းတော်ကြီး မ ဖြ ည့် နိုင်သော် ကျောင်း၌ ဆံပင်ရှည် ပညာသင် ထား၍ ရသည် အိမ်မှာ ။ ခေါင်း နေရသည် ရိတ် ရ၏ ။ အသက် ။ အသက် သတ်မှု ၂၀- ရှောင် ကျော် ကြဉ် ကြသည် ။ ပိုး ချည် အ ၁ တ် ကို ပင် မ ဝတ် ကြ ။ ရွှေ ငွေ ဒင်္ဂါး များ သွန်း လုပ် ၏ ။ နန်းတော် ## PAGE 93 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၃၇ တံခါး တစ်ဘက် တွင် ပေ တစ်ရာ ခန့် မြင့် သော ကြီးမား သည့် ကျောက် ဆင်းတု အဖြူ ကြီး တစ်ဆူ ရှိ၏ ။ ထို ရုပ် ပွား ရှေ့တွင် အမှုသည် တို့သည် အ မှု ထွက်ဆို ရသည် ။ ” ဤသို့ စ သည် ဖြင့် ကြီးကျယ် တင် ကြ လေသည် ခမ်းနား ။ ၍ ယဉ် ကျေး သော တိုင်းပြည်ကြီး တစ် ပြည် ဖြစ်ကြောင်း မှတ်တမ်း အေ ဒီ ၈၃၂- ခုနှစ်တွင် နန်း ချောင်း ( ယူနန် ) လူမျိုး တို့ တိုက် ဖျက်၍ ပြု နိုင်ငံကြီး ပျက်စီး ခဲ့ရ လေသည် ။ ဤသို့သော အခြေအနေ အရပ်ရပ်ကို ထောက်ထား လျှင် အတ္တလန္တိတ် ရာဇဝင် ကဲ့သို့ ငုပ် ကွယ် လျက် ရှိနေသော ဟန် လင်း . နေပြည်တော် ကြီးသည် တစ်နေ့သောအခါ တွင် ဟန္တာ သာ မ ဏေ ပ ဒု မုတ္တရ တို့၏ သ နစ် အမှန်ကို ထောက်ခံ လာ အံ့ ထင်သည် ။ သုသာန် သွားရင်း ဝေဒနာ ရှ “ အကျိုးဖြစ် တဲ့ တဏှာ ကို သတ် မ နေ နှင့် ။ အကြောင်း ဝေဒနာကို သာ သတ် ။ ဝေဒနာကို အမြဲ ဖြစ်ပျက် ရှု ။ နေ့တိုင်း ရှု ၊ အမြဲ ရှု ။ ခင်ဗျားတို့ ခန္ဓာကိုယ် ကြီးဟာ တရွေ့ရွေ့ အမြဲ သုသာန် ကို သွားနေတယ် ။ သုသာန် သွားရင်း ရှု ။ ဒီတစ်ခါ ပဲ သွား ရတော့မယ် ။ မ ရှု ဘူးဆိုရင် ဒီ သုသာန် ပြန်ရောက် ဦး မှာပဲ ။ သူများ အသုဘ သွား ပို့ပြီး စကား တ ပြောပြော နှင့် ပြန်လာတာ တွေက များတယ် ။ တရား နှလုံး မ သွင်း ဘူး ။ ခင်ဗျားတို့ လဲ နီး နေပြီ ။ အို ခြင်း ဆိုး ၊ နာ ခြင်း ဆိုး ၊ သေခြင်း ဆိုး က လွတ် ချင်ရင် ဝေဒနာကို အမြဲ ဖြစ်ပျက် ရှု ။ မိုးကုတ်ဆရာတော် ## PAGE 94 ၃၈ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ဈာန် အဘိ ညာဉ် ရ ရဟန္တာ ဒိန် ကျောင်း အရှင် သုမေဓာ ဟန် လင်း ကြီး မြို့ ဈာန် အဘိ ညာဉ် ရ ဒိန် ကျောင်း ရှင် သုမေဓာ ခေါ် ရဟန္တာ ပုဂ္ဂိုလ် ကျော် တစ်ပါး ရှိသည် ။ သူ ့ အကြောင်း သာသနာ လင်္ကာ ရ စာတမ်း ၌ ပါ၏ ။ သာ သ န ဝံ သပ္ပ ဒီ ပိ ကာ ( ပါဠိ ရေး ) ၌ အကျယ် ပါသည် ။ မည် သည့် ခေတ် ဟု ကား မ ဖော်ပြ ကြ ။` ဟန် လင်း ကြီး မြို့ ဟောင် အရပ် မှက် ထိ သ ရိုင် ရွာ ဟု ရှိ၏ ။ ထို ရွာ ၏ အရှေ့တောင်ဘက် ဒိန် ကျောင်း၌ သီတင်းသုံး သည် ။ ထို မထေရ် သည် ပံ့ သု ကူ ဓုတင် ဆောင် ၏ ။ ဝိ နည်းလေး စား ရို သေ ၏ ။ ဈာန် အဘိ ညာဉ် ရ ရဟန္တာ ပုဂ္ဂိုလ် တည်း ။ ထို မထေရ် သည် နေ့စဉ် ရှစ် ယူဇနာ ကိုး ယူဇနာ ဝေးသော ခြေ တော် ရာ စေ တီ သို့ ကြွ ၏ ။ စေ တိ ယင်္ဂ ဏ ဝတ် များကို ပြုပြီး မှ မှက် ထိ သ ရိုင် ရွာ ၌ ဆွမ်းခံ လေ့ ရှိ၏ ။ နေ့စဉ် ပင် ဤသို့ ဘုရား ဝတ် ၊ ဆွမ်းခံ ဝတ် များကို ပြု လေ့ ရှိသည် ။ ဒေသခံ သမိုင်း အထောက်အထား ဟန် လင်း ဒေသတွင် ထို အရှင်မြတ် နှစ်ပါး နှင့် စပ် ၍ အထိမ်းအမှတ် များ ယခုတိုင် တွေ့ရှိ ကြ သာသနာ ရ သေးသည် လင်္ကာ မှာ ရ ဝမ်းမြောက်ဖွယ် စ သော ကျမ်း တို့၌ ကောင်းလှသည် “ မှက် ထိ သ ရိုင် ။ ရွာ ' ဟု ဖော်ပြ ကြ ရာ စင်စစ် မှတ် ထိ တစ်ရွာ ၊ သ ရိုင် တစ်ရွာ ဖြစ်သည် ။ မှက် ထိ ရွာ ၌ ယခုတိုင် သုမေဓာ ဘုရား ဟု အ ထင် · အ ရှား သ ရိုင် ရွာ ရှိ၏ ၌လည်း ။ ( ရွှေ မဟာ ဘို ခရိုင် ဝိ သုဒ္ဓါ ဝက် ရာ လက် မ ဆရာတော် မြို့နယ် ) ။ ရဟန်း ပြု ရာ “ ရဟန္တာ သိမ် တော် ’ ရှိလေသည် ။ ထို သိမ် တော် နှင့် သိမ် တော် အနီးရှိ စေတီတော် လည်း ပျက်စီး ယို ယွင်း လျက် ရှိခဲ့ ရာ အရှင်ဇနကာဘိဝံသ ဆရာတော် က ဦး ထိန် ဝင်း ၊ ဦး ညီညီ ၊ ဦး အောင်သိန်း ၊ ဦး ကို ကို စ ပြုပြင် သော ခဲ့ ၏ ရန်ကုန်မှ ။ သမိုင်းဝင် စေတနာရှင်များ၏ အဆောက်အအုံများ ဖြစ်၍ အကူအညီ အလွန် ဝမ်းမြောက်ဖွယ် ဖြင့် ၁၃၃၆- ခုနှစ်တွင် ကောင်း လှ ပြန်လည် ပေသည် ။ ထို ထ ် ပမ်း မြောက် ဖွယ် ကောင်းသည် မှာ ထို ရဟန္တာ သိမ် တော်၏ အနီး၌ ပင် ဟန် လင်း မှ ရဟန္တာ သာ မ ဏေ တည်ထားသော ‘ လေး ကျွန်း မြေ ” ခေါ် စေ တီ ငယ် တစ်ဆူ ရှိသည် ။ ယခု ပြုပြင် ထား ဟို မှ ကြ၏ တစ်ပါး ။ အရပ်သား ရွှေ ညောင် တို့ က ရွာ ' မောင်ရင် ဘုရား ဝိုင်း ဈာန် ရ အတွင်း၌ ဘုရား ' ဟု လည်း သာ ခေါ် မောင်ရင် ကြသည် ဈာန် ။ ရ ဈာန် ပျံ ကြွ သောအခါ ဈာန် ဝင် စား၍ တက်ကြွ ရာ အထိမ်းအမှတ် အုတ် ပလ္လင် ကို ယခုတိုင် ဖူ · ကွေ့ နိုင် လေသည် ။ ## PAGE 95 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ 3 ၃၉ # ကလေး နှင့် နိဗ္ဗာန် မြန်မာတို့ သာဓက သု မ န သာ စာပေ မ ဏေ ကျမ်း တို့ ဂန် ခုနစ်နှစ် တို့၌ သား အရှင် က ဒဗ္ဗ ပင် ၊ ရဟန္တာ ပဏ္ဍိတ ဖြစ်ကြ သာ မ ဏေ ၊ ကြောင်း သော ၊ အပဒါန် ပါ က သာ ပါဠိတော် မ ဏေ ၊ ပဉ္စ သီလ သ မာ ဒါ နိ ယ မထေရ် မှာ ငါးနှစ် သား က ပင် ရဟန္တာ ဖြစ်ကြောင်း ဖတ်ရှု ကြည်ညို ရ၏ ။ ဝိသာခါ လည်း ခုနစ်နှစ် သမီး ကလေး အရွယ် က ပင် သောတာပန် ဖြစ်ခဲ့သည် ။ သွားရောက်၍ မိထွေး နောက်ဆုံး တော် ဂေါတမီ ကန်တော့ခြင်း ထေ ရီ မ ကြီး ဖြင့် ပရိနိဗ္ဗာန် ကန်တော့ စဉ် စံ - ဝင် ခါနီး မြတ်စွာဘုရားရှင် ကံ “ မြတ်စွာဘုရား သားတော်ကြီး ၊ ဘုရား အမည်ခံ တိတ္ထိ ဆရာကြီး အဆက်ဆက် တို့ မ ကျေးဇူး တွေ့မြင် ကြောင့် နိုင်ခဲ့ ) သော ယခုအခါ အ သင်္ခ ခုနစ်နှစ် တ ဓာတ် နိဗ္ဗာန် သမီး ကလေးများ ချမ်းသာ မြတ် ပင် တွေ့မြင် ကြီးကို ( ခံစား သား နေကြ တော်ကြီး၏ ရပါပြီ ကျင့် အရှင်ဘုရား သုံးနိုင် ” လောက်အောင် ဟု ဘုရားရှင်၏ တရား ကျေးဇူး တော်၏ သိ ကြီးမား လွယ် ပုံ နှင့် ပေါ်လွင် ကလေးငယ်များ ပုံ ၊ အလွယ်တကူ ပင် ကျင့် သဘောပေါက် သုံးနိုင် ပုံများကို ပြီး လျှောက်ထား ခဲ့ ဖူးသည် ။ ယခု ဖော်ပြခဲ့သော “ မောင်ရင် ဈာန် ရ ’ အတ္ထုပ္ပတ္တိ ဖြင့် လည်း မြန်မာနိုင်ငံ ပဋိ ပတ္တိ သာသနာ အား ဖြည် ဝင် လျက် ကလည်း ရှိ ပေ သတည်း “ .. ကလေးငယ်များ ။ ပင် တရားထူး ရ နိုင်သည် ” ဆိုသည်ကို ထောက်ခံ ## PAGE 96 ၄၀ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ၂ - သရေခေတ္တရာ ခေတ် ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ သရေခေတ္တရာ ခေါ် ရသေ့ ပြည်တွင် သာသနာ ၁၀၁- ခုနှစ် ဒွတ္တဘောင် မင်းကြီး လက်ထက် ရဟန္တာ အရှင်မြတ် သုံးထောင် ရှိကြောင်း ၊ နေ့စဉ် ပစ္စည်းလေးပါး ထောက်ပံ့ လှူဒါန်း ကြောင်း ၊ ဓာတ် တော် မွေ တော် များကိုလည်း သော ကြမ္မာ ၊ ညည်း ညည်း ၊ စည်း စည်း ၊ ပေါပေါ ၊ လျော လျော ၊ မြ သိ ထင် ၊ ဘုရား တောင် ၊ ဆုတောင်း ပြည့် ၊ မြင် ဗာ ဟု ၊ ပုထိုး ကြီး စေတီများကိုလည်း တည် ထားကြောင်း ရာဇဝင် ကြီး နှင့် သာသနာ ဝင် တို့၌ ဆိုသည် ။ တစ်ရံ ရော အခါ သိကြားမင်း ဆက် သော လှံ လည်း စေ တိုင်း မ သွား ၊ စည် ကြီး ခေါင်းလောင်း ကြီး တို့လည်း တီး တိုင်း မ မြည် ရှိ၏ ။ ထို အကြောင်းကို ရဟန္တာ အရှင်မြတ် တို့အား လျှောက် ထား ရာ “ " ဒကာတော် မင်းကြီး ၊ သင် မင်းကြီး သည် မု န့် သည် မ တစ် ဦး က သူ့ ဆရာ အား လှူ သည့် ကျောင်း ဝတ် မြေ ၅- ပယ် ကို မတရား သိမ်း ယူ၍ ယခုကဲ့သို့ ဖြစ် ရ ချေ သည် ” ဟု မိန့် တော် မူ ကြ၏ ။ မြေ ကို ပြန်၍ ပေး လှူ သည် ။ မြို့ တည် သောအခါ က ပင် တန်ခိုး ဣဒ္ဓိ ပါဒ် ကြီးမား ၍ အဘိ ညာဉ် ၅- ပါး နှင့် ပြည့် စုံ သော ဗိဿနိုး မည်သော ရသေ့ တစ်ပါး ပါဝင်ကြောင်း ကျန်စစ်သား မင်းကြီး ကျောက်စာ ၌ ပြ ဆိုထား ၏ ။ သရေခေတ္တရာ ၌ ဗုဒ္ဓဝါဒ စစ်စစ် ထွန်း ကား ၍ ရဟန္တာ အ များ ရှိသည်ကို မူ ယုံ မှား ဖွယ် မရှိ ။ တူးဖော် ရရှိသော ရှေးဟောင်း ပစ္စည်းများ နှင့် စေ တီ များ က သက်သေ မူ လျက် ရှိကြ ကုန် ၏ ။ သို့ရာတွင် ကြိုး တ ကြား ကာလတွင် မဟာယာန , ဗြာဟ္မ ဏ ( ဟိန္ဒူ ) ဝါဒ သာသနာတော်နှစ် များ ရော ထွေး ယှက် - ၄၃၃- တင်၍ ခုနှစ်တွင် အား ပြိုင် လျက် ကြက် ရှိခဲ့ကြောင်း ခေါင်း စား မှာလည်း င တပါး ထင်ရှား မင်း လှ မင်း ပေသည် ပြု ၏ ။ ။ ထို မင်း လက်ထက် ရဟန္တာ ၅ ဝဝ - ရှိရာ နေ့စဉ် ပစ္စည်းလေးပါး ထောက်ပံ့ လှူဒါန်း ကြောင်း ၊ သောတာပန် ၊ သ က ဒါဂါမ် ၊ အနာ ဂါမ် တို့ ကား လွန်စွာ များပြား ကြောင်း သာသနာ ဝင် တို့၌ မှတ်တမ်းတင် မင်း များ ဟူး ရား ကြသည် ဗေဒင် ။ ဆေးဝါး သို့ရာတွင် အ တတ် ၌ မဟာ အလွန် ရာဇဝင် တတ် မြောက် ကြီး ၌ ရက္ခန် ကြောင်း မင်း ပါရှိသည် ၊ ဘေ ကို ရိန္ဒ ထောက် မင်း စ လျှင် သော ဗုဒ္ဓဝါဒသည် လော ကိ ယ ဝိဇ္ဇာ ၊ လော ကာ ယ တ ပညာရပ်များ နှင့် ဘ တစ် ပြန် ကျား တစ် ပြန် ရှင်သန် ခဲ့ ရကြောင်း တွေ့ ရ ပေသည် ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 97 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၄၁ အင်း ဝိဇ္ဇာ ဖြစ် ဝိပဿနာ ခဲ့သော ရှု အရှင်ဥတ္တမ ရာ မှ သိ ရီ ယင်း ကား သရေခေတ္တရာ ၂၅- ဆက်မြောက် ခေတ် တွင် နောက်ဆုံး အထူး မှတ်သားဖွယ် မင်း ဖြစ်သော ကောင်းသော သု ပညာ ဖြစ်ရပ်တစ်ခု န ဂ ရ ဆိန္န မင်း ရှိခဲ့ လက်ထက် လေသည် ။ ဖြစ်သည် ထို ။ မင်း လက်ထက် ကမ်းယံ ပြည် မှ သံ တောင် ၈၈- တောင် ရှိ ရွှေ ဆင်းတု ကြီးကို အရည်ကျို ထို ပြီး မင်း သုံးစွဲ လက်ထက် ကြ သ ဖြင့် သရေခေတ္တရာ ရှင် ဥတ္တ မ ခေါ် ပြည်ကြီး ပုဂ္ဂိုလ် ကပ် ထူး ဆိုက် တစ်ပါး ပျက်စီး ပေါ်ပေါက် ခဲ့ရသော ခေတ် ခဲ့ ၏ ။ ဖြစ်သည် သူ ကား ။ မုဒ္ဓ မဇ္ဈ မင်း ဂုံး ရွာ လက်ထက် တောင်ယာ ၅၉၆- ရှင် ဦး ခုနှစ် ပေါ စ တပို့တွဲလ - ဒေါ် ညှာ ပြည့် တို့မှ ဖွားမြင်သည် တ နင်္ဂ နွေ နေ့တွင် ။ ၇- နှစ်အရွယ် မြို့၏ အရှေ့ဘက် နန်းတွင်း ဆရာတော် သမထ အားထုတ် ထံ သာ သည် မ ။ နှစ် ဏေ ပြုသည် ဝါ ရ တွင် ။ ဝိပဿနာ ၁၉- နှစ်တွင် ကို အားထုတ် ပိဋက ရာ သင် ကမ္မဋ္ဌာန်း ရိုး ပေါက် ပေါက် ၏ ။ ရောက်သည် ရဟန်း ပြု၍ ဟု ကျော်ကြား ကာ သု မုန္ဒ ရီ မင်းကြီး ကိုးကွယ် သည် ။ သံဃာ့ အလယ်တွင် ‘ သိ ရီ ’ တပ် ကာ “ အရှင်ဥတ္တမ နောင်အခါ သိ ရီ ” သရေခေတ္တရာ ဟူသော ဘွဲ့ကို မြို့ အရှေ့ လှူ သည် နှစ် ။ ယူဇနာ အရပ် ဆင် ဦး ခေါင်း သဖွယ် ရှိသော တောင် အနီး၌ ၏ သက္ကရာဇ် တောင်ဘက် ၆၁၉- ၌ ဒိဗ္ဗ ခုနှစ် စက္ခု သု ရသေ့ ပညာ နေ န ဂ ဖူး ရ သော ဆိန္ဒ ကျောက် မင်း ၏ ဂူ အမတ်ကြီး တစ်ခု ရှိသည် ရာဇ ။ ကျောက် သင်္ကြံ က ဂူ တောရကျောင်း သို့ရာတွင် ဝဋ် မှ တစ် ထွက် ရာ ကျောင်း ဝိပဿနာ ဆောက် လုပ်ငန်း လှူ သည် ကို ၊ ဝိပဿနာ အပြီးတိုင် လုပ် တရား ခွင့် ကို မရအောင် ပွား များ အားထုတ် ပြဿနာ နေ၏ တစ်ခု ။ ဝင် လာခဲ့သည် တစ်ခုသော ။ ဝင်လာပုံ နေ့ခင်း မှာ ဆွမ်း - . စားပြီး ချိန်တွင် ကပ္ပိယ လူ သူ တော် သည် ဒိဗ္ဗ စက္ခု ရသေ့ ဂူ သော ကြီး ပြိုပျက် ရှင် ဥတ္တ မ ၍ အား ကျောက် လာ၍ သေတ္တာ ပြ သ မှ ဖြင့် ကြေး ချဉ် ပုရပိုက် ရေ ဖြင့် တစ်ဆူ ဆေး ၍ ရ ဖတ် လာခဲ့သည် ရာ ထူးဆန်းသော ။ ကမ္မဋ္ဌာန်း အက္ခရာ ထိုင်နေ များ နက် တွေ့ရ၏ လေ ကြီး မိုး ။ ကမ္မဋ္ဌာန်း ကြီး ပြင်းထန်စွာ အလုပ် ဖျက်၍ ရွာသွန်း တစ်နေကုန် ၍ မှောင် အတိ ဖတ်ရှု ကျသော ရာ ဖတ်ပြီး ဟူ၏ ။ သည် အနီးတွင် နှင့် တစ်ပြိုင် ချထား သော ကြေး ည ဉ့် ဦး ပုရပိုက် ယံ တွင် လည်း ကြေး ထူးဆန်းစွာ ပုရပိုက် ပါ ပျောက်ကွယ် အက္ခရာ တို့ကို သွားလေ၏ ပြန်လည် ။ စဉ်း စား၍ မှတ်မိသမျှ ည ပြီး ဉ့် သုံး စေ နိုင်သော ယံ လုံး သစ် ကျမ်း ပုရပိုက် ၃- ကျမ်း တွင် စီ ရေးထား ( ပေါင်း ၏ ။ ၉- ည ကျမ်း ဉ့် တစ် ) ယံ ရေးသားပြီး တစ် ယံ လျှင် လေသည် အကျိုး ။ ၃- နံနက် မျိုး မိုး လင်း “ စုဏ္ဏိ သောအခါ ယ ဗန္ဓ သစ် - ဂါထာ ပုရပိုက် နှင့် မ မှ ပေ ရော သို့ သော တစ်ဆင့် စုဏ္ဏိ ယ ရေး ဗန္ဓ ကို တင် ၊ ကတွာ လေသည် - ပြု၍ ။ ၊ အဟံ = ငါသည် ၊ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 98 ၄၂ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ပေါတ္ထ ကံ = ပေ သို့ ၊ အာ ရော ပေ သိ = တင် ခဲ့ပြီ ' ဟု ၎င်း ကျမ်း နိဂုံး ၌ အကြောင်းအရာ အပြည့်အစုံ ပါဠိ မြန်မာ နှစ် ဘာသာဖြင့် ရေးထား ၏ ။ ၎င်း ကျမ်း မှာ “ သ ရ ဘူ ကိုး တွဲ ' ဟု ခေါ် ၍ ယခုတိုင် ရှိလေသည် ၊ ကပ္ပာ လင်္ကာ ရ ကျမ်း ကိုလည်း ပြုစု ခဲ့သည် ။ ယင်း ကျမ်း တို့ ကား ဂန္ဓာ ရီ ဝိဇ္ဇာ ရပ် ဝင် မဟာယာန အရည်းကြီး များ၏ အင်း ကျမ်း များ သာ ဖြစ်ပေသည် ။ ရှင် ဥတ္တ မသိ ရီ သည် အရွယ် နှင့် မ လိုက်အောင် ကမ္မဋ္ဌာန်း ပေါက် သည် ( အကြားအမြင် ရ ဟန် ရှိ၏ ။ ) ´ ဟု ဆို ကာ အပူဇော်ခံ ရ ရာ မှ နောက်ဆုံး အင်း က စား၍ အင်း - ကျမ်းပြု ပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ် ၌ သာ မွန်မြတ်သော ပဋိ ပတ္တိ ဘဝကို မြှုပ် နှံ ခဲ့ရ ရှာ လေသည် ။ အလျောက် အတတ်ပညာ အကျိုးပြု ဟူသည် သည် ချည်း မည် ပင် သည့် ဖြစ်၏ အတတ်ပညာ ။ သို့ရာတွင် မ ဆို “ ဆင်ဖြူတော် သတ္တဝါတို့အတွက် ဝင် ရမည် အ ကို ထိုက် ချည် . တစ် ခင် နှင့် ကျိန်း ကျေ ရ ” ဟူ သကဲ့သို့ မ နု ဿတ္တ ဒုလ္လဘ ဘဝ ပဒေသာ ကြီးကို မည်မျှ တန်ခိုး ကြီးမားသော် မိစ္ဆာ ပုဂ္ဂိုလ်များ သွေးဆောင် လှ ည့် ဖြား သော်လည်း အသိဉာဏ် ရှေ့ သွား ဖြင့် ကြိုးစား အားထုတ် ကြ ကုန် ရာ ၏ ။ တာ အ ထွက် တွင် ရည်ရွယ်ချက် မှန်မှန် ဖြင့် သက် စွ န့် ကြိုးပမ်း သော်လည်း လမ်း ခု လတ် ၌ မမြင်နိုင်သော ဆွဲဆောင်မှု ကြောင့် မဇ္ဈိမ ပဋိပဒါ လမ်း မှ ခွဲထွက် ကြ ရ ရှာ သူတွေ ယခုလည်း အ သင်္ချေ ပင် ။ မင်းကြီး ( လက်ထက် သာသနာတော်နှစ် မင်းကြီး လည်း ၁၀၀- က သောတာပန် ကာ လာသော တည် ၍ က မင်း မိဖုရား နှင့် , ခေတ်ပြိုင် သားတော် , ဒွတ္တဘောင် သမီးတော် များလည်း ထေ ရီ , ထေ ရာ ရဟန္တာ အရှင်မြတ်များ ဖြစ် ခဲ့ကြကြောင်း ကျွန်ုပ်တို့ ရေးသော “ သီဟိုဠ် ခေတ် စံ တော်ဝင် အရိယာ များ ' စာအုပ် ၊ ရှေး ဦး မြန်မာ့ သာသနာ အခန်း ( ၁၂၃ ) ၌ ကြည့် ပါ ကုန် ။ ) နဝမ အကြိမ် ## PAGE 99 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၄၃ ၃- သထုံ ခေတ် ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ အရှင် ဂ ဝံ ပတိ မထေရ် အရှင် ဂ ဝံ ပတိ မထေရ် ၏ အကြောင်း သည် အတန်ငယ် ဒဏ္ဍာရီ ဆန် ၏ ။ သို့သော် လည်း ရာဇဝင် သာသနာ ဝင် နှင့် ရွှေ မော် ဓော စေ တီ ကျောက်စာ တို့၌ ဖော်ပြထား ကြ သည့် အပြင် အောက်မြန်မာပြည် သို့ သာသနာ ရောက် ရာတွင် တ ပု ဿ , ဘလ္လိ က တို့ ပြီးလျှင် အရှင် ဂ ဝံ ပတိ ပင် သာသနာတော်ကို ယူဆောင် ခဲ့ကြောင်း မှတ်တမ်းတင် ကြ၏ ။ ရာမည တိုင်း သား တို့၏ နှလုံး သည်း ပွတ် ၌ မြတ်နိုး တ နာ လွန်စွာ ကြည်ညိုခြင်း ခံရသော မထေရ် ပင် ဖြစ်၏ ။ အ ကြည်ညို လွန် ကြ ၍လည်း ဒဏ္ဍာရီ ဆန် ရခြင်း ဖြစ်ရာ ၏ ။ ဗုဒ္ဓ ခေတ် ဂ ဝံ ပတိ မထေရ် ပင် တည်း ။ ထို အရှင်မြတ် ၏ အဋ္ဌပ္ပတ် အကျဉ်း ကား အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်၏ ။ ဘုရား မ ပွ င့် မီ ရှေးအခါက က ရဏ္ဏ က တိုင်း သု ဘိန္န မြို့ တိ ဿ မင်းကြီး လက်ထက် အမတ်ကြီး သား တိ ဿ ကုမ္မာ နှင့် ဝိ ဇ ယ ကုမ္မာ တို့ သမုဒ္ဒရာ အနီး ဂဇ္ဇ ဂီရိ ကျောက် တောင် ၌ ရသေ့ ပြု နေ ကြ၏ ။ ထိုအခါ နဂါး မင်း နှင့် ဝိဇ္ဇာ ဓိုရ် တို့ ဆက်ဆံ ကြ ၍ ဥ နှစ်လုံး မွေးဖွားရာ ရသေ့ နှစ်ပါး တစ်လုံး စီ သိမ်းယူ ကြ၏ ။ ဥ နှစ်လုံး မှ သား နှစ်ယောက် ဖွား ၍ ညီတော် ရသေ့ ၏ သား မှာ ၁၀- နှစ်သား တွင် ကွယ်လွန် ၍ ဘုရားရှင် လက်ထက် မိမိ လာ ပြည်၌ လူ ဖြစ်၏ ။ ၇ နှစ် အရွယ် ရဟန္တာ ဖြစ် တော် မူ သည် ။ နောင်တော် ရသေ့ ၏ သား မှာ သီဟ ရာဇာ ဟူသော အမည် ဖြင့် မင်း ဖြစ်သည် ။ ရဟန္တာ ဖြစ်၍ မကြာမီ မယ်တော် ကွယ်လွန် ရာ “ မယ်တော် သည် အ ဘယ် အရပ်၌ ဖြစ်လေ သနည်း ” ဟု ဒိဗ္ဗ စက္ခု ဖြင့် ကြည့် ရာ ရာမည တိုင်း တံငါ မျိုး ၌ ဖြစ်၍ ကောင်းကင် မှ ကြွရောက် တရား ဟောသည် ။ သထုံ ပြည် ခေါ် သု ဓမ္မ ပု ရ ၌ နောင်တော် တော် ဖူး သော သီဟ ရာဇာ က တောင်းပန် ၍ မြတ်စွာဘုရား ၈- ဝါ အ ရ တွင် ရာမည ဒေသသို့ ပ င့် ဆောင် လာ ၏ ။ ဘုရားရှင်သည် ဆံ တော် ၆- ဆူ တိုင်းသူပြည်သား ချီးမြှ င့် တော်မူ၏ ။ တို့အား ပရိနိဗ္ဗာန် တရားဟော စံ ပြီးနောက် တော် တွင်လည်း မူ ပြီးလျှင် ဂ ရသေ့ ဝံ ပတိ ၆- ရဟန္တာ ဦး အား က သွား တော် ၃၃- ဆူ ပ င့် ဆောင် ပေး သ ဖြင့် ကျောက် စေ တီ ၃၃- ဆူ တည်ထား ကြ လေသည် ။ ( အကျယ် ကို မွန် ရာဇဝင် စေ တီ သမိုင်း ပေါင်းချုပ် မှ ယူ ပါ လေ ။ ) ဂ ဝံ ပတိ ထေ ရ ဂါထာ နှင့် အပဒါန် ပါဠိတော် တို့၌ ကား ဤ အကြောင်း မ ပါ ရှိ ပေ ။ သို့ရာတွင် ဂ ရ ဝံ ထာ ပတိ မင်းကြီး ထေရ် ကို ကား မွန် ကိုယ်တော်တိုင် တို့ သာမက မြန်မာတို့ ရုပ်တု ထု လည်း ၍ ပင် အ ကိုးကွယ် လေး အမြတ် ခဲ့သည် ။ ပြု ကြ၏ ကျန် စစ် ။ မင်းကြီး အ နော် နန်း သစ် တွင် ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော် နှင့် အတူ ထား၍ ကိုးကွယ် လေသည် ။ ( ရွှေ စည်း ခုံ ကျောက်စာ - စ သည် ။ ) နဝမ အကြိမ် ## PAGE 100 55 ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ဈာန် အဘိ ညာဉ် ရ ပြာ ဏ ဒ ဿီ မထေရ် သထုံ သာသနာ ဝင် တွင် ဈာန် အဘိ ညာဉ် ရ ရဟန္တာ ပုဂ္ဂိုလ်များ အလွန် များပြား ဟန် ရှိသည် ။ သာသနာတော်နှစ် ၂၃၅- ခုနှစ် ကိုး တိုင်း ကိုး ဌာန သာသနာပြု အဖွဲ့ဝင် အရှင် သော ဏ ၊ အရှင် ရဟန္တာ ဥတ္တရ များ တို့၏ မပြတ် သာသနာပြု မ လပ် ရှိကြောင်း လုပ်ငန်း ပရိတ္တ အောင်မြင် နိဒါန်း ချက်များ နှင့် သာသနာ ဖြစ်ကြ၏ ဝင် ။ ဆရာတို့ မ နူ ဟာ မင်း က တိုင်အောင် မှတ်တမ်း တင် ကြသည် ။ အမှန်ကို ဆိုသော် “ ကောင်းကင် ဈာန် ပျံ အရိယာ များ ၍ စပါး ဖျာ ပင် နေ လှန်း ၍ မ ရ ၊ ရဟန်း ဟူ လျှင် ပု ထု ဇဉ် ပင် ရံ ခါ မရှိ ” ဟူသော သီဟိုဠ် ကျွန်း ပဋိ ပတ္တိ သာသနာ ဝင် ပြ ပရိတ္တ နိဒါန်း နှင့် ဝိ ဘင်္ဂ အဋ္ဌကထာ စကား ကဲ့သို့ပင် ထိုအခါ က မြန်မာပြည်လည်း ဤ နည်း အ ဘိုင် . ရှိ ပေ လိမ့် မည်ဟု မှန်းဆ ရသည် ။ သာသနာ ဝင် တွင် သထုံ မြို့၌ ဈာန် သ မာ ပတ် ရသော အ နော မ ဒ ဿီ မထေရ် သည် က ပ ည့် သံဃာ ၅၀၀- အုပ်ချုပ် လျက် အရှင် သော ဏ , အရှင် ဥတ္တရ တို့၏ အ မွေ ကို ကောင်းစွာ ထိန်းသိမ်း ခဲ့ကြောင်း ဖတ်ရှု ရသည် ။ ထို မထေရ် ၏ တ ပ ည့် များတွင် ပြာ ဏ ဒ ဿီ မထေရ် သည် အလွန် ထင်ရှား ၏ ။ ရှင်အရဟံ မထေရ် ၏ ဆရာ့ ဆရာ ဖြစ်သည် ။ သထုံ မင်းဆက် ၅၂- ဆက် မန္ဒ က ရာဇာ ( မ နူ , ဟာ အ ဓိန္ဒ ကျောက်စာ ရာဇာ , အ ဥ ဒိန္ဒ လို ၈၂- ရာဇာ ဆက် မင်း ) သုံး တွင် ဆက် ၄၉၊၅၀၊၅၁- တို့၏ ဆရာ ဆက်မြောက် ဖြစ် တော်မူ၏ ဖြစ်ကြသော ။ ပဲခူးမြို့ ကလျာ ဏီ ကျောက်စာ တွင် “ ပြာ ဏ ဒ ဿီ ( လ ) သော တု လော ကိ ယဇ္ဈာ - နာ ဘိ ညာ လာ ဘီ ' စ သည် ဖြင့် ရေးထိုး မှတ်တမ်းတင် ထား ၏ ။ ထို ကျောက်စာ ကို ဘာသာ ပြန် ရ သော် အောက်ပါအတိုင်း အဓိပ္ပာယ် ထွက် ၏ ။ “ ပြာ ဏ ဒ ဿီ မထေရ် သည် လောကီ ဈာန် အဘိ ညာဉ် ရသော မထေရ် ဖြစ်၏ ။ - စဉ် သထုံ ပြည် မှ နံနက်စောစော မ ဂ ဓ တိုင်း မဟာဗောဓိ ရင်ပြင် သို့ တံ မြက် လှည်း တော် မူ ။ ပြီးလျှင် သထုံ ပြည်၌ ပြန်၍ ဆွမ်းခံ သည် ။ နေ့စဉ် ဤ တံ မြက် ဝတ် ၊ ဆွမ်းခံ ဝတ် များ ပြု မြဲ ဖြစ်၏ ။ တစ်နေ့ သော် ဥ ရု ဝေ လာ နိဂုံး နေ မ ဂ ဓ တိုင်း သား ကုန်သည် ပြာ ဏ ဒ တို့သည် ဿီ မထေရ် မဟာဗောဓိ သု ဓမ္မ ပု ရ ခေါ် ရင်ပြင် သထုံ ၌ ပြည် နေ့စဉ် သို့ တံ ကုန် မြက် ရောင်းကုန် စည်း လှည်း ဝယ် သည် လာ စဉ် ကို ဖူး တွေ့ ကြ ရကြောင်း သထုံ သား တို့အား ပြောကြား ကြ ကုန် ၏ ။ ထို အရှင် သည် သထုံ ပြည်၌ လည်း နေ့စဉ် ဆွမ်းခံ လျက် ရှိကြောင်း ပြောဆို ကြ ရာ မှ လောကီ ဈာန် အဘိ ညာဉ် သ မာ ပတ် ရကြောင်း နားလည် ကြ လေ တော့သည် ” ။ မြန်မာနိုင်ငံ ပဋိ ပတ္တိ သာသနာ ဝင် တွင် ကျောက်စာ သာသနာ ဝင် အ ရ ့ အထူး မှတ်တမ်းတင် ရ မည့် မထေရ် ဖြစ်ပေသည် ။ သုဝဏ္ဏဘူမိ ( အများစု အယူအဆ အ ရ ) စု မ တြာ ၊ ဂျာ ဗား ( ယ ဝ ) ကျွန်းများ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 101 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၄၅ အပါအဝင် သထုံ ပြည် နှင့် တကွ ရာမည ဒေသ၌ အရှင် သော ဏ ၊ အရှင် ဥတ္တရ တို့ ကြွ လ သာသနာပြု စဉ် က · ပရိသတ် ခြောက်သောင်း တရားထူး ရ ကြကြောင်း “ အဋ္ဌကထာ နိ ဒါ သံ ဂီ တိ ကထာ ' ၌ ပါ ရှိ၏ ။ ထို စဉ် အမျိုးသားများ သာမက အမျိုးသမီးများ ပါ ( သိက္ခ မာန် , တေ ရီ မ အဖြစ် သာသနာ ဘောင် သို့ ဝင် ခဲ့ကြသည် ။ ဘိက္ခုနီ သာသနာ သည် ပုဂံခေတ် အထိ ပင် ရှိခဲ့ကြောင်း ယခုခေတ် သမိုင်းသုတေသီ တို့ က ကျောက်စာ အ ကိုး များစွာ ဖြင့် ထုတ်ဖော် ကြ၏ ။ ( ဆက်လက်၍ သုတေသနပြု ကြရန် ။ ) မြန်မာ နှင့် မ ကင်း ကွာ သင့် သော သုဝဏ္ဏဘူမိ ထိုမှ တစ်ပါး သုဝဏ္ဏဘူမိ သထုံ ပြည် ကေ လာ သ ကျောင်းတိုက် ကြီးမှ ရဟန္တာ အရှင်မြတ်များ အကြောင်း “ မဟာ ဝံ သ ပါဠိ ” ၂၉ အပိုင်း ၊ ဂါထာ နံပါတ် - ၄၃ လာ ရှိသည် ကိုလည်း တွေ့နိုင် ၏ ။ ရဟန္တာ အရှင်မြတ်များ ဒုဋ္ဌ ဂါမဏိ မင်း ကောင်းကင် ၏ မဟာ မှ စေ သီဟိုဠ် တီ ပန္နက် ကျွန်း ချ သို့ ပွဲ ကြွ သို ့ လာ အတိုင်း တော် မူ တိုင်း ကြ ရာတွင် အပြည်ပြည် ကေ လာ မှ သ ကျောင်းတိုက်မှ လည်း “ သူရိယ ဂုတ္တ ” ရဟန္တာ အရှင်မြတ် ကြီး ဦး ဆောင် ၍ ရဟန္တာ အရှင် မြတ်များ အလွန် များစွာ ( ဆန္ဒ တိ သ ဟ ဿ ) ကြွ လာ တော် မူ သည်ဟု ဆို လေသည် ။ သုဝဏ္ဏဘူမိ သာသနာပြု အဖွဲ့ခေါင်းဆောင် အရှင် သော ဏ ၊ အရှင် ဥတ္တရ တို့၏ ဓာတ်တော်များကို ယိုးဒယား ပြည် ရှိ “ န ခေါင်း ပ ထုမ် ” ( န ဂ ရ ပထမ ) စေတီကြီး ၌ ဌာပနာ ထား ကြောင်း သီဟိုဠ် မှ ဒေါက်တာ သီ ဝ လိ ၏ ' ဗုဒ္ဓဘာသာ သမိုင်း ' က ဆို၏ ။ မြန်မာတို့ ကား ထို အရှင်မြတ် နှစ်ပါး ပရိနိဗ္ဗာန် စံ သောအခါ အလောင်းတော် များ ကျောက်သား ပကတိ ဖြစ်၍ ဘီးလင်း မြို့ နှင့် သုံး မိုင်အကွာ ကု သိ နာ ရုံ တောင် ၌ ယခုတိုင် ဖူး မြင်နိုင် သည်ဟု ယုံ မှတ်ထား သုဝဏ္ဏဘူမိ ကြ လေသည် ဆိုသည်ကို ။ မြန်မာတို့က သထုံ ပြည် ဟု အခိုင်အမာ စွဲ ယူ၍ သား စဉ် မြေ ဆက် နှုတ် မှတ် မှတ် ယူလာ ကြ ရာ အဘယ်မျှ အထိ ခိုင်မာ သည် ကို မကြာမီ သိရှိ ကြ ရ လိမ့် မည်ဟု ယူဆရ ဌာနက ပေသည် သထုံ ။ ကျိုက် အ ဘ ထို ယ့် နယ်ရှိ ကြောင့် ဆိုသော် ဝင်းကရွာ ယခုအခါ အ ရက် နိုင်ငံတော်အစိုးရ သည် မ ရွာ တို့၌ ရှေးဟောင်းသုတေသန မြေအောက် တူးဖော် ရေ လုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်လျက်ရှိ ရာ ၁၉၇၆- ခုနှစ်က ပင် မဇ္ဈိမဒေသ ရှိ ဇေ တ ဝန် ကျောင်း တော် ရာ ကဲ့သို့ ထူးဆန်းအံ့ သြ ဖွယ် ကောင်းသော ( သံဃ အာ ရာမ် ကျောင်းတိုက် ? ) အုတ် ခုံ ကြီး များကို တွေ့ လာ ကြ ရ ပေ ပြီ ၊ ရှေးဟောင်း သုတေသန ဌာန သည် သုဝဏ္ဏဘူမိ “ တုတ် ထမ်း ရာဇဝင် ” ကိုလည်း အရှင် မကြာခင် မဟာ မောဂ္ဂ ဖြေရှင်းနိုင် လိ ပုတ္တ တိ ပါ ဿ စေ ၏ ဟု အ ဆန္ဒပြု နာဂ တံ ရ သ ပေ ဉာဏ်တော် တော့သည် အမြင် ။ ဖြင့် စီစဉ် စေလွှတ်ခဲ့ ရာ သုဝဏ္ဏဘူမိ ဟူသည် အိန္ဒိယ သီဟိုဠ် တို့၌ သာသနာ ပြတ် စဲ , အားနည်း ချိန် ထေရဝါဒ နာ မ အကြိမ် ## PAGE 102 ၄၉ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် သာသနာ တစ်ကမ္ဘာလုံး အတွက် တစ်ခုတည်းသော ခံတပ် မြို့တော် ကြီး အဖြစ် ရပ်တည် ခဲ့သော ပုဂံ အင်ပါယာ မြန်မာတို့ ပိုင်နက် အတွင်းမှ လွဲ၍ အခြား တစ်နေရာ ရာ၌ ရှိ သင့် ကောင်း မည် မဟုတ်ပါ သရေခေတ္တရာ ချေ ။ ဘက်မှ အထိ က ရ စေတီတော်ကြီး များသည် လည်းကောင်း ၊ လက်ရှိ ရုပ် ဝတ္ထု ကျကျ သာသနာ့ အခြေအနေ တို့သည် လည်းကောင်း ရဟန္တာ အရှင်မြတ် ကြီး တို့၏ ဉာဏ်တော် အမြင် ဘက်က သာ ရပ်တည် လျက် ရှိကြ ကုန် ၏ ။ စင်စစ် သုဝဏ္ဏဘူမိ ဟူသည် မည်သို့မျှ မြန်မာ နှင့် မ ကင်း ကွာ စ ကောင်း ။ ဝိဇ္ဇာ မ ယိဒ္ဓိ ပညာ များ တိုးတက်ခြင်း ပြ ဆိုပြီး ကိုး ပြာ တိုင်း ဏ ဒ ကိုး ဿီ ဌာန မထေရ် သာသနာ့ နှင့် ပြ ဆို အ လတ္တံ့ မွေ သည် သော သထုံ ရှင်အရဟံ နှင့် တကွ တို့ ခေတ် ရာမည လောက် သာသနာ သာလျှင် ဝင် ၌ မှတ်တမ်း ကျန်ခဲ့ ၏ ။ သာသနာ ပွ င့် လင်း ခဲ့ ၏ ။ နောက် နောက် နောက် နောက် သော မင်း များ လက်ထက်၌ ထေရဝါဒ သာသနာ စစ်စစ် သည် မှိန် တစ်ခါ သာ တစ် လှ ည့် ခေါက် ရှာ ငှက် ကဲ့သို့ နိ မ့် တုံ မြင့် သရေခေတ္တရာ တုံ ရှိခဲ့ လေသည် ဘက် ဆီ ။ လှမ်း ၍ ကြည့် လိုက်သော အခါ ထို နည်း လည်းကောင်း ပင် ဖြစ်၏ ။ ဗြာဟ္မ ဏ ဝါဒ သည် လည်းကောင်း ၊ ဗြာဟ္မ ဏ ဝါဒ နှင့် ထေရဝါဒ စ ရ နယ် ထားသော မဟာယာန ( အရည်းကြီး ) ဝါဒ သည် လည်းကောင်း ၊ ထေရဝါဒ သည် လည်းကောင်း ဘ ဘက်တွင် တစ် ပြန် ကား ကျား သာ၍ တစ် ပြန် ပင် ဆိုး နေရာယူ သေးသည် လျက်ရှိ ။ ဘီ ခဲ့ - ၏ စီ ။ ၅၁၈ ကမ်းယံ မှ အေ ပြည် - ဒီ ဟု ၇၂၀ ခေါ်ဆို ထိ ရသော ဗြာဟ္မ ရခိုင်ပြည် ဏ ဝါဒ နှင့် မဟာယာန တို့သည် အလွန် အင်အားကြီး မား ၍ တန်ခိုး ထွား ခဲ့ ကြ၏ ။ ( မြို့ဟောင်း ရှစ်သောင်း ဘုရား ကျောက်စာ စ သည် ရှု ။ ) သီဟိုဠ် ကျွန်း ဘက်သို့ လှမ်း မျှော် ကြည့် ပါ လျှင်လည်း မ သက်သာ လှ ချေ ။ ဗြာဟ္မ ဏ သည် နှင့် မဟာယာန စ သူတို့ ကြောင့် အိန္ဒိယမှ သီဟိုဠ် သို့ ထွက်ခွာ ခဲ့ရသော ထေရဝါဒ လူ ဆန် ၍ ခေတ်မီ လိုသော ဇေ တ ဝ န ဝါ သီ , အဘယ ဂိ ရိ မဟာယာန ဘုန်းကြီးတို့ ကြောင့် ရဟန်း သထုံ ကောင်းများ ပြည်၌ ထွက်ပြေး မ နူ ဟာ မင်း ကြ လက်ထက်တွင် ရ ရှာ ၏ ။ တိုင်းပြည်လည်း မငြိမ်သက် ။ မဟာယာန ဝိဇ္ဇာ ဓ ရ အ တတ် တို့ လွှမ်းမိုး လာ ဟန် ရှိ၏ ။ ဗျတ် ဝိ ဗျတ္တ တို့ ဆရာ တ ပ ည့် ပုံပြင် သည် အကုန် အ စင် မှန်ကန် သည်ဟု မ ယူဆ အပ် သော်လည်း ထို ခေတ်၏ သရုပ် ကို ညွှန် ပြ လေသည် ။ ရှင်အရဟံ ပုဂံပြည် သို့ ပိဋက များ ပ င့် ဆောင် စေ ရသည် မှာလည်း သထုံ ၌ အခြေ မ လှ ၍ သာသနာ မည်သို့ သိုက် ဆို ပြောင်းခြင်း စေ ရာမည ပင် ဒေသ၌ ဖြစ်ပေ တန္တရ လိမ့် မည် ယာ ။ န ၊ မန္တ ရ ယာ န ခေါ် မဟာယာန တို့သည် ထု ထည် ကြီးမား စွာ အခြေစိုက် ခဲ့ကြသည် မှာ ထင်ရှား လှ ၏ ။ အများစု ကား အရည်းကြီး ဝါဒ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 103 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၄၇ သည် အစောကြီး ပုဂံပြည် က ထဲက မှာ သာ ခြေ ရှိခဲ့ ကုတ် ဖူး ၏ ယူကာ ဟု ထေရဝါဒ မှတ် ထင် ကြသည် အား လွှ ။ င့် မဟုတ်ပါ ထုတ်ခဲ့ ကြ၏ ။ ။ ရာမည မတတ် တွင် သာ ခေတ် သော် မှ ဖောက် ချည် သွင်း ၍ မွှေ ခဲ့ကြသည် ။ ရှေ့ ပိုင်း သာသနာတော်နှစ် ခေတ် ) ကာလ သည် ၁၅ ရာမည ဝဝ - ကျော် ဒေသ၌ ( ပုဂံပြည် လည်း မဟာယာန တွင် တောင် တို့ သူကြီးမင်း ကြီးထွား နှင့် သော အနော်ရထာ ခေတ် ပင် ဖြစ်သည် ယင်းသို့ ။ ဝိဇ္ဇာ မူရင်း မ ယိဒ္ဓိ အိန္ဒိယ ပညာရပ်များ ပြည်မှာ ထက်ပင် ဆန်းသစ် ပညာရပ်များ တိုးတက်နေသော တိုးတက် ကြောင့် နေသည်ဟု ဘင်္ဂ လား ပြည်သား ဆို၏ ။ မဟာယာန ကြွ ၍ ပညာသင် ဘုန်းကြီး ယူရ “ အ သည် တီ ။ သ သာသနာတော်နှစ် ” ခေါ် ဒီ ပင်္က ရ သီရိ ဉာဏ ၁၅၇၀- သည် ကျော် ပဲခူး စ လောက် သော ရာမည တွင် ဖြစ်၏ ဒေသသို့ ။ သင်ယူ မှတ်တမ်း ပြီးနောက် တွင် ပါ ရှိကြောင်း တိဗက် ပြည် မှတ်သား သို့ သာသနာပြု ရသည် ။ ကြွ သည်ဟု သူ၏ တ ပ ည့် “ ဗ ရွမ် တွန် ' ၏ မဟာယာန တိဗက် ဂိုဏ်း ပြည် ချုပ် ‘ ရှင် တာ ရ ဝ နာ သု ဗန္ဓု ထ ” လာ သည် မာ သူ၏ ဘုန်း တ ကြီး၏ ပ ည့်များ မှတ်တမ်းအရ အား သာသနာတော်နှစ် ဆိုသော် ဘင်္ဂ လား ၁ ဝ ၅ ပြည် ဝ - လောက်က ပုဂံ နှင့် ပဲခူး သို့ သာသနာပြု လွှတ် ကြောင်း တွေ့ရှိရသည် ။ ဆရာတော်၏ ယင်း အ ဝံ ဆို သ အ ဒီပနီ မိန့် များ လာ ပဲခူး က တိ မဟာယာန ဿ ရာဇာ မင်း တို့၏ လက်ထက် မှတ်တမ်းများ မဟာယာန သာ တို့၏ ဖြစ်၏ လွှမ်းမိုး ။ မဲ ပုံမှာ ထီး လက်ထက် များစွာ ခေတ် အခြေအနေကို စော ကြောင်း တွေ့ရ၏ အနည်းငယ် ။ သာသနာတော်နှစ် ဖော်ပြပါ အံ့ ။ မဟာယာန ၆၉၇- ခုနှစ် ဘုန်းကြီးများ တည်း ။ ထို မင်း ကို ဝံ ပုဂံ၌ သ ဒီပနီ ၊ မ ထီး ၌ “ ဟူ၍ တစ် လည်းကောင်း ကျွန်း ပြည် က ဒွန်းစဏ္ဍား ၊ အရည်းကြီး အ ဟူ၍ လဇ္ဇီ ရဟန်း လည်းကောင်း များ ' ဟု ခေါ်သည် သုံးစွဲ ခေါ်ဝေါ် ။ သည် ။ မဟာယာန ဘုန်းကြီးများ နှင့် သု ဘဒ္ဒါ ပဲခူး .. တိ ဿ ရာဇာ မင်း လက်ထက် သာသနာတော်နှစ် ၆၉၇- ခုနှစ် ၊ မဟာ ယာ နှ ဘုန်းကြီး “ လူ သေ ရုပ်တု တို့သည် များသည် ဝိဇ္ဇာ မ အ မင်္ဂ ယိဒ္ဓိ အ လာ ဖြစ်သည် တတ် များ ။ ဖြင့် အရှင် ရှင်ဘုရင် မင်းကြီး နန်းတော် အား အ ယုံ ၌ သွင်း အ မင်္ဂ ကြ၏ လာ ။ ရုပ်တု ပြီးနောက် များကို ရုပ် မ ကိုးကွယ် ပွား ဆင်းတု လျှင် များကို ဘုန်း တန်ခိုးအာဏာ မ သန် ့ မ ပြန် ့ ရာ ပို၍ အရပ် ကြီး တို့၌ လာပါ လွှ င့် လိမ့် ပစ် မည် စေ ' ၏ ။ ဟု ကိုးကွယ်သူများ သြ ဝါဒ ပေးကြ ၍ ကို အပြစ်ပေး ထိုအခါ သည် ။ ၁၆- ထိုအခါ နှစ် အရွယ် ပြည် ရွာ သု တိုင်း ဘဒ္ဒါ ကား သူဌေးသမီး ချောက် ချား သည် ငတ် - မွတ် ၏ ။ “ ဘုရင်မင်းမြတ် မိစ္ဆာ အ ယူ ကြောင့် ပြည်သူတို့ ဒုက္ခရောက် ကြ ရ ရှာ ပြီ ။ ငါသည် အ တော် များ ချမ်း ကြောင့် သား ကြံ ရေးအတွက် တိုင်း ပြီး သတ် မြောက် ပါ သော်လည်း စေ ” ဟု အ အဓိဋ္ဌာန် သေ ခံ မည် ကာ ။. ရတနာသုံးပါး မ သန့် ရှင်း သော ၏ အရပ်၌ တန်ခိုး နဝမ အကြိမ် ## PAGE 104 ၄၈ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် စွန် ့ ပစ် ထားသော ရုပ် ပွား များကို လိုက်၍ ကောက်ယူ သည် ။ နံ့ သာ ရည် များ ဖြင့် ဆေး ကြော ၍ တဲ မဏ္ဍပ်ကြီး ရှင်ဘုရင် ထိုးပြီး သည် ကိုးကွယ် . ထိုသတင်းကို ထားသည် ကြား ။ လျှင် ဒေါသ အ မျက် ခြောင်း ခြောင်း ထွက်၍ လက်မရွံ့ လူသတ်သမားများ အား ဖမ်းဆီး စေ ၏ ။ သု ဘဒ္ဒါ ကား မ တုန်လှုပ် ။ ကြိုး ဖြင့် တုပ် ၍ ခေါ် မေတ္တာ သော်လည်း ဘာဝနာ ထိုသူ ဖြင့် လိုက်ပါ အားလုံး ခဲ့သည် အပေါ် ။ မေတ္တာ မေတ္တာ၏ မကွက် တန်ခိုး ။ ရတနာသုံးပါးကို ကြောင့် သု ဘဒ္ဒါ အာရုံ ရှေ့ ပြု တော် လျက် ရောက် သာ လာ တော် လျှင် မူ လျှင် ပင် မကြောက် ရှင်ဘုရင် ၏ မ ရွံ့ မျက်နှာမှာ အောက်ပါအတိုင်း ပြုံး ရွှင် ၍ ဖြေ လာတော့ ကြားသည် ၏ ။ ။ အကျိုးအကြောင်း မေး သူ မတူ ခံစား “ အရှင် လျက် မင်းကြီး က ၊ အ မြတ်စွာဘုရားသည် များ သတ္တဝါ ကို ကယ်တင်ရန် အရှင် မင်းကြီး ရဟန်း တို့ ကဲ့သို့ပင် ပြု၍ ၄၅- မင်း ဝါ စည်းစိမ် ပတ်လုံး ကို အ ကိုယ်တော် မြိုက် ဆု စား ပေး ထားခဲ့ တော် မူ ခဲ့ပါသည် သည့် လက္ခဏာ ။ ဤ ရုပ် သာ ပွား ဖြစ်ပါသည် များသည် ကျန်ရစ်သော ။ လူ သေ ကောင် သတ္တဝါတို့အတွက် ရုပ်တု မဟုတ်ပါ ။ သစ်သား ကို ပင် ထု လုပ် ထားသော်လည်း အ လို ရှိ၍ ဖူးမြော် လို လျှင် ကြွ လာ တော် မူ ပါသည် ” အ မိန့် ရှိ ရှင်ဘုရင် သ ဖြင့် သု ကြီး ဘဒ္ဒါ ကြား သည် လျှင် နတ် အံ့အား များကို တိုင် သ င့်၍ တည် “ ၍ ကြွ လက်အုပ်ချီ လာ လျှင် ငါ ကာ ဖူးမြော် သစ္စာ လို ဓိဋ္ဌာန် သည် ” ပြု ဟု ရာ ရုပ် ကြွ ပွား တော်မူ၏ ဆင်းတုတော်များ ။ အနည်းငယ် သည် နန်းတော် ရပ်တ ရင်ပြင် န့် ပြီးနောက် အထက် မြို့ ကောင်းကင် အနောက်တောင် ၌ ဈာန် အဘိ ထော င့် ညာဉ် ရှိ သဲ ကဲ့သို့ ပုံ ၌ ကြွရောက် ရှင်ဘုရင် စံပယ် လည်း တော် မူ နောင်တ ကြသည် ။ ကြီး စွာ ဖြစ်၍ ဝန်ချ ကန်တော့ သည် ။ သု ဘဒ္ဒါ ကို မိဖုရား မြှောက် သာသနာဖျက် ၏ ။ ထို မဟာယာန ဆင်းတု များကို ဘုန်းကြီးများ “ ကျိုက် ကို ပေါ် တွင်း ” ခေါ် တူး ၍ ကွပ်မျက် စေ တီ တည်ထား ၏ ။ တချို့လည်း ကိုးကွယ် လှိုင် ၏ ။ ချောင်း တွင် မိမိတို့ ဘာသာ အိုး ဆွဲ ၍ သေ ကြ၏ ။ ( ထီး လှိုင် ချောင်း တွင် ၏ ။ ) အချို့ လည်း ထွက်ပြေး ကြသည် ခရစ်နှစ် ။ ၁ ဝ ၄၃- ခုနှစ်၌ နန်း တက် သော ပဲခူး ( ပ ဂိုး ) ဘုရင် မဟာ တိ ဿ မင်း မဟာ သု ဘဒ္ဒါ ခေါ် ဘ ဒြာ ဒေဝီ တို့ ဘုရား ခုနစ် ဆူ တည် ထားခဲ့ ကြ ရာ ယို ယွင်း ပျက်စီး သ ဖြင့် သာသနာတော် ( ၈၃၂ ) နှစ် က မွန် နှစ် ဘုရင်မကြီး ထော င့် သုံး ရှင်စောပု ဆယ်နှစ် က ( ၂ ပြုပြင် ဝ ၃၂ ) ခဲ့ကြောင်း ၊ ကောဇာ မွန် ရှစ် ရာ့ ဘာသာဖြင့် သုံးဆ ယ့် ဘုရား နှစ်ခု ခုနှစ် ရေးသော ဆူ ကျောက်စာ မေတ္တာ ဝါဒ လည်း ( ဗြဟ္မ ရှိသည် ဝိဟာရ ။ အ သု ဖွ င့် ) ဘဒ္ဒါ ၌ အကြောင်း ရှု ကြ ပါ ကုန်း အကျယ် ] ကို ကျွန်ုပ်တို့ ၁၆- နှစ်အရွယ် နု နယ် ပျို မျစ် သော သူဌေးသမီး သု ဘဒ္ဒါ ၏ မေတ္တာ နှင့် ပဋိ ပတ် ကိုယ် ကျင့် ကြီး စွမ်းရည် ငယ် မ ဟူ မှာ တရား မည်မျှ ကို အင်အားကြီး စောင့် သူ အား ကြောင်း တရား နည်း သည် ယူ အပ် စောင့် လေသည် မြဲ ဖြစ်၏ ။ ။ “ မည် သူ တရား ပျက် ပျက် ကိုယ် မပျက် ' ဟူသော ဇွဲ သတ္တိ မှာ ချီးကျူး ထိုက် လှ ပါ ပေ ၏ ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 105 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၄၉ အရွယ် အံ့ သြ ဖွယ် နှင့် မ ပင် လိုက်အောင် ။ ရတနာသုံးပါး ၏ တန်ခိုး သတ္တိ ကျေးဇူး ဂုဏ် ကို သိ တတ်သည် မှာလည်း လို ရင်း ကား ရွှေ ပေး၍ မရသော သဒ္ဓါတရား ပင် တည်း ။´ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 106 ၄- ပုဂံခေတ် ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ရှင်အရဟံ ထေရ် နော် ရ ထာ့ ကံ ၊ အရဟံ ၊ ခုန် ပျံ ကျ လာ ဝဲ ။ ( က ဝိ လက္ခဏ ) ရှင်အရဟံ ၏ ဘွဲ့ တော် ကား အရှင် ဓမ္မ ဒ ဿီ ဖြစ်၏ ။ သထုံ ပြည် အရှင် သီလ ဗုဒ္ဓိ မည်သော ရဟန္တာ အရှင်မြတ် ၏ တ ပ ည့် ဖြစ်၏ ။ ငယ် စဉ် က ပင် စောင့် ရှောက် ၍ ရှင် ရဟန်း ပြု ပေး၏ ။ ဗေဒင် လေးပုံ နှင့် တကွ ပိဋက ကျမ်း ဂန် ကတ် မြောက် ၍ ရဟန္တာ ဖြစ် တော် မူ သည် ။ ကျော် ပ င့်၍ စော ကြွရောက် ထင်ရှား သ ဖြင့် သီတင်းသုံး သောက္က ရ၏ တဲ ။ မြို့ ၁၀- ( ယိုးဒယား နှစ်ကျော် ပြည် နေ ရှိ နွတ် ပြီးမှ ပု ရီ သထုံ မြို့ ) သို့ က ဒကာ ကြွ လာ၍ များ တော ရ အချိန် ကျောင်း၌ ကား နေ သက္ကရာဇ် တော်မူ၏ ၄၀၆- ။ ခုနှစ် ပုဂံ ပြည်၌ အနော်ရထာ မင်းကြီး နန်း တက် စ ကာလ ဖြစ်၏ ။ ပုဂံ ပြည်၌ မင်း အဆက်ဆက် အဓမ္မဝါဒ ပြန် ခဲ့သော မဟာယာန အရည်းကြီးများ အား မင်းကြီး စိတ် နှင့် မတွေ့ ၍ ဒွိဟ ဖြစ်နေ ချိန် လည်း ဖြစ်သည် ။ အရည်းကြီး တို့လည်း ထို အချက်ကို သိ၍ မင်းကြီး ယုံကြည် စေရန် သရေခေတ္တရာ ပြည်တွင် သ ခွတ် ပင် ကြီးကို ထွင်း ၍ မဟာယာန ကျမ်းစာများ ထည့် သွင်း ကာ မြေ သ ရွတ် လိမ်း ကျံ ပြီးလျှင် အ ပွေး တက် အောင် လုပ် ကြ၏ ။ ပြီးလျှင် မင်းကြီး နား သို့ ကြား လောက်အောင် ကောလာဟလများ ဖန်တီး ကြ၏ ။ သ ခွတ် ပင် ၌ ကျမ်းစာများ ရှိကြောင်း အိပ်မက် မက် သည်ဟု အသံ လွှ င့် ကြသည် ။ မင်းကြီး လည်း စစ်တပ် ဖြင့် သွား၍ သ ခွတ် ပင် ကို ဖေါက်ခွဲ ကြည့် ရာ “ အရည်းကြီး တို့သည် အ ယူ အ ကျင့် မှန် ကန်၍ ဂေါတမ ဘုရားရှင်၏ တ ပ ည့်များ ဖြစ်ကြောင်း ” ကျမ်း များကို တွေ့ရ သ ဖြင့် မယုံ သင်္ကာ နှင့် ပင် တာဝန် မပျက် အရည်းကြီး ဆက်လက် များ၏ ကိုးကွယ် အင်အား လည်း နေရသော မ သေး အချိန်ကာလ ချေ ။ ခေါင်းဆောင် ဖြစ်၏ ။ သုံး ကျိပ် ၊ ငယ် သား ၆- သောင်း ရှိလေသည် ။ သီလ ဗုဒ္ဓိ ရဟန္တာ အရှင်မြတ် ကြီး ကား ပုဂံ ပြည်၏ သတင်းများကို ကြား သိ တော် မူ သ ဖြင့် ရှင်အရဟံ တာဝန် ချ လေ အား တော့သည် အကျိုးအကြောင်း ။ ရှင်အရဟံ လည်း မိန့် သား တော် ရေ မူ နယ် ကာ အ ခင်း ပုဂံသို့ သွား၍ ကို ပခုံး တင် ၊ သပိတ် သာသနာပြု ကို လွယ် ရန် ၍ သထုံ မှ တွေ့ ထွက်ခွာ ၍ လူရိုင်း ခဲ့ ၏ ။ ဟု ပုဂံပြည် ထင်မှတ် အနီး သ တစ်ခုသော ဖြင့် နေပြည်တော်သို့ တော ၌ အ ခေါ်ဆောင်သွား မော ဖြေ နေ ခိုက် မုဆိုး ၏ ။ အရည်းကြီး တစ်ယောက် က နဝမ အကြိမ် ## PAGE 107 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၅၁ များမှာ နက် ပြာ ရောင် သင်္ကန်း ဝတ် ၍ ဆံပင် မုတ်ဆိတ် များ ထား ကြ သ ဖြင့် ရှင်အရဟံ ၏ အသွင်အပြင် မင်းကြီး ကို ကား မြင်ရသည် ရှင်အရဟံ မှာ အ ၏ ဣန္ဒြေ ဆန်း ဖြစ်နေသည် ကို မြင်လိုက် ။ ရုံ မျှ ဖြင့် “ ဤ သူ ကား လူရိုင်း မဟုတ် ၊ တရား ရှိသော သူ တော် မြတ် ပင် ဖြစ်သည် ' ဟု ပါရမီ ဓာတ် ခံ ကြောင့် အမှန်ကို သိ တော်မူ၏ ။ “ သင့် မြတ် ရာ နေရာကို ကြည့် ၍ နေ လော့ ' ဟု သဘောကို စမ်း ၍ လျှောက် လျှင် ရှင်အရဟံ သည် ရာဇ ပလ္လင် ပေါ်၌ တက် ၍ နေ တော်မူ၏ ။ “ ဤ သူ ကား သူ တော် သူ မြတ် အ စစ် တည်း ' ဟု နေရာယူ ပုံ ကို ကြည့် ၍ ပီတိ ဖြစ် တော်မူ၏ ။ အောက်ပါအတိုင်း လည်း မေးဖြေ တော် မူ ကြသည် ။ မင်းကြီး - အရှင် ကား ဘယ် အမျိုး အ နွယ် နည်း ။ အ ဘယ်မှ ကြွ လာ သနည်း ။ အ ဘယ် သူ၏ တရား အဆုံးအမ ကို ယူ သနည်း ။ မထေရ် က ငါ၏ အမျိုး အ နွယ် ကား ဂုဏ်တော် ၉- ပါး နှင့် ပြည့် စုံ တော် မူ သော အ စိန္တေ ယျ သမ္မာ သမ္ဗုဒ္ဓ ဘုရားရှင်၏ အမျိုး အ နွယ် ဖြစ်ပေသည် မင်းကြီး ။ ငါ၏ ဆရာ နှင့် သီတင်းသုံး ဖော် များရှိရာ ( သထုံ ပြည် ) မှ လာခဲ့ ၏ ။ သမ္မာ သမ္ဗုဒ္ဓ ဘုရားရှင် ဟောကြားသော အဆုံးအမ ကို ခံယူ သည် ။ မင်းကြီး - ထို တရား ကို အ ကျွန်ုပ်အား ဟော ပြ တော် မူ ပါ ဘိ ။ မထေရ် - ( သီရိ ဓမ္မာ သော က မင်းကြီး အား နို့ ဂြော ဓ သာ မ ဏေ ဟော သကဲ့သို့ ) ( ဒါန , သီလ ) ဘာဝနာ တရား တို့၌ မမေ့မလျော့ ရန် အပ္ပမာဒ သတိ တရား ကို အကျယ် ဟော တော်မူ၏ ။ မင်းကြီး - “ ဘုရားရှင် ယခု ဘယ်မှာ ရှိ သနည်း ။ တရားတော် ကား မည်မျှ များ ပါ သနည်း ။ အရှင် မှ တစ်ပါး အခြား တ ပ ည့် သား သံဃာများ ရှိ ပါ သေး သ လော ' ဟု ဝမ်းမြောက် အား ရ စွာ လျှောက် ၏ ။ မထေရ် က “ ဘုရားရှင် ကား ပရိနိဗ္ဗာန် စံ တော် မူ ၍ ဇာတ်တော် များ သာ ရှိ တော့သည် ။ ပိဋက သုံးပုံ ၊ ဓမ္မက္ခန္ဓာ အား ဖြင့် ၈၄၀၀၀- ရှိ ပေ ၏ ။ သထုံ ပြည်၌ ပိဋက သုံးပုံ အစုံ သုံးဆယ် ပင် ရှိပေသည် ။ ငါ မှ တစ်ပါး သံဃာ လည်း များစွာ ရှိကြ သေးသည် ။ မင်းကြီး က “ ဝမ်းမြောက် လှ ပါသည် ဘုရား ။ အရှင် မှ တစ်ပါး အခြား ကိုးကွယ် အာား ရာ မရှိပါ ။ ကျွန်ုပ်၏ အသက်ကို ပင် ဆောက် နှင်း လှူဒါန်း ပါ၏ ။ တရား အ ဆုံး အ ပေး သည့် အတိုင်း ခံယူ ပါမည် ဘုရား ' ဟု လျှောက် ထား၍ နေပြည်တော် အ ရှ ( ဘက် သာသနာ အရပ်၌ ဆက် စာတန်းများ ဇေ တ ဝန် မည်သော တွင် ညောင် ဦး ကျောင်းတော် ဥ ယျာဉ် အနောက် ကို ဥ ရွံ ဆောက်လုပ် မု ဌော အရှေ့မြောက် လှူဒါန်း ပန်း ၏ တွင် ။ တောရကျောင်း ဆောက် လှူ သည်ဟု လည်း မှတ်တမ်း ရှိ၏ ။ ) အေ ဒီ ၁၂၄၃- ခုနှစ် ရှင်အရဟံ ၏ ကျောင်းတိုက်တွင် သံဃာတော် စာသင်သား များ နေ ရန် ကျောင်း ပေါင်း နှစ်ဆယ် ရှိသည်ဟု ကျောက်စာ ပုံ ၁၅၂/၆ ၌ ပါရှိသည် ။ မင်းကြီး လည်း ရေ ကို ထမ်း ၊ မိဖုရား ကြီး လည်း ဆွမ်း ကို ရွက် ကာ နေ့စဉ် သွားရောက် လှူဒါန်း ကြသည် ။ သာသနာရေး နှင့် စပ် သမျှ လည်း လျှောက်ထား မေးမြန်း လေ တော့သည် ။ အရည်းကြီး ၆- 4005 ## PAGE 108 ၅၂ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် သောင်း ကိုလည်း လူဝတ်လဲကာ အဲ မောင်း လှံ ကိုင် ဆင် ချေး ၊ မြင်း ချေး ကျုံး ထား တော်မူ၏ ။ အ ရှင်အရဟံ လည်း သာသနာ ကြည်ညို သူများအား ရဟန်းခံ ပေး လေသည် ။ ထိုခေတ်က သံဃာ သုံးသောင်းကျော် ရှိကြောင်း ဝံ သ ဒီပနီ ၌ ဆိုသည် ။ မင်း နှင့် ဆရာ တိုင်ပင် ၍ သာသနာ အညစ်အကြေး တို့ကို ဆေး ကြော သုတ်သင် တော် မူ ကြ၏ ။ အရည်းကြီး တို့လည်း လာဘ်လာဘ ဆုတ်ယုတ် ၍ ရှင်အရဟံ အား ရန် ငြိုး ဖွဲ့ ကြ ကုန် ၏ ။ မင်းကြီး သိ တော် မူ ၍ ကျောင်း ဝေ ယျာ ဝစ္စ ဆောင်ရွက် ရင်း အရည်းကြီး တို့ ရန် ကို ကာကွယ်ရန် အ စောင့် လူ တစ်ရာ ထား လှူ တော်မူ၏ ။ ရှင်အရဟံ ကား ထို လူ များအား ရှင် ရဟန်း ပြု ပေး၍ ပရိယတ် စာပေ သင်ကြား ပေး လေသည် ။ ( ရှင်အရဟံ ကြွ လာ ပုံ နှင့် စပ် ၍ အနည်းငယ် စကား ကွဲလွဲ ချက် ရှိသေး ၏ ။ သာသနာ လင်္ကာ ရ စာတမ်း ၌ ရှု ပါ ကုန်း ) ဓာတ် သက္ကရာဇ် တော် မွေ ၄၁၉- တော် နှင့် ခုနှစ် ပိဋက တစ်နေ့သောအခါ များကို ပ င့် ဆောင်ရန် ရှင်အရဟံ စကား မထေရ် ချေ ငံ ၏ တိုက်တွန်းချက် သော အမတ် တို့အား အ ရ လက်ဆောင် ပဏ္ဏာ တို့ ဖြင့် သထုံ ပြည် မ နူ ဟာ မင်း ထံသို့ စေလွှတ် လိုက် ၏ ။ မ နူ ဟာ မင်း က “ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ တို့ နှင့် တန်ရာ သ လော ' ဟု ဆို သ ဖြင့် ပြန်လာ သံ တော် ဦး တင် ကြ ရာ မင်းကြီး အ မျက် ဒေါသ ထွက် သ ဖြင့် ကြည်း ၊ ရေ နှစ် တန် စစ် ခင်း ၍ သထုံ သို့ စစ် ချီ တော် မူ လေ သည် ။ ကျန်စစ်သား စ သော သူရဲကောင်းများ ပါ သော်လည်း မြို့ကို မ စီး နိုင် ဘဲ ရှိရာ ဝိဇ္ဇာ မ ယိဒ္ဓိ ပယောဂ နည်း ဖြင့် ဆေး စီရင် ၍ မြို့ ရိုး တွင် မြှုပ်နှံထား သော ဗျတ် ဝိ ၏ ပေါင် , လက်တို့ ကို တူးဖော် ပစ် မှ ထိုးဖောက် အောင်နိုင် ကြ လေ တော့သည် ။ ပိဋက အစုံ သုံးဆယ် နှင့် ဓာတ် တော် မွေ တော်များ ကို ဆင် အ စီး သုံးဆယ် နှင့် တင်၍ ပုဂံသို့ ပ င့် ဆောင်ခဲ့ ၏ ။ ပိဋကတ် တတ် ကျွမ်း သော အရိယာ ပုဂ္ဂိုလ် လည်း တစ်ထောင် ပါ ခဲ့ လေသည် ။ မ နူ ဟာ မင်း နှင့် အတတ်ပညာ သည် အချို့ လည်း ခေါ်ဆောင် ခဲ့ ၏ ။ ထို ပိဋက များသည် နောင်ကာလ တွင် သီဟိုဠ် မှ ရရှိသော ပိဋက တို့ နှင့် ရှင်အရဟံ ကိုယ်တိုင် တိုက်ဆိုင် တည်းဖြတ် ရာ မ ကွဲ မ လွဲ အ ညီ အ ညွတ် ပင် ရှိသည် ဟူ၏ ။ ( သထုံ မှ ပိဋက ရောက် သည့် နှစ် ကို သာသနာ လင်္ကာ ရ ၌ သာသနာ ၁၆ ဝ ၁၊ ကောဇာ ၄၁၉ ဟု ဆိုသည် ။ ) ထိုအခါ မှစ၍ စစ်မှန် စင် ကြယ် သော သာသနာတော်သည် ပုဂံ ပြည်ကြီး ၌ ပွား စီး တိုး တက် နေ ခဲ့ ၍ ကြ လာ ရ ရှာ လေတော့ သော ဘေး ၏ ။ လောင်း အနော်ရထာ တော် ၊ မင်းကြီး ဘိုး လောင်း လည်း အရည်းကြီး တော် တို ့ အား တို့၏ သတိရ မိစ္ဆာ အမှောင် ကြေ တွင်း ကွဲ ကာ ၌ ဝမ်းနည်း ဝမ်းသာ ဖြင့် “ ပါရမီ ကုသိုလ် ရ စေ ခ လို ' ဟု တ , ဆို မြည် တမ်း မိ လေတော့ ၏ ။ ရှင်အရဟံ သည် အလောင်း စည်သူ နန်း စံ ၂- နှစ် သက်တော် ၈၁- တွင် ပရိနိဗ္ဗာန် ပြု ၏ ။ မင်း နှင့် ပြည်သူတို့ ၇- ရက် ပတ်လုံး ပူဇော်ပွဲကြီး စွာ ကျင်းပ ၍ မီး သ ဂြိုဟ် ကြ၏ ။ ဓာတ်တော်များကို ကြ၏ ။ ရှင်အရဟံ ရွှေ ၏ တ ပုံ ကိုလည်း လား တွင် ထု ထည့် လုပ် သွင်း ပူဇော် ၍ တူ ကြသည် ရွင်း တောင်ခြေ ။ ( ယခု ၌ အာနန္ဒာ ဂူ တည်ထား ဘုရား ကိုးကွယ် အတွင်း၌ ရှိ၏ ။ ) ယင်း ဂူ မှာ ပုဂံ တည် စ မူလ ၁၉- ရွာ အပါအဝင် တောင် ပ ရွာ အနောက်မြောက် တာ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 109 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၅၃ ၅၀၀- အကွာ ၌ တည်ရှိသော ထီး ဆောင်း ဘုရား ပင် ဖြစ်၏ ။ ( ပခုက္ကူမြို့ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဆရာတော် ဦး နန္ဒ ဝံ သ မဟာ ထေရ် ရေး - ရွှေ စည်း ခုံ သမိုင်း ကျမ်း သစ် တွင် ပါ ရှိ၏ ။ အ ရှင်အရဟံ ၏ ခုနှစ် သက္ကရာဇ်များ ဆက်လက် လေ့လာ သင့် သည် ။ ) မြန်မာပြည်သူ ပြည်သား အဆက်ဆက် ၏ ကျေးဇူးရှင် ၊ ဘုရားရှင်၏ သားတော်ကြီး ရဟန္တာ ရှင်အရဟံ ၏ သာသနာပြု လုပ်ငန်း ကား မြန်မာပြည် သာသနာ ဝင် တွင် အ မြင့် မား ဆုံး ဖြစ် ပေတော့ ၏ ။ ကျန် စစ် မင်း နန်းတော် မွန် ကျောက်စာ ၌ ၄၆၃- ခုနှစ် နန်း သစ် တက် ပွဲတွင် ရှင်အရဟံ ဦး စီး သော သံဃာ ၄၁ ဝ ၈- ပါး တို့ ပရိတ် ရွတ် ပုံ တခမ်းတနား ဖော်ပြထားသည် ။။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 110 ၅၄ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ပံ့ သု ကူ မထေရ် အ ရှင်အရဟံ ပရိနိဗ္ဗာန် စံ လွန် တော် မူ သည့် နောက်တွင် စိမ်း ညက် မင်း ၏ သားတော် မဟာ ထေရ် က ( အရှင် အရဟံ ၏ သာသနာပြု လက် ရုံး ကြီးများ ဖြစ်ခဲ့ ကြသော ) အရှင် အာနန္ဒာ , အရှင် ဗောဓိ မထေရ် ကြီးများ နှင့် အတူ သာသနာပြု တော် မူ ရ၏ ။ အရိယာ ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးများ ချည်း ဟူ၏ ။ ထိုမှ နောက် ကာလတွင် င စွယ် ရှင် သခင် ပံ့ သု ကူ မထေရ် ကို သာသနာရေး အပ်နှင်း သည် ။ သာသနာပိုင် ဆရာတော် ပင် ဖြစ်၏ ။ အရှင် အာနန္ဒာ ၊ အရှင် ဗောဓိ စ သော ပိဋက ဆောင် မထေရ် တို ့ ကို အုပ်ချုပ် ၍ သာသနာပြု တော် မူ သည် ။ ဘွဲ့ တော် ရင်း ကား အရှင် သီလ ဗုဒ္ဓိ ဖြစ်၏ ။ “ င စွယ် ရှင် ပံ့ သု ကူ ” ဟု အမည် တွင် ခြင်းမှာ ထို မထေရ် သည် သူ သေ အလောင်း မှ အဝတ် များကို သာ ပံ သု ကူ ကောက်၍ သင်္ကန်း သုံး ဆောင် မြဲ ဖြစ်၏ ။ တစ်နေ့ သော် င စွယ် ငယ် ခေါ်သော နွား ကျောင်းသူ ငယ် သည် ကုသိုလ် ရ ရန် သုသာန် ၌ လူ သေ ယောင် ဆောင် ၍ အဝတ် တင် လွှမ်း လျက် နေ ကာ အဖော် များအား ထို မထေရ် ထံ သတင်း ပို ့ လွှတ် သည် ။ မထေရ် မြတ် ပံ သု ကူ ယူ၍ ကြွ သွား လျှင် စွယ် ငယ် အသက် မ ရှူ သ ဖြင့် မိဘများ အား ပြောကြား ရာ မှ မထေရ် သိ သ ဖြင့် ပရိတ် မေတ္တာ ပြု တော် မူ ရ၏ ။ င စွယ် ငယ် သည် ထ ၍ ရှိခိုး သည် ။ သူ့ကို မိဘ တို့ က မထေရ် အား လှူ ကြ၏ ။ ထိုအခါ မှစ၍ “ င စွယ် ရှင် ပံ့ သု ကူ ” ဟု တွင် သည် ။ ပံ့ သူ ကူ နှင့် နရသူ မ ပါ ချင် ထို ဘဲ မထေရ် လျက် သည် ပါ ခဲ့ ရ၏ တိုင်းပြည်၏ ။ အကြောင်းမှာ မိဘ ဖြစ်နေ အလောင်း ပြန် သ ဖြင့် စည်သူ တိုင်း မင်း ရေး ပြည် ကြီး၏ မှု ကိစ္စ သားတော် များတွင် မင်း နေပြည်တော်မှ ရှင် စော သည် တိမ်းရှောင် အနန္တ သူရိယ ၍ မန္တ နှင့် လေး ကုလား အရှေ့ဘက် မိဖုရား ထွန် တစ်ပါး တုံး ပူ တက် အား အရပ် မ ချေ တွင် မ ငံ ပုန်း ပြုမူ လျှိုး မှု နေ ကြောင့် ရ၏ ။ ထို အတွင်း ညီတော် နရသူ သည် ခမည်းတော် အား ရွှေ ဂူ ဘုရား သို့ ဘုရားဖူး ပို ့ ရင်း အဝတ် ဖြင့် အုပ် ဖိ ၍ သတ် ပြီးလျှင် နန်း တက် ၏ ။ မင်း ရှင် စော ကြား ၍ ပုဂံသို့ ချီတက် လာ စဉ် နရသူ သည် ပံ့ သု ကူ အရှင်မြတ် အား ချဉ်း ကပ်၍ “ ညီတော် နောင်တော် စစ် ဖြစ်လျှင် ပြည်သူတို့ ဆင်းရဲ ပါ လိမ့် မည် ။ နောင်တော် အား မ ခုခံ ပါ ။ နန်း အပ် ပါမည် ” ဟု ကြွရောက် ဟောပြော စေသည် ။ “ သင် က တိ မ တည် လျှင် ငါ ၌ ဝန် လေး လိမ့် မည် ” ဟု မိန့် တော် မူ ရာ သစ္စာ ဆို သ ဖြင့် နရသူ သွားရောက် သည် မင်း ဟောပြော ရှင် စော အား ပေးရ ခရီး သည် ဦး ။ ကြိုဆို ၍ နန်း အပ် ၏ ။ မင်း ရှင် စော ကား ထို ည မှာပင် ညီတော် ခတ် သော အဆိပ် ဖြင့် နတ် ရွာ စံ ရ ရှာ သည် ။ မထေရ် ကြား ၍ ကြွ လာ ပြီးလျှင် “ ဟယ် - မင်း ဆိုး မင်း ညစ် ၊ တစ်ခဏ စည်းစိမ် ကို သာ · ကြည့် ၍ သံသရာ ဘေး ကို ကား သင် နဝမ အကြိမ် ## PAGE 111 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၅၅ မကြောက် မျက်နှာ ပြောင် ၊ ငါ့ တိုက် မျက်နှာ ကာ ကိုလည်း “ သစ္စာ ခံ မ သည့် ထောက် အတိုင်း တ ကား နောင်တော် ” ဟု ဆို ကို နန်း မြည် တင် တော် ခဲ့ပြီ မူ ရာ မဟုတ် နရသူ သည် လော ” နိုင်ငံ၌ ဟု နှုတ် ငါ လှံ မ ထိုး နေ သည် လို ” ။ ဟု “ ဟယ် မိန့် - တော် မင်း မူ ယုတ် ကာ ၊ သီဟိုဠ် သင့် ထက် သို့ ကြွ ပျက် တော်မူ၏ သူ ကား ။ မ ရှိပြီ ၊ မင်း ယုတ် ၏ ပြည်သူတို့ တစ် တိုင်းပြည် မင်း အပေါ် လုံး ကြည်ညို မကျေနပ်ကြ သော မထေရ် ။ ထို မင်း အား အလွဲသုံးစားလုပ်၍ သည် မ ကောင်းမှုတို့ မထေရ် ကို သာ ကြွ သွား ဆက်၍ သ ဖြင့် ကျူးလွန် ရဟန်းတို့ ၏ ကို ။ ကချေသည် လူ ထွက် စေ များကို ၏ ။ ဖခင် မ လုံ နှင့် ့ တ နောင်တော် လုံ ဝတ် စေ ၍ အား ဘုန်းကြီးကျောင်း သတ် ၍ သူ တော် တွင်း သူ မြတ်များ ၌ ပွဲ ခံ စေ အား ကာ နှိပ်စက် ရာဇဝင် ခဲ့သော ဆရာတို့ နရသူ က ဘွဲ့ သည် ပေး ကုလား ကြသည် ။ လက်ချက် ဖြင့် နတ် ရွာ စံ ရ၏ ။ “ ကုလား ကျ မင်း ' ဟု ပံ သု ကူ နှင့် န ရ ပတိ စည်သူ ၄ ၌ “ ပြူ ဆွမ်း တစ်သိန်း ဘုဉ်း ပေး မင်း ရာ လက်ထက် ပါ ယာ သ ( ဤ ၆၆၀ ဌာန ) ထိုး ကို မဟာဗောဓိ အခါ လေး မြင့် ကျောက်စာ ပျက် ၍ ပြင်သော ကြောင်း သခင် ရေ ၃- ပံ့ ပံ့ သု သု ကူ ကူ ကြီး မထေရ် တစ်ယောက် သည် မဟာဗောဓိ ၊ ထို ပြီး တစ်ချက် ကိုလည်း ပျက် ပြုပြင် ခဲ့ရာ ကား ကြောင်း သ သိ မိုး ရ၏ မင်း ။ ပြု ၏ ” ဟု ပါ ရှိရာ န ရ ပတိ နရသူ စည်သူ နန်း နန်း သက် တက် လေးနှစ် ရာ ပံ့ ၊ သု သား ကူ မထေရ် - မင်း ယဉ် သီဟိုဠ် န ရ မှ သိင်္ခ ပြန် သုံးနှစ် ကြွ လာ လွန် ၏ လျှင် ။ သာသနာပြု နရသူ သား တာဝန် စွယ်တော် လည်း ဖူး ပြီး အပ်နှင်း အ ပြန် ခံရ ချောက် ပြန်သည် တစ်ခု ။ ထို အတွင်း၌ မင်း နန်း စံ အရောင် ၉- နှစ်တွင် လက်သည် ပုဂံမြို့ အရှေ့ ကို မြင် ၍ တုံ့ ကြည့် ဝပ် တောင်မှ စေ ရာ ဘာမျှ မတွေ့ သ ဖြင့် ‘ ဤနေရာတွင် ငါ့အား ဘုရား တည်စေလို သည် ' ဟု ယူဆကာ ပြည်သူတို့ စေ တီ တည် အား ရန် ဖြစ်သည် အပူတပြင်း ။ ပြည်သူ ဆင့် တို့ ဆို၍ စိတ်ဆင်းရဲ မြေ ဖို ့ စေ ၏ ကြ ။ ရ၏ စည် ။ မျက်နှာ ကဲ့သို့ မြေ ညီ လျှင် ထို အကြောင်းကို ပံ့ သု ကူ မထေရ် ကြားသိရ ၍ - မကောင်းမှု “ မင်းကြီး သာ ဖြစ်သည် ၊ ကောင်းမှု ” ဟု မိန့် ဖြစ် ကာ စိ မ့် ဟူ၍ မင်းကြီး ပြုသော လှူ သော ဤ ဆွမ်း အမှုသည် ကို မ စား ၊ သပိတ်မှောက် ကောင်းမှု ကား ထား မ ဖြစ် ၏ ၊ ။ ဖြစ်မှ လွှတ်တော် “ ဘုန်းတော်ကြီး မူ မည် ။ ငါ့ ပြည်သူတို့ ဆွမ်း ကို ဘုဉ်း လှူ ပေး သော တော် ဆွမ်း မ မူ လည်း သော် ငါ့ ငါ့ ပြည်တွင် ဆွမ်း ပင် နေ မဟုတ် တော် တုံ မ မူ သည် လော ” ဟု မင်းကြီး သ ရပါ မ ချေ မြို့ မ ငံ တံခါး ဆို၍ စောင့် သီဟိုဠ် ဘီလူး သို့ သည် ကြွ ရန် ထို အကြောင်းကို စွယ် ကြို အရပ် သိ၍ သို့ မင်းကြီး ကြွရောက် ထွက်တော်မူ နေ တော်မူ၏ လျှင် ။ တံခါး ထက် ၌ ကား ယား ခွ ရပ် နေ၏ ။ ဆေးဝါး မန္တ ရား စီရင် သော်လည်း မ ဖယ် ။ မထေရ် အား မ ချေ မ ငံ ဆို၍ ဤသို့ လုပ် ကြောင်း ဗေဒင် ထွက်ဆို မှ စွယ် ကြို အရပ် သို့ အမတ် တို့အား ပင် လျှောက် စေ ရ၏ ။ အကြိမ်ကြိမ် ပ င့် သော်လည်း မ ကြွ လာ ။ သီဟိုဠ် သို့ ကူး ကြွ လေ၏ ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 112 ၅၆ မ္မာ စ ရိ ယ ဦး ဌေး လှိုင် နောက် အမတ် တု ရင်္ဂ ပစ္စည်း အား မ ပါ ပါ အောင် အမြန် ပ င့် ရန် စေလွှတ် ရ၏ ။ အမတ် လည်း လှေ ထက် တွင် ရွှေ ဆင်းတု ကင် ၍ လိုက် လေ၏ ။ သင်္ဘော ဆိပ် ၌ မှီ လျှင် မှီ ချင်း “ ဘုရားရှင် ဤ အရပ် သို့ ရောက်တော် မူ သည် ။ ပံ့ သု ကူ မထေရ် လာ စေ သတည်း ” ဟု လျှောက် ရာ ဘုရားရှင် အာဏာ မ လွန် ဆန် လို သ ဖြင့် လှေ ပေါ်သို့ တက် ၍ ဘုရား ဝတ်ပြု ၏ ။ အမတ် လည်း ဝတ်ပြု ခိုက် လှေ ကို အ ပြင်း လှော် ထွက် ၏ ။ သာသနာတော်ကို ချီး မြှောက် ရန် လည်း အတန်တန် လျှောက် လေသည် ။ တု ရင်္ဂ ပစ္စည်း အမတ် သည် ပိဋက ကို ကောင်းစွာ နေပြည်တော် တတ် ကြောင်း ရောက်လျှင် ကျောက်စာ မင်းကြီး ပုံ ၂၈၉၊၃- ကိုယ်တိုင် ၌ လှေ တွေ့ရ၏ မှ တွဲ၍ ။ နန်းတော် သို့ ပ င့် ပြီးလျှင် ဆွမ်းကျွေး ၏ ။ သ ရပါ တံခါး သို့ အ ရောက် အ စောင့် ဘီလူး လည်း ဆင်း ၍ ဦး ချ သည် ။ မင်းကြီး လည်း ဆွမ်းကျွေး ပြီးလျှင် “ ယနေ့မှစ၍ အဆုံးအမ တော်ကို နာ ခံ ပါမည် ” ဟု လျှောက် ၏ ။ ဇေယျ သူ ရ စ သော သားတော် ၅- ပါး ကိုလည်း လှူ သည် ။ မထေရ် ပြန် ကြွ လျှင် ပြ မင်းသားများ ပြီး ပြန်လွှတ် လိုက်ပါ လိုက်သည် လာ ။ ကြ ရာ မင်းကြီး လမ်း လည်း ခု လတ် ဘုရား တွင် မထေရ် တစ်ဆူ စီ က တည်စေလို မြေ ၌ အဝိုင်း သည်ဟု ၅- ခု အဓိပ္ပာယ် သား ၍ ကောက်၍ သားတော် တို့၏ .. ကိုယ်အလေးချိန် နှင့် အမျှ ရွှေ ကို ချိန် စက် ပြီးလျှင် လုပ်ခ ကံ ကျွေး ပေး ကာ “ စာ ကြို ဘုရား လှ စ သော ဘုရား လှ ၅- ဆူ ကို တည် တော်မူ၏ ။ စေ တီ ဖြစ်သည် ပြည်သူတို့ ။ အား စေ တီ အာဏာ ပြီးသော ဖြင့် အခါ အပူတပြင်း ကြွင်း ကျန်သော ခိုင်း စေ တည်သော အုတ် များ ဘုရား ဖြင့် ယင်း မှာ စူ စေ ဠာ တီ မဏိ ၏ အရှေ့မြောက် မူ ၏ ။ ထို ဘုရား ညံ့ တ ကို လက်ဖက် ပံ့ သု ကူ မထေရ် ကန် အနီး၌ ပြည်သူတို့ လိုဏ် ၂- ဘက်မှ ဆင့် ရှိသော နေ၍ စေတီတစ်ဆူ သပိတ်မှောက် တည် သည် တော် ကို အထိမ်းအမှတ် ပြုသော အား ဖြင့် ပြည်သူတို့ က “ သပိတ်မှောက် ဘုရား ' ဟု နှုတ် ကမ္ပည်း တင် ကြ၏ သက္ကရာဇ် ။ ၅၆၅- ခုနှစ်တွင် မထေရ် အား ဝန်ချ ကန်တော့ ရာ အရပ်၌ “ ကန်တော့ ပလ္လင် ' ဟူသော မ ခိုင်း စေ သ ဘုရား ဖြင့် မ တစ်ဆူ ပြီး ပြေ လည်း မီ နတ် တည် ရွာ စံ ပြန်သည် သွား ရ၏ ။ ။ မထေရ် သားတော် အပြစ်တင် နန်း မည် တောင်း စိုး များ ၍ အပူတပြင်း မင်း ဆက်၍ တည် ရသည် ။ ပံ့ သု ကူ နှင့် နရသီဟပတေ့ ( ၆၁၇-၆၄၈ ရာဇဝင် ) လက်ထက် နှင့် မြ တောင် မင်္ဂ ဆရာတော် လာ စေ တီ ရေး “ တည် ပုဂံဘုရား ရာ တွင်လည်း ၁၇- ဆူ သမိုင်း ပံ့ သု တွင် ကူ မထေရ် နရသီဟပတေ့ အကြောင်း မင်း တွေ့ ရ ပြန်သည် ။ ( အခြား တစ်ပါး ဖြစ်မည် လော ဟု စဉ်း စားဖွယ် ဖြစ်၏ ။ ခုနှစ် သက္ကရာဇ်များ ထပ်မံ စိစစ်၍ ထို မထေရ် အကြောင်း သုတေသန ပြု ရ ပေ ဦး မည် ။ ) မင်္ဂ လာ စေ တီ တည် ရာတွင် နရသီဟပတေ့ ခေါ် တရုတ် ပြေး မင်း သည် “ ဘုရား လည်း ပြီး ၊ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 113 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၅၇ ပြည်ကြီး လည်း ပျက် ” တဘောင် ပေါ် ၍ ဆက်လက် မ တည် ဘဲ နေရာ ၆ နှစ် ပင် ကြာ လေသည် ။ ထိုအခါ ပံ့ သု ကူ မထေရ် က နရသီဟပတေ့ မင်းကြီး အား သင်္ခါ ရ တရား များကို နှလုံးသွင်း ရန် ဟောပြော တော်မူ၏ အလွန် “ ဤ အုတ် ပုံ ကြီးကို မြင်လျှင် သင့် အား နောက် သား တို့ က သေဘေး နှင့် ပြည် ပျက် မည် ကို မူ သည် တွင်မှ ကြောက် ဆက်လက် ရှာ သော မင်း တည် ဟု ရာဇဝင် တော် မူ သည် ကမ္ပည်း ။ ထိုး၍ ကဲ့ရဲ့ ကြ လိမ့် မည် ” ဟု မိန့် တော် ပံ့ သု ကူ မထေရ် ကို ရဟန္တာ ဟု ပင် ထိုခေတ်က သ မုတ် ကြကြောင်း သာသနာ လင်္ကာ ရ ၌ ပြ ဆို၏ ။ ပရိယတ် ၊ ပဋိ ပတ် စွယ် ဇုံ ကျော် ၍ မိန့် ဆို ဆောင်ရွက် တော် မူ ပုံ များကို ကြည့် ဂရုမမူ ခြင်း ။ ဖြူစင်သော အား ဖြင့် လည်း သူတော်ကောင်း သတ္တဝါ အ များ၏ စိတ် အ ချမ်းသာ ပြည့် ရှိ ကို တော် သာ မူ ခြင်း ရှု စိ ကား မ့်၍ မင်း ထင်ရှား မိန့် အာဏာ လှ ပေ ၏ ။ ကို နဝမ အကြိမ် ” ## PAGE 114 ၅၈ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ငှက် ပစ် တောင် အရှင် ပဏ္ဍိတ မထေရ် န ရ ပတိ စည်သူမင်း ကြီး လက်ထက် ပင်ဖြစ်သည် ။ ငှက် ပစ် တောင် သံဃာ့ ဂိုဏ်း ကြီး၏ ဦး စီး နာယက အရှင် ပဏ္ဍိတ မထေရ် ဟူ၍ ရှိ၏ ။ အရှင် ဥတ္တရာ ဇီဝ မထေရ် ၏ တ ပ ည့် တည်း ။ ဝိနည်း သိက္ခာ လေးစား ၏ ။ တန်ခိုး ဣဒ္ဓိ ပါဒ် လည်း ကြီးမား ၏ ။ ဈာန် အဘိ ညာဉ် ရ သည့် ဟု ယူဆရ သည် ။ မင်း နှင့် တကွ တိုင်းသူပြည်သား တို့ အလွန် ရို သေ ကြသည် ။ ကြီးစွာသော ပူဇော် သက္ကာ ထို အတောအတွင်း ရ ကို ပြု ကြ၏ ။ ယုတ်မာသော အ လို ဆိုး ရှိသူ ဒကာမ တစ် ဦး သည် မထေရ် ၏ သီလ ကို ညစ် နွမ်း စေရန် ကြံ လေ၏ ။ မထေရ် ၏ ကျောင်း အနီး ကမ်းပါး ထိပ် ထွင် အ ရိပ် ခို ကာ သီတင်း သည် ယောဂီ မ အသွင် ဆောင် ၍ ၁၅- ရက် ခန့် လာ နေ၏ ။ အိမ်သို့ ပြန်ရောက် လျှင် မထေရ် သည် မိမိ နှင့် ကျူးလွန် ကြောင်း ယုတ္တိ ဆင် ၍ တီးတိုး စကား ပြ န့် ပွား အောင် လုပ်သည် ။ ရင်းနှီး သူတို့ က မထေရ် အား လာ၍ လာ၍ သတိပေး လျှောက်ထား ကြ၏ ။ ထို သတင်း ကား နေပြည်တော် တစ်ခုလုံး ပြ န့် ပွား ကူ စက် ၍ မင်း နှင့် တကွ သံဃာတော် အ များ နား သို့ ပင် ရောက် လေသည် ။ မထေရ် လည်း အကျယ် ပွား လာသော မတရား သတင်း ကို နှုတ် ဖြင့် မဖြေရှင်းနိုင် တော့ ချေ ။ ရှင်း သော်လည်း ပြေ လို မှ ပြေ မည် ။ ထို့ကြောင့် မင်း နှင့် တကွ ရဟန်းသံဃာ နှင့် ဒကာ ၊ ဒကာမ တို့အား ဧရာဝတီမြစ် ကျောင်းသို့ နား သို ့ တစ်ဖန် ဖိတ်ခေါ် ခေါ်သွား ၏ ။ ပရိသတ်များ ၏ ။ မြစ် ဆိပ် အ ရောက်လာလျှင် ရောက် ကျောက် နှင့် ကျောင်း ဓား သွေး မှတစ်ဆင့် နေသော ဒကာ တစ် ဦး တွေ့ ၍ ဓား နှင့် ကျောက် ကို အလှူခံ သည် ။ ပရိသတ် အ များ ရှေ့တွင် သမ္မာ ဒေဝ နတ် များကို တိုင် တည် ၍ သစ္စာ မူ လေသည် ။ “ ငါ၏ သီလ ညစ် နွမ်း ရိုး မှန်သော် ဤ ကျောက် နှင့် ဓားမ သည် ရေ ချ သော ခဏ စုပ် စုပ် မြုပ် စေသော် ။ ငါလည်း အပါယ်လေးပါး ၌ ကျက် စေ သ တေး ။ ဤ မာတုဂါမ နှင့် အမှန် ကင်းရှင်း ၍ သီလ ကျွတ် စင် ရ စေ ကြယ် သား ခြင်း ” ဟု ရှိ သစ္စာ ဘိ မူ ငါး ဓိဋ္ဌာန် ၏အ ပြု၍ လား ကျောက် ရေ ၌ နှင့် ကူး ဓားမ သွား ကို ရေ စေသော် သို့ ချ ၏ ။ ။ ငါ ဓား တ မူ သွေး လည်း ကျောက် ဝဋ် နှင့် မှ ဓားမ တို့လည်း ရေ ညာ ဆန် ၍ ကူး ကြ၏ ။ မင်း နှင့် တကွ ပရိသတ် လည်း အားရဝမ်းသာ သဒ္ဓါ ကြည်ညို န ရ ပတိ ရှေးက စည်သူမင်း ထက် ကြီးသည် ပို၍ ပင် နောင် ပူဇော် လာ ကြ နောင် ကုန် ၏ သား ။ တို့ သတိ , ပညာ , သဒ္ဓါ ဝီရိယ ပွား ၍ မှတ်သား ရစ် ကြ စေရန် ညောင် ဦး အရှေ့ တာ ၇၀၀- ခန့် ၌ ချောက် ကမ်းပါး ကို ဥ မင် လိုဏ် တူး ၍ အုတ် ထို ဘုရား၏ ကျောက် တို့ မြောက်ဘက် ဖြင့် ဘုရား တည် ကုန်း ထိပ် လေသည် တွင်လည်း ။ “ ကျောက် ဘုရား ကူး ဘုရား တစ်ဆူ ” ထပ်၍ ဟု သ တည် မုတ် ပြန်သည် တော်မူ၏ ။ ။ ကျောက် ကူး ရာ ဓားမ ပါ ၍ “ ဓားမ ပါ ဘုရား ” ဟု သ မုတ် တော်မူ၏ ။ ထိုနှစ် ဆူ ကို “ ကျောက် ကူး ဓားမ ပါ ဘုရား ' ဟု ခေါ် တွင် ကြကြောင်း မြ တောင် ဆရာတော်၏ သမိုင်း ၌ ဖတ်ရှု ရ၏ ။ “ ငှက် ပစ် တောင် နှင့် မိ အောင် နှင့် ” ဟု ငှက်များ က ပင် အော် မြည် ကြသည် ဟု ငှက် ပစ် တောင် နဝမ အကြိမ် ## PAGE 115 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၅၉ အတ္ထုပ္ပတ္တိ တွင် ရေးသား ထားကြောင်း မှတ်သား ရ ဖူး လေသည် ။ ဤ လူ့ ရွာတွင် ၊ မုသာဝါဒ ၊ စ သည် လေးခု ၊ ရော ရု ဆက်ဆံ ၊ ဝ စီ ကံ ကြောင့် ၊ လျှော် လျှံ မှုန် ဆန် ၊ သူ မှောက် မမှန် ကို တော် ၊ ဧကန် ငြိမ်း စွဲ ဆေး သော် ရှူံး ၊ သစ္စာ လ သေး ကျော် ။ ဖြင့် ၊ ( ပါရမီ ခန်း ပျို့ -၁၂၈ ။ ) CD199119 } ## PAGE 116 ၆ ဝ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ပေါင် လောင် ရှင် ကဿပ ထို အရှင် လည်း န ရ ပတိ စည်သူမင်း လက်ထက် ရဟန္တာ ဟု ကျော်ကြားသော ပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်သည် ။ ယခင် ပခန်း နယ် ( ယခု ပခုက္ကူ နယ် ) အနောက်တောင် ရိုး အနီးရှိ ဂူ နီ နေဝင် ရွာ ဇာတိ လုယက် ဖြစ်၏ ကြသည် ။ တစ်ရံ ။ လူ ရော အ များကိုလည်း အခါ အနောက်တောင် ခေါ်ဆောင်သွား ရိုးမ ကြ၏ သျှာမ်း ။ အဖမ်းခံရသူ ပလောင် ဓားပြများ တို့တွင် ပေါင် ရွာ ကို ဝင်၍ လောင် ရှင် အလောင်း လျာ ၏ မိဘများ လည်း ပါဝင် ကြသည် ။ ဖ ခင်မှာ တောတောင် များ ဖြတ်ကျော် သွား ရ စဉ် ထွက်ပြေးလွတ်မြောက် သွား သ ဖြင့် ကိုယ်ဝန် အ ရ င့် အ မာ နှင့် ဇနီး ကျန်ရစ် ခဲ့ ၏ ။ မ ထွက်ပြေး နိုင်း ၊ နောက်တစ်နေ့ တွင် ဂူ နီ နေဝင် ရွာ သား တို့သည် ဓားပြများ နောက် ခြေ ရာ ခံ တော ၍ လိုက် တစ်ခုအတွင်း ကြ၏ ။ လဲ လျောင်း နေသော မိခင်၏ နို့ ကို စို့ နေသော ကလေးငယ် နှင့် ကျား ကြီး တစ်ကောင်ကို တွေ့မြင် ကြ ရသည် ။ ကလေးမှာ ပေါင် လောင် အရှင် ကဿပ အလောင်း သူငယ် ဖြစ်၍ မိခင် ကား အသက် မရှိတော့ ပေ ။ ရွာသားတို့ စုရုံး လာ ကြ လျှင် ပင် ကျား ကြီးမှာ ရှောင် ဖယ် သွားတော့ ၏ ။ သူငယ် အား စောင့် ရှောက် နေ ဟန် ရှိသည် ။ ရွာ သား တို့လည်း သူငယ် ကို သျှာမ်း ပွေ့ ချီ ပလောင် ၍ ပြန်လာခဲ့ ဓားပြများ ကြ၏ ကာလ ။ အ တန် ကြ သောအခါ ဂူ နီ နေဝင် ရွာသို့ ဒုတိယ အကြိမ် လာရောက် တိုက်ခိုက် ကြ ပြန်သည် ။ လူ အ များကိုလည်း ခေါ်ဆောင်သွား ကြ၏ ။ ထိုအခါ ဓားပြ တို့သည် ပေါင် သူ့ကို လောင် ပါ ရှင် ချန် သည် မ ထား ကဿပ မူ ၍ ခေါ်ဆောင်သွား ဘွဲ့ တော် နှင့် ကြ၏ ရဟန်းအဖြစ် ။ ရှင် ကဿပ သို့ ၏ အခြား ရောက်ရှိနေပြီ သူတို့ နှင့် ။ မတူသော အဝတ်အစား ၊ ထူးခြားသော ဣန္ဒြေ တို့ ကြောင့် ဓားပြများ တစ်နေ့ တစ်ခြား ရန် တုံ့ မူ မည် ကို ကြောက်ရွံ့ လာ ကြ၏ ။ ရှင် ကဿပ သည် ကြောက်ရွံ့ သော အမူအရာ မရှိ ပကတိ တည်ငြိမ် လေ ဓားပြများ ကြောက် လေ ဖြစ်နေကြသည် ။ “ ဤ သူ ကား လူ မဟုတ် ၊ စုန်း သော်လည်းကောင်း ၊ နတ် သော်လည်းကောင်း ဖြစ်ပေ လိမ့် မည် ” ဟုလည်း ထိတ် လ န့် နေ ကြ၏ သို့ ။ နှင့် ရှင် ကဿပ အား တောင်ရိုး ပေါ်တွင် ခြံ ခတ် ၍ လှောင် ထား ကြသည် ။ သူ တော် သူ ဆေး မြတ် လည်း အား မရှိ ပြစ် ဖြစ်နေ မှား ၍ စဉ် ဓါးပြ မြန်မာ အားလုံး ကုန်သည် ယား ယံ ကုတ် တစ် ဦး ဖဲ့ ရောက် နေကြ ရ၏ လာ၍ ။ အကြောင်းလည်း အ ယား ပျောက်ဆေး မသိ ၊ မေး ရာ မှ အကြောင်းစုံ ပေါ်လာ တော့သည် ။ ရဟန်းတော် ကို ပြစ် မှား ၍ ယခုကဲ့သို့ ဖြစ် ကြောင်း သို့သော် သိ ကြသည် မယုံ နိုင်ကြ ။ · သေး ။ ကြက် ရိုး ထိုး၍ ဗေဒင် မေး ကြ ရာ မှ အ ဖြေ ကို သဘောကျ ၍ ရှင် ကဿပ အား လှောင် ခြံ မှ ထုတ် ကာ ရေချိုး ပေး ကြ၏ ။ အဝတ် သစ်များ လှူ ၍ ကန်တော့ ကြသည် ရှင် ။ ထိုအခါ ကဿပ ကျမှ ကား အ ရွာသို့ ယား အ မ ပြန်တော့ ယံ ပျောက်သွား ချေ ။ ပလောင် တော့သည် တို့ ၊ ဒေသမှာ ပင် သာ သံ နာ ပြု နဝမ အကြိမ် ## PAGE 117 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၆၁ • နေ တော့သည် ။ သာသနာ အခြေအမြစ် ကျမှ ပလောင် ငယ်များကို ခေါ်ဆောင် ၍ ရွာသို့ ပြန် ခဲ့ ၏ ။ န ရ ပတိ စည်သူမင်း ကြီး တော ကစား ထွက်၍ သစ် ခက် တဲ နန်း ၌ အပန်းဖြေ နေချိန် ဖြစ်သည် ။ တောတွင်း သား မုဆိုး တစ်ယောက် ရောက် လာ၍ တောအတွင်း ကြံ့ စား ပင် ကြီး အမတ် အောက် အား ၌ ဖမ်းဆီးရန် ဆင်ဖြူတော် လွှတ် တစ်ကောင် လိုက် ၏ ။ တွေ့ရကြောင်း အနန္တ သူရိယ ကား သံ ဆင် တော် ဦး ၊ ကျား တင် ၊ သ မိကျောင်း ဖြင့် အနန္တ သူရိယ စ သော သား ရဲ တိရစ္ဆာန်များကို နှိမ်နင်း ရာတွင် အောင်မြင်ကျော်ကြား သူ ဖြစ်ခဲ့ ၏ ။ ဆုလာဘ် များစွာ လည်း ရ ခဲ့ ဖူးသည် ။ အနန္တ သူရိယ လိုက်ပါ သွားရောက် ကြည့် ရှု သောအခါ သစ်ပင် အောက် ၌ ရှင် ကဿပ ကို သာ တွေ့ရသည် နှင့် နတ် သိ ကြား တို့ စေ လိုက်ခြင်း ပင် ဖြစ်ရမည်ဟု အ တပ် စဉ်း စား၍ ရှိခိုး လျှောက်ထား ကြည့် ၏ ။ အ ကျင့် သိက္ခာ သီလ , သမာဓိ ရှိ၍ , ပရိယတ် ပဋိ ပတ် နှစ်ရပ် လုံလောက် သည် ကို သိ၍ ၊ ပစ္စည်းလေးပါး ဒကာ ခံ ၍ ၊ ပုဂံ နေပြည်တော်သို့ ကြွ ရန် ဖိတ် ကြား ၍ ပြန် ခဲ့ ၏ ။ မင်းလည်း အကျိုးအကြောင်း ကို သိရ သောအခါ နန်းတော် သို့ ဆွမ်း ဝတ် ပြုရန် ဖိတ် ၏ ။ ။ အနန္တ အနန္တ သူရိယ သူရိယ ရှိ လေပြီ ဟု လက်မခံ လေ ။ အနန္တ သူရိယ ဇနီးမောင်နှံ ၏ ကျောင်း အလှူ အနန္တ သူရိယ လည်း ပေါင် လောင် ရှင် ကဿပ အတွက် ကျောင်း နှင့် ဘုရား တည်ထား ပေး လှူ ရန် ဆုံးဖြတ် ထားသည် ။ မိမိ ရှိ ပစ္စည်း စု တွင် အလှူ ပြု ရာ၌ စင် ကြယ် သန့် ရှင်း စွာ ရသော ပစ္စည်း ဟုတ်မဟုတ် ရွေး ထုတ် စိစစ် နေ၏ ။ ဆင် ၊ ကျား ၊ မိ ကျောင်းများကို နှိမ်နင်း သတ် ဖြတ်၍ ဆုလာဘ် ရသော ပစ္စည်းများကို စင် ကြယ် သည်ဟု သူ မ ထင် ။ စဉ်း စား သောအခါ တစ်ချိန်က မြင်းကပါ သူဌေးက ဘုရ င့် ထံ အကူအညီ ရယူ လို သ ဖြင့် အနန္တ သူရိယ အား အကူအညီတောင်း ခဲ့ ဖူး ၏ ။ ထိုသို့ ကူညီဆောင်ရွက် ၍ အောင်မြင် သ ဖြင့် ပတ္တမြား တစ် ပြည် စေတနာ လက်ဆောင် နှင်း ခဲ့ ဖူးသည် ကို သတိရ မိ ၏ ။ ထို ပတ္တမြား လည်း စင် ကြယ် လှ ပြီ ဟု တစ် ထစ် ချ မ ယုံကြည် ။ သံသယ ဝင် နေသေး ၏ ။ အခြား ပစ္စည်း လည်း စဉ်း စား၍ မ ရ ။ သို့ နှင့် ပတ္တမြား ထုပ် ကို ငွေ တစ်ထောင် ဖြင့် ရောင်း ကာ ညောင် ဦး ကမ်းပါး သို့ သွား၍ “ ဤ ဥစ္စာ သည် အမှန်တကယ် စင် ကြယ် ဘိ မူ မ ကြာ မ တင် ငါ့ ထံသို့ ပြန်ရောက် စေ သတည်း ' ဟု အဓိဋ္ဌာန် နှုတ် မြွက် ၍ ရေ ထဲသို့ ပစ်ချ လိုက်သည် ။ ဝယ် သူ မရှိ၍ နောက်တစ်နေ့ မြို့တွင်း သို့ ဈေး လှ တွင် ည့် လည် ငါး ရောင်း ကြီး တစ်ကောင်ကို ကြ၏ ။ အမတ်ကြီး တံငါသည် က တော် တို့ ပင် ရောင်းချ ဝယ် မိ၍ ကြ ဝမ်း ရာ ခွဲ ကြည့် ရာ ငွေ ထုပ် ကို ပြန်၍ ရ လာသည် ။ အနန္တ သူရိယ ဇနီးမောင်နှံ လည်း ဝမ်းသာအားရ ရှင် ကဿပ အတွက် ကျောင်း နှင့် ဘုရား ကို ထို ငွေ နှင့် ပင် တည်ဆောက် လှူဒါန်း ကြ ရ လေ၏ ။ ဘုရား အမည် လည်း ငါး အူ သင် ဘုရား ' ဟူ၏ ။ “ သူ တော် ဥစ္စာ ၊ ရေ မှာ ပစ် ငြား ၊ မ ဆုံး ပါး ခဲ့ ။ ( မဃဒေဝ ၊ တိ က - မဇ္ဈဒ္ဒါန ဇာတ် ။ ) နဝမ အကြိမ် ## PAGE 118 ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ဤ ဘဝတွင် ပင် တရားထူး ရ - ရ မည့် ပုဂ္ဂိုလ် မှန် လျှင် မည်မျှ ကြီးမားသော သေ ဘေး ကဿပ ကြီး နှင့် အရှင်မြတ် ရင်ဆိုင်ရ ၌ ဤ စေ ကာ အစွမ်း မူ သေ များ ရိုး ရှိနေသည်ကို ထုံးစံ မရှိ ။ ဉာဏ တွေ့ရ ဝိပ္ပါ သ ရ ဣဒ္ဓိ ဖြင့် ရဟန္တာ ခေါ် ၏ ။ } ဟု ပေါင် အ များ လောင် ယူဆ ရှင် ခဲ့ သည်မှာ ယူဆ ထိုက် ပါ ပေ ၏ ။ ပေါင်း လောင် ရှင် ကဿပ သည် ယော နယ် တောတောင် အရပ် တို့၌ သာသနာပြု ကြွ တော် မြှုပ် နှံ မူ သင်္ဂြိုဟ် စဉ် မုံရွာမြို့ ကြသည် မှ မိုင် ။ အ ၆ ရိ ဝ မေတ္တေ - ကွာ ယျ ပုံ ဘုရား တောင် ပွ ပုံ င့် သည့် ညာ အရပ် အခါမှ တွင် ထို ပျံလွန် အလောင်းတော် တော်မူ၏ တော ။ ထို နေရာ၌ ဓာတ် လောင် မည်ဟု ဆို ကြ၏ ။ ( ယခုအခါ အလောင်းတော် ကဿပ ဟူ၍ သွားရောက် ဖူးမြော် ကြသည် ဟု တောင်ငူမြို့ ပညာ ဝန် မြို့ ဦး ထော ဖိုး ကျား င့် စေ တီ ၏ ကျောင်း အလောင်းတော် ဆရာတော် ကဿပ ညောင် စာအုပ် ကန် ရွာ ဇာတိ ၌ ဆိုသည် ဘဒ္ဒန္တ ။ ) သိ ရိ သံ ဝ ရ မထေရ် ဆဋ္ဌ သံဂါယနာ တင် စဉ် က ရေးသား ဖြ န့် ဝေ သော “ အလောင်းတော် ကဿပ သမိုင်း ' စာအုပ် ငယ် ၌ မူ အင်းဝ ပထမ မင်း ခေါင်ကြီး လက်ထက် တောင် ကြား ရွာ ( စစ်ကိုင်း မြို့နယ် မန် ကျည်း ကန် ချောင်း တောင်ဘက် ) စာ တိ ရှင် မဟာ ကဿပ သာလျှင် အလောင်း တော် ကဿပ ဖြစ်ကြောင်း ရေးသားသည် ကို ဖတ်ရှု ရ၏ ။ ထို အရှင် ကဿပ သည် သီဟိုဠ် သို့ ကြွ ၍ စာပေ သင်သည် ။ ချင်းတွင်း အရှေ့ ကမ်း ရွှေ လှေ ၌ တိုက် တည် ၌ စာပေ ပို့ချ သည် ။ ထို့နောက် ကျောက်မျက် ၊ အ နိ မ့် ၊ င သ ရောက် ၊ တောင် ၃၅- လုံး တို့ကို ကျော်သွား ရသော ယခု အလောင်းတော် ကဿပ တောင် သို့ အဆင့် ဆင့် ရွှေ့ပြောင်း သီတင်းသုံး ရသည် ။ ပရိသတ်များ ပြား လာခြင်း ကြောင့် ဖြစ်၏ ။ သ လေး ဘွား ၊ သောင် သွပ် စော်ဘွား တို့ က ကိုးကွယ် ကြသည် ။ ဆေး လည်းကောင်း စွာ တတ်သည် ။ ပျံလွန် တော် မူ သောအခါ အလျား ၁၀- တောင် ရှိ ရုပ်တု ကို အင်္ဂ တေ ဖြင့် ပြုလုပ် ထားသည်ဟု ဆို လေသည် ။ တောင် ကြား ရှင် မဟာ ကဿပ သည် ပင် အလောင်းတော် ကဿပ ဟု ဆို စေ ဦး ၊ ပုဂံ ခေတ် က လွန်စွာ ထင်ရှားသော ပေါင် လောင် ရှင် ကဿပ မှာ ကား ပြ ဆို ခဲ့ပြီး သည့် အတိုင်း ရဟန္တာ ဟု ကျော်ကြား အောင် ထူးခြား မြင့် မြတ် သည့် သူတော်စင် ကြီး အဖြစ် ကို မူ မ ယိမ်း မ ယိုင် လက်ခံ နိုင်ကြ ရာ ၏ ။ ဂိုဏ်း သမား တို့၏ ယိုး မှား ကြော် ဤနေရာ၌ တစ်ချက် မှတ်သားဖွယ် ရှိသည် မှာ လောကီ ထွက် ရပ် လမ်း လက်တွေ့ ကျမ်း ကဿပ တွင် ဇင်း သည် ကျိုက် ထွက် တောင်ပေါ် ရပ် ပေါက် မှ ပုဂ္ဂိုလ် ဂန္ဓာ ရီ ဖြစ်သည်ဟု ၀ိဇ္ဇာ ဂိုဏ်း ပြ ဆရာကြီး ဆိုထားသည် တစ် ဦး ကို အချို့ က ပေါင် ဖတ်မိ လောင် ကောင်း ရှင် ဖတ်မိ ကြ ပေ လိမ့် မည် ။ ပြ ဆိုသော ခေတ် နှင့် တကွ အထောက်အထား ခိုင် လုံ မှု မ ရှိသည် တို့ကိုလည်း သဘောပေါက် ကြ လိမ့် မည်ဟု ယူဆ ၍ ရှင်းလင်းရန် လို မည် မထင်ပါ ။ န ၀ မ အကြိမ် ## PAGE 119 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ - ၆၃ အထူး သတိပြု ရ မည်မှာ - တော်ကြီး မဟာယာန များကို ပင် ကိုယ်စားလှယ် ထွက် ရပ် ပေါက် ဂိုဏ်း သွားသည် ဆရာ အချို့သည် ဟု စာရင်း တင် ရဟန္တာ ကြ၏ ။ ဖြစ်သွားကြ အ သက်ရှိ စဉ် သော မှာလည်း ဆရာ “ ဒါ ကျုပ်တို့ ဥက္ကဋ္ဌ ” စ သည် ဖြင့် ဝါဒ ဖြ န့် ့ ကာ တ ပ ည့် ခံ ၍ တရား ထိုင် လာ တတ် ကြ၏ ။ ဂိုဏ်း အဆောင်အယောင် များကို ထိုး သွင်း ကာ နား လှ ည့် ပါး လှ ည့် ယုန် ထင် ကြောင် ထင် လုပ် တတ် ကြသည် ကို များစွာ တွေ့ ဖူး ပေ ပြီ ။ တရား အ မူ အ ကျင့် ၊ အ ဖြော အ ဆို စ သည် ဆင်တူယိုးမှား လုပ် တတ်သည် ကိုလည်း မျက် ခြည် မပြတ် သင့် ၊ သမိုင်းကြောင်း သိ ဖွယ် များ အ စောင် ကျောက်စာ စောင် တို့၌ ၊ အရှင် ရာဇဝင် ကဿပ ၊ သာသနာ နှင့် စပ် ဝင် နှင့် သော နန်း မှတ်သားဖွယ် ဓလေ့ မှတ်တမ်း တို့မှာ စ အောက်ပါအတိုင်း သော မှတ်တမ်း ဖြစ်၏ ။ ပေါင် လောင် ရှင် ကဿပ လည်း န ရ ပတိ စည်သူမင်း လက်ထက် ပင်ဖြစ်သည် ။ ပေါင် လောင် လူမျိုး တို့ ကိုးကွယ် ကြ ၍ ပေါင် လောင် ရှင် ကဿပ ဟု တွင် ၏ ။ ပေါင် လောင် သူငယ်များ ကို မွေးမြူ ၍ သာသနာပြု ၏ ။ သီဟိုဠ် ကျွန်း သို့ ကြွ လို သောအခါ သိကြားမင်း က ကျား ယောင် ဆောင် ၍ . တင်ပို့ သည်ဟု ဆိုသည် ။ ( ယခုတိုင် ပလောင် တို့ ဒေသ၌ ကျား စီး ရဟန္တာရုပ်တု ကို တွေ့နိုင် သည် ။ ) တစ်ခါက ` သီဟိုဠ် သို့ သင်္ဘော ဖြင့် ကြွ ရာ ပင်လယ် ၌ သင်္ဘော မ သွား ဘဲ ရပ်တ န့် နေ သ ဖြင့် ကုန်သည် ခရီးသည် အ များ သဘောတူ မဲ ချ ကြ ရာ ၃- ကြိမ် တိုင် ရှင် ကဿပ ကျ လေ၏ ။ ရေ ၌ အ ချ ခံရသည် ။ မိကျောင်း က ကျော ၌ တင်၍ ပို့ ပေး၏ ။ သီဟိုဠ် သို ့ ရောက်လျှင် မျက်မမြင် ဘီလူး တို ့ အား မေတ္တာ ရေ ချမ်း ဆွတ် ဖျန်း ပေး၍ မျက်စိ အလင်း ရ ကြ သ ဖြင့် င ရ မန် , င တင် ကျည်း ခေါ် ဘီလူး ညီ နောင်နှစ် ဦး ကို လှူ ကြသည် သီဟိုဠ် ။ ကျွန်း မှ မဟာ စေ တီ ပုံ ၊ လော ဟ ပါ သာ ဒ ပုံ ၊ ဓာတ် တော် နှင့် ဗောဓိ ညောင် မျိုးစေ့ များကို ယူဆောင် ခဲ့ကြောင်း “ သာသနာ လင်္ကာ ရ ’ ၌ ပြ ၏ ။ ရဟန္တာ ဟု သ မုတ် ကြ ကြောင်း ကိုလည်း ဆိုသည် ။ ဤသို့ ဆို “ သာ လေသည် သ န ဝံ ။ သပ္ပ ရှင် ဒီ ပိ ကဿပ ကာ ' ကျမ်း သည် ၌ လွန်ခဲ့သော ကား ရှင် ကဿပ ၇- ခုမြောက် ရေ ချခံရ ဘဝ သည့် က ရှေး ရွာ မကောင်းမှုကို တစ်ရွာ ၌ မွေး ဖွား ၍ ကလေးတို့ ဘာဝ မြစ် တွင်း ၌ ရေချိုး ရာ ခွေးတစ်ကောင် ကိုလည်း ရေချိုး ရေ ကူး စေ ၏ ။ အတန်ကြာ လျှင် ထို ခွေး ကို မိမိ ရင်ဘတ် နှင့် ပင် ပိုက် ထွေး ၍ ကုန်း ပေါ်သို့ တင် ပေးခဲ့သည် ဟု ဆို လေသည် ။ ရေး ခဲ့သည် “ ပိဋကတ် ဆို၏ သမိုင်း ။ တောင် ” အ ဘီ ရ လာ ရှင် ပုဂ္ဂိုလ် ကဿပ ကျော် သည် သည်ပင်လျှင် ခုဒ္ဒ သိက္ခာ အဋ္ဌကထာ ဝိ န ယာ လင်္ကာ နိဿယ ရ ဋီကာ ဟောင်း အရုဏ် ကို အ ဆုံးဖြတ် တွင် ကိုးကား ဖော်ပြထား ပေသည် ။ မင်းသား သိင်္ဃ ဝိ ဇ ယ တောင်းပန် ၍ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 120 / ၆၄ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဋ္ဌေး လှိုင် သက္ကရာဇ် ၅၆၅- ခုနှစ်တွင် သ ဟ ဿ ရံ သီ ခေါ် “ ဗောဓိ ဝင် ဋီကာ ” ကို ပါဠိ လို ရေးသား ခဲ့ ၏ ။ ယခုတိုင် ထို ဋီကာ ကို ဖတ်နိုင်သည် ။ ( ပေ ၊ ချူ မှ တာ ။ ) ကျောက်စာ များတွင် သက္ကရာဇ် ၅၃၄ မှ ၆၃၉ ထိ ထို အမည်ကို တွေ့နေရ သ ဖြင့် အသက် ၁ ဝဝ ကျော် နေရသည် ဟု ခန့် မှန်း ရ၏ ။ ပိဋက တတ် ၍ အ ကျင့် မြတ် ရှိကြောင်း ကား ထင်ရှား လှ ပေ ၏ ။ အ နိ မ့် တောကျောင်း ကျောက်စာ ( ၇၄၀ ထိုး ) ၌ ပိဋက အလွန် တတ် ၍ အ ကျင့် တွင် ရှင် မဟာ ကဿပ ကြီး နှင့် တူ ကြောင်း ရေးထိုး ကြ လေသည် ။ ၇၅၀- ခုနှစ် ထိုး စစ်ကိုင်း ခရိုင် မြောင် နယ်ရှိ ရွှေ ပေါင် လောင် ဘုရား ကျောက်စာ ၌ မြောင် နယ် ကျောက် ရစ် ရွာ ဇာတိ ၅၃၁- ခုနှစ် ဖွား ၊ ငယ် မည် င ပေါင် လောင် သင် ၊ ရှင် မည် မဟာ ကဿပ ဟု ထိုး၍ ဇာ တာ ခွင် နှင့် အတ္ထုပ္ပတ္တိ အကျဉ်း ပါ ပါ ရှိ၏ ။ ၇၀၆- ခုနှစ် ထိုး ပ ရိမ္မ ကျောက်စာ ၌ ပ ရိမ္မ ရွာ သား ဟု ဆို လေသည် ။ ရ င့် မာ တစ် ကျိပ် ဝင် စ သည် ဖြင့် လည်း ဗျာဒိတ် ရကြောင်း ပါ ရှိ၏ ။ နောင်အခါ ကျောက် ရစ် ရွာ ၌ တောကျောင်း နေသည် ။ ဆေးဝါး လည်း တတ် ကျွမ်း ၏ ။ ၅၇၇- ခုနှစ်တွင် ပုဂံမင်း ( နန်း တောင်း များ မင်း ) ဦး ယဉ်း နာ စွဲ ကပ်၍ ပ င့် လျှောက် သ ဖြင့် ကုသ ပေး ရာ ချမ်းသာ ရာ ရကြောင်း ၊ ကြီး စွာ ပူဇော်၍ ထီး ဖြူ တော်ကို ပင် ဆောင်း စေကြောင်း ဆိုသည် ။ ပေါင် လောင် ရှင် ကဿပ နှင့် စပ် သော ကျောက်စာ အရပ်ရပ် အ ရ ၅၃၉- ခုနှစ်မှ ၆၃၄- ခုနှစ်အတွင်း ပုဂံ ပြည်၌ အလွန် ထင်ရှား ၍ လူအများ ရို ညွတ် ကြကြောင်း ၊ တောကျောင်း ဂိုဏ်း စတင် တည်ထောင်သူ ဖြစ်ကြောင်း ၊ မြေယာ သစ်များ ခုတ် ထွင် အလှူခံ ၍ လယ်ယာ တိုးတက်မှု ဆောင်ရွက် ကြောင်း ၊ တော ကျောင်းများ ချဲ့ ထွင် ကြောင်း သိ ရ၏ ။ အမတ်ကြီး သင်္ကြံ မ သူ၏ မြေးတော် ဟုလည်း ၆ ဝ ၆- ခုနှစ် ထိုး ကျောက်စာ တစ် ခု၌ တွေ့ ရ ပေသည် ။ ပြ ဆိုပြီး အကြောင်းအရာ တို ့ နှင့် ညှိနှိုင်း စဉ်း စား ရန် ဖြစ်ပေ ကြောင်း ။ အထူး သတိပြု ရ မည်မှာ ခုဒ္ဒ သိက္ခာ နိဿယ ( ဝိနည်း ) နှင့် ဗောဓိ ဝင် ဋီကာ မျိုး ကို ရေးသား တော် မူ ခဲ့သော အရှင် ကဿပ သည် ခေတ်သစ် သမိုင်း ဆရာ တို ့ ထင် သကဲ့သို့ လောကီ ဆန်သော ဘုန်းကြီး မျိုး မဟုတ် နိုင်သည် ကို သတိပြု ရ ပေ လိမ့် မည် ။ 10 ## PAGE 121 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၆၅ ပုဂံခေတ် ကမ္မဋ္ဌာန်း ကျမ်းပြု အရိယာ ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ပုဂံခေတ် က ပဋိ ပတ္တိ သာသနာ အထောက်အထားများ ကို အသေးစိတ် မ ဖော်ပြ နိုင် သော်လည်း ဗြဟ္မ ဝိဟာရ ကမ္မဋ္ဌာန်း ၊ ဗုဒ္ဓါနုဿတိ တရား နှင့် များ အလွန် အာနာပါန ပြ န့် ပွား ကမ္မဋ္ဌာန်း ထွန်း ကား များ လာ အသုံးပြု သည်မှာ များ ထင်ရှား ကြောင်း လှ ပေသည် ကိုလည်း ။ တွေ့ရှိ ရ၏ ။ ဇင်းမယ် သံ ညွတ် အ ရ ည ဝါ သီ အရှင် ဥတ္တ မာ ရာ မ ရေးသား ၍ “ က ဝိန္ဒာ ဘိ သီရိ သဒ္ဓမ္မ ဓ ဇ မဟာ ဓမ္မ ရာဇာ ဓိ ရာဇ ဂုရု ” တံဆိပ် တော် ရ ကျ ပင်း ဆရာတော် သုတ်သင် ပြင်ဆင် တော် မူ ခဲ့သော “ ဝိသုဒ္ဓိ ဒီပနီကျမ်း ” ( ၁၂၅၁- ခုနှစ် ၊ မြန်မာ သံ တော် ဆင့် မီးစက် ပုံနှိပ် တိုက်ရိုက် ၊ စာမျက်နှာ ၁၈၇ ) ၌ ပုဂံခေတ် ကမ္မဋ္ဌာန်း ကျမ်း များ ၊ ကျမ်းပြု အရိယာ သူတော်ကောင်း ကြီးများ အကြောင်း အ မြွက် မျှ ဖော်ပြထားသည်ကို တွေ့ရသည် ။ အမည်များ မှာ - “ မ ဟန္တ ဖြစ်သော ကြီးစွာသော ကမ္မဋ္ဌာန်း ၊ နာ ဂုဏ် နဲ့ ကမ္မဋ္ဌာန်း ၊ မဟာ ပံ့ သု ကူ စ သည် ဆက် ကမ္မဋ္ဌာန်း ၊ မဟာ မင်္ဂ လ ထေရ် ကမ္မဋ္ဌာန်း ” စသည်တို့ ဖြစ်ကုန်၏ ။ အောက်ပါအတိုင်း ကြည်ညိုဖွယ်ရာ ကျမ်းစာ နှင့် ကျမ်းပြု ပုဂ္ဂိုလ် ထူးခြားချက် ဆရာ စဉ် ဆက် များကိုလည်း ဖတ်ရှု ရသည် ။ “ နာ ဂုဏ် ကြီး ကမ္မဋ္ဌာန်း ၌ ကား ဗုဒ္ဓါနုဿတိ မျှ လာ မူ ၍ ဝိပဿနာ သို့ သွားလေ၏ ။ မဟာ ဗာ ဟု ဂံ ကမ္မဋ္ဌာန်း ၌ ကား ဗုဒ္ဓါနုဿတိ က စ၍ လည်းကောင်း ထား ၏ ။ " “ ထို တွင် မဟာ ပါ မုက် အ ကြီး ကား အနာ ဂါမ် ဟူ၏ ။ ( မဟာ ပါမောက္ခ မထေရ် ကြီး ကား အနာ ဂါမ် ဟု ဆိုလိုသည် ။ ) ထိုသို့သော အဖြစ် ကို သိ စိ မ့် သော ငှာ “ ငါ စု တေ လျှင် ခေါင်းလောင်း ကို သုံး ချက် ထိုး ” ဟူ၍ တ ပ ည့် ကြီးကို မှာ ခဲ့သော ဟူ၏ ။ “ မဟာ မင်္ဂ လ ထေရ် ၊ မဟာ ဗာ ဟုင်္ဂ ထေရ် သည် နှစ်ပါး တို့သည် ကား ရဟန္တာ ဖြစ်ကုန်၏ ။ သင်္ဂြိုဟ် သောအခါ ဓာတ် စု သည် ချည်း ဟူ၏ ။ ကာ ယ ၏ ဒုဂ္ဂန္ဓ လည်း မရှိ ကုန် ဟူ၏ ။ ( ဓာတ် တော် ကျ သည် ။ အလောင်းတော် မ နံ မ စော် မ ပုပ် ဟု “ နာ ဆိုလိုသည် ဂုဏ် ကြီး ၊ ။ ) နာ ဂုဏ် ငယ် တို့သည် ထို ပုဂ္ဂိုလ် မြတ် တို့၏ ရှေး ကမ္မဋ္ဌာန်း ဆရာ ချ ည့် တည်း ။ အရိယာ တို့ ချည်း ဟု ဆို ကုန် ၏ ။ ” နဝမ အကြိမ် ## PAGE 122 GG မ္မာ စ ရိ ယ ဦး ဌေး လှိုင် ဒိ သာ ပြာ မုက် ဆရာတော် အထက်ပါ စကားရပ် တွင် “ မဟာ ပါ မုက် အ ကြီး ကာ ဆိုသည်မှာ ဒိ သာ ပါမောက္ခ ဆရာတော် ကို ဆိုလို ဟန် ရှိ၏ ။ ယင်း ကို ပင် သက္က တ အသံထွက် ဖြင့် “ ဒိ သာ ပြာ မုက် ” ဟု ခေါ် ကြသည် ။ ယခုအခါ ကလေးငယ်များ အထိ သိ နေကြသော “ ဆရာတော် ဦး ကျည် ပွေ့ ” ကို ပင် ခေါ်ဆို ကြ ခြင်း ဖြစ်သည် ။ ကြီးမှ စာသင် ရသော်လည်း ရှင်ဘုရင် အ ကိုးကွယ် ခံရ လောက်အောင် ပိဋက တတ်သော ပုဂ္ဂိုလ် ဟု ပြော စ မှတ် ပြု ကြ၏ ။ သင်္ဂြိုဟ် ကျမ်း ကို သင်ယူ ကြ သောအခါ အ ည သ မာန်း စေတသိက် အ ည အ ပါ ဒါန် နှင့် စပ် သောအခါ တွင်လည်း ဦး ကျည် ပွေ့ အကြောင်းကို ပြော ရိုး ပြု စ လေ့ ကုန် ၏ ။ ပုဂံ၌ “ ရုပ် မေး ရုပ် ဖြေ ကန် ” ဟူ၍ ရှိသည် ။ ဦး ကျည် ပွေ့ အား စာ တတ် ဆရာတော်များ က စာပေ သရုပ် သ ကန် စစ်မေး ရာ ဌာန ဟု ဆိုကြသည် ။ ဦး ကျည် ပွေ့ အကြောင်း ကား ထို မျှသာ မဟုတ် ။ ပုဂံပြည် တရုတ် ပြေး မင်း လက်ထက်တွင် ပုဂံ ပြည်ကြီး တရုတ် စစ် ရန် ကြောင့် ပျက်စီး ရ သောအခါ မြန်မာပြည်သူ အ လုံး ၏ ကိုယ်စား တရုတ်ပြည် ပီကင်း မြို့ ကူ ဗ လေ ခန် ဘုရင်ကြီး ထံ ကိုယ်တိုင် ကြွရောက် အရေး ဆို ခဲ့သော ငြိမ်းချမ်းရေး ခေါင်းဆောင်ကြီး ပင် တည်း ။ ကူ ဗ လေ ခန် နှင့် ဆွေးနွေး ပုံ တရုတ်ပြည်သို့ ကြွ သော နှစ် ကား ခရစ်သက္ကရာဇ် အေ - ဒီ ၁၂၈၅- ခု ဖြစ်၏ ။ ၁၂၈၃- ခုနှစ်မှ စ၍ င ဆောင် ချီ , ကောင် စင် , တကောင် မြို့များ ကျ ဆုံး နေ ခဲ့ပြီ ဖြစ်၍ တရုတ် မွန် ဂို တို့ မြို့တော် အနှံ့ တပ် မြို့တော် ပြုလုပ် ထား ရာ ဆရာတော်သည် စခန်း တစ်ခုသို့ ရောက်တိုင်း သက်ဆိုင်ရာ စစ်ဘက် အကြီးအကဲများ ထံ သုဝဏ္ဏ လိပ် ( စာ ) ရေးသား အကြောင်းကြား ပြီးမှ အဆင့် ဆင့် ခက်ခဲ စွာ ကြွ တော် မူ ရသည် ။ ဆရာတော်သည် ထိုနှစ် ယ ဆည် ( ယူနန် ဖု ) ၌ ဝါ ဆို၍ ဒီဇင်ဘာတွင် တယ် တူ ( ပီကင်း ) သော ရှိ ဧကရာဇ် စကား များမှာ ဘုရင်ကြီး အလွန် ကူ ဗ လေ စိတ်ဝင်စားဖွယ် ခန် နှင့် စကား ကောင်း အခြေအတင် လှ ပေသည် ဆို ရသည် ။ “ ဒိ သာ ။ ဆရာတော် ပြာ မုက် ကျောက်စာ ပြောဆို ' ဟု ထင်ရှား ရှိ၏ ။ ကူ ဗ လေ ခန် နှင့် ဆွေးနွေး ပြောဆို ရ ပုံ ကို ကျောက်စာ တွင် အပြည့်အစုံ ဖော်ပြထား ရာ ကောက်နုတ်ချက် မှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်၏ ။ ကူ ဗ လေ ခန် ။ ။ ပဏ္ဍိတ် ၊ ဤ ငါ၏ သူရဲ ( စစ်သည် ) နှစ်ထောင် နှင့် မဟာ ထေရ် ရှင် နှင့် ( ပုဂံ၌ ) သာသနာပြု လေ ဟု ဆို နှင် ၏ ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 123 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၆၇ ဆရာတော် ။ ။ မဟာ ရာဇ် ၊ ဤ သူရဲ အ လုံး ၊ သင်္ဃာ အ လုံး စပါး ဟိ မှ သာ တည် ကြည် အံ့ ။ စပါး ကား ပြည် စည်းစိမ် အမြစ် မဟုတ် လော ။ ဤ သူရဲ တို့သည် ထန်း ( သီး နှင့် ထန်း အူ ) တို့ကို သာ စဉ်း ၍ စားပြီး ကာ ဝမ်း နာ ၍ မ သေ ကုန် သ လော ။ ကြွင်း သော သင်္ဃာ တို့လည်း ပြည်တွင်း မဝင် ဝံ့ ။ တော သို့ ပြေး ၍ သေ ကုန် ခံ သော တ ကား ။ မင်းကြီး အောင် သော အ မှု မဟုတ် လော ။ ဥ ယန် စိုက် သော ယောက်ျား ကား ရေ သွန်း ၍ သစ်ပင် တို့ကို ကြီး စေ ၏ ။ အ ညွ န့် မ ဆိတ် တ ကား ။ သစ်ပင် သီး ပြီးသော် သာ အ သီး စား ၏ ။ တံ ပြတိုက် ( တမ္ပ ဒိပ် 3 = ပုဂံ ) ပြည် ကိုလည်း ရေ သွန်း ဦး လတ် သေး ။ မြတ်စွာ သာသနာ လည်း သေ ငယ်မူ ပြီ ။ “ မင်းကြီး ကား ဘုရား ဆု တောင်း သ သူ မဟုတ် လော ။ အ ဖ ဂေါတမ သာသနာ များလည်း များစွာ ကို ၊ မပျက် ကြီး လည်း စေ ကြီး လတ် စွာ သေး ၊ တံ ပြ ။ တိက် မင်းကြီး ပြည် နိုင်သော ကား အ ငယ် ပြည် တည်း ကား ။ သာသနာ ဟိ သော ကြောင့် ရ ကား ဘုရားအလောင်း တိုင် ကာ ပြည့် မြောက် ၏ ။ သူရဲ အ ဝင် စဲ လတ် ဘိ ။ ငါ ကား ကောက် ပဲ စိုက် စေ ဦး အံ့ ။ ကောက် ပဲ ပြီးသော် ကား ဝင် ။ ( ပုဂံ က လက်ဆောင် ပဏ္ဏာ ပေးရန် ကတိပေး စကား ပြောဆိုလိုက် ရာ ...... ) ကူ ဗ လေ ခန် ။ 11 ဤ စကား တွင် ငါ့ ဖို့ လည်း ပါ၏ ။ ပဏ္ဍိတ် လား ၍ ထွက်ပြေး သော သင်္ဃာ တို့ကို ခေါ် လေ ။ ကောက် ပဲ လည်း စိုက် လေ ။ ( ဆို၍ စစ်သည်များ ပြန်လည် ရုပ်သိမ်းရန် ကတိပြု ၏ ။ ) ပြည် ရေး ပြည် မှု ဖြစ်စေ ကာ မူ သင်္ဃာ တော် အရှင်မြတ် တို့သည် ရံ ခါ မင်း နှင့် ပြည်သူ တို့အတွက် ဝင်ရောက် ကူညီ တော် မူ လေ့ ရှိကြောင်း ပြ ညွှန် ရာ လည်း ရောက် ပေသည် ။ ( ဒိ သာ ပြာ မုက် ကျောက်စာ ၊ ဒေါက်တာ သန်းထွန်း ၏ “ အသစ် မြင် ဗမာ သမိုင်း ’ နှင့် အခြေ မြန်မာနိုင်ငံရေးသမိုင်း ။ ) နာ ဂုဏ် ငယ် , ရာ ဂုဏ် ကြီး အမေးအဖြေ ပြ ဆိုပြီး “ ဝိသုဒ္ဓိ ဒီပနီ ” အ ရ နာ ဂုဏ် ကြီး နာ ဂုဏ် ငယ် မထေရ် အရှင်မြတ် နှစ်ပါး သည် ပုဂံခေတ် အဆိုပါ ကမ္မဋ္ဌာန်း ဆရာ အဆက်ဆက် ၏ ဆရာ မူလ ဘူ တ ရှေး ဦး ကမ္မဋ္ဌာန်း ဆရာတော်ကြီးများ ဖြစ် ရုံ သာမက အရိယာ ပုဂ္ဂိုလ် မြတ် ကြီးများ ဖြစ်ကြသည် ကိုလည်း မှတ် သိရ ပေ ၏ ။ ထို အရှင်မြတ် ကြီး နှစ်ပါး ၏ အကြောင်း နှင့် စပ် ၍ ကန္နီ ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ ( ၁၂၉၃- ခုနှစ် စာမျက်နှာ ရေး ) “ ၄၀၆- သစ္စာ ပါရဂူ ရ ၌ ကျမ်း ထို ' အရှင်မြတ် နိဗ္ဗာန်ကို အကြောင်းလေး ကြီး နှစ်ပါး ၏ အမေးအဖြေ ပါး နှင့် ပြည့် ကို စုံ မှ ဖတ်ရှု မြင်နိုင် ရ ပုံ ပေသည် အခန်း ။ ## PAGE 124 ၆၈ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ထို အမေးအဖြေ ကား ( မူရင်းအတိုင်း ) - ဤနေရာ၌ နာ ဂုဏ် ငယ် နာ ဂုဏ် ကြီး တို့၏ ပုစ္ဆာ ကို ပြလိုက် အံ့ ။ အခါ တစ်ပါး ၌ ပေါက္ကံ ပြည် ဝယ် နာ ဂုဏ် ငယ် မည်သော ရဟန်း က နာ ဂုဏ် ကြီး အား ရှေး ပုရပိုက် မူ ၌ တွေ့ဖူးသော အ ရိ ယုပ္ပတ္တိ ( အရိယာ ဖြစ်ပုံ ) ပုစ္ဆာ ကို လျှောက်ထား . မေးမြန်း လေ၏ ။ ပုစ္ဆာ ကား - အ မောင် သောတာပန် ၊ အ မောင် သည် ဧကန် နိဗ္ဗာန်ကို မြင် ဖူး ၏ ဟု ဆိုသော် တစ်ပါးသော အရသာကို မြင် ၍ တစ်ပါးသော အရသာကို စား ရ ပါ၏ လော ။ ၂ ။ နှစ်ပါး မှ ထ ၍ နှစ်ပါး မှ ပြန် နိုင် ပါ၏ လော ။ ၃။ သုံးပါး မှ လွတ် ၍ သုံးပါး ကို မျက်မှောက် ပြု ရ ပါ၏ လော ။ ၄ ။ လေးပါး လုံး ကို တစ်ခါတည်း ပြု၍ လေးပါး လုံး မှ လွတ် ပါ၏ လော ။ “ ဤသို့ လေးနက် ၊ ပုစ္ဆာ ချက်ကို ၊ လက်ဝယ် တင်ထား ၊ ပတ္တမြား သို့ ၊ ပိုင်းခြား သိ ထွေ ၊ ဖြေ နိုင် ပေ မူ ၊ ( နေ ) ခြည် တစ်ထောင် ၊ အရောင် ထွက် သည့် ၊ ဘ ဝဂ် ပါရဂူ ၊ သောင် နိဗ္ဗူ ကို ၊ သိ သူတစ်ယောက် ၊ ဖြစ်ပေ လောက် ၍ ၊ ထက် အောက် ရပ် ခွင် ၊ တွေ့ စမ်း ချင် သည် ၊ လွယ် လျှင် ဖြေ ဘိ ၊ ကျမ်း အ ရှိ ” ဟူသော ပုစ္ဆာ ကို ဖြေ ၍ ပေး တော် မူ ပါ ဟု လျှောက်ထား ဖူး သ တတ် ။ နိဗ္ဗာန် မြင် ပုံ နာ ဂုဏ် ကြီး အ ဖြေ ၁ ။ နာ ဂုဏ် ကြီး ဖြေ ကြား အ မိန့် ရှိ လိုက်သည် တ ပ ည့် နာ ဂုဏ် ငယ် ၊ “ တစ်ပါးသော အရသာကို မြင် ၍ တစ်ပါးသော · အရသာကို စား ရ ပါ၏ လော ” ဆိုရာ၌ နိဗ္ဗာန်ကို မြင် သောသူ သည် သေက္ခ ပုဂ္ဂိုလ် အား “ ဓမ္မရသ ၊ အ သေက္ခ ပုဂ္ဂိုလ် အား “ ဝိမုတ္တိရသ ” ကို စား ရမည် ငါ့ ရှင် ။ ၂ ။ “ နှစ်ပါး မှ ထ ၍ နှစ်ပါး မှ ပြန် နိုင် ပါ၏ လော ” ဟူ ရာ၌ နိဗ္ဗာန်ကို မြင် သောသူ သည် နိ မိတ္တ ပ ဝတ္တ တို့မှ ထ ၍ အ သင်္ခ တာ ရမ္မ ဏ , သမ္မုတိသစ္စာ ရမ္မ ဏ တို့မှ ပြန်ရမည် ငါ့ ရှင်း ၊ ၃ ။ “ သုံးပါး မှ လွတ် ၍ သုံးပါး ကို မျက်မှောက် ပြု ရ ပါ၏ လော ” ဟူ ရာ၌ နိဗ္ဗာန်ကို မြင် သောသူ သည် ကာလ သုံးပါး မှ လွတ် ၍ ကိ လေ သ နိဗ္ဗာန် , ခန္ဓ နိဗ္ဗာန် , အ သင်္ခ တ နိဗ္ဗာန် သုံးပါး လုံး ကို တစ်ပြိုင်နက် မျက်မှောက် ပြု ရမည် ငါ့ ရှင် ။ ၄ ။ “ နိဗ္ဗာန်ကို လေးပါး လုံး ကို တစ်ခါတည်း ပြု၍ လေးပါး လုံး မှ လွတ် ပါ၏ လော ” ဟူ ရာ၌ မြင် သောသူ သည် ပရိ ညေ ယျ , ပ ဟာ တဗ္ဗ , သစ္ဆိ ကာ တဗ္ဗ , ဘာ ဝေ တဗ္ဗ ( သိ , ပယ် , ဆိုက် , ပွား ၄- ပါး ကိစ္စ ) တို့ကို တစ်ချက် တည်း ပြု၍ ရုပ် , နာမ် ၊ သုခ , ဒုက္ခ တို့မှ လွတ် ရမည် ငါ့ ရှင် ။ “ ဤသို့ အမြင်မှန် လျှင် နိဗ္ဗာန်ကို မြင် သောသူ ' ဟု ဖြေ ကြား တော် မူ လိုက် ၏ ။ ထိုအခါ နာ ဂုဏ် ငယ် သည် နာ ဂုဏ် ကြီး အား ပု ထု ဇဉ် တို့၏ ကြည်ညိုခြင်း ကို လွှတ် ၍ အထူး နဝမ အကြိမ် ## PAGE 125 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၆၉ သ ဖြင့် ကြည်ညို သ တတ် ။ “ ငါ သေ ထို လျှင် နာ ဂုဏ် ခေါင်းလောင်း ကြီးသည် နောင် သုံး ချက် သောအခါ ထိုး ရစ် တော့ မရဏ ” ဟု ညောင် မှာ စောင်း တော် မူ ခဲ့ ၌ သ . တတ် တ ပ ။ ည့် သာဓု တို့ အာ - သာဓု - သာဓု ။ ] ပုဂံခေတ် ဈာန် အဘိ ညာဉ် ရ ပုဂ္ဂိုလ်များ ပုဂံခေတ် တွင် ပြ ဆို ခဲ့ပြီး သည် မှ တစ်ပါး ဈာန် အဘိ ညာဉ် ရသည်ဟု ကျော်ကြားသော အခြား ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ လည်း ရှိ ပေ သေးသည် ။ ထို ပုဂ္ဂိုလ်များ မှာ အောက်ပါ တို့ ဖြစ်ကြ၏ ။ နန်း တောင်း များ ဆရာ ပြည်မြို့ နန်း တောင်း များ မင်း ၏ ဆရာတော်သည် တစ်နေ့သောအခါ ပဲခူး မြို့ရှိ ဆင်ဖြူ များ ရှင် မင်းတရားကြီး နတ် ရွာ စံ သော ခဏ မှာပင် သိမြင် တော် မူ ၍ “ အို အ ဘ ” ဟု နှုတ်မှ ထွက် မိ ၏ ။ မ လှမ်း မ ကမ်း တွင် ရှိသော တ ပ ည့် တစ်ယောက်က ကြားလိုက် မိ၍ မှတ်သား ထားသည် ။ နောက် သတင်း ကြား ရ သည့် ရက် နှင့် မှတ် ထားသော ရက် ကိုက်ညီ နေသည် ဟူ၏ ။ ထို့ပြင် ကမ်းပါး ယံ ထက် ၌ နွား တစ်ကောင် အ စာ စား နေရာမှ မတော်တဆ လိမ့် ကျ ၍ သေ နှုတ်ထွက် သည် ကို မိ သည် မြင်နိုင် ကို ကြား လောက် ၍ စုံစမ်း သော နေရာ သောအခါ မဟုတ်ဘဲ ဆို တိုင်း လျက် မှန် “ အ သည်ဟု လို နွား သာသနာ ကျ ၍ သေပြီ လင်္ကာ ” ရ ဟု ၌ မှတ်တမ်း ပြုထား ၏ ။ တက် သေး ကြီး ပုဂံ တက် သေး ကြီး မထေရ် လည်း မဟာ ဂီရိ နတ် နေ့စဉ် ဆည်း ကပ် လာ၍ အ မှု အ ခင်း ရှိလျှင် စေခိုင်း ၍ ရ သ တတ် ။ ဝိသုဒ္ဓိ မဂ္ဂ ဒီပနီ ၌ ဈာန် အဘိ ညာဉ် ရ ပုဂ္ဂိုလ် ဟူ၏ ။ သာသနာရေး ပုဂံခေတ် အခြေအနေ ပရိယတ္တိ သာသနာ အရပ်ရပ်ကို အင်အား ထောက် နှင့် ကမ္ဘာကျော် ဆ ပါ လျှင် စေတီပုထိုးများ မှတ်တမ်း ပင် မရှိ စ သော စေ ကာ ပုဂံ မူ ဈာန် အဘိ ညာဉ် ရ အရိယာ ပုဂ္ဂိုလ်များ များစွာ ပင် ရှိ နိုင်သည် ကို ခန့် မှန်း နိုင် ပေသည် ။ မှတ်တမ်း အနော်ရထာ ပင် မင်း ရှိ လျက် လက်ထက်၌ ကျွန်ုပ်တို့ “ ရဟန္တာ မတွေ့ ပင် မိ တစ်ထောင် သော အ ရာ လည်း မြောက် စင် ကြွင်း ရှိ ကျန် လျက် နိုင် ပေ သောတာပန် သေး ၏ ။ သ က ဒါဂါမ် , အနာ ဂါမ် တို့ ကား မရေ မ တွက် နိုင်အောင် များပြား ကြောင်း ” သာသနာ လင်္ကာ ရ ၌ ဆို၏ ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 126 ၅- ပင်းယ ခေတ် ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ရှင် ဒိဗ္ဗ စက် ရဟန္တာ ထွေး ပုဂံ ပြည်ကြီး ပျက်စီး ပြီးနောက် မြင်း စိုင်း စ သော အရပ် များတွင် ဝါး အစည်း ပြေ သကဲ့သို့ က စ ဉ့် က လျား ဖြစ် ရ၏ ။ သာသနာ လည်း ညှိုး မှိန် ခဲ့ ရ၏ ။ မဟာယာန အရည်းကြီး တို့လည်း တော စွန် အုံ ဖျား တိမ်းရှောင်နေ ကြ ရာ မှ တစ် စခန်း ထ သည့် ခေတ် ဖြစ်သည် ။ တစ်စီး ရှင် သီဟသူ သည် ၆၇၄- ခုနှစ်တွင် ပန်း ရ ( ပင်းယ ) မြို့ကို တည် ဖန် ၏ ။ ( သော် တာ လှ ပန်း ရ တည် ။ ) ဥဇ္ဇနာ , ကျော်စွာ , အ သင်္ခ ယာ စော ယွန်း ဟု သားတော် သုံး ဦး ရှိ၏ ။ သား အ ငယ် စော ယွန်း ထံတွင် အရည်းကြီး တို့ မင်း မှု ထမ်း အဖြစ် များစွာ ခိုလှုံ လာ ကြ ပြန်သည် ကို တွေ့ ရ၏ ။ မင်းသား နှင့် သောက် ဖော် သောက် ဖက် ဖြစ်ကြ၏ ။ မင်းသား အ မူး လွန် ၍ မ သွား နိုင်သော် အရည်းကြီး တို့ က ထမ်း စင် နှင့် ထမ်း ၍ ပို့ ကြ၏ ။ ( သေ နု အဆုံးအဖြတ် စာတမ်းများ တွင် ကြည့် ပါ ။ ) ထို ခေတ် သာသနာ ကား မဟာယာန ရော ထွေး လာသော သာသနာ ဖြစ်သွား ရ ပြန် ၏ ။ မြန်မာပြည်၏ ကံကြမ္မာ သာသနာ တော်၏ တန်ခိုး ကြောင့် ရှင်အရဟံ ကဲ့သို့ ကယ်တင် မည့် ပုဂ္ဂိုလ် ထူး ပေါ်လာ ရသည် ။ ထို ပုဂ္ဂိုလ် ကား ရှင် ဒိဗ္ဗ စက် ရဟန္တာ ထွေး တည်း ။ ဒိဗ္ဗ စက် ဆို သည့် အတိုင်း အဘိ ညာဉ် ရ ရဟန္တာ မထေရ် ဖြစ် တော်မူ၏ ။ သာသနာ ဝင် သမိုင်း တို့ က မူ ဘုရားရှင် ဗျာဒိတ် တော် အ ရ သိကြားမင်း အကူအညီ ဖြင့် ဝေ သာ လီ ပြည် မှ ကြွ လာ သည်ဟု ဆို ကြ၏ ။ သိဒ္ဓိ တင်၍ ရေးသားသည် ဟု ယူဆ မိ ၏ ။ အ ဘ ယ့် ကြောင့် ဆိုသော် ထို ခေတ် ဝေ သာ လီ ကား ရှင် ဒိဗ္ဗ စက် ကဲ့သို သော ရဟန္တာ ပေါ် နိုင်တော့ သည့် ခေတ် မဟုတ်ချေ ။ အ ဘ ယ့် ကြောင့် ဆိုသော် ၁၂- ရာစု ကုန် ခါနီး အိန္ဒိယ ဗုဒ္ဓဘာသာ အခြေအနေသည် အဆိုးရွားဆုံး ဖြစ်ခဲ့ ၏ ။ မစ္စတာ မော် လီ ၏ ဗ ဂေါ ဒိ စ တြိတ် ဂေဇက် တီး ယား ၄၊၂၆- အ ရ ခရစ် ၁၁၉၃- ခုနှစ်သည် အမြစ်ပြတ် ခံရသော ရဟန်းတော် ခေတ် ပေါင်း ဖြစ်ပေသည် ထောင်ပေါင်းများစွာ ။ မေဃဝတီ သွေး ဦး နာ မြေ ရ ကျ ဒ ၍ ၏ ဗုဒ္ဓသာသနာ ဗုဒ္ဓ သမိုင်း ၄၉။ လုံးဝ ) စာ သွား စာ လာ ကို ကြည့် က . မဇ္ဈိမဒေသ ဝေ သာ လီ ပင် ဖြစ်နေ ပြန် ၏ ။ မည်သို့ ဆို စေ ၊ ထိုခေတ်က ရှင် ဒိဗ္ဗ စက် ခေါ်သော ရဟန္တာ တစ်ပါး သာသနာ ပြု တော် မူ ခဲ့ သည်မှာ ကား ထင်ရှား လှ ပေသည် ။ ဝံ သ ဒီပနီ ၌ လာ သည့် အတိုင်း အကျဉ်း ချုပ် ၍ ဖော်ပြပါ အံ့ - နဝမ အကြိမ် ## PAGE 127 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၇၁ ကောင်းကင် မှနေ၍ တရားဟော ခြင်း ချက် ၊ စစ်ကိုင်း ဝေ သာ လီ သောတာပန် ပြည် မှ ရှင် ဒိဗ္ဗ နတ် စက် ကြီး၏ ရဟန္တာ ပ င့် ထွေး လျှောက် သည် ချက်အရ ဆရာ မ ဗျာဒိတ် ဟိန္ဒ ပါ လ မထေရ် တိုက်တွန်း ၆၇၄- ခုနှစ်တွင် သာသနာပြု ကြွ တော် မူ လာ ၏ ။ ဦး စွာ သီဟိုဠ် သို့ ကြွ ၍ ဓာတ် တော် အခါ တော် စေ့ ရှစ် သ ဖြင့် ဆူ ပ အင်းဝ င့် ကာ မြို့တည်ရာ ပုဂံသို့ ရောက် အရပ် ၏ ။ ထိုနှစ် သို့ ကြွရောက် တပို့တွဲလ ပြည့် လာ ၏ ကျော် ။ သုံးရက် ပင်လယ် ကြာသပတေးနေ့ မှ လာသော သီဟသူ မွန်း တ လည်း ည့် ချိန် မြစ် ကောင်းကင် ငယ် မှ အင်းဝ ၌ ရပ်တည် ၊ အင်းဝ တော် မူ မှသည် သော ရှင် အနောက်ဘက် ဒိဗ္ဗ စက် အား ဖူး သို့ တွေ့ရသည် စစ်သည်များ ။ သီဟသူ နှင့် လည်း ခရီးထွက် အတိုင်း ခိုက် မသိ ရောက် ပီတိ ရာ ဖြစ်၍ မင်းကြီး နေ၏ ဦး ။ ခိုက် ရှင် ဒိဗ္ဗ လျက် စက် - လည်း တစ်ခုသော ညောင်ပင် ရင်း သို့ သက် ဆင်း ကပ် မင်း ။ ။ အရှင်ဘုရား ၊ အ ဘယ် အရပ် မှ ကြွ လာပါ သနည်း ။ ထေရ် မင်း ။ မင်းကြီး ၊ ဝေ သာ လီ ပြည် မှ ကြွ လာ ၏ ။ ထေရ် ။ # - ။ မင်းကြီး ခရီး အ ၊ ကြား ဤ အတိ ယနေ့နံနက် မျှ လောက် က ပင် ကျိန်း လာသည် စက် တော် ။ မူ ယခု လာခဲ့ ရပါ ( မွန်း သနည်း တ ည့် ) ။ ရောက် ၏ ။ တော်တို့ ဤသို့ ကား မေးဖြေ သံသယ ဖူး ဖြစ်နေ တွေ့ ရ ရုံ ကြ၏ မျှ ဖြင့် ။ “ ရဟန္တာ အရှင် ရဟန္တာ ဟု မင်းကြီး လော ယုံ ” ဟူ၍ တော် မူ ကား သော်လည်း မ လျှောက် စစ်သည် ရဲ ကြ ။ ရှင် တော်မူ၏ ဒိဗ္ဗ စက် ။ သည် ထို အကြံကို သိ၍ ကောင်းကင် ၌ ရပ် ကာ “ ရာဇောဝါဒ သုတ္တန် ' ကို ဟော မိန့် တော် မထေရ် မူ လျှင် လည်း အလွန် မင်းကြီး ဝမ်း သာ၍ နှင့် အတူ သာသနာပြု သာသနာပြု ရန် ရန် နည်းလမ်းများကို ဆရာ၏ သြ ဝါဒ လျှောက်ထား အ ရ လာ ရကြောင်း ၏ ။ ကျင့် ကြံ “ မင်းကြီး စေ ခြင်း ၊ ပရိယတ် ရဟန်းသံဃာ သင်ကြား များ ဝိနည်း စေ ခြင်း ၊ သ သိက္ခာ ရီ ရ ဓာတ်တော်များကို နှင့် ညီညွတ် စေရန် စေ မင်းတို့ တီ တည် က ၍ စောင် ကိုးကွယ် မ , ခြင်း တည် တို့ ရာ ဖြစ်သည် အရပ်၌ ယာယီ ” ဟု မိန့် ကျောင်း တော် မူ သည် ဆောက် ။ မိုး ချုပ် စေ ၍ - နေဝင်ချိန် ရောက် သ ဖြင့် ရန် အောင်မြင် ဘုရား ဘုဉ်း ပေး “ အရှင် တော် ၊ မူ ဤ ပါ ” ဟု ကျောင်း၌ လျှောက် တည်းခို ရာ - တော် မူ ပါ ဦး ၊ နက်ဖြန် ဆွမ်း ကို မူ အိမ်တော် ၌ “ မင်းကြီး ၊ ငါ ယနေ့ မ တည်းခို သေး ။ ဆွမ်း ကို မူ ကြွရောက် ချီးမြှ င့် မည် ” ဟု မိန့် တော် မူ ကာ ဝေ သာ လီ ပြည် သို့ ပြန် ကြွ တော်မူ၏ ။ ဆွမ်း စား နောက်တစ်ရက် ပြီးလျှင် အပ္ပမာဒ နံနက် သတိ တရား နောက် ကို ပါ ဟောကြား ရဟန်း ငါးပါး ၍ သရဏဂုံ နှင့် အတူ သီလ ဆွမ်း ချီးမြှ စား င့် ကြွ တော် တော်မူ၏ မူ သည် ။ ။ နေပြည်တော် ကိုလည်း သင် ပန်း အရပ်၌ တည် ရန် မိန့် တော်မူ၏ ။ မင်း နှင့် ဗိုလ် ပါ လည်း နဝမ အကြိမ် ## PAGE 128 ၇၂ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ဖျား ကြ နာ လေသည် ပျက်စီး ။ များ ရှင် ၍ ဒိဗ္ဗ သံဝေဂ စက် သည် ပွား ခိုက် ရွှေ စည်း မြို့ပြ ခုံ အတည်တကျ စေတီတော် ပြီး တည်ထောင် သည့် တိုင်အောင် ရ သ ဖြင့် စောင့် ဝမ်းမြောက် ငံ့ တော် မူ လျက် သာသနာပြု တော်မူ၏ ။ ငါးထောင် ခန့် ရှင် ရဟန်း ပြု ပေးသည် ။ ရှိ လင့် သော ရဟန်း များ ကိုလည်း မင်း အာဏာ ဖြင့် စိစစ် ရွေး ထုတ် ၍ သာသနာတော်ကို သုတ်သင် တော် မူ ၏ ။ မီး ပုံ ထဲမှ ကြာ ပွ င့်များ ရှင် ဒိဗ္ဗ စက် ပ င့် ဆောင်ခဲ့ သော ဓာတ် တော် ရှစ် ဆူ ကို ၆၇၉- ခုနှစ်၌ ရွှေ စည်း ခုံ စေ တီ ဌာပနာ တည် ၍ သည် ဌာပနာ ဆို၏ ။ တော် ) ထို မူ ပွဲ ခဲ့ ကား ၏ ။ ရခိုင် ( သာသနာ ၊ ယိုးဒယား လင်္ကာ ၊ ဇင်းမယ် ရ ၌ ခုနစ် ၊ ပင်းယ ဆူ ပါ ရာ မင်းလေး နှစ် ဆူ ပါး ကို ပုည ပရိသတ် ရှင် ၌ ကိုယ်စီ နှင့် ပြုလုပ်သော ပြည်ထောင်စု ညီညွတ်ရေး ပွဲ ပင် ဖြစ်သည် မှာ ထူးခြား လှ ပေ ၏ ။ စေ တီ လေး ဆူ လည်း အထိမ်းအမှတ် တည် ကြ သေး ၏ ။ ထို ပွဲ ပြီးလျှင် ရှင် ဒိဗ္ဗ စက် ပြန် ကြွ သည် ။ ၆၈၄- ခုနှစ်တွင် သီဟသူ မင်း သည် ပင်းယ ၌ ၇- နှစ် ၊ အင်းဝ ၌ ၁၅- နှစ် ၊ နန်း စံ ၂၂- နှစ် အ ရ နတ် ရွာ စံ ၏ ။ ထို အကြောင်း ဘုမ္မစိုး နတ် က မင်းကြီး နတ် ရွာ စံ ကြောင်း လျှောက် ရာ သင်္ခါ ရ တရားဟော သားတော် ၍ နှစ် သိ ဥစ္စ မ့် နာ တော် နန်း မူ သည် တက် ။ သောအခါ ရှင် ဒိဗ္ဗ စက် သည် ဂိဇ္ဈ ကုဋ် တောင်မှ ရှင် ချီး သီ မြှောက် ဝ လိ ဓာတ် ကြွ လာ တော် ၊ မ သေးသည် ကုလ ။ တောင်မှ ၆၉၉- ဆရာ ခုနှစ် ရင်း ၊ မ သက်တော် ဟိန္ဒ ပါ လ ဓာတ်တော်များကို ၈၅ တွင် ဝေ ပ သာ င့် လီ ဆောင် ပြည်၌ ၍ ပရိနိဗ္ဗာန် ဤ မထေရ် ပြု တော် မူ ၏ အကြောင်း လေသည် ။ ကား ထူးခြား ဆန်း ကြယ် လှ ၏ ။ သာသနာ နှင့် မြန်မာတို့၏ ကံ မဇ္ဈိမဒေသ လည်း လိုက်ဖက် ဝေ သာ လီ လွန်း ပြည်၌ လှသည် သာသနာ ။ ဝေ မရှိ နိုင်တော့ သာ လီ ပြည် ရ ကား မှ ကြွ ရခိုင် လာသည် ဝေ သာ လီ ဆိုရာ၌ သော် စဉ်း လည်းကောင်း စား၍ မ ရ ။ ၊ အာ သံ မည်သို့ ဝေ သာ လီ ဖြစ်စေ သော် ၊ လည်းကောင်း အရှင် နာဂ သိန် , ဖြစ်ပေ အရှင် လိမ့် မောဂ္ဂ မည် လိ ။ ပုတ္တ အ တပ်မ တိ ဿ ဆို , အ သာ ။ ရှင်အရဟံ နှင့် ဤ အရှင် ဒိဗ္ဗ စက် တို့ကို ထောက် ဆ ၍ ခေတ် ဆိုး ခေတ် ကျပ် ကြီးများ တွင်မှ အာဇာနည် အရှင်မြတ် ကြီးများ ပွ င့် ပေါ်လာ တတ်သည် ကိုလည်း သတိပြု ရာ ၏ ။ ရေ ငုံ ဆရာ တ ပ ည့် ကျောင်း ၆၈၄- မ နှင့် ခုနှစ် တကွ သား အ ရံ ဥဇ္ဇနာ ၆ ကျောင်းကို နန်း တက် ၍ အရှင် ၇၀၂- သု ခုနှစ်တွင် ဓမ္မ မဟာ စကား သာ မိ သား အား ဖြင့် တင် ဆောက်လုပ် လှူ ၏ ။ ပထမ သော သော် များ၌ ထေရဝါဒ ဘုန်းတော်ကြီးများ ရဟန်း ကောင်းများ ပါ ဝင်၍ ကြီးစိုး စီမံ ခန့် ၍ ခွဲ ကာလ ခြင်း ၊ အတန်ကြာ သူ ရင်း ငှား နွား သော် ဝတ္တ ထွန် မှစ၍ က မြေ စီမံ လယ်ယာ ရခြင်း ၊ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 129 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ကို စပါး စုဆောင်း ရခြင်း ၊ နောက်ဆုံး သီးစားခ မပေးနိုင် သူတို့အား ကျောင်းတွင်း မှာပင် ဒဏ်ရိုက် ခြင်း ၊ ထိတ် တုံး နောက် ခတ် ခြင်းများ ကာလတွင် အထိ အ ရောက်လာကြ၏ လဇ္ဇီ မှ ဒု ဿီ လ ပန်းတိုင် ။ မင်းကလည်း သို့ ရောက် ဝင်၍ ကာ အရည်းကြီးများ မ စွက် နိုင် ။ ဖြစ် လာ ကြီးထွား ကြ၏ ။ လာတော့ ပီယ သိဒ္ဓိ ၊ ၏ လက်ဝှေ့ပွဲ ။ ရဟန်း ၊ ဓား ကောင်းများ ရေး ၊ လှံ နေ၍ ရေး ၊ အင်း မရတော့ အိုင် စ သ ဖြင့် သော ပွဲ ရှင် ကျောင်း သာ သ ဓလေ့ န ဓ ရသည် များ တု သို့ ရင်တောင် လည်းကောင်း သို့ လည်းကောင်း ထွက်ခွာသွား ၊ ပ ရက္က ကြ ရ၏ မ ညီနောင် ။ သည် စစ်ကိုင်း ( ယခု ရှိသော ) ပ ရက္က မ ချောင် တစ်သက်လုံး စိပ် မှ ပုတီး လေးလုံး သာရ ထွက်ခွာ ပရိယတ္တိ ၍ စစ်ကိုင်းတောင်ရိုး အ ရာ၌ လွန်စွာ တွင် ကျော်ကြားသော သီတင်းသုံး ရှင် ရ ရှာ အ ရိ ၏ ယ ။ ဝံ သ ၈၄၄- လည်း ခုနှစ် ယင်း ၊ စကား နန်း တက် ကျောင်းမှ သော န ရ ပတိ မင်းကြီး လက်ထက် မှသည် မင်းခေါင် လက်ထက် ထိ ကျော်ကြားသော မထေရ် ဖြစ်သော်လည်း စကား သ င့်၍ ဤ ပင်းယ ခေတ် ၌ ထည့် သွင်း ပြ ဆိုပါ အံ့ ။ ဆရာတော် ထိုအချိန်က တစ်ပါး ရှိ၏ စစ်ကိုင်းတောင် ။ ကျမ်း ဂန် တတ် ပုည မြောက် ရှင် ပြီး တရား စေ တီ အနီးတွင် ဘာဝနာ စီး ရေ ဖြန်း ငုံ နေ ဘုန်းတော်ကြီး ကာ စကား အ ဖျင်း ခေါ် ပြော မိ မည် စိုး ၍ ရေ ငုံ နေသော ကြောင့် ရေ ငုံ ဘုန်းကြီး ဟု ခေါ်သည် ။ သံဃာ မထေရ် ထို ရေ ငုံ ကြီးများ ဘုန်းတော်ကြီး အချင်းချင်း သည် စကားလက်ဆုံ တစ်ခုသော ကျ သံဃ နေကြ ပရိသတ် ရာ “ တစ် ၌ နေ ့ ပုတီးစိပ် လျှင် ဂုဏ်တော် မှု နှင့် စပ် ပုတီး ၍ အပတ် တစ်ထောင် ရသည် ၊ တစ်သောင်း ရသည် စ သည် ဖြင့် အရည်အချင်း ထက် အရေအတွက် ကို ဦး စား ပေး ပြောဆိုနေကြသည် ကို ကြားသိရ သ ဖြင့် - “ တို့ များ အသက် ရှစ် ဆယ်ကျော် ပါပြီ ၊ တစ်သက်လုံး စိပ် လာတာ ခုထိ မှ ပုတီး လေးလုံး ပဲ ရဟန်းရှင်လူ ရသေးတယ် သူတော်စင် ” ဟု မိန့် တော် တိုင်း မူ နေ့စဉ် သ တတ် နှလုံးသွင်း ။ ဗုဒ္ဓါနုဿတိ ရ မည့် , မေတ္တာ “ စ တု ရာ , အသုဘ ရက္ခ = အ နှင့် စောင့် မရဏ အ ဿ ရှောက် တိ ခေါ် ကြီး လေးပါး ထိုသို့ ' ကို အ သာ မိန့် ပွား ရှိ ခါမှ များ ပုတီး နေကြောင်း ပတ် ပြိုင် ပြောဆို သော ဘုန်းကြီးများ တော် မူ လို ဟန် စကား ရှိ၏ ။ ဆိတ် သွားသော ဟူ၏ ။ အထက်က ဖော်ပြ ရာ ပါ အရှင် အ ရိ ယ ဝံ သ လည်း မိမိကိုယ်ကို စာ တတ် ပြီ ဟု မ မှတ် ထင် သေး ၍ ဘုန်းတော်ကြီး ထံ ဋီကာ ကျော် ကျမ်း ကို သင်ယူ ၏ ။ ၃- ရက် ရလျှင် “ ငါ စာ တတ် ပြီ ” ဟု သဘောပေါက် ၍ ဆရာ့ အ မိန့် အတိုင်း ယင်း ကျမ်း ၏ အ ဖွ င့် မဏိ သာရ မဉ္ဇူ သာ ဋီကာ ကျမ်း ကြီးကို ရေး ၍ ပြ ရ၏ ။ လ ပြည့် လ ကွယ် ဥပုသ် ပြု သံဃ အစည်းအဝေးမှာ ပုည ရှင် စေ တီ ၌ ပြုလုပ်ရာ နေသော ပုဂံ ထို မှ ကျမ်း ကြွ လာ ကို သည့် သံဃာ့ ရဟန်း အလယ် ငယ် ၌ တစ်ပါး ဖတ် ၍ က တင်ပြသည် နားထောင်ရင်း ။ အစွန်း “ အင်း အဖျား - အင်း တွင် ' ဟု နားထောင် လိုက် နေ သ ဖြင့် မေး ရာ အမှား နှစ်ချက် ကို ထောက်ပြ နိုင် ၍ ဒု ကုဋ် သင်္ကန်း ကြီး တစ် ထည် စွ န့် လှူ ၏ ။ န ၀ မ အကြိမ် ## PAGE 130 ၇၄ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ထို အကြောင်းများ နှင့် သူ၏ ကျမ်းစာများ သည် ပရိယတ္တိ လောက၌ ယခုတိုင် ထင်ရှား ၏ ။ ထို မထေရ် ၏ ပဋိ ပတ် နှင့် စပ် သော အချက် ကား အတန်ငယ် ငုပ် ကွယ် လျက် ရှိ သ ဖြင့် ဖော်ပြ သို့ တရားနာ လို ပေသည် လာ ရာ ။ တစ်ရံ တရား ရော ဟောပြော ကာလ ပြီးလျှင် ဘုရင် မင်းခေါင် အ ဝ - စစ်ကိုင်း သည် ကျောင်း ယာဉ် ခွန် ပ ( လှပ် အ ရိ ချမ်းသာ ယ ဝံ သ ချောင် ပေးရန် ) အလှူခံ တော် မူ သည် ။ မင်း ကား မ လှူ ။ အ ပြန် ဖောင်တော် ဖြင့် စုန် ခဲ့ရာ ရွှေ ကြက် ယက် အနီး တက် မ , ကို မိကျောင်း ကိုက် ခဲ ထား၍ မ ရွှေ့ နိုင် ။ ထိုအခါ သတိရ သ ဖြင့် လက် အုပ် လှမ်း ၍ ချီ ကာ “ ယာဉ် ခွန် ကို အလှူခံ တော် မူ သည့် အတိုင်း လှူ ပါ၏ ” ဟု လျှောက် မှ ဖောင် ထွက် နိုင် လေသည် ။ တစ်ကြိမ် တွင် စီး တော် ဆင် မ ယဉ် သာ သည် ကျောင်း တွင်းရှိ ဗောဓိ ပင် အခက် ကို ချိုး ၍ စား မိသ ဖြင့် ထို နေရာ၌ ပင် လဲ သေ သည် ။ ဆရာတော်သည် သစ္စာ ဓိဋ္ဌာန် ပြု ကာ မေတ္တာ ရည် သွန်း ဖျန်း မှ ချမ်းသာစွာ ထ နိုင် ၏ ။ ဘုရင် မင်းခေါင် လည်း ဆင် မ တစ်စီး ဖိုး တန် အောင် အ ရိ ယ ဝံ သ ချောင် မှ ဧရာဝတီမြစ် ဆိပ် အထိ ကျောက် လမ်း ခင်း လှူ လေသည် ။ ဤကား ရဟန်းသံဃာ များအား စာပေ ပို့ချ ခြင်း ၊ ကျမ်း ပြုခြင်း တာဝန်များ ကြားမှ ပွား များ အားထုတ် တော် မူ သော ဆရာတော်၏ သီလ , မေတ္တာ , သမာဓိ တန်ခိုး ပင် ဖြစ်ပေ ၏ ။ အရည်းကြီး တို့ သာသနာပိုင် ဖြစ်သော ခေတ် ၇ ဝ ၄- ခုနှစ် နန်း တက် သော ပင်းယ ငါး စီး ရှင် ကျော်စွာ လက်ထက် လည်း အရည်းကြီး တို့ အင် အ ထက်ဝက် ခန့် ရှိ နေ၏ ။ ထို မင်း လက်ထက် ရဟန္တာ အတု ပင် ပေါ် ခဲ့ သေးသည် ။ တစ်နေ့သောအခါ မင်းကြီး စား တော် ပွဲ တည်မည် လုပ် နေစဉ် ရဟန်းတစ်ပါး ဆွမ်း လာ ရပ် ၏ ။ “ ရဟန္တာ ဖြစ်၍ ငါ့ကို ချီး မြှောက် ရန် ကြွ လာခြင်း ဖြစ်မည် ” ဟု အောက်မေ့ ကာ ပွဲတော် အားလုံး လှူ လိုက် ၏ ။ မင်း ချင်း တစ်ယောက် ကိုလည်း လိုက်လံ စုံစမ်း စေသည် ။ တစ်နေရာ သို့ ရောက်လျှင် မယား က သပိတ် လှမ်း ယူပြီး သင်္ကန်း လဲ သည် ကို မြင် ၍ ပြန်ဆုတ် ခဲ့ ၏ ။ “ အမှန်အတိုင်း သံ တော် ဦး တင်သော် ခက် ချေ မည် ။ မင်းလည်း သဒ္ဓါ ပွား ၊ ငါလည်း မျက်နှာ ရ ၊ ရှင် ယောင် လည်း အပြစ် လွတ် စေ မှ တော် မည် ဟု စဉ်း စား၍ “ ကျွန်တော် မျိုး လိုက်၍ ကြည့် စဉ် ပင် ရဟန်း ကွယ် ' လေသည် ” ဟု လျှောက် တင် ရာ မင်းကြီး ကား ‘ ငါ့ အတွေး မှန် ပေ ပြီ ” ဟု လက် ရုံး တမ်း လေ၏ ။ ထိုနေ့ မှာပင် မြင်း ဖြူ တစ်စီး အ ဆက် ခံရ သ ဖြင့် “ ငါ့ အလှူ ကား အကျိုးပေး လေပြီ ဟု နှစ် လို အား ရမ်း ဝမ်းမြောက် လေ သ တဲ့ ။ ၈၁၃- ခုနှစ် နန်း တက် သော ကျော်စွာ မင်း လက်ထက် ပဋိ ပတ် အခြေအနေကို သာသနာ လင်္ကာ ဂန္ထ ဓု ရ ရ ရဟန်း ၌ “ ထို များလည်း ဆရာ ( အ ဆူး များ တွင်း ရှိ၏ ပစ် ) ။ ကမ္မဋ္ဌာန်း လက်ထက် ဘာဝနာ ဓု ရ နှစ်ပါး စီး ဖြန်း တွင် စာပေ သော သက်ကြီး သင်ကြား ရွယ် သော ရ င့် ဝိပဿနာ ပင်းယ ဓု ရ ရဟန်း ၊ စစ်ကိုင်း များလည်း နှင့် အင်းဝ တစ်ထောင် ခေတ် ဦး လောက် အခြေအနေသည် များသည် ” ဟု တိုင်းပြည် ဖော်ပြထား ရေးရာ ပေသည် မငြိမ် ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 131 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၇၅ သက် သကဲ့သို့ သာသနာရေး လည်း ရှုပ်ထွေး ပွေ လိမ် ခဲ့ ရ၏ ။ ထို ခေတ် ကား မဟာယာန အရည်းကြီးများ ကြည့် လျှင် ထို ခေတ် တစ်ဝက်တစ်ပျက် ပဋိ ပတ် သာသနာ အရည်းကြီးများ အခြေအနေကို သာသနာပိုင် အကဲဖြတ် နိုင် ထိ ပေ တက် လိမ့် မည် ဖြစ်ကြသည် ။ ဓာတ် ရိုက် ကို ဓာတ် ဆင် ဗေဒင် ယ တြာ ဘုန်းကြီး ၊ လက်ဝှေ့ အ သတ် ကောင်းသော ဘုန်းကြီးတို့ ကြီးစိုး သော ခေတ် ပေ တည်း ။ ( မင်းဆွေ ဥပမာ မင်း သိဒ္ဓတ် - သံဃ တို့ ရာဇာ ဆရာ ရခိုင် ) ၊ အောင် ဘုန်းကြီး စည်း ခုံ ( သံဃ ၆၄၆-၆၆ ရာဇာ ဝ ( ) ၊ စွာ ပင်လယ် စော် ကဲ လက်ထက် ကျေး သံဃ ) ၊ ပ တူ ရာဇာ ကြီး သူရဲကောင်း သံဃ ရာဇာ ( ကြီးများ စစ်ကိုင်းမြို့ အဖြစ် ) ၊ ရေးထိုး ဘား မဲ့ ဘား ထားသည် တ မော့ ကိုလည်း စသည်တို့ တွေ့ရ ဖြစ်၏ ပေ ၏ ။ ။ ကျောက်စာ “ ပိဋက ကား တို့၌ သင့် ပိဋက ရုံ သာ ဟု ဆရာ စဉ် ဆက် ဆုံးဖြတ် ကြသည် ။ စော် ကဲ ယင်းသို့ လက်ထက်တွင် မင်း ဧကရာဇ် ရှင် ခေ မာ များ စာ ရ မတန်မရာ ခေါ်သော ဆရာတော်တစ်ပါးက သာသနာပိုင် ခန့် ကြ အ သ ထိတ် ဖြင့် တ မင်းကြီး လ န့် က စွာ န့် ကွက် ခတ် ဖူးသည် စေ ၏ ။ ။ ဘုန်းကြီး ည လူ ခြေ ပျံ တိတ် တော် ချိန်တွင် မူ လျှင် ဘုရား ယင်းသို့ ရှေ့ ရှိ တီး စည် တတ် ကြီးကို သ ဖြင့် အချက် ဘုန်းကြီး ပေါင်းများစွာ တစ် ပါးပါး တီး ပျံလွန်တော်မူ သည်ဟု ထင် ကြသည် ။ မေးမြန်း ကြ သောအခါ “ သိကြားမင်း သေ ၍ စည် တီး သည် ” ဟု ဖြေ တော်မူ၏ ။ ဘုရားရှင် ပရိနိဗ္ဗာန် စံ ခါနီး သာသနာကို ပြုစု စောင့် ရှောက် ပါမည် ဝန် ခံထား လျက် သိကြားမင်း မ စောင့် ရှောက် သ ဖြင့် သိကြားမင်း သေပြီ ထင် ၍ စည် တီး ကြောင်း မိန့် တော် မူ သည် ။ ထိုအခါ တွင်မှ ထေရဝါဒ အ နွယ် အ စစ် ဖြစ်တော်မူသော ရှင် ခေ မာ စာ ရ အား အ ဝ မြို့ ဒ န့် တော အရပ် တွင် စည်း ခုံ နှင့် ကျောင်း ဆောက်လုပ် တင် လှူ သည် ။ ဘိုးတော် အား အခဲ မ ကျေ သော မိစ္ဆာ များ ရဟန်း ထို များ သည့် ပြဿနာ နောက်ပိုင်းတွင် ၊ မြို့ရွာ ဝင် ဦး လျှင် ထုပ် သင်္ကန်း ဆောင်း တင် သော ရမည် ရဟန်း , ၊ ရုံ ရင် ရမည် စည်း ဟူသော တဘက် စည်း ပြဿနာ သော သာသနာ အရှုပ် အ ထွေး အရေးအခင်း တို့ ကား အဆက်မပြတ် ပေါ် ခဲ့ ၏ ။ ထို အရှုပ် အ ထွေး အားလုံး ဘိုးတော် လက်ထက်တွင် မှ ချုပ် ငြိမ်း လေသည် ။ ဘိုးတော် သည် သာသနာရေး နှင့် စပ် ၍ ကုန်းဘောင်ခေတ် နော် ရ ထာ ပေ တည်း ။ ၃၈- နှစ်တိုင် ( အလုပ်များ ၍ အမှား မ ကင်း သော်လည်း ) သာသနာအတွက် အသက်ပေး ချီး မြှောက် ခဲ့ ၏ ။ ထို့ကြောင့် လည်း မနာလို သော မိစ္ဆာ တို့သည် “ မောင် ဝိုင်း သစ္စာဖောက် သည် ။ “ ကတိသစ္စာ မရှိ ” ဟု ယခုတိုင် အခဲ မ ကျေ သေး ။ အထက် ရာဇဝင် လမ်း နည်းမျိုးစုံ , သာသနာ ဖြင့် ဝင် စမ်း တို့၏ ၍ နောက်ကွယ်တွင် မ ကျေ ချမ်း နိုင် ဖြစ်နေကြသည် ချယ် လှယ် ချင်သူများ ကို သိ ပါ မူ အောက်လမ်း မမြင်ရသော , အသံတိတ် စစ်ပွဲများ ရှိသေးသည် ဟု လက်ခံ ရ ပေ လိမ့် မည် ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 132 ၇၆ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် မဟာယာန နှင့် ဗြာဟ္မ ဏ အရည်းကြီး ကိုယ်စားလှယ်များ နှင့် အမည်းရောင် မ ဝတ် ဘဲ ရုပ် ဖျောက် ၍ ဝင် နေသော အရည်းကြီး တို့ ကား ယနေ့ ပုန်း ကွယ် ၍ မ ရပြီ တ ကား ။ မင်း ခမ်း မင်း နား တွင် သြ ဇာ ကိုက် ခဲ့သော ဗြာဟ္မ ဏ ဝါဒ ( အတ္တ ဝါဒ ) လည်း “ အတူတူပါပဲ ၊ ငါ က တောင် အ လျင် ကျ သေး ' ဟူသော မ လိမ့် တပတ် တစ် ဝါ ကြီး မြှူ ဆွယ် ခြင်း လည်း ယနေ့ ဘွင်း ဘွင်း ပေါ် လေပြီ ။ သမိုင်း က ပေးသော မြန်မာတို့ တာဝန် ပင်းယ ခေတ် တွင်လည်း မဟာယာန ဝါဒ အရည်းကြီး တို့၏ လှုပ်ရှားမှုမှာ ပြင်းထန် လျက် ပင် ရှိသေး ၏ ။ ထေရဝါဒ တက္ကသိုလ် ခေါ်ဆို ရ မည့် စကား ခုနစ် ကျောင်း ကျောင်းတော် ကြီးကို ပင် ပွဲ ကျောင်း အဖြစ် ( ဝါ ) မဟာယာန တက္ကသိုလ် အဖြစ် ဦး တည် စေ ခဲ့ လေသည် ။ မင်း မှု ထမ်း သော အရည်းကြီးများ ပင် ရှိနေ ကြ၏ ။ ခေတ် ရာဇဝင် သုတေသီ တို့သည် တွေ့ရှိ ရသော ကျောက်စာ ကို သာလျှင် အခိုင်အမာ ခံ ယူ၍ လူမှုရေး ရှု ထော င့် မျက်စိ တစ်လုံး တည်း ကို သာ အသုံးပြု ကြည့် ရှု တတ် ကြ ရာ စစ်မှန်သော သမိုင်း များ ပေါ်ထွက် မ လာ နိုင်တော့ ချေ ။ ပင်းယ ခေတ် မှတ်တိုင်များ ထို ခေတ် တွင် အခိုင်အမာ ရှိနေသော အရှင် ဒိဗ္ဗ စက် , ပ ရက္က မ ညီနောင် စ သော ( ခေတ် လူ တို့ အမြင် ဒဏ္ဍာရီ ဟု သာ နားလည် တတ်သော ) ပဋိ ပတ္တိ ဆိုင်ရာ ခေတ်ပြိုင် အရိယာ သူတော်ကောင်း ကြီး တို့၏ အခြေအနေ ။ ၂ ။ မဏိ အမတ်ကြီး မဉ္ဇူ သာ စ ဆရာတော် သော ပရိယတ္တိ ၊ ဆူး နယ်ပယ် တွင်း ပစ် ဆရာတော် မှ အာဇာနည် ( အရှင် ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးများ နာ ဂိ တ ) ၊ စ ၊ တု ထို ရင်္ဂ ပုဂ္ဂိုလ် ဗလ ကြီးများ ရေးသား ပြုစု ခဲ့သော ကျမ်း များ နှင့် ထို ကျမ်း များ၏ အ တိမ် အနက် ။ ၃ ။ ထို ခေတ် ပရိယတ် ပဋိ ပတ် စံချိန် ကို ပြသော ( ကျောက်စာ စ သော ) ခေတ်ပြိုင် ဥပမာ အခြား - တောင်တွင်း သာ သ နိ မင်း က မင်း ထောက် သီရိ ဇေ ဆ ဖွယ် ယ သူ များ ရ ဇနီးမောင်နှံ ။ က သက္ကရာဇ် ၈ ဝဝ - ပြည့် နှစ် ဆိုး ပုဂံ ခေတ်ပျက် ရွှေ စည်း ခုံ ကြီးတွင် အနောက်ဘက် ပိဋက ကျမ်းစာများ တက် နွယ် မ ချောင်း ပျောက် ကျောင်းတော်ကြီး မပျက် စေရန် ပညာရှိ ဆောက် များ နှင့် လှူ ၍ တိုင်ပင် ခေတ် ရေး ကူး စေ ၍ ကျမ်းစာများ ကို ပါ ပူဇော် ခဲ့ကြသည် ။ တက် နွယ် ချောင်း ကျောက်စာ ဟု ခေါ်သည် ။ ထို ကျောက်စာ ပါ ထေရဝါဒ ပိဋက ဆိုင်ရာ ကျမ်းစာများ စာရင်းကို ကြည့် ပါ လျှင် ယခုအခါ ပါဠိ ပညာရှင်များ ပင် မ ကြားဖူး သော ပါဠိ ကျမ်းစာ အများအပြား ပါဝင် နေသည်ကို နဝမ အကြိမ် ## PAGE 133 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၇၇ . တ ကျမ်း အံ့ များ တ သြ ကား တွေ့ရမည် ဆို ဖွယ်ရာ ဖြစ်၏ မရှိ ။ ။ ] သဒ္ဒါ ကျမ်း , ဆေး , ဗေဒင် စ သော ဂန္ထန္တရ ( အထွေထွေ ) . အဆင့် ဆင့် ခံ စစ် မှ ထိုးစစ် သို့ ကို ချန်လှပ် မြန်မာ ၍ ရာဇဝင် ပြည့် စုံ ကို ခေတ်မီ သော ရာဇဝင် လေ့လာ ဖော်ထုတ် လေ့လာချက် ကြ ရာ၌ တစ်ခု ဤ ၊ သာ သို့မဟုတ် သ နိ က ထောက် ရာဇဝင် ဆ ပညာရှင် ဖွယ် များ တစ် အားထားရာ ဦး ဖြစ်မလာ နိုင် ချေ ။ အ ဘ ယ့် ကြောင့် ဆိုသော် မြန်မာ တို့သည် ဗုဒ္ဓဝါဒ ကို ပင်မ , မှီခို နည်းပညာ ကြီး အဖြစ် အခိုင်အမာ ခံ ယူ၍ ထို အတွေးအခေါ် , ထို အမြင် အသိ ဖြင့် သာ ဤ ဘဝကို ယနေ့ ရပ်တည် ဤ အခြေအနေသို့ လာခဲ့ သော ရောက်အောင် လူမျိုး ဖြစ်လေသည် အခက်အခဲ ။ အမျိုးမျိုး ကြားမှ ရုန်းကန် ဝီရိယ ၍ ထေရဝါဒ နှင့် အသိဉာဏ် သာသနာ အ သမိုင်း မြော် အမြင်များ ကို ထူထောင် မှာ အံ့မခန်း ခဲ့ ကြသော ဖြစ်ပါ မြန်မာတို့၏ ပေသည် ။ ဇွဲ သတ္တိ , လုံ လ , ၁။ ဘိုးတော် မင်းတရားကြီး သည် တော စွန် အုံ ဖျား ပါ မကျန် အောင် ပိဋက ကျမ်းစာ များ မဟာယာန နှင့် အတူ ဝါဒ ရဟန်းတော်များ ကို အမြစ်ပြတ် ကို ရှင်းလင်း ပြည်တွင်း ပေးခဲ့ ပြည်ပသို့ ခြင်း ။ သာသနာပြု စေလွှတ် ၍ ၂။ မင်းတုန်းမင်း လာသော အချိန်၌ တရား ပဉ္စမ ကြီးသည် သင်္ဂါ တစ်ကမ္ဘာလုံး ယ နာ တင်၍ ဟ နယ်ချဲ့ န့် တား ဝါဒ ခဲ့ခြင်း များ ။ ကြီးစိုး လွှမ်း ဖိ ၃။ တစ်ကမ္ဘာလုံး သင်္ဂါ ယ နာ တင် ခဲ့ခြင်း ရုပ် ဝါဒ စ သည် ကြီး ဖိ ဖြင့် စီး ထေရဝါဒ လာ အံ့ သော သာသနာကို အချိန် မြန်မာ ခိုင်မာ တို့သည် စေ နိုင်ခဲ့ ဆဋ္ဌ ကြ လေသည် ။ အမျိုးမျိုးသော နောက်ဆုံး အယူဝါဒ ရလဒ် , အတွေးအခေါ် ကား အမျိုးမျိုးသော , နည်းပညာ လူမှုဒုက္ခ ဆေးစွမ်းကောင်း ၊ ထို ဒုက္ခ တို့မှ တို့ လွတ်မြောက် ဖြင့် ကုသ သော်လည်း ကြောင်း တစ်နေ့ မြန်မာတို့က တစ်ခြား ဖြ န့် လုံးပါးပါး ဝေ ပေး ငှ လိုက် နေသော နိုင်ခြင်း လူသားတိုင်းအတွက် ပင် တည်း ။ မြန်မာတို့၏ နောက်ဆုံး ဘုန်း ကံ သည် ဆေး ကြီးမား တော်ကြီး လေ စွာ့ ကို ။ မြန်မာတိုင်း မသိသော မြန်မာ မောဂ္ဂ လိ အ ပုတ္တ နာဂ တိ တံ ဿ သ ၊ ဉာဏ်တော် အရှင် သော ဖြင့် ဏ ၊ ချ အရှင် င့် မြော် ဥတ္တရ သိမြင် ၊ အရှင် ၍ သာသနာပြု သီလ ဗုဒ္ဓိ နှင့် တော် အ မူ ရှင်အရဟံ ခဲ့ ကြသော စ အရှင် သော ရဟန္တာ အရှင်မြတ် ကြီး တို့၏ ကျေးဇူး မေတ္တာ ကို ခံယူ ရသော အနော်ရထာ မင်း ကြီး၏ တာဝန်ကို ကျေးဇူးတော် လည်း ကြီးမား လှ ပေ စွာ ။ မြန်မာတို့ ကား နှယ် နှယ် ရ ရ မဟုတ် ။ သမိုင်း ပေး ထမ်းဆောင် နေကြသူများ သာ တည်း ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 134 ၇၈ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် သို့ရာတွင် ရဟန္တာ အရှင်မြတ် ကြီးများ နှင့် သာသနာ့ ဒါယကာ တော် အနော်ရထာ မင်းတရားကြီး တို့ မြင် လိုသော ထေရဝါဒ သာသနာတော် ကား များပြားလှသော တိမ်တိုက် တိမ် လိပ် တို့ အကြားတွင် ပြေးလွှား နေသော လမင်းကြီး ကဲ့သို့ လင်း ချည် တစ်ခါ မှိန် ချည် တစ် လှ ည့် ဖြစ်ခဲ့ ယင်းသို့ ရ လေ၏ လျှင် ။ မြန်မာနိုင်ငံ . သာသနာ သမိုင်းသည် ရှုပ်ထွေး ပွေ လိမ် နေ ခဲ့ရ သ ဖြင့် သမိုင်းပါမောက္ခ တော ရ အရည်းကြီးများ ၊ မြန်မာစာ ကို ရော ပါမောက္ခ ထွေး လျက် ကြီး တို့ “ ပင် အ ရ မျက်စိ ည ကင်္ဂ လည် မှ အ ကာ ရည်း တော ဖြစ်သည် ရ ရဟန်း ။ အရည်းကြီး ကောင်းများ တို့၏ နှင့် လယ်ယာ တက္ကသိုလ်များ ခုတ် ထွင် ပြန်လည်ဖော်ထုတ် စိုက်ပျိုးခြင်း မှာ ချီးကျူး သင့် ကြောင်း ဖွယ် ” ” ဖြစ်ကြောင်း ပညာပေး ၊ ရေးသား “ မြင်းစီး နေကြ လှံ ထိုး ရှာ ပွဲ လေ၏ ကျောင်း ။ ထို့ကြောင့် လည်း အကြားအမြင် ရ နိုင်ငံခြား ပညာရှင် အချို့က “ ယနေ့ ကျောင်း သင် စာအုပ်ထဲက ရာဇဝင်များ သည် တ က ယ့် ဖြစ်ရပ်မှန် နှင့် ကြည့် လျှင် ရယ်ရွှင်ဖွယ် ” ဖြစ်ကြောင်း ပြောဆို အိန္ဒိယ ကြ လေသည် ကျောက်စာ ။ ပညာရှိ ကြီး “ ဂျေ ၊ အိပ် ချ် မာရှယ် ” တို့ မှစ၍ မြန်မာ တို့သည် အိန္ဒိယ , သီဟိုဠ် သာသနာ အပြတ် အစ် , အကျပ်အတည်း ကာလတွင် တစ်ခုတည်းသော ခံတပ် ကြီး အဖြစ် ရပ်တည် လျက် အရှေ့ဘက် ကမ္ဘာတွင် အိန္ဒိယ , တရုတ် နိုင်ငံကြီး များကို ပင် ကျော်လွှား ချီးကျူး ခဲ့ ကြ ကာ ရ၏ ယဉ်ကျေးမှု ။ မြန်မာတို့ သာ ဦး ထိုကဲ့သို့ ဆောင် စံပြ မ နိုင်ငံ ရပ်တည် ငယ် ခဲ့သော် တစ်ခု ယနေ့ အဖြစ် ထေရဝါဒ ရပ်တည် ခဲ့ကြောင်း သာသနာ သိုက် ကြီးသည် အခြား တစ်နေရာ ရာ၌ မှေး မှိန် စွာ သာ ရှိ ပေ ရာ သည် ။ အရှင် မဟာ မောဂ္ဂ လိ ပုတ္တ တိ ဿ ၏ အ နာဂ တံ သ ဉာဏ်တော် နှင့် မြန်မာတို့၏ ဘုန်း ကံ အစွမ်း ကို ခန့် မှန်း နိုင် လေသည် ။ သို့ရာတွင် “ မြန်မာ ဆိုသည်ကို သေး သေး ကလေး ဖြစ်အောင် ' လီ ဆယ် ကြသော အနောက်တိုင်း အဆက်ဆက် မှ သော လာ တ သည့် ပ ည့် ရှေးဟောင်း တို့ ကား မ ပညာရှင် ရိုးသား သော အချို့ ဆရာ့ နှင့် ရာဇဝင် ဆရာကြီး ဆရာ တို့၏ အချို့ ရည်ရွယ်ချက် ၊ ၎င်းတို့၏ ၊ ထင်ရာမြင်ရာ သာ သ နိ က ဆိုင်ရာ ပညာပေး ပြ ဆိုပြီး ရေးသား ကွယ်ဝှက် လျက် သည့် ရှိရာ သဘာဝ ထို သဘာဝ ဝတ္ထုများ များကို ကို နားလည် မ ဆင်ခြင် ထား နိုင်ကြ နှင့် သ ဖြင့် သော ခေတ် လူ တို့ ပင် သီး သန့် လိုက်စား နေကြသော သမိုင်းရာဇဝင် ပညာရှင် ကြီးများ ကို ပုံ ၍ ယုံ စား အားကိုး လို သော်လည်း အား မ ကိုး ရဲ အောင် ရှိကြ ရသည် ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 135 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၉ ဈာန် အဘိ ညာဉ် ရ အညာ တ ကုဏ္ဍည်း မထေရ် ပုဂံ ၊ ပင်းယ ခေတ်ပျက် ကာလ ကြီး ကား ထိုသို ့ သော ပါမောက္ခ ကြီးများ ပင် နား ယောင် ဖွယ်ရာ မဟာယာန နှင့် ထေရဝါဒ ရှုပ်ထွေး ပွေ လိမ် သော ကာလ ဖြစ်၍ ခွဲခြား ရှုမြင် တတ် ရန် မလွယ်ကူ လှ ချေ ။ မည်သို့ ဖြစ်စေ တိုင်းပြည် အ လုံး က စ ဉ့် က လျား ဖြစ်၍ သာသနာတော် ဝန်ထမ်းတို့ ထောက် ပါ လျှင် ပရမ်းပတာ မျက်မြင် ရှိနေ အ ရ စဉ်မှာ မ စည်ကား ပင် ဈာန် လှ အဘိ သော်လည်း ညာဉ် ရ ဓမ္မ ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ အင်အား ကား ရှိနေသေးသည် ကြီးမား ခိုင်မာစွာ ကို အခြေစိုက် ထား ပြီ ကို သိသာ လှ ပေသည် ။ သက္ကရာဇ် ခုနစ် ရာ ပတ်ဝန်းကျင် ၌ တောရကျောင်း အများအပြား ရှိသည် မှာ မြင်းမူ အ မြင့် - အ နိ မ့် ) စ သော ဒေသများ ဖြစ်၏ ။ ထို စဉ် က တော ရ နေသော ဘုန်းကြီး ကို တော မြတ် ကြီး ” ဟု ခေါ်ဆို ကြကြောင်း ထို ခေတ် ကျောက်စာ များ အ ရ သိ ရ၏ ။ တစ်ပါး သက္ကရာဇ် ၏ အကြောင်းမှာ ၇၃၃- ခုနှစ် စိတ်ဝင်စားဖွယ် ထိုး အ မြင့် ကောင်းလှသည် မင်း ရဲ ကျောင်း ။ ထို ကျောက်စာ တော မြတ် ပါ ကြီး၏ တော အမည်မှာ မြတ် ကြီး အညာ ကြောင်း တ ကုဏ္ဍည်း ကျောက်စာ ' ( ၌ အညာ အတိအလင်း တ ကောဏ္ဍ ရေးသား ည ) မထေရ် ပါရှိသည် ဖြစ်၏ ။ ။ ဈာန် လောကီ အဘိ ဈာန် ညာဉ် အဘိ ရ ရုံ မျှ ညာဉ် မ က လာ ကုတ္တ ရာ အင်အား များကို ပါ တွေ့မြင် ရ သ ဖြင့် အရိယာ ပုဂ္ဂိုလ်ကြီး ဖြစ်သည်ဟုလည်း ဆို နိုင် လေသည် ။ ထို အရှင်မြတ် ကြီး၏ အကြောင်းကို ကျောက်စာ ၌ အောက်ပါအတိုင်း ရေးထိုး ထား ၏ ။ အလွန် “ လောကီ ဖု ရား မြတ်စွာ ဈာန် ရပြီး သာသနာ ကျေးဇူး ဝှိုက် အ ကြီးသော ကျင့် သီတင်း ဖုန်း မြတ် သည်းခံခြင်း ကြီး စွာ အညာ နှင့် ပြည့် တ စုံ ကုဏ္ဍည်း စွာ သော မည်သော မဟာ ထေရ် သည် ကား ကြံ တူ မည်သော ပြည်၏ တောင် မျက်နှာ ရွာ နှင့် မ ကပ် ၊ တော ၏အ ရပ် သစ်ပင် ရင်း ၌ စမ္မ ခဏ် ( သား ရေ အ ခင်း ) ခင်း ၍ သံ သပိတ် ကို ရှေ့ တည် လျက် ဘာဝနာ မူ ၍ ( တရား ထိုင် ၍ ) နေစဉ် လျှင် တော ဆင်ပေါက် မြင် ၍ နှာ မောင်း မိုး လျက် တော သံ ဟိန်း ၍ ပြေး ခုတ် လတ် တေး ။ “ မဟာ ထေရ် ၏ ထံ ရောက် လတ် သော် သတ် အံ့ မတ္တ သစ် ခက် ချိုး ၍ ရှိခိုး ပူဇော် ပြီးသော် “ ဤ အကြောင်းကို လက်ျာ ပတ်လည် တံ ငါတို့ ၍ သွားခဲ့ မြင် ၍ ။ လေးသောင်း ( ထွက်သွား ၏ သူ ။ ) ကြီး သုဝဏ္ဏ ပ ကြံ အား ( ပြော ) “ ကြား မြတ်စွာ ပ သခင် လေ၏ ၊ ။ အ အမတ်ကြီး တီ ( အ ဘယ် လည်း ) အရပ် ဘုန်း သို့ မြတ် သွား ကြီး အံ့ စွာ သ အ နှေး ” ထံ ဟု လာ၍ မေး ရ ..... ကား - နေ ထို ဝ “ သည် ဖုန်း ) ဟူ ကြီးသော ပေ ရ ကား အမတ်ကြီး သင် ခမ်း ပြု ၊ ပေ ဤ ခဲ့ ။ ပြည် ( ကျောင်းဆောက် နှိုက် မှီ ၍ ဆွမ်းခံ လှူ လေ၏ စံ ။ သော ) ( ” ကျောက်စာ ( ဆွမ်းခံ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 136 CO ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ကောက်နုတ်ချက် ၊ ) မ ပျက်စီး ဤကား သော သူတော်ကောင်းတရား ခေတ် ကြီး မည်သို့ပင် ဆိုး ၏ ရွား သာဓက ပျက်စီး နေသော်လည်း တစ်ရပ် ပေ တည်း မည် ။ သည့် အခါ မျှ ( သ တဉ္စ ဓမ္မော န ဇ ရံ ဥပေ တိ - = မဟာ သုတ သော မ ဇာတ် ။ ) ## PAGE 137 ဘုရား ပွ င့် ရာ အိန္ဒိယ နိုင်ငံ၌ အ ဘ ယ့် ကြောင့် သာသနာ ကွယ် ပျောက် ခဲ့ရ သနည်း ရာဟုလာ သံ ကိစ္စည်း ဤနေရာ၌ ဘုရား ပွ င့် တော် မူ ရာ အိန္ဒိယ နိုင်ငံ၌ ဗုဒ္ဓသာသနာ ကွယ် ပျောက် ခဲ့ရ ပုံ အကြောင်း ထို အကြောင်းကို သည် စိတ်ဝင်စားဖွယ် ကျွန်ုပ်တို့ ကောင်း ရေးသားခြင်း လှ ၏ ။ ထက် သင်ခန်းစာ အိန္ဒိယ ယူ သား ဖွယ် တို့ လည်း ကိုယ်တိုင် ကောင်း ရေးသား လှ ၏ ။ ဝန်ခံခြင်း က ပို၍ လျော် ၏ ။ ခိုင်မာ ၏ ။ ထို့ကြောင့် နာမည်ကျော် စာရေးဆရာကြီး ရာဟုလာ သံ ကိစ္စည်း ၏ ဆောင်းပါးကို မူရင်းစာသား အတိုင်း အကျဉ်း ချုပ် ၍ ဖော်ပြပါ အံ ့ ။ ( ထို ဆောင်းပါး မူရင်းမှာ ၁၉၇၃ ခု ၊ စက်တင်ဘာလ ထုတ် အိန္ဒိယ ပြည် မှ မဟာဗောဓိ ဂျာနယ် အမှတ် ၈၁ ၊၉ ၌ ပါ ရှိ၍ ကမ္ဘာ့ ဗုဒ္ဓတက္ကသိုလ် သုတေသန အရာရှိ ဦး ဟန် ဌေး က မြန်မာပြန် ပါသည် ။ ) “ မြတ်စွာဘုရား ပရိနိဗ္ဗာန် ပြု ပြီးနောက် အ နှစ်တစ်ရာ ကြာသောအခါ ဝဇ္ဇီ တိုင်း သား ရဟန်း များသည် ဝိ နည်းဥပဒေ ကို ရိုသေစွာ မလိုက်နာ ကြတော့ ဘဲ ရွှေ , ငွေ နှင့် သေ ရည် သေ ရက် အပ် သည် စ သည် ဖြင့် အဓမ္မ တရား ဆယ်ပါး ကို တီထွင် ပြုလုပ်လာ ကြ၏ ။ လူ နှင့် နီးစပ် ရန် ဝိနည်း ကို ပြန်လည် ပြင်ဆင် လို ကြ၏ ။ မထေရ် ကြီးများ က ဝိနည်း ဒေသနာ သည် အာဏာ ဒေသနာတော် ဖြစ်၍ တိတိကျကျ လိုက်နာရမည် ဟု ကြေ ညာ ခဲ့ ကြ၏ ။ အကြီးအကျယ် ငြင်း ခုန် ကြ၏ ။ စိတ် ငမ်း ကွဲ ကြ၏ ။ ထို့ကြောင့် ဝေ သာ လီ ပြည်၌ ကာ လာသော က မင်း ကို အမှီသဟဲ ပြု၍ ဒုတိယ သင်္ဂါ ယ နာ တင် ကြ ပြီးလျှင် အဓမ္မ တရား များကို ပယ်ဖျက် ခဲ့ ကြ ရသည် ။ တိတိကျကျ ပြတ်ပြတ်သားသား ဆုံး ဖြတ်၍ ဝိနည်း လေးစားသော ယင်း မထေရ် ကြီးများ ကို ထေရဝါဒ မဟာ သံ ဃိ ဂိုဏ်း က ဂိုဏ်း ဟု လည်းကောင်း ဟု လည်းကောင်း ၊ အဓမ္မ ခေါ် ဝတ္ထု တွင် ခဲ့ ဆယ်ပါး ကြ၏ ။ တီထွင် မဟာ သံ သော ဃိ က ဂိုဏ်း သံဃာများကို ကလည်း သီးခြား သင်္ဂါ ယ နာ တင် ကြ ပြန်သည် ။ ဒုတိယ သင်္ဂါ ယ နာ ခေတ် မှစ၍ တတိယ သင်္ဂါ ယ နာ ခေတ် ( အ သော က မင်း ခေတ် ) အထိ ၁၂၅ နှစ်အတွင်း ထေရဝါဒ မှ တစ်ဆ ယ့် နှစ် ဂိုဏ်း ၊ မဟာ သံ ဃိ က မှ ခြောက် ဂိုဏ်း အသီးသီး ကွဲ ထွက် ကြ၏ ။ ထိုအခါ ဗုဒ္ဓဘာသာ အမည်ခံ ဂိုဏ်း များ က “ မြတ်စွာဘုရားကို ထာဝရဘုရား ၊ ထာဝရ ဘုံ ” စ သည် ဖြင့် အတွေးအခေါ် တရား သစ်များကို ဖန်တီး လာ ကြ ကုန် ၏ ။ ထို့ကြောင့် မဟာ မောဂ္ဂ လိ ပုတ္တ တိ ဿ စ သော မထေရ် ကြီး တို့သည် ပါ ဋ လိ ပုတ် နေပြည်တော်၌ အ သော က မင်း ကို မှီ ၍ တတိယ သင်္ဂါ ယ နာ တင် ကြ ရသည် ။ မူရင်း တရားတော်ကို မလိုက်နာ ချင် သော သံဃာ များကလည်း သီးခြား သုတ် ၊ ဝိနည်း ၊ အဘိဓမ္မာ တို့ကို တီထွင် ၍ သီးခြား သင်္ဂါ ယ နာ တင် ကြ ပြန် ၏ ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 138 ၈၂ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် အယူဝါဒ အ ကျင့် သိက္ခာ ၌ အလွန်အမင်း ကွဲပြား ခြားနား ကြ လေပြီ ။ အ သော က မင်း ၏ နောက် ကာလ ၌ အိန္ဒိယ ပြည်တွင် လူမျိုး အသီးသီး ၊ မင်းဆက် အမျိုးမျိုး ဝင်ရောက်လာ ကြ ရာ ဆုံ ဂ မင်းဆက် ပု ရှ မိ တြ မင်း လက်ထက်တွင် ဗုဒ္ဓသာသနာတော် များစွာ ဆုတ်ယုတ် ၏ ။ ဗြာဟ္မ ဏ ဘာသာ ကို စာပေ သစ်များ ဖြင့် ပြန်လည် အ မွှမ်း တင်ခဲ့သည် ။ ဗုဒ္ဓဘာသာ အမည်ခံ သဗ္ဗတ္ထိ ဝါဒ ဂိုဏ်း လည်း ကျမ်းစာ အမျိုးမျိုး ရေးသား ၍ အချင်းချင်း အငြင်းပွား ကြ ရာ ဂျ လန် ဒ ရ မြို့ ( ကသ္မီ ယ ) ၌ က နိ သျှ က မင်းကြီး နှင့် ဝ သု မိတ္တ ၊ အ ဿ ဃော သ မထေရ် ကြီး တို့ ဦး စီး ၍ သင်္ဂါ ယ နာ တင်ခဲ့ ကြ ပြန်သည် ။ ထိုအခါ ဝိ ဘာ သျှာ ခေါ် ( မဟာယာန ) အဋ္ဌကထာ ကြီး သုံး ကျမ်း ကို ပြုစု ၍ ဝိ ဘာ သျှာ ဂိုဏ်း ဟု ကွဲပြား ခဲ့ ၏ ။ ၁- ဟိ န ယာ န ( အ ရ ဟတ္တ ယာ န ၊ သာဝက ယာ န ) ၊ ၂- ၃- ပစ္စေ ဗုဒ္ဓ ယာ က ဗုဒ္ဓ န ယာ ( မဟာယာန န နှင့် ၊ ဗောဓိ သတ္တ လမ်း စဉ် ) ဟု လမ်း သုံး သွယ် တီထွင် ကြ ကုန် ၏ ။ ခရစ် ( ၁ ) ရာစု ၊ ( ၂ ) ရာစုတွင် ဟိ န ယာ န ကို ကျဉ်း မြောင်း ယုတ် ညံ့ သည်ဟု ရှုတ်ချ ကာ လူကြိုက်များ ရဟန္တာ လာစေရန် ကို အ ထင် ပညာ သေး ပါ လာ ရ မိတာ ကြ၏ စ ။ သာ ၎င်းတို့၏ သုတ္တန် ကြီးများ ယူဆ ချက်များကို ကို ဘုရားဟော သြ ဖြစ်လေ ဇာ တက် ဟန် ၍ ဘုရား အမည်ကို သုံး၍ ရေးသား ကြ၏ ။ ( ၂ ) ရာစု ၊ ( ၃ ) ရာစု တွင် မဟာယာန ဂိုဏ်း ဝါဒ ကို အတိအလင်း ရေးသား လာကြသည် ။ များပြားလှသော ဗောဓိ သတ္တ ဘုရား များကိုလည်း တီထွင် ပရိနိဗ္ဗာန် လာ ကြ၏ စံ ။ ပြီး နှစ် ၅၀၀-၆၀၀ တွင် သုတ္တန် သစ် ၊ အဘိဓမ္မာ သစ် တို့ကို ရဲရဲဝံ့ဝံ့ ကြီး ရေးသား ၍ ပင် ရင်း မူလ သာသနာ နှင့် ခြား ကွာ ခဲ့ကြသည် ။ ထို့နောက် အိန္ဒိယ တောင်ပိုင်း ဝိ ဒါ တ နိုင်ငံ၌ နာ ဂဇ္ဇု န ခေါ် အဘိဓမ္မာ ဆရာကြီး က မဇ္ဈိ မိ က ( သုည ဝါဒ ) ဂိုဏ်းကြီး ကို တည်ထောင် ၏ ။ လောဂျစ် နည်း ၊ ဒိုင် ယာ လက် တစ်နည်း အ ရ ပဋိစ္စ သ မုပ္ပာဒ် ဆန်ဆန် ဝါဒ သစ် ဖန်တီးခဲ့သည် ။ ထို့နောက် နှစ်ပေါင်း ၂၀ ဝ - အကြာ ဝိ ဘာ သျှာ ဝါဒ ကို ပယ် ၍ ပါဠိတော် ( မဟာ ယာ န သုတ္တန် များ ) ကို သာ ခံယူ သော သုတ္တန္တိ က ဂုဏ်း ဟု တစ် စဉ် ထောင် ကြ ပြန် ၏ ။ ဤ ဂိုဏ်း ၌ အထင်ရှားဆုံး ခေါင်းဆောင် မှာ အေ ဒီ ၄၀၀- ရာစုတွင် ပေါ်ထွန်း သော ဝ သု ဗန္ဓု နှင့် ဖြစ်၏ ဝိ ။ ညာ ထို ဏ ဂိုဏ်း ဝါဒ မှ ( နာမ် ယုတ္တိဗေဒ အဓိက ဝါဒ ( ) လောဂျစ် ဂိုဏ်း ) ကို ဗုဒ္ဓဘာသာ တည်ထောင်သူ ဂိုဏ်းကြီး ၎င်း၏ ခွဲခြား ညီတော် ကာ ဒိ သာ အ သင်္ဂ နာဂ တို့ နှင့် ဓမ္မ ကိတ္တိ တို့ ပေါ်ထွန်း လာ ကြ ရာ ဘာသာ တွင်း ဘာသာ ပ အ ငြင်း အ ခုန် များ များပြားလာ ခဲ့သည် ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 139 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၈၃ ဗုဒ္ဓနေ ရာ နတ်ဘုရား များ ရောက် မဇ္ဈိ မိ က ခရစ်တော် ဟူသော ပေါ် ဖီ လို ပြီး ဆို ၄၀၀- ဖီ ရာစုတွင် ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေ ဂိုဏ်းကြီး ဘာ သို့ က ၊ သုတ္တန္တိ လေး ဂိုဏ်း က ၊ ဝိ ညာ ပေါ်ထွန်း ဏ ( ယော လျက် ဂါ ရှိ၏ စာ ရ ) ။ ဗြာဟ္မ ဏ များ နှင့် အတွေးအခေါ် တိုက်ပွဲ ဆင်နွှဲ ခဲ့ ကြ လေ၏ ။ ပါဠိစာပေ ဤ များ ရာစုနှစ် လုံးဝ တွင် အိန္ဒိယ၌ ဆိတ် သုဉ်း ပင် ရ ရင်း လေပြီ မူလ ။ ဗုဒ္ဓသာသနာ “ ဗုဒ္ဓ၏ ပင် ဖြစ်သော ရင်း ထေရဝါဒ မူ မှန် တရားတော် နှင့် ထေရဝါဒ ကား အဘယ်နည်း ” ဟု သိမြင် ရန် ခက်ခဲ သွား လေတော့ ၏ ။ ဗောဓိ သတ္တ ကို ပင် ဘုရား အဖြစ် ပြောင် လဲ ကိုးကွယ် လာ ကြ၏ ။ မဟာယာန ကဗျာ ဆရာကြီး များသည် ဗောဓိ သတ္တ ကို ကိုးကွယ် ပူဇော် ရန် ၊ မဟာယာန သာလျှင် နိဗ္ဗာန် ရောက် ကြောင်း တရား အဖြစ် ပြရန် သုတ္တ ၊ ကဗျာ ၊ စ ရိ တ စာပေ အမျိုးမျိုး ကို ရေးသား လာ ကြ၏ ။ ဤ ၄၀၀- စု ၅၀၀- စု တွင် သတ္တဝါအားလုံး ဗောဓိ သတ္တ ချည်း ဟု လည်းကောင်း ၊ လူတိုင်း ( ရဟန္တာ အပါအဝင် ) သမ္မာ သမ္ဗုဒ္ဓ ဖြစ်ရမည်ဟု လည်းကောင်း ကြေ ညာ ကြ လေသည် ။ ဘုရား ထက် ဘုရာ လောင် ကို ကို အ သား ပေ ‘ လာ ကြ ပြန် ၏ ။ ဘုရား လောင် မှာ လည် အရိမေတ္တယျ ´ အ လောင် · သာမက အသစ်အသစ် ဖြစ်သော အ ဝ လော ကိ တေ သွ ရ ၊ မဉ္ဇူ သ ရီ ၊ ဝ ရ ပဏ္ဏိ စ သော နတ်ဘုရား များကို တီထွင် လာ ကြ ရာ နောက်ဆုံးတွင် လူတိုင်း ဘုရား ၊ ဘုရားလောင်း ဖြစ်ရန် ခဲ ယဉ်း ကြောင် . ဝန်ခံ သော အား ဖြင့် ကောင် ကင် ဘုံ ရှိ ဘုရားလောင်း ကို သာ ကို ကိုးကွယ် · ကွယ် ပ ရန် , သ ညွှန်ကြား လာ ကြ ရ ကုန် ပြန်သည် ၏ ။ အစစ်အမှန် ။ အိန္ဒိယတွင် ကွယ် နေရာအနှံ့ လေပြီ ။ ဗောဓိ ( ပုဂံ နတ် သတ္တ ကို လှောင် နတ်ဘုရား ကျောင်း အသွင် သတိ ရ ဖွယ် ။ ) အကျဉ်း ချုံး ရာ မှ အင်း ဖြစ်လာ မဟာယာန တို့သည် ( ၉ ) ရာစု မှသည် ( ၁၂ ) ရာစု အတွင်း မန္တ ရ ယာ န မန္တန် ဂိုဏ်းကြီး ကို တည်ထောင် လာ ကြ ပြန် ၏ ။ ပညာ ပါ ရ မိတာ ၊ သဒ္ဓမ္မ ပုဏ္ဍ ရိ က စ သော မဟာယာန သုတ္တန် ကြီးများ သည် အလွန် ရှည်လျား ရှုပ်ထွေး လွန်း သ ဖြင့် အကျဉ်း ချုပ် ဂါထာများ ရေး ၍ ဓာ ရ ဏီ ခေါ် နှုတ် ငုံ ဆောင် ရွတ်ဆို ကြ ကုန် ၏ ။ ( နောက် အ စ ဂါထာ ၊ အ ဆုံး ဂါထာ လောက် သာ ရွတ် ခြင်း ၊ နောက် သံ ၊ ဂုံ ၊ ပ ၊ မ ကဲ့သို့ အတိုကောက် ရွတ် ခြင်း ၊ ထိုမှ မ ရွတ် တော့ဘဲ စာရွက် တွင် ရေး ၍ ပြာ ချ မျို ခြင်းများ ဖြစ်လာ ရသည် ။ ) ဂါထာ မန္တန် ရွတ် ခြင်း ၊ ပုတီးစိပ် ခြင်း ၊ ဆုတောင်း ပုံ ပါ သော စက်ဝိုင်း ဘီး များ လှ ည့် ပေးခြင်း တို့ကို အထူး အသားပေး ခဲ့ကြသည် ။ ( ၅ ) ရာစုနှစ် နောက်ပိုင်း မှစ၍ တရုတ် တိဗက် , စ သည် သို့ ပြ န့် ပွား သွား ၏ ။ သုတ္တန် ကြီး များကိုလည်း ဘုရား အဖြစ် ကိုးကွယ် လာ ကြ ပြီးလျှင် “ ပညာ ပါ ရ မိတာ ရုပ်တု ' စ သည် ဖြင့် ထု လုပ် ကိုးကွယ် ကြသည် ။ ## PAGE 140 50 ၈၄ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် သင်္ကန်း ဝတ် ဝိဇ္ဇာ နှင့် အောက်လမ်း ဘုန်းကြီး ဂိုဏ်း စတင် ပုံ ( ၅ ) ရာစု နောက်ပိုင်း မှစ၍ ဘုရင် နှင့် သူဌေး များ ကိုးကွယ် ၍ ခမ်းနားသော ကျောင်း များ ဆောက်လုပ် လှူ ပြီးလျှင် အလှူအတန်း ရက် ရော လာ ကြ ရာ အရည်အချင်း မ မီ သော အ ညံ့ စား ပုဂ္ဂိုလ်များ လည်း သာသနာ့ ဘောင် သို့ ဝင်ရောက် လာကြသည် ။ ၎င်း အ ညံ့ စား ရဟန်းတို့ သာ အားကောင်း လာ သောအခါ ဝိနည်း ကို ပေါ့ပေါ့ တန်တန် လုပ် ပစ် ကြ၏ ။ ဂန္ထ ဓု ရ ၊ ဝိပဿနာ ဓု ရ ကို မလိုက်နာ ကြ ။ စား ကာ သောက် ကာ နေ လာ ကြ၏ ။ ထို ရဟန်း မျိုး တို့ က ပင် သုတ္တန် ကို ပြင်ဆင်ခြင်း ၊ တန္တ စာပေ တို့ကို ရေးသားခြင်း များ ပြုလုပ်ကြသည် ။ မန္တန် စုပ် ခြင်း ၊ အင်း ချ ခြင်း ၊ မှော်ဝင် ခြင်း ၊ ဆေးကု ခြင်း ၊ ဗေဒင် ဟော ခြင်း ၊ နက္ခတ် ကြည့် ခြင်း စ သော လောကီ အလုပ် တို့ကို သာ အကြီးအကျယ် ပြုလုပ်လာကြသည် ။ လူထု ကိုလည်း လျှို့ဝှက် သိပ် သည်း စွာ စည်းရုံး သိမ်းသွင်း ကြ လေသည် ။ မဟာယာန ဓမ္မစကြာ အတွက် သည် ဖြစ်၍ သာဝက ၊ မဟာယာန ယာ န အတွက် ဖြင့် ၊ လည်း ရာဇ ဂြိုဟ် အလွန် ၌ ဟော ဉာဏ် သည့် ထက် တရား သူတို့ များသည် အတွက် မလုံလောက် သေးသော ကြောင့် ဓ ည က တ က နယ်၌ ဝိဇ္ဇာ ယာ န ( ဝ ဇိ ရ ယာ န ) တရား ကို ´ ဘုရား ဟော ခဲ့ရသည် ဟု ကြံ ဖန် ဝါဒ ဖြ န့် ကြ ကုန် ၏ ( ၉ ) ရာစု သို့ ရောက်သောအခါ မူလ မဟာယာန တို့သည် ဝ ဇိ ရ ယာ န ( မန္တန် ) ဂိုဏ်းကြီး ကို မ တားဆီးနိုင် ကြတော့ ချေ ။ ( ဗုဒ္ဓဘာသာ အမည်ခံ မဟာယာန ဂိုဏ်း ကွဲ တစ်ခုဖြစ်သော ) ဝ ဇိ ရ ယာ န ဂိုဏ်း သည် လူပြိန်းကြိုက် လျှို့ဝှက် လုပ်ငန်း ဣဒ္ဓိ ပါဒ် လုပ်ငန်းများကို လုပ်ခဲ့ ကြ၏ ။ ဥပမာ - ဘူး သွင်း ခြင်း ၊ နားမလည် သော စကား သုံး ခြင်း ၊ အဂ္ဂိ ရတ် ထိုး ခြင်း ၊ ဆေး စီရင် ခြင်း ၊ အင်း ချ ခြင်း ၊ ဂု သျှ မန္တ ၊ စက္က သမ္ဘဝ ၊ ဂု ဠ မန္တန် စသည်တို့ကို သီးခြား ဆွဲဆောင် ရေးသားပြီး ကြ လေ၏ သမထ ။ စိတ် ညှို့ မှော် ခြင်း သွင်း ၊ ခြင်း သမထ နှင့် သိဒ္ဓိ အာရုံ များကို ပြုခြင်း ပြ များ ကာ ပို၍ လူ ပြိန်း ခေတ်စားလာ များအား သိမ်းသွင်း ၏ ။ မူလ ပင်မ သာသနာတော်ကို မှေး မှိန် စေသည် သာမက မဟာယာန ဂိုဏ် များကို ပင် ဝ ဇိ ရ ယာ န ပုံစံ သို့ ပြောင်းလဲ ပစ် ခဲ့ ကြ လေသည် ။ ပန်း ဦး လွှတ် ခြင်း ၊ အဘိ သိက် ခံ ခြင်း ၊ ရွှေငွေ ခံ ခြင်း စ သော ကိုယ်ကျိုးရှာ ကာမဂုဏ် ခံစားမှုများ ၊ အတ္တ ကိ လ မ ထ ကျင့် ခြင်း ၊ သိဒ္ဓိ ကိစ္စ တို့ကို လုံး ပမ်း ၍ ( ၁၂ ) ရာစုတွင် ကာမဂုဏ် ဖောက်ပြန် မှု ၊ တန်း ခိုး အလွဲသုံးစားမှု တို့ ကြောင့် ( ၈ တဖြည်းဖြည်း ) ရာစု ၊ ( ၉ ) ရာစုတွင် သိက္ခာကျ နာ ဠန္ဒာ လေတော့ တက္ကသိုလ် ၏ ။ ၊ ဝိ ကြ မ သီလ တက္ကသိုလ် စသည်တို့ က ပင် ဝ ဇိ ရ ယာ န လမ်း စဉ် များကို သင်ကြား ခဲ့ ကြ၏ ။ ထို မှတစ်ဆင့် နတ် ဝင် နတ် ပူး ခြင်း ၊ စုန်း ၊ က ဝေ ၊ တန္တရ တစ္ဆေ ( ယာ န အောက်လမ်း ဝါဒီ တို့သည် ) ပညာ ဗောဓိ တို့ကို သတ္တ ပါ ရုပ်တု ပူးတွဲ များ လေ့လာ အမျိုးမျိုး ကြ ပြန် ထု ၏ ။ လုပ် ကိုးကွယ် ကြ ၍ ကြောက်မက်ဖွယ် ဗုဒ္ဓဘာသာ အမည်ခံပြီး ပုံများကို ဝိဇ္ဇာ ပင် ထု ၊ ဇော်ဂျီ လုပ် ကိုးကွယ် ၊ ဝ လာ သီ ကြီး ကြ၏ သံ ။ ၄ ( ၈ ယောက် ) ရာစု မှ ( ပေါ်ထွန်း ၁၀ ) ရာစု အတွင်း လာ ကာ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 141 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၈၅ ဝိဇ္ဇာ ဂိုဏ်း ပညာရပ် တို့ကို ထူ ထောင်၍ သိမ်းသွင်း ခဲ့ကြသည် ။ ထင်ရှားသော ဂိုဏ်း ဆရာကြီး များမှာ ဆရ သာ ပါ ဆရာကြီး ( ဆရာ ပ ဆရ ဟုလည်း ခေါ် ၏ ။ ) ဓမ္မ ရူပ ဆရာကြီး ၊ ဂူ ဓ ရူပ ဆရာကြီး မန္တန် စုပ် ခြင်း ၊ သမ္ဘဝ ၊ သုသာန် ဆရာကြီး ၌ နေခြင်း စသည်တို့ ၊ အရိုး ခွံ ဖြစ်ကြ ကို သုံး ၍ ခြင်း အဝတ် ၊ ဆေးဝါး စုတ် စီရင် ဝတ် ခြင်း ခြင်း ၊ စ အဂ္ဂိ သည် ရတ် ဖြင့် ထိုး ထူးထူး ခြင်း ၊ ဆန်းဆန်း လုပ် ကြ၏ ။ အလုပ် လျှို့ဝှက် တို့ကို သိဒ္ဓိ လုပ် တန်း ကြ၏ ခိုး များကို ။ သေ ရည် ပြ ကာ သောက်ခြင်း လျှို့ဝှက် ၊ ဆရာ ပန်း ဦး ( မစ် လွှတ် စ တစ် ခြင်း ) တို့ကိုလည်း ပုဂ္ဂိုလ် ထူး ကြီးများ အိန္ဒိယ ဟု ပင် ပြည်တွင် ခေါ် တွင် ခဲ့ကြသည် သာသနာ ။ မှေး မှိန် လာသော ခေတ် ၌ သူဌေး သူ ကြွယ် နှင့် ရှင်ဘုရင် များ လုံခြုံရေး က ပင် ၊ ထို ဘေး လူ ရန်ကင်း ထူး ကြီးများ ရေးအတွက် ကို ချီး ပင် မြှောက် ထို လူ ကိုးကွယ် ထူး လူ ဆန်း လာ ကြ၏ ကြီး များ၏ ။ တိုင်းပြည် တန္တရ အေးချမ်း ၊ မန္တ ရ ၊ ဝိဇ္ဇာ ရေး ၊ ယာ န အ ဝိနည်း တတ် တို့ကို တော် နှင့် ရှင်ဘုရင် အ ညီ နေထိုင်ကြသော များ ကိုယ်တိုင် ရဟန်း များစွာ ကောင်းများ အသုံးပြု ဆင်းရဲ ခဲ့ ကြ၏ ငြို ။ ငြင် ကာ အင်အား နည်း သည် ရဟန်း ထက် တို့၌ နည်းပါးသွား အတွင်း သာသနာ ကြ ရတော့ ပျော့ ၏ ။ ညံ့ အားနည်း လာ သောအခါ အချို့ ရဟန်း များ ဝိဇ္ဇာ ကျင့် ( ၁၁ စဉ် ) များ ရာစု ဆီသို့ သို့ ရောက်သောအခါ အာရုံစိုက် သွား အိန္ဒိယ ကြသည် ပြည်၌ ။ လူ့ များ စု သည် အ ယူ သည်း မှု ၊ အုပ်စု . ကွဲ ၍ ငြင်း ခုန် မှုများ များပြားလာ ၏ ။ ရဟန်း များလည်း ပစ္စည်း စု ခြင်း ၊ ရောင်းဝယ်ခြင်း ဖြင့် ပို၍ အ ကျင့် ပျက် လာ ကြ၏ ။ ဝိဇ္ဇာ တွေ ညံ့ ခံ ၍ ပုဂံသို့ ပြေး လာ ကြ ပုံ လူမျိုး ခြား တာက် များသည် ( ယူ ရက် ) ခမ်းနား လူမျိုး ၍ ၊ ကြွယ်ဝ မွန် ဂို လ ချမ်းသာ လူမျိုး အာ သော ဖ ရဟန်းတော် ဂ နု လူမျိုး စ ကျောင်းကြီး သော ဘာသာ များကို မတူ လုယက် ဝိဇ္ဇာ တိုက်ခိုက် ၊ ဇော်ဂျီ ဂိုဏ်း လာ ကြ ဝင် ကုန် တို ့ ၏ သည် ။ ဝိဇ္ဇာ မန္တန် တန်ခိုး ဣဒ္ဓိ တို့ ဖြင့် ခုခံကာကွယ် ခဲ့ ကြသော်လည်း အ ချည်း ဗုဒ္ဓဘာသာ နှီး ဖြစ်ခဲ့ ရ လေ၏ အမည်ခံ ။ တက္ကသိုလ် ရဟန်းတို့ ကြီးများ သည် ၊ ကျောင်းတိုက် အဇ္ဈတ္တ သန္တာန် ကြီးများ ၌ အ မီးရှို့ဖျက်ဆီး ကျင့် သီလ ယို ခံ ကြ ယွင်း ရ၏ ပြီး ။ ပစ္စည်း ရှင် ကြီးများ ဖြစ်နေသည် က တစ်ကြောင်း ၊ ဗ ဟိဒ္ဓ နိုင်ငံရေး ရှုပ်ထွေး နေသည် က တစ် ကြောင်း ဝိဇ္ဇာ တို့ ဂိုဏ်းကြီး ကြောင့် ဗုဒ္ဓဘာသာ ပေါ်ထွန်း ၍ လုံးဝ အတွင်း ကွယ် သာသနာ့ ပျောက်သွား အင်အား ရ လေသည် ပျက်ပြား ။ ခြင်းသည် အိန္ဒိယ၌ သာသနာ ဗြာဟ္မ ကွယ် ဏ ပ ဝါဒီ ရခြင်း များမှာ ၏ ကျောင်း အဓိက အကြောင်း ကန် များကို ပြန်လည် ကြီး ဖြစ်လေသည် ဟည် ထောင်နိုင် ။ ကြ၏ ။ ဗုဒ္ဓ ဝိ ဟာ များကို မူ ပြန်လည် မ တည်ထောင် နိုင် ကြတော့ ပေ ။ ရဟန်းတော်များ မှာ ဝတ်စား ဆင် ယင် ပုံ ## PAGE 142 ၈၆ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ထူးခြား ပြီးနောက် သ ဖြင့် ဝိဇ္ဇာ ပို၍ ဂိုဏ်း ရန် ဆရာ အ ခွင့် တို့၏ သာ ခဲ့ တန်ခိုး လေသည် ။ ဣဒ္ဓိ ပြည်သူလူထု ပါဒ် ကို အယုံအကြည်မရှိ ကလည်း ရန်သူများ ကြတော့ ဝင်ရောက် သ ဖြင့် နာ လှန် မ အိန္ဒိယရှိ ထူ နိုင်အောင် မဟာယာန ကျဆင်းသွား ဗုဒ္ဓဘာသာ ရတော့ အမည်ခံ ၏ ။ ဝ ဇိ ရ ယာ န ဝိဇ္ဇာ ဂိုဏ်း ဝင် ရဟန်းတော်များ တိဗက် ၊ နိ ပေါ ၊ ပုဂံ စ သော အရပ် များသို့ ပြေး သွား ပုန်း အောင်း ကြ ရ လေ တော့သည် ။ ရဟန်းတော်များ အဆောက်အအုံများ အတွင်း အ ဖျက်ဆီးခံရ သာသနာ ယို ခြင်း ယွင်း တို့ ရာ မှ ကြောင့် သံဃာ အိန္ဒိယ ခေါင်းဆောင် လူထု သည် မရှိခြင်း ဗြာဟ္မ ၊ သာသနာ့ ဏ ဝါဒ သို့ ပြန်လည်ကူးပြောင်း သောအခါ မြတ်စွာဘုရား ကာ ဗုဒ္ဓဘာသာကို မွေးဖွားရာ အိန္ဒိယ ပစ် ပယ် ဒေသ၌ သွားကြ ဗုဒ္ဓသာသနာတော် တော့သည် ။ ( ၁၄ ) လုံးဝ ရာစု ကွယ် သို ့ ရောက် ပ သွား ရ လေတော့ သတည်း ။ ဤတွင် အကျဉ်း ချုပ် ဆောင်းပါး ဖော်ပြချက် ပြီး၏ ။ ရာဟုလာ သံ ကိစ္စည်း ကို ထပ်၍ မေး ဦး မို့ မှတ်ချက် ။ ။ ရာဟုလာ သံ ကိစ္စည်း ၏ ဆိုလိုရင်း မှာ ဤမျှ သာ ဖြစ်၏ ။ “ ဟူသော ရဟန်းတော်များ အဓိက အကြောင်းမှာ အတွင်း သာသနာ ကောင်းမြတ် ယို ယွင်း မှန်ကန် အား နည်း၍ လှ ပေ ၏ သာသနာ ။ သဘာဝ ပျက် လည်း ကွယ် ဆိုက် ရသည် ၏ ” ။ သမိုင်းကြောင်း လည်း ကိုက် ၏ ။ ကျန် အချက်အလက် အတွေးအခေါ်များ မှာ ကျွန်ုပ်တို့ နှင့် မ တိုက်ဆိုင် ရန်သူများ တတ် ။ ဝင်ရောက် ဖျက်ဆီးခြင်း ကို နံပါတ် ( ၂ ) အကြောင်း အဖြစ် ဖော်ပြ၍ ဗြာဟ္မ ခြင်းကို မူ ဏ ဝါဒီ ရာဇဝင် များ ကွင်းဆက် အနု နည်း ၊ သဘော အကြမ်း မျှသာ နည်း ဖော်ပြ၍ ( တရား ပဓာန စစ် ၊ အကြောင်း ဓား စစ် ) တို့ နှစ်ရပ် ဖြင့် ပူး တွင် ကပ် မ ထည့် နှိပ်စက် သွင်း နိုင်ခဲ့ ချေ ။ ထို မျှသာ မ က ဟိန္ဒူ သမိုင်း ဆရာတို့ လက်ခံထား သော ဖြစ်ရပ်များ ကို ပင် မျက်နှာ လွှဲ လိုကြောင်း ဥပမာ ပရော်ဖက်ဆာ ပေါ်လွင် နေ ပေသည် အ လာ ။ တေ ကာ နှင့် ဣ ဆွာ ရီ ပ ရ ဆတ် စ သူတို့၏ အိန္ဒိယ ရာဇဝင် ဟောင်း ရှင်သန် သစ် ပြ န့် ပွား တို့၌ ခရစ် ရေးအတွက် မပေါ် မီ ၁၈၄- ကုက္ကု ခုနှစ်တွင် ဋာ ရာ မ စ ဆုံ ဂ သော မင်းဆက် သာသနာ့ ပု ရှ မိ အဆောက်အအုံ တြ မင်း သည် ဗြာဟ္မ များစွာ ဏ ဝါဒ နှင့် သံဃာ တစ်လုံး များစွာကို ဆုငွေ ၅ ဝ ဖျက်ဆီး ဝိ - ကြေ သတ် ညာ ခဲ့ ဖြတ်၍ သူဖြစ်၏ ကု ။ ထို့ပြင် န့် ရှိသော ခရစ် ' သံဃာ ( ၆ ) ရာစုတွင် များကိုလည်း မဟာဗောဓိ သံဃာ ပင် ဦး နှင့် ခေါင်း တကွ သံဃာများ အား အပြစ် အမျိုးမျိုး ရှာ ၍ နှိပ်စက် ခဲ့သော သာ သင်္ကာ မင်း ။ ခရစ် ၃၄ ဝ တွင် " “ သ ရဟန်း မုဒ္ဒ ဂု မ တြ ခံရ မင်း ၊ ။ တရား ခရစ် မ ၇၅၀- ဟော ရ ” တွင် စ ကု သော မာ ဥပဒေများကို ရီ လ ဘဒ္ဒ ၊ ထို ပြု သူများ ကာ အနု အကြောင်းကို နည်း တိုက်ဖျက် မူ ရာဟုလာ ခဲ့သော သံ ကိစ္စည်း မေ့ ပစ် လို ဟန် ရှိ၏ ။ ## PAGE 143 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၈၇ “ ဆီက ရာ ထို ကျာ သူများအကြောင်း ရ ယ ” အကြောင်း ကို ပင် ဖော်ပြ တည်း ရာ၌ ။ သူ သူ ကား ့အသံ ခရစ် မှာ ၇၈၈- တိုး ခုနှစ်တွင် သွား ၏ ။ သိသာ အိန္ဒိယ လွန်း တောင်ပိုင်း၌ သည်မှာ မွေးဖွား တည်ထောင်သူ ၍ ဗုဒ္ဓစာပေများ ဖြစ်သည် ။ သင်ယူ ရဟန်း များကို ပြီးနောက် စိန်ခေါ် ဗြာဟ္မ ကာ ဏ ဝါဒ ဝါဒ ၊ ပြိုင်ပွဲ ဆ ပြုလုပ် နန္တန် ဝါဒ ပြီးလျှင် ၊ ကမ္ဘာ အာဏာစက် ဦး ဝါဒ ကို အကူအညီ တရား တစ်ဖက် ယူ၍ အတ္တ ဓား တစ်လက် ဝါဒ ၌ ကူးပြောင်း နှင့် ပြိုင်ဘက်မရှိ စေ ခြင်း ၊ ထောပတ် ကျော်ကြား ပူပူ သူ ၌ ဖြစ်ခဲ့သည် နှစ် သတ် ခြင်း ။ စ သည် ဖြင့် သို့ စင် လျက် သူ့ အကြောင်းကို “ သက္က တ ၊ ရာဇဝင် ပါဠိစာပေ ၊ သာသနာ တို့၌ အထောက်အထား ဝင် အဆက်ဆက် မရှိ လက်ခံ ” ဟု ခဲ့ ကြ ဆို ၊ ကာ ဝန် ခံခဲ့ ရာဟုလာ ကြ၏ ။ သူ့ သံ ကိစ္စည်း အား သမိုင်းမှန် အတိအလင်း ကို မျက်နှာလွှဲ ငြင်းပယ် စေ လိုက်ရ သည်ဟု ရှာ သာ သည် ယူဆ ။ အိန္ဒိယ သင့် မြေ တော့ ၌ ၏ မွေးဖွား ။ သူ၏ ခဲ့ မိ ဆောင်းပါး ခြင်း က ပင် တစ်ပုဒ် ဆက်၍ ဖြင့် ပင် လည်ပတ် အိန္ဒိယ သာသနာ မြဲ လည်ပတ် ဝင် အမှန်ကို ပေ တော့မည် ပြောင်းပြန် ၊ မ ဖော် နိုင်ပြီ ။ ရာဇဝင် ဘီး ကား ဇာတ်ကြောင်း ( အခြားသော လှန် ရန် ဘာသာဝင် မ လို ။ ပြဿနာ တို့၏ သစ် အကြမ်းဖက် မပေါ် ။ မစ္စတာ အမြစ်ပြတ် မော် လီ ၏ ဖျက်ဆီး ဘီ ဟာ ပုံမှာ နှင့် သြ အထူး ရိစ္စ ဂေဇက် ခရီးစဉ် ၊ တီး မစ္စတာ ယား ၊ ဒေဝ ဗ ဂေါ ပြီ ဒိ ယ စ ၏ တြိတ် ဗုဒ္ဓစ် ဂေဇက် စ် တ် ရှ ရိန် တီး အင်း ယား ၊ နင် မစ္စတာ ဒီး ယား က ၊ လိတ် မစ္စတာ ၏ ဂေါ ဒ ယာ ရက် ရာမ် ပူ ဒိ ရှ စ ဟ တြိတ် နီ ၏ မိဂဒါဝုန် လမ်းညွှန် နှင့် အိန္ဒိယ ရာဇဝင် အ စောင် စောင် တို့၌ ထင်ရှား ပေ လိမ့် မည် ။ ) အရင်း စစ် အမြစ် မြေ က ကျွန်ုပ်တို့ အိန္ဒိယ၌ လက်ခံ သာသနာ အတည်ပြု ကွယ် ကြ၏ ပ ရခြင်း ။ သုံး အကြောင်းရင်းမှာ ချက် ကား - အချက် အား ဖြင့် သုံး ချက် ရှိကြောင်း ( ၁ ) လျော့ပါး ရဟန်းတော်များ အားနည်း သီလ ခြင်း ၊ ၊ မေတ္တာ နောက်ဆုံး ၊ ခန္တီ လုံးဝ စ သော သိက္ခာ အခြေ မရှိခြင်း ခ ရဟန်း ၊ ကျင့် ဝတ် များ၌ ( ၂ ) အတ္တ ဝါဒ သည် ခေါင်းဆောင် အမျိုးမျိုး ၊ ပုံစံအမျိုးမျိုး တို့ ဖြင့် အတွင်း လှိုက် ၍ မွှေ ခြင်း ( နောက်ဆုံး ဗုဒ္ဓဘာသာ အ မည်မျှ သာ ခံ ၍ အတ္တ ကို မဏ္ဍိုင် ထားသော မဟာယာန အဖြစ်သို့ ရောက်ခြင်း ရဟန်း များ ၊ ) ဖြစ်လာ ရခြင်း ၊ ထို မှတစ်ဆင့် ဂိုဏ်း ဆရာ မှော်ဆရာ ( ၃ ) နောက်ဆုံး မိစ္ဆာ ရန် သူတို့ အဓမ္မ အကြမ်းဖက် ၍ နှိပ်စက် သတ်ဖြတ်ခြင်း ( မကြာမီ အိန္ဒိယ ပြည် ကာလ ကဲ့သို့ က ဖြစ် မဟာယာန ရပြီ ။ ) တန်ခိုး ထွား သော နိုင်ငံ ငယ် တစ်ခုလည်း သဘာဝ နှင့် သမိုင်းဖြစ်ရပ် ကို သိစေလို ၍ သာ ဝေဖန် ဖော်ပြ ခြင်း ဖြစ်ပါ၏ ။ “ လာမည့် ဘေး ပြေး တွေ့ " ဟူ သကဲ့သို့ ယနေ့ အချို့ ရဟန်း များ အုံ ကျင်း ဖွဲ့၍ လျှောက် နေ့ သော လမ်းကြောင်း နဝမ အကြိမ် ## PAGE 144 ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် သည် ရာဇဝင် မဇ္ဈိမ ကြောင်း ပဋိပဒါ လာ ရန်သူများ ကျ - မ ကျ အား စိစစ်၍ မ လို မုန်း ဆင်ခြင် ထားခြင်း သုံးသပ် လည်း နိုင်ရန် မရှိ ။ ဝမ်းနည်း သာ ရည်ညွှန်းပါသည် ကြေ ကွဲ ၍လည်း ။ မဟုတ် ။ စင်စစ် ( ၂၊၃ ) အချက်များသည် လူ သာမန် တို့အတွက် ဇာတိမာန် ခေါ် မာ န ၊ ဒေါသ ၊ ဣ ဿာ မစ္ဆေ ရ ကို သာ ပျိုး ထောင် ပေးသော အ ပဓာန အကြောင်းများ သာ ဖြစ်ကြ၏ ။ အကျိုး လည်း မ များ ၊ အကြောင်းရင်း လည်း မဟုတ် ။ အကြောင်းရင်း ပင်မ ပဓာန ပ ဒဋ္ဌာန် အခြေခံ မူလ ဇာစ် မြစ် ကျသော ယထာ ဘူ တ အကြောင်း ကား “ ရဟန်း များ ရဟန်း လို မ နေခြင်း ပင် တည်း ။ ” ထိုသို့ နေ ပါ ဘိ မူ ( ၂ ) အချက် တရား တု လည်း မ မွှေ နှောက် နိုင် ၊ ( ၃ ) အချက် ဓား လက်နက် လည်း မ ထိုးဖောက် နိုင် ချေ တ ကား ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 145 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ် တူး များ ၈၉ ၆- အင်းဝခေတ် ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ဈာန် အဘိ ညာဉ် ရ တက် သေး သူ မြတ် နှင့် ကို ရင် သူ မော အင်းဝခေတ် ဘုရင် မင်း ခေါင်ကြီး လက်ထက် ( ၇၆၃-၇၈၃ ) တွင် ပုဂံ၌ သီတင်းသုံး သော တက် သေး သူ မြတ် ခေါ် မထေရ် တစ်ပါး ရှိ၏ ။ တစ်နေ့တွင် ဘုရင် မင်းခေါင် အား ပုဂံ ယာဉ် ခွန် လွှတ်ရန် အလှူခံ ရာ “ မိဖုရား ရှင် ဘို့ မယ် ကို ပြော ရ ဦး မည် ” ဟု လျှောက် သ ဖြင့် - E6 “ သင် မင်းကြီး ကို မိဖုရား ပိုင် သ လော ” ဟု မိန့် တော်မူ၏ ။ ထို အကြောင်းကို မိဖုရား ကြီး ကြား သ ဖြင့် မင်းကြီး အား “ ရဟန်း မူ ၍ သာ ၊ လူ ဖြစ် တ ပြီး ကား ကွပ် ရ လေ၏ ” ဟု မချိ စကား ရေ ရွတ် ပြော ဆို၏ ။ နောက် မကြာမီ မင်း နှင့် မိဖုရား တို့သည် ဘိုး ခေါင် ဆင် ယာဉ် မ ကို စီး ၍ ပုဂံ ရွှေ စည်း ခုံ သို့ နေ့ ချင်း ပေါက် ဘုရားဖူး သွား ကြ၏ ။ တက် သေး သူ မြတ် လည်း ရွှေ စည်း ခုံ သို့ ကြွ လာ၍ “ အ စော ၊ ငါ့ကို ကွပ် မည်ဆိုလျှင် ကွပ် လော့ ” ဟု ပြောလေ ရာ မင်း နှင့် မိဖုရား တို့ မျက်နှာ ပျက် ကုန် ကြ၏ ။ မင်း မိဖုရား နှစ် ကိုယ် ကြား ပြောစကားကို ပင် ကြားသည် ဟု သိရှိ ကြ လေသည် ။ သီတင်း သည် တစ် ဦး အား တက် သေး အရှင် သူ မြတ်ကို အ စုံစမ်း ခိုင်း ရာ ထို မထေရ် အား * တေ ပ သင် နတ် က ပြောသည် ဟု ဆိုကြသည် ။ နှုတ် ဆွမ်း ရသည်ဟု လည်း ကျော်ကြား ၏ ။ ဝိသုဒ္ဓိ မဂ္ဂ ဒီပနီ ဆရာ က တက် သေး သူ မြတ် ဈာန် အဘိ ညာဉ် ရသည်ဟု ဖော်ပြ ၏ ။ နောင်အခါ ယာဉ် ခွန် ထို့ လှူ မှ တစ်ပါး ကြောင်း အင်းဝ တွင်း သာလွန် သင်း ရာဇဝင် မင်းကြီး ၌ ဆိုသည် ခေတ် ( ။ ၉၉၀-၁၀၁၀ ) ဤ မှာ ဘက်တွင် လည်း ဈာန် အဘိ ညာဉ် ရ ကို ရင် သုမေဓာ ဟု သာ မ ဏေ တစ်ပါး ပေါ်ပေါက် ဖူး ၏ ။ တန်ခိုး ဖန်ဆင်း ပခန်း ကြီး နိုင်သည် မြို့ မ ဟု ဟိန် ခေါ်သော ကြား သိ သ ကျောင်း၌ ဖြင့် . သူ၏ သီတင်းသုံး ဆရာ က ကို ၏ ။ ရင် ဈာန် သုမေဓာ အဘိ ငယ် ညာဉ် စဉ် ရ က ကစား ဖူး သော ဂုံ ညင်း ဒိုး ကို ရှာ ၍ နှစ်ရက် သွား ရသော အရပ်၌ မြှုပ် ထား ပြီးလျှင် “ သင် ငယ် ဒဉ် က ကစား သော ဂုံ ညင်း ကို ယူ ချေ ” ဟု စေခိုင်း ၏ ။ ကို ရင် သုမေဓာ ကလည်း တစ်ခဏ ချင်း ပင် . သွားရောက် ယူဆောင် ၍ ပေးနိုင် သည်ဟု သာသနာ လင်္ကာ ရ ၌ ဆို၏ ။ ပခန်း မှ အထောက်အထား အထောက်အထားများ ကို ရင် သုမေဓာ သာ ရှိနေသေးကြောင်း မ ဏေ ကျော် နှင့် စပ် “ ၍ ပခန်း ယနေ့တိုင် ကျော် ” “ ပခန်း ရေး “ ပခန်း ကြီး ၌ အမှတ်အသား ကြီး အကြောင်း သိကောင်းစရာ ပခန်း ” ကျောင်း စာအုပ် တော်ကြီး၏ ( ၁၄ ဝ -၁ အရှေ့ဘက် ) ၌ အောက်ပါအတိုင်း စောင်း ရန်း ကပ် ဖတ်ရှု လျက်ရှိ ရသည် သည့် ။ ကျောင်းတိုက်မှာ “ မ အကြိမ် ## PAGE 146 ၉ ဝ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ကျောက် ကာ တိုက် ဖြစ်လေသည် ။ ကျောက် ကာ ကျောင်းတိုက် ကြီး မှာလည်း ယခုတိုင် စည်ကား နေဆဲ ဖြစ်၍ စေ တီ ဘုရား အဆောက်အအုံများ ဖြင့် တခမ်းတနား တွေ့မြင် နိုင်သေး သည် ။ ပခန်း ဤနေရာတွင် ကြီး မြို့ လျှင် ဖွား ရာ ယခင် ဇာတိ ပခန်း ရှိသော ကြီး မြို့ ရဟန္တာ မ ဟိန် ကို ရင် ကျောင်း ကလေး၏ ဆရာတော်၏ သီတင်းသုံး တ ပ ည့် တော် ဖြစ်သော မူ ခဲ့ရာ ဌာန ဖြစ်သည်ဟု အ ဆို ရှိသည် ။ ရောက်တော် ကျောက်စာ မူ သော တွင် အရှင် သာ ဒီ မ ပင်္က ဏေ ရ အဖြစ် သာ မ က ဏေ ပင် ဟု ဆ ဠ ပြ ဘိ ဆိုသည် ည ပဋိ ။ ] သမ္ဘိ ဒါ ပတ္တ ရဟန္တာ အဖြစ်သို့ ( ယင်း သာ မ ကျောင်းတိုက် ဏေ ၏ ဘွဲ့ မှာ သည် မူ ကွဲလွဲ နာမည်ကျော် နေ၏ ။ ပခန်း ချောင်း ကျော် ကောက် စာအုပ် ဆရာတော် ၌ “ ဒီ ပ ကံ အရှင် ဒ ရ ” ဟု သဒ္ဓမ္မ ရှိ နေ၏ နန္ဒီ ။ ၏ ) သီတင်းသုံးရာ လည်း ဖြစ်၏ ။ ယခင်က ဘုမ္မိ ဇေယျာ ကျောင်းတိုက် ဟု ခေါ် တွင် ရာ အရှင် သဒ္ဓမ္မ ကျောက် နန္ဒီ အား ကာ အ ယော မည်သို့ မြို့နယ် ပြောင်းရွှေ့ ကျောက် ခေါ် ကာ ရွာမှ တွင် ပ ကြောင်းကို င့်၍ သီတင်းသုံး ပါ ယင်း စေ စာအုပ် သ ဖြင့် ၌ ဘုမ္မိ ဖော်ပြထား ဇေယျာ အမည်မှ ၏ ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 147 ရွှေဥမင် နှင့် တောင်ဖီလာ ပုဂ္ဂိုလ် ကျော် ( ၉၄ ဝ -၁ ဝ ၁၂ ) တောင်ဖီလာ ဆရာတော်သည် အင်းဝခေတ် သာလွန် မင်းကြီး လက်ထက် ( ၉၉၀- ၁ ဝ ၁ ဝ ) အလွန် ထင်ရှားသော ဆရာတော်ကြီး ဖြစ်သည် ။ ၁၅- နှစ်သား က ပင် ဝေ ဿန္တ ရာ ပျို့ ကို ရေး ကောက် ၏ ။ ဝီ ကျမ်း သတိ များ ဝဏ္ဏ ၊ ကောင်းမှုတော် နာ ၊ ယ သ ဝဍ္ဎ န ကြီး ဝတ္ထု ကျောက်စာ ၊ ဝိ န ယာ ၊ လင်္ကာ သာလွန် ရ ဋီကာ မင်း အ ၊ အဘိဓမ္မာ မေး တော် ပုံ ည အ ဝါ ဖြေ အ နှင့် ရ တောင် ညွှန်း ကျောက် ညွှန်း ကျမ်း များ ပြုစု တော် မူ ခဲ့သည် ။ ယနေ့ထိ ထို ကျမ်း များ ထင်ရှား လျက် ပင် ။ ဗျာ ဓိ ဝိ သေ လ ကျောက် ကျမ်း ( ဦး ပန်း သာ ) တွင် သက္ကရာဇ် ၈ ဝ ၆- ခုနှစ် ဆင်ဖြူ ရှင် မင်းကြီး လက်ထက် စစ်ကိုင်း ၊ ပင်းယ ၊ အင်းဝ ပြည် တို့တွင် ကျောက် ရောဂါ ဖြစ်ပွား၍ လူအများ သေ ကျေ ပျက်စီး သ ဖြင့် မင်းကြီး ကိုယ်တိုင် ရွှေ စည်း ခုံ ဘုရားဖူး ပြီး စ နည်း နာ သောအခါ “ တောင်ဖီလာ ရှာမှ တွေ့မည် ။ မြောက် လေ လာ မှ ချမ်းသာ မည် ။ ကျောက်ခဲ ကြီးကို ချီ ပါမည် ” ဟု နိမိတ် ပေး သ ဖြင့် တောင်ဖီလာ ဆရာတော်အား ဆွမ်း လုပ် ကျွေး ၍ ရောဂါ ငြိမ်း ရန် တောင်းပန် လျှောက်ထား ရသည်ဟု ဆိုသည် ။ ( ခုနှစ် သက္ကရာဇ်များ ကွာခြား ၍ စဉ်း စား သင့် ။ ) ဓာတု ဝိတ္ထာ ရ ၊ သမ္ပန္န ဓာတ် ကျမ်း ၊ မဟာ နာရီ ဓာတ် ကျမ်း ၊ ကွန်ချာ ဓာတ် ကျမ်း စ သော ဆေး ကျမ်း များလည်း ပြုသည် ။ တောင်ဖီလာ ပိုဒ် စုံ သြ ဝါဒ ရတု ၊ ဆုံးမစာ တို့လည်း ရှိကြောင်း ပိဋက သမိုင်း များ က ပြ ဆို ကြ သေး ၏ ။ ဤ အဆိုအရ မှန် စေ ဦး ၊ ဆေး ကျမ်း ရေး ပြု သော်လည်း ယခုကာလ ဒေသနာတော် ကဲ့သို့ ဘောင် ဆေးကု အတွင်းမှ သော ဘုန်းကြီး လော မ ကတ္ထ ဟုတ်သည် စ ရိ ယာ ကို ဖြ မူ သတိပြု ည့် ကျင့် ရ ခြင်း ပေ မျှသာ လိမ့် မည်း ဖြစ်ပေ ၊ ဝိနည်း ရာ သိက္ခာ ၏ ။ ဆရာတော်သည် ငယ် စဉ် က ပင် သူ မတူအောင် ထူးခြား တတ် ပွန် ၍ သာ မ ဏေ ကျော် , ပြည် အင်းဝ ပဉ္စင်း ဆီး ကျော် တော ဟု ရွှေ တွင် ကျောင်း ခဲ့သည် ။ ဆရာတော် မင်း ၆- ဆက် ဝင်စား တိုင်အောင် သူ လည်း မင်း ဖြစ်၏ ဆရာ ။ ဖြစ် ၉၄ တော် ဝ မူ ပြည့်နှစ် ခဲ့သော စ လင်း ဇာတိ ၊ ဆီး တော ဆရာတော် လည်း ထို မြို့ ဖွား ပင် ။ စ လင်း မြို့ အရှေ့ သာ ထွန်း ဦး စေ တီ တည် ရာ အရပ်၌ ´ မွေးဖွား ခဲ့သော်လည်း ရှမ်း အရေးအခင်း ကြောင့် ပြည် မှတစ်ဆင့် တောင်ငူ သို့ ရောက်၍ ရှင် ဓမ္မ ရာဇ ဂုရု ထံ ၌ ပညာ သင်သည် ပြည် အမည် မြို့၌ အတိုင်း သာ မ အရှင် ဏေ ဘဝ ဥ ပါ ဖြင့် လိ နေ ခေါ်သည် ရ၏ ။ ။ ရှင် တံဆိပ် ဘွဲ့ မု နိန္ဒ တိပိ ဋ ဃော ကာ သ လင်္ကာ ။ ရဟန်း ရ ရာဇ ဘွဲ့ မှာ ဂုရု ဦး ။ ရီး တော်၏ အဘိ သင်္ကေ ထို့နောက် တ ထံ အင်းဝ ရဟန်း သို့ ပြုသည် ရောက်မှ ။ “ ပြည် ပြည် ပဉ္စင်း ဘုရင် ကျော် ရန်နိုင် ” ဟု မှူး ထင်ရှား က ရဟန်း ကာ ဒကာ “ အ ဝ ပဉ္စင်း ပြု၍ အရှင် ကျော် ( အရိယာ လင်္ကာ ရ ) နှင့် စာ ပြိုင် ကြ ရ၏ ။ ၉၇၇- ခုနှစ်တွင် ညီတော် စ လင်း စား မင်းရဲကျော်စွာ ကိုးကွယ် ခွင့် ရသည် ။ ( သာသနာ လင်္ကာ ရ ၌ အကျယ် ရှု ။ ) နဝမ အကြိမ် ## PAGE 148 ၉၂ စန္ဒာ ခ ရိ ယ ဦး ဌေး လှိုင် ထို ဆရာတော်၏ ပရိယတ် ဂွမ်း ရည် မှာ ဆို ဖွယ်ရာ မရှိ ။ အ များအား ဖြင့် လည်း သိ ကြ၏ ။ ထို့ကြောင့် ပဋိ ပတ် သဘော ဆိုင်ရာ ငုပ် ကွယ် နေသော ကြည်ညိုဖွယ် တို့ကို သာ ရွေးချယ် ဖော်ပြပါ အံ ့ ။ စက် တော် ရာ နှစ် ဆူ ရှာ ခြင်း တစ်ရံ ရော အခါ ( သက္က ရာပ် အား ဖြင့် တစ်ထောင် ပြည့်နှစ်တွင် ) နှစ်ပေါင်းများစွာ ပျောက်ကွယ် မင်းကြီး လည်း နေသော သဘောကျ မန်း စက် သ တော် ဖြင့် ရာ စက် နှစ် ဆူ တော် ကို ရှာဖွေရန် ရာ အ ရှာ သာလွန် ထွက်တော်မူ မင်းကြီး ခဲ့သည် ထံ စာ ။ သွင်း အနန္တ ကြ၏ ၀၁ ။ ဆရာတော် ၊ အရိယာ လင်္ကာ ရ ဆရာတော် ၊ တိ လော ကာ လင်္ကာ ရ ဆရာတော် တို့လည်း အဖော် ပါ ကြ၏ ။ အင်းဝ နေပြည်တော်မှ မင်းဘူး သို့ ကြွ ကာ တစ် တော ဝင် တစ် တောင် ထွက် သက် တုံ တက် တုံ ရှာဖွေ တော် မူ ကြ၏ ။ ရက် လည်း အတန်ကြာ လေ ပြီး စက် တော် ရာ အနီး မ ရှက် ရွာတွင် ခေတ္တ နား နေ့ တည်းခို တော် မူ ရာ တစ်ည တွင် တောင်ဖီလာ ဆရာတော် အိပ်မက် မြင် မက် တော် မူ သည် ။ အိပ်မက် ထဲ၌ လူတစ်ယောက်သည် ခွေး နက် ကြီး တစ်ကောင် နှင့် အတူ ဆရာတော် ထံ လာ၍ - “ ဘုန်းကြီးတို့ လာကြသည် မှာ အန္တရာယ် ကြီး လှသည် ။ တော နက် ၍ သား ရဲ တိရစ္ဆာန် ထူ ပြော၏ ။ အ ဘ ယ့် ကြောင့် ကြွ လာ ချင် ရ သနည်း ဟု မေး ၍ ရှေး မင်းတို့ သွားရောက် ပူဇော် လေ့ ရှိသော စက် တော် ရာ နှစ် ဆူ ရှိကြောင်း ၊ စာ ဟေင်း စာတမ်း ရှိ၍ ရှာဖွေရန် လာကြောင်း မိန့် တော်မူ၏ ။ ထိုအခါ ဒါယကာ က - “ " ဤသို့ ဆိုသော် ခွေး နက် ကြီး ဝင် ရာ တော သို့ လိုက် လျှင် တွေ့ရ ပါ လိမ့် မည် ” ဟု လျှောက် ဗာရာဏသီ သည် ပြည် တွင် သာသနာ နိုး တော်မူ၏ ညှိုးနွမ်း ။ ချိန်တွင် အိပ်မက် ဝိသကြုံ အကြောင်း နတ် သား အဖော် က ခွေး သုံးပါး နက် အား ယောင် ပြော့ ဆောင် ပြ ရာ ၍ ညွှန် ပြသည် ကို ဆင်ခြင် တော် မူ ကြ လျက် နောက်တစ်နေ့ စုံ နက် ဆက်လက် ရှာ ကြ၏ ။ အိပ်မက် ၌ မြင်ရ သည့် အတိုင်း ခွေး နက် ကြီး တစ်ကောင် သည် စက် တော် ရာ ရှိသော နေရာသို့ ပျောက်ကွယ်သွား ရှေ့က သွားသည် ၏ ။ ဆရာတော် ကို တွေ့လျှင် တို့လည်း နောက် မန်း က ချောင်း လိုက် န ကြသည် ဖူး တွင် ။ အ စက် ရောက် တော် ၊ ရာ နတ် နေရာ၌ ဘီလူး တစ်ယောက်က ကိုယ် ထင်ရှား ထွက်လာ ပြီးလျှင် မေးမြန်း ပြော ဆို၍ စက် တော် ရာ နှစ် ဆူ ကို လိုက်လံ ဆရာတော် ညွှန် ပြ လေသည် တို့လည်း ။ တောင်ပေါ် တွင် ကျိန်း စက် ကြ၏ ။ တောင်ဖီလာ ဆရာတော် က ပဋ္ဌာန်း “ သင် အ ဒေသနာ သူ နည်း ” ရွတ် ဟု ဖတ် မေး ရာ ရာ “ နတ် သောတာပန် များ တရားနာ နတ် ကြီး လာကြသည် ပါ ” ဟု လျှောက် ။ အနီးရှိ ၏ ။ “ နတ် ဘုရားရှင်ကို ကြီး အား မှီ သ လော ” ဟု မေး ရာ “ မှီ ပါသည် ” ဟု ဆို၍ - “ ငါ့ ရွတ် သော ပဋ္ဌာန်း သည် ဘုရားဟော နှင့် ညီညွတ် ၏ လော ” ဟု မေး တော် မူ သည် ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 149 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၉၃ “ ပုပ် လှသော ငါးပိ ကို ဖက် နှင့် အထပ်ထပ် ထုပ် လျှင် အပေါ်ဆုံး ဖက် နံ့ နှင့် တူ ပေ ၏ ” " ဟု လျှောက် “ သင့် ၍ ကိုယ် - သင် သောတာပန် နတ် ဆို တ ပြီး ကား သင့် နှုတ်ထွက် ယုတ် ညံ့ လှ ၏ ။ ငါ ရွတ် သော ပဋ္ဌာန်း သည် ဘုရားဟော နှင့် ညီ ၏ ။ ငါ့ စကား မမှန် လျှင် ငါ့ ဦး ခေါင်း ထက် မိုးကြိုး စက် သွား ရောက်စေ သတည်း ” ဟု အဓိဋ္ဌာန် တော်မူ၏ ။ ထိုအခါ နတ် က - “ ကျွန်ုပ်လည်း သောတာပန် ဟုတ် ပါသည် ။ ဘုန်းကြီး ပဋ္ဌာန်း ဒေသနာ လည်း ဘုရားဟော နှင့် ညီ ပါ၏ ။ မဆုတ် မ နစ် အားထုတ် စေ လိုသော ဆန္ဒ ဖြင့် လျှောက် မိပါသည် ကို ခွင့် လွှတ် ပါ ဘိ ” ဟု လျှောက် ပြီး ပျောက်ကွယ်သွား ၏ ။ ဧကန် မှန် ထို့နောက် လျှင် ဤ စက် သင်္ကန်း တော် ၌ ရာ ၁၀၈- ကို ပံ့ ကွက် သု ကူ စက် သင်္ကန်း လက္ခဏာ ဖြင့် လွှမ်း ထင် အုပ် စေ ၍ သတည်း “ ငါသည် ” ဟု ဘုရား အဓိဋ္ဌာန် ဖြစ်မည် ၏ ။ သင်္ကန်း သည် ကြိုးကြာ ရုပ် ကဲ့သို့ ကုန်း ကွ ၍ ထ လာသည် ကို မြင်ရသည် ။ ကြိုး လည်း ကြိုးစား , ကြာ လည်း ကြာ ဦး မည်ဟု နိမိတ် ဖတ် တော် မူ ၏ ။ စက် တော် ရာ နှစ် ဆူ ကို ချည် မျှင် ဖြင့် တိုင်း တာ ၍ ယူဆောင် ခဲ့ ပြီးလျှင် ဘုရင်မင်းမြတ် အား ကိုးကွယ် စေသည် ။ ကြောက် လျှင် တစ်ယောက်ထဲ တောမှာ နေ့ ဆရာတော် စက် တော် ရာ မှ အ ပြန် ရွှေဥမင်ဆရာတော် ထံ ဝင်ရောက် တွေ့ ပုံမှာ ရာဇဝင် တွင် ခဲ့ လေသည် ရွှေဥမင် ။ ဆရာတော် ဟူသည် ပခန်း ကြီး မြို့၌ လူ သူ တော် ကပ္ပိယ တစ် ဦး နှင့် သာ နေ တော် မူ လေ့ ရှိ၏ ။ ရွှေဥမင်ဆရာတော် ဘုရားကြီး၏ ကျေးဇူး ဂုဏ် နှင့် တောင်ဖီလာ ဆရာတော် နှင့် တွေ့ဆုံ ပုံ အခန်းမှာ အလွန် စိတ်ဝင်စားဖွယ် , ကြည်ညိုဖွယ် ကောင်းလှသည် ။ ( ရွှေဥမင် ထို ကား အကြောင်း မြို့ မြောက်ဘက် သက္ကရာဇ် ၌ ရှိသည် ၁၁၉၉- ။ ) ခုနှစ် ရေး အရှင် ဝိ နန္ဒာ သ ဘ ခေါ် တတိယ နံ မော် ဆရာတော် ဘုရားကြီး၏ နာမည်ကျော် “ သီလ ဝိ သော ဓ နီ ” ကျမ်း ( ၈၅-၈၈ ) မှ မူရင်းအတိုင်း [ နေရင်း ကောက်နုတ် မဏိ ရတနာ ၍ ဘုန်းကြီး ဖော်ပြ ဦး ဘုရား အံ့ ။ ၊ ပုဗ္ဗာ ရုံ ဘုန်းကြီး ဘုရား ၊ ပခန်း ရွှေဥမင် ' ဇမ္ဗု ဓ ဇ ’ ဘုန်းကြီး ဘုရား တို့သည် ခပ် သိမ်း ကုန် သော ဆရာတော်တို့၏ ဆရာ လည်း ဖြစ်သည် ။ ကျမ်း ဂန် သာလွန် ၌လည်း မင်း လွန် တရား သူ မရှိ လက်ထက် ။ အ ဟုတ် ပခန်း အဟတ် သာဂရ တတ် ဝက် မြောက် ကျ ဥ မင် တော် ဝယ် မူ သီတင်းသုံး ကုန်သည် ။ နေသော ဇမ္ဗု ဘုရား ဓ ဇ ထံ အမည် သာလွန် တော် မင်း ရှိသော တရား ဝိနည်း ဆရာတော် ငါး ကျမ်း တောင်ဖီလာ ပါဠိ အဋ္ဌကထာ ကျော် နိဿယ ဘုရား သည် စီရင် ကိုယ်တော်တိုင် သော ရွှေဥမင် ကြွ ၍ “ ငါ စီရင် သည့် ဝိနည်း နိဿယ နှင့် သူ စီရင် သည့် ဝိနည်း နိဿယ ကို တိုက်ဆိုင် မည် ’ ဟု လှူ ရန် လက်ဆောင် အ များ နှင့် လာသည် ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 150 ၉၄ မ္မာ စ ရိ ယ ဦး ဌေး လှိုင် ယောက် ထိုအခါ နှင့် သာ ရွှေဥမင် ခေါင်းပါးသော ဘုရား လည်း အသုံးအဆောင် အလုပ် အ ကျွေး ရှိသည် သူ ဖြစ်၍ တော် ဝတ် နေ လူ တော် တ မူ ပ သည် ည့် တစ် တွင် ပရိသတ် နောက် ပါ အ များ နှင့် မင်း ဆရာတော် ရောက်လာသည် ကို ဝတ်ပြု ရန် ( ခင်း ရန် ) မရှိ၍ သုံး တော် မူ သည့် စမ္မ ခဏ် ( သား ရေ နွယ် အ ခင်း ) ကို ခါ ၍ နေရာ ခင်း သည် ။ ပညာရှိ နှစ် ဦး မ ရက် မ စက် ( ချစ်ခင် ရင်းနှီးစွာ တာဝန် ကုန် ကျေ အောင် ) နှုတ်ခွန်းဆက် ၍ ဖက် လဲ တ ကင်း ပြုကြသည် ။ သာရ ဏီ ယ ကထာ ( အောက်မေ့ဖွယ် မမေ့နိုင်သော စကား ) အ ဆုံး တွင် - “ ပရိသတ် ခြွေ ရံ နည်း သည် ။ ကြောက် တော် မ မူ လော့ ” ဟု မင်း ဆရာ မိန့် တော် မူ သည် ကို - “ ကြောက် ၍ ပင် ( တော ထဲ၌ ) ပရိသတ် အနည်း နှင့် နေပါသည် ” ဟု ရွှေဥမင် ဘုရား စကား ပြန်သည် ကို မင်း ဆရာတော် က - “ " ဪ ငါ ကား မကြောက် တတ် သူ ဖြစ် ခဲ့ပြီ ” ဟု နှလုံး ပိုက် တော် မူ သည် ။ ထို့နောက် ပါ ခဲ့ သည့် လှူ ရန် လက်ဆောင်များ ကို အသီးသီး မင်း ဆရာတော် လက် နှင့် ကိုင် ၍ - “ သင်္ကန်း ပါ ဘုရား ၊ အရှင်မဟာကဿပ ကို ဘုရားရှင်သည် ကပ်လှူ သော ဒု ကုဋ် နှစ်ထပ် သင်္ကန်း ) ကဲ့သို့ မွန်မြတ်သော မင်း ဧကရာဇ် လှူ ၍ ရသော ဝတ္ထု ( ပစ္စည်း ) ပါ ။ သံသရာ ကို ချီးမြှ င့် သ ဖြင့် သုံး ဆောင် တော် မူ ပါ ” ဟု လှူ သည် ကို လက် နှင့် ခံ ၍ - “ သာဓု - သာဓု ၊ ရွှေ စည်း ခုံ ကို လှူ ပါ၏ ” ဆို၍ ချထား သည် ။ ဤသို့လျှင် လူ လူ သမျှ ဝတ္ထု ကို ပင် ဤကဲ့သို့ ချည်း ဆို၍ ချ ထားသည်ကို မြင် ၍ - . “ ဪ ငါ ကား မင်း ဆရာ ( မင်း အ ကိုးကွယ် ခံ ) ဖြစ်၍ ငါ့ ပစ္စည်း ၌ - ရွံ ရှာ နိုး သ ဖြင့် ( ဝိနည်း သံသယ ရှိ၍ ) ဤသို့ ပြု ချေ သည် ” ဟု နှလုံး ပိုက် တော် မူ သည် ။ စိတ် မည်သို့မျှ ဒေါသ မရှိ ( စိတ် မန် ) ။ တရား ဖြင့် ပုံဖော် တုံ့ပြန်ခြင်း ရွှေဥမင် “ ဤ အရှင်မြတ် ဘုရား ( သည် သဘော မင်း ) ဧကရာဇ် ကား - ဆရာတော် ဖြစ်လျက် ကိုယ်တိုင် ငါ သို့ လာရောက်၍ ပူဇော် သက္ကာ ရ အ များ နှင့် ငါ့အား ပူဇော် သည် ။ ငါ ကား သူ ကဲ့သို့ ပူဇော် ရန် ဝတ္ထု မရှိသော ကြောင့် သူ့ အား မ ပူဇော် ရ ၊ ထို အရှင် သူ မြတ် အား ပစ္စည်း , ပရိသတ် ခြွေ ရံ ကို စွ န့်၍ တော နေခြင်း အကျိုး ငှာ မြတ်သော အနု သာ သ နီ ( ဆုံး မ ) စကား ဖြင့် ပူဇော် အံ ့ ” ဟု ( ရည်ရွယ်၍ ) ဆို တော် မူ သည် ။ ပစ္စည်း ၌ ရွံ ရှာ သည် ကို စွဲ ၍ မ ဆို ၊ တစ်နည်း လည်း - “ အလွန် ရ ခဲ လှ စွာ သော ရဟန်း သူ တော် အဖြစ် ကို ရပါ လျက် မင်း ဆရာတော် ခံ ၍ ( အ ခေါ် ခံ ၍ ) နေ ခြင်းသည် အကျိုးမရှိ ။ အကျိုးရှိ ရာ ကို ရှာ စေ အံ့ ” ဟု နှလုံး ပိုက် ၍ ဆို တော် မူ သည် ဟူ လို ၊ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 151 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၉၅ ကြည့် လျှင် ထို - နောင်မှ ( ရွှေဥမင် ဆရာတော် ) စီရင် တော် မူ သည့် ဝိနည်း နိဿယ ကို တောင်း ၍ သည် “ ငါ စီရင် မျှ ( နှင့် သည့် ) ပင် နိဿယ နောက် သည် သား ကျယ် တို့ မှီ ရာ သည် ( အားကိုးရာ ။ သူ စီရင် ) သည့် ဖြစ် လောက် နိဿယ ပြီ ။ နှစ် ကား နည်း ကျဉ်း ရှိ သည် သ ဖြင့် ။ လောက အငြင်းအခုံ ဝယ် သာ ဘုရားနှစ်ဆူ ဖြစ်၍ ပြိုင် အကျိုးမရှိ ၍ ပွ င့် သော် ရာ သတ္တဝါ သကဲ့သို့ တို့၌ ရှိ သူ့ တော့မည် ဘုရား ” သာ ဟု သည် ( ၊ ငါ့ အောက်မေ့ ဘုရား သာ လျက် သည် ) ကိုယ် စီရင် ၎င်းနောက် သည့် နိဿယ အလုပ် ကို အ ကျွေး စေ တီ သူ ပြင် မှာ တော် မီး က ပူဇော်၍ ရွှေဥမင် ဘုရား ပြန် သို့ တော် မူ ကပ်၍ လေသည် ( အနီးသို့ ။ လာ၍ ) - သူတစ်ပါးကို “ ခင် ကြီး မ ပေးအပ် ( ဘုန်းကြီး ။ ပေးသော် ) တို့ ဝိနည်း သူ့ မှာ သူ သဒ္ဓါ သဒ္ဓါ ကို ၍ ဖျက် လှူ သော သည် ပစ္စည်း မည် ရ ကို ကား မ သုံး “ သဒ္ဓါ ဆောင် ဒေ ဘဲ ယျ မင်း ဝိ နိ ပါ ဆရာ တ ကိုယ်တိုင် ဒုက္ကဋ် ’ ကိုယ် လာ၍ ရှိသည် လှူ သည့် ( ပစ္စည်း အာ ပတ် ကို သင့် အား သည် ပါး ) မ နာ မဟုတ် သူ့ ရှေ့တွင် လော ။ ပင် အ ရွှေ ဘ ယ့် စည်း ကြောင့် ခုံ ကို လူ ဆိုသည်ကို ဘိ သနည်း - ။ ခင် ကြီး မ စောင့် မဟုတ် လော ” ( မ စောင့် ရှောက် မ ငဲ့ ညှာ ရာ မရောက် ပါ လော ) စစ်ကိုင်း “ သူ လေး တော် ထပ် ၊ ငါ ကြီး စောင့် ( သူ ၏ နေသော ။ သူ ) တော့ ကျောင်းတော် ဆရာတော် ကို သို့ ငါ သူ ဆုံး မ လိုက်သည် တော့ ဆရာတော် ။ သည် ဝင် က ဝံ့ အ ဝေ ပြန် လျှင် ကို လောက ( ဝယ် သီလ ဝိ အလွန် သော ဓ နီ ယောက်ျား ၌ ရွှေဥမင် က ( အာဂ အ ကြီး ယောက်ျား ဟု ဆို၏ ) ။ ဟု သာသနာ မိန့် တော် လင်္ကာ မူ သည် ရ ၌ ။ ရွယ် ] တူ ဟူ၏ ။ ) နှုတ်ဆက် သာသနာ ကြ ပြီးနောက် ဝင် အ ကျောင်းမှ ကျော် ဆရာတော်ဘုရားကြီး ဆင်း ၍ ပြန်သည် နှစ်ပါး တွင် ရွှေဥမင်ဆရာတော် သည် ဖက် လဲ တ က ကင်း လိုက်ပို့ ပြောဆို ရာ တောင်ဖီလာ ဆရာတော် က - “ မင်း ဆရာ “ ကျွန်ုပ် ဖြစ်၍ က ရှေ့က မင်း ဆရာ ကြွ သည် ဖြစ်ပေသည် ' ဟု ။ သူ ငါ့ က ရှင် ကာ ရှေ့က ထင် မည် ကြွ ပါ စိုး ” ၍ ဟု ဆို နှိ ခြင်းဖြစ်သည် မ့် ချ၍ ဆို၏ ။ ။ ရွှေဥမင် ကလည်း - “ ငါ့ ရှင် မင်း ဆရာ ဖြစ်ပေသည် ။ ရှေ့က ကြွ ပါ ” ဟု လျှောက် ၏ ။ “ မင်း ဆရာ ကို ပင် မ ခန့် မ ပုဂ္ဂိုလ် ညား ရှေ့က ကျော် နှစ်ပါး ကြွ ဘိ သည် ရှောင်တခင် ” ဟု ထင် ပြောဆိုသော ကြ မည် စိုး ၍ စကား ဖြစ်သည် စင် ။ လျက် သာသနာ ဝင် တွင် နှုတ် မင်္ဂ ပညာရှိ လာ မှတ်တမ်း သူတော်ကောင်း ကြီး အဖြစ် ကြီးများ တွင် ကျန်ရစ် ဖြစ် ခဲ့ တော် ၏ မူ ။ ကြသော ပုဂ္ဂိုလ်ကြီး နှစ် ဦး ၏ ပြောဆို ပြုမူ ပုံ ၊ ယဉ် ကျေး စွာ ဆုံးမပုံ ၊ ဆုံး မ ခံရသူ ကလည်း ရို သေ ကျိုး နွံ စွာ လောကီ ဂုဏ်သိက္ခာကို မ ငဲ့ ဘဲ တောင်ဖီလာ လိုက်နာ ပုံ တို့မှာ ဆရာတော် ချီးကျူး ၍ လည်း မ ကုန် ထိုမှ နိုင်အောင် အ ပြန် ဂါ ရှိပါပေသည် မ ဝါ သီ ရွာ ။ နေ မင်း ဆရာ အဖြစ် ကို ရှက် ရွံ့ တော် မူ သ ဖြင့် ဆီး တော မင်း ဝံ တောင်ရိုး ( ယခု စစ်ကိုင်းတောင် ) အရှေ့ ချောက် ကြား နဝမ အကြိမ် ## PAGE 152 ၉၆ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် တောင်ဖီလာ တော ရ ၌ အ ရ ည ကင် ခို ဝင် တော်မူ၏ ။ သက်တော် ၆ ဝ - ပြည့် သော သက္ကရာဇ် တစ်ထောင် ပြည့်နှစ် တပေါင်းလ ပြည့် နေ့ ဖြစ်လေသည် ။ ဟု အပြိုင်အဆိုင် ညီနောင် မင်း ရှာ နှစ်ပါး ကြ ရာ သာလွန် လည်း ဆရာတော်အား မင်း ညီတော် မင်းရဲကျော်စွာ “ အ လျင် ဖူး တွေ့ရ တွေ့ရ သူ ၍ ကျောင်းဆောက် လေး ထပ် ဇေ တ မည် ဝန် ’ ရွှေ တည်ထား ကျောင်း ကိုးကွယ် ဆောက် ၏ လှူ ။ ရသည် တစ်လ ။ လေးကြိမ် ဆရာတော်သည် နတ် များ ၁၀၀၃- ဆွမ်းကပ် ခုနှစ်တွင် ကြသည် ဘုရား ဟု ဆိုသည် တစ်ဆူ ။ လည်း သတို့သမီး ကလေး နှင့် တစ်ညတာ အပျက် တောင်ဖီလာ တစ်ခုသည် မ တော ယုံကြည် ရ ၌ ဆရာတော် နိုင် လောက်အောင် သီတင်းသုံး အံ့ဖွယ် တော် မူ သ စဉ် ရဲ တွေ့ကြုံ ဖြစ်ခဲ့ ၏ ရသော ။ လောက၌ အဖြစ် မည် သည့် အလုပ် မ ဆို မ မျှော် လင့် သော အခက်အခဲများ ပေါ်ပေါက်လာ တတ် ၏ ။ ထို အခက်အခဲများ သည် “ ညောင်ရေ အိုး မှ မီး ထ တောက် ” ဟူ သကဲ့သို့ မည်သို့မျှ ဖြစ်လာ လိမ့် မည်ဟု မ မကြာမီ ထင် စ ပင် ကောင်းသော မ မျှော် လင့် ဌာန ခဲ့သော ကလည်း အခက်အခဲ ထွက်လာ တစ်ခုသည် တတ် ပေ မ ၏ ထင် ။ စ ဆရာတော် ကောင်းသော တော ဌာနမှ ရ ထွက်၍ ထွက် ပေါ်လာ စစ်ကိုင်း ခဲ့သည် ၊ ကို ပင်းယ ရင်ဆိုင် ၊ ရ၏ အင်းဝ ။ တစ် ကြော တွင် ထိုအချိန်က မိုး လွန်စွာ ခေါင် ခဲ့ ၏ ။ တစ် တိုင်း တစ် ပြည်လုံး ရိ ရှား ငတ် မွတ် ကြ၏ ။ မတရားမှုများ ပွား စီး ၏ ။ အချိန်အခါ မဲ့ မ သွားလာ တစ်ခုသော ရဲ ကြ ။ နေဝင် ဖျိုး ဖျ အ ကာလ အချိန် မဲ့ တွင်မှ ဆံပင် ဖား လျား အဝတ်အစား အ စုပ် အပြတ် နှင့် ဒကာမ ကလေး တစ်ယောက် တောင်ဖီလာ တောရကျောင်း ဆီသို့ အ မော တ တခြား ကော စီ ဖြစ်နေ၏ ပြေး လာ ။ ဆရာတော်သည် နေ၏ ။ ရုပ်ရည် တောင် သနား ကျ က မား ရေ ခံ ၊ ရန် ရုပ် တူး လက္ခဏာ ထားသော နှင့် ကန် အဝတ်အစား အနီး လမ်းလျှောက် သည် နေရာမှ ဘုရား ဝတ်ပြု ရန် ဟန် ပြင် ခိုက် “ ကယ် တော် မူ ပါ ဆရာတော်ဘုရား ” အသံ နှင့် ဖက် ဒကာမ တော့ ရုပ် မ သွင် ယောင် ကို ပြု ပြေး ပြု ထင်ထင် ဝင်လာ မြင်နေ ၏ ။ နေဝင် ရ၏ ။ သွားသော်လည်း “ အင်း ..... ဒုက္ခ ပါ လရောင် တ ကား ” ကလေး ဟု ဆရာတော် ရှိနေ၍ ညည်း တွား “ တ ခိုက် ပ ည့် - တော် မ လမ်းခရီး အကြားမှာ ဒုက္ခတွေ့ လာ၍ ဆရာတော် ကျောင်းမှာ နေ ပါ ရ စေ ဘုရား ” ဟု ငို ၍ လျှောက် ၏ ။ ဆရာတော် မှာ ဒုက္ခသည် အား ညအခါ တောတောင် ကြီး အတွင်း “ ဘုန်းကြီးကျောင်းမှာ နှင် လွှတ် ရ အခက် လက်ခံ ဒကာမ ရ နေ၍ အခက် ဘယ်မှာ ဖြစ်နေသည် ဖြစ်မည် ။ လဲ ” ဟု နှုတ် က ပင် ထွက် လိုက် ရသော်လည်း လုံးဝ ရှောင် ၍ မ ရ နိုင်သည် ကို ကား သိ နေ သ ဖြင့် အကြံ ရ ခက် နေ လေသည် ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 153 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၉၇ အားကိုး “ လွန်း တစ်ညတာ သော အမူအရာ ပါ ဘုရား ” ကို ဟူသော ဆောင် နေ ဒကာမ ပြန် ၏ ကလေး၏ ။ အသံ မှာ မျက်ရည် နှင့် အတူ အကြံ တစ်ခု ဆရာတော်သည် ရ ကာ စိတ် သက်သာ အတန်ကြာ သွားသော စကား အမူအရာ ဆိတ် ၍ ဖြင့် သက်ပြင်း ကျောင်း ချ စ မြင် ကာ ( အပြင်ဘက် စဉ်း စားပြီး စင်္ကြံ နေ၏ ) ။ ၌ အိပ် ရန် ခွင့် ပြု ရ လေ တော့သည် ။ ဆရာတော် ကား နေရာပေး ညွှန် ပြီးနောက် တောင်ဖီလာ စေ တီ ရင်ပြင် တွင် ဘုရား ဝတ် ပြု၍ တောင် စောင့် နတ်တို့ အား အ မျှဝေ မေတ္တာ ပို ့ နေ လေ တော့သည် ။ မမှန် တော့ ကျောင်း ပေ ။ နောက်ဆုံး ငယ် သို့ မ ပြန် ကျောင်း လည်း ခက် ကလေး , ပြန် သို့ လည်း ပြန် ခက် ကြွ ကာ ဖြစ် “ ဒကာမ နေ၍ စင်္ကြံ အဲဒီမှာ ခြေလှမ်းများ အိပ် လေ အ ” ဟု ကျ တုံး ပွား တိတိ လေ၏ ။ စိတ် ပြောဆို ကား ကာ ခါတိုင်း တံခါး မင်း ကဲ့သို့ တုပ် မ ကြည် ကို ချ၍ ။ ထွက်လေ ကျောင်း ဝင် ကလေး လေ လည်း အတွင်း၌ ပို၍ ကမ္မဋ္ဌာန်း မြန် နေ၏ ။ ဘာဝနာ ဖြစ်သမျှ အကြောင်း အ ကောင်း ချည်း ဟု ဖြေ ဆည် ကာ မီး အိမ်လေးကို ထွန်း ညှိ ၍ ကျောင်း ခန်း ကလေး အလယ် ဝိနည်း ၌ ချိတ်ဆွဲ ထား ရ၏ ။ ဤ ည တွင် လုံးဝ မ အိပ်စက် မိ စေရန် သတိ ကို ဆောင်ထား ရ၏ ။ တော် က - “ တစ် မိုး တစ်ရံ တည်း ၌ ဒကာမ နှင့် အတူ မအိပ် ကောင်း ' ။ အကျိုးကို “ သင် သာ လာ၍ ရှုမြင် ငါ ၍ ညလုံးပေါက် တစ်ညလုံး တရား တရား ရှု ရှု ရ မှတ်ရန် ပေသည် ” ပြင်ဆင် ဟု ဖြေ ရ၏ ဆည် ။ တရား အား တင်း ရှု မှတ် လျက် ရာ၌ အခက်အခဲ တစ်ခုခု တွေ့ရ တိုင်း တစ်ဆင့် တစ်ဆင့် အောင်မြင် တိုးတက် စေသည် မှန်သော်လည်း ထို အခက်အခဲကို ကျော်လွှား ရ သည်မှာ ကား လွယ်ကူ လှသည် မဟုတ်ချေ ။ ခန္တီ မြေ က တုတ် တော င့် တင်း မှ သာ ဖြစ်နိုင် ပေသည် ။ ကြား ရ၏ ဆရာတော် ။ ဒကာမ တရား ကလေးမှာ ရှု မှတ် ကြောက် ၍ သမာဓိ လွန်း ရ စ အချိန်မှာ ချမ်း လွန်း ပင် ၍ . တံခါးကို ကျောင်း လက်ဝါး ထဲသို့ အိပ် နှင့် ခွင့် ပုတ် ပြုရန် သံ ခိုက် ခိုက် တုန် သော အသံ ဖြင့် အသနားခံ လာ ၏ ။ အမျိုးမျိုး စဉ်း စား သော်လည်း ဒုက္ခိတ သတ္တဝါ ဆရာတော် နှင့် ကား ကရုဏာ ကျောင်း စိတ် စ တို့သည် မြင် သို့ ထွက်၍ အလေးချိန် တရား လျှာ ထိုင် ရ ညီ လေ၏ နေ၍ ။ အိပ် ခွင့် ပြု ရ ပြန် လေသည် ။ မကြာမီ “ နင် ..... မအိပ် အဲဒီမှာ ဝံ့ ဆို၍ နေ ၊ အ နောက်ထပ် ထဲသို့ ပြန်ဝင် လျှာ လာ မ ရှည် ရ ပြန် နှင့် ၏ ” ။ ဟုလည်း . ထော င့် ချိုး တွင် နေရာ ချ ရင်း က တုန် က ရီ အား တင်း ထားသော အသံ မာ ဖြင့် မိန့် တော်မူ၏ ။ ဒကာမ ကလေး ကား စုပ် ပြဲ နေသော အင်္ကျီ နှင့် ရင်ကွဲ ထဘီ ကလေးကို ဟို လှ ည့် သည် လှ ည့် ဖုံး ဖိ ရင်း ကျောင်း ကလေး မ ထော ကလေး၏ င့် ကွေး ၌ မျက်လုံး ကုပ် ၍ ကဲ့သို့ နေ ရ ရှာ ၏ ရွှန်း ။ စို လဲ့ ပြည် နေသော သော အ မျက်လုံး သား ၊ ဖွံ့ ရွဲ ထွား ကြီးများ သော မှာ အရွယ်တွင် ထွန်း ညှိ ထားသော သ မင် မီး ရောင် ဆရာတော် မှိန် မှိန် အောက်တွင် ကား မျက်နှာလွှဲ မ ကြည့် ကာ သော်လည်း ကျော မြင် ပေးနေ လျက် ရာ ယူ၍ သား . ဖြစ်နေ ထွက်လေ ရ၏ ။ ဝင် လေ ကို သာ ပွတ် ကြိုး ဆွဲ သကဲ့သို့ ရှု နေ ရ၏ ။ တုံး လုံး လှဲ ခြင်း ၊ လမ်းလျှောက် ခြင်း ပြု လို သော်လည်း နဝမ အကြိမ် ## PAGE 154 ၉၈ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် မျက်စိကို စုံ မှိတ် ကာ ကြိတ် ၍ ထိုင်နေ တော် မူ ရ၏ ။ သတိရ သမျှ သံဝေဂ ဖြစ်ဖွယ် ၊ အသုဘ ဖြစ်ဖွယ် ရုတ်တရက် များကို ဝင်လာ နှလုံးသွင်း သ ဖြင့် သည့် “ ငါ အခါ ကား သွင်း ဘုရား နေ ရ ရှ ပေသည် င့် တ ပ ။ ဣ ည့် သား သိ သိင်္ဂ ၊ ရသေ့ ၆၀- ကလေး ကျော် ၊ သေ အကြောင်း လု ပြီ ” ဟု က အား တင်း ရ ပြန်သည် ။ တစ်ချက်တစ်ချက် တွင် ဒကာမ ကလေး၏ ညည်း သံ ပေါ်လာ ပြန်သည် ။ ဆရာတော် ကား ဘာမျှ မေး တော် မ မူ ၊ ဥပေက္ခာ ရှု ၍ သာ နေ လိုက် ရ၏ ။ တောင်ဖီလာ , စေ တီ မှ ဆည်းလည်းသံ သည် အမြဲတမ်း ဆရာတော် ဘက်က ရှိနေ လေ၏ ။ တစ် ချီ တစ် ချီ လ န့် ဖျပ် ၍ ပျံ သွားသော . လင်း ပြာ ချိုး ငှက် တို့၏ အသံ က စိုးရိမ်မကင်း သော ဘဝကို များမှာ ဖော်ပြ ကြည်နူးဖွယ် နေသည် ရှိလေ၏ ။ လ သာ ။ သာ ကျား တွင် သစ် ကြောင့် ရဲ တို့ ဘေး ကြ မဲ့ ပျော်ရွှင် ကြောင့် ခွေး မြူး အ ထူး နှင့် နေသော သား ည သ မင် ဉ့် ငှက် တို့၏ သံ အော် မြည် ပြေးလွှား သံ များကိုလည်း ကြားနေရ ပြန်သည် ။ “ ကျား ကိုက် ၍ သေ မူ တစ်ဘဝ မျှသာ တည်း ဝမ်း မီး ” ဟု ကောင်း အာရုံ သူ အတွက် နောက်သို့ စား လိုက် သမျှ အ ကာ စာ ဆင်ခြင် သည် အား နေ မိ ဖြစ်၏ ၏ ။ ။ သတိ ဉာဏ် ရှိသူ အတွက် တွေ့သမျှ မိုး အာရုံ လင်း ရ န့် သည် တစ်ဖြည်းဖြည်း တရား ချည်း ပင် နီး တည်း ၍ လာ ။ သ ဖြင့် ဆရာတော် မှာ တ အား တက်လာ ၏ ။ ပုည ရှင် “ စေ အမယ်လေး တီ မှ ကျောက် ကယ် စည် တော် ထိုး မူ သံ ပါ ကို ဆရာတော်ဘုရား ပင် သဲ့ သဲ့ ကြားနေရ ၊ တ သည် ပ ည့် ။ တော် မ သေ ရပါ လိမ့် မယ် ” အသံ “ ကြောင့် ဟဲ့ ဒကာမ ဆရာတော် ဘာ မှာ ဖြစ် - ရ ပြန် တာလဲ ” ဟု ငေါက် ရင်း မီး အိမ်ကို ဖြုတ် ကာ အနီးသို့ သွား ရ ပြန် ရာ နေ မကောင်းသော အမူအရာ ဖြင့် တ ဟီးဟီး တုန် ခိုက် နေသည်ကို တွေ့ ရ၏ ။ “ အ လို - “ ဘုရား ငါ့ မှာ - ဘာ ဘုရား ဆေး ” မျှ ဟု မရှိ ရေ ၊ ရွတ် မိုး လင်း ကာ မျက်နှာလွှဲ တော့မည် ၊ သည်းခံပြီး ၍ - ဘုရား အာရုံ ပြု လေ ” ဟု မိန့် တော်မူ၏ ။ ဒကာမ ကလေးမှာ ကား ခြေသလုံး ကို သိမ်း ကြုံး ပွေ့ ဖက် တော့ မည့် ဟန် ပြင် ဓား နေ မောက် သ ဖြင့် ကို ရုတ်တရက် သွား၍ ယူလိုက် အကြံ ၏ ရ ။ ကာ ပြီးလျှင် ကျောင်း မိမိ နံရံ ခြေသလုံး တွင် ထိုး အား စိုက် ဓား ထားသော နှင့် မွှန်း ဒန် လေ ပူ သတ် တော့သည် သည့် ။ သွေး စိမ်း ဒကာမ ရှင် ရှင် ကလေးမှာ ပန်း ၍ ထွက် ဓား ယူ ကျ စဉ် . လာ က ၏ ပင် ။ ကြောက် ရာ မှ သွေး များကို မြင်ရ လျှင် အံ့အား သင့် ထိတ် လ “ န့် တ သွား ပ ည့် ရှာ တော် ၏ မ ။ အား ခွင့် လွှတ် ပါ ဘုရား ၊ တ ပ ည့် တော် မ မှား ပါပြီ ” ဟု ကန်တော့ လေ၏ ။ မကြာမီ မကြာမီ ပင် မိုး ခပ် စင် စင် လှမ်းလှမ်း လင်း ၍ မှ မ ဒကာမ ကြား စ ကလေး ဖူး လူ ကား သံ များလည်း ပြန် ထွက်သွား ကြား ယောင် ၏ ။ နေ ပြန်ထွက် ရ၏ ။ မကြာမီ သွား၍ အသံ များ အဖြစ်အပျက် တိတ် သွားသည် ကား ဆန်း ။ ကြယ် လေ၏ ။ ကြံ ကြီး စည် ရာ ဟု ထင် ဖွယ်ရှိ သည် ။ အကြောင်း ကား မိုးခေါင် ခြင်းသည် တောင်ဖီလာ ဆရာတော် အ ကျင့် သီလ ပြင်းထန် ၍ ဟု အမတ် အချို့က နဝမ အကြိမ် ## PAGE 155 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ရေး က ၉၉ သံ တော် ဦး တင် ကြသည် ။ မင်းကြီး ကား ပထမ တွင် မယုံ လေး ထို အမတ် တို့ က နို့ လို နိ ကာ ဇာတ် တွင် ဣ သိ သိင်္ဂ ရှု့ သူ အ ကျင့် ပြင်းထန် ၍ ကာ သိ တိုင်း ၌ မိုး သုံးနှစ် ခေါင် နေ သ ဖြင့် သိကြားမင်းသည် ပင် ဗာ ရာ ဏ သိ မင်း ၏ သမီး ဗို လိ နိ ကာ အား အ ဖျက် ခိုင်း ရ ဖူး သည်ဟု သာဓက ဆောင် ကြ ပြန် လေသည် ။ နောက်ဆုံးတွင် မင်းကြီး ပါ သဘောတူ ရ ၍ အမူအရာ ကောင်း ရုပ်ချော မင်းသမီး တစ်ပါး ကို သွန်သင် ၍ အဖော် များ ထည့် ကာ စေလွှတ် ခြင်း ဖြစ်လေသည် ။ မ ဖြစ် သင့် မင်းသမီး သော နေရာမှ လည်း “ မ ဖြစ် စေခိုင်း ထိုက်သော သည့် အတိုင်း ကိစ္စများ တောင်ဖီလာ ဖြစ် တတ်သည် ဆရာတော်အား မှာ ဓမ္မတာ သီလ ပင် တည်း အ ကျင့် ။ ကို ဖြားယောင်း ဖျက်ဆီးခဲ့ ပါပြီ ” ဟု အပြစ် မှ လွတ်ရန် သံ တော် ဦး တင် ရ၏ ။ ထို သတင်း မျိုး သည် ကြော်ငြာ ခ မ ကုန် သော သတင်း မျိုး ဖြစ် သည့် အတိုင်း တစ် မု ဟုတ် ချင်း ပြ န့် ကား သွားတော့ သည် ။ ယုံ သူ လည်း ယုံ မယုံ သူ လည်း မယုံ ကြ ။ ထိုအခါ အလှူအတန်း ပြု လို ဟန် ဖြင့် လာသော မင်းကြီး နှင့် ပရိသတ်တို့ အား သင်္ကန်း စုတ် ပတ် တီး စည်း ထားသော ခြေထောက် ပြ ရင်း ဓား မောက် “ ငါ၏ ကို ယူကာ သီလ ပျက်စီး - ပါ မူ ဤ ဓား မောက် သည် ချ သော ခဏ ရေ ၌ မြုပ် ပါ စေ သား ။ စင် ကြယ် ပါ မူ ရေ ဝယ် ကူး စေ သား ” ဟု တောင်ဖီလာ ကန် ၌ ပင် သစ္စာ ဓိဋ္ဌာန် ၍ ပြ တော် မူ လေသည် ။ ဓား မောက် လည်း ရေ တွင် ဖြတ်သန်း ၍ ငါး ကဲ့သို့ တ လန်း လန်း ကူး သော ဟူ၏ ။ ဆရာတော် ကား ၁၀၁၂- ခုနှစ် သက်တော် ၇၂- နှစ်တွင် ပျံလွန် တော် မူ ခဲ့ သတည်း ။ ယခုတိုင် ထို တော ရ ၌ “ ဓားမ ကူး ကန် ” ဟူ၍ ရှိနေသေးသည် ။ ၁၂၂၈- ခုနှစ်တွင် မင်းတုန်းမင်း ၏ မြောက် သားတော် စိန် တုံး မိဖုရား က ကန် ဟောင်း ကို ထပ်မံ၍ ပြင်ဆင် ကြောင်း ကျောက်စာ ထိုး ထားသည်ကို ကျွန်ုပ် ကိုယ်တိုင် ရေး ကူး မှတ်သား ခဲ့ရ ပါ၏ ။ ထိုခေတ်က စက် တော် ရာ ပွား နှစ် ဆူ ကိုလည်း တောင်ဖီလာ တော ရ ၌ ယခုတိုင် အမိုးအကာ မဲ့ တွေ့နိုင် ပေသည် ။ ဆရာတော်သည် ဝိ န ယာ လင်္ကာ ရ ဋီကာ ကျမ်း နိဂုံး ၌ သမ္မာ သမ္ဗုဒ္ဓ ဘုရား ဆု ပန် ကာ ဂန္ဓ မာ ဒ န တောင် ၌ ရုက္ခစိုး ကြီး အဖြစ် ဖြင့် မင်း ကောင်း မင်းမြတ် များအား သာသနာရေး အားပေး ကူညီ ရ လိုကြောင်း ဆုတောင်း ထား လေသည် ။ ( သာသနာ ဝင်များ နှင့် ၁၂၉၇- ခုနှစ် ရိုက် ရွှေ ပြည် ဦး ဘ တင်ရေး စစ်ကိုင်း တောင် သမိုင်း လာ အကြောင်းအရာကို ခေတ် သား တို့ ဖတ် စဖွယ် မူရင်း မပျက် စာတန်း ဆာ ဆင် လိုက်ပါသည် - ။ စာ ပြု သူ ။ ) ပထမပိုင်း ပြီး၏ ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 156 *(trang trống)* ## PAGE 157 ဒုတိယပိုင်း ဘောင် ခေတ် ( အလောင်းမင်းတရား မှ မန္တ လေး အလွန် ) ## PAGE 158 အဘိဓမ္မာ သရုပ် ခွဲ ကမ္မဋ္ဌာန်း “ သတိပဋ္ဌာန် ဒေသနာတော် နှင့် အ ညီ ဖြစ် ဆဲ ဖြစ် ဆဲ ရုပ်နာမ် ကို မပြတ် ရှု မှတ် ပြီး သိသိ နေ တဲ့ ယောဂီ တွေမှာ “ စက္ခု က ရ ဏီ ၊ ဉာဏ က ရ ဏီ ' ဆိုတဲ့ ဒေသနာတော် အ ရ ရှု မှတ် ပြီး ပွား စေ ရတဲ့ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး အ ကျင့် လမ်း က “ ပညာ မျက်စိကို ပွ င့် စေတယ် ၊ အသိဉာဏ် ကို ဖြစ်စေတယ် “ အဘိဓမ္မာ ' ဆိုတာ ဆိုင်ရာ ကိုယ်တိုင် ကျမ်း ဂန် များ တွေ့ အား က ပြထားတဲ့ ဖြင့် ထင်ရှား အတိုင်း နေပါတယ် ကျက် မှတ် ။ ပြီး ဆင်ခြင် နေ ရုံ မျှ နှင့် ဒီလို အသိအမြင် ထူးခြားတဲ့ ဖြစ် အသိအမြင် ပါမည် လား ၊ မ ဖြစ် စဉ်း ပါမည် စား မ လား ဆင်ခြင် ။ မူလ ဘဲ က ပစ်ထား ကျက် ရင် မှတ် ကျက် ထားပြီး မှတ် ထက် ပြီးသား ထူးခြားတဲ့ တွေတောင် မေ့ ပျောက် “ ကိုယ်တိုင် မ သွား ပေ တွေ့ပြီး ဘူးလား ။ သိတဲ့ အဲဒါ ပညာ ဘာ့ သိ ကြောင့် မဟုတ်ဘဲ လဲ ဆိုရင် ကျက် မှတ် ထားတဲ့ သညာ သိ မျှ ဖြစ် လို ့ ပဲ ဆိုတာ ထင်ရှားပါတယ် ” မဟာစည် ဆရာတော်ဘုရားကြီး ( ဓမ္မစကြာ တရားတော် ၁၂၂-၃ ) နဝမ အကြိမ် ## PAGE 159 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၁ ဝ ၃ ယောဂီ တိုင်း အတွက် ရှေး ဦး မှတ်ဖွယ် ရန် သူ နှင့် မိတ်ဆွေ ဤ “ မြန်မာနိုင်ငံ ပဋိ ပတ္တိ သာသနာ ဝင် ” ကို ထုတ်ဖော် ရာ၌ ကျွန်ုပ်တို့ သိစေလို သည်မှာ အချက် နှစ်ခု သာ ရှိ၏ ။ ၁။ ရန် သူ ။ ၂။ မိတ်ဆွေ ။ “ ရန် သူ ” ဟူသည် အလုပ်ခွင် ၌ အနည်း နှင့် အ များ မလွဲမသွေ တွေ့ကြုံ ရ မည့် အနှောက်အယှက် ( အ မွှေ ဓာတ် ) အမျိုးမျိုး ကို ဆိုလို ပါ၏ ။ “ မိတ်ဆွေ ’ ဟူသည် ထို အ မွှေ ဓာတ်များ ကို ဖယ်ရှား ရာ၌ အ ထက်မြက် ဆုံးသော နိယာမ သဘာဝ အင်အားကြီး များ ပင် ဖြစ်ပါသည် ။ ယေဘုယျ အား ဖြင့် ထို နှစ်မျိုးစလုံး ပင် ပကတိ မျက်စိ ဖြင့် မြင်ရသည် မဟုတ် ။ ထို့ကြောင့် ယုံ နိုင် ခက် ၏ ။ ယောဂီ ၌ ကိုယ်တိုင် ခံစားနေရ စေ ကာ မူ ရန် သူ မှန်းမသိ ၊ မိတ်ဆွေ မှန်းမသိ ။ ထို့ကြောင့် နှစ်ပေါင်းများစွာ သက် စွ န့် ကြိုးပမ်း ပါ သော်လည်း ကြိုးပမ်း သလောက် ခရီး မ ပေါက် ၊ ဒုက္ခ ခံ သလောက် မ တိုးတက် ။ အိပ်မက် ထဲ ပြေး ရသကဲ့သို့ သာ ဖြစ်ကြ ရ လေ၏ ။ ရန် သူ ကား နည်း ပရိယာယ် ကြွယ် လှ ၏ ။ ပိုင်နက် အင် ပါ ရာ လည်း ကျယ် လှ ၏ ။ မြင်ရ - – မမြင်ရသော ဘက်တော်သား လည်း အတိုင်းမသိ များပြား ဘိ ၏ ။ အ တတ် မျိုးလည်း စုံ လှသည် ။ သူ့ နိုင်ငံတွင် နေ၍ သူ ခိုင်း စေ သလို ရသော သူ့ လူ တွေအကြား ယောဂီ ကား တစ်ယောက်တည်း ။ သဘာဝ အင်အားကြီး များကို ထုတ်ဖော် နိုင်သော မဟာပုရိသ သာ မ ပေါ်ပေါက် ခဲ့သော် ခက် လေ စွာ ။ ကိုယ် ၌ ရန် ပူး ကပ် သူ . အ ၏ ။ ဘယ်မှ နှုတ် ကို ဝင် စီး သနည်း ၏ ။ စိတ် ။ ကို ယောဂီ မှိုင်းတိုက် ၌ ၏ တံခါး ။ ( မနော သုံး ပေါက် တိုက် ရှိ၏ ၏ ။ ) ။ ယင်းသို့ ထိုမှ ဝင် ဆိုသော် သည် ။ တစ်ယောက်တည်း သော ယောဂီ သည် ရန်သူ့ နိုင်ငံသား ၊ ရန်သူ့ ဘက်တော်သားများ ကို အားကိုး ရဲ ပါ စ ။ သားသမီး မိဘ ဟူသည် အခိုက် အ တ န့် မျှသာ တည်း ။ ဆရာ တ ပ ည့် ဟူသည် ဝေါဟာရ မျှသာ တည်း ။ အကယ်၍ ထိုသူ များကို အားကိုး မိ ချေ အံ့ ။ ထို သူတို့ ရမ္မက် ကြီးလေ ၊ အ မျက် ကြီးလေ ၊ အ မိုက် ကြီးလေ ညောင်ရေ အိုး မှ မီး ထ တောက် လာ သကဲ့သို့ ဒုက္ခရောက် စေ နိုင် ၏ ။ ယောဂီ ကား တစ်ယောက်တည်း ။ ကောင်းပါပြီ ၊ “ ကိုယ့် ကို ကိုယ် သာ အားကိုး နေ ဗါ မည် ” ဆို စေ ၊ ယောဂီ ယခု လုပ်နေသော အပြုအမူ များသည် ယောဂီ ၏ ပင် ကို စရိုက် နှင့် အကြိုက် ညီ ၍ ရိုးရိုးသားသား ကြိုက်သော အလုပ် အပြုအမူ များ ဟုတ် ပါ လေ စ ၊ ယောဂီ ပါးစပ်မှ ထွက်လာသော စကား များလည်း ယောဂီ ကိုယ်တိုင် ပြောသောစကား များ ဟုတ် ပါ လေ စ ၊ ထား ဘိ ဦး ယခု ယောဂီ စိတ်ကူး ကြံစည် နေသော အတွေးများ မဇ္ဈိမ ပဋိပဒါ သည် ကျသော ဗုဒ္ဓရှင်တော် အတွေးများ မြတ် လိုလားသော ကော ဟုတ် ၊ ယောဂီ ပါ လေ ပကတိ စ ။ စိတ်ရင်း အကြိုက် နှင့် လျော် သော ၊ အတွေး သည် လောကတွင် တန်ခိုး အကြီးဆုံး ဖြစ်၏ ။ မနောကံ ပင် တည်း ။ ဘဝကို နဝမ အကြိမ် ## PAGE 160 ၁၀၄ မ္မာ စ ရိ ယ ဦး ဌေး လှိုင် ပုံ နောက်မဆုတ် ဖော်ရန် တစ်စုံတစ်ခုကို ကတ် ။ အမှတ်မထင် လုပ် ပေ တော့မည် ရှာဖွေ ။ နေသော ထို အတွေး စိတ် ဝိညာဉ် သည် ပင် ကမ္ဘာကို တည်း ။ သူ ပျက် ကြိုက် ပြီ စေနိုင် ဆိုလျှင် ၏ ။ ကမ္ဘာသစ် တည်ထောင် နိုင်သည် မှာလည်း သူ ပင် တည်း ။ ယောဂီ ၏ ဘဝကို မူ လွယ်လွယ် ကလေး နှင့် အံ့ဖွယ် ( ဆိုး မဇ္ဈိမ ကောင်း ၊ ဥ ပါ ပြောင်းလဲမှု လိ သုတ် နှင့် ကြီးများ ဓမ္မပဒ ၊ ကို ) ဖြစ်စေ ( သံသရာ နိုင်စွမ်း အောက် ၏ ။ ဆွဲ ထို ) မျှ တန်ခိုး အစွမ်းထက် ရှင်ကြီး တို့သည် သည့် စိတ် အားနည်းချက်ကို ( အ ညှာ ) ကို · သိ ထောက်၍ သော လော ၊ မြှောက် ကာ ယ ၍ တ ၊ ခြောက် ၍ ညှို့ ယူ နိုင်ကြ လေသည် ။ မဟုတ် ထို့ကြောင့် ၊ ကျား ချ ၊ ယောဂီ စစ်တုရင် အတွက် ထိုး အနှောက်အယှက် သကဲ့သို့ အမျိုးမျိုး ဟူသည် ကွက် တစ္ဆေ ကျော် ခြောက် ဆင် ကာ စုန်း အားနည်း ပူး ခြင်း မျိုး ရာ သာ မှ ပိ ရိ စွာ ကွင်းဆက် ဝင်လာ တတ်သည် ။ သို့ရာတွင် အဝိဇ္ဇာ သည် မည်မျှ ထု ထည် ကြီးမား သော်လည်း ဝိဇ္ဇာ လောက် အင်အား မရှိ ။ အနှောက်အယှက် တို့ မည်မျှ များပြား လှ ည့် ဖြား အစွမ်းထက် အကွက် ရယူနိုင် ဆင် ပါ ကြပါစေ လျှင် ထောင်း ၊ မှု ထောင်း စရာ မ ထ လို ။ ကြေ မိတ်ဆွေ မွ ပျက် ပြုန်း သဘာဝ အောင် စွမ်းအား ချေမှုန်း ဖျက် များ၏ ခွဲ၍ လွယ်လွယ် အကူအညီ နှင့် ကို အောင်ပွဲ ရ နိုင် ကြသည် သာ ။ မည်မျှ ကြီးမား ကျယ်ဝန်းသော မြို့ ရွာ ကြီး ဖြစ်စေ ကာ မူ မီးခြစ် ဆံ တစ် ဆံ မျှ သဘာဝ ဖြင့် တစ်ခဏ စွမ်းအား ချင်း တစ်ခုခုကို ပြာ အတိ ယုံယုံကြည်ကြည် ပြီး စေ နိုင်သည် လက်ခံ မဟုတ်ပါ ကိုင်တွယ် လော ။ မိ ပါ လျှင် အနန္တ ကမ္ဘာ လောက ဓာတ် ရှိ ဓာတ် တူ အကု မဲ့ စွမ်းအား အကူအညီ တို့သည် မြစ်ရေ တာ ရိုး ကျိုး သကဲ့သို့ ထိုး လှိ မ့် စီးဆင်း ကာ အ ဟုန် အရှိန် ပြင်း စွာ ဖြင့် ရန် သူ အား နင်းချေ ဖျက် မှုန်း ပေးသည် ကို ယောဂီ ကိုယ်တိုင် ပင် တ အံ့ တ သြ သိမြင် လာပါ လိမ့် မည် ၊ ဗုဒ္ဓရှင်တော် မြတ် ကိုယ်တိုင် အသုံးချ လပ် ပြီးမှ ထို အတု မဲ့ အတိုင်းမသိ သဘာဝ စွမ်းအား များကို ထုတ်ဖော် ခဲ့ပြီ မဟုတ်ပါ လော ။ ခက် သည် ကား ယောဂီ ကိုယ်တိုင်က ရန် သူ နှင့် မိတ်ဆွေ အင်အား များကို သတိမမူ မိ ဘဲ “ ငါ ကောင်းတာ လုပ်နေတာ ပဲ ” ဟု မိမိကိုယ်ကို အထင်ကြီး ၍ ၊ မ သိ၍ ၊ မယုံ ၍ နမော်နမဲ့ နေ မိ ခြင်း ပင် တည်း ။ ယင်း သည်ပင်လျှင် ယောဂီ ၏ နှလုံးသားသည် ရန်သူ့ လက် ၌ ပါ သွား ခဲ့ရ လေပြီ ။ ( မ ည မာနော ခေါ ဘိက္ခဝေ ဗဒ္ဓေါ မာ ရ ဿ ၊ ။ ယ ဝ က လာ ပိ သုတ် ။ သမ္မာ - သံ -၄ ဝ ၅။ ) အန္တ ရာယ် များလှသော သာသနာ အနတ္တ သာသနာ သည် အန္တ ရာယ် များ လှ ပါ၏ ။ အ ပင် ပေါက် ၍ အ ညှောက် ကတည်းက ပိုး ကိုက် ခဲ့သည် သူ့ ကို ဖခင် ။ အတ္တ ကိုယ်တိုင်က ကမ္ဘာ ၌ အနတ္တ ပင် ဘုရား သာသနာ ဖြစ်ရန် မျိုးစေ့ မလိုလား ချ မည့် ။ စ သူ ကြာ ကား မင်းကြီး သိဒ္ဓတ္ထ ခမည်းတော် တည်း ။ ဖြစ် လိုသော အားနည်းချက် ( အ ညှိ ) ရှိရာမှ အနှောက်အယှက် ယင် ပိုး တွယ် လာခဲ့ ၏ ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 161 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၁၅ ကာယကံရှင် ( သုဒ္ဓေါ ဒ န ) ကိုယ်တိုင် ပင် မ ရိပ် မိ ခဲ့ ။ သို့သော် မျက်စိ ရှိ သူတို့ က မြင် ကြသည် ။ ကြိုတင် နေရာယူ ကြ၏ ။ အကွက် ဆင် ၍ ပူး ဝင် နှင့် ကြ လေပြီ ။ ထိုအခါ သုဒ္ဓေါ ဒ န ဘာလုပ် သနည်း အဆိုတော် ။ သိဒ္ဓတ္ထ ၊ မိန်းမ အား အ ရံ ဘုရား ရွေ တော် မဖြစ်အောင် တို့ ဖြင့် ဖုံး အကြံ အုပ် ထုတ် ပေးရ ရ၏ လေ၏ ။ မိန်းမ ။ မိန်းမ အ တပ် ထိန်း ကြီး တော် ဖြင့် ၊ အ အထပ်ထပ် ချော့ တော် ၊ ကာ ဆီး သုဒ္ဓေါ ပေးထား ဒ န ရသည် သည် “ .. ။ ငါ့ ကာမဂုဏ် စိတ်ကူး နှင့် ၌ ငါ နှစ် ” လုပ် မြှုပ် နေသော်လည်း ထား လိုက်ခြင်း ရန် ပင် သူ တည်း လက် ။ သပ် မွေး ခံရ မှန်းမသိ ခံခဲ့ရ ရှာ တစ်ဖန် ၏ ။ မိမိ၏ အ တပ် ဟော ဝေဒ ပညာ ကိုလည်း အကြွင်းမဲ့ ယုံ စား ၊ သိဒ္ဓတ္ထ ကိုလည်း အားကိုး ပါသည် ဆိုသော ကောဏ္ဍ ည ၊ သူ သည် “ သိဒ္ဓတ္ထ မုချ ဘုရား ဖြစ်ရမည် ” ဟူသော ယုံကြည်ချက် ဖြင့် အ နှစ် သုံး ဆယ်ကျော် ဒုက္ခ ခံ တော ထွက် နှင့် ၍ အလောင်းတော် အား အကူအညီ ပေးခဲ့ ရာ ဘုရား ဖြစ် ခါနီး တွင်မှ တော်လှန် ထွက်သွား ခဲ့ ၏ ။ ကောဏ္ဍ ည အ ပြောင်း အ လွဲ ကား မြန်ဆန် လွန်း စွာ ၊ လောကီ အသိ နှင့် ဝီရိယ ဇွဲ ကြီးမားသော သူ သည် ခေတ်မီ ခေတ်စား နေသော အတ္တ ကိ လ မ ထ လမ်း စဉ် ၌ အ ယူ သည်း မှု ( အားနည်းချက် ) ရှိရာမှ ရန်သူ့ အကြိုက် လုပ်ဆောင် . ပေး ခဲ့ရသည် ထို့ပြင် ။ အလောင်းတော် ကိုယ်တိုင် ပင် လည်း အတွေး ၊ အကြံ ၊ စိတ်ကူး တစ်ချက် မှား ၍ ( ဝါ ) ရန် သူ၏ မမြင်ရသော ဆွဲဆောင်မှု အ ရ ၆- နှစ်လုံးလုံး လမ်း မှား ကြီးကို သေ လု မျော ပါး သော လိုက်စား မိ ခဲ့သည် ။ ထိုအခါ ရှေ့နောက် ကမ္ဘာ လေးဆယ် ကို ဒိုး ယို ပေါက် မြင်နိုင် မြေပေါ် တန်ခိုး ရှင်တို့ အများအပြား ရှိနေ ကြ၏ ။ ( ဝိ ၊ ဋ္ဌ ၊ ၁။ ၁၃ ဝ ။ ဝိသုဒ္ဓိမဂ် ၊ ၂၊ ၄၁။ ) လောကကြီးကို တို့လည်း ရှိနေ နှင့် ကြီး ကြ၏ ပွား ။ စေ အသက်ရှည် လိုသော ၊ စို ၍ ပြည် တန်ခိုး စေ လိုသော လည်း ၊ မမြင်ရသော ကြီးမား ကြ ကုန်သည် မြေ ထက် ။ ထိုအခါ တန်ခိုး မျိုး ရှင် ၌ အတ္တ သာသနာ ပြု ရ မည်မှာ သူတို့၏ မဟာ တာ ဝန်ကြီး ပေ တည်း ။ အလောင်းတော် သည် ထို သည့် အနှောက်အယှက် အခက်အခဲများ ကြားမှ ပင် ဗောဓိ ပင် နှင့် ရွှေ ပလ္လင် ထိုအချိန် သို့ အ မျိုး ရောက် ၌ ချီ အတ္တ တော် တန်ခိုး မူ နိုင်ခဲ့ ရှင် ၏ တို့သည် ။ ဘုရား လက်နက် ဖြစ်ပေ တော့မည် လူ သူ အစွမ်းကုန် ။ အင်အား ကုန် ရှိ စု မဲ့ စု သုံး ကြ ရ ပေ လိမ့် မည် ။ ထို့ကြောင့် မာရ်နတ် သည် လက်မ နှေး ။ ရှေ့တန်းသို့ ပလ္လင် ကိုယ်တိုင် ထွက်လာ ၏ ။ အတိုင်းမသိ သော စစ်သည် လက်နက် အားကိုး ဖြင့် ကို လု လေ၏ ။ ပလ္လင် လိုချင် ၍ မဟုတ် ၊ ဘုရား ဖြစ်မည် စိုး ၍ ။ ( ထို သဘာဝ ကို နားမလည် နိုင်သော ဥရောပ တိုက် ပါဠိ ပညာရှင် အချို့သည် “ မာရ်နတ် ဟူသည် သတ္တဝါ အကောင်အထည် ရှိသော အ ရာ မဟုတ် ။ စိတ် ၌ တစ်စုံတစ်ခု ဖြစ်ပေါ် မှုကို တင် စား ခြင်း မျှသာ ” ဟု မှတ် ထင် ယူ မှား ဘုရား ကြ လေ၏ ဖြစ် ။ ) တော် မူ သည့် နောက်ပိုင်းတွင် လည်း သံဃာ တွင်း ပဋိပက္ခများ ၊ စင်ပြိုင် ဘုရား များ ၊ သာသနာ ဝင်၍ တရား ခိုး ကား “ ငါတို့လည်း ဒီအတိုင်း ဟောပြော ကျင့် ကြံ သည် ” ဟု အသံ လွှ င့် နေသော တရား အတုအယောင် များ ၊ မိန်းမ နှင့် စွပ်စွဲ ခြင်း ၊ ဗ က ကဲ့သို့ အတ္တ န မ အ ကြိ ## PAGE 162 ၁၀၉ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် တန်ခိုး ရှင် ကြီးတွေ ကိုယ်တိုင် ဝါဒ တိုက်ပွဲဝင် ခြင်း ၊ နောက်ဆုံး အသက်ကို ပင် လုပ်ကြံ ကြသည် အထိ ပရိနိဗ္ဗာန် ယင်းသို့ စံ ဝင် တော် ဆိုသော် မူ ရ သည့် အ တိုင်အောင် ဘယ် မည်သော ဆက်တိုက် ယောဂီ မလွတ် သည် စ သူ့ တမ်း စက်ကွင်း နှောက်ယှက် မှ လွတ် ခဲ့ ကြ ကင်း လေ၏ နိုင် ပါ ။ ချိ မ့် မည် ( နည်း သတိ ။ မ ကမ္မဋ္ဌာန်း တော သု သတိ ဝေ သေ ရှိနေ ယျော ရုံ ၊ မျှ ဝေ ဖြင့် ရာ ဘေး န ပရိ ရန် မုစ္စတိ လုံ ပြီ ဟု ။ မယုံ စား မဏိ အပ် ။ ဘဒ္ဒ သုတ် ။ သ ဂါထာ - သံ -၂၁ ဝ ။ ) ကမ္ဘာကို ပင် ကြိုးကိုင် ချင်သူများ ခေါင်း ပြန်၍ ဗုဒ္ဓရှင်တော် ထောင် မြတ် လာခဲ့ ပရိနိဗ္ဗာန် ၏ ။ ခေတ်မီ စံ ဝင် တော် တိုးတက်သော မူ ပြီးနောက် မဇ္ဈိမဒေသ ဗုဒ္ဓဘာသာ ( အိန္ဒိယ ကြီး ) ၌ ဖြစ်လာစေရန် အတ္တ ဝါဒ ကြီး ဂိုဏ်းကြီး ဓမ္မ သစ်များ ကို ဖန်တီး ထူထောင် လာကြသည် ခဲ့ ကြ၏ ။ ။ “ မာ ဘုရား ရ ကိုယ်စားလှယ် အဓိက မဟုတ် ဘုန်းကြီးများ ၊ ဘုရားလောင်း လည်း သာ မဟာယာန အဓိက ’ ဟူသော ဝါဒ ကြီးကို စွဲ ကိုင် လာကြသည် ။ နောက်ဆုံး . အောက်လမ်း အထက် လမ်း လူသား ကြိုက် အတ္တ ပညာရပ် မျိုးစုံ ဖြင့် ဥုံ ခံ မန်း မှုတ် ကြ ရာ မှ ပင်မ အိန္ဒိယ၌ သာသနာ လုံးဝ ကွယ် ပ ခဲ့ရသည် ။ ( အိန္ဒိယ သာသနာ ကွယ် ပုံ ရာဟုလာ သံ ကိစ္စည်း ၏ ဆောင်းပါးကို ပထမပိုင်း နိဂုံး ၌ အပြည့်အစုံ ဖော်ပြထားပါသည် ။ ) ရွှေ ဖြစ် မြန်မာနိုင်ငံ ငွေ ဖြစ် သာသနာ သိဒ္ဓိ ပေါက် ဝင် ကို လမ်း ကြည့် စဉ် ပြန် အတွက် ပါ လျှင်လည်း ဘုရင်များ ခေတ်အဆက်ဆက် ကိုယ်တိုင် ပင် အ နောက်ပိုင်းမှ မွှေ ခံခဲ့ ရ၏ ။ အားပေး ခဲ့ ကြ ရသည် ။ ဂိုဏ်း ကွဲမှု များ ပေါ် ခဲ့ ရ၏ ။ အ တင် အ ရုံ ဝိ ဝါဒ ပင် နှစ်ပေါင်း ရှစ် ဆယ် ခက် ကြာ ခဲ့သည် လေ စွာ့ ။ ။ ထို့ကြောင့် အနော်ရထာ လည်း နှင့် လော ဘိုးတော် ကာ ယ ကဲ့သို့သော တ တန်ခိုး ရှင် မင်း တို့သည် များ သာ ရာဇဝင် မ ပေါ်ပေါက် ကို ပါ ပြောင်းပြန် ခဲ့ပါ လျှင် လှန် ရ ရှိကြ ပစ် မည် ရန် ကြိုးစား မဟုတ်ပါလား လာ ကြ၏ ။ ။ ဘကြီးတော် သို့ မှ အတ္တ သာသနာအတွက် ခေတ် စ ကြာ မင်း စိတ်ကြိုက် က လေးသည် သာ သ ကား န ဒါယကာ ဆိုလျှင် ရာဇဝင် တစ် ဇာတ် ခင်း ရန် တန်ခိုး ရှင်တို့ ဖန်တီး ထိုး သွင်း ခဲ့သော သန္ဓေ သား ပင် တည်း ။ ( ထို့ကြောင့် အ ယူ တော် သူတို့သည် မင်္ဂ လာ လျှောက် ဘိုးတော် ထုံး ကို အား ကြည့် အခဲ ပါ မ လျှင် ကျေ တိ ကြ ။ ကျ ခိုင် “ မောင် လုံ ပြည့် ဝိုင်း စုံ ကတိသစ္စာ စွာ သိ နိုင်ပါသည် မရှိ ’ ဟု ။ ) ရာဇဝင် ယခုတိုင် နှင့် ပြော သာသနာ မ ဆုံး ။ ဝင် ဘာမျှ အား မသိရှာ အခြား ယုတ်ညံ့သော သော လူများ စု တန်ခိုး ကား စ များ ကြာ ဖြင့် ရေ လည်း ချ၍ ညစ် ယခုတိုင် ပေ စေ ငို ခဲ့ ကြ ကြ၏ ဆဲ ။ ။ မြန်မာပြည်တွင် သာ မဟုတ် ။ ဥရောပ ရာဇဝင် တွင်လည်း ပြင်သစ် တော်လှန်ရေးကြီး မှ မြေပေါ် အ စ “ လိုလားသူကို မြေ ထက် တန်ခိုး တင် ၊ ရှင်များ မ လိုလားသူကို က လ ဖြုတ်ချရေး ဖန် ထိုး၍ ” တန်ခိုး မင်း ပြောင်း ပြ ခဲ့ ကြ၏ မင်း လွဲ ။ ကိစ္စ အသံတိတ် များတွင် လှုပ်ရှားမှုများ ဖြစ်၍ ရာဇဝင် ဆရာတို့ မသိလိုက် ကြ ။ ( ဝါလ် ဘုရ် ဂါ - ပဲ ဂေး ရေး “ မမြင်ရသော ## PAGE 163 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၁၇ မိတ်ဆွေ တစ် ဦး နှင့် ဆွေးနွေးပွဲ ” ) ၁၂- ရာစု တ ခို က အိန္ဒိယ စစ်ပွဲများ တွင်လည်း ထို စစ်အင်အား နည်း ၎င်း ပင် ကြီးမား တည်း ။ ရှေး လျက် အခါ ရသေ့ က လိင်္ဂ ကြီး၏ မင်း နှင့် ဟောကိန်း အ ဿ က မင်းတို့ ကို သာ စစ်ဖြစ် အားကိုး ကြ ရာ ယုံ စား က မိ၍ လိင်္ဂ မင်း စစ်ရေး သည် ရှုံးနိ မ့် ခဲ့ရ ဖူး ၏ ။ ထို စစ်ပွဲတွင် လူသားများ သာမက ကိုယ် စောင့် နတ် ချင်း လည်း တစ်ဖက် နှင့် တစ်ဖက် စစ် ထိုး ကြသည် ဟု ပါ ရှိရာ ရှေးအခါက ပင် ရှိခဲ့ ဖူး သော အသံတိတ် စစ်ပွဲ ပင် တ ကား ။ ( စ တုက္က ယခုအခါ နိ ပါတ် ၊ စူ တွင်လည်း ဠ ကာ လိင်္ဂ ဗောဓိ ကမ္ဘာ ဇာတ် အရပ်ရပ် ။ ) ၌ အကြားအမြင် ရ လူသား တန်ခိုး ရှင်များ ပေါများ လှ ပေ ၏ ။ ရုပ် ဝါဒီ နိုင်ငံများ က သာ၍ ပင် တန်ခိုး သုတေသန ပြုလုပ်နေ ကြ၏ ။ ဘူလ်ဂေးရီးယား လ ခ စား အဖြစ် ခန် နိုင်ငံ၌ ့ ထားသည်ဟု “ ဗင်္ဂါ ဒီ မီ ဆိုသည် ထ ရို ဗာ ။ ” ခေါ် ဗုဒ္ဓ ခေတ် အကြားအမြင် တွင် ရှေ့နောက် ရ အမျိုးသမီး ကမ္ဘာ တစ် လေးဆယ် ဦး ကို ပင် ကို မြင်နိုင် သော တိတ္ထိ ကြီးများ ရှိ သကဲ့သို့ ယခုလည်း ရှိနေ ကြ မည် သာ ။ တန်ခိုး သို့ရာတွင် ရှင်ကြီး တို့၏ ကံ ’ အကြားအမြင် ဉာဏ် - ဝီရိယ ဖြင့် ကို ရယူနိုင်သော ချွတ် လွှဲ စေ ကုန် အတု ၏ မဲ့ ။ သဘာဝ စီမံကိန်းကြီးများ အင်အားကြီး ကို ပျက်ပြား များ ကား စကြဝဠာ နိုင်ကြ ကမ္ဘာ ကုန် ၏ ။ ထုတ် ထို့ကြောင့် ချင်း မြင်နိုင် ကံ အကြောင်းကို သော ပုဂ္ဂိုလ်များ၏ ဟောကြားတော် စကားကို မူ ရာ၌ ပင် “ မ ကံ ယုံကြည် အကျိုးပေး ကြ နှင့် လင့် စပ် ” လျှင် ဟု ပိတ်ပင် ထို့ကြောင့် တော် မူ ခဲ့ ဖူး အတိတ် ၏ ။ ( ဥပရိ ကံ နှင့် ၊ ပစ္စုပ္ပန် မဟာ ကမ္မ လုပ်ရပ်ကို ဝိ ဘင်္ဂ ပစ် သုတ် ပယ် ၍ ။ ) အ ဘယ် မည်သော တန်ခိုး ရှင် သည် အဖြူအမည်း လုံးဝ ပြောင်းလဲ နိုင် ပါ ချိ မ့် မည် နည်း ။ သို့ရာတွင် “ မရတဲ့ အ မဲ သဲ နဲ ့ ပက် ’ တတ်သည် ကို မူ သတိ မူ ကြ ရ ပေ လိမ့် မည် ။ ( ဗလ ဿ ဓမ္မ ဂုတ္တဿ ၊ ပဋိ ဝတ္တာ န ဝိဇ္ဇတိ ။ ဝေ ပ စိတ္တိ သုတ် ၊ သ ဂါထာ - ညံ -၂၂၃ ။ ) မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ ဘေး ကြီး ဝေး လျက် နီး ကျွန်ုပ်တို့သည် အလုပ်ခွင် သို့ မဝင် မီ က အို - နာ - သေ ဘေး ကြီးများ ကို သာ ကြောက်စရာ မည်သို့မျှ ဖြစ်နိုင် ဟု စ ထင်မှတ် ကောင်းသော ခဲ့ ကြ၏ အကြောင်း ။ ဤ ဘဝတွင် အ ခွင့် မမြင် မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ မိ ခဲ့ ။ ( အခြားဘာသာ အ ယူ မှား ) ဘေး တစ်ခုခု ကြီး ကား သို့ ကူးပြောင်း မဟုတ် လော သက်ဝင် ။ သို့ရာတွင် နိုင်ရန် အလုပ်ခွင် အိပ်မက် သို့ စိတ်ကူး ရောက်သောအခါ မျှ ပင် မ ထည့် အို နိုင်အောင် - နာ - သေ အသိဉာဏ် ဘေး ကြီး တို့ ရှိခဲ့ပြီ ထက် ကြောက် လ န့် ကျော ချမ်း ဖွယ် ကောင်း လှသော မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ ဘေး ကြီးများ ကမ္မဋ္ဌာန်း ကျောင်း ကလေး တံခါး ၌ သို့ရာတွင် လာ၍ ခေါက် တံခါးကို နေ သံ ကို ဖွ င့်၍ ကြားနေ ဝင်လာသော ရ၏ ။ အခါ မိတ်ဆွေကောင်း သဖွယ် ဖြစ်၍ ဧ ယောဂီ ည့် ဝတ် ၏ ပျူ ' ငှာ သည်းခြေ ကြိုဆို ကြိုက် မိ ကြ လေ၏ အ ။ ပြည့် တရားထူး အ ဝ ၊ ရတော့မည် အာဏာ ၊ စီးပွား ကဲ့သို့ ၊ ကျန်းမာရေး မျက် လှ ည့် ပြ စ ကြ၏ သည် ။ ## PAGE 164 ၁ ဝ ၈ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် နမူနာ တက် ကလေးများ လာပြီ " ဟု ဟု ပင် ထင် အကြိမ်ကြိမ် ၏ ။ ပထမ တွင် ပေး၍ အတွေး မြှူ ဆွယ် စိတ်ကူး ကြ လေသည် အာရုံ ။ မျှသာ ယောဂီ တည်း ကား ၊ ယောဂီ “ " ငါ တရား သည် ထင် စား ရိုး စား စဉ် မ စားချင် တော့ ။ တစ်မျိုး တစ် မည် ခြိုး ခြံ စား မှ တရားထူး ရမည်ဟု ခံ နေ၍ သူ ထင် သံဃ တတ်သည် ရက္ခိတ မထေရ် ။ ထို့နောက် ကြီးသည် အဝတ် ရဟန္တာ ၊ နောက် မဖြစ်နိုင် အနေအထိုင် ဘဲ နှစ်ပေါင်းများစွာ .... စ သည် ။ ကြာ ( ထို အတွေး ခဲ့ ရ၏ ။ “ စံ အ ရိ တော်ဝင် မေတ္တေ အရိယာ ယျ ကျမှ ” များ ” ဟု ” စာအုပ် အတွေးအခေါ် ၌ အပြည့်အစုံ အ မြော် ကြည့် မှား ပါ လေသည် ။ ) ။ ဝိသုဒ္ဓိမဂ် ၊ ၁၊ ၄၅ ။ တစ်ခု ကြား အာရုံ ရ အတွေး တတ် ၏ သည် ။ အာနာပါန ကြောက် ၊ က ဖွယ် သိုဏ်း ကောင်း စ သည် လေ စွာ့ တရား ။ အတွေး လမ်းကြောင်း ပြီးလျှင် ပေးသည် အသံ တစ်စုံ လည်း ရှိ၏ လျှပ်တစ်ပြက် ။ မည် သည့် ကိုယ် တန်ခိုး ထင်ရှား ရှင် ပြ ဟု တတ် အသိ ပြန် ၏ မပေးသေး လိုအပ်လျှင် ။ ။ နောက် လူကိုယ်တိုင် ဘိုင် စ မိုးပေါ်က ကုပ် ပြ ကျ သကဲ့သို့ သလို ရောက်လာ တတ်သည် လည်း ရှိသည် ။ ထိုအခါ ယောဂီ အချို့ ပါး ရာ မှ ပေါက် ကာ ခေါင်း ပြောင်း ကြ ရ ရှာ လေသည် ။ မဇ္ဈိမ ပဋိပဒါ မှ လမ်းခွဲ ကာ သတ္တဝါများ အကြိုက် တစ်လုံး တစ် ရာ ဝ ထောင် တည်း ရှည် ပြည့် ၍ သတ္တဝါတွေ စုံ ကြ လေ၏ ကယ်တင် ( စိတ်ကူး ကာ ၌ ) အ ။ ရိ သူဌေး မေတ္တေ ဖြစ်၍ ယျ လက်ထက် သာသနာ ကျမှ ပြုမည် နိဗ္ဗာန် ။ အသက် ယူမည် ။ ဆု ကြီး ပန် မည် ။ ( ဆု ကြီး ပန် သူများ ယခုလို ဘဝ မျိုးကြီး ၌ အလောင်းတော် ကြီး များ၏ အ မူ အ ကျင့် ရှိမရှိ စဉ်း စား ကြ ရာ ၏ ။ ) သို့မဟုတ် ယောဂီ အချို့ အရိယာ ဖြစ်ပြီ ဟု ထင် သူ က ထင် ကြ လေ၏ ။ အခြား လော ကာ ယ တ ( သံသရာ နယ်ချဲ့ ) အ တတ် ထူး တစ်စုံတစ်ရာ ရ ချင် သူတို့ ရ ကြသည် ။ လိုသော ထိုအရာ အတ္တ ၊ ထို အားလုံးသည် နှစ်ခုကို ပေါင်းစပ် ယောဂီ ၍ မြတ်နိုး စိတ်တိုင်းကျ လှသော ဖျော် သာသနာ ပေးလိုက် ၊ ကာ မ သော ဘုံ ပျားရည် ကြီးမှ မ ထွက်ခွာ ဝမ်း ကျ ယမကာ သိဒ္ဓိ ပြီး နိုင် ပင် ၏ တည်း ။ ။ မှော်ဆရာ ထို ဖျော်ရည် ဘဝ ကား မှသည် ဆာ ဒူး အရိယာ ဘဝ မှသည် ဗ အ က ထင် ဗြဟ္မာ ခံ ဝိဇ္ဇာ ကြီးများ ဓိုရ် ပါဝါ ကြီး အထိ အထိ ပေါက် မြောက် နိုင် လေသည် ။ ကျက် စား ယောဂီ ရာ ' နယ်မြေ ကား နု နယ် ဖြစ်၏ သေး ။ ၏ ရန် ။ လောက သူ နှင့် မိတ်ဆွေ ကား ကျယ် ကို ပြော မေ့ လှသည် လျော့ ကာ ။ တန်ခိုး အနတ္တ ရှင် အမျိုးမျိုး ကို သာ မဲ ၍ တို့ သက်ပြင်းချသံ ရှာ နေသော ယောဂီ ကား ပြင်းထန် ၏ ကမ္မဋ္ဌာန်း လှ ပေ စွာ့ ကျောင်း ။ မိမိကိုယ်ကို ကလေး ပတ်ဝန်းကျင် သာသနာပြု ၌ သူ ဟု တန်ခိုး အထင်မှား ရှင်ကြီး နေသော များ၏ ကိုယ်စားလှယ်များ လည်း ခြေ ချင်း လိမ် ၍ နေကြ လေပြီ ။ ( အ ထ ခေါ မာ ရော ပါ ပိ မာ အဝိဒူရေ နိ သီ ဒိ တု ဏှိ ဘူ တော မ ကုံ ဘူ တော ပဇ္ဈာ ယန္တော ။ ။ မာ ရ ဓီ တု သုတ် ။ သ ဂါထာ - သံ ၁၂၅။ ) ## PAGE 165 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၁၀၉ အ တက္ကာ ဝ စ ရော ဓမ္မော ဤ သာသနာ ဝင် တွင် ယောဂီ သူတော်စင် ကြီး များ၏ ဘဝ ဖြစ်ရပ်များ ကို သုံးသပ် ဖော်ပြ ရာ၌ စာဖတ်သူ တိုင်း နားလည် မည် မဟုတ်သော အရေးအသားများ ပါ ကောင်း ပါဝင် ပေ လိမ့် မည် ။ လောက အမြင် ရှု ထော င့် အ ရ ဝေဖန် တတ် သူ ၊ ပရိယတ္တိ အမြင်ကို သာ ဆုပ်ကိုင် ထား သူတို့အတွက် ယုတ္တိမ တန် လက်မခံနိုင် သော အယူအဆ များလည်း အနည်းငယ် ပါ ကောင်း ပါဝင် ပေ လိမ့် မည် ။ ပါဝင်ခဲ့သော် ရုတ် ခြည်း အပြစ် ရှု တော် မ မူ ကြ ဘဲ ခေတ္တ ရပ်ဆိုင်း ၍ မှတ်သား ထား စေချင် ပါသည် ။ အ ဘ ယ့် ကြောင့် ဆိုသော် ရန် သူ အနှောက်အယှက် များသည် လည်းကောင်း ၊ မိတ်ဆွေ တရား တော်၏ အတု မဲ့ စွမ်းအား များသည် လည်းကောင်း ၊ မျက်စိ ဖြင့် မြင် ကောင်းသော ( ဝါ ) ကိုင် ပြ ၍ ရ စ ကောင်းသော အရာများ မဟုတ်ပါ ကုန် ။ ဂမ္ဘီရ - နက် ရှိုင်း ၍ ၊ ဒုဒ္ဒသ ‘ မြင်နိုင် ခက် ၍ ၊ ပဏ္ဍိတ ဝေဒ နီ ယ ’ ပညာ ရှိသော ယောဂီ တို့ သာ သိနိုင် မြင်နိုင် ၍ ၊ အ တက္ကာ ဝ စ ရ = အတွေးအခေါ် ခေတ် ဉာဏ် ဖြင့် အ ဝေဖန် ကောင်း သူတို့၏ သက်ဝင် ကျက် စား ရာ မဟုတ်သော ကြောင့် တည်း ။ ( ဝိ န ယ ၊ မဟာ ဝဂ္ဂ -၅ ။ ) စင်စစ် ဤ သမိုင်း ကို ပြုစု ရာ၌ ပြ ဆိုခဲ့ သည့် အတိုင်း အ မြွက် မျှ ပျိုး ခဲ့သော ဤ သဘော များကို ပိုင် လျှင် အာဇာနည် ယောဂီ သူတော်စင် ကြီး တို့၏ အကြောင်း ဌပ္ပတ် ကို တ် ရှု ရာ ၌လည်း စာ တွင် ရေး မ ထားသော အရသာ များကို ပါ ခံစားရ ပါ လိမ့် မည် ။ ထို သဘော တရား များကို အ ယူ သည်း ၍ ၊ အ ထင် အမှတ် လွဲ၍ ၊ အ စွဲ မှား ၍ ရေးသားခြင်း မဟုတ်ပါ ။ စိတ်ကူး ယဉ် သက်သက် ဖြင့် ရေးသားထား ခြင်း လည်း မဟုတ်ပါ ။ ပဓာန သုတ် ၊ ဗြဟ္မ နိ မန္တ နိ က သုတ် ၊ မာ ရ တဇ္ဇ နီ ယ သုတ် ၊ ယ ဝ က လာ ပိ သုတ် ၊ မာ ရ သံယုတ် ၊ မဟာ ပရိ နိဗ္ဗာန သုတ် စ သော ပါဠိတော် ကြီးများ နှင့် သာသနာ ဝင် ခရီး တစ် လျှောက် သမိုင်း အထောက်အထားများ အ ရ ရေးသားခြင်း ဖြစ်ပါသည် ။ အလုပ်ခွင် နှင့် ဆက်နွယ် သော အရှေ့တိုင်း အနောက်တိုင်း ဂန္ဓာ ရီ ပညာ စိတ်ပညာ များ နှင့် လည်း ဉာဏ် အ လှမ်း မီ သမျှ နှီးနှော ထားပါသည် ။ ထို မျှသာ လား မဟုတ်သေး ၊ ယောဂီ သူတော်စင် ကြီးများ ဖြစ်ကြသော ဆရာသမား များ နှင့် မိဘ အစ်ကို အစ်မ ဓမ္မ မိတ်ဆွေများ၏ ကိုယ်တွေ့ ဖြစ်ရပ်များ ကိုလည်း ထင်ဟပ် ထားပါသည် ။ အ ချုပ် အား ဖြင့် အလုပ်ခွင် ၌ တရား က ပေးသော အသိ များကို ကိုယ်စားပြု ထား ခြင် . ဖြစ်ပါသည် ။ ထို့ကြောင့် ကျွန်ုပ်တို့ ကြိုတင် ပြောပါရစေ ’ “ သင် လက်ခံ ယုံကြည် အောင် အ ပြည့် အ ဝ မ တင်ပြ နိုင်သေး သည့် အတွက် ခွင့် လွှတ် ပါ ဘိ ။ သို့သော် ထို တင်ပြချက် ထို အသိ များကို အလျင်စလို ပယ်ချ ထားခြင်း မပြု သေး ဘဲ ခေတ္တ ရပ်ဆိုင်း ၍ တေး မှတ်ထားပါ လေ ဦး ။ အချိန်အခါ က သင့် အား အ ဖြေ ပေး ကောင်း ပေးပါ လိမ့် မည် ” ဟူ သတည်း ။ တရား သဘော ကား နက် ရှိုင်း လေ စွာ ။ နေ တံ ( ဌာနံ ယံ တံ ဝိဇ္ဇတိ နေက္ခမ္မေ ။ ဒန္တီ န ဘူမိ ဉာ တတ္ထံ သုတ် ၊ တံ ၊ ဥပရိ ဝ တ - ကာ ပံ -၁၇၂ မ ပရိ ။ ) ယေ သ နာ ယ ဥ ကော ဥ ဿ ဘိ ဝါ ၊ ## PAGE 166 ၁၁ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် အကြွင်းမဲ့ ပြည့် စုံ သော ကမ္ဘာသစ် သို့ ယောဂီ သည် ရန် သူ နှင့် မိတ်ဆွေ ကို ခွဲခြား သိမြင် လာပါ လျှင် အလုပ်ခွင် ၌ အတိုင်းမသိ သော အကျိုးများ ရတော့မည် မှာ သေချာ ၏ ။ ကိုယ်ပိုင် အသိဉာဏ်တွေ တိုးတက် လာမည် ကိုလည်း ကျွန်ုပ်တို့ ပြော ရဲ ပါ၏ ။ .. “ ရန်သူကို ကြောက်ပြီး အစုန် လမ်း လိုက်ရင် သည့် ထက် ဒုက္ခ ရောက် ရ ချေ ရဲ့ ” ဟု သဘောပေါက် ကာ ရန်သူကို မကြောက် သည့် အပြင် ပို၍ ပင် အား တက် လာပါ လိမ့် ဦး မည် ။ အ အနှောက်အယှက် ထာ ကို သိ နေပြီ ဖြစ်၍ လည်း ဒေါသ မ ဖြစ် ၊ စိတ်လည်း မ ညစ် တော့ ။ ပျော် ၍ ပင် နေ တော့မည် ။ တစ်ခါ တွေ့လျှင် တစ်ဆင့် တိုးတက် သွားသည် ကို ယောဂီ ကိုယ်တိုင် သိ နေပြီ ဖြစ်သော ကြောင့် တည်း ။ ယောဂီ သည် ထို အသိ ကို ယုံယုံကြည်ကြည် သိမ်းပိုက် ထားပါ လျှင် ကား ကြာ လျှင် မိမိ ခန္ဓာကိုယ် ၊ မိမိပတ်ဝန်းကျင် မျှ လောက် သာမက တစ်ကမ္ဘာလုံး စကြဝဠာ အနန္တ ဖြစ်ရပ်များ အထိ ဖြ န့် ချိ ထိုး ထွင်း ၍ လင်းလင်း ချင်းချင်း ကြီး သိမြင် လာပါ လိမ့် မည် ။ “ ငယ် ဦး မှ ကြီး ရာ သည် ” ဟူ သကဲ့သို့ အသိ က လေးမှ အသိ ကြီး ဖြစ်လာ ရ၏ ။ အဘိ ညာဉ် ၏ ရှေ့ တော် ပြေး အသိ များ ပင် တည်း ။ ထို ကမ္ဘာ့ ဖြစ်ရပ် ၊ စကြဝဠာ ဖြစ်ရပ်များ ကို ခြုံ လိုက် လျှင် “ အလုံးစုံသော သင်္ခါ ရ၏ အနှစ်သာရ ဘာမျှ မရှိ ” ဟူသော အနိစ္စ အချက်ကို ဒက် ခ နဲ မိ လေ သောအခါ အရိယာ ကိစ္စ ကြီး ပင် အပြီးတိုင် နိုင် လေ တော့သည် ။ ကျွန်ုပ်တို့ ဤမျှ ရှည်လျား စွာ နိဒါန်း ခင်း နေ သည်မှာ အကြောင်းရင်း ရှိ ပါ၏ ။ တစ်စုံတစ်ခု သော လောကီ ကျိုး ကို မျှော် ကိုး ၍ ကြိုးစားနေ သော ဂန္ဓာ ရီ တန်ခိုး ရှင်များ ၊ ယင်းတို့၏ အသင်း အ ပင်း များ စသည်တို့ အား ရှုတ်ချ လို ၍ ဟု ယူဆ ကောင်း ယူဆ စရာ ရှိ ပါ၏ ။ စင်စစ် ကား မဟုတ်ပါ ။ မိမိတို့ အသိဉာဏ် ရှိသလောက် အားထုတ် နေကြ သူ ချည်း သာ ဖြစ်၍ အပြစ် လည်း မ တင် ။ လူသားတို့ အား အထိုက်အလျောက် အကျိုးပြု နိုင်သည် ပင် ဖြစ်၍ လည်း ( ထို မျှ လောက်ကို သာ အ လှမ်း မီ သူတို့အတွက် ) အတန်ငယ် နှစ်သက်ဖွယ် ကား ရှိပါပေသည် ။ သို့ရာတွင် ပဓာန ရည်ညွှန်း ချက်ကို ရိုးသားစွာ ပြောပါရစေ ။ ဤ ခေတ် ကား ထို မျှ လောက် ဖြင့် ရော င့် ရဲ နေ ရ မည့် အခါ မျိုး မဟုတ်ပါ ။ မပြတ် မ သား မ တိ မ ကျ မခိုင် မ မာ ယာယီ အငှား အကြားအမြင် မျိုး ကို မ ဆိုထား ဘိ ။ တ က ယ့် အဘိ ညာဉ် ရ ရုံ မျှ ဖြင့် ပင် ပညာရပ် ကျေနပ် ထိုက် မျိုးစုံ သည့် နေသော အခါ ခေတ် မဟုတ်သေး ဖြစ်၍ သုက္ခ ။ ကမ္ဘာကြီး ဝိ ပဿ က ကျ ယ့် ရဟန္တာ ပြောလာသည် ဖြစ် ရုံ နှင့် မျှ ဖြင့် အမျှ လည်း အသိအ ယနေ့ တတ် သာသနာတော်အတွက် ဤ ခေတ် ဤ ကမ္ဘာကြီးက လုံလောက် မူ ပြီ တန်ခိုး မ ဆို နိုင်သေး အဘိ ညာဉ် ။ တို့ နှင့် ပြည့် စုံ သော ရဟန္တာ အရှင် မြတ် ကြီးများ ကို သာ တောင်းဆို ပ င့် လျှောက် နေ ပါ ချေ ပြီ ။ ဤ ခေတ် ဤ ကမ္ဘာကြီးက ## PAGE 167 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၁၁၁ လေးနက် ပြင်း ပြ စွာ ' တောင်းဆို နေသော အ ရာ လည်း မ ကြာ မ မြင့် မ ဖွ င့် မ ၍ မလွဲမသွေ ဧကန် ဗုဒ္ဓရှင်တော် မုချ မြတ် ပြည့် စုံ ၏ ရမည်ဟု ဒေသနာတော် ( ခေတ် ကလည်း ကို သိမြင် အတိအလင်း သူ တိုင်း ) အကြွင်းမဲ့ ထုတ်ဖော် ယုံကြည်နေ ခွင့် ပြုထား ကြ၏ လေပြီ ။ ။ ဤ သာသနာ ဝင် ၌ ပါ သော အရိယာ အရှင်မြတ် ကြီးများ ကလည်း ရှေ့ သွား သာဓက ပေး တော် မူ ခဲ့ ကြ ကုန် ၏ ။ ထိုသို့သော စွယ်စုံ အာဇာနည် ပုဂ္ဂိုလ် ထူး ကြီးများ အတွက် သိပ္ပံပညာ သည် ဤ ကမ္ဘာ အား ဆေး ကြော မွမ်းမံ လျက် ရှိ လေပြီ ။ ( ဧဝ ရူပေ န ခေါ သာ ရိ ပုတ္တ ဘိက္ခုနာ ဂေါ သိင်္ဂ သာ လ ဝ နံ သော ဘေ ယျ ။ မဟာ ဂေါ သိင်္ဂ သုတ် ။ မူလ ပံ -၂၈၁ ။ ) ထို့ကြောင့် ထူး မြတ်သော ဤ ခေတ် အခါ မျိုးတွင် တစ်ကမ္ဘာလုံး ငြိမ်းချမ်း ရာ ငြိမ်းချမ်း ကြောင်း ကောင်းသည် ထက် ကောင်း ၊ ပို၍ ကောင်း ၊ အကောင်းဆုံးသော လမ်း စဉ် သို့ သက်ဝင် လာ ကြ ပါ စေရန် ရည် သန် ရိုး ရင်း နှလုံးသွင်း ဖြင့် ပွ င့် လင်း ရိုးသားစွာ ထုတ်ဖော် ရ ပါကြောင်း ။ ## PAGE 168 ၁၁၂ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ၇- ကုန်းဘောင်ခေတ် ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ စ တု ဂီရိ - တောင် လေးလုံး ဆရာတော် ( ၁၀၈၈ - ၁၁၈၆ ) “ သားတော်ကြီး ၊ မောင် ပ ဇင်း ရေးသား သည့် ရှု ဖွယ် များမှာ ဘုရားရှင် ကိုယ်တော်မြတ် အလိုတော် ကျ သာသနာ့ဝန်ထမ်း တဲ့ ကျမ်း ကောင်းကြီး များ ဖြစ်ပေ တယ် ။ နေ ့ စဉ် ရှု ရှိုက် ကွေး ဆ န့်ပြီး နေကြ ပေမယ့် ရှု မှန်း ရှိုက် မှန်း ကွေး မှန်းဆ န့် မှန်း မသိ သူတွေက အများကြီး ။ မိမိ သူတစ်ပါး အကျိုးများ အောင် ကြိုးစားပြီး ပြုစု ပါ လေ မောင် ပ ဇင်း ” “ မှန် လှ ပါ ၊ ခမည်းတော် အရှင်ဘုရား ” “ ယခု ဤ ရှု ဖွယ် ကျမ်း လည်း ခမည်းတော် အမြဲတစေ ကြည့် လို က ကြည့် ရှု တော် မူ ရန် နှင့် ခမည်းတော် ကို အကြောင်း ခံပြီး စိတ် အကြံ ရသလို နိဗ္ဗိန္ဒ ဉာဏ် ရ င့် သန် ကြီး ပွား ရလေအောင် သားတော် ကိုယ်တိုင် ပေ မှာ တင်ပြီး စီရင် ခဲ့ပါ သ ဖရား ” သက်တော် သုံးဆယ် ခန့် ရှိသော “ အံ တော် ချောင်း ၊ ဒီ ဃာ ယု ဂါ မ ဝါ သီ ( သက်ရှည် ရွာ နေ ) ရဟန်း ပျို ၊ ဦး မေဓာဝီ က ခမည်းတော် ဦး ပဉ္စင်း ကြီး အား ‘ နာမရူပ နိဗ္ဗိန္ဒ ရှု ဖွယ် ’ ပေ စာ ကို ဆက်ကပ် စဉ် ပြောဆိုနေ ကြ ပုံ ဖြစ်၏ ။ ဦး ပဉ္စင်း ကြီး ကား ကျီး မ နိုး တော ရ ကျောင်း၌ တစ်ပါးတည်း ရဟန်း တရား ကို နှလုံးသွင်း နေရာ ရဟန်း ဝါ အား ဖြင့် ငါး ဆ ယ့် နှစ် ဝါ သက်တော် အား ဖြင့် ရှစ် ဆယ် ရှိ လေပြီ ။ သားဖြစ်သူ ဦး မေဓာဝီ နှစ်နှစ် သား အရွယ် က ပင် ရဟန်း ပြုခဲ့ ၏ ။ အချိန် ကား အင်းဝ ပြည်ကြီး အပြီးတိုင် ပျက်စီး ရန် ငါးနှစ် ခန့် မျှသာ လို တော့ သည့် ခေတ်ပျက် ကြီး ပင် တည်း ။ ဦး မေဓာဝီ ကား ထို အင်းဝ ကုန်းဘောင် ကြားကာလ ၁ ဝ ၈၈- ခုနှစ်တွင် လူ လာ ဖြစ် ရ ရှာ ၏ ။ ဇာတိ ကား ရွှေ ဘို နယ် ဥ သျှစ် ကျေးရွာ ဖြစ်သည် ။ အလောင်းမင်းတရားကြီး မင်း ဖြစ်သော ( ၁၁၁၄ ) အခါ ရဟန်း ပြု၍ ခြောက် ဝါ မျှသာ ရှိသေး ၏ ။ ဘွဲ့ - ဦး မေဓာဝီ ခေါ် တွင် သည် ။ ဘိုးတော် မင်း တရား လက်ထက်တွင် “ မု နိန္ဒာ ဘိ လင်္ကာ ရ သဒ္ဓမ္မ သာ မိ မဟာ ဓမ္မ ရာဇ ဂုရု ' ဘွဲ့တံဆိပ်တော် ခံယူ ရ သည့် တောင် လေးလုံး ဆရာတော် ဟူသည် ဦး မေဓာဝီ ပင် တည်း ။ နဝမ ကြိမ် ## PAGE 169 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၁၁၃ ပျံလွန်တော်မူ ရာ အံ့ဖွယ် နှင့် ရှု ဖွယ် တောင် လေးလုံး ဆရာတော်သည် အလောင်းမင်းတရားကြီး နန်း တက် စ ခြောက် ဝါ လောက်က ပင် အမျိုးမျိုးသော ရှု ဖွယ် ကျမ်း တို့ကို စီရင် ၏ ။ ( ရှု ဖွယ် ကျမ်း ပေါင်း သုံး ဆယ်ကျော် စာရင်း ရှိ၍ ယခုအခါ သု ဓမ္မ ဝတီ တိုက် က ရှစ် ကျမ်း စီ ပါဝင်သော လေး တွဲ ရိုက် ထားပြီး ရှိသည် ။ ) ဓမ္မ နိဗ္ဗိန္ဒ ရှု ဖွယ် ကို ( ၁၁၁၆- ခုနှစ် ၊ ၆- ဝါ အ ရ ) ပထမဆုံး ရေး ၍ စာ ယဉ် ပန်း ရှု ဖွယ် ကို ( ၁၁၈၅- ခုနှစ် ၊ ၉၇- နှစ်တွင် ) ရေးသည် ဟု ကျမ်း ပြီး သက္ကရာဇ်များ အ ရ ထောက် ဆ ၍ ရ လေသည် ။ နမောတဿ ဂမ္ဘီရ ရှု ဖွယ် မှာ “ စာ ယဉ် ပန်း ရှု ဖွယ် လည်း ရေး ခဲ့ ဖူး ပြီ ” ဆို သ ဖြင့် ဆရာတော်၏ နောက်ဆုံး လက်ရာ ဟု ယူဆ ဖွယ် ရှိ၏ ။ စာသား အဓိပ္ပာယ် များ အရလည်း ( ပိုမို ပြည့် စုံ လေးနက် သည် ကို ထောက်၍ ) ထိုသို့ ပင် ဖြစ်ဖွယ် ရှိ ပေ ၏ ။ သက်တော် ကိုး ဆယ်ကျော် သည်အထိ စား ရေး တော် မူ နိုင်သည် မှာလည်း အလွန် အံ့ဖွယ် ဖြစ်ပေ ၏ အ ။ မ တ သော ပါ န ၊ အ မ တ ဒွါ ရ ၊ ဓမ္မ ပိ ယ ၊ သ နာ ထ စ သော ရှု ဖွယ် ကျမ်း များ၌ သာသနာတော်နှစ် ၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် များကို ( ရံ ခါ ပါဠိ ရော မြန်မာ ပါ ) ထည့် ၍ သက်တော် နှင့် ဝါ တော်များ ကို ပါ တွေ့ရ၏ ။ ၇၃- နှစ် ၊ ၇၄- နှစ်တွင် စာ အများဆုံး ရေးသား အဆက်ဆက် တော် ၏ မူ ခဲ့သည် ထပ် ။ ဆင့် သို့ရာတွင် ရေး လော သက္ကရာဇ်များ သံသယ ဖြစ်ဖွယ် မှာ “ ရှိနေ မူလ ပေသည် ရေး သက္ကရာဇ် ။ ( ဤ ၌ ဖွား လော ၊ သက္ကရာဇ် စာ ကူး နှင့် သူ ပျံလွန် လိုက်ရ သော ပေသည် သက္ကရာဇ် ။ ) ကို အ မ တ သော ပါ န နှင့် စာ ယဉ် ပန်း , နမောတဿ ဂမ္ဘီရ ရှု ဖွယ် တို့ အ ရ ပြ ဆို သက္ကရာဇ်များ အရေး အ ကူး ချွတ် ယွင်း လှသည် ။ နမောတဿ ဂမ္ဘီရ ရှု ဖွယ် ကို စာအုပ် မူ များ၌ ၁၁၅၁- ခုနှစ် ဟု ပြ ၍ ပေ မူ ၌ ၁၁၈၂- ခုနှစ် ဟု ပါရှိသည် ။ ၁၂၁၃- ခုနှစ် မင်း လှ သီရိ သီဟသူ မှတ်တမ်း ပြု ထားသော နာမည်ကျော် ဆရာတော်ကြီး တစ် ရာ့ ငါးပါး အတ္ထုပ္ပတ္တိ ( လက်ရေး မူ ) ၌ - .. “ ၂၄၊ တောင် လေးလုံး ဆရာတော် ၁၀၉၀- ဖွား ၊ နံ ၅- တေး ၊ သက်တော် ၇၈ ၊ ၁၁၆၈- ဘဝ ကူး ၊ ရှင် မေဓာဝီ ဥ သျှစ် ကျေးရွာ ဖွား ၊ သမီးတော် ဟင်္သာ တ မင်းသမီး ( ကိုးကွယ် ) ၊ မု နိန္ဒာ ဘိ လင်္ကာ ရ သဒ္ဓမ္မ မဟာ ဓမ္မ ရာဇ ဂုရု ၊ အမရပူရမြို့ မြောက် မင်း ရွာ တိုက် သုံး ထပ် ကျောင်း ။ ” ဟု ရေးမှတ် ထားသည် ။ ဤ မှတ်တမ်း အထိုက်အလျောက် ခိုင်မာ ၏ ။ နှစ်သက်ရာ ယူ ကြ ပါ ကုန် ။ ရှု ဖွယ် ကျမ်း များသည် ပိဋက သုံးပုံ မှ ဆူ ရာ ဆူ ရာ လို ရင်း အနှစ်သာရများ ကို ရွေး နုတ် ၍ လူတိုင်းနားလည် နိုင်သော မြန်မာစကား ဝါကျများ ဖြင့် ပွ င့် ပွ င့် လင်းလင်း ဟော ဟော ဒိုင်း ဒိုင်း ကြီး ရေးသားထား ရာ ရှု ဖွယ် မ ငြီး အောင် ဆွဲဆောင် လှ ပေသည် ။ နှစ်ပေါင်း နှစ် ရာကျော် သော်လည်း ယေဘုယျ လူများ စု အား သတိ သံဝေဂ ရ စေ ၍ ယောဂီ တည် လျက် တို့အား ပင် ။ တွန်းအားပေး ဆရာတော် ပျံလွန်တော်မူခြင်း ရာ၌ အထိမိဆုံး နှင့် အကောင်းဆုံး စပ် ၍ အလွန် ကျမ်း ထူးခြား ကြီး တစ်ဆူ အံ့ဖွယ် အဖြစ် ရာ အဖြစ် ရပ် - နဝမ အကြိမ် ## PAGE 170 ၁၁၄ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် အပျက် ကို သာ ဖတ်ရှု ကြားနာ ရ ၍ ရှု ဖွယ် ကျမ်း လာ အလွန် လေးနက် လှသော သတိပဋ္ဌာန် အာနာပါန အဓိပ္ပာယ် များကို မ ဖတ်ရှု ရ သေး လျှင် ယုံ နိုင်ဖွယ် ရှိမည် မဟုတ်ပေ ။ တော် မူ အ နေပြီ ဘ ယ့် ဖြစ်ကြောင်း ကြောင့် ဆိုသော် တွန်း ရှု ပြ ဖွယ် နေပြီး ကျမ်း ဖြစ်သော များ က ဆရာတော် ကြောင့် တည်း အဘယ်မျှ ။ ပေါက် မြောက် ´ ရှု ဖွယ် မှ မှတ်ဖွယ် ပျံလွန်တော်မူ ရာ အံ့ဖွယ် ကို မ ပြ မီ ရှု ဖွယ် ကျမ်း များမှ မြန်မာစာ အရေးအသား စကား အသုံးအနှုန်း နှင့် အဓိပ္ပာယ် လေးနက် ပုံ တို့ကို သိသာ ရုံ ဖော်ပြပါ ဦး အံ့ ။ “ ထွက် သက်ဝင် သက် ကို ထွက်သက် ဝင် သက် ဟု သော ဏ သိင်္ဂါ လ ( အိမ် ခွေး ဝင် တော သက် ခွေး ကို ) တို့ ဝင် ပင် သက် လည်း ဟု သိ သိ ကုန် ကာ ၏ မတ္တ ။ ထို့ကြောင့် သည် သတိပဋ္ဌာန် ထွက်သက် ကို ကို ပွား ထွက်သက် များ စေသည် ဟု ၊ မ မည် သေး ။ ” ( ပ ၊၂၄ ။ ) အထပ်ထပ် “ ဟော ဟော တော် မူ သည့် တော် မူ သည့် အတိုင်း ဒေသနာတော် ကျင့် လျှင် ယခု အတိုင်းမသိ ဒိဋ္ဌ ဓမ္မ ၌ ရှိသည် မဂ်ဖိုလ် ။ ၎င်း ရကြောင်း ရှိ ပါ လျက် ကို ယခု ရှိလေသည် ဘဝ ၌ မဂ်ဖိုလ် သော် လည်း ရမည် မှတ် , မ ရမည် ၊ ဆရာ ဝိစိကိစ္ဆာ ပြ ၍ နည်း ရှိခဲ့ ရ လျှင် လျက် ဆရာမ ပင် ယခု ပြ နည်း ဘဝ မဂ် မရသော ရမည် ကြောင့် လော , မ ရမည် လော ဝိစိကိစ္ဆာ ရှိခဲ့ လျှင် အ စိန္တေ ယျ သဗ္ဗညုတ ဉာဏ်တော် ကို မယုံ သော သူ သာ မှတ် ။ ဤ မှ တစ်ပါး ဆို ရာ မ ရှိပြီ ။ ( ပ ၊ ၅၁။ ) “ အနိစ္စ ဒုက္ခ အနတ္တ ဟု ဝ စီ ဘေ ဒ ဖြစ်ကာ မျှ ( ရွတ် နေ ရုံ မျှ ) သည် မဟာ ပုည မ ဖြစ် တတ် ချေ ။ ” ( အနိစ္စ စ သည် ကို တပ် တပ် မြင်လျှင် နေ့စဉ် ရွှေ ကျောင်း တစ်ရာ ၊ ငွေ ကျောင်း တစ်ရာ ၊ ရွှေ စေ တီ ပေါင်း ၈၄ ဝဝဝ . တည် ရသည် ထက် မြတ် ကြောင်း ။ ) ( ပ ၊ ၆၄။ ) သမထ 66 ဝိပဿနာ အား မ ထုတ် ဘဲ အာ ပတ် မ သင့် ရုံ ၊ အကုသိုလ် မ ဖြစ် ရုံ မျှ နေသော ရဟန်း ပျင်း ကား ဓာတ် စာ မျှ ကို သာ ရှောင် ကြဉ် စား သုံး၍ ရောဂါ ပျောက် စေ တတ် သည့် ဆေး ကို မ မှီ ဝဲ သော သူ နာ ကဲ့သို့ ကိလေသာ နူ နာ ကြီး မ ပျောက် နိုင်ကြောင်း ” ( ပ ၊ ၆၀။ ) လွန်ကဲ “ " အကြင်သူသည် စွာ ပင် ဒါန သီလ လောကီ ကို အားထုတ် စည်းစိမ် ၏ ၊ ။ လောကီ လုံ့လ ပြု ၏ ချမ်းသာ ။ ထိုသူသည် မျှ ကို သာ ကိုယ့် တော ကို ကိုယ် င့် တ ရှင် ၍ သံသရာ ဝဋ် ဒုက္ခ ၌ ရောင်းစား ပေါင် နှံ သော သူ မည်၏ ။ ( ပ ၊ ၂၁ ဝ ။ ) ဘုရားသခင်၏ “ ယထာ ဘူ တ ရန် ဉာဏ် သူ ဟူသော တော် စစ် လောကီ ဖြစ်သည် ။ သစ္စာ သာ တော်ကို သ နိ က မျှ . မ သမ္မာဒိဋ္ဌိ ခံယူ လျှင် အဖြစ် အ စိန္တေ သို့ ယျ မျှ မ ရောက်သော သူ ဖြစ်သော ကြောင့် သမ္မာဒိဋ္ဌိ ပုဂ္ဂိုလ် မဟုတ် ။ ” ( ပ ၊ ၂၉၆။ ) နဝမ အကြိမ် ## PAGE 171 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၁၁၅ “ ယထာ ဘူ တ ဉာဏ် ဖြစ်ခြင်း သည် အရုဏ်တက် သည် နှင့် တူ ပြီ ။ ကာလ မ မြင့် မီ သူရိယ မည်သော နေ ဝန်း တက် ထွန်း ပေါ်လာ ဘိ သကဲ့သို့ မဂ် ဉာဏ် ဖိုလ် ဉာဏ် နိဗ္ဗာန် “ ရတော့မည် တစ်နေ့ကို မျှ ။ ဆင်းရဲ သင့် အား ခံရသော နီး လှ ပြီ ကြောင့် ၊ သတိ နေ့ ရှိ များစွာ လှ စေ ။ ” ချမ်းသာ ( ပ ၊ ၃၅၄။ ရမည် ) မှန် လျှင် တစ်နေ့ အ ဖို့ ၌ ဖြစ်သော ဆင်းရဲ ကို မကြောက် သာ ပြီး ၊ တစ်လ မျှ ၊ တစ်နှစ်မျှ ၊ တစ်ဘဝ မျှသာ ဆင်းရဲ ခံရသော ကြောင့် လ များစွာ ၊ နှစ်များစွာ ၊ ဘဝ များစွာ ချမ်းသာ ရမည် မှန် လျှင် တစ်လ ၊ တစ်နှစ် တစ်ဘဝ ၌ ဖြစ်သော ဆင်းရဲ ကို မကြောက် သာ ပြီ ။ တစ်နေ့ ၊ တစ်လ ၊ တစ်နှစ် ၊ တစ်ဘဝ ဖြစ်သော တဏှာ ၊ လောဘ ၊ ရာ ဂ ကို အ လို မ လိုက် သင့် ။ အရှည် ကို မျှော် ၍ သူ တော် တရား၌ နှစ်နှစ်ခြိုက်ခြိုက် ကိုယ် အသက်ကို စွ န့် စား၍ ပျော် ပိုက် သင့် လှသည် ။ ” ( ပ ၊ ၃၆၃။ ) “ .. ငါ၏ အ မိ ၊ ငါ၏ အ ဘ ၊ ငါ၏ မယား ၊ ငါ၏ လင် ဤသို့ ဧကန် ထင် စွဲ မြဲ မြဲ မှတ် ချေ လျှင် ဗူး တောင်း ထဲသို့ ကြွက် ဝင် သကဲ့သို့ ထို့အတူ သာသနာတော် သို့ မဟာ ဗာ လုမ္မတ္တ က ( လူမိုက် ရူး ကြီး ) ရောက်၍ မွှေ နှောက် ပြီ မှတ် ။ ယထာ ဘူ တ ဉာဏ် စက္ခု မရှိ ကုန် သော ဗာ လုမ္မတ္တ က ပုဂ္ဂိုလ် တို့ အား ကြီး လျှင် သာသနာတော် ပျက်စီး လို ၍ ဘေး ရောက်လာ ချေ ပြီ ဟု သတိရ ကြ လေ ။ ကြောက် လည်း ကြောက် ကြ လေ ။ ” ( ကိုယ့် ဘာသာ အယူအဆ လွဲမှား နေ၍ ဘုရား ကိုလည်း စွပ်စွဲ ၏ ။ ကိုယ့် ကို ကိုယ်လည်း တူး ဖြို ၏ ။ မကောင်းမှု လည်း များစွာ ပွား ၏ ။ ) ( ပ ၊ ၂၉၁။ ဒု ၊ ၈၈။ ) “ ယထာ ဘူ တ ဉာဏ် သမ္ပ ဇ ည ကို မျှ မရရှိ ချေ သည် ဖြစ်လျှင် သွား၍ သွား မှန်း ကို မျှ မသိ ။ ရပ် ၍ - ထိုင် ၍ - အိပ် ၍ - အိပ် မှန်း ကို မျှ မသိ ။ ကျွဲ ၊ နွား ၊ ခွေး ၊ ဝက် ၊ ကြက် ၊ ငှက် ၊ တိရစ္ဆာန် တို့ နှင့် အတူတူ ။ ” ( ဒု ၊ ၃၈၈။ ) ညီတော် ဦး ဓမ္မ ပိ ယ ကို ဆုံးမခြင်း ရှိသည် စ ။ ဝမ်းကွဲ တု ဂီရိ လော တောင် ၊ မ လေးလုံး အေ တူ ဆရာတော် ဖ အေ ကွဲ ၌ လော ဦး မ ဓမ္မ ဆို ပိ နိုင် ယ ။ ဦး ခေါ်သော ဓမ္မ ပိ ယ လည်း ညီတော် တောရကျောင်း တစ်ပါး လည်း ; တစ် ကျောင်း၌ နေ ဟန် ရှိသည် ။ နောင်တော် ရေးသော စာများကို ဖတ်ရှု ကျင့် ကြံ လျက် နေရာ မ ရှင်း မလင်းသော အချက်အလက်များကို လျှောက်ထား သ ဖြင့် ၁၁၆၂- ခုနှစ်တွင် “ ဓမ္မ ပိ ယ ရှု ဖွယ် ” ဟု ရေး ထို ရ အချိန်၌ ပြန်သည် ။ ညီတော် သည် ၆၂- နှစ် ၊ နောင်တော် ကား ၇၃- နှစ် ရှိကြ လေပြီ ။ .. “ ညီတော် ဓမ္မ ပိ ယ က နောင်တော် အား ဓမ္မရတနာ ဥစ္စာ ကို တောင်း သည်မှာ ငို ချင် ရက် ကို လက်တို့ သည့် ပ မာ ၊ ယား ရာ ကို ရိုက် မိ တော့သည် ဆို သကဲ့သို့ မှတ် ရာ တော့သည် ” ဟု အစချီ ကာ ဝမ်းသာအားရ ရေး တော် မူ ပုံ ၊ တစ် တစ် ခွ ခွ ဆုံး မ တော် မူ ပုံ များမှာ ညီတော် နဝမ အကြိမ် ## PAGE 172 ၁၁၆ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် နောင်တော် နှစ်ပါး ပြော မ နာ ဆို မ နာ တရား ဆွေးနွေးနေ ကြ သကဲ့သို့ ရှိ တော့သည် ။ မျက်စိထဲ တွင် မြင်ယောင် စေ တော့ ၏ ။ ငါ့ညီ “ မရှိ ခွေး ၏အ စေ လင့် ပါး ။ ဝက် အ ကျင့် ၏အ ညစ် နီး လျှင် စောင်း သံသရာ တီး သ ၌ ကဲ့သို နစ် ့ ရှိ မြဲ ။ တတ် ( ဟန္ဒ ကြသည် ဒါ နိ ။ ဘိက္ခဝေ ထိုကဲ့သို့ ) သနား ၍ မှာ ထား ခဲ့သည်ဟု သိ တတ် စေ ။ ညီတော် မှတ် လေ ။ သံဝေဂ မိမိ သတိ ရ ရ ကောင်းတော့ ၊ ယခု ဘဝ ၌ သည် ပင် ” မဂ်ဖိုလ် ( တ ၊ ပြီး ၁၄၂။ မြောက် ) နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်အောင် လုံ ့ လ ပြုနိုင် တိုင်း “ အရှင် ဓမ္မ ပိ ယ ညီ လှ ၊ သတိ မ ကွာ ၊ ပညာ နှင့် တကွ ကိုယ်ကျိုး ရှိအောင် အခါ မှန် ခပ် သိမ်း တိုင်း ကို ကျင့် မသိဘဲ သင့် လှ လျက် တော့သည် မေ့ မေ့ ။ လျော့ အမြဲ လျော့ အံ သွား မ နေ ခဲ ၍ သင့် ကျင့် ။ ပြ သ လေ နိုင်သော ။ ( ၁၄၉ ဆရာ ) ဟုတ် ကို ရှာ ၍ “ ငါ၏ ဟုတ် ကိုယ် မှန် စွာ ဟု သိအောင် မဟုတ်မမှန် လုံ့လ ပြောဆို ပြု မှတ် လေ ၊ အားထုတ် ယူ သူ ... ငါ၏ လေ ” သာသနာတော် ( ၁၅၁။ ) သို့ မ ဝင်ပြီ ။ “ ပု ထုဇ္ဇ နော ဥမ္မတ္တ က သ ဒိ သော ’ သူ ရူး နှင့် တူသော ပု ထု ဇဉ် ဟု ဘွဲ့ နိဗ္ဗာန် ချည် နှင့် ၍ ဝေးသည် လွှတ် သည် ထက် မှတ် ဝေး ။ သည် လိမ့် မည် အတိုင်း ခွေး သာ ဟူ လို မှန် လျှင် ( ၁၇၉ ) မဂ် ။ ယခု စော် ခွေး ဖိုလ် ထီး စော် ခွေး မ နံ မ ၊ တို့သည် လည်း မင်းသမီး မင်းသား ဟောင်း ၊ နတ်သမီး နတ် သား ဟောင်း တို့ ပင် ။ ” ( ၁၅၆။ ) နားလည်မှု ဆရာတော်သည် မျိုး ကို ကျော်လွန် “ နမောတဿ ကာ သတိပဋ္ဌာန် , ဗုဒ္ဓံ သရဏံ အာနာပါန ဂစ္ဆာမိ ' အလုပ် အဓိပ္ပာယ် စခန်းသို့ မှ အ စ ယေဘုယျ အ ရောက် အင်အား ပါ ပါ နှင့် တွန်း ပို့ တော် မူ ထား လေသည် ။ ဒါန သီလ ခန်း လည်း မလွတ် ။ ဘုရား ဒကာ လူတန်းစား ဘုရား အသီးသီး အ မ ၊ ကျောင်းဒကာ အတွက် ရေးသား ကျောင်း တော် အ မ မူ တို့ ခဲ့သည် မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ ။ သာသနာတော် ဖြစ် မှန်းမသိ နှင့် ဖြစ်နေတတ် ကြုံရ သည့် ပုံ မှ အ အခါ စ “ ဘာ အရေးကြီးဆုံး လဲ ” ဆိုသည်ကို အခြေခံမှစ၍ ထောက်ပြ ထား ၏ ။ ဘိုးတော် အတွက် ရာဇ ကြေးမုံ ရှု ဖွယ် အ ကျင့် သီလ တောင် မြင့် လေးလုံး မြတ် ဆရာတော်အား ကြောင်း ၊ ဘိုးတော် ရသမျှ မင်းတရားကြီး ပစ္စည်း ကို က ကိုယ်ပိုင် “ ရာဇ ဂုရု မ ” ထား ဘွဲ့ ၊ အပ် စွ န့် လှူ လှူ မြဲ ဖြစ်၍ ကြောင်း “ သီလ ဝိ သော ဓ နီ ကျမ်း ’ ( ၁၂၃၊ ၁၇ ဝ ) ၌ ဖော်ပြ ၏ ။ ဟင်္သာ ၁၁၂၃- တ မြို့ ၊ တ ခုနှစ် လုတ် အလယ် မြို့ စား မင်းသမီး နန်း မိဖုရား က ကိုးကွယ် ကြီးမှ ဖွား ကြောင်း မြင် ဆရာတော်ကိုယ်တိုင် သော ငယ် မည် ရှင် မင်း ရေး တုတ် ခဲ့သည် ခေါ် ။ ပတ္တမြား ဆရာတော်သည် တောင် တို့ ဖြင့် အလွန် မူလ က တ စ င့် တယ် တု ဂီရိ ခေါ်သော သော မန္တ လေး ရွှေတောင် ခေါ် တောင် , ငွေ တောင် ဝှမ်း တော , မြ ကျောင်း၌ တောင် , နဝမ အကြိမ် ## PAGE 173 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၁၁၇ ရဟန်း တရား ဖြင့် သီတင်းသုံးရာ နောင်အခါ တွင်မှ အမရပူရမြို့ ( အနောက် ) မြောက် မင်း ရွာ တိုက် ၌ ပြောင်းရွှေ့ ကြွ လာ ရ တော် မူ ဟန် ရှိသည် ။ ထိုအခါ မှစ၍ ၎င်း တိုက် ကိုလည်း တောင် လေးလုံး တိုက် ( စ တု ဂီရိ ) ဟု ခေါ် တွင် ဟန် ရှိ၏ ။ ( င ခုန် ဆရာတော် ရေး ခုဒ္ဒ က ပါ ဌ ဋီကာ နိဂုံး ။ ) မူလ တောင် လေးလုံး ဟူသည် “ ဝေ ဟာ စင်္က မ = လေ ဟာ ပြင် စင်္ကြံ ၊ အစ္ဆ ရိ ယ ပဗ္ဗာ ရ = အံ့ဖွယ် ရှိသော တောင် ဝှမ်း ' စ သည် ဖြင့် မိမိ သီတင်းသုံးရာ ဌာန ကို ဖော်ပြ ရာ၌ “ မန္တလေး ” ဟု တိုက်ရိုက် ပါရှိသည် ကို တွေ့ရ သ ဖြင့် ယခု ရှိသော မန္တလေးတောင် သာလျှင် ဖြစ်ဖွယ် များ လေသည် ။ အတိအကျ မ ဆို နိုင် ။ မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ ၊ ဘိုးတော် လက်ထက်၌ မင်း မိဖုရား များ သာမက အမရပူရ နေပြည် တော် ၊ ဈေး တော်ကြီး ရပ် နေ ဘုံ သုံး ဆင့် ရွှေ ကျောင်းကြီး ဒကာ စ သော အရပ် သူ အရပ်သား လူ ကုံ ထံ များ ပါ ကိုးကွယ် ဆည်း ကပ် ရ သည့် ထင်ရှားသော သာသနာပြု ပုဂ္ဂိုလ်ကြီး ဖြစ် ကြောင်း မှာ ငြင်း ဖွယ် မရှိချေ ။ သက္ကရာဇ် ၁၁၄၈- ခုနှစ် တန်ဆောင်မုန်း လ ပြည့် ကျော် သုံး ရက်နေ့တွင် ဘိုးတော် မင်းတရားကြီး သည် ရခိုင်သို့ သာသနာပြု လွှတ်ရန် ကိစ္စ နှင့် စပ် ၍ တံဆိပ် ရ ဆရာတော်ကြီး ခုနစ် ပါး ကို နန်းတော် သို့ ပ င့်၍ လျှောက် ရာ၌ - “ မင်း ကျင့် တရား နှင့် မညီဟု ထင် သော အ ရာ ရှိလျှင် ဆုံး မ တော် မူ ကြ ပါ ဘုရား ၊ ကျင့် နိုင်သည် ကို ကျင့် ပါမည် ။ မ ကျင့် နိုင်သေး လျှင်လည်း ဤ အ ရာ ဖြင့် မ ကျင့် နိုင် သေးကြောင်း လျှောက် ပါမည် ။ ဆရာတော်ဘုရား တို ့ အ မိန့် တော်ကို နာ ခံ ၍ ကျင့် ဆောင် ရပါ မှ ဆရာတော် ဘုရား တို့ကို ကိုးကွယ် ရ ကျိုး ရှိ ပါမည် ” ဟု ရွှင် ကြည် ဝမ်းမြောက်စွာ လျှောက်ထား လေ၏ ။ ဘိုး တော်၏ လျှောက်ထား ပုံမှာ လေးနက် သိမ်မွေ့ လှ ပေ ၏ ။ ပျူ ငှာ ယဉ် ကျေး လှ ပေ စွာ့ ။ ထို အကြောင်း နှင့် စပ် ၍ ဆရာတော် က “ ရာဇ ကြေးမုံ ရှု ဖွယ် ’ အမည် ဖြင့် ရေးသား ဆုံး မ တော် မူ ရသည် ။ ဆရာတော် ရေးသား သည့် အကြောင်းအရာ နှင့် ရေးသား ပုံ တို့မှာ ရေး ရိုး ရေး စဉ် မင်း ကျင့် တရား မျိုး မဟုတ်ချေ ။ ခေါင်းဆောင် လုပ် သူ တိုင်း သိထား သင့် သော အချက်များ ခေါင်းဆောင် ဖြစ်ပေသည် လုပ် ။ သူ သည် အရာရာ တွင် တောင် လို မြင့် မား မှ သူ့ကို မှီ ရ သည့် သစ်ပင် ငယ် သား တို့ မြင့် မား နိုင် ပုံ မှ အ စ လိမ်လည်မှု ၊ အ မျက် ထွက် မှု ၊ ပေါ့ ပြက် လျော့ လျဲ မှု သုံးမျိုး ကို ကျော်လွန် အ နိုင် ချုပ် စေရန် အား ဖြင့် အကျိုး “ ရာဇ အပြစ် ကြေးမုံ နှင့် ရှု ဖွယ် တကွ ” သည် ရေးသား အိမ် ခေါင်းဆောင် ဆုံး မ ထား လေသည် မှ အ စ ခေါင်းဆောင် ။ တိုင်း ကြည့် မှန် အဖြစ် နေ့စဉ် ကြည့် ရှု အသုံးပြု ရ မည့် ခေါင်းဆောင်မှု လမ်းညွှန် ကျမ်း ကြီး ပင် တည်း ။ ဆရာတော်ဘုရားကြီး ထူးဆန်းစွာ သည် . အမရပူရ ပျံလွန်တော်မူခြင်း နေပြည်တော်၏ ... မြောက် မင်း ရွာ တိုက် သုံး ထပ် ကျောင်း၌ သီတင်းသုံး နေ တော် မူ စဉ် တစ်နေ့သောအခါ ဒကာ များကို ခေါ် ၍ - နဝမ အကြိမ် ## PAGE 174 ၁၁၈ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် “ ငါ အသက်အရွယ် ကြီး ပြီ ၊ သေ ချိန် နီး ပြီ ၊ ခေါင်း နှစ်ခု ပြုလုပ်ပြီး လာ လှူ လှ ည့် ကြ ” ဟု မိန့် တော်မူ၏ ။ ဒကာ များ မှာလည်း မည်သို့မျှ ပြန် မ လျှောက် ရဲ ကြ ။ ကျောင်းမှ ပြန်လာ ကြ ကာ အမြန်ဆုံး နှင့် အကောင်းဆုံး ဖြစ်အောင် သာ စီစဉ် ပြုလုပ် ကြ ရသည် ။ ခေါင်းနှစ်လုံး လုပ် ပြီးလျှင် ကျောင်းသို့ ယူဆောင် လာ ကြ၏ ။ ခေါင်း တစ်လုံးကို သင့် တော် ရာ၌ နေရာချထား ပြီးနောက် ခေါင်း တစ်လုံးကို နမူနာ အဖြစ် ဆရာတော် အနီးသို့ ယူ ချ၍ ပြ ကြသည် ။ ဆရာတော် ကား နေရာမှ ထ ကာ - “ နင်တို့ ခေါင်း ငါ နှင့် တော် ရဲ့ လား ” ဟု ပြောပြောဆိုဆို ခေါင်းထဲ သို့ ဝင်၍ အိပ် စမ်း သိမ်း ကြည့် တော်မူ၏ ။ ပြန်၍ ထ တော် မ မူ ပြီ ။ လျောင်း ပြီး သည် နှင့် ဝိညာဉ် ချုပ် ငြိမ်း ဘဝဇာတ် တော် မူ လေ၏ ။ ဒကာ များလည်း တစ်ယောက် မျက်နှာ တစ်ယောက် ကြည့် ကာ မည်သို့ လုပ် ရမည် မသိ ၊ အတန်ကြာ မင် တက် မိ နေ ကြ၏ ။ ထို အခိုက် ဒကာ များ အနီးသို့ အာ ဂန္တု က ဘုန်းကြီး တစ်ပါး ကြွ လာ သ ဖြင့် အားလုံး လှုပ်ရှား လာ ကာ ဘုန်းတော်ကြီး အား ဦး ချ ကြသည် ။ အာ ဂန္တု က ဘုန်း တော်ကြီး၏ မျက်နှာတွင် ကား တစ်စုံတစ်ရာ ထူးခြား အံ့ သြ သည့် အမူအရာ ကို မတွေ့ရ ။ တောင် လေးလုံး ဆရာတော်၏ အလောင်းတော် အနီးသို့ သွား၍ - “ အင်း - ဒကာကြီးတို့ ဆရာတော်ဘုရားကြီး ပျံလွန် တော် မူ လေ မှ ကိုး ” ဟု သာ ပြောဆို လေ၏ ။ မတ် တတ် ရပ် လျက် က ပင် မျက်စိကို စုံ မှိတ် ပြီး သင်္ခါ ရ တရား ကို နှလုံးသွင်း ဆင်ခြင် ၍ ငြိမ်သက်စွာ နေ တော် မူ လေသည် ။ ဒကာ များလည်း အလိုက် သိ စွာ စကား တစ်စုံတစ်ရာ မ လျှောက် သေး ဘဲ ငြိမ် ၍ လက်အုပ်ချီ နေကြ စဉ်မှာ ပင် ထို အာ ဂန္တု က ဘုန်းတော်ကြီး သည် မျက်စိကို ဖွ င့်၍ ကျောင်း တစ်နေရာ သို့ လှမ်း ကြည့် ရင်း - “ ဪ … .. ဟိုမှာ လဲ ခေါင်း တစ်လုံး ပါလား ” ဟု အခြား ခေါင်း ဆီသို့ ကြွရောက် ကြည့် ရှု ၏ ။ ခေါင်းထဲ သို့ ဝင်၍ လဲ လျောင်း ကြည့် တော် မူ သည် ။ ထို ဘုန်းတော်ကြီး လည်း ပြန်၍ ထ လာ တော် မ မူ ။ ဝိညာဉ် ချုပ် ငြိမ်း ဘဝ ဇာတ်သိမ်း တော် မူ ပြန် ၏ ။ ဒကာ များလည်း အကျိုးအကြောင်း ပင် လျှောက် ချိန် မရဘဲ ပို၍ အံ့အား သင့် ကြ ရ ပြန် လေသည် ။ ခေါင်းနှစ်လုံး အ လုပ်ခိုင်း သည် ကို ယခု မှ ပင် နားလည် သွားကြ ရ၏ ။ အာ ဂန္တု က ဘုန်းတော်ကြီး ကား တောင် လေးလုံး ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ ညီတော် ဦး ဓမ္မ ပိ ယ ပင် တည်း ။ ညောင်လေးပင် တောင် လေးလုံး တော ရ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဆရာတော် ညီနောင် ဆရာတော် နှစ်ပါး ယင်းသို့ ဦး အ ထူးဆန်းစွာ ရိ ယ အရှင်မြတ် ပျံလွန်တော်မူ ကြီး ရေးသား ကြ ပုံ တော် မူ သော “ ဝိသုဒ္ဓိမဂ် အရသာ ' စာမျက်နှာ ၁၂၉- ၌ ပါ ရှိ သည့် အတိုင်း ဖော်ပြပါသည် ။ သို့ရာတွင် ထို စာအုပ် ၌ အာ ဂန္တု က ဘုန်းတော်ကြီး မှာ တောင် လေးလုံး ဆရာတော်၏ နောင်တော် ဓမ္မ ပိ ယ ဆရာတော် ဟု ပါ ရှိရာ ပင် ဖြစ်ဖွယ် အခြေအနေအရပ်ရပ်ကို များ သ ဖြင့် ညီတော် ထောက် ဦး ဓမ္မ ပိ ဆ ယ ၍ ပင် “ ဓမ္မ တည်း ပိ ယ ” ဟု ရှု ဖွယ် ရေး ” လာ လိုက်ပါသည် ညီတော် ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 175 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၁၁၉ သီဟိုဠ် ( ခေတ် ခေါင်း ရဟန္တာ တစ်ခုထဲ များ - နှစ်ပါး အကြောင်း တွဲ ပရိနိဗ္ဗာန် စံ စံ တော်ဝင် ကာ ကောင်းကင် အရိယာ များ ၌ ပျံ ၌ တက် ကြည့် အပူဇော်ခံ ပါ ။ ) ရသော ဆရာတော်၏ ဆန္ဒ နှင့် သြ ဝါဒ ဆရာတော်ဘုရားကြီး သည် အမျိုးမျိုးသော ရှု ဖွယ် ကျမ်း များကို ပြုစု တော် မူ ခဲ့ရာ ဆရာတော်၏ “ ဆန္ဒ ဤ ၊ စာ ရည်ရွယ်ချက်မှာ ငယ် သည် ရေပေါ်ဆီ မူ တစ်ခုတည်းသာ နှံ ့ ပြန် ့ သကဲ့သို့ ရှိလေသည် ထိုထို ။ အရပ် သို့ အနှံ့ ပြ န့် သည် ဤ ကျမ်း ဖြစ်၍ ဖြစ်၍ ငါ ပင် ဘုရားသခင် သေ သော်လည်း အလိုတော် ငါ၏ ပြည့် ကိုယ်စား နတ် လူ ဘုရား အ ပေါင်း သဗ္ဗ တို့၏ ညု အ ကောင်းကျိုး မှု တော် ထမ်း ကို အ ပြီး သို့ ရောက်အောင် ရွက် ဆောင် သည် ဖြစ်စေ သတည်း ။ ” ( နမောတဿ ဂမ္ဘီရ နှင့် ရှု ဖွယ် အ မ တိုင်း တ ဒွါ လို ရ ရှု လို ဖွယ် ပင် နိဂုံး နိဂုံး ၌ ။ ) အထက်ပါ စကားကို ကိုယ်တော်တိုင် ပေ ၌ က ညစ် ဖြင့် ရေး ( ၁၁၆၄- ခြစ် ခုနှစ် ဖော်ပြ ) ကာလ လေသည် က ပင် ။ မော်လမြိုင်မြို့ ထို ဆန္ဒ တော် အတိုင်း “ ရမ္မာ ပူ ရ ဆရာတော် ” စာ ပုံနှိပ် တိုက် မ လွန် မှ ပြီး မီ သမျှ အချိန် ရှု ဖွယ် စော ၁၂- စွာ တွဲ ကို ပုံနှိပ် ကာ ဆရာတော်၏ ဆန္ဒကို ဖြ ည့် ဆည်း ခဲ့ ဖူး လေသည် ။ သက်တော် ထင်ရှား ရှိနေသေး ထိုမှ သ ဖြင့် တစ်ပါး တွေ့မြင် “ အ မ တ သော်လည်း ဒွါ ရ ရှု ဖွယ် မြင် ” ( ဒု သွား တွဲ -၆၆ နိုင် ပေသည် ) အတွင်း ။ စာသား ၌ ကျွန်ုပ်တို့အတွက် ထူးခြားစွာ မှာ ထား တော် မူ ခဲ့သော သြ ဝါဒ စကား တစ်ခွန်း ကို ဖတ်ရှု ရသည် ။ ထို သြ ဝါဒ တော် ကား အောက်ပါအတိုင်း “ ဧက ဖြစ်ပါသည် သဋ္ဌိ သ တ ။ သ ဟ ဿ = ( ၁၁၆၁ ) သက္ကရာဇ် ၌ စ တု ဂီရိ ဆရာ နောင် လာ လူပေါင်း တို့အား ဆုံး မ သြ ဝါဒ ပေးထား မှာ ခဲ့သည် ။ “ သတိရ “ မ သေ ရ ၊ မ အို လုံ ့ ၊ မ လ ပြို ရှိကြစေ မ ကွဲ ၊ အမြဲ ။ ” တူ ကွ နေကြ ရမည် လည်း မဟုတ် ။ တစ်ယောက်ကို တစ်ယောက် သွားပြန် ကုန် လတ္တံ့ စွ န့် ။ ပစ်ထား သွား လည်း ခဲ့၍ ယခု သွား စွန် လည်း ့ ထား ခဲ့၍ သွား သွားကြ ဖူး လှ ကုန်ပြီ ရ ကုန်သည် ။ သွား ။ ဤသို့ လည်း ဖြစ်ရခြင်း ကား ဓမ္မတာ ၊ သံသရာ ဝဋ် ၏ အ ကျင့် အ လေ့ တည်း ဟု သံဝေဂ လည်း ရ ကြ စေ ။ ” နဝမ အကြိမ် ## PAGE 176 ၁၂ ဝ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ဈာ န လာ ဘီ အရှင် မု နိန္ဒ ဃော သ နှင့် အရှင် ဂမ္ဘီ သာရ ပုဂ္ဂိုလ် ၁၁၁၄- ထူး နှစ်ပါး ခုနှစ် ပေါ်ပေါက် အမရပူရမြို့ ကြောင်း တည် ဘိုးတော် နေပြည်တော်၌ မင်းတရားကြီး သတင်း လက်ထက် ပျံ့ နေ၏ ။ ရေစကြို ထို ပုဂ္ဂိုလ် အရပ်၌ ကျော် နှစ်ပါး ဆိုသော်လည်း မှာ ဆရာ ကိုယ့် အရှင် ကျောင်း မု နိန္ဒ နှင့် ဃော ကိုယ် သ နှင့် သီတင်းသုံး တ ပ ည့် အရှင် ဂမ္ဘီ သာရ ဖြစ်၏ ။ ဆရာ တ ပ ည့် ကျောင်းသို့ တစ်ခုသော လာရောက် ဝါဆိုလ ကန်တော့ ပြည့် ဝါ ရာ ဝင် အရှင် အခါ မု ကြီး နိန္ဒ နေ့တွင် ဃော ကြသည် သ အရှင် က ။ ဆုံး ဂမ္ဘီ မ သြ သာ ဝါဒ ရသည် စကားများကို သူ့ ဆရာ မိန့် ကြား ပြီးလျှင် - မ မှတ် လင့် “ ငါ့ ၊ ရှင် အနှစ်သာရ ဂမ္ဘီ သာရ ၊ ယခုအခါ ရှိ ပေ သေးသည် ဘုရားရှင် ။ သာသနာတော်၌ အားထုတ်မှု လုံ အနှစ်သာရ ဝီရိယ ကင်း မ ရှိကြ ပြတ် ၍ ပြီ သာ ဟု အနှစ်သာရ သီလ ကို ကြိုးစား ကင်း ပြတ် ဖြ ည့်ပြီး နေသည် ကမ္မဋ္ဌာန်း ထင် နေကြသည် တရား ပွား များ ။ ငါ့ အားထုတ် ရှင် လဲ ပေါ့ပေါ့ ဖို ့ အချိန် သင့် လျော့ ပြီ ” လျော့ ဟု မ နိဂုံးချုပ် နေ နှင့် ။ တိုက်တွန်း စကား မိန့် ကြား တော် မူ သည် ။ ၍ သာ ဝိနည်း “ အနှစ်သာရ သိက္ခာပုဒ် ကင်း ကြောင့် ပြတ် မိမိ ပြီ ဟု ရရှိသော မ မှတ် တရား လင့် ” ကို ဟူသော တိုက်ရိုက် စကား မ ပြောကြား မှာ ရဟန်းတော် ဘဲ ဓမ္မာ ဓိဋ္ဌာန် ဖြစ် လေးလေးစားစား အား ဖြင့် မိန့် တော် ပင် မူ ခြင်း နာယူ ဖြစ်သည် မှတ်သား ။ ပြီး အရှင် ကျောင်းသို့ ဂမ္ဘီ သာရ ပြန်လာခဲ့ လည်း ထို သည် အဓိပ္ပာယ်ကို ။ ပိဋက စာပေများ နားလည် ၏ နှင့် ။ ဝိပဿနာ ကျမ်း များကို ပြန်လည် လေ့လာ ၏ ။ ယခုအခါတွင် အဋ္ဌကထာ ဈာန် ကြီး အဘိ ၅- ညာဉ် စောင် မရနိုင် ၌ သာသနာတော် သကဲ့သို့ တွေ့ ရသည် ခေတ် ကို -၅ မကျေနပ် ခေတ် နိုင် ခွဲခြား ဘဲ ရှိလေသည် ပြ သည်မှာ ။ စာ တတ် ပေ တတ် ပုဂ္ဂိုလ် အချို့ ကလည်း ရဟန္တာ ကို မ ဆိုထား ဘိ ဈာန် အဘိ ညာဉ် ကို ပင် ရ ပရိ နိုင်သော နိဗ္ဗာန သုတ် ခေတ် ၌ သု မဟုတ် ဘဒ္ဒ အား သ ဟောကြားသော ယောင် အား လျှော့ စကားကို နေကြသည် တွေ့ မှ ကို “ လည်း သာသနာ ဘဝင်မကျ လည်း တစ်ထောင် ၊ မဟာ မ ဖြစ်နိုင်သည် က တစ်သောင်း ” ဟု မ တစ် က ၊ ထစ် တရား ချ ဆုံးဖြတ် မှန် များ ယုံ တည် စား ကာ ရှိနေသမျှ တရား အား ဖြစ် ထုတ်ရန် လိုသော အ စီစဉ် ရာ အချိန်မရွေး လေတော့ ၏ ။ နီ လ က ကမ္မဋ္ဌာန်း သိုဏ်း ဖြစ်သည် ၄၀- တွင် ။ ယင်း မိမိ စရိုက် နီ လ နှင့် က ကိုက်ညီ သိုဏ်း ကို ပွား သော များ ကမ္မဋ္ဌာန်း ရာ မကြာမီ ကို ရွေးချယ် ပင် သမာဓိ လိုက် ရ ၏ ၍ ။ အာရုံ အေးငြိမ်း နိမိတ် ချမ်းမြေ့ လည်း သော ထင်ထင်ရှားရှား ဓမ္မ ပီတိ ဓမ္မသုခ ပေါ်လာသည် ကို ခံစား ။ ရ၏ ထိုအခါ ။ အောက် အနှစ်သာရ မဲ ညို ပွ င့် မ ကဲ့သို့ ကင်း ညို ပြတ် ပြာ ပြာ သေး ဟူသော ဆရာ၏ စကား အထူး လေးစား ဝမ်းမြောက် လျက် ရှိ၏ ။ “ ဤကား အ စ မျှသာ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 177 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၁၂၁ ရှိသေးသည် ” ဟု သဘောပေါက် ကာ ဆက်လက် ရှု ပွား သည် ။ ညို များလည်း ပြာ ရောင် ထဲတွင် တစ်ကောင် ဆင် ရုပ် ပေါ် ပေါ်လာ တစ်ကောင် ၏ ။ ဆင့် ဆင် ၍ ရုပ် ဆင့် ပေါ်တွင် ၍ ပေါ်လာ ခြင်္သေ့ ၏ ၊ ။ နဂါး ထို့ပြင် ၊ ဂဠုန် ထူးထူးဆန်းဆန်း နိမိတ် နိမိတ် များမှာ မရေ တွက် နိုင်အောင် ဖြစ်လာ လေသည် ။ ဆရာ ကိုလည်း မ လျှောက် မိ ။ စိတ်ထဲတွင် လည်း မ တင် မ ကျ ဖြစ်နေသည် တစ်နေ့တွင် ။ ရွာ တွင်းသို့ ဆွမ်းခံကြွ စဉ် ထွက် လေ့ - ဝင် လေ များ ပေါ် မ လာ တော့ဘဲ နှစ်နာရီ - သုံး ကန်တော့ နာရီ ရင်း ချုပ် အကျိုးအကြောင်း ပျောက် နေ၏ ။ ထိုအခါ ကို လျှောက်ထား သီတင်း ရ ဝါ တော့သည် လ လည်း ။ ဆရာ ကျွတ် ကလည်း သ ဖြင့် ဆရာ အတန်ငယ် အား စစ်ဆေး ပြီးလျှင် ဝမ်းသာအားရ ဖြစ်ကာ ပါဠိ များကို ရွတ်ဆို ကိုးကားပြီး - “ ငါ့ ရှင် ဒါကို စတုတ္ထ ဈာန် လို ့ ခေါ်တယ် ” ဟု အ မိန့် ရှိ လိုက် ၏ ။ ဆက်လက် အား ထုတ်ရန် လည်း မှာ ကြားသည် ။ နေပြည်တော်၌ သတင်း ပြ န့် ပွား ၍ ဘိုးတော် ရေစကြို မင်းတရားကြီး မြို့၌ ဆရာ နန်းတော် တ ပ ည့် နှစ်ပါး သို့ ပေါက် ဈာန် ရသည် သွား ၏ ဟူသော ။ အ မြို့ သတင်းမှာ မြို့ အ ရွာ အမရပူရ ရွာ တွင်လည်း နေပြည်တော် ပျံ့နှံ့ . သွားသည် ။ ထိုအခါ မင်းကြီး က ကျမ်း တတ် အ ကျော် ဆရာတော်ကြီး လေးပါး ကို နန်းတော် “ သို့ ရေစကြို ပ င့်၍ မြို့ - က သံဃာ နှစ်ပါး ၏ သတင်း ကို ကြားရသည် မှာ ဒကာတော် အလွန် ဝမ်းမြောက် များ က သည်းခံပြီး လှ ပါသည် ။ ရေစကြို သာသနာတော် သို့ ကြွရောက် တိုးတက် ကာ စည်ပင် ကျမ်း ဂန် လာပြီ နှင့် ညီ ဟု ထင်ပါသည် - မ ညီ ကို မေးမြန်း ။ ဆရာတော် စိစစ် ပေးစေလို ပါသည် ။ ကြား တိုင်း မှန် လျှင် ရွှေ မြို့တော် သို့ ပ င့်၍ ဒကာတော် ကိုးကွယ် လို လှ ပါသည် ဘုရား ” ဆရာတော် ဟု လျှောက်ထား လေးပါး မှာ လေသည် ဗား ။ က ရာ ဆရာတော် ၊ မဲ ထီး ဆရာတော် ၊ မန် ကျည်း တော ဆရာတော် ဝမ်းမြောက်စွာ ၊ မဟာ လက်ခံ ဒါန် ဝန် ကြ ပြီး ဆရာတော်တို့ သွားရန် ရက် သတ်မှတ် ဖြစ်ကြသည် ကြ၏ ။ ဆရာတော် ။ မင်းကြီး လည်း လေးပါး ရေစကြို တို့ကလည်း အရပ်ရှိ မြို့ ဝန် မြို့ သူ ကြီး တို့ ထံ ပစ္စည်းလေးပါး ဝေ ယျာ ဝစ္စ အတွက် လိုအပ်သည်များကို ဆောင်ရွက်ရန် အ မိန့် အရှင် တော် ဆင့် မု နိန္ဒ ဆို ထုတ်ပြန်လိုက်သည် ဃော သ သည် ထိုသတင်းကို ။ မြို့ ဝန် တို့မှ တစ်ဆင့် ကြားသိရ ၍ အရှင် ဂမ္ဘီ သာရ “ ငါ့ အား ရှင် ကျောင်းသို့ ၊ ရင်း သူ အချို့ ခေါ် အား ကာ - အ မြွက် စကား ပြောကြား မိ ရာ မှ တစ်စတစ်စ သတင်း ပြန် လေးပါး ့ ကာ ငါတို့ တို့အား အကြောင်း စစ်မေး နေပြည်တော်သို့ ရန် လျှောက်ထား ပင် ပေါက်ကြား၍ စေလွှတ်မည် မင်းတရားကြီး ဟု သတင်း ရသည် က ဆရာတော်ကြီး ။ ကြွ လာ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 178 ၁၂၂ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် လျှောက်ထား စစ်မေး သော် မိမိ ရန် သာ သန္တာန် ရှိသည် ၌ ဖြစ်ပေါ် ။ ငါလည်း သမျှ အ ဤသို့ ခြင်း ပင် အရာကို အ စစ် အ အ ပို မေး အ လို မ ခံ မည် ပါ ဟုတ် ” ဟု တိုင်း ကြိုတင် မှန် ရာ သတိ ပေးထားလိုက် ၏ ။ တွေ့မြင် တရား သည့် အတိုင်း အားထုတ် အ သူ ပို များ၌ အလိုမရှိ ဤ အစစ်ခံခြင်း အချက် သည် ၊ အရေးကြီး ဆွေးနွေးခြင်း လှ ၏ သည် ။ မိမိ ပ ဓာ တွေ့မြင် နိ ယင်္ဂ သည် တရား ကို ငါးပါး သတ်မှတ်ထားသော တွင် “ အ သ ဌော ၊ အ မာယာ ဝီ ” ပင် တည်း ။ ထို ရိုး ဖြော င့် မှု ရှိမှသာ တိုးတက် နိုင် လေသည် ။ တည်း ကျောင်း မဏ္ဍပ် ၌ သီတင်းသုံး နေ့တွင် ဆရာတော်ကြီး ကြသည် ။ အရှင် လေးပါး မု နိန္ဒ ကြွ ဃော လာ သ ဆရာ တော် မူ ၍ တ ရေစကြို ပ ည့် နှစ်ပါး မြို့တွင်း ကို ပ င့်၍ - စစ်မေး “ ဘုရား တ တော် ပ ည့် မူ ကြသည် တော် ပထမ ။ အရှင် ဈာန် မှစ၍ မု နိန္ဒ စတုတ္ထ ဃော သ ဈာန် က - တိုင်အောင် ကောင်းစွာ ရပါသည် ဝ လျှောက်ထား သီ ဘော် ကို ကား ၏ ။ လေ့ ကျက် ပါ သော်လည်း လေ့ ကျက် ၍ မဖြစ်နိုင် ရှိနေပါသည် ဘုရား ” ဟု ။ သောအခါ “ ငါ့ရှင်တို့ - မှာ တရား ဆုံးမသော ဆရာများ ရှိပါသလား ” ဟု စစ်မေး တော် မူ ကြ အားထုတ် “ ရပါသည် ဘုရား တ ပ ည့် ဘုရား တော်မှာ ” တရား ဟု အရှင် ဆုံးမသော မု နိန္ဒ ဆရာ ဃော သ မရှိပါ က လျှောက်ထား ။ ဝိသုဒ္ဓိမဂ် ကျမ်း ၏ ။ ကို ကြည့် ရှု ၍ သာ အာရုံ နိမိတ် တ ပ မြင် ည့် ပုံ စ အရှင် သော ဂမ္ဘီ မိမိ သာရ သန္တာန် ကလည်း ၌ ဖြစ်သမျှ ဆရာသမား ကို မ ကွယ် မ ဝှက် ပြောကြား ပြက် ပြက် တိုက်တွန်း ထင်ထင် အကုန် ပုံ မှစ၍ အ စင် လျှောက်ထား လေသည် ။ ဆရာတော်ကြီး “ အိမ်း - ငါ့ရှင်တို့ လေးပါး အစစ်ခံ ချက် တို့ က အတိုင်း အကြိမ်ကြိမ် အချို့ ကား စစ်မေး တရား စဉ်း ကျမ်း စား ဂန် ကြ နှင့် ပြီးလျှင် ညီညွတ် - ပေ ၏ ။ အချို့ ကား မ ညီညွတ် ” ဟု မိန့် တော် မူ ကြ၏ ။ ထိုအခါ အရှင် မု နိန္ဒ ဃော သ က - အ မိန့် ရှိ “ အ တော် ဘယ်အရာ မူ ပါ ဘုရား သည် ” ဟု တရား လျှောက်ထား ကျမ်း ဂန် နှင့် လေ ညီ လျှင် ၍ - အ ဘယ်အရာ သည် မညီကြောင်း တရား မ “ ဟုက် အိမ်း ရ ...... ကား သူတစ်ပါး အမှားအမှန် သန္တာန် ဧကန် ၌ ဧက ဖြစ်သော ဆရာတို့ တရား မ ဆို နိုင် မှာ ” ကိုယ့် ဟု အ မိန့် သန္တာန် ရှိ ၌ တော် ဖြစ်သော မူ ကြ၏ ။ ဘိုးတော် ဆရာတော်ကြီး မင်းတရားကြီး လေးပါး လည်း နတ် လည်း ရွာ စံ နေပြည်တော်သို့ လေသည် နှင့် ပြဿနာ ပြန်၍ မ ကြွ ပြီး မ ပြေ တော်မူ၏ ရှိလေ၏ ။ များ ။ ဘိုးတော် မကြာမီ နတ် ရွာ စံ သော နှစ် ကား ၁၁၈၁- ခုနှစ် ဖြစ်၏ ။ သူ မြတ် သည် ထို့နောက် စစ်ကိုင်းတောင်ရိုး ဘကြီးတော် မင်းတရားကြီး ပ ဘာ ချောင် ( ၁၁၈၁-၁၁၉၉ တော ရ ၌ ပြောင်းရွှေ့ ) လက်ထက် သီတင်းသုံး အရှင် မု နိန္ဒ တော် မူ ဃော ရ၏ သ ။ ( ရေး ပ ဘာ ထုံး ရှိသည် ချောင်း ။ ကား ) မင်းတရားကြီး ပုည ရှင် , ဥ ကလည်း မင် ကိုး ဆယ် ပစ္စည်းလေးပါး အနီး ယခုတိုင် ထောက်ပံ့ ရှိသည် ။ ပဗ္ဗာ ချောင် ဟုလည်း တော် မူ သည် ။ ပ ဘာ ချောင် ၌ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 179 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၁၂၃ - အနယ်နယ်အရပ်ရပ်မှ ဟောကြား ပြ သ ပေး တော် ရဟန်းရှင်လူ မူ သည် ။ ဈာ တ န ပ လာ ည့် အ ဘီ ပေါင်း အရှင် တို့အား သူ မြတ် ကမ္မဋ္ဌာန်း ဟု ... အရပ် ဘာဝနာ လေး မျက်နှာ တရား ၌ ကျော် စော ၏ ။ ( ဘာဝနာ န ယ ဒီပနီကျမ်း တွင် လာ ၏ ။ ) ## PAGE 180 အင်းဝ မြို့ ရဟန္တာ အရှင် သဒ္ဓမ္မာ လင်္ကာ ရ သီတင်းသုံး ဘကြီးတော် ဖော် မိတ်ဆွေ လက်ထက် ရဟန်း အင်းဝ နှစ်ပါး ရှိ၏ မြို့ မိုး ။ တစ်ပါး ထိ ကျောင်း၌ က အရှင် စာပေ သဒ္ဓမ္မာ ပရိယတ္တိ လင်္ကာ ရ သင်ယူ ၊ တစ်ပါး နေဆဲ က ဝင် အရှင် ကြသည် ဝိ သုဒ္ဓါ ။ စာ စာပေ ရ ၊ ဝိနည်း ပရိယတ္တိ အ ရာ၌ လည်း ရို ကျွမ်းကျင် သေ လေး စား၍ ကြ၏ ။ တစ်ပါး ကို တစ်ပါး အလွန် ချစ် ကျွမ်း တစ်နေ့သောအခါ “ ငါ့ အရှင် ၊ ငါတို့သည် အရှင် ရ ခဲ သဒ္ဓမ္မာ သော လူ့ဘဝ လင်္ကာ ရ တွင် က အရှင် ရဟန်း ဝိ ဘဝ သုဒ္ဓါ ကိုလည်း စာ ရ အား ရ - ခဲ့ ကြ ပြီ ။ စာပေ ပရိယတ္တိ ရဟန်း ကိစ္စ လည်း ကား စွမ်းအား မ လုပ်ကြ ရှိသလောက် ရသေး ၊ ရဟန်း တတ် ကိစ္စ မပြီးသေး မြောက် ကြ ပြီ သမျှ ၊ အပြစ် သံသရာ မရောက် ဘေး ကား ရုံ နေသည် ရင်လေးစရာ မှ အ ပ ကျောင်းတိုက် ဖြစ်ပေသည် ။ အလွန်ကြီးမားသော ပေါင်းများစွာ တ ပ ည့် ပိင်္ဂ ပေါင်းများစွာ လ ငါး ကြီး ကို တစ်ကောင် ပရိယတ္တိ မှာ သင်ကြား လွန်ခဲ့သော ပေးခဲ့ ဘဝ ဖူး က သော မ လွန်စွာ အေး နိုင်သေး ကျမ်း ဂန် ချေ ။ တတ် “ ပရိယတ္တိ မထေရ် ဗဟု ကြီး တစ်ပါး လော နော ဖြစ် ဓမ္မ သ ဝိ ဟာ တတ် ရီ ” ။ စာပေ ပရိယတ္တိ ကျမ်း မျှ ဂန် ဖြင့် တတ် အပါယ် သိ ရုံ မျှ ဘေးမှ ဖြင့် ငါ့ တရား ရှင် ” ရှိသူ ဟု မ မည် တိုင်ပင် သေး လေသည် ။ ဝိပဿနာ ။ တရား အား ထုတ်ရန် အချိန် တော်ပြီ ဟု အောက်မေ့ သည် အရှင် “ " ယခုအခါ ဝိ သုဒ္ဓါ မဂ်ဖိုလ် စာ ရ လည်း နိဗ္ဗာန် နဂိုက ဈာန် ပင် အဘိ သံဝေဂဉာဏ် ညာဉ် တရား ပါရမီ များ ရ ဓာတ် ကောင်းသည် ခံ ရှိ သည့် အားလျော်စွာ - အ ယုံကြည်ပါသည် မိန့် ရှိ၍ ဝမ်းမြောက် ။ ရှေး မ လှ ဆွ ပါသည် က ပင် ။ ဝိပဿနာ သို့သော်လည်း အား ထုတ်ရန် ဆန္ဒ ရှိပါသည် ဟု ကို တ ယခုကဲ့သို့ ပ ည့် တော် မလုပ် အပ် ပါ ။ “ ယထာဘူတံ ဉာ ဏာ ယ သတ္ထာ ပရိ ယေ ဤ သိ တဗ္ဗော အလုပ်သည် ရုပ် နှင့် ဆရာ နာမ် နှင့် ကို ကင်း အမှန် ၍ တ ဟု ကျ ပြန်လည် သိ ရန် ဆရာ လျှောက်ထား ရှာ ရမည်ဟု ၏ ။ လည်း ဟော တော် မူ ပါသည် ။ ဆရာ တွေ့ ပါပြီ လား ဘုရား ” တတ် “ မြောက် ငါ့ ရှင် ၍ တရား ပြောသည် ပေါက် ကိုလည်း အောင်လည်း သဘောကျ ပြ နိုင်စွမ်း ပေ ၏ သော ။ ဆရာ ဤသို့ ကို ဖြစ်လျှင် ရှာ ကြ မည် ကျမ်း ။ ဥ ဂန် ပတိ လည်း ဿ ကော ဆရာ လိ ကို တ တွေ့လျှင် တို့ ကဲ့သို့ တစ် ငါ့ ရှင် ဦး လည်း ကို တစ် တစ် ဦး အသိပေး လမ်း ကြွ ၊ စ တ တမ်း ပ ည့် ” ဟု တော် အရှင် ကလည်း သဒ္ဓမ္မာ တစ် လင်္ကာ လမ်း ထွက် ပါမည် ။ ထွက် အချင်းချင်း ကြ ရာ ကတိကဝတ် နှစ် နှစ်ကျော် ထား ကြာ ခဲ့ ကာ လေသည် သပိတ် တစ်လုံး ။ သုံး ထည် သော သင်္ကန်း ဖြင့် ရ က ဆရာ ပြော၍ ရှာ စစ်ကိုင်းတောင် အရှင် သဒ္ဓမ္မာ သို့ ရောက် လင်္ကာ ရသည် လေသည် ရောက်လေရာ ။ ထိုအချိန် ရာ ကား သတင်း ရေစကြို ကို စုံစမ်း မှ ဈာ နာ န ခံ ရင်း လာ နောက်ဆုံးတွင် ဘီ အရှင်မြတ် ပ ဘာ ချောင် ၌ သီတင်းသုံး တော် မူ စ ဖြစ်သည် ။ အရှင် သဒ္ဓမ္မာ လင်္ကာ ရသည် အရှင် ဝိ သုဒ္ဓါ စာ ရ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 181 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၁၂၅ ဘယ် အရပ် သို့ ရောက်နေကြောင်း စုံစမ်း မ ရ သ ဖြင့် ပ ဘာ ချောင် သို့ တစ်ပါးတည်း ကြွ လာခြင်း ဖြစ်၏ ။ အလုပ်ခွင် မဝင် မီ ကြိုတင်ပြင်ဆင် မှ အရှင် သဒ္ဓမ္မာ လင်္ကာ ရသည် ပ ဘာ ချောင် ဈာ န လာ ဘီ ပုဂ္ဂိုလ် ထံသို့ ခြေ တော် ဦး ခိုက် ရှိ ခိုး ကာ ကမ္မဋ္ဌာန်း တရား ချီးမြှ င့် ရန် ရိုသေစွာ လျှောက်ထား သည် ။ ထိုအခါ ယောဂီ တို့ လိုက်နာ ပ လိ ဗော ရ ဓ မြဲ ၁၀- ဖြစ်သော ပါး ကမ္မဋ္ဌာန်း ကို တင်းကျပ်စွာ ဘာဝနာ ၏ အ ပရိ ရှောင် ကံ ခိုင်း ( ရှေ့ပြေး သည် ပြင်ဆင်မှု ။ ) များကို မိန့် တော် မူ သည် ။ “ ငါ့ ရှင် ၊ သီလ ကို ဦး စွာ စင် ကြယ် စေ ရမည် ။ သီလ ခြေထောက် မပါဘဲ သွား၍ မ ရ ။ ၂၂၇- သွယ် အကျယ် အား ဖြင့် များပြားလှသော်လည်း ကိုယ် နှုတ် စိတ် သုံးပါး စောင့် နိုင် လျှင် ပြီးတော့ သည် ။ ထို သုံးမျိုး တွင်လည်း မိမိ စိတ် တစ်ခုကို နိုင် လျှင် မည် သည့် ကျင့် ဝတ် မျှ ဝန် မ လေး ။ အလုံးစုံ ပေါ့ပါး သွားတော့ သည် ။ ပ ရိက္ခ ရာ ရှစ်ပါး မှ တစ်ပါး အ ပို မိမိ ပိုင် မ ထား ရ ၊ ပစ္စည်း အ ပို ထား လျှင် တစ်ပါးတည်း နေသော်လည်း ဧက စာ ရ မ မည် ။ “ မီးခိုး မ စဲ ရဟန်း ခွဲ ” ဆို သကဲ့သို့ လျှာ အ လို လိုက် လျှင် ဆုံး ဖွယ် မရှိ ၊ ရသမျှ နှင့် ရော င့် ရဲ ရမည် ။ ငါ့ ရှင် တတ်နိုင် မည် လော ” ဟု မေး တော်မူ၏ ။ အရှင် သဒ္ဓမ္မာ လင်္ကာ ရ ကလည်း “ ဆရာ ခိုင်း သမျှ မဖြစ်မနေ လိုက်နာပါမည် ” ဟု လျှောက် သည် ။ အာနာပါန သတိ နှင့် ရ တ နာ့ ထောင် ထုပ် ထိုအခါ ဆရာ က ဆက်၍ မိန့် သည်မှာ - “ ငါ့ ရှင် ကောင်း လှ ပေ ၏ ။ ဤသို့ ဆိုလျှင် ဦး စွာ ဘုရား ရှေ့မှာ ဂုဏ်တော် ကို အာရုံ ပြု ဝတ် တက် ရ လိမ့် မည် ။ ကိုယ် နှင့် အသက်ကို ဘုရားရှင်အား ရက်ရက် ဝံ့ ဝံ့ စွ န့် လှူပြီး မေတ္တာ ကို စူး စူး စိုက် စိုက် ပွား ။ နိဗ္ဗာန ဓာတ် ကို စိတ် ကုန် လွှတ် ပြီးနောက် အာနာပါန ကမ္မဋ္ဌာန်း ကို ပွား များ ရမည် ။ ထွက်လေ ဝင် လေ နှာ သီး ဝ မှ ထွက်တိုင်း ဝင် တိုင်း ထိ သည် ကို သိအောင် စောင့် ကြည့် ရမည် သာ လို ။ စိတ် တော့သည် ကို အပြင်သို့ ငါ့ ရှင် မထွက် ၊ တစ်ခုတည်းသော စေ ရ ။ ကမ္မဋ္ဌာန်း အ ကား သင်္ခ မ တ ခက် ဓာတ် ၊ လုပ်နိုင် မြတ်သော သည့် နိဗ္ဗာန်ကို သဒ္ဓါ ဝီရိယ သာ ရှေ့ ရှု ရမည် “ ထိ န ။ မိဒ္ဓ အဝိဇ္ဇာ မောဟ နှိပ်စက် လွန်း အား ကြီး ၍ လဲ လျောင်း အိပ် ရ စေ ကာ မူ နှာ သီး ဝ မှ သတိ ကို မ လွှတ် ရ ။ ခြင်္သေ့ မင်း များ အိပ် သကဲ့သို့ နိုး လာ သောအခါ တွင်လည်း အိပ် စ က ကိုယ်နေ ခြေ လက် မပျက် စေ ရဘူး ။ ထိုမှ တစ်ပါး ဥစ္စာ ထောင် ထုပ် နှင့် ရတနာများ ကို ဆောင် ယူ၍ ခရီး သွားသော ယောက်ျား သည် အိပ် လို သော်လည်း မ အိပ်စက် ။ မော ပန်း လှ သ ဖြင့် နဝမ အကြိမ် ## PAGE 182 ၁၂၆ .. ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် တစ်ခုသော မအိပ် ဘဲ နိုး သစ်ပင် လျှင် နိုး ချင်း ရိပ် ၌ ဥစ္စာ အိပ်ပျော် ထုပ် ကို သွား ကိုင် စေ မိ ကာ လျက် မူ ဥစ္စာ သား ၌ ရှိ သကဲ့သို့ ကြောင့် ကြ ထွက်လေ ၍ စိတ်ချလက်ချ ဝင် လေ ကို ဤကဲ့သို့ စောင့် ရှောက် ရမည် ငါ့ ရှင် ။ ဗယ် ခြေလှမ်း “ အာနာပါန လျှင် ဗယ် ကမ္မဋ္ဌာန်း ခြေလှမ်း မ သည် ထင် နိုင်သေး ။ ညာ ခြေလှမ်း လျှင် ဆွမ်းခံ လျှင် ညာ သွား ရာ ခြေလှမ်း ရေ ခပ် သည်ဟု သွား ရာ စ ခြေ သည် ၌ . သတိ တို့၌ ကပ်၍ အာရုံစိုက် မှတ်သား ရမည် ။ မိမိ အသိ “ ကို ငါ့ ထင် ရှင် ကား စား လွန်း စာပေ ၍ ပရိယတ္တိ ပျက်စီး တတ်သည် ကျွမ်း သ ။ ဖြင့် အရာရာ တော် သဒ္ဓါ ပေသည် ပညာ ။ , စာမတတ်သူ ဝီရိယ , သမာဓိ များ မျှတ ကား အောင် ရအောင် ကြိုးစား နည်း ပေး လေတော့ ညွှန် ပြ ငါ့ တော် ရှင် မူ ” သည် စ သည် ။ ဖြင့် ကမ္မဋ္ဌာန်း နှင့် စပ် သမျှ လို လေ သေး မရှိ မအိပ် မ နေ သေ စေ တော့ ဦး စွာ ဝတ် အရှင် တက် သဒ္ဓမ္မာ ၏ ။ ဘုရားရှင်အား လင်္ကာ ရ လည်း ပ ခန္ဓာကိုယ်ကို ဘာ ချောင် ဂူ မ တစ် ငဲ့ မကွက် ခု၌ နေရာ အပြီးအပိုင် ရ ၍ အားထုတ် လှူ သည် ။ တော်မူ၏ နောက် ။ နေ့ မေတ္တာပို့ အား အ ထုတ်လိုက် မျှဝေ သည် ၊ ညအခါ ။ ဤ နည်း မောဟ ဖြင့် အားထုတ် ဖုံး လိုက် မောဟ ရာ မောဟ တစ် တရား ထပ် , ထိ အ န မောဟ မိဒ္ဓ များ ( ဉာဏ် က နှိပ်စက် ပညာ သ ဝိဇ္ဇာ ဖြင့် ) တစ် နားရွက် ထပ် ဆွဲ ဖြစ်နေသည် ခြင်း စ သည် ။ ဖြင့် စင်္ကြံ အိပ် သွားခြင်း လို စိတ် ၊ ကို - ရေ ဖြေ အေးအေး ရသည် နှင့် ။ မျက်နှာသစ် ခြင်း ၊ စာ ရွတ် ခြင်း ၊ လေး ငါး ရက် ရ သောအခါ ဆရာ က - အိပ် ခဲ့ရ “ လှ ငါ့ ပြီ ရှင် ။ ယောဂီ ၊ အိပ် တို့အတွက် လို ခြင်းကို သည်း မအိပ် မခံနိုင် ချင် သော ၍ အိပ် နေရာ လျှင် ရှိသည် တစ်သံသရာလုံး ၊ ငါ ရှင် ရောက်အောင် နိုး တော့မည် သွားရမည် မဟုတ် ” ။ ဟု မိန့် “ တော် တ ပ မူ ည့် ရာ တော် အားကျမခံ နိ သဇ် ဓုတင် သော ခွင့် သဒ္ဓါ ပြု လျှင် ဝီရိယ ဆောင် ဖြင့် - ပါမည် ” ဟု လျှောက် ရာ ဆောင်ရန် တိုက်တွန်း တော် မူ သည် ။ သည် ။ နိ မအိပ် သဇ် ဓုတင် ရုံ သာ မဟုတ် ဟူသည် ၊ နိုး နေ့ရော လျက် ည လည်း ပါ မအိပ် ကျော ပါ ခင်း ဟု ဆောက်တည် ၍ မ နေ ရ ။ မောဟ ရသော နှင့် အ ထိ ကျင့် န မိဒ္ဓ ဖြစ် ကို အပြတ် သော် သေ တိုက် စေ သော တော့ အဓိဋ္ဌာန် ဟု နာမကျန်းဖြစ် နည်း တစ်မျိုး သည် ပင် ကို ပင် ဖြစ်သည် ဂရု မထားဘဲ ။ အရှင်မြတ် ပွား များ သည် ရာ ထိ မအိပ် န မိဒ္ဓ မ ပြင်း နေ ပြ ၍ စင်္ကြံ လျှောက် တစ်ခုသော ရင်း က ည လဲ ဉ့် ဦး ကျ ယံ သည့် တွင် အခါ ပ ဘာ ကျ ချောင် သည် မှ ။ ကျ ပုည လျှင် ရှင် စေ ပြန်ထ တီ သို့ ၍ တက် လျှောက် ၍ ဆရာသမား ၏ ။ . ဆောက်တည် ရှေ့တွင် မျှ မ က သည် မြတ်စွာဘုရား - “ ငါသည် ရှေ့၌ အသက်ရှင် ပင် နိ သဇ် ဓုတင် သမျှ ကို ရဟန္တာ လျှောက် မ ဖြစ်သမျှ ထား၍ ထပ်မံ မ အိပ်တော့ တင်းကျပ်စွာ ပြီ ။ ” နဝမ အကြိမ် ## PAGE 183 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၁၂၇ ပထမ တွင် ခက်ခဲ သည် ထင် ရသော်လည်း သဒ္ဓါ ဆန္ဒ ဝီရိယ တက် လျှင် လွယ်ကူ တော့ သည် ။ မကြာမီ တရု ဏ ဝိပဿနာ ယထာ ဘူ တ ဉာဏ် သို့ သက် ဝင်၍ ရုပ်နာမ် အဖြစ်အပျက် များကို ဤသို့သော မြင်ရ လုံ့လ လေ တော့သည် ဖြင့် ဝိပဿနာ ။ ကိလေသာ သမ္မာဒိဋ္ဌိ ကို တ ပွား ဒင်္ဂ , သူမှာ ဝိက္ခမ္ဘ ယခု န အား ဘဝ ဖြင့် ၌ ပင် ပယ် ရဟန္တာ သတ် နိုင်တော့ ဖြစ်လျှင် ဖြစ် ၏ ။ ၊ မ ဖြစ်သော် ပ ဘာ ခုနစ် ချောင် ဘဝ ရှိ ရဟန်းရှင်လူ ထက် မ လွန် ပြီ ယောဂီ ဟု အင်္ဂုတ္တရ များတွင် အဋ္ဌကထာ အရှင် သဒ္ဓမ္မာ ၌ မိန့် လင်္ကာ ဆို၏ ရ၏ ။ သတင်းသည် တစ်နေ့ တခြား ကျော်ကြား ၍ ဆရာ၏ အား ရ ကျေနပ် ခြင်း ခံရသူ ဖြစ်လေသည် ။ ဝိ သုဒ္ဓါ စာ တစ်နေ့သောအခါ ရ အား အသိ ပေးရန် ဈာ တာဝန် န လာ လည်း ဘီ ပုဂ္ဂိုလ် ရှိ သည့် ထံ အတွက် ခွင့် ပန် ပ ၍ ဘာ ယခင်က ချောင် မှ ထွက်ခွာ တိ ရှိ ဖူး ခဲ့ သော လေသည် အရှင် ။ ထွက်လာ မရရှိ သ ဖြင့် သည့် မိမိ အချိန်မှစ၍ နေ ခဲ့ ဖူး သော အရှင် အင်းဝ ဝိ မြို့ သုဒ္ဓါ မိုး စာ ထိ ရ၏ တိုက် သတင်း သို့ သွား ကို ၏ ။ စုံစမ်း အရှင် ရာ ဝိ သတင်း သုဒ္ဓါ စာ ရ အစအန လည်း နှစ်နှစ် သုံးနှစ် ၊ လှ ည့် လည် ၍ ဆရာ ရှာ မ ရ သည့် အ ဆုံး စိတ် ပြေ လက် ပျောက် အကြောင်းများကို မိုး ထိ တိုက်မှာ စာ အာလာပ ချ နေ ခိုက် သလ္လာပ ဖြစ်၍ ပက် ပြောဆို ပင်း တွေ့ ကြ ကြ ပြီးလျှင် လေသည် အရှင် ။ သို့ ဝိ နှင့် သုဒ္ဓါ ပ စာ ဘာ ရ ချောင် လည်း ဆရာတော် ပ ဘာ ချောင် သို့ လိုက် ရန် သဘောတူ လက်ခံ လိုက် ၏ ။ မိုး ထိ ကျောင်းမှ နှစ်ပါး အတူ ထွက် လာ၍ ဈာ န လာ ဘီ ပုဂ္ဂိုလ် ထံ များ ၌ မကြာမီ အတူ တရား အရှင် ထိုင် သဒ္ဓမ္မာ ကြ လင်္ကာ လေသည် ရ ကား ။ အား ရ ကျေနပ် လောက်အောင် အား ထုတ်ပြီး နောက် အရှေ့ လမိုင်း ဆရာ နယ် အား ရိုသေစွာ စီရင် စု နတ် လျှောက် စု ရွာ ကို ထား၍ ဂေါ စ ရ ပ ဂါမ် ဘာ ပြု၍ ချောင် သီတင်းသုံး မှ ထွက်ခွာ ခဲ့သည် နေ တော်မူ၏ ။ အမရပူရ ။ သမထ မြို့၏ , ဝိပဿနာ တရား ကို မိမိ လည်း ကျင့် မြဲ ကျင့် ၍ ရဟန်းရှင်လူ အပေါင်းကို လည်း နည်း ပေး ညွှန် ပြ တော် မူ သည် ။ ရောဂါ တိုး လေ ကြိုးစား လေ သည်း ကာလ သော ရောဂါကြီး တောင် တာ တစ်မျိုး ကြာ စွဲ လတ် ကပ် သော် လေတော့ အရှင် ၏ သဒ္ဓမ္မာ ။ မည်မျှ လင်္ကာ လောက် ရ ၌ သေ ရောဂါ ဝ ပါး ပြင်းထန် နီး ကြောက် စေ ဖွယ် ကာ မူ ကြိတ် မည် သည့် မှိတ် အခါ သည်းခံ မျှ မ ချ ဘဲ တော် ( မူ မ အိပ်စက် လျက် ဦး ဘဲ ) ခေါင်း ငုတ်တုတ် နှင့် ကျောက်ကုန်း အားထုတ် မြဲ အားထုတ် ကို ခေါင်း အုံး တော် နှင့် မူ ရာ အိပ် မြင်ရ ရာ၌ သူ တ ပ ည့် များအတွက် စိတ် စက် မ သာ ကရုဏာ ဖြစ်ကြ ရသည် ။ နောက်ဆုံး တ ပ ည့် အ များ တိုင်ပင်ကြ “ ဆရာတော်ဘုရား ၍ - ၊ ပင်ပန်း လှ ပါပြီ ၊ ရောဂါ လဲ သက်သာ လာပါ တော့မည် ။ နိ သဇ် ဓုတင် ကို ခဏ ချ ထား၍ ကျန်းမာ လာ မှ ဆက်လက် အား ထုတ်ရန် သင့် ပါမည် ” ဟု တောင်းပန် ## PAGE 184 ၁၂၈ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ကြ၏ ။ ထိုအခါ “ တ ပ ည့် လေ တို့ ၊ နိ သံ သဇ် အား ဓုတင် နွဲ့ ၍ ကို ယဲ့ အဓိဋ္ဌာန် ယဲ့ မျှ ရှိ သည့် ကြောင့် ကြား သာ ဆောင် က - သည် မဟုတ် ။ ကမ္မဋ္ဌာန်း တရား ဟူသည် ကျောက်တုံး သေ နှင့် ခါနီး ထု ၍ ဝေဒနာ လေ ဖိ ၍ လုပ် ကြိုးစား ယူ ကြ ရ ရ ဖူးသည် လေ ။ လုပ် ရောဂါကို ရသည် ခုခံ ။ နိုင်သည် ရောဂါ မရှိ မှာ ကမ္မဋ္ဌာန်း သူ ပင် ပေါင် တရား ကို တစ်ခု လွန် ဆန် သာ နိုင် ရှိသည် ရိုးမ ရှိပြီ တ ပ ” ဟု ည့် တို့ မိန့် ၊ သေခြင်းတရား တော်မူ၏ ။ တ ပ ကား ည့် အ များလည်း ဆန်း မဟုတ် ဆိတ် ။ ဘုရား ဆိတ် ရဟန္တာ နေကြ ရ များသော် တော့သည် မှ ။ အတန်ကြာ “ တ ပ ည့် တို့ ၊ ငါတို့ကို အ မော ဖြေ မြတ်နိုး ပြီးနောက် လျှင် - သေ အံ့ ဆဲ ဖြစ် နေချိန်မှာ အား မ ထုတ် ရ ဖူး သေးသော တရား ဆုတ်ယုတ် များ ဖြစ်ပေါ် အောင် ´ မ စေရန် တားမြစ် သာ ချင် တိုက်တွန်း ကြ ပါ နှင့် ကြ ” ။ ဟု အားထုတ် နောက်ဆုံး ဆဲ တရား စကားကို များကို ကား မိန့် လျော့ပါး တော်မူ၏ ။ တ ကြ ပ ရ ည့် များလည်း တော့သည် ။ မကြာမီ ရှေ့ ဆက်၍ ပင် စု မ တိ လျှောက် ကမ္မ ဇ ရုပ် ရဲ . ကြတော့ ချုပ် ငြိမ်း ဘဲ ၍ ဂိ ခန္ဓာ လာ န ဝန် ဝတ် သိမ်း ကို သာ တော် မူ ကြိုးစား လေသည် ပြုစု ။ အချိန် ကား အမရပူရ နေပြည်တော်၌ ပုဂံမင်း နန်း တက် ချိန် ဖြစ်၏ ။ တ ပ ည့် များလည်း အလောင်းတော် သည် ညီတော် ကို အိမ်ရှေ့မင်းသား ပြင်ဆင်၍ နန်းတော် ( မင်းတုန်းမင်း သို့ သတင်းပို့ ) ဆည်း လွှတ် ရသည် ကပ် ကိုးကွယ်သော ။ အကြောင်းမှာ ဆရာတော် ဆရာတော် ဖြစ်ခဲ့ ပေ ၏ ။ မကြာမီ ပင် မင်းတုန်းမင်း သား ( နောင်အခါ ပဉ္စမ သံဂါယနာ တင် မင်းတရားကြီး ဖြစ်သူ ) တ က ပ ဦး ည့် များလည်း စီး ၍ မီး သင်္ဂြိုဟ် အလောင်းတော် ရသည် ။ ပြာကျ ၍ မီး ငြိမ်း သောအခါ သူ့ထက် ငါ ရေ ဖြင့် ပက် သွားသော်လည်း ဖျန်း ၍ အရိုး တစ် ကို ရှာဖွေ တောင် ကောက်ယူ ဆစ် မှ လက်ကောက်ဝတ် ပူဇော်ကြ၏ ။ အခြား အတွင်းရှိ အရိုး လက် များမှာ ဖျံ ရိုး ကြေ ၂- မွ ချောင်း ကျွမ်း ခြစ် မှာ မူ အသစ်စက်စက် ရွှေ ပိန်း ချထား သကဲ့သို့ ရွှေရောင် များ ဝါ ဝင်း လှပ လျက် ကျန်ရှိ ရစ် သည် တို့ကို ဖူး မြင် ကြ ရ၏ ။ အ ရပ်ဝေး နီး ကျော်ကြား ပြ န့် ပွား လျက် လူအများ လာရောက် ဖူးမြော် ကြ လေသည် ( ။ ဘာဝနာ ရဟန္တာ န ယ အရှင်မြတ် ဒီပနီကျမ်း ၌ ဟူ၍ လာ ပြော သည့် စ မှတ် အဖြစ်အပျက် ပြုကြ လေ၏ အမှန်အတိုင်း ။ ဖော်ပြလိုက်ပါသည် ။ မူရင်း ၌ ပင် ခုနှစ် သက္ကရာဇ် မ ပါး ) နဝမ အကြိမ် ## PAGE 185 မိုး ထိ အရှင် ဝိ သုဒ္ဓါ စာ ရ များ နှင့် အရှင် စပ် ၍ ဝိ နေသော သုဒ္ဓါ စာ ရ ကား ကြောင့် အရိယာ လည်းကောင်း ဖြစ်၏ ဟု အ ၊ သဒ္ဓါ တပ်မ , ဆို ဝီရိယ သာ ချေ ရှိ ပုံ ။ သို့ရာတွင် နှင့် တရား ရှေး နိမိတ် အရှင်မြတ် ထင် ပုံ စသည်တို့ မှာ နှောင်း လူ တို့ အတုယူဖွယ် ရှိသော ကြောင့် လည်းကောင်း ဤနေရာ၌ မူရင်း ပါ အဋ္ဌပ္ပတ္တိ တို့ကို အကျဉ်း ချုပ် ၍ ပြ ဆိုပါ အံ့ ။ စစ်ကိုင်း အရှင် သို့ မလာမီ ဝိ သုဒ္ဓါ ည စာ က ရသည် ပင် အိပ် အင်းဝ သောအခါ မိုး မေတ္တာပို့ ထိ တိုက် မှ ၊ နတ် မိတ်ဆွေ များကို တိုင် အရှင် တည် သဒ္ဓမ္မာ ၊ အိပ်မက် လင်္ကာ ယူပြီး ရ နှင့် အိပ်စက် သည် ။ ရွှေ လောင်း လှေ ကြီးသည် လူ အ ပြည့် နှင့် လှော် ခတ် လာ ရာ ဆိပ်ကမ်းမှ ကြိုဆို အိပ်မက် ၍ မြင် လက် မက် ရိပ် ၏ ပြ ။ လျှင် အိပ်မက် သူ့ အား အဓိပ္ပာယ်ကို အလွယ်တကူ ကောက်၍ ပင် တစ် ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ ဘက်ကမ်း သို့ ပို့ဆောင် စွာ ဖြင့် သပိတ် ကြောင်း တစ်လုံး လိုက် ခဲ့သည် သင်္ကန်း ။ သုံး ထည် နှင့် ဝိသုဒ္ဓိမဂ် ပေ ကို ထမ်း ၍ အရှင် သဒ္ဓမ္မာ လင်္ကာ ရ နှင့် ပ ဘာ ချောင် သို့ ပ ဘာ ချောင် သို့ ရောက်လျှင် ဈာ န လာ ဘီ ဆရာတော် က နှုတ်ခွန်းဆက်စကား ပြောကြား ပြီးနောက် “ " ငါ့ - ရှင် ၊ တရား အားထုတ် ၍ နေ မည် လော ၊ စာသင် စာ တက် ၍ နေ မ ညံ လော ။ တ ရာ အားထုတ် ကျောင်းမှာ လို လျှင် ဤ တော ကျောင်းမှာ နေ ။ စာသင် စာ တက် လို လျှင် ရွာ နီး ကျောင်း တစ် ကျောင်း နေ ။ ဆွမ်းခံ အ ပြန် စာ ဝါ ပို ့ ချပေး ခဲ့ မည် ” ဟု သူ ထမ်း လာသော ပေ ထုပ် ကြီးကို ကြည့် ၍ မိန့် တော် မူ ရာ အရှင် ဝိ သုဒ္ဓါ စာ ရသည် - “ တရား လဲ အားထုတ် လိုပါသည် ။ စာ လဲ သင်ယူ လိုပါသည် ” ဟု နှစ် ခွ လျှောက် မိ လေ၏ ။ ထိုအခါ ဆရာတော် က - “ ငါ့ ရှင် ၊ ဧရာဝတီမြစ်အတွင်း အ နံ ကု တို့ ပို့ သော သူတို့မှာ ဝန် ထုပ် ပါ သူ ကို တစ်မတ် ခံယူ သည် ။ ဝန် ထုပ် မ ပါ သူ ကို တစ် မူး သာ ယူ သည် ။ ထိုအခါ ဝန် ထုပ် ပါ သူ တစ် ဦး က “ ကု တို့ သူကြီးမင်း ၊ ကျွန်ုပ် ပန် ထုပ် ကို ဦး မင်းတို့ လှေ မှာ မ ချထား ဘဲ ထမ်း ၍ လိုက်ပါ ပါမည် ။ ကု ဝိသုဒ္ဓိမဂ် တို့ ခ တစ် မူး သာ ယူ ပါ ” ဟု ဆို၍ ပို ့ ပါမည် လော ” ဟု မေး တော်မူ၏ ။ မိမိ အ လျှောက် မှား ပုံ ၊ ပေ ထုပ် ကြီး ယူလာ မှား ပုံ ကို သတိရ ၍ - “ ကမ္မဋ္ဌာန်း တရား ကို သာ အားထုတ် ပါမည် ” ဟု ပြင်၍ လျှောက်ထား ရသည် ။ " ဆရာတော် “ သမထ ကို ကား အားထုတ် ရှေး နည်း လို လျှင် အတိုင်း စိတ် အခြေခံ ကို ထိန်း ညွှန်ကြားချက် ရသည် ။ ဝိပဿနာ ကို ဟောပြော ကို အားထုတ် ပေး၏ လျှင် ။ မြင်သမျှ လက္ခဏာ ရေး သုံးပါး တင်၍ စိတ် ကို လွှ င့် ရသည် ” ဟုလည်း မိန့် တော်မူ၏ ။ အရှင် လည်း အာနာပါန ကို ကြိုးစား ၍ ရှု မှတ် သည် ။ ခြောက် ရက် ကြာသော်လည်း မှတ် ၍ မ ရ ။ ဝမ်းဗိုက် “ တွင်း ငါ့ ရှင် ၌ ၊ ဒေါသ ပြည့် ကျပ် စရိုက် မော များ ပန်း လှသည် လှ သ ။ အာနာပါန ဖြင့် ဆရာ နှင့် အား မ သွား၍ တော် ။ က သိုဏ်း လျှောက် ကို ၏ စီး ။ ဖြန်း ရမည် ” ဒု ဝမ် အကြိမ် ## PAGE 186 ၁၃၀ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ဟု မိန့် ကာ အ သင့် လုပ် ထားသော သြ ဒါ တ ( အဖြူရောင် ) က သိုဏ်း ခွက် ကို ချီးမြှ င့် လိုက် ၏ ။ က သိုဏ်း ကို မိမိ နှင့် မ နီး မ ဝေး မ ငုံ မ မော့ ရ သည့် ရှေ့ တ ည့် တ ည့် ၌ ချ၍ ရှု ရန် လည်း မိန့် တော် မူ သည် ။ သြ ဒါ တ က သိုဏ်း နှင့် အသုဘ သညာ “ အဖြူ ၊ အဖြူ ” ဟု စိတ်ထဲက စူး စိုက် ၍ ကြည့် သောအခါ ကိုး ရက် ရလျှင် က သိုဏ်း ခွက် တွင်း က မီးခိုး ခြောင်း ခြောင်း ထ သည်ဟု နိမိတ် ထင် လာ ၏ ။ ထိုအခါ အလွန် ဝမ်းမြောက် ၏ ။ မဂ်ဖိုလ် နှင့် နီး ပြီ ဟု နှစ်သက် နေ၏ ။ အပေါင်းအ ဖော် တို့ နှင့် စကား လည်း မ ပြော ။ ဆွမ်းခံ ၊ ဆွမ်း စား ရာ ၌လည်း မ ရော ဘဲ တစ်ကိုယ်တည်း ဖိ ၍ ကြိုးစား လေသည် ။ မကြာမီ က သိုဏ်း ခွက် ၌ ပိုးစုန်းကြူး ရောင် ၊ လရောင် ကဲ့သို့ တ ဝင်း ဝင်း တ လက် လက် မြင်ရ ပြန်သည် ။ က သိုဏ်း ခွက် ကို လွှတ် ၍ ကြည့် သော်လည်း ကြည့် သမျှ နေရာတိုင်း ၌ လရောင် ထွက် နေ သကဲ့သို့ ကွက် ကွက် ကွင်း ကွင်း မြင်နေ ရ၏ ။ ပို၍ - အား ရ နှစ်သက် ကာ မဂ်ဖိုလ် မှာ နီး သည် ထက် နီးလာပြီ ဟု ဝမ်းမြောက် နေသည် ။ ရက်ပေါင်းများစွာ သြ ဒါ တ နိမိတ် ကို စွဲ မြဲ ရ ရှိလာ သ ဖြင့် - “ ငါသည် က သိုဏ်း ကား စင် ကြယ် စွာ ရရှိ ပေ ပြီ ။ ပဋိ ကူ လ သညာ ( ရွံ ရှာ ဖွယ် မှတ် ခပ် ပြီး ယူမှု ဘုရား ) ပြောင်း လိုဏ်ဂူ ၍ မှတ် အတွင်း ဦး မှ ပဲ ဘုရား ” ဟု ရှေ့၌ အကြံ ချ ဖြစ်၏ ကာ ရေ ။ ခွက် သို့ နှင့် ကို မစင် ဆွမ်းခံ ကျင် အ ပြန် ကြီး ရေ အမှတ် တစ်ခွက် ရှု ရာ စိတ်ကူး တိုင်း ထင် လေ တော့သည် ။ သို့သော် ဆွမ်း စား သောအခါ တွင်လည်း တစ် သပိတ် လုံး ကျင် ကြီးတွေ ဟု မြင်နေ သ ဖြင့် ဆွမ်း ကို အနည်းငယ် မျှသာ စား လို ့ ရ၏ ။ နောက်တစ်ရက် ချွဲ ခန်း ကို ရှု ရာ တွင်လည်း ဤသို့ ပင် ထင် ၍ ဆွမ်း စား ပျက် ရ ပြန်သည် ။ သမာဓိ နိမိတ် တစ်ခု ရထား သူ အတွက် လွယ်ကူ မြဲ ဖြစ်၏ ။ ဘုရား နှင့် တွေ့ ၍ ငို ရခြင်း “ သမထ ကား တော် လောက် ပြီ ၊ မြင်မြင်သမျှ သင်္ခါ ရ တင်၍ ဝိပဿနာ ကူး မှ သင့် မည် ” ဟု ယူဆကာ တစ်ညနေ ၌ ဝိပဿနာ စ၍ ကူးပြောင်း ရှု မှတ် ကြည့် ၏ ။ ငယ် စဉ် က အမွေး အာရုံ ငြိ ၊ ခြေသည်း ဖူး သော မာတုဂါမ လက်သည်း တစ် စ ဦး သော ကို ၃၂ စိတ်အာရုံ ကောဋ္ဌာ ၌ သ ထင်မြင် ကမ္မဋ္ဌာန်း တပ် ကို မက် ပွား စွဲ ၍ လမ်း ဖျက်ဆီး မိ ၏ ။ ပစ် ဆံပင် ရ၏ ။ ၊ ဒွါ ရ ကိုး ပေါက် မှ အလုပ် ရေ ယို စီး ပုံ ၊ ပဋိ သန္ဓေ နေ ရ ၊ အို ရ ၊ နာ ရ ၊ သေ ရ ပုံ တို့ကို ဆင်ခြင် ရသည် ။ အ သေ ကောင် ဟူ၍ ပင် ထင် ၏ ။ ထိုအခါ လက္ခဏာ ရေး သုံးပါး ( အနိစ္စ ၊ ဒုက္ခ ၊ အနတ္တ ) ထင်ရှား ပေါ် လျှင် လာပြီ ဟု ယူဆကာ မိမိ သန္တာန် ၌ ရှိသော တဏှာ အယုတ် ကို အပြစ် မြင် လာ တော့သည် ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 187 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၁၃၁ “ ဟဲ့ တဏှာ အယုတ် ရာ ဂ စုတ် ၊ န င့် ကြောင့် သံသရာ လည် ကာ ဘုရား အ ဆူ ဆူ နှင့် လွဲ ခဲ့ရသည် ” စ သည် ဖြင့် တဏှာ ၏ အပြစ်များ ဉာဏ် ၌ များစွာ ထင်မြင် ကာ တဏှာ အား ရှုတ်ချ နေ မိ ၏ ။ ဤသို့ ရန် တွေ့ ပြောဆိုသော အခါ တဏှာ သည် လူတစ်ယောက် ပ မာ အကောင် သဏ္ဌာန် မြင် လာ ပြန် ရာ ထို တဏှာ အကောင် က “ သင့် ကို နှိပ်စက်တာ ငါ ချည်း မဟုတ်ပါ ” ဟု ကောင် ဆို ကာ အ ကုသိုလ်စိတ် ၁၂- ပါး ကို အဖော် ညှိ ၍ ထုတ်ဖော် လိုက် ၏ ။ အကောင် ၁၂- တိုး လာကြသည် ။ အရှင် က ရှုတ်ချ မာန် မဲ ပြန် ၏ ။ “ " ငါတို့ ချည်း မဟုတ် ၊ ပုည ကိရိယာ ၁၀- ပါး လည်း ပါ သေးသည် ” ဟု လက်ညှိုး ထိုး ပြ ကြ ပြန် သ ဖြင့် ၁၀- ကောင် တိုးလာ ပြန် ၏ ။ ထိုအခါ မြည် တွန် ရန် ပင် မတတ်နိုင် တော့ဘဲ ကိုး ကွယ် လိုက်ပါ ရာ လာကြသည် မရှိသ ဖြင့် ဘုရား ။ “ ဒီ ကို တ , လာခဲ့ ကာ ” ( စိတ်အား ဟူသော ဖြင့် အသံကို ) ထွက်ပြေးရ ကြား ၍ ရှာ အသံ ၏ ။ ဘက် ရန် သူတို့ကလည်း ဆီသို့ ပြေး ရာ ရွှေ ပြာ သာဒ် ကြီးကို တွေ့မြင် ရ၏ ။ လှေကား သုံး ထစ် ရှိ ရာတွင် ပထမ ထစ် ၊ ဒုတိယ ထစ် အထိ ရန်သူများ လိုက် လာ ကြ သေးသည် ။ ထို့နောက် သတိ မေ့ သွား ၏ ။ သတိရ လျှင် ရ ချင်း တတိယ ထစ် မှ တစ်ဆင့် ပြာ သာဒ် တွင်းသို့ ဝင်သွား ရာ မိမိကိုယ်ကိုလည်း ရွှေရောင် ဝင်း နေသည်ဟု ထင် ၏ ။ ရှေ့တွင် အလွန် သပ္ပာယ် သော ဘုရားရှင်ကို ဖူးမြော် ရ သ ဖြင့် ဝမ်းသာအားရ ခြေ တော်ကို ဖက် ၍ ဦး ချ၍ ။ စကား တွေကိုလည်း များစွာ လျှောက်ထား ပြီး အားရပါးရ ငို လေ တော့သည် ။ ငို ခြင်းမှာ ကား စိတ်အာရုံ တွင် မျှ မဟုတ် ။ တကယ်ပင် အသံထွက် အောင် ငို မိ၍ မျက်ရည်များ ရွှဲ ရွှဲ စို လာ တော့သည် ။ ထို အရှင် နှင့် မ လှမ်း မ ကမ်း တွင် တရား အားထုတ် နေသော အရှင် သဒ္ဓမ္မာ လင်္ကာ ရသည် ငိုသံ ကြား ၍ လှ ည့် ကြည့် လိုက် ရာ ငို နေသော အရှင် ကို မြင် ၍ “ အင်း ..... ငါ့ ရှင် ဝိ သုဒ္ဓါ စာ ရ ၊ ငါ့ ရှင် ၏ ပီတိ ကား အလွန် နက် စွာ တ ကား ” ဟု လှမ်း ၍ မိန့် တော်မူ၏ ။ ဘာ့ ကြောင့် ငို သည် ကို မ မေး ။ အရှင် မှာ ပြော သံ ကြား ရသော်လည်း ပြန်၍ မ လျှောက် နိုင် ဖြစ်သည် ။ ( မှတ်ချက် ။ Q “ အာရုံ ” ဟူသည် မိမိ စိတ်ကူး ‘ သ ည ဇ ” ကြောင့် လည်း ဖြစ်၏ ။ အမှန်တကယ် ရှေးက ဖြစ် ဖူး ၍လည်း ပေါ် တတ် ၏ ။ မ သူ တော် တန်ခိုး ရှင်တို့ လှ ည့် စား ခြင်း လည်း ဖြစ် တတ် ၏ ။ မိမိ ရုပ်နာမ် ဝိပဿနာ ရှု ကွက်ကို လွှတ်ပြီး အာရုံ နောက် လိုက်၍ မ ဆုံး နိုင် ဖြစ်ရသည် ကို သတိ မူ သ င့်၏ ။ ဤ ၌ ဆရာ က တရား ကူးပြောင်း ပေးခြင်း ၊ ထူးခြားချက် ဖြစ်ပေါ်လာ လျှင်လည်း ဆရာ အား လျှောက်ထား အသိပေးခြင်း မပြုဘဲ ကိုယ့် သဘော နှင့် ကိုယ် လပ် နေ ပုံ ကိုလည်း သတိပြုပါ ။ ) အရိယာ ဖြစ်ပြီ ထင် ၍ အရှင် သည် ဘုရားရှင်ကို ဖူး မြင်ရ ပြီး ငို ရာ မှ တစ်ဖြည်းဖြည်း ကိုယ် ရှိန် သတ် ၍ သော က ငြိမ်း သွား ပြီးလျှင် ဘဝ ၌ ကြောက် ဖွယ် အပြစ်အနာ အ ဆာ နှင့် ငြီး ငွေ့ ဖွယ် စ သော နဝမ အကြိမ် ## PAGE 188 ၁၃၂ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် အသိဉာဏ် များ ဝင်လာ ၏ ။ ထိုအခါ တွင်လည်း - “ ငါသည် အထက် မဂ် အထက် ဖိုလ် တိုင်အောင် တရားထူး ရ လေပြီ ” ဟု စိတ်ကူး ( စိန္တာ မ ယ , သုတ မ ယ ) မျှ ဖြင့် အဆင့် ဆင့် ဉာဏ် စဉ် ၁၀- ပါး တက် ကာ အဓိ မာန္ ( တရား ထူး ရပြီ ဟု အ ထင် ရောက် စိတ် ) ဝင် ပြန် ၏ ။ တရား ဖြုတ်ပြီး ကောင်းကင် သို့ မော့ ကြည့် ရာ စိ တြ နက္ခတ် ပင် မွန်း တ ည့် လေပြီ ။ 66 “ အင်း ...... ငါ တရားထူး ရတာ တန်ခူးလ ပြည့် နေ့ ည သန်းခေါင်ယံ အချိန် ” ဟု မိမိ စိတ် ၌ မှတ်တမ်းတင် လေသည် ။ ( တရား ထိုင် သူများ ထူး သော အရာကို မှတ်တမ်းတင် ထား ရ မြဲ ဖြစ်သည် ။ ) နံနက် မိုး လင်း သောအခါ ဈာ န လာ ဘီ ဆရာတော် ထံ ဝမ်းသာအားရ သွား၍ - “ ဆရာ၏ ကြီးမားသော မေတ္တာတော် ကြောင့် တ ပ ည့် တော် တရားထူး ရပါပြီ ” ဟု လျှောက်ထား “ အိမ်း ရာ ………… ဆရာ .. ငါ့ ရှင် က - ဝိ သုဒ္ဓါ စာ ရ ၊ သတိ ကြပ် ကြပ် ထားပါ ။ ပု ထု ဇဉ် အ နွယ် အမြစ် တွယ် နေသော အဝိဇ္ဇာ , တဏှာ ရေ သောက် မြစ် ကား ဖြတ် နိုင် ခဲ ၏ ။ ဥပမာ အား ဖြင့် ညောင်ပင် ကြီး တစ် ပင် ကို မိုးကြိုးပစ် ရာ ခက် လက်များ ကျိုး ပဲ့ ကုန် သော်လည်း ရေ သောက် မြစ် မ ထိမှန် က မိုး ရွာ ပြန် လျှင် ညောင် ငုတ် တို မှ အ တက် ပေါက် လာ လိမ့် မည် ။ သတိထားပါ လေ ” ဟု မိန့် တော် မူ သည် ။ ကာလအတန်ကြာ ဆရာ့ ထံ မှာ နေ ပြီးနောက် မိတ်ဆွေ အရှင် သဒ္ဓမ္မာ လင်္ကာ ရ လည်း မရှိတော့ သ ဖြင့် ဆရာ့ ထံမှ ခွာ ရန် ဆုံးဖြတ်သည် ။ တရားထူး ရပြီ ဖြစ်၍ ဆက်လက် နေ ရန် လည်း မလိုတော့ဟု စဉ်း စား သည် ။ မိမိ၏ မိ အို , ဖ အို ဆရာသမား များ က စပြီး သတ္တဝါ အ များကို မိမိ ကဲ့သို့ ခံစား စေချင် သည့် ကရုဏာ စေတနာ များ ထက် သန် နေ၏ ။ သို့ နှင့် ဇာတိ ကမ္ဗော ဇ တောင် နည်း ပေးလျက် လား မြို့သို့ နေ ကြွ ခဲ့ရာ ၍ တော တရားထူး ရ ဆောက်တည် ရ သည့် နေ၏ တန်ခူးလ ။ မိမိ လည်း မှ ရေတွက် အားထုတ် ၊ သော် လူ အ ရှစ် များကိုလည်း လ မြောက် ပေါ်ပေါက်လာ တန်ဆောင်မုန်း လ တွင် ငုပ် လျှိုး နေ ခဲ့သော အနု သ ယ ကိလေသာ ဓာတ် သည် ထ ကြွ သ ဖြင့် - “ အင်း .... ဆရာ့ စကား တယ် မှန် ပါ က လား ၊ ပု ထု ဇဉ် အ နွယ် ကို မျှ မ လွန် နိုင်သေး ၊ ညောင် ငုတ် တို အ တက် ပေါက် လေပြီ ” ဟု ယူ ကျုံး မ ရ နောင်တ ဖြစ်နေ ရှာ ၏ ။ ( စာပေ ကျမ်း ဂန် တတ် ပုဂ္ဂိုလ်များ ပင် ဖြစ် တတ်သည် ကို သတိပြု မူ ကြ ရာ ၏ ။ တရား သဘော သည် နက် ရှိုင်း စွာ ။ အရှင် ဝိ သုဒ္ဓါ စာ ရသည် ကိလေသာ မ ကုန် မှန်း သိ၍ မိမိ တတ်စွမ်းသမျှ တရားတို့ကို နှလုံးသွင်း လျက် ရာသက်ပန် တောထဲမှာ ပင် သီတင်းသုံး တော်မူ၏ ။ နည်း ခံ တ ပ ည့် များလည်း ပါရမီ အလျောက် သမထ ဝိပဿနာဉာဏ် ရ င့် သန် ကြီး ပွား တရား ရ သူတွေ များစွာ ပင် ရှိ ကြ၏ ။ နောင် သောအခါ တွင် အကြောင်း မ သင့် အ ခွင့် မ သာ ပါရမီ ကုန် သ ဖြင့် သာသနာတော်၌ မ နေ ဘဲ လူ သူ တော် ဘဝ ဖြင့် သာ တရား အားထုတ် ရင်း တော မှာပင် နေ၍ ၁၂၃၄- ခုနှစ် နဝမ အကြိမ် ## PAGE 189 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၁၃၃ သီပေါမင်း လက်ထက်တွင် ကွယ်လွန် ရ ရှာ ၏ ။ မင်း ငါး ဆက် သိ မှီ ၍ ပါရမီ အလျောက် မိမိ အကျိုး အာဇာနည် သူတစ်ပါး ကြီး ပင် အကျိုးကို ဖြစ် သတည်း တရား ။ ဖြင့် သည် ပိုး တော် မူ ခဲ့သော ရာသက်ပန် တော ပျော် ယောဂီ ( အရှင် ဝိ သုဒ္ဓါ စာ ရ အကြောင်း ဒီ မိုင်း ဆိုက် ၂၇- မျက်နှာ ရှိ အဋ္ဌပ္ပတ္တိ ကို လို ရင်း ပြည့် စုံအောင် ချုံး ၍ ရေးလိုက် ရပါသည် ။ ) နဝမ အကြိမ် ## PAGE 190 ၁၃၄ မ္မာ စ ရိ ယ ဦး ဌေး လှိုင် ၈- မန္တ လေး ခေတ် ပဋိ ပတ္တိ သာသနာ ၏ ရတနာပုံ ခေတ် ရာဇဝင် နောက်ခံ များ ရတနာပုံ မန္တလေး ခေတ် ( ၁၂၂၁-၁၂၄၇ ) သည် ပရိယတ် အထွတ် တင်သော ခေတ် ဟု ဆို သ င့်၏ ။ မန္တ လေး တောင်ခြေ ရှိ ပဉ္စမ သင်္ဂါ ယ နာ ကျောက်စာ တော် များသည် ထို ခေတ်၏ သက်သေများ ထို ခေတ် ပင် မန္တလေးမြို့၏ ဖြစ်ကြ၏ ။ လူ ဦး ရေ မှာ တစ်သိန်းကျော် ရှိ၍ သံဃာတော် ပေါင်း ( အမရပူရ ပါ ) ၁၅၃၆၆- ပါး ရှိလေသည် ။ ( လယ်တီ ဋီကာ မော် ၌ “ ဥ သြ တွန် သံ သာ မန်း မြို့ မြတ် သံဃာ ' လင်္ကာ ကို အ ပြန် ယူ၍ ၆- သောင်း ဟု ပြ ဆိုထား ၏ ။ ) သာသနာတော် အား ချီး သာသနာပိုင် မြှောက် သည်မှာ သုဓမ္မာ မန္တ အဖွဲ့ လေး ၊ မဟာ ခေတ်၏ ဒါန် ထူးခြားချက်များ ဝန် ၊ ပ - ဒု - တ စာ ဖြစ်ပေ တော် ၏ ချ ။ များ ဒ ကာ့ ခန့် ဘက်က အပ် ၍ စနစ်တကျ တာဝန် မှာ ဆို ဖွယ်ရာ မရှိ ။ မင်းတုန်းမင်း တရား ကြီးသည် သာသနာ အား သဒ္ဓါ သူ ပီပီ ပရိယတ္တိ ဘက်မှာ သာမက အ ကျင့် ပဋိ ပတ် ဘက် ၌လည်း တိုးတက် စေ လိုသော သမ္မာ ဆန္ဒ ပြင်း ပြ တော်မူ၏ ။ “ အ သိရှိပြီး အ ကျင့် မရှိလျှင် အ ချည်း နှီး ” ဟု သိရှိ တော် မူ သည် ။ သို့ နှင့် “ ဓမ္မ ’ ဝိ န ယ အ မိန့် တော် ပြန်တမ်း ကြီး ” ကို နေပြည်တော် အနှံ့ ထုတ်ပြန် တော်မူ၏ ။ ထို ပြန်တမ်း ကား “ ဆေး ဘုန်းကြီး ၊ ဗေဒင် ဘုန်းကြီး ၊ မ မာ မ ကျန်း မရှိဘဲ သက်ရှိ ယာဉ် စီး ၊ မြို့ - ရွာ တွင်း . ဖိနပ် စီး ၊ ထီး ဆောင်း ၊ နေလို့ ကွမ်း စား ၊ ဆေး သောက် စ သော အ လဇ္ဇီ ရဟန်း များအား မ လှူ မ တန်း စေ ရ ၊ ရပ်ရွာ အကြီးအကဲ တို့ က အတင်းအကျပ် ရည်ရွယ်ချက် တားမြစ်ရမည် ကောင်းမွန်သော ” ဟူသော အ မိန့် အ မိန့် တော် ပင် တော် ဖြစ်၏ ဖြစ်သည် ။ သို့သော် ။ ထို ခေတ် ဘုန်းကြီး တော်တော်များများက မကြိုက် ကြ ။ ကန့်ကွက် ငြင်းဆန် ကြ၏ ။ သံဃာ အား ဘုရား မ ဆန် သာ ရှိလေ၏ န ဂျစ် သိုး ၊ ။ ဂျို အ မိန့် ကျိုး မ တော် ဟဲ့ နော် ပြန်တမ်း ” စ သည် ရေး ဖြင့် သူ ရှမ်းကလေး ကြိမ်း စာများ ကျွန်း ပစ် ကြ၏ ဆရာတော် ။ ပြန်တမ်း ကိုလည်း မ ထုတ် မီ “ ကတည်းက တော ထဲက ပကတိ သီလ ဖြူစင်သော သာသနာ စောင့် ဆရာတော်ကြီးများ အရေအတွက် လည်း မ နည်း လှ ပါ ချေ “ ။ အတ္တာ န မေ ဝ ပထမံ ၊ ပဋိ ရူပေ နိ ဝေ သ ယေ ” သူတစ်ပါးကို ပြုပြင် သွန်သင် ချင် သူ သည် ( မိမိ ဝါ ) က သီလ အ လျင် ဟူသော ပြင် ရမည် ။ အာဏာ အာဏာ ဒေသနာတော် တည်စေလို သူ သည် ကြီး မိမိ မိမိ ၌ အာဏာ သန္တာန် ၌ ရှိအောင် အ လျင် အ လျင် ကိန်း လုပ် စေ ရမည် ရ မည်း ။ အလောင်းတော် မ ဖောက် လှဲ ခဲ့ ။ ထို့ကြောင့် တို့သည် ဘဝအဆက်ဆက် ဘဝ တိုင်း သူ့ ပတ်ဝန်းကျင် မုသာဝါဒ ကံ သည် ( ကတိသစ္စာ သူ့ အ ) လို ကို လိုက်သော မည် သည့် အား အခါမှ ဖြင့် သူ့ အား က တိ တုံ သစ္စာ တုံ ပေး လျော် ကြ ရ၏ ။ ဓမ္မ - ဝိ န ယ ပြန်တမ်း ကြီး အသက် သွင်း ၍ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 191 မရခဲ့ နောက်ဆုံး သည်မှာ အမြတ် သွင်း ကား သူများ ထိုအခါ အသက် မှစ၍ သွင်း ပရိယတ္တိ အား နည်း နေ၍ ဟု သာ ဖြေ ဆည် ရ ပေ မည် ။ မည်သို့ ဆို ၁၃၅ စေ ၊ ၏ ခြေထောက် ကြီး ကြွက်သား များ လျော့ မှန်းမသိ အ ပြော သန် လျော့ ကာ သီလ ၍ လာခဲ့ မည်သော ရ ပေ ၏ သာသနာတော် ။ ဘုန်းကြီး နှင့် ငွေ ပုဂ္ဂိုလ်များ ဥပမာ တွင် ဆို ရ ပထမ သော် စာ နှစ်စဉ် ချ ငါး သံဃာတော် တင်း ၊ ဒုတိယ အားလုံး လေး တင်း အား ၊ ဆွမ်း တတိယ ဆန် လှူ သုံး မြဲ တင်း ဖြစ်၏ လှူ ။ သည် စာ ချ ။ ပထမ တစ် ကွင်း ပြန် နှင့် စာ ဆုတော်ငွေ ဖြေ အောင် သူ ၁၅၀၀- များတွင်လည်း လှူ ၏ ။ စာ ပထမ ချ စာသင် ကြီး အ အောင် မိန့် တော် လျှင် ဖြင့် ကျောက် လည်း နှိုးဆော် နီ လက်စွပ် ၏ ။ သာသနာပိုင် မဟာ ဒါန် ဝန် စ နှင့် တကွ သော သာသနာရေး သံဃာ့ ဥ သျှောင် အမှုထမ်း အဖွဲ့ကြီး များကို တစ်ခု လ ဖွဲ့စည်း၍ ခ ရိက္ခာ ပေး၍ စနစ်တကျ သီးခြား ချီး သာသနာ မြှောက် ဝတ် သည် ကို ။ ဆောင်ရွက် ကြည့် ၍ ဆွမ်း စေ ၏ ဆန် ။ ကာလ တော် အစား ကြာ ( သော် ထို သာသနာရေး ခေတ် တန်ဖိုး ဖြင့် အမှုထမ်း ဆန် တစ် တို့သည် တင်း အလုပ် လျှင် နှစ် သက်သာမှု ကျပ် ကျ ရာ ကို ) လွယ်လွယ်ကူကူ ဝတ် တို့ ဒေါင်း ခွပ် ဒေါင်း ခြင်း ” ဒင်္ဂါး ခံ များကို ကြ ရ၏ ။ လှူ ဘုန်းကြီး ကြ လေသည် နှင့် ။ ငွေ ထိုအခါ သည် မည်သို့မျှ မှစ၍ “ ပျိုတို့မောင် မ အပ် စပ် ရ ဝါ ကား ငါ ဝိ ကို သုဒ္ဒါ ရေး စာ ၍ ရ ငွေ မည်သော မ လှူ သင့် ( မဟာ ကြောင်း ဝိသုဒ္ဓါရုံ မေတ္တာစာ ) ဆရာတော် ဆက် သွင်း က ၁၂၃၂- သည် ။ ခုနှစ်တွင် “ ဒေါင်း မေတ္တာစာ ” လက်နက်ကြီး သာသနာ ပင် ဖြစ်ပေသည် တိုးတက် စေ ။ လို ဝိနည်း သည် မှန်သော်လည်း ဒေသနာတော် ၌ အတင်းအကြပ် ရွှေငွေ အလှူ သည် တားမြစ် သာသနာဖျက် ပြီး ဖြစ်၏ ။ မည် “ သ ဠာ သည့် ယ နည်း တ န နှင့် ဝဂ္ဂ မျှ သံယုတ် မ ရှာ မှီး အပ် ပါဠိတော် ၊ ရွှေငွေ မဏိ အပ် လျှင် စူ ဠ က ကာမဂုဏ် သုတ် ” ၌ ငါးပါး “ ရဟန်းတို့ လည်း အပ် သည် တော့သည် ရွှေငွေ ကို ။ ( ရဟန်း ဝါ ) ရွှေငွေ ပင် မ အပ် မည် လျှင် တော့ မိန်းမ ” ဟု လည်း ဟော . အပ် တော် မူ တော့သည် ခဲ့ ၏ ။ ။ ကာမဂုဏ် ငါးပါး လက်ခံ လျှင်လည်း အလွန် မြန်မာပြည် အပြစ် ကြီး လေး သာသနာ သော ဥပဒေ ၌ အချို့သော ကြီးကို ကျောခိုင်း ရဟန်းတော် စ ပြု လာ တို့သည် ကြ၏ ။ ချိုးဖောက် ထိုအခါ မှစ၍ ရန် အ သည် တ င့် ကို ရဲ ပင် လာခဲ့ မေ့ ကြ၏ လျော့ ။ ထို ကြ ငွေ လေပြီ ကိုင် မှု ။ ကြောင့် ပင် ဒုတိယ သင်္ဂါ ယ နာ တင်၍ အရေးယူ ခဲ့ရ လိုအပ်သည် ပစ္စည်းလေးပါး ထက် ပို လျှံ ပြည့် နေ စုံ ပါ နေ မူ လျှင် ဘုရား အ မကြိုက် ဘယ်အရာ ပါ လို ချေ ပါ ။ ယနေ့ သေး ချိ မ့် နည်း ပစ္စက္ခ ။ ပစ္စည်းလေးပါး သာသနာ ၌ ယင်း ကို ပင် ဘုရားရှင်၏ ငွေ မှုကြီး ကို ရှင် ရော လူ ပါ နှစ်နှစ်ကာကာ ကြီး စဉ်း စား သင့် ကြ ပြီ ။ စဉ်း စား သင့် ကောင်း လှ ပါ၏ ။ တိုက်ရိုက် စင်း အ စင်း မိန့် ကြီး တော် ဖြော ကား င့် ဆင်ခြေဆင်လက် ဖြော င့် ကြီး သာ တည်း တက် ။ စရာ ဝိနည်း မရှိ ။ ပညတ် ရှောင် လွှဲ ချက် ရန် ဥ တို့ ပါယ် ကား မဝင် အာဏာ သာ ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 192 ၁၃၆ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ဒေသနာ ဖြစ်သည် ကို သတိ မူ သင့် ပေသည် ။ အောက်ခြေ အထိ စိ မ့် ဝင်သော အခြေခံ ပဋိ ပတ် ရတနာပုံ ခေတ်၏ အထူးခြားဆုံး သာသနာပြု လုပ်ငန်း တစ်ခု ရှိ ပေ သေး ၏ ။ ပဉ္စမ သင်္ဂါ ပါ လှသည် ယ နာ ဟု တင်သည် မ ထင် မိ တတ် လောက် ချေ အကျိုးများ ။ ယင်း လုပ်ငန်း သော်လည်း ကား အခြား ထို လုပ်ငန်း မဟုတ် သည် ၊ အရပ်သား မျက်မြင် ၌ သီတင်း အရေး သည် တို့ကို မွေးထုတ် ခဲ့ခြင်း ပင် ဖြစ်၏ ။ ဦး စွာ ဥပုသ် တော် စောင့် လူပေါင်း နှစ် ထော င့် လေး ရာ ကျော်ကို လဆန်း ဖွဲ့စည်း၍ ၅- ရက်နေ့ အဝတ် ပုဆိုး တိုင်း လ “ ဂရုဓမ္မ ခ ရိက္ခာ ( ငါးပါး လ စဉ် သိ ပေး လ ) တော်မူ၏ အ မိန့် ။ တော် ပြန်တမ်း ကြီး ' ကို လေး ထမ်း ရသော ပြင် လေးရပ် တရား ၌ မင်္ဂ စည် လာဆင် ကြီး ကိုလည်း တော် ဖြင့် တီး ရသည် လှ ည့်၍ ။ လက်ဝဲ အ မိန့် ၊ လက် တော် ပြန် ယာ ရသည် ဝင်း ခင်း ။ လူ ၍ ငါးဆယ် ခမ်း ခမ်း နားနား ကြီး ကြေ ညာ စေသည် ။ အ မိန့် တော် ပုရပိုက် ကို ဦး သုံးကြိမ် တိုက် ပြီးမှ ဆင် တော် အထက်က “ တိုင်းသူပြည်သား နေ၍ အ မိန့် တော် တို့အား ပြန် ရသည် ငါးပါးသီလ ။ ပါဝင် ၊ သည့် ရှစ်ပါးသီလ အကြောင်းအရာများ မြဲ ကြရန် ၊ မှာ ဗြဟ္မ - ဝိဟာရ မေတ္တာ ဘာဝနာ ပွား ကြရန် ၊ ရို သေ သင့် သူတို့အား ရို သေခြင်း စ သော မင်္ဂ လာ တရားတော် နှင့် အ ညီ နေထိုင် ရွှေ ကြရန် မြို့တော်တွင် ” နှိုးဆော် ပြည်သူတို့ သည့် အခြေခံ နေ့စဉ် ပဋိ ပတ် ဝတ် တက် သာသနာပြု ဝတ် စကား ကပ် ရန် များ ဓမ္မာရုံ ဖြစ်ပေသည် ` ၁၁- ဆောင် ။ ၊ တံခါး များကိုလည်း ၁၂- ရပ် တစ်လ တို့ ၌လည်း လေး သီတင်း တရား စာရင်းကောက်ယူ တင်း ကုပ် ၁၂- ခု ရသည် ဆောက်လုပ် ။ ဥပုသ်သည် ပေးထား များကို ၏ ။ အတန်း ဥပုသ်သည် အစား နှစ်မျိုး ခွဲခြား ဓာတ် ထား ၊ ပေသည် သစ္စာ ။ နားမလည် နှစ်မျိုး မှာ သူ အန္ဓ ကို နှင့် အန္ဒ ကလျာ စာရင်း ဏ တင်၍ ဖြစ်၏ နားလည် ။ လူ့ ကျင့် သူ ဝတ် ကို ကလျာ နှင့် ခန္ဓာ ဏ ၊ အာယတန စာရင်းသွင်း ၊ သည် ။ သီတင်း နေ့တိုင်း အဝတ်အစား များ ထောက်ပံ့ ပေး၏ ။ “ အဖွဲ့ တစ် မူး ၊ ကလျာ ဤမျှ ဏ တစ်မတ် အခြေခံ ” “ ကျသော သတ်မှတ်၍ ပဋိ ပတ္တိ ဆုငွေ သာသနာပြု များလည်း လုပ်ထုံး ချီးမြှ င့် ကား သည် ရှေး ။ ကလည်း မရှိခဲ့ ၊ ယခု လည်း လူမှုရေး မရှိသေးသော ၊ ဘာသာရေး လုပ်ငန်းကြီး အ မွေ ကောင်းကြီး ဖြစ်သည် ။ ပင် သား တည်း စဉ် ၊ မြေး သင်္ဂါ ဆက် ယ အရိုး နာ စွဲ တင် အောင် သကဲ့သို့ ပန္နက် ကျေးဇူး ရိုက်ခဲ့သော များ မြတ် တွေ့ လှသည် နိုင်သေး ယနေ့ ။ ၏ မန္တလေး ။ မန္တလေးမြို့တွင် ကို ကြည့် တတ် ရပ်ကွက် လျှင် ပင် တိုင်း မင်းတုန်းမင်း ၌ ဥပုသ် ဇရပ် ကြီး၏ များ ရှိ အ ကြ၏ မြော် ။ အမြင်ကို ဝါတွင်း အ ရှစ်နှစ် ဖိတ် နေ့တိုင်း ကလေးများ ဝတ် က အသင်း အ စ ပိတ် လှ ည့်၏ ဖြူ ဝတ် ။ ၍ ဥပုသ်နေ့ ဝတ် လှ တိုင်း ည့် ရသည် စု ၍ ဥပုသ် ကို မော ယူ ရ ကြသည် မှန်းမသိ ။ ၊ ခုနစ်နှစ် ဂုဏ်ယူ ဝ င့် ကြွား နေ ကြ၏ ။ လူကြီးများ က ကန်တော့ပွဲ အ လှ ည့် ကျ တာဝန်ယူ၍ အပြိုင်အဆိုင် ကျွေး နဝမ အကြိမ် ## PAGE 193 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၁၃၈ မွေး ပေး လှူ ကြသည် ။ ညအခါ ရပ်ကွက်တွင်း သို့ လှ ည့်၍ ပရိတ် ဓမ္မစကြာ ရွတ် ဖတ် ကြသည် ။ သီတင်း စောစော ဝါ ကြီး လ အရုဏ် ကျွတ် လျှင် ကပ် တစ် ကြ၏ မြို့ ။ လုံးရှိ စည် ဝတ် တော် အသင်း ခရု သင်း တိုင်း အ က တီး မဟာမုနိ အ မှုတ် များ ဘုရားကြီးအား ဖြင့် လည်းကောင်း - နံနက် ၊ သိုင်း အရုဏ်ဆွမ်း ကျိုင်း စ ကပ် သော သွားကြ မင်း ခမ်း သည်မှာ မင်း နား ကြည်နူးစရာ ဖြင့် လည်းကောင်း ကောင်း လှ တစ် ၏ ။ သီတင်း မျှော် တစ် ဝါ ခေါ် လ ကျွတ် ကြီး စီတန်း ပြီးနောက် ၍ ရပ်ကွက် ဤကား တိုင်း လမ်း အခြေခံ မ တိုင်း ပဋိ ပတ္တိ ကထိန်ပွဲ သာသနာ လမ်းများ ခေါ် ကိုယ် က ကျင့် တစ် တရား လမ်း လုံး ကို အောက်ခြေ ခြိ မ့် ခြိ မ့် ညံ ထိ စိ လေတော့ မ့် ဝင် အောင် ၏ ။ တီထွင် ခဲ့သော မင်းတုန်းမင်း ကြီး၏ ကျေးဇူးတော် ပင် မဟုတ် လော ။ ပတ်ဝန်းကျင် အာရုံ ကောင်း ရန် ဖန်တီး ပေးခြင်း ဖြင့် ကုသိုလ် ပြု လွယ် လာ ရ ပေသည် ။ ဘုရား ဝါတွင်း စေ တီ ၌ အရုဏ် တွင် ဥပုသ် တော် ဇရပ် ကပ် ပွဲ ၌ လုပ်ထုံး စုဝေး ကြ မှာ ၍ မြို့ရွာ ဝါ လ တိုင်း ကျွတ် က လျှင် အတုယူ ဆိုင်ရာ ဖို့ ကောင်း တန်ခိုးကြီး လှ ၏ ။ ရာဇ ဂုရု ဆရာတော်ကြီး တော ထွက် ခန်း ရတနာပုံ မန္တ လေး ခေတ် တွင် မင်း မိဖုရား တို့ ကိုယ်တိုင် အပြိုင်အဆိုင် ထောက်ပံ့ လှူဒါန်း ကြ ၍ ပရိယတ္တိ သာသနာ ကား ဆို ဖွယ်ရာ မရှိ ၊ အထူး စည်ပင် လှသည် ။ အချို့ ကျောင်းတိုက် များတွင် ထောက်ပံ့ငွေ ဖြင့် ဆွမ်း ကွမ်း ချက်ပြုတ် ရသော ကပ္ပိယ ကာ ရ က ( ဝိနည်း နှင့် ညီညွတ် အောင် စီမံ ရ သူ ) များကို ပါ ခန့် ထား ပေး၏ ။ ဝိနည်း ဒေသနာတော် ကို အသက် လောက် မြတ်နိုး စောင့် ရှောက် သည့် ရဟန်းတော်များ လည်း ပေါများ လှ သေးသည် ။ သီး လုံး ဆရာတော်၏ တ ပ ည့် များဖြစ်ကြသော ရွှေ ကျင် ဆရာတော် ၊ မဟာ ဗိုလ် ဆရာတော် ၊ ရှမ်းကလေး ကျွန်း ဆရာတော် ၊ ကျောင်းတော် ရာ ဆရာတော် ၊ မဟာ ဝိ သုဒ္ဓါ ရာ မ ဆရာတော် စ သူတို့မှာ သီး လုံး ဆရာတော်၏ ပဋိ ပတ် အ မွေ ကို မြတ်နိုး တ နာ လွန်စွာ တန်ဖိုး သိ သော ဆရာတော်များ ဖြစ်ကြ၏ ။ မင်း မိဖုရား တို့ ဆောက် လှူ သော မိုး ပါး ထိ နီး ရွှေ ကျောင်းတော် ကြီးများ မှ ဖဲ ခွာ ၍ မကြာခဏ တော ရ ဝင် တော် မူ ကြသည် ။ ‘ ဂန္ထ ပ လိ ဗော ဓ ” ခေါ် ပရိယတ် သံ ယော ဇဉ် ကြိုး ကြီး ခိုင်မာ ရ သည့် အ ထဲ “ အာဝါသ ပ လိ ဗော ဓ ' ခေါ် သိန်းကျော် တန် ကျောင်းတိုက် ကြီးများ တစ် တိုက်ပြီး တစ် တိုက် အလှူခံ နေကြ ရ၏ ။ ဥဒါန်း တင် လောက်အောင် သီလ ဖြူစင် တော် မူ ကြ သလောက် ပရိယတ္တိ အ ရာ တွင်လည်း ပြောင်မြောက် တော် မူ ခဲ့ ကြ ပါ ပေ ၏ ။ ပဋိ ပတ္တိ ထိုခေတ်က သာသနာ ဝင် ကြီးကျယ် တွင် ကား မော်ကွန်း သော သံဃာ့ ထိုး အ ရံ လောက်အောင် ကြီး၏ ဦး စီး ပါရမီ နာယက ပေး ရာဇ တော် ဂုရု မူ ကြ ဘွဲ့ ဟန် တံဆိပ် မရှိ ၊ တော် ရ နာမည်ကျော် ဆရာတော်ကြီး တစ်ပါး သည် သံဃာ လေး ငါးရာ ရှိ သံဃာ့ အ ရံ ကြီးကို စွ န့် ပယ် ၍ ကပ္ပိယ တစ် ဦး ကို သာ အဖော် ခေါ် လျက် တော ထွက်တော်မူ ခဲ့ ၏ ။ ပရိသတ် နှင့် နေရသည် ကို လွန်စွာ ငြီး ငွေ့ တော်မူ၏ ။ ကမ္မဋ္ဌာန်း ကျမ်း ကြီး ကိုလည်း ပြုစု တော် မူ ထား၍ “ နေက္ခမ္မဇ္ဈာ သ ယ ” ( တော ထွက် လို စိတ် ပြင်း ပြ မှု ) လည်း များ တော်မူ၏ ။ သူ ရေးသော ကျမ်း နဝမ အကြိမ် ## PAGE 194 ၁၃၈ ဇမ္ဗော ဇ ရိ ယ ဦး ဌေး လှိုင် ကို ကြည့် ၍ “ ဤ ကျမ်း မျိုး ပြု သည့် ပုဂ္ဂိုလ် ကား ဧကန် တရား ပေါက် သည့် ပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်ရမည် ” အ ထင် ဖြင့် အောက် ပြည် အောက် ရွာမှ ထို ကမ္မ ဌာန်း ကျမ်း ပေ ထုပ် ကြီးကို ထမ်း ၍ လာရောက် စုံစမ်း သည့် ရဟန်း များ ပင် ရှိခဲ့ဖူးသည် ။ ကမ္မဋ္ဌာန်း ကျမ်း ဆိုသော်လည်း ဝိသုဒ္ဓိမဂ် အတိုင်း ပင် ဖြစ်၏ ။ အဆိုပါ စာ တတ် ဆရာတော်ကြီး သ ဖြင့် ရေးသား ပုံ သည် ထိ မိ လှသည် ဆိတ် ငြိမ် ။ အေးချမ်း သည့် … တောရကျောင်း ငယ် ၌ ဝါဆို ဦး က ပင် ရောက် လာ၍ ရောက် စ နေ့မှ စ လျက် အပြင်းအထန် ကျင့် ကြံ တော်မူ၏ ။ ပရိသတ် များကို နောင်တ အုပ်ချုပ် ဖြစ် တော် ၍ မူ စာ သည် တတ် ။ တစ်နေ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကြီး တခြား အဖြစ် သမာဓိ နှစ်ပေါင်းများစွာ အား ကောင်း ကုန် လာ ၏ လွန်ခဲ့ ။ သမာဓိ ရသည် ကောင်း ကို ပင် သလောက် ပီတိ , သုခ နှင့် ပ ဿဒ္ဓိ ( ငြိမ်း အေး မှု ) စ သော အရသာ တို့လည်း တိုး ၍ တိုး ၍ လာတော့ ထိုအခါ ၏ ။ တစ်စုံတစ်ယောက် သောသူ က “ မင်း ဒီ အလုပ်ကို မလုပ် နှင့် ၊ လုပ်လျှင် ဓား နှင့် ခုတ် သတ် မည် ” ဆို ငြား အံ့ ။ အ သက်သာ အ သေ ခံ မည် ၊ တရား မ ရှု မှတ် ဘဲ မ နေ ။ ကိုယ်တွေ့ ချမ်းသာ ဖြစ်၍ နောက်မဆုတ် တော့ ပြီ ၊ အခြား သူတို့ က တိုက်တွန်း ရန် ပင် မ လို တော့ ။ “ တကယ် လုပ်လျှင် အလွယ် က လေးပါ က လား ” ဟု တစ်ပတ်အတွင်း မှာပင် တရား တော်၏ သန္ဒိဋ္ဌိ က ဂုဏ် ကို တွေ့ရ ၍ ထို တရား အရသာကို မိမိ ရင် ဝယ် အမြဲ သိမ်းပိုက် ထား လိုသော သြ ပ နေ ယျ က ဂုဏ် လည်း အလိုလို ပေါ်ထွက်လာ တော့သည် ။ ထိုအခါ နိုင် ခြေ ရှိသည်ကို ရိပ် မိ သော စစ်ဗိုလ် သည် ရှေ့သို့ သာ အား သွန် ချီတက် ၍ ရန်သူ့ တပ် ကို နင်း ဖြို သကဲ့သို့ သဒ္ဓါ ၊ ဝီရိယ ၊ သတိ ၊ သမာဓိ ၊ ပညာ ခေါ် ဗိုလ်ချုပ် ငါး ဦး တို့သည် လည်း သူ့ စစ်ကြောင်း နှင့် သူ ရှေ့သို့ သာ ဦး တည် ချီတက် ၍ အကုသိုလ် ရန် တပ်များကို နှိပ် နင်း လေ တော့သည် ။ ဗိုလ် ငါး ဦး တို့ အဆုတ် အ တက် အ ထိုး အ ခံ ပုံမှန် အပေးအယူ မျှ နေ လျှင် ရန်သူကို အ ဆက် အစပ် အလွယ်တကူ အပေးအယူ ဖြင့် ပင် မရှိလျှင် အနိုင်ယူ မူ ကား နိုင်တော့ ရန်သူ့ နယ် သည် လွန် ။ ဆုတ် ၍ ကျွံ သူ ဆုတ် သွားသော ၊ တက် ဗိုလ်ချုပ် သူ တက် မှာ ၊ ရန်သူ့ လက် ခုပ် တွင် ကျ ရောက်သွား ရ၏ ။ ကျန် လေး တပ် လည်း က စ ဉ့် က လျား ပျက်သွား နိုင် လေသည် ထို ဥပမာ ။ တိုင်း ပင် ဆရာတော်ကြီး သည် တရား ရှု မှတ် ၍ တစ်လ ကျော်လျှင် ပင် ကိုယ်တွေ့ များ ကြောင့် ရံ ခါ ယုံကြည်ချက် များ လိုအပ်သည် ထက်ပင် တိုးပွားလာ ၏ ။ ရံ ခါ နယ် နေ့ ချင်း ကျွံ ၍ ည ကျွံ ချင်း ၍ တရားထူး သွားသည် ရတော့မည် ကို သတိ မပြု မိ ကဲ့သို့ ။ ကပ္ပိယ မအိပ် အား မ နေ တစ်နေကုန် ကြိုးစား ၏ တရား ။ တပ်မှူး ဖိ ၍ ဟော ဗိုလ်ချုပ် သည့် အချို့ အခါ ဟောသည် ။ မိမိ စေတနာထား သလောက် တ ပ ည့် က လိုက်နာ ပုံ မပေါ် သောအခါ မိမိ သာ လျှင် မော ၍ ဒေါ မ န ဿ ဖြစ် ရ ပြန်သည် ။ ရံ ခါ နေပြည်တော် ပြန်၍ ဝိဇ္ဇာ စရဏ ဘက်စုံ သာသနာ သာသနာ ကြီး ဖြစ်အောင် နှင့် စပ် သော လုပ်ဆောင်မည် ကုသိုလ် ရေး ဟုလည်း စိတ်ကူး စီမံကိန်း ကြီးများ ဖြစ်၍ ဆွဲ နေ အရပ် မိ ၏ ။ ထဲတွင် တန်ဖိုး ရှိသော်လည်း ကမ္မဋ္ဌာန်း ကျောင်း အတွက် မူ ကြီးစွာသော ရန် သူ ကြီး ဖြစ်၏ ။ ဝိပဿနာ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 195 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၁၃၉ ညစ် ညူး ကြောင်း ဖြစ်၏ ။ သဒ္ဓါ ဗိုလ် နယ် ကျွံ ခြင်း ပင် တည်း ။ “ တရား ကို နာ နာ ဖိ မှတ် ၊ မခံနိုင် လျှင် ပါး ရာ က ပေါက် ထွက် လိမ့် မည် ” ဆို သကဲ့သို့ ယောဂီ တိုင်း အားနည်းချက် ရှိရာ က ပေါက် ၍ ထွက် မြဲ ဖြစ်၏ ။ ဒေါသ စရိုက် ရှိသူ ဖြစ် အံ့ ၊ တရား ထိုင် သောအခါ ပို၍ ဒေါသ ကြီး လာ တတ် ၏ ။ ဆေး စား စ တွင် ရောဂါ ကြွ သကဲ့သို့ တည်း ။ ရောဂါ ပြို အောင် မ ဖိ နိုင် က ထို နေရာမှ တပ် လန် ရ လေ တော့သည် ။ တော ထွက် မိတာ မှား လော ဆရာတော်ဘုရားကြီး သည် ဝါ လယ် လောက် ရောက်သောအခါ “ တော ထွက် မိတာ နောက်ကျ လေ ခြင်း ” အစား “ တော ထွက် မိတာ မှား ပြီ ” ဟု ဖြေ မ ဆည် နိုင်အောင် ဖြစ် ရ ပြန်သည် ။ ရောက် စ က ဆိတ် ငြိမ် အေးချမ်း ၍ ပျော်စရာ ကောင်းလှသည် ဆိုသော တော ရ ကျောင်း က လေးသည် လူသူမနီး ပျင်း စရာ ကြီး ဖြစ်နေ၏ ။ နေ့ တာ ည တာ ရှည် ၍ ဝါကျွတ် ခဲ သည်ဟု အောက်မေ့ တော်မူ၏ ။ မချိ မ ဆ န့် ပျင်း ရိ နေ၏ ။ တရား ရှု ပွား ရန် သတိမရ ၊ နေ ခေါ်သော ကာ မတ္တ ဒုတိယ ၊ စား ကာ မတ္တ ဖြစ်နေသည် ။ မာရ်နတ် တပ်မ ကြီး ဆယ် တပ် တွင် “ အ ရ တိ ” တပ်မ ကြီး ပင် တည်း ။ ဝါ လယ် လောက် တွင် နေပြည်တော်မှ တ ပ ည့် ကြီး အချို့ တောရကျောင်း လေး သို့ လိုက် လာ ၏ ။ အစစအရာရာ သပ္ပာ ယ ( အဆင်ပြေ မှု ) ဖြစ်မဖြစ် သိ လို ၍ ဖြစ်သည် ။ ကို အချိန် ကား တောရကျောင်း လေးမှ ပြေး ထွက် ချင် လောက်အောင် ပျင်း ရိ သော အချိန် ဖြစ်၏ ။ နေ ပြန် ပြည်တော်ပြန် ရ သော် အ များ ကြွ ပြော ရန် စ လည်း မှတ် ဝါ ကြီး မ ဖြစ်၍ ကျွတ် နေ သေး တော့မည် ၍ ခက် နေသည် ။ ဆရာတော်ကြီး ။ တစ် ဝါ သည် တစ် ချီ တောင် မျှ မ အော စဉ် င့် နိုင် ရေ မ ၍ ရ အ ပျင်း နယ်ချဲ့ ကာ သစ်ပင် အောက်တွင် တုတ် ချောင်းကလေးကို ကိုင် ကာ မြေ ကြီး ၌ ရေး ခြစ် နေ လေ၏ ။ ရဟန်းတော်များ သည် မြေ ၌ မ ရေး ခြစ် ကောင်း ။ အလွန် ဝိနည်း သိက္ခာ လေးစား လှ သော နေပြည်တော်မှ ဆရာတော်ကြီး ရောက်လာ ကား ထို သည့် ဝိနည်း တ ပ ဥပဒေကို ည့် ကြီးမှာ ပင် ထို မေ့ အဖြစ်အပျက်ကို လျော့ ကာ မချိ မ မြင်တွေ့ ဆ န့် ပျင်း ရလျှင် ရိ တော် မဆုတ် မူ နေ၏ သာ ၊ မ တိုး သာ ရှိနေ လေ၏ ။ နိုင် သ ဖြင့် “ အ ဝါကျွတ် ရ တိ ” ခေါ် သည် အလုပ်ခွင် နှင့် တစ်ပြိုင်နက် ၌ ပျင်း နေပြည်တော်သို့ ရိ မှု မာရ်နတ် ၏ ပြန် ဒုတိယ ကြွ တပ်မ တော် မူ ကြီးကို လေ၏ ။ နေပြည်တော် မ ကျော်လွန် ရှိ တိုက်ကြီး တွင် လ စဉ် ထောင်ချီ ၍ ထောက်ပံ့ လှူဒါန်း မည့် ဒကာ များကလည်း စောင့် မျှော် နေ ကြ၏ ။ ရဟန်း တ ပ ည့် ကြီးများ ကလည်း “ ဆရာတော်မှ မရှိလျှင် မဖြစ်ပါ ” ဟု ဇွတ် ပ င့် ရန် ပြင်ဆင် ကြသည် နှင့် လည်း အတော်ပင် ဖြစ်နေ၏ ။ ရွှံ့ နွံ မှ ရွှေ ကို ကျင် ယူရ သကဲ့သို့ အရိယာ သူတော်ကောင်း တစ်ပါး ထွက်ပေါ် ရန် မလွယ်ကူ ရာဇ လှ ဂုရု ချေ တံဆိပ် တ ကား တော် ။ ရ သာသနာ ဦး ကိုင် ဆရာတော်ကြီး၏ ပဋိ ပတ် ဖြစ်စဉ် မှာ ဤ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 196 ၁၄၀ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် မျှသာ ဖြစ်၏ ။ ထိုအခါ မှစ၍ တော ထွက် လို စိတ် ကို ဒုန်း ဒုန်း ချလိုက် ဟန် ရှိသည် ။ သံဃ ပရိသတ်ကြီး နှင့် သာ ရာသက်ပန် ပရိယတ္တိ သာသနာ ပြု တော် မူ သွား ၏ ။ တ ပ ည့် များကိုလည်း တော ထွက်ရန် မ တိုက်တွန်း ။ ဆရာတော်ကြီး၏ တ ပ ည့် သား အ စဉ် အ ဆက် တို့သည် ယခုတိုင် ပရိယတ္တိ နှင့် သီလ - သိက္ခာ အ ရာတွင် များစွာ ထင်ရှား ပြ န့် ပွား ဆဲ ရှိ ပေ သေး ၏ ။ ပဋိ ပတ် အ ရာတွင် ကား ထူး ထူးချွန် ချွန် ထွက်ပေါ် မ လာ ကြ ၊ “ ဒီလောက် သီလ လေးစား ၊ ဒီလောက် စာ တတ် ၊ ဒီလောက် အ လို ရမ္မက် နည်းပြီး တ က ယ့် အရိယာ ကြီး လို နေ သွားတဲ့ တို့ ဆရာတော်ကြီး မှ တော ထွက် ကျင့် လို ့ ဘာမှမ ဖြစ်တာ ၊ ငါတို့ လို လူ ဝေး ပါ သေး ရဲ့ “ ဟု တိုက်ပွဲ မဝင် မီ က ပင် လက်မြှောက် ထား စေ သကဲ့သို့ ဖြစ်လေ တော့ ၏ ။ စစ် ဦး ကျိုး သွားခြင်း ပင် တည်း ။ အကယ်၍သာ ပျင်း ရိ ထိုင်း မှိုင်း ခြင်း ( အ ရ တိ ၊ ထိ န ၊ မိဒ္ဓ ) တပ် ကြီးကို ထိုးဖောက် ကျော်လွန်၍ အောင်မြင် နိုင် ပါ မူ ထိုကဲ့သို့သော ပုဂ္ဂိုလ်ကြီး မျိုး ၏ နောက်တွင် ဝေနေယျ ပေါင်း များစွာ မာရ် စစ်သည် ကို အောင်နိုင် ကြ ပေ လိမ့် မည်း ၊ အောင်မြင်ရန် အလားအလာ ရှိ သည့် လက် ရုံး ဗိုလ် တ ပ ည့် ကြီးများ ပင် မ နည်း လှ ၊ မာရ် ၏ လက်ချက် ကား ထိ မိ လှ ပေ စွာ ၊ လက် ဦး လေ စွ ။ စာပေ အ ရာ ၊ သီလ အ ရာ ၊ အ လို နည်း မှု စသည်တို့တွင် သူ မတူ မြင့် မြတ် တော် မူ သော ဆရာတော်ကြီး တစ်ပါး စိတ် ကို အပြီးအပြတ် ဆုံး ဖြတ်၍ တော သို့ စွ န့် စွ န့် စား စား ကြီး ဝင်လာပြီး ကာ မှ အလုပ်ခွင် ၌ မပျော် ပိုက် သော စိတ် ၊ မချိ မ ဆ န့် ပျင်း ရိ သော စိတ် ကြီး ဝင်လာသည် မှာ မ ရိုးသား ချေ ။ ထို စိတ် ၌ ပင် ဘဝတစ်ခုလုံး မြှုပ် နှံ လိုက် ရခြင်း ဖြစ်၍ ဆရာ တော်ကြီး၏ ပင်ကိုယ် မူလ ဇာတိ ပါ ပကတိ စိတ် မဟုတ်ဟု ပင် ဆို ရ ပေ လိမ့် မည် ။ “ ငါ လုပ်ချင် လို့ လုပ်တာ ၊ သွား ချင်လို ့ သွားတာ ၊ စိတ်ကူး ချင်လို့ ကူး တာ ၊ ပျင်း ချင် လို့ ပျင်း တာ ” စ သည် ဖြင့် ငါ့စိတ် နှင့် ငါ ဟု ထင် တတ် ကြသော်လည်း ပဋိ ပတ် အလုပ်ခွင် ၌ “ စိတ်မျိုး ငါ့စိတ် ’ ကိုမဆို ဟုတ် လွယ်လွယ် ချင် မှ ဟုတ် နှင့် တတ် လက်မခံ ပေသည် သင့် ။ ချေ ။ အ သမာဓိ ပျင်း စိတ် ခြေထောက် သာ မဟုတ် ရသော ။ အခြား မနောကံ မည် ဖြစ်၍ သည့် အင်အားကြီး မား လှ ၏ ။ ဆက်လက် ပြင်းထန်သော ဝ စီ ကံ ၊ ကာယကံ တို့ကို ပေါက်ဖွား စေ တတ် လေသည် ။ ဗုဒ္ဓဝင် ၏ နောက်ကွယ်မှ လျှို့ဝှက် သိ ဖွယ် ဤနေရာ၌ ပကတိ စိတ် ၊ ပင် ကိုယ်စိတ် ၊ အရိုး ခံ စိတ် ဟုတ် , မဟုတ် စဉ်း စား နိုင်ရန် ဘုရားရှင်၏ အလောင်းတော် ဘဝ ဖြစ်ရပ်ကို သုံးသပ် ကြည့် ကြ ဦး စို ့ ။ လက် နှစ် သိဒ္ဓတ္ထမင်းသား ချောင်း ထောင်၍ မွေးဖွား ဟောကိန်းထုတ် ၍ နိမိတ် ဖတ် စဉ် ကြ၏ က ။ အခြား ကောဏ္ဍ ပု ရော ည ဟိတ် ကား ဗေဒင် “ ဧကန် ကျော် တို့သည် ဘုရား နဝမ အကြိမ် ## PAGE 197 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၁၄၁ ဖြစ်ရမည် ” ဟု တစ် ထစ် ချ ဆို၏ ။ ထို မျှ မ က သူ့ ပညာ ကို မည်မျှ ယုံကြည်၍ အလောင်းတော် အား အ မည်မျှ နှစ် အားကိုး သုံးဆယ် နီးပါး သည် ကိုလည်း တော ထဲက မမေ့ သင့် ဒုက္ခ ။ ခံပြီး ရသေ့ စောင့် ဝတ် ၍ ၍ ဥ နေ ရု ရ ဝေ လောက်အောင် လ က ပင် စောင့် ယုံ ကြို ကြည်၏ နှင့် ၏ ။ ။ အားကိုး စ သော အခြား ၏ ။ အလောင်းတော် အဖော် လေး ဦး တော လည်း ထွက်၍ ပါ ကြသည် လာ ။ သောအခါ တရား အတူ ကျင့် ကြ၏ ။ ဝပ္ပ အ စာ မ စား အလောင်းတော် ဘဲ အ သေ အ သည် လဲ အားထုတ် သဗ္ဗညုတ မှ ဘုရား ဉာဏ် ဖြစ်မည်ဟု ကို ရရှိရန် စိတ်ကူး မဇ္ဈိမ ပဋိပဒါ ပေါက် လမ်း ၏ ။ အ ကို ရှာဖွေ ထင် ရောက် လျက် ၏ က ။ ထို အသိစိတ် ဖြင့် “ ဒုက္ကရစရိယာ ခေါ်သော မ သေ ကောင်း မ ပျောက် ကောင်း လမ်း မှား ကြီးကို ခြောက် နှစ်လုံးလုံး ကာယကံ အဖြစ် ဆက်လက် ပြုမူ ၏ ။ “ ငါ လုပ်ချင် လို့ လုပ်တာ ” ဖြစ်သော်လည်း ထို စိတ် ကို စဉ်း စား သ င့်၏ ။ ' ချိန်တွင် နောက်တစ်ချက် ပို၍ အ ကျ နာ ကား စေရန် အလောင်းတော် တွန်း ပို ့ သကဲ့သို့ သည် ကောဏ္ဍ လမ်း မှား ည နှင့် ကြီးကို တကွ သေ ပဉ္စ လု ဝဂ္ဂီ မျော ငါး ပါး ဦး လုပ်နေ တို့ က နောက်ပိုင်း က လို လေ သေး မရှိ ၊ ဝိုင်း ၍ အားပေး ကြ၏ ။ ဝတ် ကြီး ဝတ် ငယ် ပြုစု ကြသည် ။ သို့ရာတွင် အလောင်းတော် ကိုယ်တိုင်က မှား မှန်း သိ၍ မဇ္ဈိမ ပဋိပဒါ လမ်း ကို ပြောင်း လိုက် ၏ ။ အစာလည်း ပြန်၍ စား သည် ။ လမ်း မှန် ရ ၍ ဘုရား ဖြစ်ရန် ပင် နီးကပ်လာ ၏ ။ ထို အခါမှ “ ကောဏ္ဍ ဂေါတမ ည ဟာ တို့ အလုပ်ခွင် ငါး ဦး ထွက်သွား က ထွက်ပြီး ကြသည် ဘုန်းကြီး ။ ( ဝါ ) အောင် သပိတ်မှောက် လုပ်နေပြီ ” သွား ဟု ကြ၏ ပင် ရှုတ်ချ ။ ကြ၏ ။ ဘုရား ဖြစ်၍ တရား ဦး ဟော ရန် ရှာဖွေ လိုက် လာသည် ကို ပင် အ ဖက် မ လုပ်ကြ ။ “ ရှိ မ ခိုး ကြ စ တမ်း ၊ ခရီး ဦး မ ကြိုဆိုကြ စ တမ်း ၊ သပိတ် သင်္ကန်း မ လှမ်း ယူ ကြ စ တမ်း ၊ ( ဇာတ် မြင့် သူ ဖြစ်၍ ) ထိုင် လို က ထိုင် ရန် ့ နေရာကို မူ ခင်း ပေးထား မည် ” ဟု က တိ ထား ကာ ဝိုင်း ပယ် မိမိ၏ ကြ ပြန်သည် ပညာ နှင့် ။ အလောင်းတော် အပေါ် အခိုင်အမာ စိတ်ချ ယုံကြည်စွာ ဆုံး ဖြတ်၍ အ နှစ် သုံးဆယ် နီးပါး ဒုက္ခ ခံ နိုင်ခဲ့ပြီး ပန်းတိုင် ရောက် ကာ နီး မှ ကောဏ္ဍ ည ထွက်ခွာသွား သည်မှာ သူ၏ ပကတိ စိတ် မှ ဟုတ် ပါ လေ စ ။ အပြောင်းအလဲ ကား မြန်ဆန် လွန်း လှ ၏ ။ စိမ်း ကား ရက်စက် လွန်း စွာ ။ စကြဝဠာ အနန္တ ကို ပင် ပြောင်းပြန် လှန် ပစ် နိုင်သော ဗုဒ္ဓ အမည်ခံ သူရဲကောင်း ကြီး ပေါ်ပေါက်လာ သူ များလည်း အနန္တ မည် ကို ။ မျက်စိ မလိုလား ရှိ သူတို့ သူ တို့တွင် က မြင်နေ မာ ကြ၏ ရသည် ။ လိုလားသူ ထိပ်ဆုံးက များလည်း ပါ၏ ။ သူ့ ရှိ၏ တာဝန်အရ ။ မနာလို ထိုအချိန် မျိုး သည် လက် နှေး နေ ရ မည့် အခါ မဟုတ် ။ ဤကား ဗုဒ္ဓဝင် နောက်ကွယ်မှ လျှို့ဝှက် အဖြစ်မှန် တစ်ခု ဟု ဆို ရ ပေ လိမ့် မည် ၊ ကျော အနည်းငယ် ပေးနေ ကြ ခိုက် သူတို့ ဆက်၍ ထံသို့ ဗုဒ္ဓ ကြည့် ရောက်လာ ကြ ဦး စို ့ ။ တော်မူ၏ ယင်းသို့ ။ ထိုအခါ ပဉ္စ ဝဂ္ဂီ အခိုင်အမာ တို ့ က ချုပ်ဆို တိ စာချုပ် ထားသော ထား၍ သူတို့ က တိ များ ထူးထူးခြားခြား ပျက်ပြား သွား ၏ ။ ဗုဒ္ဓ ရောက်လာလျှင် နေရာ ခင်း သူ က ခင်း ၏ ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 198 ၁၄၂ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် သပိတ် သင်္ကန်း လှမ်း သူ က လှမ်း ယူ သည် ။ ယင်းသို့ စိတ် ပြောင်းသွား ကြ ရကြောင်း ကို ( မူလ ပဏ္ဏာ သ အဋ္ဌကထာ နှင့် သာ ရတ္ထ ဋီကာ ဆရာတို့ က ) “ ဘုရားရှင်၏ တ န့် ခိုး ကြောင့် ” ဟု ဖွ င့် ကြ၏ ။ ( ဗုဒ္ဓဝင် နှင့် ဇာတ် အဋ္ဌကထာ ဆရာတို့ ကမ္မ ) “ ဗုဒ္ဓ၏ မေတ္တာ ဓာတ် ကြောင့် ” ဟု ဆိုသည် ။ မေတ္တာ " “ စကြဝဠာ ပို ့ ပုံ ညှိ အနန္တ ပုံ ကိုလည်း ရှိ သတ္တဝါ ဆက်၍ အနန္တ ပြ အပေါ် သေး ၏ ပိုက် ။ ကွန် ကဲ့သို့ ဖြ န့် ချိ ထား နိုင်သော ရှိသမျှ ဖြ န့် ရာ မေတ္တာ မှ စု လိုက် စိတ်ဓာတ်များ သကဲ့သို့ ) စု အားလုံးကို ပြုံ ဖိ တင် လိုက်သည် ပဉ္စ ဝဂ္ဂီ ငါး ” ဟု ဦး ဖွ အပေါ်၌ င့် ပြ ၏ ။ သာ ( နာ ( မီး ဠာ ဆ ဂီရိ လိုက် ဆင် ကို ကို မေတ္တာ ဖြင့် ညှိ ရာ ၌လည်း ထို နည်း ဖွ င့် သည် ။ ) သို့ စင် တန်ခိုးကြီး မှတ်သားဖွယ် သော ကောင်း ဗုဒ္ဓ ကို ပင် အ လေ စွာ့ နှော ။ င့် ထို အယှက် မေတ္တာ ပေးနိုင်သေး သည် ပင် ဗုဒ္ဓ၏ လျှင် ယနေ့ တန်ခိုး အ မဟုတ်ပါ ဘယ် ယောဂီ သည် လော ။ သူ့ စက်ကွင်း မှ လွတ် ကင်း နိုင် ချိ မ့် မည် နည်း ၊ ထို အ မွှေ ဓာတ် ကို အလွယ်တကူ အောင် နိုင်စွမ်း သော မေတ္တာ တန်ခိုး လည်း အားကိုး လောက် ပါ ပေ စွာ ။ တန်ခိုး ရှင်တို့ ပူး ဝင် ထား နိုင် ပုံ တစ်ဖန် အကောင်းဘက်က စိတ်ဓာတ် အစားထိုး ပေး ပုံ ကို အနည်းငယ် ဆိုပါ အံ့ ။ ရှေးက ဂန္ဓာ ရ တိုင်း ၌ သူ ဆင်းရဲသား အ မိ ရှိ၏ ။ ဂန္ဓာ ရ တိုင်း မှ သုဝဏ္ဏဘူမိ သို့ ခေါ်ခဲ့ သွားသော လှေ သင်္ဘော လမ်း ခု လတ် ၌ ၌ မုန်တိုင်း သားဖြစ်သူက ကြောင့် လက်ထောက် သင်္ဘော ပျက်သွား အကြီးအမှူး သည် ။ သား ရာထူး က မိခင် ရ ၍ မိခင် အား ကျောပေါ် ကို ပါ တင်၍ ၏ 11 ပင်လယ်ကို လက်ပစ်ကူး ၏ ။ သားအမိ နှစ်ယောက် မှ တစ်ပါး ကျန် ခရီးသည်များ အားလုံး သေ ကြေ ပျက်စီး ကြ ရသည် ။ အ က နိဋ္ဌ ဗြဟ္မာ့ ဘုံ မှ ရဟန္တာ ဗြဟ္မာ ကြီးသည် ကမ္ဘာ တစ်သိန်း ဘုရား မ ပွ င့်၍ သုဂတိ လမ်း ပိတ် ကာ ဘုံ ဗိမာန် များ ခြောက်သွေ့ နေ သ ဖြင့် ဘုရား ဆု ပန် ယောက်ျားများ ရှိ - မရှိ ကြည့် ရှု ခိုက် ဖြစ်၏ ။ မာ တု ရုဒ္ဓါ ရ က ခေါ် သ တိုး သား ကား ကမ်းမမြင် သော ပင်လယ်ပြင်၌ မိခင် ကို ကျော ပိုး ၍ လက်ပစ်ကူး ဆဲ ၊ ရဟန္တာ ဗြဟ္မာ ကြီးသည် ထို အဖြစ် ကို မြင်တွေ့ရ ၍ “ ဤ သူ ကား ကျေးဇူးတရား သိ၍ ဝီရိယ ကြီးမား ပေ ၏ ။ ဤ သူ့ အား ဘုရား ဆု ပန် လိုသော စိတ် ကို ဖြစ်ပေါ် စေ ရ သော် ကောင်း လေ စွာ့ ” ဟု စဉ်း စား ၏ ။ ဗြဟ္မာ ၏ တန်ခိုး ဖြင့် ဘုရား ကယ် ဖြစ် တင်၍ လိုသော ဘုရား စိတ် ကို ဆု သွင်း ပန် ပေးလိုက် စေသည် ။ ၏ ။ ထို သ တိုး သား ကား ငါတို့ ဂေါတမ အလောင်းတော် ဧ ကာ ဒသ ပင် နိ ပါတ် တည်း ။ လာ ( ဓမ္မ သော နတ် တတ္တ သား ကီ ဝတ္ထု အဋ္ဌကထာ တွင်လည်း ။၉-၁၂ ဓမ္မ ။ ) နတ် သား သည် အ ခြွေ အ ရံ နှင့် အတူ တကွ အဓမ္မ ဇမ္ဗူ နတ် ဒီ ပါ သား ကို လက် ကလည်း ယာ ရစ် လက်ဝဲ လှ ည့်၍ ရစ် လူသားတို့ လှ ည့် ကာ မကောင်းမှု အား ကောင်းမှု ပြုရန် ပြုရန် နှိုးဆော် နှိုးဆော် ၏ ၏ ။ ။ ထို ကဿပ ဘုရားရှင် သာသနာ နောက်ပိုင်းတွင် လည်း သိကြားမင်း ကိုယ်တိုင် ခွေး နဝမ အကြိမ် ## PAGE 199 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၁၄၃ နက် ကြီး ယောင် ဆောင် စေ ၍ နှိုးဆော် ကြောင်း တွေ့ရ၏ ။ ဤ ဝတ္ထုများ ဖြင့် လူသားတို့၏ ကောင်း စိတ် မကောင်းစိတ် ( မနောကံ ) ကို အခြေခံ၍ ကောင်းမှု မကောင်းမှု ( ဝ စီ ကံ ၊ ကာယကံ ) များကို ပြုလုပ်နေ ကြ ရာ၌ မမြင်နိုင်သော နတ် ကောင်း ၊ နတ်ဆိုး တို့၏ ပူး ဝင် လှုံ့ဆော် စေ စား ချက်များ နှင့် မ ကင်း ကြောင်း တွေ့ရ၏ ။ ( ဂိုဏ်း လောက၌ “ မနော တိုက် သည် ' ဟု ခေါ် ကြသည် ။ ) ယင်းသို့ ဆိုသော် “ ငါ လုပ်ချင် ၍ လုပ်သည် ၊ သူ ဖြစ်ချင် ၍ ဖြစ်သည် ” ဟု ချည်း မယုံ စား သင့် ကြောင်း အ မြွက် မျှ ဖော်ပြ ရ ပေ ၏ ။ ဖော်ပြပါ ရာဇ ဂုရု ဆရာတော်ကြီး ကား မန္တလေး ခေတ် တွင် အလွန် ထင်ရှား သည့် အပြင် တ ပ ည့် အ စဉ် အ ဆက် လည်း ထွန်း ကား လျက် ရှိ ပါ သ ဖြင့် အမည်နာမ မ ထုတ်ဖော် ဘဲ ရေးသား လိုက် ရပါသည် ။ အထိ က ရ ထင်ရှား ကျော်ကြား တော် မူ သော သာသနာ့ ဝန်ဆောင် ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ ပဋိ ပတ် အလင်းရောင် ပေး “ ပျင်း နိုင်စွမ်း ရိ စိတ်ကလေး သော အရည်အချင်းများ တစ်လုံး ” အရှုံးပေး တစ်ဘဝ လိုက် ရခြင်း တာ ငုပ် ဖြင့် တစ်လောကလုံး ကွယ် သွား ရ ပုံ ကို သင်ခန်းစာ ရယူ စေ လိုသော ကြောင့် သာ ဖော်ပြ ရခြင်း ဖြစ်ပါကြောင်း ။ ## PAGE 200 သီး လုံး ဆရာတော် နှင့် ကင်း တော ရ ဆရာတော် ( ၁၁၄၈-၁၂၂၂ ) သီး လုံး ဆရာတော်သည် ရွှေ ဘို မင်း , မင်းတုန်းမင်း တို့ လက်ထက် ရွှေ ဘို ခရိုင် ဆိပ် ခွန် ရွာ ပထမ အနီး ရွှေ သီး ကျင် လုံး ဆရာတော် ရွာ တော ရ နှင့် ကျောင်း၌ ရန်ကုန် သီတင်းသုံး ကျောင်းတော် သည် ။ ရာ သာသနာတော်၌ မူလ ဆရာတော် အလွန် ( ဦး သာ ထင်ရှားသော သ န ) တို့ ၏ - ဆရာ ရှေး ဖြစ်သည် ဆရာတော်များသည် ။ ဘွဲ့ တော်မှာ ပရိယတ် အရှင်စန္ဒိမာ ကို လက်မ တည်း လွှတ် ။ ။ စာ ချ ချိန် ချ၍ တရား အားထုတ် ချိန် ထုတ် ဤသို့ ပင် ကြသည် ကျင့် ။ တွဲ၍ ဆောင် လုပ် တော် မူ တော် သည် မူ ကြ၏ ။ မြန်မာပြည် ။ ခွဲ၍ လည်း အရပ်ရပ် မ ရ ပေ ရှိ ။ စာ မဟာစည် ချ ဘုန်းကြီးများ ဆရာတော် လည်း လည်း ဤ သို့ အကြောင်း ပင် သီး သန့် ကြောင်း အချိန် ပြည့် ထား၍ စုံ ၍ လုပ် အလွန် တော် မူ လိုအပ်သော ကြသည် ။ တရား အခါမှ အားထုတ် အ လွတ် မှန်း အ ကျွတ် ပင် အသိ ဆောင် မ ခံ လို ကြ တော် ။ မူ ကြသည် သက္ကရာဇ် ။ ၁၁၉၉- ခုနှစ် နန်း တက် သော ရွှေ ဘို မင်း သည် သီး လုံး ဆရာတော်အား သီးခြား ရာဇာ ဓိ ဂိုဏ်း ရာဇ ဂုရု လွတ် ' ဘွဲ့ အဖြစ် တံဆိပ် ကိုးကွယ် ကိုလည်း တော် ကပ်လှူ မူ သည် တော် ။ “ မူ စန္ဒိမာ သည် ဘိဝံသ ။ မင်းတုန်းမင်း သီရိ သဒ္ဓမ္မ သည် ဓ ဇ မဟာ ထို စဉ် က ဓမ္မ မင်းသားကြီး အ ရာ ခ စား၍ လွှတ် ရုံးသို့ တက်ရောက် တရား စီရင် ရသည် ။ ထို စဉ် က ပင် ဆရာတော် ကို ကြည်ညို ခဲ့ ၏ ။ မင်း အဖြစ်သို့ ရောက်သောအခါ မန္တလေး နေပြည်တော်သို့ ဆရာတော် ကို ပ င့် ခဲ့သည် ။ ဆရာတော် ကား ကြွ မ လာ ။ ထို့ကြောင့် သီး လုံး ရွာ မှာပင် ရတနာ သီး ဘုံ စံ လုံး ကျောင်းတော် ဆရာတော်သည် ဆောက် ပရိယတ် လှူ ခဲ့သည် ပဋိ ပတ် ။ စွယ်စုံ တတ် မြောက် သည့် အားလျော်စွာ မူလ ပဏ္ဏာ သ အဋ္ဌကထာ နိဿယ ၊ ဝိနည်း အဆုံးအဖြတ် ၊ ကုလ ဒူ သ က ဝိနိစ္ဆယ ၊ ဂမ္ဘီ ရတ္ထ ဒေသနာ ၊ ဝိသုဒ္ဓိ ကျမ်း မဂ္ဂ များ ဒီပနီ ယနေ့တိုင် ၊ ပဋိ ပတ္တိ ထင်ရှား ပ ကာ သ နီ ၏ ။ ရှစ် ၆၄- စောင်တွဲ ကျမ်း ကျမ်း ရှိသည် များကိုလည်း ဆိုကြသည် ပြုစု ။ တော် မူ ခဲ့သည် ။ ထို ဖြစ် လတ္တံ့ သီး သော လုံး ဆရာတော် သူငယ် ကို ထံ ကျောင်းသား ထ ရံ ကာ ဆရာတော် အဖြစ် အပ်နှံ ( နောက် လက်ခံ - ထ မည့် ရံ ကာ ည လူ ၌ ထွက် ဆင်ဖြူတော် ကြီး ဦး အုံး ကလေး ညွ န့် ) တစ်စီး ဗော ဓ နီ ကျမ်း လှေကား နိဒါန်း ရင်း ၌ ၌ တွေ့ရ၏ လာ ဝပ် သည်ဟု ။ ထို ့အတူ အိပ်မက် ကျောင်းတော် မြင် မက် ရာ တော် ရွှေ မူ ကျင် ကြောင်း ဆရာတော် “ ပစ္စ လောင်း ယတ္ထာဝ လျာ ရင်ခွင် ရောက် သို့ ထိုး လာမည့် ဝင် ကျရောက် ည တွင်လည်း သည်ဟု အရောင် မြင် မက် အ ဝါ တော် လွန်စွာ မူ ကြောင်း တောက်ပ “ ကျောင်းတော် သော သောကြာကြယ် ရာ ဆရာတော် ကြီး ထေရုပ္ပတ္တိ နိမိတ်များ ” ဖြစ်ပေါ် ၌ ဖတ်ရှု တတ်သည် ရသည် ။ ဟု ဘုန်း “ သုတ် မဟာ ကံ ရှိသော ဝါ အဋ္ဌကထာ ပုဂ္ဂိုလ် တို့၌ ” ၌ အိပ်မက် မိန့် ဆိုထားသည် စ သော ရှေ့ပြေး ကိုလည်း နဝမ အကြိမ် ## PAGE 201 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၁၄၅ သတိ မူ ကြ ရာ ၏ ။ ပဋိ ပတ္တိ ပ ကာ သ နီ မှ မှတ်သားဖွယ် များ သီး လုံး ဆရာတော်ကြီး သည် ကျမ်း ပေါင်း ၆၄- ကျမ်း ပြုစု တော် မူ ခဲ့သည်ဟု မှတ်တမ်း ရှိသည် ။ ပြ ဆိုပြီး ကျမ်း များ သာ အထင်အရှား တွေ့ ကြ ရ၏ ။ ၁၃၁၅- ခုနှစ်က ဦး မောင်ကြီး စ သော ဓမ္မ မိတ်ဆွေများ၏ ကြိုးပမ်း ချက် ကြောင့် မန္တ လေး မြို့ မြန်မာ့ တာ ရာ စာ ပုံနှိပ် တိုက် မှ ဒုတိယအကြိမ် ရိုက် “ ပဋိ ပတ္တိ - ပ ကာ သ နီ ကျမ်း ” ရှစ် စောင်တွဲ ထွက်ပေါ်လာ ခဲ့သည် ။ အလားတူ ပဋိ ပတ် ဆိုင်ရာ တိုတိုထွာထွာ ကျမ်းစာများ လည်း ရှာဖွေ ရ ရှိနိုင် ပေ ဦး မည်း ၊ ထို ရှစ် စောင်တွဲ ၌ စုစုပေါင်း ၂၉၁- မျက်နှာ ရှိ၍ - ၁။ ပဋိ ပတ္တိ ပ ကာ သ နီ ကျမ်း ၊ ၂။ ပ ညတ္တိ ပ ကာ သ နီ ကျမ်း ၊ ၃။ ဒိဋ္ဌိ ဘေ ဒ ပ ကာ သ နီ ကျမ်း ၊ ၄။ ဂုဏ်တော် ဖွ င့် အကျဉ်း နှင့် အကျယ် ၊ ၅။ သင်္ဂ ဟ ၉- ပိုင်း ဘုရားရှိခိုး ၊ ၆။ ကော လင်း သုတ် ပါဌ် အနက် ၊ ၇။ ဒွတ္တိ ံ သာ ကာ ရ ပါဌ် အနက် ကျယ် ၊ ၈။ ဘာဝနာ လေးဆယ် အနက် ကျယ် ၊ အံ့ဖွယ် ၁၈- ပါး ၊ စေ တီ ၄- ပါး ဘုရားရှိခိုး ၊ ကပ္ပိယ ဘိုး လွန်း ပြေ ၊ ဘိုး အုံး တို့ လျှောက် ထုံး အ ဖြေ ( မဂ်ဖိုလ် ရခြင်း အကြောင်း အင်္ဂါ များ ) ပါဝင် ၏ ။ ထို ရှစ် စောင်တွဲ ကျမ်း စု ၌ ဆရာတော်သည် “ ဘွဲ့ တော် အရှင် စန္ဒိမာ ဖြစ်၍ ရွှန်း ရွှန်း တက် ရွာ ဇာတိ ဖြစ်ကြောင်း ' ဆရာတော်ကိုယ်တိုင် ရေးသားထားသော နိဂုံး များကို တွေ့နိုင် ၏ ။ ပဋိ ပတ္တိ ပ ကာ သ နီ ကျမ်း သည် ၁၂၀၅- ခုနှစ် တန်း ခူး လဆန်း ၁၂- ရက် စနေနေ့ ကျမ်း ပြီး ကြောင်း “ တွေ့ရသည် ကော လင်း သုတ် ။ ” ဟူသည် ကော လင်း မြို့ မင်း ထံ ဆုံးမသော ဘုရားဟော ကျမ်း ဂန် လာ မှတ်သားဖွယ် ဂါထာ စုဏ္ဏိ ယ ပါဠိ အနက် များ ဖြစ်၏ ။ ၎င်း နှင့် အတူ “ နိစ္စာ ဒိ ဒေါသ ဒီပနီ နှင့် ဒွတ္တိ ံ သာ ကာ ရ ကမ္မဋ္ဌာန်း ကျမ်း ” နှစ် ကျမ်း ပါ ပေးပို့ ကြောင်း ပါ ရှိ၏ ။ အောက်ပါ ဂါထာ ဖြင့် နိဂုံးချုပ် ထား လေသည် ။ စ က ဇ ရ ဒုဇ္ဇန ပုညံ သံ အဟော သဂ္ဂီ ၊ ရတ္တိံ ဘ ဇ ၊ သာဓု သ ရ နိစ္စ သ ” မာ မ ဂမ္မံ နိစ္စ ။ တံ ။ 01 ဒုဇ္ဇန သာဓု သံ သ မာ သဂ္ဂ ဂ မံ = = သူယုတ်မာ ပေါင်း ဖော် နှင့် အပ်သော ပေါင်း သူတော်ကောင်း ဖော် ရ ခြင်းကို ။ စ ဇ ကို = ။ ဘ စွ ဇ န့် လော့ = ဆည်း ။ ကပ် လော့ ။ အဟော ရတ္တိ = နေ့ည ဉ့် ပတ်လုံး ။ ပုညံ = ကောင်းမှု ကို ။ က ရ = ပြု လော့ ၊ အနိစ္စ တံ = ခန္ဓာကိုယ် နဝမ အကြိမ် ## PAGE 202 ၁၄၉ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ၏ ကပ္ပိယ မမြဲသော ဘိုး လွန်း အဖြစ်ဆိုး ပြေ ၊ ဘိုး “ နိစ္စံ အုံး တို့ = အခါ လျှောက် မပြတ် ထုံး ။ သ တွင် ရ မဂ်ဖိုလ် = အောက် ရခြင်း မေ့ ၏ လော့ အကြောင်း ။ အင်္ဂါ များကို ပြ ရာ၌ သရဏဂုံ ၊ ငါးပါးသီလ မြဲ ၍ သက်တော် ထင်ရှား ဘုရား အာရုံ စွဲ ရ ပုံ ၊ ပညာရှိ ကို မှီ ဝဲ သင့် ပုံများကို “ ဉာဏ် ပြ ဝိ ဆို ရိ ပြီးနောက် ယ နှစ်ပါး - ရှေ့ သွား ပြု လျက် ကံ နှစ်ပါး ရှိသော သူတို့မှာ မူ ကား လောကီ ၌ ဖြစ်သော ချမ်းသာ အကျိုးစီးပွား ၊ လောကုတ္တရာ ၌ ဖြစ်သော ချမ်းသာ အကျိုးစီးပွား မွေးမြူ မှ သာ တို့ကို ပါရမီ လျင်မြန်စွာ ကံ အကျိုးပေး ခံစား သန် ကြ နိုင် ရ လေသည် ကုန် ၏ ။ ဉာဏ် မှတ် ယှဉ် ကြ ကုန် ၍ ဝီရိယ လော့ ” အား ဟု ပုဗ္ဗေ ဆုံး စ မ ကံ တော် သည် မူ သာ ခဲ့သည် ပဓာန ။ ဖြစ်၍ ထို ကံ ကို ပစ္စုပ္ပန် ဉာဏ် ဝီရိယ ဖြင့် တူးဖော် ရန် သတိပေးခြင်း ထို ကျမ်း ဖြစ်၏ စု ( ၂၇၉ ။ ) ( ၌ အင်္ဂုတ္တိုရ် အောက်ပါ စ မှတ်တမ်း တုက္က ၊ စက္က သည် သုတ် သုတေသီ အ ဖွ င့်လည်း တို့အတွက် ကြည် အကျိုးများ ၊ ) လှ ၏ ။ “ အရှင်စန္ဒိမာ လင်္ကာ ရ အမည်ရှိ သော သီး လုံး ဆရာတော်ဘုရားကြီး သည် သက္ကရာဇ် အ သက်တော် ၁၁၄၈- ကား ခုနှစ်တွင် ခုနစ် ဆ ယ့် မွေးဖွား ငါးနှစ် ၍ သက္ကရာဇ် နေရသည် ၁၂၂၂- ။ ” ခုနှစ်တွင် ပျံလွန် တော်မူ၏ ။ ခန္တီ တရား ပူဇော်ပွဲ သီး လုံး ဆရာတော်ဘုရားကြီး ကား ငယ် စဉ် က ပင် သည်းခံခြင်း အင်အားကြီး မား ၏ ။ ပူ ခံနိုင်ရည် မှု ၊ အေး မှု ရှိ ၊ မှုသည် ဆင်းရဲချမ်းသာ အထွတ်အထိပ် မှု ၊ ချီးမွမ်း ရောက် ကဲ့ရဲ့ မှု လို သူ စ တိုင်း သော ၏ ကောင်း အခြေခံ ဆိုး အင်အားကြီး နှစ် တန် လောကဓံကို ပေ တည်း ။ ဆရာတော်ဘုရားကြီး ငယ် စဉ် ကာလ ကို ရင် စန္ဒိမာ ဘဝ က တစ်နေ့သောအခါ ရေကန် တစ် စန္ဒိမာ ခု၌ ကလေးမှာ ရေချိုး နေစဉ် ရေချိုးပြီး ကို ရင် လဲလှယ်ရန် ကြီး တစ်ပါး က သင်္ကန်း သူ၏ မရှိ သင်္ကန်း ။ အအေးပတ် များကို ဝှက် ကာ ထား ခိုက် ၏ ခိုက် ။ ကို တုန် ရင် နေ သင်္ကန်း တော့သည် မ ပေး သည့် ။ အတန်ကြာ အပြင် ဟို နှယ် လျှင် ဒီ့ သင်္ကန်း နှယ် ကျီ ဝှက် စယ် ထားသော ပြောဆို ကာ ကို ညှဉ်း ရင် ဆဲ ကြီး သည် ရောက်လာ ။ ကို ရင် စန္ဒိမာ ၏ ။ လေး ကား စိတ်မ ဆိုး ၊ ရိုရိုသေသေ ပင် ပြော ဆို၍ မ ရ သည့် အ ဆုံး သည်းခံပြီး ရေ စို သင်း ပိုင် နှင့် ပင် ဆိတ် ဆိတ် ကို ရင် နေ ကြီး လေ၏ ကား ။ အား ရအောင် ကျီ စယ် ပြီး ထွက်သွား ၏ ။ အခြား အဖော် များ က သနား သင်း ပိုင် ၍ သင်္ကန်း ရော ဧက ယူ သီ ပါ ပေး လဲလှယ် ကြသည် ။ ပြီးသော ကို ရင် အခါ ကြီး ကား ပုန်း ထို ကွယ် မျှ ဖြင့် နေရာမှ မကျေနပ် ရေ သေး အိုး ကို ။ ဆွဲပြီး ကို ရင် စန္ဒိမာ ထွက် လာ ကာ ဖြုန်း ခ နဲ လောင်း ချ ပြန်သည် ။ တစ်ကိုယ်လုံး ရွှဲ ရွှဲ စို နေသော်လည်း ကို ရင် စန္ဒိမာ ကား အပြုံးမပျက် ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 203 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ “ အ ဒီကောင် နှစ် လေးဆယ်ကျော် သည်းခံ တယ်ဆိုတာ ငါ မယုံ လို ့ စမ်း တာ ကွ ” ဟု ကို ရင် ကြီး က ဆို၏ ၁၄၇ ။ ပေါ်လာ ၏ ။ အောက် ပြည် အောက် ငါးဆယ် ရွာ ၌ ချမ်းသာကြွယ်ဝ အချိန် ထို အဖြစ်အပျက် နေသော လှေ က သူ လေးသည် ကြီး တစ် ဦး ပြန်၍ သည် စု ငါးပိ ပြုံ လှူဒါန်း ၊ ငါး ရာ ခြောက် ခေါင်း ၊ စားသောက်ဖွယ် ပါး လှသော တောရကျောင်း များ ၊ လှူ ဖွယ် ပစ္စည်းများကို အတွက် အ သ လှေ ဒိ သ ကြီး အလှူ နှင့် အ ကြီး ပြည့် ဖြစ်နေတော့ တင် လာ ကာ ၏ ။ လှေ သူ ကြီး “ နေ က ဦး ..... ဆရာတော်အား နေ ဦး .... ဒကာကြီး အကြောင်းစုံ ၊ ဟော ဟိုနား တောင်းပန် မှာ ဆွဲထားတဲ့ လျှောက်ထား တုံး ( ခေါင်း သောအခါ ) ကလေးကို - ခေါက် တုံး လိုက် ခေါက် ။ ခဏ အချက် စောင့် ဦး ပေးလိုက် ” ဟု မိန့် လျှင် တော်မူ၏ တောရကျောင်း ။ ရှိ ရဟန်း ကို ရင် သုံးဆယ် ခန့် ဆရာ “ တော့် ကဲ ရှေ့ .... မှောက် ဒကာကြီး ရောက်လာကြ ၊ ဒီလောက် သည် များပြား ။ တဲ့ စားသောက်ဖွယ် တွေကို ဘယ် အတွက် လှူ ထိုအခါ တယ်ဆိုတာ လှေ သူ ဦး ကြီး ပဉ္စင်း က - ကို ရင် များကို လျှောက် ပါ ဦး ” ဟု ဆရာတော် က အ မိန့် ရှိ လိုက်သည် ။ ရဟန်း “ ဖြစ် ၎င်းသည် ခါနီး အထိ ငယ် စာ စဉ် ကြီး က ပေ ဆရာတော် ကြီးများ နှင့် ကို သင် ရင်းနှီး ခဲ့ ရကြောင်း ချစ်ခင် ၊ သော ကို စာသင် ရင် စန္ဒိမာ ဖက် ၏ ဖြစ်ကြောင်း သည်းခံ ပုံ ကို ၊ မယုံ ကို ရင် ၍ စန္ဒိမာ လက်တွေ့ ဖြစ်နေသည် စမ်း ခဲ့ မိ ကို ကြောင်း ကြားသိရ ၊ သီး လုံး ၍ ဆရာတော် မိမိ ပြုလုပ် မိ ဟု သည် ကျော်ကြား ကို အကြီးအကျယ် လှ ၍ စုံစမ်း နောင်တ သောအခါ ဖြစ်ကြောင်း ” လျှောက်ထား ရာ ဦး ပဉ္စင်း ကို ရင် များမှာ အထူး စိတ်ဝင်စားနေ ကြ၏ ။ ကိုရင်ငယ် များ မှာလည်း “ သာသနာတော် စားသောက်ဖွယ် မှာ သည်းခံခြင်း များကို ကြည့် အ ကျင့် ၍ ပီတိ ဟာ ဖြစ်နေကြသည် အ မြင့် မြတ် ဆုံး ။ ဖြစ်သလို သည်းခံ တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်နေ ပါ ကို တစ် ပေါ့ က နည်းနည်းနဲ့ လား ဆိုပြီး အနိုင်ယူ တစ်နေ့ နှိပ်စက် တခြား ထိတ်လန် တဲ့ လူ ဟာ ့ လာ လဲ င လို့ ရဲ ပြစ် အကြီးဆုံး မှား မိတဲ့ ၊ အနစ်နာဆုံး အပြစ်များ ကျေ ဆက်၍ ပျောက် လျှောက် ပါ စေရန် ရာ ဆရာတော် ဆရာတော် ကလည်း ကို လာ - ကန်တော့ တာပါပဲ ဘုရား ” ဟု လှေ သူ ကြီး က စာတွေ " ပေ ကဲ ..... တွေလဲ မောင် တတ် ပဉ္စင်း လို့ ဒီလို တို့ ကြား ဆင်ခြင် တဲ့ အတိုင်းပဲ နိုင်တာ ၊ ။ ဒကာကြီး သာသနာ မှာ ဟာ အ ဆရာသမား မြင့် မြတ် ဆုံး အဆုံးအမ တရား ရ ကြီးပဲ လို့ ။ ၊ ခန္တီ “ ခန္တီ ရှိမှ ပ ရ မံ သီလ တ , ပေါ သမာဓိ တိ တိက္ခာ , ပညာ ' ဆိုပြီး သိက္ခာ လို ရင်း သုံးပါး အဆုံးအမ ဖြစ်ပေါ်နိုင် တော်ကြီး တာ အဖြစ် ။ ဘုရားရှင် ထား တော် အ မူ ဆူ ဆူ ကြတယ် တို့ လဲ ။ သူတော်ကောင်းတရားတွေ “ ခန္တီ ရှိမှ သီလ ကို လွယ်လွယ်နဲ့ ဟာ လွယ်လွယ်နဲ့ စောင့် ဖြစ်ပေါ်လာ ထိန်း နိုင်တယ် နိုင်တယ် ။ မေတ္တာ ။ အတွင်း , သမာဓိ ရန် အ စ ပြင်ရန် သော တွေကိုလဲ နိုင်တယ် ။ ဒီ သူတော်ကောင်းတရား ကြီးတွေ ကို မ သတ် ရဘူး ။ ဒီ တရား ကြီးတွေ ထွန်း စောင့် ကား ရှောက် မှ ၊ အသက်ရှည် ကြ ရမယ် ။ အသက် မှ ပစ္စုပ္ပန် ဆက် ချမ်းသာ ပေးကြ ၊ ရမယ် သံသရာ ။ ချမ်းသာ ရ ကြ မှာ ဖြစ်တဲ့ အလျောက် နှ ၀ မ အကြိမ် ## PAGE 204 ၁၄၈ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် လှူ ဖို့ မဟုတ်ဘူး “ ဒကာကြီး ။ ဘုရားရှင် က လဲ ဒီ ပစ္စည်းတွေကို အ ဆူ ဆူ ချီးကျူး ဘုန်းကြီး ဆုံး မ ကို တော် မ မူ လှူ တဲ့ နဲ့ ။ အဆုံးအမ ဒီ သံဃာတော်တွေကို သြ ဝါဒ အ ချုပ် လဲ ဒီ ခန္တီ သူတော်ကောင်း “ ဒီ က မောင် ပဉ္စင်း တရား ကို ရင် ကြီးကို များ က ပူဇော် လဲ ဒီ သင်္ကန်း တယ် လို ၊ ့ ထီး မှတ် ၊ ဖိနပ် ယူ ရမယ် နှင့် တကွ ။ ဒီ စားဖွယ် တွေကို ဒီ ဒကာကြီး က လူ ရာသက်ပန် လို ၊ ဘုန်းကြီး မျှသာ က ပေးလို့ မ က သား ဒီလို မ စဉ် မှတ် မြေး ကြ ဆက် နဲ ့ ။ ခန္တီ မှတ်သား တရား ကြီး လောက်အောင် က ပေး တယ်လို့ ပင် မှတ် ဟောကြား ရမယ် ” တော်မူ၏ ဟု ။ ( မန္တလေးမြို့ ရတနာ ပုဂံ တိုက် မောင်းထောင် ဆရာတော် ဦး ကလျာ ဏ အ မိန့် ရှိ တောတွင်း ချက် ။ ) ၌ နေ ပါ လျက် မင်း မိဖုရား တို့၏ အ ကိုးကွယ် အပူဇော်ခံ ရခြင်း ၊ ဈာန် အဘိ ညာဉ် သ အကြောင်းရင်း မာ ပတ် နှင့် တကွ ပဓာန ပရိယတ် ဓမ္မ အင်အား , ပဋိ ပတ် ကား အ အား ရာ၌ ကျ သူ ဖွယ် မတူအောင် ကောင်း ထက်မြက် လှ ပေသည် ။ ကော် မူ ခြင်း ၏ ( သ ဒတ္ထ ပ ရ မာ အတ္ထာ ၊ ခန္တာ ဘိ ယျော န ဝိဇ္ဇတိ ။ သ ဂါထာ , ဝေ ပ စိတ္တိ သုတ် ။ ) ကင်း တော ရ ဆရာတော် ဆွဲဆောင် ပုံ ကျော် သီး စော ၏ လုံး ။ ဆရာတော်သည် သီး လုံး ရွာ ၌ တ မင်းတုန်းမင်းလက်ထက် ပ ည့် အ များ တို ့ အား စာပေ ပရိယတ် ပို ့ ချ လျက် အ ရာ၌ နေစဉ် လွန်စွာ ငယ် ထင်ရှား စဉ် က နာမည်ကျော် ညနေ ချမ်း အချိန်တိုင်း န မော ဆရာတော် သီး ထံ လုံး စာ အတူ ကျောင်းသို့ သင် ဖက် ကြွရောက် မိတ်ဆွေ ရင်း လေ့ ဖြစ်သော ရှိ၏ ။ ဦး ဦး ခေ ခေ မာ မာ စာ စာ ရသည် ရ ကား မင်းကွန်း မြောက်ဘက် ကင်း တော ရ ၌ ပဋိ ပတ် အလုပ် ဖြင့် သာ နေ တော်မူ၏ ။ ကင်း တော ရ ဆရာတော် ကင်း ဟု တွင် တော ရ သည် ဆရာတော်သည် ။ စစ်ကိုင်း မင်းကွန်း မှ အလွန် ဝေးကွာ သော ရွှေ ဘို ခရိုင် သီး လုံး ရွာ ကျောင်းသို့ ညနေတိုင်း လို လို ကြွရောက် ကာ ပရိယတ် , ပဋိ ပတ် အကြောင်းများကို သာ ဆွေးနွေး “ ကို လေ့ ရှိသည် သီး လုံး ၊ ကျုပ်တို ။ ့ တော့ မင်း အ ကိုးကွယ် ခံပြီး ဂန္တ ဓု ရ လောက်နဲ့ တော့ မ သေ ဝံ့ ဘူး ” ဟု အစချီ အဘိ ညာဉ် ကာ ရ နိုင် မဂ်ဖိုလ် ပုံ ၊ သမထ နှင့် စပ် ဝိပဿနာ သော စကား အလုပ်ခွင် များ ၊ နိဗ္ဗာန ၌ သိ ဓာတ်ကြီး ပုံ ၊ မြင် အကြောင်း ပုံ ၊ တန်ဖိုးကြီး ၊ ယခုအခါ ပုံ တို့ကို စာ စေတနာ တွေ့ လက်တွေ့ အ ပြည့် ဖြင့် နှီးနှော မသိမသာ ၍ ဆွေးနွေး ဆွဲဆောင် ကြ၏ ။ မိမိ တော်မူ၏ ကဲ့သို ့ တရား ။ တန်ဖိုး ချမ်းသာ မ ဖြတ် ကို ရရှိ နိုင်သော ခံစား စေ မိတ်ဆွေ လိုသော ကောင်းကြီး လွန်စွာ ပမာဏ အဖြစ် ပြု ညွှန် ၏ ။ ပြ စိတ် တော်မူ၏ သန် ၏ ။ ။ သို့ရာတွင် သမထ ဝိပဿနာ သီး လုံး ဈာန် ဆရာတော် မဂ်ဖိုလ် ကား ဆိုသည်ကို ပရိယတ္တိ ကို စိတ် သာ မ ဝင်စား ၊ အားထုတ် လို ့ လွယ်လွယ် နှင့် ရ စ ကောင်းသည် သူ မ ထင် ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 205 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၁၄၉ စာ တွေ့ နှင့် လက်တွေ့ ကင်း တော ရ ဆရာတော် အ မိန့် ရှိသော ဈာန် မဂ်ဖိုလ် များ နှင့် စပ် ၍ လာ တိုင်း ပါဠိ , အဋ္ဌကထာ , ဋီကာ နှင့် တိုက်ရိုက် ညီညွတ် မှ သာလျှင် ထောက်ခံ ပြော ဆို၏ ။ မ ညီညွတ် ဟု ထင်မြင် သော အ ရာ၌ က န့် ကွက် ၏ ။ ငြင်းဆန် ၏ ။ ပဋိ ပတ် အလုပ် စခန်းတွင် အချို့ နေရာ၌ ချွတ် စွပ် အံ မ ဝင်သော အ ရာ များလည်း ရှိနိုင်ကြောင်း ကင်း တော ရ ဆရာတော် က ရှင်းပြ ၏ ။ သီး လုံး ဆရာတော် ကား ထိုအရာ မျိုးတွင် လက်မခံ လို ။ အကြောင်း ယုတ္တိ သာဓက အမျိုးမျိုး ပြ ကာ လျှောက် လဲ ၏ ။ “ ကို သီး လုံး ၊ ဥတ္တ ရိ မနုဿ ဓမ္မ ( လောကုတ္တရာ စခန်း ) အ ရာ၌ ထင် မြင်တွေ့ ရှိသည် များမှာ အ ချင်း ခပ် သိမ်း ကျမ်း ဂန် အ ဆို နှင့် တစ် ကြံ တည်း ညီညွတ် မှ မှန်ကန် သည် မဟုတ်ချေ ။ ကျမ်း ဂန် တွင် မ လာသော အ ရာ တို့ ကား များစွာ ၏ ။ ကျမ်း ဂန် ဟူသည် ပုဂ္ဂိုလ် အစား စား ၊ စရိုက် အစား စား ၊ ဉာဏ် အစား စား သို့ လိုက်၍ ယေဘုယျ နည်း မျှသာ ဖြစ်ပေ ၏ ။ ကျမ်း ဂန် ကို မှား သည်ဟု ကား ဆို ဖွယ် မရှိ ။ “ " သုတ္တ ဟူသည် တံ မျဉ်း ချည် ဟူ သည့် အတိုင်း လက်သမား တို့ စူး ဆောက် ဖောက် ရန် သာမန် အ လျာ အ တား မျှ ဖြစ်၍ အမှန်တကယ် ဖောက်ထွင်း သော အခါ အကွေ့ အကောက် အ တိမ် အနက် တစ် သ မတ် တည်း မဟူရာ ချေ ။ တံ မျဉ်း ချည် ရာ ကို လွှတ် ၍လည်း မ ဖောက်ထွင်း သင့် သကဲ့သို့ ဘုရားရှင်၏ သုတ္တ များလည်း ထို ့အတူ ပင် ဖြစ်သည် ။ စရိုက် အားလုံး နှင့် ခြုံငုံ မိ ရုံ သဘော အ ချုပ် မျှသာ ရှိ ပေ ၏ ။ မှားသော အ ရာ လည်း မရှိ စ ကောင်း ။ “ ကျမ်း ဂန် နှင့် အလုံးစုံ မ ညီညွတ် လျှင် ဈာန် အဘိ ညာဉ် မဂ်ဖိုလ် နိဗ္ဗာန်မရနိုင် ပြီ ဟု မ ယူ သာ ချေ ။ ဘုရားဟော ဒေသနာ သည် ကား စင်စစ် အား ဖြင့် ဖြ ည့် စွက် ပယ် နုတ် ရန် မ လို ၊ အလုံးစုံ ပြည့် စုံ ၏ ။ မိမိ ကိုယ်တွေ့ ကို စာ နှင့် ညှိ နိုင် သည့် အသိဉာဏ် သာ လို ပေ ၏ ” ဟု ကင်း တော ရ ဆရာတော် က ရှင်းလင်း မိန့် ကြားသည် ။ မှန် ပါ ပေ ၏ ။ မြတ်စွာဘုရားသည် သံယုတ် ပါဠိတော် “ သင်္ကာ သ န သုတ် နှင့် မဟာ သီဟ နာ ဒ သုတ် ” တို့၌ သစ္စာလေးပါး အကြောင်းကို ဟောပြောရန် အလွန် ကျယ် ဝန်း လှ ၍ အက္ခရာ စာ ပင် မ လောက် နိုင် ဟု ဟော တော် မူ ခဲ့ ၏ ။ ဟော ထား သမျှ သည် လို ရင်း အနှစ်သာရ အကျဉ်း ချုပ် မျှသာ ရှိ ပေ သေးသည် ဟု ဆိုလို ပေသည် ။ ထို အကျဉ်း ချုပ် ပင် သင်္ဂါ ယ နာ တင် ပေ ထက် တင် သောအခါ သာ၍ ပင် ကျဉ်း ကျုံ့ သွား ပေ လိမ့် မည် ။ မ ဟော တစ်ချိန်က သော တရား မြတ်စွာဘုရားသည် က များပြား ၍ ဟော ယင်း သော တိုက် တရား တော က ၌ အနည်း သီတင်းသုံး အကျဉ်း တော် မျှသာ မူ စဉ် ရှိကြောင်း သိ လျက် ယင်း ထို အချက်များသည် တိုက် ရွက် များကို ကင်း လက် တော ပေါ် ရ တင်၍ ဆရာတော် ရဟန်းတို့ အ မိန် ့ အား ရှိချက်များ ထို ဥပမာ အတွက် ပေး ဟော ထောက် ခဲ့ ဖူး တည် ပေ ၏ ရာ ။ ဖြစ်ပေ ကင်း လိမ့် မည် တော ။ ရ ဆရာတော်သည် သီး လုံး သို့ ကြွ ( မဟာ တိုင်း ဝဂ္ဂ ကြွ သံယုတ် တိုင်း လက်တွေ့ ၊ သီ သ ပါ အလုပ် ဝ န သုတ် စခန်း ။ နှင့် ) နဝမ အကြိမ် ## PAGE 206 ၁၅ ဝ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် မ စပ် - စပ် အောင် အကြောင်း ရှာ ၍ ဆွဲဆောင် တော် မူ သော်လည်း သီး လုံး ဆရာတော် ကား လက်တွေ့ ထက် စာ တွေ့ ကို သာ ပမာဏ မူ ၍ စာ ကို သာ ဆုပ်ကိုင် ထား မြဲ ဖြစ်၏ ။ ကင်း တော ရ ဆရာတော် က မူ ပရိယာယ် မျိုးစုံ ဖြင့် သည်းခံ ၍ ဆွဲဆောင် တော်မူ၏ ။ နောက်ပိုင်း ကာလတွင် ကား စကား များများ မ ပြော ဟောတော့ ပေ ။ လက်တွေ့ သို့ ရောက်အောင် သာ တိုက်တွန်း တော်မူ၏ ။ နောက်ဆုံး သြ ဝါဒ နောက်ဆုံး ကြွရောက် သော အခေါက် တွင် ကား ကင်း တော ရ ဆရာတော်သည် အပ္ပမာဒ သတိ ဖြင့် သာ သီတင်းသုံး ကာ ဟောပြော ဆွေးနွေးခြင်း နည်း သွား လေသည် ။ “ ကဲ ...... ကို ခါတိုင်း သီး လုံး ပို့ ၊ နေ ပြန်ဖို့ ကျ တော သင့် စပ် ပြီ ” အထိ ဟု လိုက်ပို့ မိန့် ကာ ၏ ။ နေရာမှ တော စပ် ထ ရောက်လျှင် တော်မူ၏ ရပ်တ ။ သီး န့်၍ လုံး သီး ဆရာတော် လုံး ဆရာတော် လည်း ဘက် လှ “ " အင်း ည့် လျက် .... - ကို သီး လုံး ၊ မြတ်စွာဘုရား၏ ပါဠိတော် ဒေသနာ တွေကတော့ စစ်မှန် ရုံ မျှသာ မ က ပူပူနွေးနွေး မျှသာ ရှိ ပေ သေး ၏ ။ သဒ္ဓါ ၊ ဝီရိယ သာ လို ပေသည် ။ ကို သီး လုံး လဲ သာသနာတော် နှင့် ကြုံ ကြိုက် တဲ့အခါ ၊ သဒ္ဓါ ပညာ ညှိ ၍ မြဲ မြံ သော သတိ ကို ဝီရိယ ကြီးကြီး နှင့် ထူထောင် ရစ် ပေတော့ ” ဟု မိန့် တော် မူ ၍ ပြောပြောဆိုဆို သင်္ကန်း တော်ကို ခါ တွက် သီး လျက် လုံး ထို ဆရာတော် နေရာမှ ပင် လည်း ကောင်းကင် အလွန်အမင်း သို့ တက်ကြွ အံ့အား သင့် တော် ကာ မူ လက်အုပ်ချီ လေ၏ ။ ၍ မတ် တတ် ရပ် လျက် ငေးမော ကျန်ရစ် တော့သည် ။ အချိန် မည်မျှ ကြာ သွားသည် ကို ပင် သတိမမူ မိ ။ ထက် သာသနာတော်အတွက် ကြပ် မ ကွာ လိုက်ပါ ဝမ်းသာ လိုသော ၍လည်း ဆန္ဒ နှင့် မ သဒ္ဓါ ဆုံး နိုင် ၊ ဝီရိယ တော့ တို့ ပေ သာ ။ မိမိထံ တဖွားဖွား ညနေ ချမ်း ဖြစ်ပေါ် တိုင်း နေ၏ လို လို ။ မင်းကွန်း မှ ကြွ လာနိုင် ပုံ ကို ယခု မှ ပင် သတိပြု မိ တော့သည် ။ ဟောကြား ဆွေးနွေး သော တရား များကိုလည်း ယခု မှ ပင် “ ဒါ့ ကြောင့် ကိုး ” ဟု သဘောပေါက် လေ တော့သည် ။ ဝန်ချ တောင်းပန် ကျမ်း ဂန် ပါဠိ လိုသော များကို ဆန္ဒ ရွတ် ဖြင့် ၍ ချက်ချင်း ရွတ် ၍ စောဒက တွေ့ လိုသော ဝင် မိ သည် စိတ်များ ကို ပင် က ပြင်း ရှက် ပြ စနိုး လျက် မိ လေ၏ ရှိ ပေ ။ တော့ ၏ နောက်တစ်နေ့ ည ချမ်း သီး လုံး ဆရာတော် ရောက် ချိန် မ ရောက်လာ သ ဖြင့် သာ မ ဏေ ကို ရင် ကိုင်း သည် ကျောင်းမှ တော စပ် အထိ လိုက်၍ လာ ၏ ။ ဆရာတော် မှာ အ ငေး သား ရပ် နေသည်ကို ထူးထူးခြားခြား တွေ့ရသည် ။ သူ လိုက် လာသည် ကို ပင် သတိ မပြု ။ “ ဆရာတော်ဘုရား ” ဟု ကို ရင် ကိုင်း က လျှောက်ထား မှ သာ သတိရ လာ ဟန် ဖြင့် - နဝမ အကြိမ် ## PAGE 207 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၁၅၁ ဘာမှ “ အသုံး အင်း .... မကျသေး ကို ခေ မာ ပါ တို့ က များ လား သာသနာ ” ဟု နှင့် ရေ ရွတ် ကြုံရ လိုက် ကျိုး ၏ နပ် ။ ပါ ကို ရင် ပေ့ ။ ကိုင်း သီး လုံး ကား သီး ဘာမျှ လုံး နဲ့ နားမလည် ရှာ ပေ ။ " “ ဆရာတော်ဘုရား ဘာ ကြောင့် ပါ လဲ ” ဟု သိ လို ဇော ဖြင့် လျှောက် ရာ - “ သယ် ... န င့် အ ရာ လား ” ဟု မာန် မဲ တော် မူ ၍ ကျောင်းသို့ . ပြန် ခဲ့ လေသည် ။ ကို ရင် ကိုင်း ခမျာ ရှေ့သို့ တိုး မ လျှောက် ဝံ ့ တော့ဘဲ နောက်မှ ယို ့ ယို့ ကလေး လိုက်ပါ ခဲ့ ရ၏ ။ သီး လုံး ဆရာတော် လည်း နောက်တစ်ရက် ည ချမ်း ချိန် ရောက်ရန် သာ စိတ် စော နေတော့ ၏ ။ သို့သော် နောက်တစ်နေ့ ည ချမ်း ကား သူ မျှော် မှန်း သလို အားပါးတရ ဆွေးနွေး လျှောက်ထား ခြင်း ၊ တောင်းပန်ခြင်း ၊ က တိ ပေးခြင်း စ သော ကြိုတင် စဉ်း စား ထား သမျှ အ စီ အ ကြေ စဉ် များအားလုံး ကွဲ ဖွယ် နှင့် ရင်ဆိုင်ရ ဖျက်သိမ်းလိုက် တော့ ၏ ရ၏ ။ ယနေ့ ။ အလွန် အရုဏ်တက် ဝမ်းသာ ရမည်ဟု ချိန် က ပင် အား ကင်း ခဲ ထား တော သမျှ ရ ဆရာတော် ဝမ်းနည်း ပျံလွန်တော်မူ ကြောင်း မင်းကွန်း မှ သတင်း ရောက်လာ ၏ ။ အားကိုးရာ မှန်းမသိ နောင်တ ကြီး စွာ သံဝေဂ သည်း စွာ ဖြစ် တော် မူ ရ၏ ။ သီး လုံး ဆရာတော် ကိုယ်တိုင် ပင် မင်းကွန်း သို့ ကြွ ရောက်၍ ခုနစ်ရက် အတွင်း ဈာပန ပွဲ ပြီးအောင် ဦး စီး ဆောင်ရွက် တော်မူ၏ ။ ထိုအချိန်မှစ၍ သီး လုံး ဆရာတော် လည်း ကပ္ပိယ နှင့် သာ တော ရ ဝင် တော် မူ ၍ အပြင်းအထန် ကြိုးစား တော် မူ လေသည် ။ မကြာမီ ပင် သီး လုံး ဆရာတော် လည်း ရည်ရွယ် မှန်း ထား သလောက် ခရီး ပေါက် ရောက်တော် မူ လေ၏ ။ “ ယခုအခါ ဈာန် အဘိ ညာဉ် ရ မှ ရ နိုင်သေး ရဲ့ လား ” ဟူသော မိမိကိုယ်ကို လျှော့ တွက် - တွက် ၍ တစ်ဖက်သတ် စာ သန် ကာ စိတ်ဓာတ် ပျော့ ညံ့ မိ မှား သည် ကို ပင် ကိုယ်တွေ့ ရှက် စနိုး တော် မူ လေ၏ ။ ( မင်းကွန်း ဇေ တ ဝန် ဆရာတော် ထေရုပ္ပတ္တိ မှ အကြောင်းအရာ ယူ ပါသည် ။ ) အဘိ ညာဉ် နှင့် ကောင်းကင် ခရီး သီး လုံး ဆရာတော် နှင့် စပ် ၍ ကြည်ညို အံ့ မော ဖွယ် ဖြစ်ရပ်တစ်ခု မှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည် ။ ဆရာတော်သည် ကပ္ပိယ တစ်ယောက် နှင့် အတူ တော ရ ကျောင်း၌ နေ တော် မူ စဉ် တစ်ခုသော နွေ ဦး ကာလ ည အခါတွင် လူ သူ တော် ကပ္ပိယ ကြီးသည် ကျောင်း နှင့် ဝေးကွာ သော သာ နေသည် ရေကန် ။ ကပ္ပိယ သို့ ရေချိုး ကြီးသည် ရန် ဆရာတော်အား ရေကန် ၌ လူတစ်ယောက် လျှောက် ရေချိုး ၍ သွား နေသည်ကို ၏ ။ လ , ခပ်ဝေးဝေးက ကလေး ကလည်း ပင် မြင်နေ ရ၏ အကြောင်းမှာ ။ ထိုသူ အနီးသို့ ရေချိုး ရောက်သွား နှင့် နေ သူ သည် သောအခါ ဆရာတော်ကြီး ကပ္ပိယ ကြီး အလွန် ဖြစ်နေသော အံ့ သြ သွား ကြောင့် လေသည် တည်း ။ ။ အိုမင်း မ စွမ်း ရှိ တော် မူ သော ဆရာတော်ကြီး သည် ညအခါ ဤမျှ ဝေးကွာ သော အရပ် သို့ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 208 ၁၅၂ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် မည် ရောက်လျှင် သည့် ခရီး ပင် ဖြင့် ဆရာတော်ကြီး ဤမျှ လျင်မြန်စွာ မှာ ရေချိုး ကြွ ၍ လာ ပြီး တော် လေပြီ မူ သနည်း ။ ပြီးလျှင် ဟု ကပ္ပိယ လဲ စဉ်း စား လူ သူ နေ မိ တော် ၏ ။ အား သူ - နှုတ်ပိတ် “ သူ တော် တော် မူ လျက် ဤ အကြောင်းကို ကောင်းကင် မှ ငါ ပင် အသက် ကျောင်းသို့ ထင်ရှား ပြန် ရှိ စဉ် ကြွ မည်သူ့ကိုမျှ တော် မူ သည် ။ မ ကပ္ပိယ ပြော ရ ” လည်း ဟု ဤ အကြောင်းကို ထို အကြောင်း . ဆရာတော် နှင့် စပ် ၍ မရှိသော “ ရွှေ ကျင် အခါ နိကာယ ကျမှ ဖွ သာသနာ င့် ဟ ထုတ်ဖော် ဝင် စာအုပ် ခဲ့ ၏ ။ ' ( နှာ -၉၇ ) ၌ အောက်ပါအတိုင်း သီး လုံး ဆရာတော်ဘုရားကြီး မှတ်ချက်ပြု ထားသည် သည် ။ လောကီ အဘိ ညာဉ် မျှ မဟုတ် မူ ၍ အာ သ ဝက္ခ ယ အဘိ လက္ခဏာ ညာဉ် မှာ နှင့် အလွန် တကွ လျှို့ဝှက် ဆ ဠ ဘိ ည ပုဂ္ဂိုလ် စောင့် စည်း မဖြစ်ဘူး သော အ ဟူ၍ ခြင်း မ အ ဆို ရာ ဝံ့ ချေ ရှိ ။ သူတော်ကောင်းတို့၏ တော် မူ တတ် ကြသည် ။ ရဟန်း စိတ္တ ကြီး တစ်ပါး လ တောင် သည် ၌ သီတင်းသုံး တစ်နေ့သ၌ ဆွမ်းခံ တော် မူ ရန် သော မထေရ် ရဟန္တာ မြတ် မထေရ် ၏ သပိတ် မြတ် ၏ ကို အလုပ် ယူ၍ နောက်မှ အ ကျွေး လိုက် ဟု မေး လာခဲ့ လျှောက် ရင်း “ ၏ အရှင်ဘုရား ။ မထေရ် ၊ မြတ် အရိယာ က “ ဆိုတာ ငါ့ ရှင် ဘယ်လို ၊ အချို့ ပုဂ္ဂိုလ် ပုဂ္ဂိုလ် ပါ ဟာ လဲ ၊ အရိယာ ဘယ်လို ၏ နေပါသလဲ နောက် က ” သပိတ် မသိဘူး သင်္ကန်း ၊ အရိယာ ကို ယူဆောင် ကို အဲသလို ၍ အတူတကွ အသိ ခက်တယ် သွား နေသော်လည်း ငါ့ ရှင် ” ဟု ဤ မိန့် ပုဂ္ဂိုလ်သည် ဆို၏ ။ ရဟန်း အရိယာ ကြီးသည် ပဲ ဟု သူ ့ ဆရာ တစ်ဖန် ကို အရိယာ သထုံ ဇေ ဟု မ တ ရိပ် ဝန် မိ ဆရာတော်ဘုရားကြီး ချေ ။ ] က စစ်ကိုင်း အာ လ ကပ္ပ ဘုန်းကြီး အား အ မိန့် ရှိ “ ဖူး သီး သည်မှာ လုံး ဆရာတော်ကြီး – က အနာ ဂါမ် ကြီး ကွ ယ့် ၊ သီး လုံး ရွာ က နေ မင်းဘူး ရွှေ အင်မတန် စက် တော်ကို သတိ ကြွ ရာ ကောင်းတာက ခြေလှမ်း ပေါင်း လား ဘယ်လောက် ။ တ မင် က လာ ရှိတယ်ဆိုတာကို ဂရုစိုက် မှတ်သား သိတယ် နေရတာ ။ အနာ မဟုတ်ဘူး ဂါမ် ဆိုတာ ” ဟု အ မိန့် မကွေးမြို့ ရှိကြောင်း အရှေ့ တစ်ဆင့် သ ပြေ စမ်း မှတ်သား တော ရ ရ ဖူးပါသည် ဂူ ကျောင်း၌ ။ သီတင်းသုံး တော် မူ သော သက်တော် ၈၂ သာသနာ နှစ်ရှိ ဂူ လင်္ကာ ကျောင်း ရ ပိဋက ဆရာတော်ဘုရားကြီး ပုံနှိပ် တိုက် ၌ ရိုက် နှိပ် ရေး သော ၍ ၁၉၁၆ ‘ ဘာဝနာ ခုနှစ် န ယ ရန်ကုန်မြို့ ဒီပနီကျမ်း ” စ တွင်လည်း ဉ့် အိုး တန်း “ သီး လုံး ပွား ဆရာတော်ဘုရားကြီး များခြင်း များသော သည် ကြောင့် ဒွတ္တိ ကျောင်းသို့ ံ သာ ကာ ရ ပူဇော် ( ၃၂- ကန်တော့ ကောဋ္ဌာ လာ သ ) ကြသော ကမ္မဋ္ဌာန်း ဒကာ ကို လေ့လာ ဒကာမ တစ် ဖျာ များကို ရာ နှစ် ဖျာ ကြည့် ရာ အရပ်၌ တော် မူ ရာ ကျွဲ နွား ယောက်ျား အ သေ တို့ကို မိန်းမ တုံး ဟူသော တစ် ခုတ် စဉ်း သတ္တဝါ ထား သကဲ့သို့ သဏ္ဌာန် အ မမြင်ရ သား အရိုး ဘဲ အကြော အသွေး တို့ကို သာလျှင် တစ်ခု စီ တစ်ပုံ စီ မြင်နေ တော့ ၏ ” ဟု ဆိုသည် ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 209 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၁၅၃ သီး လုံး ဆရာတော် နှင့် သင်္ဂ ဇာ ဆရာတော် အလွန် သီး ကြည်ညို လုံး ဆရာတော် နေ၏ ။ ပရိယတ် ဟူ၍ , ကျော်ကြား ပဋိ ပတ် ဂုဏ် ခါ များကို စ မင်းတုန်းမင်း ပို၍ အတိအကျ ကြီးသည် သိရှိ သတင်းစကား ကြည်ညို လို လှ သ အ ဖြင့် ရ စာ စုံစမ်း တတ် ထောက်လှမ်း , စကား တတ် ပေးပါရန် သင်္ဂ ဇာ ဆရာတော်များအား ဆရာတော်အား ရွေးချယ် လျှောက်ထား စေလွှတ် ကြသည် ရာ ဆရာတော်များ ။ က ခက် သင် ထို ရွာ စဉ် တော က ဆရာတော်သည် ရ ကျောင်း၌ သီတင်းသုံး ကျောက် သည် မြောင်း ။ ရွာ မြို့ နှင့် မြောက်ဘက် ကျောင်း ကြားတွင် ဧရာဝတီ ရေ ခြား မြစ်ကမ်း လျက် ရှိ၏ အနီး ၊ သင်္ဂ ဇာ ဆရာတော် လည်း ခက် သင် ရွာမှ တော ကျောင်းသို့ လှေစီး၍ ကြွ ရသည် ။ တစ်ခုသော နံနက်ခင်း နေသည်ကို တွင် ဖူး ဆရာတော် တွေ့ ရ၏ ။ သင်္ဂ ထံ ဇာ ရောက်သွား ဆရာတော် ရာ ဆရာတော် ကြိုတင် စဉ်း မှာ စား အေးအေးဆေးဆေး ထားသော . ပရိယတ် ဒန် - ပဋိ ပူ သတ် ပတ် မူ ဆိုင်ရာ လိုက်သည် ခဲ ရာ ၊ ခဲ ဆစ် အ မေး ပုစ္ဆာ များကို လွယ်လွယ်ကူကူ ဒန် ပူ သတ် ရင်း ပင် ဖြေ ဆို တော် အခါ - သင်္ဂ ဇာ ဆရာတော်သည် စုံစမ်း မေးမြန်း ပြီးနောက် ပြန်ရန် ဝတ် ဖြ ည့် ( ဦး ချ ) သော ပြန် လေ “ ” ကို ဟု သင်္ဂ မိန့် ဇာ တို့ တော်မူ၏ များကို ။ ဆက်၍ ခက် သင် - က ဆွမ်း စား ပ င့် ထားတယ် ။ ဆွမ်း စား လိုက်ပြီး မှ “ , ကို သင်္ဂ ဇာ ၊ အ လာ က ဘာ နဲ ့ ကူး လာခဲ့ သ တုံး ” 66 “ လှေနဲ့ ပါ အရှင်ဘုရား ” သင်္ဂ “ အိမ်း ဇာ - ဒါ ဆရာတော် ဖြင့် လဲ လှေနဲ့ လည်း ပဲ မည်သို့မျှ ကြွ နှင့် လေ ” စဉ်း စား လျှောက်ထား ရန် သတိမရ တော့ဘဲ ဦး ချ ပြီးနောက် အ လာ က လှေ နှင့် ပင် ခက် သင် ရွာသို့ ကူး လာခဲ့ တော့ ၏ ။ လှေ ဆိပ် သို့ ရောက်လျှင် ကမ်း ဆရာတော်ကြီး ထိပ် ၌ သင်္ကန်း ဖြစ်နေတော့ ရုံ နေသော သည် ဘုန်းတော်ကြီး ။ တစ်ပါး ကို အမှတ်တမဲ့ ကြည့် လိုက် ရာ သီး လုံး သင်္ဂ ဇာ ဆရာတော်သည် စိတ်ထဲတွင် သာ ရှိ၍ မ မေး လျှောက် ဖြစ် ခဲ့သော မေးခွန်း တစ်ခု၏ အ ဖြေ ကို ရရှိသွား သ ဖြင့် အား ရ ကျေနပ် ကာ နေပြည်တော်သို့ ပြန်လာခဲ့ တော့ ၏ ။ ကိုယ်တွေ့ တရား ဟောကြား ခြင်း နိဒါန်း ကျေးဇူးရှင် တွင် အောက်ပါအတိုင်း မဟာစည် ရေးသား ဆရာတော်ဘုရားကြီး မိန် ့ ဆိုထားပါသည် ကလည်း ။ “ ဝိပဿနာ ရှု နည်း ကျမ်း ” ထင်ရှား [ သီး တော် လုံး မူ ခဲ့ ဆရာတော်ဘုရားကြီး လေပြီ ။ သည် အပ္ပမာဒ ပဋိ ပတ် အ ရာ၌ နေ , လ အ လား ကဲ့သို့ နှမ အကြိမ် ## PAGE 210 ၁၅၄ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် စ သော တစ်ဆင့် ဌာန များမှ ကြားရသည် ရာဇ ဂုရု တံဆိပ် မှာ ရှိမ်း ရ ဆရာတော်ကြီး မ ကား ရွာ ၌ သိမ် များစွာ သ မုတ် တို့ စုဝေး ကိစ္စအတွက် မိ ကြ ရာတွင် မန္တလေး လျှောက်ထား ၊ စစ်ကိုင်း တောင်းပန် သော ကြောင့် သီး လုံး ဆရာတော်ဘုရားကြီး က သံဃာ့ ပရိသတ်အား တရားဟော ပြ ဆုံး အတိုင်း မ တော် ဟော မူ သ ပါမည် တတ် ။ ” ဟော ဟု စကား သောအခါ ပလ္လင် မှာလည်း ခံ ပြီးလျှင် “ မိမိ အနာ သဘောကျ ဂါမိ မဂ်ဖိုလ် နှလုံးသွင်း တိုင်အောင် အားထုတ် ဝိပဿနာ သည့် ရှု ပုံ , ဝိပဿနာ ဉာဏ် များ ဖြစ်ပုံ , မဂ်ဖိုလ် သို့ ရောက် ပုံ , ဖ လ သ မာ ပတ် ဝင်စား ပုံ တို့ကို ကျ န စွာ ဟော ဟော ပြ အပ်သော တော် မူ သ တရားတော် တတ် ။ သည် ကျမ်း ဂန် တတ် ဖြစ်သော ထို ဆရာတော်ကြီးများ ပင် အံ့ သြ လောက်အောင် နက် နဲ သိမ်မွေ့ သ တတ် ။ ထို့ကြောင့် သင်္ဂ ဇာ ဆရာတော် က - လိမ့် မည် “ ယခု ” ဟု လျှောက် အရှင်ဘုရား သ တတ် ဟော ။ ထိုအခါ၌ ပြ သည့် အတိုင်း ဆရာတော်ဘုရားကြီး ကျမ်းပြု စု တော် က မူ ပါ အ မိန့် က ရှိ အလွန် တော် မူ သည်မှာ ကောင်း ပါ - ကျမ်း “ ရေးသား ဦး အဂ္ဂ လျှင် ရေ ၊ ဟော တော့ သူတစ်ပါး မှု ကျင့် မှု ကတော့ ကျမ်း များ ကိုယ် နှင့် တူညီ သဘောကျ စေ ရသည် သည့် ၊ ငါတို့ အတိုင်း ရှိ ခိုက် ပြုလုပ်နိုင် မှာ နားလည် သည် ၊ အောင် ငြင်း ခုန် ဖြေ မှု ဖြစ်ပွားနေ နိုင်သော်လည်း ရစ် ငါတို့ ကြ မည် က ကို မကြာမီ စိုးရိမ်ရ သေ သည် သွားကြ ” ဟု မည် မိန် ့ ။ ထိုအခါ တော် မူ သ မှာ တတ် ထူး ။ သော ရှေးဟောင်း အချက် ၌ အတ္ထုပ္ပတ္တိများ ကို မြဲ မြံ စွာ မှတ်သား လေ့ ရှိသော ဆိပ် ခွန် ရွာ အင်ကြင်း တော . တိုက် သစ် ဆရာတော် အထက်ပါ ထံမှ မှတ်သား တစ်ဆင့် ရ ဖူး ကြား သော စကားကို တစ်ဆင့် ထောက်ထား ကြား စကား ပင် သော တည်း အား ။ ဖြင့် “ သီး လုံး ဆရာတော် ဘုရား မ ရေးသားခြင်း ကြီးသည် မှာလည်း မိမိ အားထုတ် ထို ခေတ်ကာလ ပုံအတိုင်း ကျမ်း က လိုက်နာ ဂန် မ ရေးသား မည့် ပုဂ္ဂိုလ် ခဲ့ ” ဟု နည်းပါး ထင်ရှား သိ သော ရ၏ ။ ကြောင့် ထိုသို့ ဟု ယူဆ မျှ ကို ဖွယ်ရှိ သာ စွဲ ပေ ၍ ၏ ဆိုသည် ။ “ အားထုတ် ဖြစ်ရာ ပုံ နှင့် ၏ ။ သဘော ကျမ်း ဂန် အနက် မတူ ” အား ဟူ ရာ ဖြင့် ၌လည်း ကား တူညီ အမည် သည် ဝေါဟာရ ဟူ၍သာ ယူ သင့် ဤ ပေသည် သီး လုံး ။ ] ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ တ ပ ည့် များစွာ တို့တွင် တစ်ပါး အပါအဝင် ဖြစ်သော စစ်ကိုင်း မင်းကွန်း တောင်ရိုး အ လယ်တော ရ ဆရာတော်ကြီး ဦး မဉ္ဇူ သာ သည် တစ်ပါးသော ကိစ္စ ကြီး ၌ ထံမှ ကြောင့် နည်း နိဿယ ကြ မစိုက် မူ ကို ၍ မှတ်သား အပ္ပမာဒ ခံယူ ပဋိ ပတ် ဖူး ၌ သော သာ မင်းကွန်း မွေ့ လျော် ဇေ တော် တ ဝန် မူ သ ဆရာတော်ကြီး တတ် ။ ထို ဆရာတော် သည် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ခြောက် ဆယ်ကျော် မှ စ၍ အပ္ပမာဒ သတိပဋ္ဌာန် လုပ်ငန်း တရား ကို ပေါ်လွင် ယခုအခါ ထင်ရှားစွာ ယင်း ဟောကြား အပ္ပမာဒ ပဋိ ညွှန် ပတ် ပြ အ တော် မွေ မူ ကို ခဲ့ ကျေးဇူးရှင် ၏ ။ မဟာစည်ဆရာတော်ဘုရားကြီး က ဆက်လက် သီး လုံး ဆရာတော်ကြီး အ မွေ ရ ကာ အကျယ် မကြာခဏ ပြ န့် ဆုံး ဆုံး မ ဖြန် ့ တော် ချိ မူ တော် မူ လေ့ ရှိသော လျက် ရှိနေ သြ ဝါဒ လေပြီ မှာ ။ - နု မ အကြိမ် ## PAGE 211 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၁၅၅ “ ဓ လေ န ဘဝတိ ပင်္က ၊ ဇ လေ နေဝ ဝိ သု တိ ။ ရွှံ့ ညွန် သည် စိတ္တေန ရေ ဘဝတိ ကြောင့် ဖြစ် ပါ ပံ ရ၏ ၊ စိတ္တေနေဝ ။ ရေ ဖြင့် ဝိ သာလျှင် သုဒ္ဓ တိ စင် ။ ကြယ် ၏ ။ မကောင်းမှု သည် စိတ် မကောင်းမှု ကြောင့် အညစ်အကြေး ဖြစ် ရ၏ ။ စိတ် ကို ဖြင့် စိတ် သာလျှင် ဖြင့် ဆေး စင် ကြော ကြယ် မှ ၏ သာလျှင် ။ ( စိတ် ဖြူစင် ကြောင့် နိုင် ပေသည် ဖြစ်လာ ။ ရသော ) ” ## PAGE 212 ထွဋ် ခေါင် ဆရာတော် ( ၁၁၆၀ - ၁၂၄၂ ) မင်းတုန်းမင်း လက်ထက်တွင် ယောဂီ အများအပြား မှီခို ရ လောက်အောင် ပဋိ ပတ် သာသနာ ပြုနိုင် သူမှာ ထွဋ် ခေါင် ဆရာတော် ပင် ဖြစ်သည် ။ ထွဋ် ခေါင် ဆရာတော်၏ အကြောင်း အတ္ထုပ္ပတ် ဆရာတော်၏ ကို ယခုအခါ အဆုံးအမများ သိ သူ ရှား ကား သော်လည်း ယနေ့တိုင် ထို အမည်ကို အသံ မ ကား တိတ် သိ နေ သေး ကြ၏ ။ ။ ဥပုသ် ဇရပ် များတွင် ၁။` သဗ္ဗေ သတ္တာ ၊ ဝေနေယျာ ၊ သံ သာ ရှည် လှ ပြီ ။ ၂။ အတည် ကျကျ ၊ ဘယ်ဘဝ ၊ ရ ကြ မ ရှိပြီ ။ ၃။ ၄။ န ရ င့် အံ့ ကိုယ် နိုးနိုး နှင့် ၊ လောဘ အား ၊ နင် မျိုး မ ၊ အကျိုး သနား ၊ ယုတ် နင် မှား လှ ရှာ ပြီ ။ တော့သည် ။ ၆။ လူ ဖြစ် ကျိုး မှ ၊ မ ခံရ ၊ ရှုံး လှ ချေ ၏ မင်း ။ ၇။ ယခု ဘဝ ၊ မသိ ကြ မှု ၊ အ မ တ မည် ခေါ် ၊ ရွှေ ပြည်တော် ၊ အ စော် မ နံ လျှင်း ၊ ပုဒ် ရေ ၁၀၁- ပုဒ် ရှိ ကမ္မဋ္ဌာန်း သံပေါက် များသည် စာ မ တတ်သော အဘွားအို များ နှုတ် သို့ ပင် ရောက်ခဲ့ ကြ၏ ။ ဆရာတော် ရေးသား ပြုစု ခဲ့သော ( ရာဇ ပါ မောဇ္ဇ ကျမ်း ၊ ဓမ္မ ၊ ပီတိ ၊ ပ ကိဏ္ဏ က ၊ သံဝေဂ ၊ အဇ္ဈာ သ ယ ၊ သ မန္တ ၊ သာဓု ဇန ပါ မောဇ္ဇ စ သော ) ပါ မောဇ္ဇ အမည်ရှိ ကျမ်း ၁၃- ကျမ်း ထက်ပင် သာသနာပြု ခရီး တွင် ခဲ့ကြသည် ။ ( ရာဇ ပါ မောဇ္ဇ ကျမ်း ဟံသာဝတီ တိုက် မှ ရိုက် နှိပ်ပြီး ရှိပြီး ) ရေပွက်ပမာ တစ်သက်တာ မျှ သော ဘဝကို သာသနာတော် နှင့် ကြုံ ကြိုက်လို့ မှ အ လျော် အစား မလုပ် ရဲ ၊ ဟို နည်းနည်း ၊ သည် နည်းနည်း ၊ ဟို နိုးနိုး ၊ သည် နိုးနိုး ဖြင့် မရှုမလှ ကိုယ်ကျိုး နည်း ရသော ပု ထု ဇဉ် တို့၏ ယောင် ချာချာ ဘဝ သရုပ် ကား ပေါ်လွင် လှ ပေ ၏ ၊ ယခုလို ဘဝ မျိုး ရ လို့ မှ အသိတရား မ ရှိကြ လျှင် နိဗ္ဗာန်ကို အ စော် မျှ မ နံ ရ ။ “ ဘဝ တိုင်း ရှုံး ၊ လူ့ ကျောက်တုံး ၊ စုန်း စုန်း မြုပ် ရန် သာ ရှိ တော့ကြောင်း ” စ သည် ဖြင့် ဆရာတော်၏ သံပေါက် လင်္ကာ များမှာ မေ့ လျော့ ပျော် မြူး နေသူများအား ကြီးစွာသော တုန်လှုပ် ချောက် ချား ခြင်း ပြင်း ပြသော တရား သံ ဝေ ကို ဖြစ်ပေါ် စေနိုင် ၏ ။ အိပ်ပျော် နေသူများအား ဒိုးဒိုး ဒေါက်ဒေါက် ရိုက် ၍ နှိုး လိုက် သကဲ့သို့ လည်း ရှိပေသည် ။ ခိုင်မြဲသော မြတ်စွာဘုရားရှင် ဘဝ ဟု ထင် ရ ပွ င့် လောက်အောင် ပေါ် ၍ အနတ္တ အသက်ရှည် ဒေသနာတော် သော ကြီး ဗြဟ္မာ ကြွေးကြော် ကြီးများ လိုက်သော ပင် တုန်လှုပ် အခါ ကြောက် လ န့် သွား သကဲ့သို့ ပြောင်မြောက် လှ ပေ ၏ ။ ထိ မိ လှ ပေ ၏ ။ တစ်နေ့ တစ်ခေါက် မှန်မှန် ဖတ် သွား လျှင် မုချ ပြောင်းလဲ တိုးတက် စေ ရမည်ဟု ပင် ဆို သင့် စွာ ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 213 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၁၅၇ ထွဋ် ခေါင် ဆရာတော်၏ ဘဝ ဖြစ်စဉ် ထူးခြား ထွဋ် လှသည် ခေါင် ။ ရှင် ဆရာတော်သည် သာ မ ဏေ ဘဝ ပဋိ က ပတ္တိ ပင် ပထမ အ ရာတွင် ကျော်အောင် ကျော်ကြား ၍ ပရိယတ္တိ သကဲ့သို့ စွမ်းရည် ပရိယတ္တိ ဖြင့် မှာလည်း လည်း ဆွေမျိုး ဆရာတော်၏ များ၏ အား ဇာတိ ကို ရာ ဖြစ်ခဲ့သည် ကား ဟင်္သာ ။ တ မြို့နယ် လေး မျက်နှာ မြို့ အနီး မြင်း က ကုန်း ရွာ ဖြစ်၏ ။ မိဘ ဦး လူကြီး - ဒေါ် မေ ။ ၁၁၆၀- ပြည့်နှစ် တပေါင်းလ ပြည့် အင်္ဂါ နေ့ နေ တက် ချိန် ၌ ဖွား သည် အရွယ် ။ ငယ် ရောက်သောအခါ မည်မှာ မောင်စိုး အင်းဝ ၊ သား မြို့မှ ကျမ်း ချင်း မှာ တတ် အစ်မ အ ကျော် မ ငွေ မန် တစ် ကျည်း ဦး သာ ရှိ၏ တော ဆရာတော်ကြီး ။ မောင် စို ၁၃ သည် နှစ် အကြောင်း ကြုံ ကြိုက် ရသည် အားလျော်စွာ ။ မိဘများ လေး မျက်နှာ က သူ့ မြို့နယ် အား ထို င ဆရာတော် တရော် ကျွဲ ထံ ခေါင်း အပ်နှံ ကျောင်း၌ ၍ မကြာမီ သီတင်းသုံး ရှင် သာ ခိုက် မ နှင့် ဏေ ပြု ကွယ်လွန် ပေး ကြသည် လေပြီ ။ ။ ဘွဲ့ မှာ ရှင် ဉာဏ ဝန္တ ။ မောင် စို ရှင် သာ မ ဏေ ဖြစ် ချိန်တွင် ခမည်းတော် ကြီး မ ယ တော်ကြီး မန် ကျည်း အား ခွင့် တော ဆရာတော်ကြီး တောင်း ၍ ဆရာ နှင့် အင်းဝ အတူ အင်းဝ သို့ ပြန် သို့ ကြွ လိုက်ပါသွား သောအခါ ရှင် ခဲ့ ၏ ဉာဏ ။ ထိုအချိန် ဝန္တ လည်း ကား အမရပူရ နေပြည်တော်၌ ဘိုးတော် မင်းတရားကြီး ထီး နန်း စိုး စံ ခိုက် ဖြစ်သည် ။ အင်းဝ သို့ ရောက်လျှင် မ လိုက်အောင် စာပေ သင်ရိုး ပရိယတ္တိ တတ် ကို မြောက် ကြိုးစား သည် ။ သင်ယူ ရူပ ၏ ကာ ။ ဉာဏ် ယ သပ္ပာယ် ပညာ ထက်မြက် သလောက် ၍ ဣန္ဒြေ အသက် လည်း နှင့် ရ င့် ကျက် ၏ ။ “ ရတနာ ရှိရာ ရတနာ စု ” ဟူ သကဲ့သို့ တော် သူ များ၌ အားလုံး တော် တတ် သည့် အတိုင်း ဆရာသမား အ ကျင့် တို့၏ သီလ မြှောက် ဖြူစင် စား ၍ ကျင့် ခြင်း ဝတ် ခံရ သကဲ့သို့ စရဏ “ ဘက်တွင် သီရိ ပ ဝ ရ လည်း တိ လို လောက နေသည် မဟာ မရှိ ရာ ။ ဇိန္ဒာ ထို့ကြောင့် ရတနာ ဒေဝီ ” ဘွဲ့ ချီ သော မိဖုရား ခေါင် ကြီး၏ ပစ္စည်းလေးပါး အထောက်အပံ့ ကိုလည်း ခံယူ ရ၏ ။ ပုဗ္ဗေ စ , ကံ ၊ အရင်း ခံ ၊ ကြံတိုင်းအောင် စ မြဲ ပုဗ္ဗေ စ က တ ပုည တာ စက် ( ရှေး ကုသိုလ် က ) အား ကောင်းသော သူ သည် မည်မျှ နိ မ့် ကျသော ဇာတိ ဒေသ၌ ဖြစ် ရ စေ ကာ မူ ထို ကံ က ပင် ထိုသူ နှင့် ထိုက်တန်သော ( ပဋိ ရူပ ) အရပ် သို့ ပို့ဆောင် ပေး ရ၏ ။ အောင် ထိုသူ ထို ကံ မျိုး က နှင့် ပင် ထိုက်တန်သော စီမံ ၏ ။ သပ္ပု ရိ ဆရာသမား သူ ပ နိဿယ မိတ်ဆွေများ စက် ကို ဆက်၍ ရှိရာသို့ လည် မရောက် စေ ၏ ။ - ရောက် ဟန်ချက်ညီညီ ဤမျှ သာ ထိန်းချုပ် လား ၊ မဟုတ်သေး နိုင်စွမ်း ။ သော ဘဝ အတ္တ လမ်းကြောင်း သမ္မာ ပ ဏီ ဓိ တိမ်းစောင်း စက် ကိုလည်း မှ မရှိ ထို ၊ မိမိကိုယ်ကို ရှေး ကံ က ပင် - ကွပ် ကဲ ၏ ။ ( ဤကား အင်္ဂုတ္တရ စ တုက္က ၊ စက္က သုတ် အဋ္ဌကထာ စကား တည်း ။ ) နဝမ အကြိမ် ## PAGE 214 ၁၅၈ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် “ ရှေး ကံ ကား တစ်ကျပ် သား တွင် တစ်မတ် သား ခန့် သာ ပါဝင်သည် ” ဟု ရုပ် ဝတ္ထု အ ရှင် စွဲ ဉာဏ သန် သူတို့၏ ဝန္တ ၏ ပုဗ္ဗေ ရေးသား စ က ပြောဆိုချက်ကို တ ပုည တာ စက် သတိ အား မူ ကြီးမား ကြရန် ဖြစ်သည် ပုံ ကို ဆက်၍ ။ ထွဋ် ခေါင် ကြည့် ဦး လောင်း စို့ ။ လျာ ရှင် ဉာဏ ဝန္တ သည် ရှင် သာ မ ဏေ ဘဝ ဖြင့် ပိဋက သင်ရိုး ပေါက် ကာ “ သုဓမ္မာ ပထမ ပြန် ပွဲကြီး ၌ ဝင်ရောက်၍ မှတ်ကျောက် တင် ရာ ပဲ ထ မ ကျော် ဘွဲ့ကို ဆွတ်ခူး နိုင်ခဲ့ ၏ ။ မိဖုရား ခေါင်ကြီး က “ မောင် ရ င့် မိဘ သား ချင်း များကို နေပြည်တော် ခေါ် ပါ ။ ချမ်းချမ်း သာ သာ ချီး မြှောက် ထောက်ပံ့ ထားပါ မည် ” ဟု လျှောက် ၍ အစ်မ ဒေါ် ငွေ ၊ ဦး စံ လုံး ( သား - မောင် သာ ရွဲ ၊ မောင် သာ ဖဲ ၊ သမီး - မ ဇံ သီး ၊ မ လွန်း မယ် ) တို့ကို စစ်ကိုင်း ပွဲ ဆိပ် ရပ် ၌ နေရာ ချထား ပေး၏ ။ ထိုအခါ မယ် တော်ကြီး လည်း ကွယ်လွန်ရှာပြီ ။ သက္ကရာဇ် ကား ၁၁၈ ဝ - ပြည့်နှစ် ပထမ တည်း ။ ကျော်အောင် ပြီး ၁၁၈၁- ခုနှစ်တွင် ထို ကျောင်း ၊ ထို ဆရာ ထို ဒကာ တို့၏ တရား ပစ္စည်း ချီး မြှောက် ခြင်းကို ခံ ယူ၍ ရှင် ဉာဏ ဝန္တ ရဟန်းအဖြစ် သို့ ရောက် ၏ ။ ရွှေ ကျောင်း စံ ဘဝမှ တော ရ ဝင် ရဟန်း ရှစ် ဝါ အထိ ပရိယတ် ဝန်ဆောင် ၍ ၁၁၈၈- ခုနှစ်တွင် ဂုဏ် ကျက်သရေ ကြီးမား လှသော မင်း မိဖုရား အ ကိုးကွယ် ခံ ၊ ရွှေ ကျောင်း စံ စာ ချ ဆရာတော် လေး အဖြစ်မှ သစ် တစ် ပင် ပထမဆုံး ရင်း ဝါး တစ် တော ပင် ရ အောက်သို့ ခို ဝင် သည့် နောက် နေရာ ပါ အဖော် ကား မင်း မ မှီး ဝံ တစ်ကိုယ်တည်း ခေါ် စစ်ကိုင်းတောင် တော အနောက်ဘက် ထွက် တော်မူ၏ ။ တောင်ခြေ ရတနာ ထွဋ် ရှိ ခေါင် စည်း စေ ခုံ တီ စေတီတော်ကြီး အနီးသို့ ရွှေ့ပြောင်း အနီး အ သည် ပါး ဖြစ်၏ ။ ရတနာ ။ နောက် ထွဋ် ခေါင် မကြာမီ စေ တီ ကား တောင်ပေါ် ယခုတိုင် ရှိ ရှိ၏ ။ သက္ကရာဇ် ၆၇၇- ခုနှစ် စစ်ကိုင်းမြို့ တည် အ သင်္ခ ယာ စော ယွန်း ၏ သမီးတော် စိုး မင်း ကိုယ် သီတင်းသုံး တော်ကြီး၏ သည် ။ ကောင်းမှု ထိုအခါ မှစ၍ တည်း “ ။ ရတနာ ထို စေ တီ ထွဋ် အနောက် ခေါင် ဘုန်းကြီး စောင်း လေး တန်း ' ဦး ဟု ၏ တောင်ဘက် ခေါ် တွင် စ ပြုကြ တွင် လေ၏ ။ ဆရာတော်သည် အခြေခံ ဖြစ်သော ရဟန်း သီလ ကို မြဲ မြံ လုံခြုံစွာ ဖြ ည့် ဆည်း ၍ ဓုတင် ၂၀- ၁၃- ကျော် ၃၀- ပါး ကိုလည်း နီးပါး နေရာ အ လျဉ်း အတည်တကျ သင့် သလို မ ဆောင် ထား ။ ရဟန်း တော်မူ၏ တရား ။ ရဟန်း နှင့် ရှစ် လျော် ဝါ ရာ မှ ဆိတ် စ၍ အ ငြိမ် နှစ် ရာ အရပ် တို့၌ သာ တစ် တော ထွက် ဝင် လှ ည့် လည် သီတင်းသုံး သည် ။ အ များအား ဖြင့် သည်လည်း မင်း ဝံ တောင်ကြီး ကို ဗဟိုပြု၍ သီတင်းသုံး တော် မူ ရာ ထို အချိန်၌ မင်း ဝံ တောင်ကြီး ဆင် ပြ ခဲ့သော နေ ကျား ဈာ န အောင်း လာ ဘီ ပု ပေါင်း အရှင် ထူထပ် မု နိန္ဒ ဃော သော သ တ ခေါ် က ယ့် ကမ္မဋ္ဌာန်း တော ကြီး နည်းပြ မြိုင် လယ် ဘုန်းတော်ကြီး ပင် ဖြစ်သည် ။ ရှေး လည်း ၌ ပ ဘာ ချောင် ၌ သီတင်းသုံး ခိုက် ရှိပေသည် ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 215 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၁၅၉ ထွဋ် ခေါင် ဆရာတော် ကား အ နှစ် –၂ ဝ ကျော် လုံးလုံး ဘဝဇာတ် မြှုပ် ၍ “ ဒီဘဝ နှင့် အလုပ် ” ဟု မည် မဆုတ် သည့် နစ် အကြောင်း သော လုံ့လ ကြောင့် ဖြင့် ဘဝကို မျှ နောက်ကြောင်း အ လျော် အစား မ ပြန် ပြု ရဲ ဘဲ သော တွေ့သမျှ အာဇာနည် ဆင်းရဲ ယောက်ျား ဒဏ်ကို ပေ ခန္တီ တည်း ဖြင့် ။ အနိုင်ယူ ၏ ။ အသိ က အရှုံးပေး ရှေ့သို့ မှ သာ အနိုင်ရ တွန်း ၊ လောကကို ပို့ လေတော့ မ ၏ ကြည့် ။ “ မှ ဗာ လောကကို လ ပဏ္ဍိတ မြင်ကြောင်း သုတ် ' ၌ နိုင် ကိုယ်တိုင် စ နိုင် ခြေ တွေ့ ရှိသော သော အလောင်းအစား သမား သည် တိုး ၍ တိုး ၍ သာ ရှိသမျှ ပုံ အော ပြီး လောင်း စား သည်ဟု ဟော တော် မူ သကဲ့သို့ တည်း ။ တွေ့သမျှ သစ်ပင် တို့သည် ဆရာတော်၏ ကျောင်းများ ဖြစ်ကြသည် ။ ည မှောင် စ ပြု လျှင် ဘုရား သည် ။ ဝတ် ကျေး တက် ငှက်များ ၊ မေတ္တာ အိပ် ပွား တန်း ၊ ဘုရားရှင်အား တက် သည် နှင့် အသက် ည ဉ့် ဦး နှင့် ယံ ကမ္မဋ္ဌာန်း ခန္ဓာကိုယ်ကို အလုပ်ကို အပြတ် စ လှူ လေတော့ ၍ အ မျှဝေ ၏ ။ မအိပ် မ နေ နေ့စဉ် ပွား များ ၍ သမာဓိ အား ကောင်း စ ပြု ချိန် ခေါင်းပါးသော အ စာ ရေ ပိန် စာ ချုံး နွမ်း ကြောင့် ရိ လေ နေ ခိုက် နာ ဆရာ ရောဂါကြီး မောင်ချမ်းသာ စွဲ ကပ် လေ နှင့် တော့သည် ဆွမ်းခံ ။ ရွာမှ ရောဂါကို ဒကာ မ များ ကျော်လွန် က မြင်း နိုင် သည့် မွေး အ တော ဆုံး ရ ကျောင်း အနောက်မြောက် ကလေး သို့ ဆေးကုသ လေး မိုင် ခန့် ခံ ရန် ဝေးကွာ ပ င့် ဆောင် သည် ကြ၏ ။ ရောဂါ ။ မြင်း သက်သာ မွေး တော စ ရ ပြု ကား လျှင် ထွဋ် ပင် ခေါင် ထို တော တော ရ ရ မှ မှ ဖဲ စေ ခွာ တီ ၍ လက် ကြီး၏ ပတ်ဝန်းကျင် လုပ် တော ရ ၊ ပေါက်တော တော ရ စခန်း ကန်တော တို့၌ လှ ရ ၊ ည့် ပဲ လည် က တိုး သီတင်းသုံး တော ရ စ သော တော်မူ၏ ကောင်းမှုတော် ။ တစ္ဆေ ၊ သ ရဲ ၊ သား ရဲ တိရစ္ဆာန် တို ့ နှင့် အကြိမ်ကြိမ် တွေ့ကြုံ ရသော်လည်း ဆရာတော်၏ မေတ္တာ သည် ရောက်လေရာ ၌ ဆွေမျိုး ပ မာ ကြင်နာ စေ ၏ ။ ဘေး ရန် ကို ကာကွယ် ပေးသည် ။ အန္တ ရာယ် များ နှင့် ရင်ဆိုင် ရဲ သော လက်နက် ထွဋ် ခေါင် ဆရာတော်သည် အ ရ ည ဝါ သီ အဖြစ် တစ် တော ထွက် ဝင် သီတင်းသုံး တော် မူ ရာတွင် တော ရ ပုဂ္ဂိုလ် တို့၏ ထုံးစံအတိုင်း အန္တ ရာယ် အမျိုးမျိုး နှင့် မကြာခဏ ရင်ဆိုင် တော် မူ ရ၏ ။ တစ်ရံ ရော ကာလ တော ကျောင်းမှ ဆွမ်းခံကြွ ရာ လမ်း ခု လတ် ၌ တော ဆင် အုပ်ကြီး နှင့် ခရီး ရင်ဆိုင် တိုး မိ သည် ။ ဆရာတော်သည် ခေတ္တ ရပ်တ န့်၍ လက်ဝါး ဖြင့် ကာ လျက် မေတ္တာ ဘာဝနာ ပွား ပို့ ၏ ။ ဆင် များမှာ ချက်ချင်းပင် က စ ဉ့် က လျား လမ်း ဖယ် သွား ကြသည် ။ အချို့ ဆင်များ ကား ဦး ညွတ် ၍ ပင် သွား ကြသော ဟူ၏ ။ မြတ်စွာဘုရားရှင် သည် သေ ရည် သောက် ကြူး မုန် ယစ် မူး သော နာ ဠာ ဂီရိ ဆင် နှင့် ရင်ဆိုင်ရ ရာ၌ စကြဝဠာ အနန္တ ရှိ သတ္တဝါ အနန္တ အပေါ် ဖြန် ့ လွှမ်း ထား နိုင်သော မေတ္တာ စိတ်ဓာတ်များ အားလုံးကို စု ပြုံ ကျုံး ဖိ ၍ ပွား ပို့ လျှင် ပင် ချက်ချင်း မုန် ယစ် ပြေ ၍ ဦး ညွတ် လာ သကဲ့သို့ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 216 ၁၆၀ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ဖြစ်လေသည် ။ မိမိ မေတ္တာ စိတ်ဓာတ် လွှတ် လို ရာ၌ စူး စူး စိုက် စိုက် ခိုက် ခိုက် ထိထိ ၊ မိမိ ရ ရ ပိုက် ကွန် ဖြင့် လွှမ်း အုပ် သကဲ့သို့ ပို့ လွှတ် နိုင် ပါ လျှင် ယုံကြည် ခက် သော သူတော်ကောင်းတို့၏ “ တန်ခိုး ” ဆို သည့် အရာကို ကောင်းစွာ သဘောပေါက် လာပါ လတ္တံ့ ။ ပေါက်တော ကန်တော ရ ၌ သီတင်းသုံး တော် မူ စဉ် ကလည်း သေ ဝ ပါး နီး အန္တ ရာယ် နှင့် ရင်ဆိုင် တော် မူ ခဲ့ ၏ ။ ဆရာတော်သည် တောကျောင်း ကလေး ၌ သာ နေ တော် မူ သည် မဟုတ် ။ သစ်ပင် ရင်း ၌ နေခြင်း ( ရုက္ခ မူ ဓုတင် ) ၊ လွင်တီးခေါင် ၌ နေခြင်း ( အမ္ဘော ကာ သိ က ဓုတင် ) စ သော ဓုတင် အ ကျင့် များကိုလည်း ကျင့် ကြံ သည် ။ တစ်နေ့သောအခါ တော ချုံ ထူထပ် သော အရပ်၌ နေ့ သန့် ရာ အဖြစ် သီတင်း သုံး၍ တရား ရှု မှတ် တော်မူ၏ ။ “ ဘိုး တက် ခါး ” အမည်ရှိ သား လိုက် မုဆိုး ကြီးသည် လည်း ထို တော ၌ ကျက် စား လျက်ရှိ ရာ ဆရာတော်အား သားကောင် မှတ် သည် ၍ ။ သေနတ် ဆရာတော် ဖြင့် ပစ် ကား ၏ မည်သို့မျှ ။ သေနတ် မသိ မှာ ၊ မီး မုဆိုး မ ကူး လည်း ဘဲ ဘိုး သတိရ တက် ခါး ၍ သာ ကြည့် မူး မိုက် လိုက် ၍ လဲ သောအခါ ကျသွား ဆရာတော်ကြီး ဖြစ်နေကြောင်း သိရ သ ဖြင့် ထိတ် လ န့် သွားသည် ။ ချက်ချင်းပင် ဆရာတော်၏ ခြေ စုံ ကို ဖက် ၍ ခွင့် လွှတ်ရန် အကြောင်းစုံ လျှောက်ထား တောင်းပန် ၏ ။ နောက် သံဝေဂ ရ ၍ ဘိုး တက် ခါး - ရဟန်း ပြု သွားသည် ။ သီလ , မေတ္တာ စ သော သဘာဝတရား တို့ ကား အချိန်အခါ မ ရွေး ၊ နေရာ ဌာန မ ရွေး ၊ မျက်နှာ ကြီး ငယ် မ လိုက် ။ တကယ် ယုံကြည်၍ ကျင့် သုံး လျှင် ဗုဒ္ဓ ခေတ် နှင့် ယနေ့ ဘာမျှ ထူးခြား ခြင်း မရှိ ။ ထို အချက်ကို မြန်မာနိုင်ငံ အရိယာ သူ တော် မြတ် ကြီးများ က သာဓက မူ ကြ ကုန်ပြီ ။ “ အာ ခီး မီး ဒီး ( စ် ) မှ နယူး တန် ၊ အိုင်းစတိုင်း ' တိုင်အောင် သော သိပ္ပံ ဆရာ အ ဆက် ဆက် တို့သည် တိ ကျ ခိုင် လုံ သည့် သိုက် ညွှန်း ကျမ်းစာ မရှိပါ ဘဲ လျက် လျှပ်စစ် အဏုမြူ စ သော ကမ္ဘာ့ အံ့ဖွယ် အသုံးအဆောင်များ ကို ထုတ်ဖော် နိုင်ခဲ့ ကြ၏ ။ မိမိ စိတ်ဝင်စား ရာ အလုပ် တစ်ခုတည်း ၌ သာ ဘဝကို မြှုပ် နှံ ၊ လောကကို ခြေ ကန်၍ ပတ်ဝန်းကျင် ၏ ကဲ့ရဲ့ ဒဏ် ၊ ရံ ခါ မင်း စိုး ရာဇာ ဘာသာရေး တစ် ယူ သန် တို့၏ ရာဇဝတ် ဒဏ် များကို ပင် ခံယူ ကာ မဖြစ်မနေ ရှာဖွေ ခဲ့ ကြ ရ တုံ သေး ၏ ။ ပဋိ ပတ် အလုပ် ကား ထို သို့မဟုတ် ၊ တိ ကျ ခိုင်မာ သည့် ကျမ်းစာ လည်း ရှိပြီး ရှေ့ သွား ခေါင်းဆောင် လည်း မ နည်း ။ လမ်း လည်း ဖုံ နေပြီ ။ “ ရန် သူ ဝိုင်း ထား ၊ ထို ယောက်ျား ကား ၊ ပြေး သွားဖို့ ရာ ၊ လမ်း ပေါက် သာ လျက် ၊ ပြေး မထွက် ၊ လမ်း တွက် မဟုတ်ပါ ချေ တ ကား ။ ” ဆရာတော်သည် တိရစ္ဆာန် နှင့် လူသားတို့၏ အန္တ ရာယ် သာ မဟုတ် ၊ သ ရဲ တစ္ဆေ ၊ မြေ ဘုတ် စ သော နာနာဘာဝ တို့၏ ခြောက် လှ န့် ခြင်း အမျိုးမျိုး ကိုလည်း ခံခဲ့ရသည် ။ ကောင်းမှုတော် စေတီကြီး မြောက်ဘက် တော ကျောင်း၌ နေစဉ် က သုသာန် ဓုတင် ဆောက်တည် ရာ နာနာဘာဝ တို့သည် အမျိုးမျိုး ခြောက် လှ န့် ကြ၏ ။ ဆရာတော်အား အ ရို အ သေ ပေး၍ တရားနာ ယူ သော နာနာဘာဝ ဝေ မာ နိ က ပြိတ္တာ တို့လည်း မ နည်း ပေ ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 217 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၁၆၁ ထိုကဲ့သို့သော သံ သ ရာ့ အဆင့် ပုဂ္ဂိုလ် တို့၌ သ ရဲ တစ္ဆေ စုန်း မှ အ စ ၊ စာတ် လုံး ဓာတ်ပြာ ပိ စွာ အင်း အိုင် အ ဆုံး ၊ ဗာ ရ၏ မြှောက် လုံး ၊ ခြောက်လုံး ၊ လက်နက် ရုံး တို့ ကား အ ဆန်း မဟုတ်တော့ ပြီး ကိုယ် မကောင်း သူ က ဆွမ်း ချက် ၊ ကိုယ် ပျက် သူ က ဆွမ်းကပ် ထွဋ် ခေါင် ဆရာတော်သည် တစ် တော ထွက် ဝင် စ က စာ ရီ လှ ည့် လည် အားထုတ် ရာ သက်တော် ပရိသတ် နှင့် နေသော ၅၀- လောက် အခါ ကမ္မဋ္ဌာန်း ကျမှ နေရာ အားထုတ် အတည်တကျ သော နည်း နေ ခံ ဟန် ရဟန်း ရှိသည် သာ ။ မ ဆရာတော်သည် ဏေ တ ပ ည့်များ သုံး ရာကျော် သီပေါမင်း ပင် ရှိ၏ ၏ မယ်တော် ။ သီလရှင် လောင်း ဆရာ နှင့် ရှည် ယောဂီ မိဖုရား များလည်း ကြီးသည် ပင် များပြား ဆရာတော် လှသည် ထံ ၌ သီလရှင် ။ ဝတ် ၍ နေသည် ။ နန်းတွင်း သူ မိဖုရား အပျိုတော် များ ပင် “ ဝဋ် ကြောင် ကို လွတ်အောင် ရုန်း မယ် ပ ၊ ထွဋ် ခေါင် ဘုန်း ထံ ဝယ် ’ ဟု နန်းတွင်း သူ ဘဝ ငြီး ငွေ့ ကြ သောအခါ ထွဋ် ခေါင် ဆရာတော် အ ပါး မှာ ဤနေရာ၌ တရား အားထုတ် ကျွန်ုပ်တို့ ရသည် ဖော်ပြ ကို လို ပင် သည်မှာ ဂုဏ်ယူ ဆရာတော်သည် ရ ကောင်း မှန်း သိ အသက်အရွယ် ကြ လေသည် ။ ကြီး ရ င့်၍ ပရိသတ် အ ကျင့် ခေါင်း နှင့် နေရသော ပါး သည့် အကြောင်း အခါ မင်း မိဖုရား ပင် ဖြစ်ပါသည် တို့၏ အ ကိုးကွယ် ။ ဆရာတော်သည် ခံယူ ရသော်လည်း ရေ နှင့် အ အ လို ဖျော် နည်း၍ များကို သောက်သုံးသော အခါ မင်း သုံး ထီး သုံး စိ န့် တိုင်း ဖြစ် ၊ - ပြင်သစ် ဖြစ် ဖက် ခွက် စ သည် ကို မ သုံး ၊ အုန်း ဆရာတော် မှုတ် ခွက် ထံတွင် ကို သာ ဒေါ် သုံး ဥတ္တရာ တော် မူ အ သည် မှူး ရှိသော ။ ဆွမ်း ချက် ဝတ်ပြု သူ သီလရှင် ဆရာများ လည်း ရှိ ကြ၏ ။ ထိုအထဲတွင် ကိုယ် ပျက် နေသော သီလရှင် ဒေါ် ကုလား မ လည်း ပါဝင် ၏ ။ ဆွမ်း တည်း ကွမ်း ။ ကို အ သာ ဖျော် ဟန် စသည်တို့ကို ကား ကုဋ္ဌ နူ နာ ကိုယ်တိုင် ရောဂါကြီး ဆက်ကပ် စွဲ ကပ် ရသော ဖူး သူ ၊ အ ကပ္ပိယ လျှင်း မ ကား ပျောက် ကို သာ သေး ဟန် သူဖြစ်၏ ဆို သူ ။ လက်ချောင်း နွေ ကာလ ကလေးများ ညနေ ချမ်း ပင် အခါ ပြတ် များတွင် ၍ ၊ တို ၍ ဆရာတော်သည် ၊ ကောက်၍ နေ မန် သ ကျည်း တတ် ။ ဖျော်ရည် ဘုဉ်း ပေး တော် မူ ဆရာတော်၏ လေ့ ရှိ၏ ။ ကုဋ္ဌ ရှေ့မှာ ရောဂါ ပင် ရှိသူ ကို ကပ္ပိယ သာ ဟန် ကို သာ က ဟန် ထန်း ပင် လျက် ဖျော်ရည် ၊ မန် စိမ် ကျည်း ရ စီစဉ် ၊ ရ၏ ဆား ။ ကပ် လျော် ခါနီး အောင် လျှင် လက် သည် ဖြင့် ။ ပြီးမှ နယ် အုန်း ၍ မှုတ် နယ် ခွက် ၍ မွှေ ကြီးကို ရ စစ် ကို ရ၏ သာ ။ ချို ဟန် ၊ ချဉ် ပင် ၊ ပယ် ငန် ပယ် အချိုး နယ် နယ် အစပ် ဆေး တ ၍ ည့် မ ထည့် တ ည့် ၍ မြီး ကပ် စမ်း ရ သည် ကပ် သည် ။ ကို ကို သာ မြင်နေ ဟန် ၏ ရသော်လည်း တို နေသော လက်ချောင်း ဆရာတော် မှာ ရွံ့ လေးများ ရှာ ခြင်း ဖြင့် အလျှင်းမရှိ ရှေ့မှာ ပင် နယ် ၊ မြိန် ၍ မြိန် မွှေ ကြီး ၍ စစ် ဘုဉ်း ၍ ပေး တော် ထိုအချိန် မူ သည် ။ အခါ မျိုးတွင် အနီးအနား သို့ ရောက်လာသူ လူ လူ ရှင် ရှင် ခွဲဝေ မျှတ ၍ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 218 ၁၆၂ စမ္မာ စ ရိ ယ ဦး ဌေး လှိုင် အ ကပ် ခိုင်း ၏ ။ ရောက်လာသော ပုဂ္ဂိုလ်များ မှာ ကို သာ ဟန် ရုပ် နှင့် လုပ် ပုံ ကိုင် ပုံ ကို မြင်နေ ရ သ ဖြင့် ဖျော်ရည် ခွက် ကို ယူပြီး ရှေ့မှာ ပင် အ သာ ချ ထား၍ စကားကို သာ တွင် တွင် ပြော ကာ မ ယောင် မ လည် လုပ် နေတတ် ကြသည် ။ “ သောက် ပါ ရှင် ရဲ့ ၊ ဖျော်ရည် က အေး ပါတယ် ၊ ချို ပါတယ် ရှင် ရဲ့ ” ဟု တွင် တွင် တိုက်တွန်း သော ဆရာတော်၏ စကား ကြောင့် အားနာပါးနာ သောက် ကြ ရသော ဟူ၏ ။ ရှင် မဟာ ကဿပ ၏ ထုံး ဆွမ်း ချက် သူ ရော ကပ် သူ ပါ အနာ ကြီး ရောဂါသည် များ ဖြစ်သော်လည်း ဆရာတော် ၌ စက်ဆုပ် ရွံ ရှာ ခြင်း မ ရှိသည် မှာ ပြော စ မှတ် ကြီး ဖြစ်လေ တော့သည် ။ သူတော်ကောင်းတို့၏ စိတ် မနော ကား မြင့် မြတ် လှ ပေ ၏ ။ ထွဋ် ခေါင် ဆရာတော်၏ ထို ( အပ္ပဋိ ကူ လ သညာ = မ ရွံ့ ရှာ မ စက်ဆုပ် သော ) သူတော်ကောင်း လက္ခဏာ သည် ဗုဒ္ဓ လက်ထက် တော် က အရိယာ ကြီး များ၏ မနော နှင့် တစ် သဘော တည်း ဖြစ်ကြောင်း ထွန်း ပြ ရာ ရောက် ပေသည် ။ တစ်ချိန်က ရှင် မဟာ ကဿပ ကြီးသည် သီတင်းသုံးရာ တောင်ပေါ် မှ ရွာ တွင်းသို့ ၏ ဆွမ်းခံကြွ ဆွမ်း ကို လာ အလှူခံ ရာ တစ်နေ့သ၌ ဖူး ၏ ။ ဆွမ်းလောင်း နူ နာ ရောဂါသည် ထည့် လိုက်သော တစ် ဦး အခါ အား ထို ချီး ဒ မြှောက် ကာ၏ လက်ချောင်းများ သော အား ဖြင့် ထိုသူ မှာ သွေး ပြည် ယို စီး ၍ ပုပ် ပွ ဆွေး မြ ည့် နေ သ ဖြင့် သပိတ် ထဲမှာ ပင် လက်ချောင်း ပြတ် ကျ ကျန်ရစ် သည် ။ ရှင် မဟာ ကဿပ လည်း မြင်၏ ။ ဒကာ လည်း သိ သည် ။ ရှင် မဟာ ကဿပ ကား ထို ဒကာ အား စေတနာ ဖယ် ကာ ပွား ဖယ် စေရန် ကာ မြိန် ထို ရှက် အိမ် နံရံ စွာ ဘုဉ်း ခြေ ၌ ပင် ပေး ကျော တော် မူ မှီ ထိုင် ကြောင်း ၍ ဆွမ်း ထေ ထဲမှ ရ ဂါထာ လက်ချောင်း ပါဠိတော် ပြတ် ၌ မှတ်တမ်း ကလေးကို တင် ထားသည် ။ “ ပု ထု ဇဉ် တို့ အ ဖို့ အူ ထွက် ကျ လောက်အောင် ပျို့ အန် ပေ လိမ့် မည် ’ ဟု အဋ္ဌကထာ ဆရာ က မှတ်ချက် ပေးလိုက် ပေ သေးသည် ။ နိဗ္ဗာန် လမ်းခွဲ ကလေးများ ရွံ စရာ ကောင်းသော အာရုံ ၌ မ ရွံ ရှာ ခြင်း ၊ နှစ်သက်စရာ ကောင်းသော အာရုံ ၌ စက်ဆုပ် ခြင်း တို့ကို “ ပဋိ ကူ လေ အပ္ပဋိ ကူ လ သညာ ၊ အပ္ပဋိ ကူ လေ ပဋိ ကူ လ သညာ ' ဟု ခေါ် သည် ။ ဆိုးဆိုး ကောင်းကောင်း မပြောင်းလဲသော သဘောကို ‘ တာ ဒိ ဂုဏ် ' ဟုလည်း ခေါ် သည် ။ “ ဆ ဠင်္ဂ ပေ ကွာ ” ဟုလည်း ခေါ် ၏ ။ ထု သဘော ကား အရိယာ ပုဂ္ဂိုလ် တို့၌ တ မင် လုပ် ရသည် မဟုတ် ။ “ အ ရိ ယိဒ္ဓိ ” ( အရိယာ တို့၏ အလိုလို ပြီး ပြည့် စုံ သော တန်ခိုး ) ဟု ပင် ( တန်ခိုး ၁၀- ပါး တွင် ပါဝင်ကြောင်း ) “ သမ္ပသာဒ နိ ယ သုတ် ၊ ပဋိ သမ္ဘိ ဒါ မဂ် ၊ ဝိသုဒ္ဓိမဂ် တို့၌ ဟော တော်မူ၏ ။ ထိုကဲ့သို့ ရ င့် ကျက် သူ မဟုတ်သေး လျှင် ကောင်း အာရုံ ၌ အသုဘ , အနိစ္စ နှလုံးသွင်း ၍ လည်းကောင်း ၊ ဆိုး အာရုံ ၌ မေတ္တာ နှင့် ဓာတ် သဘာဝ ကို ရှု ဆင်ခြင် ၍ လည်းကောင်း လောဘ , ဒေါသကို ပြစ် ပယ် ရ လေသည် ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 219 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၁၆၃ ဤ တန်ခိုး ကား ပြ လို ၍ လင် ဆင်း အမျိုးမျိုး ပြသော တန်ခိုး ထက် အတိုင်းမသိ မြင့် မြတ် ကြောင်း ဟော တော်မူ၏ ။ သို့ရာတွင် - ရာ ဂ သည် မေတ္တာ ဟန်ဆောင် သကဲ့သို့ လည်းကောင်း ၊ - သော က သည် ကရုဏာ ဟန်ဆောင် သကဲ့သို့ လည်းကောင်း ၊ - - ထိ မောဟ န မိဒ္ဓ သည် ကလည်း သမာဓိ ကောင်း ဟန်ဆောင် ဆိုး နှစ် တန် သကဲ့သို့ ၌ လျစ်လျူရှု လည်းကောင်း သည်းခံ ၊ လေ ဟန် ဆောင် တတ် ၏ ။ နှလုံး မ သာ သော ဗျာပါဒ ကလည်း ပဋိ ကူ လ ( စက်ဆုပ် ) ဟန်ဆောင် တတ် ၏ ။ ကာ မစ္ဆန္ဒ ကလည်း ရွံ ရှာ ဖွယ် ၌ အပ္ပဋိ ကူ လ ( မ စက်ဆုပ် ဟန် ) ( ဝါ ) မြင့် မြတ်သော မ ရွံ ရှာ စိတ် ဟန် ဆောင် တတ် ၏ ။ ဤကား နေတ္တိ အဋ္ဌကထာ လာ ယောဂီ တို့အတွက် ( မ လျှောက် ဖူး သေးသော ) နိဗ္ဗာန် ခရီး တွင် ဆင်တူယိုးမှား လမ်းခွဲ ကလေးများ ဖြစ်၏ ။ တောမှာ နေရင်း မင်း ဆရာ ဖြစ် ထွဋ် ခေါင် ဆရာတော်သည် ရဟန်း ၈- ဝါ မှ ၂၇- ဝါ ထိ ( သက္ကရာဇ် ၁၂၀၈- ခု ပုဂံမင်း လက်ထက် တောင်ရိုး ဆင် ) နေရာ မ ချောက် အတည်တကျ ခေါ် ဆင် မ မရှိဘဲ ချောင် သီတင်းသုံး ၌ သီတင်းသုံး သည် တော် မူ ။ ရာ ဆင် ၂၇- မ ဝါ ချောင် အ ရ သည် တွင် လျှို စစ်ကိုင်း မြောင် ထူထပ် တံတိုင်း ခတ် သကဲ့သို့ တောင် ပတ် ရံ နေသော လျှို ကြီး ဖြစ်၏ ။ ရှေးက မင်း သုံး ဆင် တော်များ လွှတ် ကျောင်း ရာ ဌာန ဖြစ်၍ ဆင် မ ချောင် ခေါ်သည် ။ ဆင် မ ချောင် တစ်နေ့သ၌ သို့ တိတ်တဆိတ် ဆရာတော် ရောက်လာကြ၏ တရား ရှု မှတ် ။ နေစဉ် မည်သို့သော လူ ရည် အကြံ သန့် ဖြင့် သန့် ရောက်လာသည် လူရွယ် နှစ်ယောက် မသိ ။ တောင်မြောက် လေးပါး ကြည့် ၍ မယုံ သင်္ကာ စိတ် ဖြင့် ချွေး သိပ် နား ရင်း ဆရာတော်အား လာ၍ ဝတ် ဖြ ည့် ကြသည် ။ ဆရာတော် လည်း ထွေရာလေးပါး မ မေး ၊ တရား ကို သာ ဟော ပေး၏ ။ လူရွယ် စိတ် နှစ်ယောက် ကြောင့် တရားနာ လည်း ရာတွင် လေးလေးစားစား ချီ တုံ ချ တုံ နာယူ စိတ်များ ကြသည် မျက်နှာ ။ တစ်စုံ ၌ ဖော်ပြ တစ်ခုသော နေ ကြသော်လည်း ကြောင့် ကြ တရား အရှိန် ရ သွားသောအခါ နှစ်ယောက်စလုံး သက်ပြင်း ချ၍ ခေါင်း ငိုက် စိုက် ကျသွား ကြသည် ။ “ တ ပ ည့် တော်တို့ ညီအစ်ကို နှစ်ယောက် အား ဆရာ တော့် ထံ ရဟန်းဝတ် ပေးပြီး ကမ္မဋ္ဌာန်း ထိုင် ကလည်း ခွင့် ပြု ပါ သဘောတူ ဘုရား ” ဟု သော အစ်ကိုဖြစ်သူ အမူအရာ က ၊´ ညီ ဆရာတော် င ယ့် မျက်နှာကို ကို အားကိုး ကြည့် ရင်း သော လျှောက် ဟန် ဖြင့် ၏ ။ ညီငယ် ထပ်မံ လျှောက် သည် ။ ဆရာတော် မှာ ခေါင်းညိတ် လျက် ပြုံး ရွှင် သော မျက်နှာ ဖြင့် ..... “ မောင်တို့ က ဘယ်ကလာပြီး ဘယ်သွား ကြ မှာလဲ ” ဟု မေး တော် မူ လျှင် - “ အမရပူရ က ပါ ဘုရား ၊ ရွှေ ဘို ဘက် သွား မ လို ့ ပါ ” ဟု လျှောက် ၏ ။ ဆရာတော် လည်း နဝမ အကြိမ် ## PAGE 220 ၁၆၄ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ခေါင်းညိတ် လျက် စဉ်း စား နေ၏ ။ တိတ်ဆိတ် အေးချမ်း လှသော တောတောင် လျှို မြောင် ကြီး အတွင်း “ အတန်ကြာ အင်း - မောင်တို့ စကား ညီအစ်ကို ဆိတ် ၍ ဆင်းရဲသား အတွေး ကိုယ်စီ ဟန် နေကြ ဆောင်ပြီး ရာ မှ အဝတ်အစား - ညစ် ညစ် နဲ့ လာ သော် လဲ မင်းညီ မင်းသားတွေ ပဲ မဟုတ်လား ” ဟု ဆရာတော် က တိုက်ရိုက် ကြီး မေးလိုက်ရာ ဖုံးကွယ် မ ရ ။ ရွှေ ဘို မင်း ၏သား ပုဂံမင်း ၏ ညီတော် မင်း တုန်း မြို့ စား နှင့် ကနောင် မြို့ စား ညီအစ်ကို ဖြစ်ကြောင်း လျှောက်ထား ကြ ရသည် ။ “ မင်းသား တို့မှာ သာသနာပြု ရ ဦး မည့် ဘုန်း ကံ ရှိသေးသည် ။ ရဟန်းဝတ် လို လျှင် နောင် ချော့ ခါ မော့ ကျမှ ဟော ဝတ် တော် မူ ကြ လျှင် တာပေါ့ ညီနောင် ” ဟု မင်းသား အတိတ် နှစ် အနာဂတ်ကို ဦး မှာ မတင်မကျ မြင် ရှိနေသော တော် မူ သည့် အကြံ အတိုင်း ကြီး အောင်မြင် သွား သကဲ့သို့ အတိုင်းမသိ ဝမ်းမြောက် သွား ကြ၏ ။ လောလောဆယ် ဆုံးဖြတ် ထား သည့် အစီအစဉ်များ ကိုလည်း ရပ်ဆိုင်းထား လိုက်ရ ဟန် တူ လေသည် ။ “ ဆရာ တော့် အ မိန့် အတိုင်း နာ ခံ ပါမည် ” ဟု လျှောက် ထား၍ ခရီးစဉ် ဖျက် ကာ ဆင် သုတ်သင် မ ချောင် ညှိ ခင်း နေရာ၌ ကြသည် ကျောက်တုံး ။ ညီနောင် နှစ်ပါး ကျောက်ခဲ ပြန်မည် များကို ရှိ၍ ဝတ် ကိုယ်စီ ဖြ ည့် ကြ ထမ်း သောအခါ ပြီး နေရာ ဒုလ္လဘ လမ်းပန်း ငါးပါး ၊ မင်း ကျင့် တရား နှင့် ညီညွတ်ခြင်း ၏ အကျိုး များကိုလည်း ဟောကြား လိုက် လေ၏ ။ နောက်ဆုံး လေးလေးနက်နက် ပေးလိုက် သည့် သြ ဝါဒ ကား - " “ မောင်တို့ အတိတ်က ပါ သည့် ဘုန်း ကံ ကို ပစ္စုပ္ပန် စိတ် မိုက် ကြီး ကြောင့် မ ပျက်စီး ကြ စေ လင့် ။ အ ပင် တို့ မည်သည် အချိန်တန် မှ သာ သီး ရ ပွ င့် ရသည် ။ အတင်းအကျပ် လုပ် ယူ၍ မ ရ ။ လိမ် လိမ် မာ မာ နေကြ လေ ” ဟူ သတည်း ။ မမြင်ရသော သူတော်ကောင်းတို့ တန်ခိုး အား ဆရာတော်၏ စကား များသည် လေးနက် လှ ၏ ။ ဆရာတော်၏ အသိအမြင် တို့သည် လည်း လင်း ချင်း လှ ပေ ၏ ။ သစ္စာတရားကို စောင့် ထိန်း သူ ပီပီ မိမိ၏ အရှိန်အဝါ အ မိန့် အာဏာ တန်ခိုး လည်း တစ်ပါး သူတို့ အပေါ်၌ လွှမ်းမိုး နိုင် ပေ စွာ ။ လူ ယဉ် လူရိုင်း မ “ ရွေး အ နုတ္တ တုတ် ရော ၊ ပုရိသ ဓားမ ဒမ္မ ဆောင် သာရ ကြိုး ထိ ံ မ ဂုဏ်တော် နှောင် ဘဲ ယဉ် သခင် ဘုရားရှင်၏ ကျေး အောင် အတု သား မဲ့ ဆုံး ကြီး မ သြ ရ တော် သ မည် မူ နိုင်သော တော် မူ ပါ ပေ မင်းသား ၏ ။ ညီနောင် တို့ ဆရာ တော့် ထံ လာရောက် ကြ သည်မှာ ဆရာတော်၏ အသိအမြင် ပညာ စွမ်းရည် ကို ကြိုတင် သိ ရှိ၍ မိမိတို့ ရည်ရွယ်ချက် အောင် , မ အောင် ဗေဒင် မေး သကဲ့သို့ လာခြင်း လော ။ တရား အ မြိုက် ရေ ဖြင့် မိုက် မျက် ဖြေ ရန် နတ်တို့ ဆော် ဖန် ခြင်း လော ။ မည် သူ မျှ အတိအကျ ဆင် မ ချောင် မ ပြောနိုင် တောင် ။ ကြားတွင် သုံး ဦး သား အမှတ်မထင် ခေါင်းချင်းဆိုင် လိုက် ရာ မှ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 221 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၁၆၅ ကြီးကျယ် သော ပြောင်းလဲမှု ကြီး တစ်ခု ဖြစ်သွားသည် ကိုလည်း မည်သူမျှ မသိလိုက် ကြ ၊ လူ ပေါင်းများစွာ သေ ကြေ ပျက်စီး ၍ တိုင်းပြည် အ လုံး မီးဟုန်းဟုန်း တောက် ကာ သတ္တန္တ ရ ကပ် ကြီး ဆိုက်ရောက် ရန် ဟန် ပြင် နေရာ ဆင် မ တောင် ကြားတွင် ပင် အသံတိတ် စွာ ချုပ် ငြိမ်း ပျောက် ကွယ် သွားလေ၏ အကြောင်း ။ ကား မင်းသား ညီနောင် သည် အမရပူရ နန်း စံ နောင်တော် ပုဂံမင်း အား ပုန်ကန် ရန် အကြံ ကြီးကို ရင် ဝယ် ပိုက် ၍ လာ ကြ ခြင်း ဖြစ်၏ ။ ထွဋ် ခေါင် ဆရာတော် နှင့် သာ မ တွေ့ကြုံ လိုက်ပါ မူ သတ္တဝါ အ များ မည်မျှ သေ ကြေ ငတ် မွတ် ကြ မည် ကို မ ခန့် မှန်း နိုင် ချေး လောကကြီး တိတ်ဆိတ်ငြိမ်သက် ၌ ပဋိ ပတ် စွာ တရား ထိုင် ရာ ကျင့် မ ထ ကြံ လောကကြီးကို ရှု ပွား ကြသော ထိန်းချုပ် အရိယာ နိုင် သူတော်ကောင်း သည့် မမြင်ရသော ကြီး များ၏ အား အစွမ်း ကား ကြီးမား စူးရှ လေ စွာ့ ။ ( တိတ်ဆိတ် ခြင်း အား ကို သုတ္တ နိ ပါတ် နာ လ က ထေရ် အခန်း တိတ်ဆိတ် ကြည့် ပါ ။ ) အေးချမ်းစွာ လောကကြီး မှ ဖဲ ခွာ ၍ သံသရာ လွတ် ကြောင်း တစ်ကိုယ် ကောင်း အ လွတ် ရုန်း သည်ဟု ထင်မြင် ရသော်လည်း ထိုသူ တော် မြတ် ကြီး တို့၏ သီလ ၊ သစ္စာ ၊ မေတ္တာ ၊ ခန္တီ သဘာဝ စွမ်းရည် တို့ ဖြင့် တစ်လောကလုံး အား ထိန်းချုပ် ပဲ့ကိုင် နိုင်စွမ်း ရှိသည်ကို မူ မ မြင်နိုင် ကြ ချေ ။ ယုံကြည် ရန် လည်း ခဲ ယဉ်း ပေ စွာ့ ။ လှည်း ရှေးအခါက ကုန်သည် တို့အား ကန္တာရ တန်ဖိုး ခရီး ဖြင့် လမ်း၌ ဝေ ဖန်ဆင်း အစာရေစာ ၍ ဗ က ဗြဟ္မာ ပြတ် ၍ လောင်း ငတ် ရသေ့ကြီး မွတ် သေ ကူညီခဲ့ ကြေ အံ့ ဖူး သော ၏ ။ လှည်း ကုန်သည် တို့သည် ရေ ကို အလွယ်တကူ သောက်သုံး နေကြ ရသော်လည်း ရသေ့ ကြီး၏ ကျေးဇူးကို အချိန် ဖြုန်း သည် မသိ , ကိုယ် မြင်နိုင် လွတ် ကြ ၊ ရုန်း လူ သည်ဟု ပြိန်း တို့လည်း ထင် မှား ထိုသို့သော ကြ လေ၏ ။ ဆိတ် ယောဂီ ဆိတ် သူတော်ကောင်းတို့ နေ၍ အသံ မ မြည် အား သော စွမ်းအား သက်ရှိ များကို သက်မဲ့ ကား တို့ကို မမြင်ရ မိမိ သို့ ချေ ညွတ် ။ ကိုင်း အောင် လို ရာ ဆွဲဆောင် နိုင်သော အလင်းရောင် ၏ ဆွဲ အား ၊ သက်မဲ့ ချောင်းမြောင်း စ သော ရေ အ လျဉ် များကို ( ငါးပိ ရေ အိုး ပါ မကျန် ) တက် စေ ကျ စေ အောင် အသံတိတ် ဆွဲဆောင် နိုင်သော လ ၏ ဆွဲ အား ၊ ထိန်းချုပ် အား ၊ လေထု ၏ ဖိအား ၊ တွန်းအား ထိန်းချုပ် အား တို့ ကား မကြားရ မမြင်ရ သော်လည်း သဘာဝ အား များအဖြစ် ထာဝရ သိပ္ပံ တည် ဆရာတို့ ရှိ၍ ထိန်းချုပ် တွေ့ သော ပဲ့ကိုင် အား နေကြ ထက်ပင် ပေသည် သူတော်ကောင်း ။ တို ့၏ အား သည် အဆ ရာ ထောင် “ ယတ္ထ မ က ကြီးမား အ ရ ဟန္တော လှ . ပေ ဝိ ၏ ဟ ။ ရန္တိ ထို့ကြောင့် ။ တံ ဘူမိ လည်း ရာ မ - ဏီ ယ ကံ = အရိယာ သူ မြတ် တို ့ နေရာ အရပ် သည် မွေ့ လျော် ဖွယ် ရှိ၏ ။ ဘေး ရန်ကင်း ကွာ ငြိမ်းချမ်း သာယာ ၏ ” ဟု ဟော တော် မူ လေသည် ထွဋ် ။ ခေါင် ဆရာတော် ကဲ့သို့သော အ ရ ည ဝါ သီ ပုဂ္ဂိုလ် သူ မြတ် ကြီးများ ကို မ ဆိုထား ဘိ ၊ ဂါ မ ဝါ သီ ဘုန်းကြီး တစ်ပါး တည်ရှိ နေ လျှင် ပင် အိမ်ခြေ သုံး လေး ရာ ကို သာမန် အရှိန်အဝါ မျှ ဖြင့် ပင် နဝမ အကြိမ် ## PAGE 222 ၁၉၆ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ထိန်း ထား နိုင်သည် ကို ထောက် ဆ လျှင်လည်း သိသာ လှ ပေသည် ။ ထိုကဲ့သို့သော ဘုန်းတော်ကြီး သာ မရှိပါ လျှင် ထို နေရာ၌ ထို့ထက် ကုန်ကျစရိတ် များစွာ ၊ လူ ဦး ရေ များစွာ အသုံးပြု၍ လုံခြုံရေး ငြိမ် ဝပ် ပိ ပြား ရေး အတွက် လုပ်ကြ ရ ပေ လိမ့် မည် ။ သို့သော်လည်း ထို မျှ လောက် ငြိမ် ဝပ် ပိ ပြား ကြ မည် မဟုတ် ။ ငြိမ်းချမ်း သာယာ မှု ရ ကြ မည် မဟုတ် ။ မကယ်နိုင် သို့ရာတွင် “ ဝိ ဒျု သာ ကီ သတ် စဉ် က ၊ စော မြတ်စွာ ကိုယ်တော်တိုင် ပ ၊ သည် စဉ် တုန်းက ရယ် ၊ ဘုန်း အ ရှိ သား ” ဟူ သကဲ့သို့ ဘုရား အ ဆူ ဆူ ပင် ကယ်တင် ထိန်းချုပ် ၍ မ ရ စ ကောင်းသော ကံ ဟောင်း ဝဋ်ကြွေး တို့ကို ကား ခြွင်းချက် မြင် မြော် ကြ ရာ ၏ ။ သူတော်ကောင်း စိန္တေ တို့၏ မမြင်ရသော တန်ခိုး နှင့် သတ္တဝါတို့၏ ကံ အကျိုး ကား သိနိုင် ခက် သော အ ယျ တို့ ပင် တည်း ထွဋ် ။ ခေါင် ဆရာတော်သည် ဆင် မ ချောင် ၌ ပင် သီတင်းသုံး တော် မူ ခဲ့ရာ ၃၄- ဝါ အ ရ ၁၂၁၄- ခုနှစ်တွင် နောင်တော် ပုဂံမင်း ကို နန်း ချ၍ မင်းတုန်းမင်း သား နန်း တက် သည် ၊ ညီတော် ညီနောင် ကနောင် နှစ်ပါး မင်းသား အထွတ်အထိပ် ကား အိမ်ရှေ့ ရောက်ကြ ဥပ ရာဇာ တည်း သောအခါ ။ ဆင် မ ချောင် ၌ နောင်တော် က ဘုံ တိုင် သုံး ဆင့် လုပ်အားပေး ရှိ ကျောင်း ကာ မ ကို ဆောက် လည်းကောင်း လှူ ကြသည် ၊ ညီတော် ။ ဆင် က မ စင်္ကြံ ချောင် ကျောင်းကို ကိုလည်း လည်းကောင်း “ ဓမ္မိက ချောင် ကိုယ် ” ဟု ကျောက်စာ ထို မျှ နှင့် ကမ္ပည်း အား ထိုး မရ၍ လှူ ကြ၏ ဆရာတော်အား ။ နန်းတော် သို့ ပ င့် ကြ၏ ။ နန်းတော် သို့ ရောက်လျှင် ( ရာဇ ဂုရု = မင်း ဆရာ ) ဘွဲ့ တံဆိပ် တုံး ကြီးကို မင်း ပရိသတ် အလယ် ၌ ဆက်ကပ် လှူဒါန်းခဲ့ “ ဤ ကြ ရာ တံဆိပ် - တုံး ကြီး ဘာ အသုံး ကျ လဲ ၊ ငါ သေ လျှင် တံဆိပ် တုံး ကြီးကို ခေါင်း အုံး ဘေး ချထား မည် ကို ငါ ရှက် လှတယ် ၊ ကြည်ညို လျှင် ငါ့ တရား အတိုင်း လိုက်နာ ကြ ” ဟု မိန့် ကာ စစ်ကိုင်းတောင် သို့ ပြန် ကြွ လေ၏ ။ ဗန်းမော်ဆရာတော် စာ မျိုး ခ နိုး ခ နဲ့ ပစ္စည်းလေးပါး ထွဋ် ခေါင် အ လို ဆရာတော်သည် ့ ငှာ ဝတ် မိုး ဝတ် မြေ တောထဲမှာ များကိုလည်း နေရင်း အလှူခံ က ယူ မင်း ခဲ့ရသည် ဆရာ ။ ဘုရင်မင်းမြတ် ဖြစ် တော် မူ ခဲ့ ၏ က ။ ‘ ဂ ဏ ဝိ မုတ် ’ လည်း သ မုတ် ခွင့် ပြု တော်မူ၏ ။ ‘ ဂ ဏ ဝိ မုတ် ’ ဟူသည် ရှင်ဘုရင် က ခန့် ထားသော သာသနာပိုင် အ မှူး ရှိ သည့် သုဓမ္မာ ဝင် ဆရာတော်များ အဖွဲ့ က မည် သည့် ကိစ္စ နှင့် မျှ ဆင့် ဆို စံ ခေါ်ယူ ကျောင်းတိုက်မှ နိုင်ခြင်း မရှိစေရ ရဟန္တာ ။ ဂိုဏ်း ဟု ရူး သွပ် လွတ် ပြောဆို အဖြစ် မိ သီးခြား သော ရှင် ရပ်တည် နာဂ ခွင့် သေ န ပြုခြင်း အား မိမိ ပင် နှင်ထုတ် တည်း ။ သည် မကျေနပ် ကို ။ လက်ခံ သာသနာပိုင် ရ ကောင်းလား ဦး ဉေ ဟု ယျ ဓမ္မ စံကျောင်း အား တိုင်တန်း ဆရာတော် ၏ ။ က မင်းတုန်းမင်း ထွဋ် ခေါင် ဆရာတော်အား ကြီး ကြား သိ၍ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 223 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ' ၁၆၇ ဒကာတော် “ ထွဋ် ခေါင် ဆရာတော်အား ဂ ဏ ဝိ မုတ် သ မုတ် ဘုရား ယူပြီး အ မိန့် ဖြစ်ပါသည် မှ လွဲ၍ မည် သူ့ အ မိန့် ကို မျှ မ နာယူ ဘဲ နေ နိုင်ရန် အခြား နန်းတွင်း မင်းတုန်းမင်း သူ နန်းတွင်း ကြီး ကိုယ်တော်တိုင် သား တို့ကလည်း က အပြိုင်အဆိုင် ကျေးဇူး ” ဂုဏ် ဟု ကို လျှောက် သိမြင် ကိုးကွယ် ဖူးသည် ။ သည့် အတိုင်း မြောက် ဆင်ဖြူမရှင် မိဖုရား ခေါင်ကြီး က အုတ် ပြာ သာဒ် ကြီး ၊ အလယ် ပင် ကိုးကွယ် နန်း မိဖုရား ဆည်း ကပ် က ခဲ့ကြသည် သိမ် တော် ။ ၊ သစ်တော နန်း ဝန် မိဖုရား ၊ ငွေ ခွန် က ဝန် ပိတ် စသည်တို့ ကျောင်းကြီး ကလည်း ၊ သုံးဆယ် မှန် စီ မင်းသား ကျောင်း ၊ ၏ စေ မယ်တော် တီ ၊ ဂူ ၊ ဆန် ခုနစ် ရွာ စသည်တို့ မိဖုရား ၊ ကို သုံး လှူဒါန်း ရာကျော် ကြ ၍ ရာ လူ ဓမ္မိက ဝတ် ချောင် ကြောင် ၌ ကြက် သီလရှင် ပျံ မ ကျ ယောဂီ စည်ကား တို့ ခဲ့ ကား ၏ ။ အများအပြား ဝိပဿနာ တ ပ ဖြစ်လေသည် ည့် ရဟန်း များ ပင် “ စိပ် ပုတီး ထို့ကြောင့် ရယ် နှင့် ၊ လည်း ရိပ် မှီး ကဗျာ တဲ့ ထွဋ် လင်္ကာ ခေါင် စာ ။ ချိုး ဦး ရွှေ ၍ လက် စို သီလ ဆော့ ချော လေ့ ရယ် ရှိသော နှင့် ၊ ဗန်းမော်ဆရာတော် တော ခို သည့် ချောင် ။ က ” ဟု ရှိခြင်း စာ ချိုး အဓိပ္ပာယ် ၍ ပစ် ဖူးသည် နှစ် ခွ ။ ထွက်သော ( သီလ ချော = အ ကျင့် သီလ ဖြူစင် ချောမွေ့ ခြင်း ၊ သီလရှင် အ ချောများ သံဃာများ တစ်ခါက ဗန်းမော်ဆရာတော်ကြီး ဝေါဟာရ သည် ။ ) ပင် ထွဋ် ခေါင် ဆရာတော် နှင့် မ နီး မ ဝေး “ မင်းတို့ စုဝေး ထွဋ် ကြ ရာတွင် ခေါင် ဟာ - လှန် ကြိုး မရှိတဲ့ နွား နှင့် တူ သ ကွာ ” ဟု သံဃာများ အား ရယ် ဖွယ် မိန့် ဖူး ၏ ။ “ “ မင်းတို့ ဘယ်လို တူ ငါတို့ သလဲ မှာတော့ ” ဟု သံဃာ ဟို မြက် ငယ်များ ဆွဲ ချင် က ၊ လျှောက် ဒီ မြက် ဆွဲ ကြ ချင် ရာ ဆိုတော့ - လှန် ကြိုး ကြီး ဟု တန်းလန်းနဲ့ ရယ်မော မဟုတ်လား ၍ ဖြေ တော် ၊ မူ သူ့ သ မှာတော့ တတ် ။ ဖြင့် ဣန္ဒြေ ထိန်းသိမ်း နိုင် ပါ ပေ တယ် ၊ ကြိုး မလိုတော့ဘူး ” ပရိသတ် ယင်းသို့ နှင့် ကင်း ဓမ္မိက ၍လည်း ချောင် မ ရ ၌ ။ ပရိသတ်များ ထာဝရ သည် များပြား အတိုင်း လွန်း နေ ၍ သွားရန် ဆရာတော်ကြီး လည်း မ နေ ငြီး လို ငွေ့ ။ ထို့ကြောင့် တော်မူ၏ ။ ။ ကြီး အနည်းဆုံး ရ င့် သော တစ် နောက်ပိုင်း ဝါတွင်း ကာလ ကာလ ၌ ပရိသတ် ဆရာတော် နှင့် ခွဲခွာ ဝါ ကပ် ၍ နေ သည်မှာ တော် မူ မင်းကွန်း လေ့ ရှိသည် တောင်ရိုး ။ သက် ရွှေ ရွယ် မြင် တော် တင် ၍ တော “ ရာဇ ရ ဖြစ်၏ ပါ မောဇ္ဇ ။ ဓမ္မိက ကျမ်း ” ချောင် ကို ရေးသား ၏ မြောက် ရာ နှစ် ဌာန မိုင် ခန့် ကား ရွှေ ဝေးသည် မြင် ။ တင် မင်းတုန်းမင်း တော ရ ဖြစ်သည် ကြီး တောင်းပန် ။ ၁၂၂ ဝ - ပြည့်နှစ် တပေါင်းလ ။ မင် ရှေး မင်း ခွင့် သာ၍ အ များ ချမ်းသာ တိုင်းသူပြည်သား ဆရာတော်သည် များကလည်း မန္တလေး ကြည်ညို ခေတ် တွင် မင်း လေးစား မိဖုရား ကြ၏ တို့ ။ အလွန် မင်း ရေး ကြည်ညို မင်း ခွင့် လေးစား သာ၍ မင်းထက် ကြ သကဲ့သို့ မင်း ဖြစ် တော် မူ သည် ကို အ ခွင့် ကောင်း ယူကာ မင်း ပြစ် မင်း ဒဏ် ခံရသူ များသည် ဆရာ တော့် ထံ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 224 ၁၆၈ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် အသနားခံ ရာဇဝတ်သား လာ တို့၏ ကြ၏ အား ။ ထိုခေတ်က ထား မှီခို ရာ ဓမ္မိက ကြီး ဖြစ်ခဲ့ ချောင် ရ သည် ပြန်သည် လွှတ်တော် ။ ဒုက္ခိတ ကြီး သတ္တဝါတို့၏ ပ မာ ဖြစ်၍ ဆရာတော် အသက် မှာ ဘေး ဖြစ်၍ လည်း တစ်ရံ ဆရာတော်သည် ရော အခါ ကျောက် မ ပါ ဆောက် လို သော်လည်း မင်းသား ရာဇဝတ် ` မ ရှောင် သ သာ င့်၍ ဖြစ်ခဲ့ ကျည်း ရ၏ တိုက် ။ သွင်း ထား ရာ ကြင်ယာတော် ယင်း တော် မ လေး က ဆရာတော် ဆွမ်း ဘုဉ်း ပေး ခိုက် ငို ယို လျှောက် ထား၍ နုတ် ယူ ရန်အောင် တော် မူ ရ၏ ခြင် ဝန် ထောက် မင်း ရာထူးမှ ချ ထားခြင်း ခံရ စဉ် ဆရာတော်၏ မေတ္တာရိပ် ၌ ခိုင်း ခိုလှုံ ထား လာ ၏ ရာ ။ ဥပုသ် ဆရာတော် ရက်ရှည် နန်းတော် စောင့် ခိုင်း သို့ ၍ ကြွ ဓမ္မစကြာ သောအခါ သတိပဋ္ဌာန် နောက် ပါ ပါဠိတော် ခေါ် ၍ များကို မင်းကြီး အ ရှေ ကျက် တွင် ကျက် ခိုင်း ထားသော စာများကို ရွတ် အံ ပြ စေ ပြီးလျှင် သူ၏ ကျေးဇူး ဂုဏ် များကို မိန့် ကြား ပေး၏ ။ ရာထူး ပြန် ဘဏ္ဍာ ရ လေသည် တော် ဝါ ။ ဂွမ်း များကို ရောင်းစား ပြီး “ မီးလောင် သွားသည် လိမ်လည်မှု ကြောင့် စစ်ကိုင်း အနောက်နိုင်ငံ မန် ကျည်း သို့ ခိုး စဉ် ဝှက် ရွာ ရောင်းချသူ သား ဦး ချိန် ကို သူဌေး လည်းကောင်း ၁၆- ဦး ကို လည်းကောင်း ၊ ဘဏ္ဍာ တော် ကယ် ပတ္တမြား မ , ရ များကို ဖူး ၏ ။ မင်းတရားကြီး ဘဏ္ဍာ က တော် အုန်းသီး ဂျုံများ တစ်လုံး ကို ခိုး ဝှက် စီ ပေး၍ ရောင်းချ အုန်းသီး စား သီး သူ မှ စစ်ကိုင်း ပြန်လာ ရမည်ဟု ဦး ဘိုး အင်းဝ မောင် ၊ ဦး တောင်ဘက် မိတ် တို့ကို ရှိ ငှက်ဖျား ဖျား တတ်သော သန် ရွာသို့ နယ် နှင် လေရာ အကြောင်း အားလျော်စွာ ကယ်တင် ခဲ့ရသည် တစ်ခါက ။ စစ်ကိုင်းမြို့ ဝန် ဦး ရိုး သည် မတရား နှိပ်စက် လွန်း အား ကြီး ၍ ဒကာ တစ် ဦး က သာသနာပိုင် ပု ခန်း ဆရာတော်အား ကလည်း “ လျှောက် ငါ က သာသနာကို ရာ “ ငါ မတတ်နိုင် သာ ပိုင် ၊ တာ သာသနာပိုင် ၊ ထွဋ် ခေါင် ထံ သွား ကို မ ” ပိုင် ဟု ဘူး ညွှန် ” ၏ ဟု ။ အ မိန့် ရှိ လိုက်သော ဟူ၏ ။ မြို့ ဝန် ဦး ရိုး ကား ထွဋ် သူများသည် ခေါင် ဆရာတော်၏ အေးမြသော တ ပ ည့် ဆရာတော်၏ ဖြစ် သ တတ် ။ မေတ္တာရိပ် တစ်ခါက ၌ လာရောက် သော် ခိုလှုံ ရာဇဝတ် နေကြ ရာ ပြစ်မှု သံ မံ တော် ကင်း ဆင့် မင်း ကိုယ်တိုင် လိုက်၍ ဖမ်း စဉ် ရဟန်း ငယ် များ ရိုက် နှင့် ပုတ် အလုအယက် လိုက် ကြ သ ဖြင့် ဖြစ်သွားသည် သံ တော် ဆင့် ။ မင်း ရဟန်း က ဘုရင် ငယ်များ အား က ပြန်လည် သံ တော် သံ ဆင့် မင်း တော် ဦး အား တင် ပါး ရာ နား - နေပါသည် " “ မောင်မင်း ကို မောင်မင်း ၊ သူတော်ကောင်းတွေ သွား ပြစ် မှား သ ကိုး ၊ ကြောက် ကန်တော့ ရှာ ချေ လွန်းလို့ ပါ ” နှစ် တောထဲမှာ သိ မ့် စကား ပုန်း မိန့် ကြား အောင်း ၍ ကန်တော့ “ ဘ , စား ” ပေး ခိုင်း ဖူးသည် လွန်း သည်ဟု ။ ခံရသူ လည်းကောင်း ကို ပင် ထပ်၍ ထင် အရှုံးပေး ဖွယ် ရှိ၏ သကဲ့သို့ ။ မဟုတ်ချေ လည်းကောင်း ။ ဘုရား သား ၊ ရဟန်း တော်များ များကို အား လက်အုပ်ချီ ထို ခေတ် ၍ အနု တွင် နည်း ရာဇဝတ်မှု ဖြင့် ဆုံး မျိုးစုံ မ လိုက်ခြင်း ဖြင့် ဒုက္ခရောက် ဖြစ်ပေ သူများကို ၏ ။ ဆရာတော် ကယ်တင် နုတ် ယူ၍ အသက် ဘေး ချမ်းသာ ရာ ရ ခဲ့ သူများ များ လှ စွာ ၏ ။ “ နောင် ဤသို့ မ လုပ်ရန် ’ တရား ဖြင့် နဝမ အကြိမ် ## PAGE 225 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၁၆၉ ဆုံး မ ၍လည်း ကောင်း ၊ စာပေ ကျမ်း ဂန် ကျက် ခိုင်း သင့် သူ အား အ ကျက် ခိုင်း ၍ လည်းကောင်း ၊ တရား ဘာဝနာ ပွား သင့် သူ အား ပွား စေ ၍ လည်းကောင်း ဒုစရိုက် သမား လူကြမ်း များကိုလည်း တရား သ ဆရာတော် ဖြင့် ယဉ် မင်း ကျေး စေ ရေး တော်မူ၏ မင်း ခွင့် ။ သာ မှန်း သိ၍ အရှိန်အဝါ ကို အကာအကွယ် ယူကာ အခွင့်အရေး အလွဲသုံးစား လုပ်လိုသူများ လည်း ရှိခဲ့ နိုင် ရာ ၏ ။ ဘုရားရှင် လက်ထက် တော် က လည်း လောက ဥပဒေကို ချိုးဖောက် သူများ ၊ စစ်မှုထမ်း ဘဝ ငြီး ငွေ့ ၍ ထွက်ပြေးလာသူ များ ၊ မ ကျန်းမာ သော်လည်း ငွေကြေး အကုန်အကျ မခံနိုင် သ ဖြင့် ဆရာ ဇီဝက ထံ ဆေးကုသ ခံ လို ၍ အခွင့်အရေး ယူကာ သာသနာ ရိပ် ခို လှာ သူများ ရှိခဲ့ လေသည် ။ ဤကား လူသားတို့၏ သဘာဝ ပင် တည်း ။ ရာဇ ဥ ပါယ် တု ယူ ဖွယ် သီလ , မင်းတုန်းမင်း သမာဓိ , ပညာ ကြီးသည် ကိုလည်း ပင် လေးစား ကို ကလည်း ရ မှန်း သာသနာတော်၌ သိမြင် တော် မူ သဒ္ဓါ သည့် သူ အလျောက် ပီပီ ဆရာတော်၏ ရဟန်း သံဃာ မရှိ ။ သို့ရာတွင် သာသနာတော် ရာဇဝတ်သား အား များစွာ များ နှင့် လိုက်လျော စပ် ၍ ထွဋ် ချီး ခေါင် မြှောက် ဆရာတော် တော် မူ သည်မှာ ကယ်တင် အထူး နုတ် ဆို ယူ ဖွယ်ရာ သည့် ကိစ္စမျိုး ၌ ဆရာ ရော ဒကာ ပါ ပျော့ ညံ့ လွန်း ၍ ရာဇ ရေး ၊ ဓမ္မ ရေး ( ဝါ ) နိုင်ငံရေး နှင့် ဘာသာရေး ရော ထွေး သည်ဟု တစ်ဖက်သတ် ဝေဖန် ကောင်း ဝေဖန် စရာ ရှိ ပေ ၏ ။ သို့ရာတွင် အပြစ် မ ဆို သာ တိုင်းပြည် ချေ ။ အုပ်ချုပ် သော မင်း တို ့ မည်သည် မည် သူ တစ် ဦး တစ်ယောက် မျှ အပြစ် ဒဏ် ကြောင့် ဆုံးရှုံး နစ်နာ စေ လို ခြင်း မရှိ ရိုး အမှန် ။ မတရားမှု ပွား စီး မည် ကိုလည်း မကြိုက် ။ မိမိ၏ စေ ကာ မူ သြ အပြစ် ဇာ အာဏာ မ ပေး လို တည် ကြ ။ ခြင်းကို မ ပေး၍ သာ လည်း လိုလား . မ ဖြစ် ကြသည် ။ ။ တစ်စုံတစ်ခု ပြစ်မှု ကျူးလွန် အထူး သ ဖြင့် ရံ ခါ မိမိ အကျိုးကို သယ်ဆောင် သူ ၊ ချစ် ကျွမ်း ဝင် သူများ ကိုယ်တိုင်က မည် မ ဖြစ် သို ။ ့ အပြစ် မျှ ခွင့် မ လည်း လွှတ် နိုင်သော မ ပေး ရက် ပြစ်မှု ။ မိမိ ကို ပြု ကျူးလွန် ထားသော လာ အ များ သောအခါ ဆိုင် ဥပဒေကို ပို၍ ခက် ၏ ပြင် ။ လွှတ် ရ ဖျက် ၍လည်း ရမည် ဆို ပြန် ပါ ကလည်း “ ထွေး ပြီး တံ တွေး ကို ပြန် မျိုး ’ သကဲ့သို့ ဖြစ်၍ ရာ ဇိန္ဒြေ ပျက် မည် ကို ရှက် ပရိယာယ် စနိုး တော် ကို - အသုံးပြု မူ ကြ ရ၏ လေ့ ။ ရှိ ထိုအခါ ကြ၏ ။ ယင်း “ ပျား ကို လည်း ပင် လျှင် စွဲ သာ “ ၊ ရာဇ ရှ ဉ့်လည်း ဥ ပါယ် ” လျှောက် ဟု ခေါ်သည် သာ ' ။ သော မင်း လုပ် လုပ်ခဲ့ပြီး သူတို့ ယခုလည်း တတ် ကို တတ် လုပ် ရ ဆဲ မည့် ။ နောင်လည်း ပညာ တစ်ရပ် ဤ ပင် နည်း တည်း ကို ။ ပင် ရှေး မင်း အသုံးပြု အဆက်ဆက် ကြ ရ ပေ ဦး မည် တို့လည်း ။ ဆိုပါ အံ့ ..... ဘုရ င့် နောင် လက်ထက်က ဖြစ်သည် ။ ဘုရ င့် နောင် သည် စစ်သည် ဗိုလ် မွန် ပါ အလုံးအရင်း နှင့် ဇင်းမယ် သို့ စစ် ချီ သွား ရာ မြို့ စောင့် မရှိသ ဖြင့် ရှိသမျှ “ ရ က စု ” . ရှမ်း နား အကြိမ် : ## PAGE 226 ၁၇၀ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် အ စ သော စောင့် နယ် စွန် ထား ဖူးသည် နယ် ဖျား ။ ဘုရ “ င့် သို့ နောင် ရ ’ လူ ပြန်မလာ များကို မီ အရေးပေါ် မြို့ စောင့် . စုစည်း၍ တပ် သည် မြို့ မင်း စည်းစိမ် စောင့် တပ် ခုနစ်ရက် ဖွဲ့စည်း ရ ကာ ၍ ကောင်း ကို ပင် ပြန်၍ မှန်း သိ သ တော်လှန် ဖြင့် လက်မ ကြသည် လွှတ် ။ ချင် နောက် ၊ ဘုရင် စိတ် အင်အား ပေါက် မ မျှ လာ သ ဖြင့် ကြ ရာ အရေး ကျေးဇူးရှင် နိ မ့် ကာ ဘုရ မြို့ င့် နောင် စောင့် တပ် ခေါင်းဆောင် အရေးပေါ် ဗိုလ်မှူး များ နှင့် နောက်လိုက် ငယ် သား အားလုံး အား တဲ ကြီး ထိုး၍ လှောင် ထွက်ပေါက် သွင်း မ ထားပြီး ရ ။ နောင်တ မီးရှို့ သတ်ရန် ကြီး စွာ ကြောက် စီစဉ် သည် လ န့် ငို ။ ယို တပ်သားများ ကြ ကုန် ၏ ။ ဘုရင် မှာ ခြင်း ကလည်း ထဲက ထို ကြက် အတိုင်း ကဲ့သို့ ပင် လှန် တစ်ဖက် ထားသည် လှ ည့် ။ မေတ္တာရပ် မီးရှို့ ၍ သတ် စေ ၍ မည် အသက် ရှိသော ဘေး အခါ အလှူခံ ဆရာတော်များအား စေ ခဲ့ ဖူး ၏ ။ ( ဘုရင် ခေါင်းဆောင်များ ကိုယ်တိုင်က ပင် သာ ကွပ်မျက်ခံရ သည် ။ ) သာသနာ တော်လည်း ဂုဏ် တက် ၍ သုံး ဦး သား သား ရွှေ အိုး ထမ်း သော ရာဇ ဥ ပါယ် ယခုအခါ ပေ တည်း တွင်လည်း ။ အခါ ကြီး နေ့ ကြီးများ ကို ရည်ညွှန်း ၍ အပြစ် မှ ပ လှပ် ခြင်း ရက် လျှော့ ခြင်းများ ပြုလုပ်နေ ကြ ရသည် မဟုတ် လော ။ လုပ် သင့် သည် ကို လုပ်ခြင်း ပေ တည်း ။ ´ ဂျာမန် ဆရာဝန်ကြီး မာ ဘိ ထွဋ် ခေါင် ဆရာတော်၏ ဘာဝနာ တရား ကို စဉ်း စား တွေး ကြံ လက်ခံ နှစ်သက်သူများ တွင် မြန်မာများ သာမက ထိုခေတ်က ရှိသော ဥရောပ တိုက် သား များလည်း ပါဝင် ၏ ။ ထိုအထဲတွင် ဂျာမဏီ လက်ထက် လူမျိုး တွင် သူ ဆရာဝန်ကြီး အို သူ နာ ရုံ ( ဆေးရုံ မာ ဘိ ) များ ကား ဆောက်လုပ် ရှေ့တန်းမှ ကာ ပါဝင် လ ခ ကြေး ၏ ။ ငွေများ မင်းတုန်းမင်း ထုတ် ပေး၍ ကြီး ဖြစ်သည် ကျန်းမာရေး ။ သူ့အကြောင်း ကို အား ပေးခဲ့သည် ၁၂၃၈- ။ ဆရာဝန် ခုနှစ် တ ပို မာ တွဲ ဘိ လဆန်း ကား ဘုရ ၇- င့် ရက် ရိက္ခာ စနေနေ့ တော် ရ ( သမား ၂၀၊ ၁၊ ၁၈၇၇ တော်ကြီး ) ထုတ် ရန်ကုန်မှ “ လောကီ သုတ ပညာ ' သတင်းစာတွင် အောက်ပါအတိုင်း ဖော်ပြထားသည် ။ သစ်တော “ ဇာ မ နီ တိုင်း သား မာ ဗိ သခင် သည် ရှေး အထက် ကျော်ကာလ ရန်ကုန်မြို့ တွင် ဝန် အ ရာ နှင့် အင်္ဂလိပ် အစိုးရ မင်း များ၏ အ မှု တော်ကို ကောင်းမွန်စွာ ထမ်းရွက် ပြီးနောက် မန္တ လေး မြို့ သို့ ဆန် ၍ မြန်မာရွှေ နန်းရှင် ဘုရင်မင်းမြတ် ၏ သစ္စာ တော် ရေ ကို သောက် ၍ အင်္ဂလိပ် အဝတ်အစား ကို ပယ် ပြီးလျှင် မြန်မာတို့ အဝတ်အစား ကို ဝတ်ဆင် လျက် ရှေး ဦး အ စ သစ်တော ဝန် အ ရာ နှင့် ထမ်း နေစဉ် ၁၂၃၈- ခုနှစ်အတွင်း အနိစ္စ ရောက်၍ ၎င်း၏ နေအိမ် ဝင်း အတွင်း၌ ပင် မြန်မာ ဘုန်းတော်ကြီးများ ကို ပ င့်၍ ဖုတ် ကြည်း သင်္ဂြိုဟ် ကြောင်း ။ ” စင်စစ် ဆရာဝန်ကြီး မာ ဘိ ကား ခရစ်ယာန်ဘာသာ မှ ဗုဒ္ဓဘာသာ အဖြစ် ကူးပြောင်း ကာ ဥပါသကာ အဖြစ်သို့ ဖြစ် ရုံ မျှ မ က ဓမ္မိက ချောင် ၌ ပင် ကျောင်း တစ် ဆောင် ဆောက် လှူ ၍ ကျောင်းဒကာ ပင် ရောက်ခဲ့ သူဖြစ်၏ ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 227 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၁၇၁ ဘုန်း ကံ ကြီးများ လာဘ် ပေါများ ဆရာတော်သည် ငယ် စဉ် ကစ၍ ဘုန်း ကံ ကြီးမား လာဘ် ပေါများ သူ ဖြစ်သည် ။ အထူး သ ဖြင့် မန္တ လေး ခေတ် တွင် သူ မတူအောင် ဘုန်း ကံ ကြီးမား လာဘ် များ ကြောင်း သိ မီ ခဲ့ သူ မန္တလေး အနောက် ပြင် ငါး ဆူ ဆရာတော်ဘုရားကြီး က ပြောကြား ဖူး သ တတ် ။ ဆရာတော် ထံ ၌ ဦး ရွှေ ရင်း ခေါ် ကပ္ပိယ : ဒကာ တစ် ဦး လည်း ရှိသည် ။ သုံ ကား . ` ဆရာတော် နှင့် အတူ နန်းတော် သို့ ရောက်၍ အတွင်း တော် က ဝင် စေ ထွက် စေ အ ခွင့် ရထား သူ ဖြစ်၏ ။ “ ဟဲ့ - ဒီ ကျေးတော သား လူရိုင်း ကြီးဟာ ရွှေ နန်းတော် ကို မမြင်ဖူး ရှာ ပါဘူး ဟယ် ၊ ဝင် ပါ ထွက် ပါ စေ ” ဟု ဆရာတော် က ချီး မြှောက် ၍ အနောက် ဆောင်သော မြောက် ဆောင်သော တံခါး မရှိ “ ဟဲ့ ဓား - မရှိ ရွှေ ရင်း ဝင်ထွက် ၊ ငါ နက်ဖြန် ခွင့် ရထား နံနက် ၏ ။ သံဃာအပါး အခါ တစ်ပါး သုံး ရာ ဆရာတော် ကို သပိတ် က စုံ နေဝင် အိတ် ခါနီး စို့ အုန်း မှ - ငှက် စီစဉ် ရန် ပျော ခက် အစုံ နဲ ့ မှန်း ဆွမ်းလောင်း သိ သော်လည်း လှူ ချင် အလိုတော် သ ကွ ယ့် ၊ ဖြစ် ပြည့် ပါ့ မလား စေရန် ” ပါရမီ ဟု မေး ဖြ ည့် တော် သော မူ ရာ အား ည ဖြင့် ကြီး မင်းကြီး “ မှန် ပါ ၊ ဖြစ်နိုင် ထွက်၍ ပါ ခို သ ဖရား တောင် ” ကု ဟု တို လျှောက် ့ ဆိပ် လှေ ရသည် တော်များ ။ ဦး ရွှေ ကို ရင်း ဆရာတော် သည် ချက်ချင်း အ မိန့် စီစဉ် ဖြင့် ကာ ဆင့် ဓမ္မိက ဆို စီးနင်း ချောင် မှ ၍ ရွှေ မြို့ တော် အတွင်းသို့ သွား ရ၏ ။ မြို့တော် တွင်း အိမ် တစ် အိမ်သို့ ရောက်သွား ရာ စာရေး တော်ကြီး အိမ် ဖြစ်နေသည် ။ စာရေး တော်ကြီး က အကျိုးအကြောင်း မေးမြန်း ၍ ပြောဆိုသော အခါ စာရေး “ တော်ကြီး ကောင်းပါပြီ မှာ ဝမ်းသာအားရ ၊ သူများကို · အသိ , ဖြစ်ကာ မ ပေးပါ နှင့် ၊ ကျွန်တော် ပဲ ကုသိုလ်ယူ ပါရစေ ၊ သံဃာ အ ပါး သုံး ရာ မ က ငါးရာ ပင် ´ လောင်း လှူ ပါမည် ” ဟု ပြောဆို လေသည် ။ ချက်ချင်း စီစဉ် လူ ရောက် သူ စုဆောင်း ချင်း ချက်ပြုတ် ၍ စစ်ကိုင်း ၍ နံနက်တွင် သို့ ကူး ကြ ရာ သံဃာအပါး ည ဉ့် သန်းခေါင်ကျော် ငါးရာ ပင် မှ လောင်း ရောက် ကြ၏ လှူ နိုင် ။ ရောက်လျှင် ကြသည် ။ ဆရာတော် မှာ ဆွမ်းလောင်း လှူ ရာ၌ ကိုယ်တော်တိုင် ကြပ် မတ် ၍ အနီးမှ ကြည်ညို ဝမ်းမြောက်စွာ ကြည့် ရှု တော်မူ၏ ။ ရှင် သာ မ ဏေ ငယ် ကလေးများ အ လှ ည့် ရောက်လျှင် “ ထည့် ပါ စာရေး ဦး ဟဲ့ ” တော်ကြီး ဟု ဆို လည်း ကာ မ တို ဆန် နေ့ ့ အတွက် မ ပြဲ လောင်း ညီလာခံ လှူ စေသည် မ ဝင်နိုင် ။ ဘဲ ရှိရာ နောက်တစ်နေ ့ တွင် မဇ်း တရား ကြီး က အကျိုးအကြောင်း မေးမြန်း သ ဖြင့် အကြောင်းစုံ သံ တော် ဦး တင် ရာ - ကွ ယ့် ၊ မောင်မင်း “ မောင်မင်း တယ် ကံကောင်း ကံကောင်း လိုက်ပါ ပါ ပေ ဘိ တယ် ၊ ငါ ။ ကိုယ်တော်မြတ် အိမ်း .... ငါ ကိုယ်တော်မြတ် ထံ . ဆရာတော် က က လဲ သံဃာအပါး အလှူ မခံဘူး သုံး ရာ အတွက် ကုသိုလ်တော် ပါဝင်ပါရစေ ကွယ် ” ဟု မိန့် တော် မူ ကာ ငွေ တော် သုံး ရာ ဆု ချ လိုက် သ " တတ် ပုည ဝန္တာ ။ နံ ဒေဝတာ ပရိ ပါ စေန္တိ = ဘုန်း ကံ ရှိ သူတို့အတွက် နတ် တို့သည် အ စာ ကို ကျက် စေ ကြ ကုန် ၏ ” ( သမ္မော အဋ္ဌကထာ ) ဟု လာ သည့် အတိုင်း သံဃာငါး ရာ အတွက် နဝမ အကြိမ် ## PAGE 228 ၁၇၂ 1 ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် သပိတ် လူ တို့ စုံ အစွမ်း အုန်း မျှ ငှက် လောက် ပျော စုံ နှင့် ဖြင့် ဖြစ်သည်ဟု ချက်ချင်း ဖြစ်ပေါ်လာသော ကား မထင်မှတ် ဆွမ်း ဝံ့ ပါ သည် ချေ ။ သာမန် သီလ ၊ သာမန် ကြိုးစား ထို့ကြောင့် ဖြ ည့် ” ဟု “ ရှင် “ မဇ္ဈိမ ရှင် - လူ အာ လူ ကင်္ခေ ပစ္စည်းလေးပါး ယျ သုတ် နှင့် ပေါများ ဣတိ ဝုတ် လိုသော - သုခ သူ ပတ္ထ သည် နာ သုတ် သီလ ' ကို တို့၌ သာ တိုက်ရိုက် ကြီး ဟော တော် မူ ခဲ့ပြီ ။ ခု တင် ကို ဆရာတော် ဖျက်၍ တစ်နေ့လျှင် ဘုရား ကြီးသည် ဆွမ်း သက် သုံးကြိမ် ရွယ် ဘုဉ်း တော် ကြီး ပေး ရ င့် တော်မူ၏ သောအခါ ။ နံနက် ပတ္တ ပိုဏ် အရုဏ်ဆွမ်း , ဧ ကာ သ နိက် ကို ဟင်း ခွက် ငါးဆယ် ဖြင့် ဘုဉ်း ပေး တော် မူ သည် ။ နံနက် ဆွမ်း ပြီးလျှင် ခေတ္တခဏ စောင့် ငုံ ၍ ဆွမ်းခံကြွ သည် ။ မန္တ လေး ၊ အ မ ပူ ရ ၊ စစ်ကိုင်း ၊ အင်းဝ စသည်တို့ မှ ဆွမ်းလောင်းလှူသူ များသည် ဆရာတော် မ ကြွ မီ ကတည်းက အုတ် စ ရပ် ကြီး ၌ အ သင့် စောင့် လင့် နေကြ မြဲ ဖြစ်၏ ။ ဆရာတော် သည် ကျောင်းသို့ ဆွမ်းခံ ပြီးလျှင် ရောက်သောအခါ ထို အုတ် ဖ ရပ် တစ်ကြိမ် ကြီး ၌ ပင် တစ်ကြိမ် ဘုဉ်း ပေး တော် မူ ရ ပြန် ၏ ။ ထို့နောက် သဒ္ဓါတရား ကို ငဲ့ ရ ဟန် တူ လေသည် ။ ဘုဉ်း ပေး တော် မူ ရသည် ။ ဒကာ ဒကာမ တို့၏ ပို လျှံ သော သူတော်ကောင်း အခါ များ ရှိ သကဲ့သို့ ကြီးများ အ လုံးဝ ဖို့ ဤသို့ မ ဘုဉ်း လာဘ်လာဘ ပေးရ သော ရက် များ များလည်း လိုအပ်သည် ရှိ ထက် တတ် များပြား ပေသည် ။ မည် ဖြစ်ပေ သည့် ၏ ။ အ ရဟန်း ရာ မ ဆို ကိစ္စ လိုအပ်သည် ပြီး သူ တို့၌ ထက် မ များပြား ထောင်း တာ နေ လှ လျှင်လည်း သော်လည်း အ ကျင့် နှော င့် အယှက် ကြံ ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ် တစ်ခု တို့၌ ပင် “ ဘုန်း ” တွင် မျော ပါ မ သွားရန် သတိပြု ကြ ရ လေသည် ။ ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ ဤသို့သော အာ သီလ ဟု နေ သမာဓိ ယျ ၊ ပါ ပညာ ဟု နေ ကို ယျ ခန့် ဂုဏ် မှန်း တို့ကို ကြ ရာ ကြည့် ၏ ။ တစ်စုံ ၍လည်း တစ်ခုသော ထွဋ် ခေါင် ဒိဋ္ဌ တစ်ကိုယ်တော် ဓမ္မ သုခ ဝိဟာရ ( တည်း လက်တွေ့ တော ချမ်းသာစွာ ကြီး မျက် မည်း နေ ၌ နိုင်ခြင်း ဆင်းရဲ ) မရှိလျှင် ပေါင်း များစွာကို လည်း နှစ်ပေါင်း တ မင် သုံးဆယ် အော င့် အည်း ခန့် သည်းခံ လာဘ်လာဘ ရန် လွယ်ကူ လှ များပြား မည် မဟုတ်ပါ သည့် အရွယ် ချေ ၌ ။ အတိုင်းမသိ များပြား ခြင်း ၊ ခေါင်း ပါး သည့် အချိန်၌ ဖြစ်သလို စားသောက် နေထိုင် ရခြင်း ဟူသော အစွန်း နှစ်ဖက် လုံး ၌ ချိန် ချက် ကျ ကာ မဇ္ဈိမ ပဋိပဒါ သူတော်ကောင်း ‘ တာ ဒိ ဂုဏ် ကြီး ” တို့၏ နှင့် လျော် အ လေ့ စွာ ပင် ဘဝတစ်သက်တာ ဖြစ်ပါ၏ ။ ကို လွန် စေ နိုင်သည် မှာလည်း အရိယာ အကျိုးကို ယင်းသို့ သည် ပိုး လျှင် ရာ၌ အတိုင်းမသိ နှစ်ပေါင်းများစွာ အင်အားကြီး မိမိကိုယ်ကို မား လှသော ဦး စွာ ပဋိ အ ပတ် နွံ တာ လုပ်ငန်း ခံ ၍ သတ္တဝါ ဖြင့် အမျိုး အ များ၏ ဘာသာ သာသနာ လဆန်း ၁- ပြု ရက် တော် နေ့ မူ ခဲ့သော နံနက် ထွဋ် မြန်မာ ခေါင် နာရီ ဆရာတော်ဘုရားကြီး ၁- ချက် တီး အချိန် ၊ သည် သက်တော် ၁၂၄၂- ခုနှစ် ၈၁၊ သိက္ခာ ပထမ ၆၁- ဝါဆို လေ၏ ဓမ္မိက ။ ချောင် ရှိ ဂျာမနီ ဆရာဝန်ကြီး မာ ဘိ ၏ ကျောင်း၌ ပင် စု တိ ကမ္မ ဇ ရုပ် ချုပ် ငြိမ်း နဝမ အကြိမ် ## PAGE 229 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၁၇၃ ကို မူ ဓမ္မိက ပျံလွန်တော်မူ ချောင် ၏ ပြီး အရှေ့ မကြာမီ တာ ထို လေး ရာ ကျောင်း အကွာ လည်း မြေ မီး ညီ ခ ရာ၌ ပျက်စီး တည်ထား လေ၏ ။ အရိုး ကိုးကွယ် ဓာတ် ကြသည် စေ တီ ။ ဓမ္မိက သိ မီ သူတို့ ချောင် အံ့ ၌ ဆရာတော် သြ ရသော သစ်သား သီတင်းသုံး ပုံတူ သွားသော ရုပ်တု တော် ဂူ နှင့် ကိုလည်း “ ဆရာတော် ဖူးမြော် နှင့် နိုင် တူ ကြသည် လှသည် ။ ' ဟု ခုနှစ် မန္တလေး [ ဆရာတော်ဘုရားကြီး လှ ခင် အင် ဆန်း အကြောင်း ပုံနှိပ် တိုက် ဤမျှ မှ လောက် ဒုတိယအကြိမ် အချက်အလက် ရိုက် နှိပ် ရ သည်မှာ သော ) ‘ ( ထွဋ် ၁၃၀၁- ခေါင် ဆရာတော်ဘုရားကြီး ရွှေ ဟင်္သာ ဆရာတော်ဘုရားကြီး အကြောင်း ( ' ဦး ဟု ပဏ္ဍိတ စုဆောင်းရေး ) ၏ ကျေးဇူးတော် သားတော် မူ ပင် ခဲ့သော ဖြစ်ပါကြောင်း စစ်ကိုင်းတောင် ။ ] ထွဋ် ခေါင် ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ ကမ္မဋ္ဌာန်း သံ ပေါ က လင်္ကာ များ ၁။ ၂။ သဗ္ဗေ အတည် သတ္တာ ကျကျ ၊ ဝေနေယျာ ၊ ဘယ်ဘဝ ၊ ၊ သံ ရ သာ ကြ မ ရှည် ရှိပြီ ။ လှ ပြီ ။ ၃။ ၄။ ရ သုံးပါး အံ့ နိုးနိုး ညီး ၊ လောဘ ညီး ၊ လောင် မျိုး ၊ မီး အကျိုး ကြီး ၊ ဖိ ယုတ် စီး လှ လှ ပြီ လေပြီ ။ ။ ၅။ လောင် မှန်းမသိ ၊ မောဟ ဖိ ၊ မိုက် မိ လှ လေပြီ ။ ၆။ ၇။ ပိုးဖလံ ကာမဂုဏ် မျိုး ၊ မွဲ ၊ မီး သည် ကို တိုး မိုက်ခဲ ၊ ကိုယ်ကျိုး ၊ မ ခွဲ နိုင်ကြ နည်း ပြီ လှ ။ ပြီ ။ မ ခွဲ နိုင်ကြ ၊ လူ ဗာ လ ၊ မိုက် စ သိမ်း သင့် ပြီ ။ ၁၀။ ၉။ ဂင်္ဂါ များ အ သဲ သင်္ချေ တူ ၊ ပွ ၊ င့် ရှင် တော် စော မူ ၊ ဆူ ထွေ ၊ ဆူ ရှောင် များ လှ သွေ ပြီး ၊ လွဲ ခဲ့ပြီ ။ ၁၁။ ၁၂။ တစ်ဆူ မတော်မတရား မ သင့် ၊ ၊ တစ်ဆူ ကျင့် သင့် ဖောက် ၊ ဖူး ပြား ခွင့် ၊ မိုက် တွေ့ ထိုက် အား ပြီး ကြီး လှ ပြီ ။ ၁၃။ ၁၄။ အ မ ပယ် လို မ မ လိုက် ချိုး ၊ ၊ ဆင် သည် ကန်း အ မိုက် တိုး ၊ ၊ ပယ် ဟုတ် ထိုက် နိုး ထင် သင့် လှ လှ ပြီ ၊ ပြီ ။ ၁၅။ ၁၆။ ဟုတ် တရား နိုး လက်လွတ် သ မှု ၊ ထင် ၊ တိုင်း ငှက် ပြု ၊ တောင် ယခု ကျွတ် တိုင်ခဲ့ပြီ ၊ ဝဋ် ။ နှင့် မ ကင်း ပြီ ။ ၁၇။ ၁၈။ မ အ နု ရ ဿတ္တ တော် ၊ စွ ၊ ဒုလ္လဘ သည် ၊ ဘဝ မ ၊ ရ များ လှလှ လေ ကျင့် ပြီး ၊ ထိုက် ပြီ ။ ၁၉။ ၂၀။ ကြုံ သတိရ ကြိုက် ရ ၊ မြတ် တော် စွာ ပုည ၊ ၊ သာသနာ ပြု ရ ကောင်း ၊ ရောင် သင့် ဝါ ပြီ ။ ထွန်း လှ ပြီ ။ ၂၁။ % 1 တစ်နေ့တစ်နေ့ ၊ နက်ဖြန် ရွေ့ ၊ မမေ့ ကောင်း သင့် ပြီး ၂၂။ ငါ့ ကိုယ် ငါ့သား ၊ ငါ့မယား ၊ ထင် မှား လှ လေပြီ ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 230 ၁၇၄ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဋ္ဌေး လှိုင် ၂၃။ ထင် မှား တတ် စွာ ၊ သက္ကာ ယာ ၊ မိစ္ဆာ ကင်း သင့် ပြီ ။ ၂၄။ ငါးခု ခန္ဓာ ၊ ရုပ်နာမ် မှာ ၊ မှန် စွာ မှတ် သင့် ပြီ ။ ၂၅။ ၂၆။ နှင် သမ္မ ဖြင့် သ န န ၊ င့် ဉာဏ် ကိုယ် ၊ အ ဆုံး စ ၊ မ ထင် ဆို ၊ လှ သင့် န င့် ကြ ကိုယ် ပြီး အမှုသည် ။ ၂၇။ နင် မ ဆုံး မ ၊ န င့် တာ ပ ၊ ဘယ် က ခံ လိမ့် မည် ။ ၂၈။ ၂၉။ နှလုံး နင် နှင့် ဖုံ နင် ဖုံ ၊ ကံ ထုံ ၊ တုံ စီရင် တုံ ၊ ဖန် န င့် ၊ ပုံ အမှန် ကြော့ ဖြစ်တော့သည် ကြမ်း သည် ။ ။ ၃ ဝ ။ ယခု နှင့် ကိုယ် ၊ န င့် အ လို ၊ ဘယ် ကို ပြည့် စုံ သည် ။ ၃၁။ ၃၂။ န န င့် င့် ကိုယ် ကို နှင့် နင် အား နှစ် ၊ ၊ နင် န င့် မ အပြစ် သနား ၊ ၊ နင် နင် ဖြစ် မှား ခံရ ရှာ မည်း တော့သည် ။ ၃၃။ ဒါန သီ လာ ၊ ဘာဝနာ ၊ နင် သာ ပြု သင့် သည် ။ ၃၄။ ဇာတိ ဇရာ ၊ မရဏာ ၊ မ ကြာ နင် တွေ့မည် ။ ၃၆။ ၃၅။ ဘယ် မျက်တောင် နှစ် ဘယ် တစ် လ ယှက် ၊ ရောက် ၊ လျှပ်တစ်ပြက် ခါမှ ၊ ကာလ ၊ မ နှင့် ရွေး သက်သေ ပြီ ။ လိမ့် မည် ။ ၃၇။ ကြီး ငယ် မ ဟူ ၊ ကိုယ့် ရွယ် တူ ၊ ခု မူ သေ လှ ပြီ ။ ၃၉။ ၃၈။ မ အမှန် သွင်း သေ နှလုံး ရိုး ၊ ၊ အ ထို ထင် လူမျိုး ရှုံး ။ ၊ ကြောက် ပျက် ပြုန်း စိုး လှ ရွံ့ သင့် လေပြီ ပြီး ။r ၄၀။ ခန္ဓာ ကြွေ လျော် ၊ ရှိ ပြန် သော် ၊ ပူဇော် ကောင်း လှ ပြီ ။ ၄၁။ သွား ကျိုး ဆံ ဖြူ ၊ ရှိ ပါ မူ ၊ ဘယ်သူ မကြောက် ပြီ ။ ၄၂။ ဤ သည့် မယား ၊ ဤ သည့် သား ၊ မီး ပွား မှန် တော့သည် ။ ၄၃။ ဇ ယ ဝ ယ ၊ ဘိဇ္ဇန ၊ ပျက် ကြ လှ လေပြီ ။ ၄၄။ အပ္ပိ ယေ ဟိ ၊ ပိ ယေ ဟိ ၊ ဒုက္ခိ ကြုံ လေ ပြီး ၊ ၄၅။ ၄၆။ နိဗ္ဗာန် ဒုက္ခ အထွေထွေ သာ ခေါင် ၊ ၊ တ ဘေး ပေ မဲ့ ပေ ၊ သောင် ခံနေရ ၊ ရောက်အောင် လေပြီ ။ ပြု သင့် ပြီ ။ ၄၇။ မပြု ပါဘဲ ၊ နင် ရှောင် လွဲ ၊ နင် ပဲ မိုက် လှသည် ။ ၄၈။ ၄၉။ ယုတ္တိ ဘုရား ယုတ္တာ သွားသွား ၊ နင် ၊ ကျောင်း ဆင် ကာ ၊ သွားသွား ဟ န့် သာ ၊ ရှင် စိတ်ထား များသည် နင် ။ မ ကြည် ။ ၅၀။ ဒါန သီ လာ ၊ နင် ပြု ခါ ၊ စေတနာ ဇော မ ကြည် ။ ၅၁။ သို့ ပင် ပြု လို ၊ နှင့် ကုသိုလ် ၊ ဘယ် ကို သွား လိမ့် မည် ။ ၅၂။ လောကုတ္တရာ ၊ မြိုက် သြ ဇာ ၊ နင် သာ ဝေး လှသည် ။ ၅၃။ ၅၄။ ဇော သို့ ပြု စိတ် မှ သာ သန် ၊ သည် သန် ၊ ကုသိုလ် ခေ မာ ၊ နင် မှန် ၊ သာ နင် နီး ရမည် ကြံ ပြု ။ ရမည် ။ ၅၅။ ဤသို့ စုံ စေ့ ၊ ပြန်လှန် ၍ ၊ စေ့ စေ့ နှလုံး တည် ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 231 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၁၇၅ ၅၆။ အ န မ တဂ္ဂ ၊ သံ သာရ ၊ ကြာ လှ လေ ကုန်ပြီ ။ ၅၇။ ၅၈။ ဂင်္ဂါ တဏှာ ဝါ ဠု ၏ ၊ ပ နောက် မာ ပြု ၊ ၊ တကောက်ကောက် သဲ စု မ က ပြီ ။ ၊ လိုက် ထောက် မ သင့် ပြီ ။ ၅၉။ တဏှာ မြစ် မ ၊ ပင်လယ် ဝ ၊ နစ် ကြ လေ ကုန်ပြီ ။ ၆ ဝ ။ တဏှာ လည်း ပွား ၊ ဒုက္ခများ ၊ သွား၍ မ ဆုံးပြီ ။ ' ၆၁။ တဏှာ ပို့ တင် ၊ ပါယ် လေး ခွင် ၊ လျင် စွာ ရောက် လေပြီ ။ ၆၂ ။. သေ မင်း နိုင်ငံ ၊ အဖန်ဖန် ၊ လိုက် ပြန် ရ လေပြီ ။ ၆၃။ ဝေ ဘူ တောင် မျှ ၊ ပ မာ ပြ ၊ အ ရိုးမ က ပြီ ။ ၆၄။ နှစ် တုံ ပေါ် တုံ ၊ သုံးပါး ဘုံ ၊ ကြုံ ပြန် ရ လေပြီ ။ ၆၅။ ချမ်းသာ မ ရွေ့ ၊ ဆင်းရဲ တွေ့ ၊ ငြီး ငွေ့ သင့် လှ ပြီး ၊ ၆၆။ အဓိ - နွံ ၊ သည် မောဟ ၊ ညှဉ်း ဆဲ လှ ပေ ပြီ ။ ၆၇။ မှီ ဝ ရ ဏ ၊ ဘိား ကြ ၊ လမ်း စ မ ဆုံးပြီ ။ ၆၈။ ။ ၄ ငါးပါး ၊ ဆုံ လည် နွား ၊ သွား၍ မ ဆုံးပြီ ။ ၆၉r ဘဝ တိုင်း သေ ၊ သင်္ချိုင်း မြေ ၊ ပွား စေ လှ လေပြီ ။ ၇၀။ ၇၁။ လမ်း လမ်းကြောင်း ကောက် မမှန် လည်း ၊ မြတ် သွား ၊ နိဗ္ဗာန် လူအများ ၊ ဧကန် ၊ အမှား လွဲ ခဲ့ပြီ ကြိုက် ။ ခဲ့ပြီ ။ ၇၂။ ၇၃။ လောက ဘဝ မ ဆုံး မျက်ရှု ၊ ဒုက္ခ ၊ တုံး သဗ္ဗ ၊ လုံးလုံး ညု ၊ ယခု ခံရ ရှိ ရဲ့ ပြီ ။ မင်း ၇၄။ ဘုရား ဖြစ် ခါ ၊ သာသနာ ၊ ရောင် ဝါ တ ဝင်း ဝင်း ။ ၇၅။ ၇၆။ မ ဗြဟ္မာ့ နု ဿတ္တ ပြည် ၊ ဒုလ္လဘ က ၊ အပ် ၊ ကို ရအောင် ချ ၊ မြေ ခဲ က ကြ အမ် မင်း တစ်စင်း ။ ။ ၇၇။ အပ် သွား ချင်း သာ ၊ ထိ ဖွယ်ရာ ၊ ပ မာ မှတ် ကြ မင်း ၊ ၇၈။ နိ ယျာ နိ က ၊ မြတ်ဓမ္မ ၊ ကြား ရ ခဲ ၏ မင်း ။ ၇၉။ ၈၀။ သဒ္ဓါ အ ရ ဗလ တော် ခိုက် ဝ ၊ ဒုလ္လဘ ၊ လူ တစ်ဝိုက် ၊ ရအောင် ၊ ခဲ ခဲ လိုက် ကြ မင်း ကြ ။ ကုန် မင်း ။ ၈၁။ ၈၂။ ကိုယ့် ဤသို့ ဖို ့ ဘဝ မ ရ ၊ ၊ ဖြစ်သမျှ သည် နောင် ၊ ရမည် ဗာ ၊ ဖြစ် ခံ ၏ တတ် မင်း ၊ ကြ၏ မင်း ။ ၈၃။ ၈၄။ ထူး မြတ် မြတ်စွာ သည် ကို လှ မှ ၊ ၊ လူ မသိ ့ ဘဝ ကြ ၊ ၊ နှ ဗာ မြော လ နှလုံးသွင်း ကြ ကုန် မင်း ။ ၈၅။ ဗာ လ ဖြစ် က ၊ လူ့ ပါ ပ ၊ ကြာ ကြ ကုန်ပြီ မင်း ။ ၈၆။ ၈၇။ လူ ဘဝ ဖြစ် တိုင်း ကျိုး ရှုံး မှ ၊ ၊ လူ့ မ ခံရ ၊ ကျောက်တုံး ရှုံး လှ ချေ ၊ ၏ စုန်း မင်း စုန်း ။ မြုပ် ၏ မင်း ။ ၈၈။ စုန်း စုန်း မြုပ် ခါ ၊ မပေါ် လှာ ၊ ကြမ္မာ မှောက် ၏ မင်း ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 232 ၁၇၆ " ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ၈၉။ နိဗ္ဗာန် လမ်း စ ၊ ဤသို့ ပြ ၊ မှတ် ကြ နှလုံးသွင်း ၊ ၉၀။ ကလျာ ဏ မိတ္တ ၊ ပဏ္ဍိတ ၊ ပေါင်း ဖော် ရ၏ မင်း ။ ၉၁။ ထို ကလျာ ဏ ၊ ဆို ဆုံး မ ၊ လိုက်နာ ရ၏ မင်း ။ ၉၂။ ယောနိသော မ န ၊ သိ ကာ ရ ၊ နေ့ည နှလုံးသွင်း ။ ၉၃။ ၉၄။ သီလ အ လောဘ ဓုတင် ၊ အ ဆောက်တည် ဒေါသ အ မောဟ လျှင် ၊ သည် နိက္ခ မ တွင် ဝိ ဝေ အ စ က မင်း နိ ။ ဿ ရ ဏ ၊ ဤ ခြောက် ဝ ၊ အလိုရှိ ကြ မင်း ။ ၉၅။ ရွှေ ပြည် သ နစ် ၊ သာ သည့် ခေတ် ၊ စိစစ် ကြ ကုန် မင်း ။ ၉၆။ ရွှေ ပြည် ချမ်းသာ ၊ စံ ချင် ရှာ ၊ ဆိတ် ငြိမ် ရာ သို့ ချဉ်း ၉၇။ အနိစ္စ ကောင် ၊ ဒုက္ခ ကောင် ၊ အနတ္တ ကောင် ၊ အသုဘ ကောင် ၊ ထင် အောင် နှလုံး သွင်း ။ ၉၈။ အနိစ္စ တုံး ၊ ဒုက္ခ တုံး ၊ အနတ္တ တုံး ၊ အသုဘ တုံး ၊ လုံးလုံး နှလုံးသွင်း ။ ၁၀၀။ ၉၉။ ဤသို့ မဂ္ဂင် ထင် ဖောင်ကြီး မှ ၊ မင်္ဂ ၊ တက် လမ်း ၍ စ ၊ စီး ရမည် မှ ၊ ပြည်ကြီး မှတ် စင်း အ စင်း မ တ ။ ၊ နိ ရော ဓ ၊ ရမည် မှတ် ကြ မင်း ၊ ၁၀၁။ ယခု ဘဝ ၊ မသိ ကြ မူ ၊ အ မ တ မည် ခေါ် ၊ ရွှေ ပြည်တော် ၊ အ စော် မ နံ လျှင်း ။ ရဟန္တာ နှစ်ကိုယ်ခွဲ နှင့် အိပ်မက် ရ ရဟန္တာ ရတနာပုံ မန္တ လေး ခေတ် ၌ ရဟန္တာ ကောလာဟလများ ထူးထူးခြားခြား ထွက်ပေါ် ခဲ့ ၏ ။ ပဋိ ပတ် ရှေ့က ဆောင်သော ဖော်ပြခဲ့သော ရဟန်းတော်များ ဈာန် အဘိ လည်း ညာဉ် ရ များပြား ကင်း တော ဟန် ရ ရှိသည် ဆရာတော် ။ ၊ သီး လုံး ဆရာတော် စ သော အရိယာ သူတော်ကောင်း ကြီးများ မှာ ရတနာပုံ ခေတ်၏ ပဋိ ပတ် ဝန်ဆောင် ကြီးများ ဖြစ်ကြ၏ ။ အဋ္ဌကထာ အ လို သော် အဘိ ညာဉ် ခေတ် မရှိတော့ သ ယောင် ဖြစ်သော်လည်း တ က ယ့် လက်တွေ့ တွင် အဘိ ညာဉ် ရ နေကြကြောင်း ယုံ မှား ဖွယ် မရှိ ။ “ က တာ ဓိ ကာ ရ ’ ခေါ် ပိတ်ပင် ဆိုင်ရာ ပုဂ္ဂိုလ် နိုင် အံ့ နည်း ၏ ဘဝအဆက်ဆက်က ။ ပြီး လောက် သော ဆု ယူ ဝီရိယ ဆည်း နှင့် ပူး ထူထောင် ခဲ့သည် ကို အ ဆောင် ဘယ်သူ လျှင် သည် မ ပြီး တားဆီး နိုင်သော အ ရာ မရှိ ။ ရှင် နာဂ သိန် ၊ ရှင် မောဂ္ဂ လိ ပုတ္တ တိ ဿ ၊ ရှင်အရဟံ ၊ ရှင် ဒိဗ္ဗ စက် မထေရ် တို့ ကဲ့သို့ သာသနာကို အသက် ဆက် နိုင် သည့် သာသနာ့ အာဇာနည်များ တစ်ခေတ် တစ်ခေတ် တွင် ပေါ်ပေါက်လာ ရ မြဲ ဖြစ်၏ ။ ဗြဟ္မာ့ ပြည် က အ လှ ည့် ကျ တာဝန်ယူ လှာ သ ကဲ့သို ့ ရှိပေသည် ။ ထို့ကြောင့် တရား မှန် ကို ဧကန် ယုံကြည် လျက် ကျင့် ကြံ နေသူများ ရှိနေသမျှ ကာလ ပတ်လုံး ရဟန္တာ ဆိတ် သုဉ်း သောအခါ မ ရှိနိုင်ကြောင်း မဟာ ပရိ နိဗ္ဗာန သုတ် ၌ ဟော နဝမ အကြိမ် ## PAGE 233 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၁၇၇ တော် မူ ခဲ့ပြီ ထို မိန့် ။ ခွန်း အာဂ တော် မ ဖြင့် ( ပင် ပါဠိတော် သာသနာ ) မရှိကြောင်း သက်တမ်း ၅ လည်း ဝဝဝ ပေါ်လွင် - ဆိုသော စကား စေ ခဲ့ ၏ ။ သည် ဘိက္ခုနီ အခိုင်အမာ ဝိ ဘင်း ထောက် ပါဠိတော် တည် လာ ရာ ဥပမာ သုံး နှုန်း သော စကား မှ ကွ န့်၍ ထွက်လာသော ၅ ဝဝဝ တတ် - ဟူသော ပညာ က န့် သတ် ချက် သည်လည်း “ အမှား ကြာ က အမှန် ဖြစ် ' ဟူ သကဲ့သို့ ကျမ်း ဂန် ရှိ ကြီးများ သာသနာ နှုတ် ဖျား သက်တမ်း သို့ ပင် တက် ၅ ဝဝဝ လာခဲ့ - ဟူ၍ ၏ ။ က န့် သတ် ချက် မျှ မရှိလျှင် “ ပထမ -၁၀၀၀ က ဘာ လဲ အဖျား ခေတ် ' စ ထင်း သည် ဖြစ် ပြ ရ ' ဆိုသော လေတော့ အဋ္ဌကထာ ၏ ။ သိကြားသာသနာ လာ ခေတ် ငါး ခေတ် ဆိုသော ခွဲတမ်း စကား ကြီး မှာလည်း မှာ ပြော “ ဖွယ်ရာ အရင်း မရှိတော့ ။ ထို စကား များ မခိုင် လုံ ကြောင်း ရတနာပုံ ခေတ် အရိယာ ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးများ က ကိုယ် နှင့် ရတနာပုံ ရင်း၍ သက်သေ ခေတ် တွင် ထူ ခဲ့ ရဟန္တာ ကြ ပြီ ။ သတင်းများ လည်း မကြာခဏ ပေါ်ပေါက် ခဲ့သည် ။ မန္တ “ တိုက် လေး ထဲမှာ မြို့ မြောက် ရဟန္တာ ပြင် တစ်ပါး သံဃာ ရှိသည် တစ်ထောင် ” ဟု အိပ်မက် ရှိ စံ ကျောင်းတိုက် မြင် မက် တော်မူ၏ ကြီး ၌ ဆရာတော်ဘုရားကြီး ။ ဆရာတော်ကြီး သည် က သံဃာများ အားလုံးကို စည်းဝေး ခေါ် ၍ သင်္ကန်း တစ်စုံ စီ လှူပြီး အိမ်မက် အကြောင်း ထုတ်ဖော် ပြောဆို ထိုအခါ မေးမြန်း ငါး တော်မူ၏ ဝါ ရ စာ ။ ချ ဘုန်းကြီး ဦး နာဂ သေ န က ရဟန္တာ သည် သူ ပင် ဖြစ်ကြောင်း လျှောက်ထား ကျ ပြီ ' ဟု ပြစ် ရာ ချက်တင် စိစစ် မေးမြန်း ကာ နှင် လေ တော်မူ၏ လျှင် မဟုတ်မမှန်ကြောင်း ။ ဦး နာဂ သေ န ကား ထင်ရှား စစ်ကိုင်းတောင်ရိုး သ ဖြင့် “ ပါရာဇိက အ ရ ည ဝါ သီ ထွဋ် ခေါင် ဆရာတော် ထံ သွား ရာ ထွဋ် ခေါင် ဆရာတော် က စိတ် ဖောက် ပြန်၍ ပြော မိ ကြောင်း သိရ သ စံကျောင်း ဖြင့် ဆေးဝါးကုသ ဆရာတော်သည် ပေး တော် “ မိမိ မူ သည် တိုက် ။ က ပါရာဇိက ကျ ၍ နှင်ထုတ် သူ ကို လက်ခံ ရ ကောင်း လား ဦး နာဂ ” ဟု ဟု သေ မကျေနပ် န စိတ် ဖောက်ပြန် သ ဖြင့် ထို သည် အမှုသည် ကို သာသနာပိုင် သိ ကြ ရ သောအခါ နှင့် ဘုရင်မင်းမြတ် အားလုံး နှ ထံသို့ မြော ပင် တ ရောက် သ ကြ ရသည် လေ၏ ။ ။ အရွယ် ဦး နှင့် နာဂ မ လိုက်အောင် သေ န ကား စာ စ လင်း တော် မင်းသမီး သူ ပင် ဖြစ်သည် က ရှင် ။ စစ်ကိုင်း - ရဟန်း မန် ဒါယိကာမ ကျည်း စဉ် ရွာ အဖြစ် သား ခံယူ တည်း ၏ ။ ။ ၁၃- စာ ဝါ နှစ်သားအရွယ် လိုက် ရာ “ ဒီ မောင်ရင် သာ မ ကလေး ဏေ ငယ်ဘဝ က ခေါင်း ဖြင့် စ ကု က ဆရာတော်ကြီး ဒက် ချေး နဲ့ ၊ နှပ် ထံ ချေး ပရိသတ် မှ မစင် သေးဘူး အ စွန် မှ နေ၍ ၊ ငါ့ စာ တစ် ဝါ အင်္ဂါ များ လိုက် ( ၁၂ ရွက် လို ့ ) ” ဟု ရကြောင်း မြည် တွန် သိရ ခံ ရ၏ သ ဖြင့် ။ စစ်ဆေး “ ငါ့ ကပ္ပိယ မေးမြန်း ထံ နေ့စဉ် သောအခါ ဟင်း တစ်နေ့လျှင် နှစ် ခွက် လာ ပေ ယူ ” စာ ဟု ချီး မြှောက် တော်မူ၏ လွတ်အောင် ။ မိဘများ စောင့် လည်း ရှောက် ဆင်းရဲနွမ်းပါး တော်မူ၏ ။ လျက် မောင်းထောင်း စား ရ သူများ ဖြစ်ရာ ထို ထို ဝဋ် ခေတ် မှ ကား စာ တော် သူများ၏ မိဘများ ကို ပင် မင်း တိုင်း ၁၂- မှ လွတ် စေ ၍ _ နမ် အကြိမ် ## PAGE 234 ၁၇၈ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ပရိယတ္တိ နာဂ သေ န ကို အား ထိထိရောက်ရောက် စ ကု ဆရာတော် က စံကျောင်း အား ပေးသော ဆရာတော် ခေတ် ထံ ပေ အပ်နှံ တည်း ၏ ။ ပထမ ။ နောက် ကျော်အောင် ကို ရင် ၍ ငယ် ပျံလွန် ငယ်ရွယ် ရ ရှာ ၏ ရွယ် ။ နှင့် စာ ချ အ ရာ ရ လေသည် ။ ထို စိတ်မနှံ ရောဂါ ဖြင့် ပင် ဦး နာဂ သေ န ရဟန္တာ နှစ်ကိုယ်ခွဲ တစ်ပါး မင်းတုန်းမင်း ရှိ၏ ။ အ ကျင့် ကြီး သီလ လက်ထက် ဖြူစင် ၍ ပခန်း အ နယ်၌ လို နည်း အ ခြင်း ရ ည ၊ တစ် ဝါ သီ တော တော ထွက် ရ မှီ ဝင် သော တရား ဘုန်းတော်ကြီး ကျင့် သုံး ခြင်း သုံးရက် တို့ကို စီ လှ ကြားသိရ ည့် လည် သူများ ဆွမ်းခံ လွန်စွာ တော် မူ ကြည်ညို လေ့ ရှိသည် ။ ကြ၏ ။ ဘုန်းတော်ကြီး ကား တစ်ရွာ လျှင် ခံ တော် မူ သ ကာလအတန်ကြာ ဖြင့် ရွာ သား တို ့ ဝမ်းမြောက် သောအခါ ကြ ရွာ ရသည် တစ်ရွာ ။ အထူးပင် ၌ သုံးရက် သဒ္ဓါ စေ့ ပေါက် သော်လည်း ၍ လောင်း ဆွမ်းခံ လှူ ကြ၏ မြဲ ။ တစ်နေ့သောအခါ ဘုန်းတော်ကြီး သည် တစ်ရွာ သူ့ ရွာ လဲ နှင့် ကြွ တစ်ရွာ သည် ။ ဒကာ ငါ့ ရွာ များ လဲ ကြွ အချင်းချင်း သည်ဟု တ အံ့ စကားလက်ဆုံ တ သြ ပြောဆို ကျ ကြ၏ ရာ မှ ။ တွေ့ သို ့ နှင့် ကြ ရသည် ရွာ သား ။ တို ့ ထိုအခါ စုံစမ်း မှစ၍ ကြ ‘ သောအခါ ရဟန္တာ ” ဘုန်းတော်ကြီး ဟု ကျော်ကြား နှစ်ကိုယ်ခွဲ လေ တော့သည် ၍ ။ ကြွ နေကြောင်း ရွှေ့ပြောင်း ဘုန်းတော်ကြီး ၍ နေ့ည မ အား သည် တရား ထိုအခါ အားထုတ် မှစ၍ ပခန်း တော်မူ၏ နယ်မှ စစ်ကိုင်းတောင်ရိုး ။ “ ရဟန္တာ ပုဂ္ဂိုလ် အ အ ရိ ရိ ယ ယ ဝံ ဝံ သ သ ရောင် ကျောင် ၌ ၌ သီတင်းသုံး ထိုအခါ နေသည် မင်းတုန်းမင်း ” ဟူသော သတင်းမှာ မန္တလေး နန်းတော် သို့ ပင် ပြ န့် ပွား လာ ပြန်တော့ သည် ။ စေလွှတ် ၍ “ ရဟန္တာ ဟုတ်မဟုတ် ကြီး ” က စစ်မေး ရာဇ ဂုရု စေ ၏ ။ ဆရာတော်များအား မင်း ဆရာများ က - ` စစ်ကိုင်း ဘက်သို့ နှစ်ကိုယ်ခွဲ “ အရှင်ဘုရား ၍လည်း ဆွမ်းခံ ၊ အရှင်ဘုရား ကြောင်း ကို မျက်မြင် လူအများက ဒိဋ္ဌ ရှိသူများ ရဟန္တာ ကိုယ်တိုင် ဟု . ပြောဆိုနေ ပြောဆိုကြသည် ကြပါသည် ဟု ။ မင်း သိရပါသည် ဆရာများ ။ က တစ်ချိန်တည်း ဆက်၍ မေး လျှောက် ရွာ နှစ် ကြ ရွာ ရာ ဆွမ်းခံ ဘုန် တော်ကြီး သည် ဆိုသည်မှာ သည် အတန်ငယ် ဟုတ်ပါသလား စဉ်း စား ပြီးနောက် ” / ဟု နှုတ် “ " သည် လေးလေး လိုပဲ ပြောကြပါတယ် ကြီး အ မိန့် ရှိ လိုက်သည် ။ သို့သော် ။ လဲ သ အင်း ရဲ တစ်ကောင် ဒါ အ နှော က င့် ဘုန်းကြီး အယှက် တစ်မျိုး ဟန်ဆောင် ပေါ့လေ ၍ အခြား ” ဟု တစ်ရွာ ၌ “ ဒါနဲ့ ဆွမ်းခံ ဘယ်လို ပုံ ကို အ အ မိန့် နှော င့် ရှိရာ အယှက် - ဖြစ် ပါသလဲ ” ဟု တစ်ပါး က ထပ် ဆင့် လျှောက် ရာ တွေလဲ “ ရဟန္တာ တစ်နေ့ ဆိုပြီး ခုလို တစ်ခြား နာမည်ကြီး များ များလာတော့ လာတော့ ပိုပြီး ပခန်း လှူ မှာ ကြ တန်း နေလို့ ကြတယ် မ ဖြစ် ။ တော့ဘူး တွေ့ ချင် ဖူး ပေါ့ ချင်တဲ့ ။ ခု တစ်ခါ လူ အလုပ် ဒီ စစ်ကိုင်း ပျက် ရောက် ၊ တ ပ ပြန်တော့ ည့် တော်လည်း လည်း အရှင်ဘုရား အလုပ် မပျက် များ ခုလို ပေ ဘူးလား ကြွ လာ ။ စစ်မေး အဲ - သည် ကြ ထဲ ရ ၊ အရှင်ဘုရား မိမိကိုယ်ကို များ အဓိ လဲ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 235 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၁၇၉ မာ န ( မဂ်ဖိုလ် မရဘဲ လျက် ရသည်ဟု အ ထင် ရောက်မှု ) သာ ရှိနေ ခဲ့ရင် တစ်ခါထဲ ရဟန္တာ ဖြစ်သွားမှာ ပဲ ။ မဂ် ညွ န့် ဖိုလ် ညွ န့် တုံးက ရော ပေါ့ ။ ဒီလိုပဲ နည်း အမျိုးမျိုးနဲ့ နှော င့် ယှက် ကြ တာပါပဲ ” ဟု အ မိန့် ရှိ၏ ။ အတန်ငယ် စကား ရပ်ဆိုင်း ပြီးနောက် - သာသနာတော် “ ဒါတွေ နှင့် ထားပါတော့လေ ကြုံ ကြိုက် တဲ့အခါ ။ အရှင်ဘုရား ပဋိ ပတ္တိ သာသနာ များ သိ လို တည် တာ သိရ အောင် ပြီ ပဲ လဲ ။ ကြိုးစာ အရှင်ဘုရား တော် များလည်း မူ ကြ ပေါ့ ။ အ နှော င့် အယှက် တွေ ရှိ ပေမယ့် ဘုရား ပေးတဲ့ ဂါထာ တွေလည်း ယုံကြည် လျှင် စွမ်း ပါ ရဲ့ ” ဟု ရှင်းပြ တော်မူ၏ ။ ။ “ ဒကာတော် ရေ မြေ့ ရှင် ကလည်း အထူး ကြည်ညို ပူဇော် လို လှ သ ဖြင့် သတင်း ကြား သည့် အတိုင်း ဟုတ်မဟုတ် ကို သိရှိရန် လျှောက်ထား ပါသည် ” ဟု ပြောဆို စစ်မေး ကြ၏ ။ ထိုအခါ ဘုန်းတော်ကြီး က “ တ ပ ည့် တော် ပဋိ ပတ် အလုပ်ကို စွမ်းအား ရှိသမျှ အား ထုတ် လျက် ရှိပါသည် ။ ရဟန္တာ ကား မဟုတ်ပါ ။ သောတာပန် ဟု ပင် ဝန် မ ခံ နိုင်သေး ပါ ” ဟု ဆိုလျှင် မင်း ဆရာများ အံ့အား သင့် ကာ မ ယုံကြည် နိုင် ဘဲ ရှိနေ ကြ၏ ။ သို့ နှင့် မင်း ဆရာများ နေပြည်တော် ပြန် ကြွ ကြ၏ ။ ဘုန်းတော်ကြီး လည်း အ ရိ ယ ဝံ သ ချောင် ၌ ကြာရှည် သီတင်းသုံး တော် မ မူ ချေ ။ မာရ်နတ် ကိုယ်တိုင် ဘုရားရှင် ဟန်ဆောင် ၍ နှော င့် ယှက် ဖူးသည် ကို သတိပြုဖွယ် ဖြစ်၏ ။ နွား ယောင် ၊ သူ ဆွံ့ သူ အ , ယောင် ဆောင် ၍လည်း နှော င့် ယှက် ဖူး လှ ပြီ ။ ယုတ္တိ လှ ၍ အ စစ် နှင့် တူသော အတုများ ထို အတုအယောင် ဆောင်မှု များစွာ တို ့ တွင် တရား တု တရား ယောင် ဆောင် ခြင်းသည် သံတူကြောင်းကွဲ ဆင်တူယိုးမှား ဖြစ်၍ သာလွန် ကြောက် ဖွယ် ကောင်း လေ စွာ ။ ဥပမာ - သရဏဂုံ အစား ကျမ်း ဂန် ၌ မ လာသော အ နန္တော အနန္တ ငါးပါး ( သို့မှသာ ဘုရား စင် မည်သို့မျှ ၌ သိဒ္ဓိ အ ဆရာများ တိုး အဆုတ် နေရာ မ ရ ရမည် ။ ကမ္ဘာ့ ။ ) နိယာမ ဖြစ်သော ငါးပါးသီလ နေရာ၌ တတ်နိုင် သလောက် နှစ် ပါးသီလ - သုံး ပါးသီလ ၊ ( သို့မှသာ လူတန်းစား အားလုံးကို ဆွဲဆောင် နိုင် ၍ အရေအတွက် သမထ များ ဝိပဿနာ မည် ။ ) နေရာ၌ “ သံသရာ ငြီး ငွေ့ မှ သာ ဝိပဿနာ ကူး ” ဟု ဆို ကာ အ ဝဋ် ရိ နွယ် မေတ္တေ ရှည် ယျ စေသော ဘုရား လက်ထက် ( ဝ ဋ ဘိ ရ ထိ တ ) မ သမထ သေချာသော ဝိပဿနာ စည်းစိမ် အမည်ခံ ၊ အာဏာ တရား ၊ တု သိဒ္ဓိ များကို များ ဖြင့် အစားထိုး မျှား ၍ အချိန်ဆွဲ ပေးခြင်း ။ ထိုသို့ အတိအလင်း ဆွဲဆောင် ၍ မရနိုင် သူများအား အမျိုးမျိုးသော အောက်လမ်း အထက် လမ်းများ ဖြင့် ခြောက် ခြင်း ၊ မြှောက် ခြင်း ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 236 ၁၈ ဝ ရွာ စ ရိ ယ ဦး ဌေး လှိုင် အသက် နောက်ဆုံး နှင့် ရင်း၍ စဉ်း မဂ် စား ယောင် ကြ ၊ ပါ ဖိုလ် လေ သူတော်ကောင်းတွေ ယောင် များ ဖြင့် တရားထူး တို ့ ရ စေ ခြင်း တို့ ပင် ဖြစ်၏ ။ အထက် အ မိန့် နှင့် အိပ်မက် စစ်ကိုင်းတောင်ရိုး ပုည ရှင် စေ တီ ၏ အနောက်ဘက် ရှိ ပထမ ဂန္ဓာ ရုံ ချောင် ၌ ဦး စွာ သီတင်းသုံး သော ဘုန်းတော်ကြီး မှာလည်း ပဋိ ပတ္တိ ဝန်ဆောင် ပုဂ္ဂိုလ်ကြီး ဖြစ်၏ ။ ရွာ တွင်း ရွာ့ ပြင် ၊ ကျောင်းတွင်း ကျောင်း ပြင် မ ရွေး ဣန္ဒြေ ကို စောင့် ထိန်း ရာ၌ နှစ်ပါး မရှိဟု ပဋိ ပတ် ဆောင် ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးများ က ပင် ချီးကျူး လေးစား ကြ၏ ။ ပိဏ္ဍ ပါတ် ဓုတင် အမြဲ ဆောင် ၍ စစ်ကိုင်းမြို့ တွင်းသို့ ဆွမ်းခံကြွ သည် ။ “ ငှက်ပျောသီး ဖီး လုံး ရသော ပုဂ္ဂိုလ် ” ဟု ပြော စ မှတ် ပြု ကြ၏ ။ ရောက်လာ သူများအား အဓိက ( အရိုးစု ) ကမ္မဋ္ဌာန်း ဟော လေ့ ရှိသည် ။ တစ်နေ့သောအခါ ဧရာဝတီမြစ် ရိုး တစ် လျှောက် ရောင်းဝယ် ဖောက် ကား သူ လှေ ကုန်သည် ကြီး တစ် ဦး မိမိ ဒေသ အောက် မြို့ အောက် ရွာမှ ဆန် တက် အ လာ လမ်း ခု လတ် တစ်ခုသော ည ၌ အိပ်မက် မြင် လေသည် ။ အိပ်မက် တွင် အဝတ်အစား သန့် ပြ န့် သော လူတစ် ဦး က “ ရဟန္တာ ဖူး ချင် လျှင် လိုက် ခဲ့ ” ဟု ခေါ်သွား ၏ ။ လမ်း ခရီးစဉ် ကိုလည်း မှတ်သား ၍ လိုက် သွား ရာ မကြာမီ တောင် စောင်း ရှိ ကျောင်း ငယ် တစ်ခုသို့ အ ရောက် “ ရဟန္တာ ဟာ ဒီ အရှင်မြတ် ကြီးပဲ ” ဟု ဘုန်းတော်ကြီး အား ပြ ညွှန် ပြီး ပျောက်ကွယ်သွား သည် ။ နောက်တစ်ရက် စစ်ကိုင်း သို့ လှေ ဆိုက်ရောက် ရာ အိပ်မက် တွင် မြင်ရသော ဆိပ်ကမ်းမှ တက် ၍ အိပ်မက် ထဲ အတိုင်း တောင်ကြီး ကို လမ်း မ မှား အောင် တက်သွား ၏ ။ အိပ်မက် အတိုင်း လမ်းပန်း အဆောက်အအုံများ ဖြစ်နေသည် ကို တွေ့ ရ သ ဖြင့် “ မုချ ရဟန္တာ ဖူး ရတော့မည် ” ဟု ဝမ်းသာ နေ၏ ။ မော ရ မှန်းမသိ ။ မကြာမီ တောင် စောင်း ရှိ ကျောင်း ကလေး တစ် ကျောင်း နှင့် ဘုန်းတော်ကြီး ကို တွေ့ ရာ အိပ်မက်ထဲက အတိုင်း ဖြစ်နေ သ ဖြင့် အတိုင်းမသိ ဝမ်းမြောက် သွား ၏ ။ ထို ဘုန်းတော်ကြီး ကား ပထမ ဂန္ဓာ ရုံ ချောင် ဘုန်းတော်ကြီး ပင် တည်း ဘုန်းတော်ကြီး ။ ကား “ ရဟန္တာ ဟုတ် ၏ ၊ မဟုတ် ၏ ” မည်သို့မျှ မ မြွက် ကြား ။ ကြီးမား ခန့် ညား သော ဣန္ဒြေ ကို ကြည့် ၍ ပင် ရဟန္တာ ဟု အ တပ်စွဲ ယူ၍ လို လေ သေး မရှိ လှူဒါန်း လေ၏ ။ ယခုတိုင် ရှိသော သိမ် ၊ ဂူ ၊ ကျောင်း ကန် များမှာ ထို လှေ ကုန်သည် ကြီး၏ ကောင်းမှု များ ဖြစ်သည် ။ နောက်ဆုံး အမြတ် ကား တောရကျောင်း ကလေး ၌ ဧက စာ ရီ ကျင့် သုံး နေသော ဘုန်းတော်ကြီး တွင် အဆောက်အအုံများ နှင့် အတူ အ ခြွေ အ ရံ များလည်း အထိုက်အလျောက် ပေါ်ပေါက်လာ တော့ သ ဖြင့် အနည်း နှင့် အ များ အလုပ်ချိန် လျော့ပါး ရ လေတော့ ၏ ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 237 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၁၈၁ - - လာ သက္ကာ ဘ ရ ( ပစ္စည်းလေးပါး ( အ ရို အ သေ အ ရခြင်း ပူဇော် ) ၊ ခံရခြင်း ) ၊ ထက် တစ်ခု - . သိ သိမ်မွေ့ လောက လှသော ( ကျော် မာရ် စော သတင်း တပ်မ ပြ ကြီး န့် တစ်မျိုး ပွား ခြင်း ပင် ) သုံးမျိုး တည်း ။ သည်လည်း ရဟန်း ကိစ္စ တပ် ပြီး စိတ် သွားသော တစ်ခု ပုဂ္ဂိုလ်များ အတွက် အ နှော င့် အယှက် ဖြစ်စေ ကာ မူ မ ထောင်း တာ လှ ။ ပွား များ ကျင့် ကြံ ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ်များ ပဋိ ပတ္တိ အတွက် သာသနာ ကား ကြီးစွာသော ဝင် တွင် အိပ်မက် အ နှော င့် ပေးသော အယှက် ပြဿနာ တစ်မျိုး ပင် လည်း တည်း မကြာခဏ ။ ကြုံရ တတ်သည် ဖြစ် တတ် ၏ ။ ၊ ရံ တစ်ခါက ခါ သဒ္ဓါ လွန် သုံးဆယ် သော မြို့ တန်ခိုး အနောက်ဘက် ရှင်များ ၊ ပု ထု ဇဉ် မြေ ရုက္ခစိုး ဖြူ တောင် များ၏ တောရကျောင်း ဖန်တီးချက် ဘုန်းတော်ကြီး တစ်ပါး သည် ရပ်ဝေး ဒကာ ဒကာမ များအား ထို အိပ်မက် မျိုး မကြာခဏ လုပ် နေသော တစ်ခါတစ်ရံ ရုက္ခစိုး ကြီး အား သိသိသာသာ မာန် မဲ တော် နှော မူ င့် ရ ယှက် ဖူး ၏ ။ ခြင်း လည်း ဖြစ် တတ်သည် ။ တစ်ခါတစ်ရံ အထက် ပုဂ္ဂိုလ်များ အ မိန့် အ ရ တရား ပွား များ နေ သူ ထံ “ တရားနာ ရ ကျင့် ရမည် ” ဟု တ ပ ည့် ခံ လာ သူ များလည်း အ တွေ့ အကြုံ မ ရှား ဗဟုသုတ ချေ ။ ခေါင်းပေါ် နည်း သော တင်၍ ယောဂီ ပစ်ချ အချို့ ခြင်း အား ပင် “ တည်း ငါ တယ်ဟုတ်နေပါလား ။ ” ဟု လုပ် အ တတ် ထင် ကြသည် ရောက်စေ ။ မေတ္တာ ၏ ။ ထို အ ကြီးကြီး ထင် မျိုး ၊ သည်းခံခြင်း ပေါက် စေရန် များစွာ အခြား ဖြင့် . နည်း ကာကွယ်ကြ ပရိယာယ် ရာ များ ၏ ။ ဖြင့် လောဘ လည်း ၊ ဒေါသ နေရာကို ၊ မာ အမြဲတစေ န ၊ သဒ္ဓါ ၊ ရှာဖွေ ဝီရိယ စေ့ စ ငု သော ကြည့် မိမိ ရှု စိတ်ဓာတ် သုံးသပ် ၍ တာတမံ ထပ်မံ ခိုင် ခံ့ တွင် ကြ အားနည်း စေ ကုန် ရာ ပျော့ ၏ ။ ညံ့ သည့် နာ မ အကြိမ် ## PAGE 238 i အသက် တစ်ရာ ရှည် သော ရဟန္တာ ဦး သာ ရွှန်း ( ဦး က ဝိန္ဒ ) ( ၁၁၈၂ - ၁၂၈၂ ) အလွန် များပြား မောင်းထောင် ခဲ့ ဟန် ရှိ၏ ၊ ညောင် ။ ထို ဒေသ ကန် တစ်ဝိုက် သည် ဟိမဝန္တာ အ ရ ည နှင့် ဝါ တစ် သီ တော စပ် တည်း ရ မှီ ပုဂ္ဂိုလ်များ ဖြစ်၍ တောတောင် တစ်ခေတ် လည်း က : တော ထူထပ် ရ ခို သည် တော် ။ မူ ကြောင် ကြ ဖူး ၏ ပန်း ။ ယောဂီ ၊ လယ်တီ အဖြစ် ၊ ဖြင့် ကန္နီ လေ့လာ စ သော စုံစမ်း ဆရာတော်များ သောအခါ မှ ယောဂီ လည်း ထို တို့အတွက် ဒေသ၌ ခြောက် ဒေသ မိုင် ကောင်း ခန့် ၌ တစ်ခု ဝက် ဖြစ်ကြောင်း ရဲ တော ခေါ်သော တွေ့ရှိရသည် အရပ် ။ သည် မောင်းထောင် ပို၍ တော ကြီး ရွာ မြိုင် ၏ ထူထပ် မြောက်ဘက် သ ဖြင့် ဖြစ်သည် သူတော်ကောင်း ။ ကြီးများ ခို အောင်း ရာ ဖြစ်ခဲ့ ၏ ။ မဟာမြိုင် တော ကြီး၏ တောင်ဘက် ပိုင်း နာမည်ကျော် တော ရ စခန်းများ ထို တော သထုံ ၌ ပင် ခေတ် ခေါင်း နှောင်း ချ ခဲ့သည် ပုဂံခေတ် ။ ဦး ထိုအချိန်တွင် လောက်က ပင် ခင် တော ကြီး မိုး ကြီး မျက် ခေါ်သော မည်း သူတော်စင် အတွင်း၌ ကြီး တရား တစ်ပါး ကြား ရွတ် ဖတ် ကြ ရ၏ သံ များ ။ ဆွမ်းခံကြွ နှင့် ကြေး စည် နေ ကျ ခေါင်းလောင်းသံ ဘုန်းတော်ကြီး များ ခင် ကြီး ညတိုင်း မိုး လည်း လို လို မ ရွာသားများ ကြွ လာ သ ဖြင့် အားလုံး ဝက် ရဲ အလောင်းတော် ရွာသားတို့ သွားရောက် ကို ရွာသို့ ကြည့် ပ င့် ကြ ဆောင်ခဲ့ ရာ ခင်း ကြ၏ ကြီး ။ မိုး ပျံလွန်တော်မူ နေသည်ကို တွေ့ ကြ ရသည် ။ ပ င့် ယူ မောင်းထောင် ပူဇော် လိုကြောင်း ရွာသားတို့ တောင်းဆို ထို အကြောင်းကို ကြသည် ။ ကြား မ ရ သည့် ၍ ခင် အ ကြီး ဆုံး မိုး ဇာတိ ညအခါ မောင်းထောင် သွားရောက် သို့ ခိုးယူ ဖြစ်လျက် ကြ၏ ။ တစ် အလောင်းတော် လမ်း လုံး လရောင် ကို ထမ်း ထိန် ၍ ထိန်လင်း ပြန်လာ နေသည် ကြ ရာ မိုး ။ မှောင် မောင်းထောင် တော လယ် သို့ လ ရောက်မှ ကွယ် နေ့ည ပင် အလင်းရောင် “ မောင်းထောင် ပျောက် ရုပ် လုံး ၍ ဖော် လ ဋီကာ ကွယ် နေ့ ၌ ဖြစ်ကြောင်း ဖတ်ရှု ရသည် ။ သတိပြု ) မိ ကြ လေတော့ ၏ ။ ( ထို အကြောင်း ကမ်းပါး ညောင် လည်း ကန် ပေါများ ရွာ အနောက် သော · တောရကျောင်း ရှစ် မိုင် ခန့် တွင် တောတောင် တစ်ခု ရှိ၏ ။ ထူ ပေ ထပ်၍ တစ်ရာ လျှို မြောင် ပေ ငါးဆယ် ချောက် စောက် သဘာဝ နက် အလျောက် ၍ ချောင်း ဖြစ်ပေါ် ၏ နေ၏ အောက်ခြေတွင် ။ ကမ်းပါး နံရံ တွင် ပေ တစ်ရာ ဂူ များလည်း ခန့် ရှိရာ ရှိသော ကမ္မဋ္ဌာန်း မြေ ပြ ဘာဝနာ န့်များ အတွက် ထူးခြား ကောင်းမွန်သော ဒေသ ဖြစ်ပေသည် ။ ခို ချောင်း ချပ် ကလေး စ သော နဝမ အကြိမ် ## PAGE 239 ရ ဟန္တ သင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၁၈၃ ရွာ များကို ဂေါ စ ရ ဂါမ် ပြုနိုင် ၏ ။ ရှေးအခါက ထို ချောက် တွင် ဦး ကာ ခေါ်သော အတူ ဘုန်းတော်ကြီး တစ်ပါး နေ ဖူး ၏ ။ ရဟန္တာ ဟု ကျော်ကြား သည် ။ ကျား သစ်များ နှင့် မီး လှုံ တတ် ထို ၏ ကျောက် ။ ပိုး ဂူ လောက် တော ရ အစား ခေါ် ခံ ဦး ၍ ကာ ပျံလွန်တော်မူ ချောက် ကို သည် ၁၂၉၈- ။ ခုနှစ်မှ ၁၃၁၁- ခုနှစ်အထိ ဆက်လက် နိုင်ငံတော် သြ စောင့် ဝါ ဒါ ရှောက် စ ရိ ယ ၍ ဆရာတော်ကြီး တော ရ ဆောက်တည် ဖြစ်၏ ။ ၁၂၃၉- သော ခု ၊ ပင်း ပုဂ္ဂိုလ် မြို့ စခန်း မှာ ဦး မ အလယ် ဥက္ကံ သ ရွာ ခေါ် ဖွား ၊ မန် လည် ၊ တ လိုင်း ကုန်း ၊ ဝတ် ချက် မင်း ကျောင်း ဆရာတော် တို ့၏ တ ပ ည့် ဖြစ်သည် စာသင်တိုက် ။ တစ် တိုက် ၁၂၉၃- ကိုလည်း ခုနှစ်တွင် တည်ထောင် မောင်းထောင် ခဲ့ ၏ ။ “ ဂမ္ဘီ ကြီး ရတ္ထ ရွာ ပ ဦး ကာ ၌ သ စေ နီ ၊ စ တီ တုက္က လှ ဝိနိစ္ဆယ ခေါ် ၊ ဗုဒ္ဓ သ ရ ဏတ္ထ ဒီ ပ က ' စစ်ကိုင်း ကျမ်း များကိုလည်း ကျိုက် ပ တိုင် ပြု ၏ ကျောင်း ။ စာ ချ ဘုန်းကြီး ဘဝမှ တစ် တော ထွက် ဝင် တော ရ - ဆောက်တည် ရှစ် မိုင် ခန့် ရှိ ၏ ညောင် ။ လုံ့လ နီ ဝီရိယ တော ရ ၌ သဒ္ဓါတရား နေစဉ် တစ္ဆေ ကြီးမား သ ရဲ များ သည် ။ ည ဘု တ အခါတွင် လင် မြို့ အရှေ့မြောက် အကြိမ်ကြိမ် နှော င့် ယှက် ရာ နည်း အမျိုးမျိုး ဖြင့် ကာကွယ် ၍ မ ရ ။ မေတ္တာပို့ မှ သာ နိုင် သ ဖြင့် မေတ္တာလက်နက် တန်ခိုး မောင်းထောင် ထုံး ကြောင်း မကြာခဏ ကြီး ရွာ အရှေ့မြောက်ဘက် တိုက်တွန်း တော် မူ ရှိ သည် အင်ကြင်း ။ စမ်း တော ရ ၌ နေစဉ် အကြိမ်ကြိမ် တော လိုက် မုဆိုး များ တော လိုက် တောကျောင်း မ ရ သ ဖြင့် ပတ်ဝန်းကျင် အသည်းစွဲ ကြည်ညို သို့ ရောက်တိုင်း လေးစား ကြသည် မိုး မှောင် ။ ကြီး ထို ဆရာတော် ကျ လာ၍ ဦး ကမ္မဋ္ဌာန်း ကာ ချောက် ပေး ၌ ရာ နေစဉ် ထို တ ရဟန်း ပ ည့် ရဟန်းတစ်ပါး စင်္ကြံ ထိပ် ၌ အား တရား အ ထိုင် တောင် နေရာမှ ခြောက် ဆယ် တစ်ဖက် ရှိ စင်္ကြံ ` စင်္ကြံ ကျောင်းကြီး ထိပ် သို ၌ ခန္ဓာကိုယ် ဆရာတော် ကြီး မြှောက် ကျောက် ပျံ ပြောင်းရွှေ့ ဂူ တော ရ ၌ သွားသည် သာ ပျံလွန်တော်မူ ကို ကြုံရ ဖူး သည်အထိ ၏ ။ အချိန် ကြာ မြင့် စွာ ကျောင်း နေ သွား ငယ် ၏ ။ တစ်နေ့သ၌ တစ် ခု၌ တရား င ထိုင် ရေ ဝင် လျက်ရှိ ရွာမှ စဉ် ဦး ည ဖိုး ခင် သန်းခေါင်ကျော် ဆိုသူသည် ဆရာတော် တွင် ဆရာတော် နှင့် မ ကျောင်း လှမ်း မ ဆီသို ကမ်း လှမ်း သွား၍ ကြည့် ကြည့် လိုက် ရာ ရာ ဆရာတော် တစ် ကျောင်း ကို လုံး မ ရွှေရောင် တွေ့ခဲ့ ရ ။ တောက် နံနက် ၍ လင်း လင်း ၍ ထိန် ဆရာတော်အား နေသည်ကို တွေ့ “ ရ၏ ည က ။ မ ဟု ပင် တွေ့ရကြောင်း ဖြေ တော်မူ၏ ” လျှောက် ။ သူ့ စိတ်ထဲတွင် ရာ “ ဆိတ် ကြည်ညို ငြိမ် တဲ့အခါ ရသည် သည် မှ အ ပ လိုပဲ မည်သို့မျှ တရား မ ရှု ဝေဖန် ပွား ကြ တတ် ရတာပေါ့ ရှိ နေ၏ ” ။ တောရကျောင်း ဆရာတော် မှ ငါး ကား မိုင် ဇွဲ ၊ ၊ လုံ့လ ရှစ် မိုင် ကြီးမား ရွာများ လှ သို ့ ပေ နံနက် ၏ ။ ဆရာတော်သည် အစောကြီး ကြွ အကြောင်း လာ တော် မူ ကိစ္စ လေ့ ရှိလျှင် ရှိ၏ ။ ဆောင်း ဖြတ်၍ ကြွ ကာလတွင် လာ ရ သည်မှာ နှင်းများ အလွန် ရွှဲ စို နေသော ကျော ချမ်း လက် ဖွယ်ရာ ခုပ် တစ် ကောင်းလှသည် ဖေါင် ခန့် ပြောင်း ။ လမ်းမှာ ခင်း များထဲမှ တွေ့သမျှ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 240 ၁၈၄ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် လူ များအား ထိုင် ၍ ဝတ် မပြု လျှင် တောင် ဝှေး နှင့် ရွယ် ၍ ရှိခိုး ခိုင်း လေ့ ရှိ၏ ။ ကုသိုလ် ပေးခြင်း ပေ တည်း ။ ဆရာတော် တစ်နေ့တွင် နှင့် တွေ့ ရာ ကူ တောင် တော် ရွာမှ ဝှေး ထန်း နှင့် ခေါင်းကို ရေ မူး နေသော အ သာ လူတစ်ယောက် ဖိ ၍ ထိုင် ရှိခိုး စေ လမ်း ၏ ။ ကျဉ်း ဆုံးမစကား တစ် ခု၌ ပြောကြားပြီး ထန်း ရေ အလှူခံ ရာ “ တစ်လ မ သောက် ပါ ” ဟု ဟု လှူ ရသည် ။ “ အေး - မင်းနိုင် သလောက် လှု တာ နော် ၊ မင်း က တိ ပျက်ကွက် ရင် မင်း ပဲ ဒုက္ခဖြစ် လိမ့် မယ် ၊ အေး - ခု ဘဝ လဲ ရူး ၊ နောက်ဘဝ လဲ ရူး တတ် သ ကွ ယ့် ၊ မ သောက် ချင် ပါ နဲ့ ကွယ် ” ဟု ပြောရင်း ကြွ အဖော် တော်မူ၏ အ ပေါင်း ။ သုံးရက် ကောင်း ခန့် ၍ , ရှိလျှင် ထန်း ရေ ထို သောက် ထန်း မိ ရေ ၏ သမား ။ အဖော် သည် များကလည်း ငှက် ပျော ရေ “ တင် အို ရွာသို့ - က တိ သွား ပေးပြီး ရာ လူ တာ လှူ တာပေါ့ ။ သောက်တာ မင်း ဆရာတော် သိ တာ လိုက် လို ့ ” ဟု ဝိုင်း တွန်း ကြ သ ဖြင့် ထန်း ရေ သောက်ပြီး ပြန်လာ ရာ လမ်း ခု လတ် တွင် မြွေ ကိုက် ၍ သေ ဆုံး ရ ရှာ ၏ ။ သို့သော် ဆရာတော်သည် တ က ယ့် ကျေးဇူး ထို ဂုဏ် ဒေသ ကို တစ်ဝိုက် သိ သူ ၌ ကား လူတန်းစား နည်းပါး အလိုက် လှသည် အသိအလိမ္မာ ။ တော ရ မြေ ပေး ၌ သား တော်မူ၏ လိုက် ။ ၊ ထင်း ခုတ် ၊ ယာ လုပ်လိုသူများ က မူ ရန် သူ အဖြစ် ယှဉ် ပြိုင် မိ ကြ ရှာ လေ၏ ။ နေ သည့် ၁၃၁၁- ကြားမှ ခုနှစ် တ ပ ၊ ည့်များ သက်တော် အား တရားဟော ၇၅- နှစ် အ ရ မ ဖော ရပ် ဘဲ ရောင် ရှိနေ၍ သော အ ရောဂါ မော ပိုပြင်းထန် ဖြင့် အ လာ မော ၏ ဆို့ ။ ထိုနှစ် နတ် တော်လ ဆုတ် ၈- ရက်နေ့ ည တွင် ကောင်းကင် မှ သင်္ဘော ကြယ် ကို အ ကြည့် ခိုင်း ပြီးလျှင် - “ အင်း ...... ငါပြောတာ ကို သာ ကြိုးစား မှတ် ကြ ၊ မော တာ မော ပါ စေ ၊ သင်္ဘော ကြယ် မွန်း တိမ်း ရင် အ မော သက်သာ သွားမှာပါ ” ဟု မိန့် တော် မူ သည် ။ ဆရာတော်၏ တရား သံ များမှာ သက်သာ ချွဲ များ သွား၍ နှင့် ဦး လုံး မြအေး ထွေး ၍ နှင့် မပီမသ တကွ ဖြစ်ရာ သူနာပြု မှ လုံးဝ အချို့ ရပ်သွား တောကျောင်း ၏ ။ အ မော ကလေး မှာ အနည်းငယ် အပြင်သို့ မွန်း ထွက် ယိမ်း ကာ နေသည်ကို မေတ္တာပို့ ကြ၏ တွေ့ ရ ။ သ ပုဏ္ဏ ဖြင့် ဆရာတော် ဖု သျှု ခေါ် ပြော သင်္ဘော စကား မှန် ကြယ် ကြောင်း ကို ကြည့် ပြောဆိုနေကြသည် လိုက်သော အခါ ။ စင်စစ် ဆရာတော် ကား သင်္ဘော ကြယ် နှင့် အတူ မွန်း တိမ်း ရ လေပြီ ။ ယခု ထို တော ရ ၌ ဝါး တော မ ဦး ကလျာ ဏ ဆရာတော် က ဆက်လက် စောင့် ရှောက် ၍ တော ရ တစ်ဖန် ဆောက်တည် ဘု တ လင် ကာ ကမ္မဋ္ဌာန်း မြောက်ဘက် ပေး ငါး တော် မိုင် ကွာ မူ လျက် တွင် တောင် ရှိသည် ကလပ် ။ တော ရ ဟု ယခုတိုင် ရှိ၏ ။ တစ်ချိန်က ထို တော ရ ၌ ဘုန်းကြီး ဦး ဒွေး နှောင်း ၊ ဘွဲ့ - ဦး အ ရိ ယ ဉာဏ ခေါ်သော ဘုန်းတော်ကြီး က လေးပါ ဟယ် တစ်ပါး ” ဟု ရှိသည် မကြာခဏ ။ ကျား ပြောလေ့ သစ်များ ရှိရာ နှင့် အတူ နေ ့ နေထိုင် စဉ် ဘုရားဖူး ၏ ။ “ ရွှေတိဂုံဘုရား ကြွ သည်ဟု ယူဆ အနီး ပြောဆိုကြသည် ပ င့် လျှောက် ရာ သုံး ။ ဘိုးတော် ကြိမ်တိုင်တိုင် မင်းတရားကြီး ပ င့် လျှောက် က ဆရာတော်အား မှ ကြွ သည် ။ နေပြည်တော်သို့ အပူဇော်ခံ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 241 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၁၈၅ တောင် ကလပ် ၏ မြောက်ဘက် သုံး မိုင် ကျော်တွင် အုတ်ဖို တောင် ၊ ဆယ် မိုင် ခန့် တွင် လက် ပံ ရွာ လက် ပံ တော ရ ဟု ရှိ၏ ။ ယောဂီ ပါရဂူ ကျမ်းပြု ကန္နီ ဆရာတော်၏ ဆရာ ၊ ဘွဲ့ ဦး ဆရာတော် အာ ဒိစ္စ ခေါ် နှင့် လက် တိဗက် ပံ ဆရာတော်၏ ပြည်သား တော သျှီ လ ရ ဌာန တိ ဿ ဖြစ်သည် ဆရာတော် ။ လုံး တော် တို့၏ ဆရာတော် တ ၊ ပ အ ည့် ရာ ဖြစ်၏ တော် ။ ပဋိ ပတ် ဤကား အ ရာတွင် ဘု အလွန် တ လင် မြို့နယ် ထင်ရှားသည် မောင်းထောင် ။ ၊ ညောင် ကန် ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ တြိ ဂံ ဒေသ တော ခန့် မှန်း ရ စခန်းများ နိုင်ရန် အရပ်ဒေသ ဖြစ်သည် ။ ယခုတိုင် တစ်ခုကို လည်း ထောက် တည်ရှိ ရှု ၍ ကြည့် ကြ၏ ။ ခြင်း ရှေးက မျှသာ ပဋိ ပတ် ဖြစ်ပေသည် အခြေအနေကို ။ ဘုန်းတော်ကြီး ဦး သာ ရွှန်း ဤနေရာ၌ ဖော်ပြ လို သည်မှာ ဦး က ဝိန္ဒ ခေါ် ဘုန်းတော်ကြီး ဦး သာ ရွှန်း အကြောင်း ပင် တည်း ဦး ။ သာ ရွှန်း အကြောင်းမှာ ကျွန်ုပ်တို့၏ နောင်တော်ကြီး မောင် ထောင် ယွန်း ဆက်တိုက် ဆရာတော် ပါမည် ။ ထို မှတ်တမ်း ဦး သော ဘိ မှာ တ ဦး ကိုယ်တိုင် သာ ရွှန်း ၏ လေ့လာ ကပ္ပိယ ဖြစ်သူ ရေးသားထားသော ညောင် ကန် ရွာ မှတ်တမ်းအရ အနီး အုတ် အိုင် ဖော်ပြ ရွာမှ အသက် ၈၅- နှစ်ရှိ ဦး လူ မင်း နှင့် အုတ် အိုင် ကျောင်း ဘုန်းကြီးတို့ အား မေးမြန်း ၍ ရေးသား ထားသော ဤစာရေးသူ မှတ်တမ်း ကိုယ်တိုင်လည်း ၊ ဖြစ်ပါသည် ။ ထို ကျောင်းသို့ သွားရောက်၍ ထို ပုဂ္ဂိုလ်များ အား ထပ်မံ ကျောင်း စုံစမ်း လည်း မေးမြန်းပြီး ယခုတိုင် ရေးသားပါသည် တွေ့ နိုင် ပါ သေးသည် ။ ဆရာတော် ။ ဦး သာ ရွှန်း သီတင်းသုံး ၏ ဇာတိ မှာ သွားသော ညောင် ရှေး ကန် ရွာ သုံး အနီး ထပ် ကြက် မူ ၏ ။ ရိုး ပထမဆုံး ကုန်း ရွာ ဖြစ်၏ သီး ပင် ။ ငယ် အိုင် ရွာ စဉ် နှင့် က ပင် ကုတ် တော ကို စု ရ ရွာ ဆောက်တည် အ ကြားရှိ သစ် ရန် ဝါသနာ ခေါင်း ပ အ လုပ် လေ့ ကြီးမား တုတ် တော တော် ရ ၌ သီတင်းသုံး ၁၂၄၇- ခုနှစ်တွင် သည် ။ ဘု တ လင် - ရေ ဦး သွား လမ်းဘေး ရှိ လက် ပံ တော ရ ၌ သီတင်းသုံး သည် ။ ထိုအချိန် ကား မန္တလေး နေပြည်တော်၌ အင်္ဂလိပ် စစ်တပ်များ သိမ်း ယူ၍ တိုင်းပြည် ဆူပူ ချောက် ချား ခိုက် ဖြစ်၏ ။ ခိုး သား ဓားပြ သောင်းကျန်း ၏ ။ ဘုန်းတော်ကြီး မှာ တရား ရှု မှတ် ရင်း စိတ်ဓာတ်များ သီတင်းသုံး သော ချောက် အုတ်ဖို ချား တောင် နေ၏ ။ အား ကြောင့် ရန် သူ ကြ ရှိမည် စိတ်များ အ ထင် ဝင် နေသည် ဖြင့် ကုလား ။ ထို အတွင်း စစ်တပ်များ ဆရာတော် ဝိုင်း ရံ လာ ကြ၏ ။ ဆရာတော် မှာ ပို၍ ထိတ် လ န့် နေ ရှာ သည် ။ ထို့ကြောင့် ငါး စပ် တင်း တိမ် ကြီးကို ခေါင်း မောင်းထောင် ပု ခြုံ ကာ ရွာ မြောက်ဘက် လက် ပံ တော ခြောက် ရ ကျောင်း မိုင် ကွာ က ဝက် လေးမှ ရဲ တော တိတ်တဆိတ် ၌ ရွှေ့ပြောင်း ၍ ထွက်ခွာ သီတင်းသုံး လာ ခဲ့ရသည် တော်မူ၏ ။ ။ ထို ခေတ် ဝက် ရဲ တော ကား သား ရဲ ထူ ပြော လှ ၏ ။ ဘုန်းတော်ကြီး သည် ထန်း လုံး ခန့် ရှိ ရာ ကြိမ် ဆောင် နိုင် ## PAGE 242 ၁၈၆ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် မြွေ ဆိုး ကြီးများ ကို တွေ့ရ သော်လည်း သား ရဲ နှင့် မြွေ ဆိုး တို့သည် ဘုန်း တော်ကြီး၏ မိတ်ဆွေများ ဖြစ်ကြ၏ ။ ထို မှတစ်ဆင့် ဂွေး ပင် ကျင်း တော ၊ ဆည် ကြီး တော နှင့် ရွှေ စာရေး တောင်များသို့ သင်္ခမ်း ကျောင်း လှ အဖြစ် ည့် လည် သီတင်းသုံးရာ သီတင်းသုံး တော် လူ မူ သူ သည် အသွားအလာ ။ ထန်း ရွက် များ သုံး ပုံ လေး ရလျှင် ရွက် အခြား ကို သစ်ပင် တစ် ပေါ် တော တင်၍ သို့ ရွှေ့ပြောင်း လေ၏ ။ ဆည် ကြီး တော ရ ၌ နေစဉ် ကို သာ ပြန် ဆိုသူက အိုးအိမ် သားမယား စွ န့် ကာ ကပ္ပိယ အဖြစ် စောင့် ရှောက် လုပ် ကျွေး သည် ။ ထိုအခါ ဘုန်းတော်ကြီး ကား အသက် ၇၀- ကျော် လေပြီ ။ ရှင် မ ချောက် တွင်းမှ တရား သံ ကန္နီ ဆရာတော် လောင်း လျာ ဖြစ်သော ပဉ္စင်း ငယ် ဦး သော ဘိ တ သည် လက် ပံ တော ရ ဆရာတော် ထံ ဝိပဿနာ တရား များ နည်း ခံ ကျင့် ကြံ ၍ ကန္နီ မြို့သို့ ပြန် ရာတွင် ညောင် ကန် ရွာသို့ အ ရောက် ဘုန်းတော်ကြီး ဦး သာ ရွှန်း အကြောင်း စုံစမ်း သည် ။ ဘုန်းတော်ကြီး ရှိမည် ထင် သော နေရာများ သို ့ တစ် တော ထွက် ဝင် လိုက်လံ ရှာဖွေ ရာ ဆရာတော် ဗုဓ် ဇာတိ ညောင် ကန် ရွာ ၏ တောင်ဘက် သုံး မိုင် ခန့် ရှိ ရှင် မ ချောက် အတွင်း တရား ရှု မှတ် နေသော ဘုန်းတော်ကြီး ကို ဖူး တွေ့ရ၏ ။ ပေ ငါးဆယ် ၊ တစ်ရာ ခန့် နက် ရှိုင်း ၍ သဘာဝ အလျောက် ကျောက် လွှာ ကျောက် ဘုန်းတော်ကြီး ချပ် များ စီ ထားသော ကား ချောက် ရှင် မ နံရံ ချောက် ခြေ ရှိ ကား ကျောက် ဆိတ် ငြိမ် ဖျာ အေးချမ်း ကြီး ပေါ်၌ လှ သီတင်းသုံး ပေ ၏ ။ နေ၏ ။ ချောက် အလယ် ရှိ ရေ သွား လမ်း သဲ စမ်း ကလေး မှာလည်း ခြောက်သွေ့ နေ သ ဖြင့် ဦး သော ဘိ တ သည် ထို သဲ စမ်း ပေါ်၌ ဝတ်ပြု ရန် ထိုင် ချလိုက် သည် ။ ဝတ်ပြု ပြီးလျှင် - အား ကျ “ ကြည်ညို ဆရာတော်ဘုရား လျက် ရှိပါသည် ၊ တ ပ ၊ ည့် လက် တော်လည်း ပံ ဆရာတော် ဆရာတော်များ ထံမှ နည်း ခံပြီး ကျင့် ပြန် ကြံ ခဲ့ရာ အားထုတ် ဆရာတော်၏ သည် ကို အကြောင်း များကိုလည်း ရှေး ဦး မ ဆွ က ပင် ကြား သိပြီး ဖြစ်၍ နည်း ခံ ပွား များ ရန် လိုက်လံ ဘုရား ရှာဖွေ ရပါသည် ၊ အဆုံးအမ ။ သံသရာ ပေး မှ တော် ထွက် မူ ပါ ဘုရား မြောက် ” ဟု ကြောင်း ဝမ်းသာအားရ တရား များ ဟောကြား လျှောက်ထား ချီးမြှ င့် လိုက်သည် တော် မူ ပါ ။ ထိုအခါ ဘုန်းတော်ကြီး က အကျိုးအကြောင်း အနည်းငယ် မေးမြန်း ပြီးနောက် - “ အင်း - စာတွေ တတ် သား ဗျာ ၊ စာ အတိုင်း လိုက်နာ ရုံ ပါပဲ ၊ ဘယ်သူမှ စာ ထက်ပိုပြီး မလုပ်နိုင်ပါဘူး ၊ စာ ကို အ ဟုတ် ယုံကြည် ဖို့ ပဲ လိုပါတယ် ။ ဘုရား က တရား နှစ်မျိုး တည်း ဟော ( လိုက်နာ တာပဲ ပွား ။ များ ဘယ်ဟာက ကျင့် ကြံ ပ ရ မ ဟာ ယ့် ) တဗ္ဗ တရား ( ပယ် ဆိုတာ ရ မ ယ့် သိတယ် ) တရား မဟုတ်လား ၊ ဘယ်ဟာက ။ ဘာ ဝေ တဗ္ဗ “ မလုပ်နဲ့ ဆိုတဲ့ ဟာ မလုပ်နဲ့ ၊ လုပ် ဆိုတဲ့ ဟာ လုပ် ၊ ဒါပါပဲ ။ ကျုပ်တို့ အခု နေ တာလဲ ဒီ အတိုင်းပါပဲ ” ဟု တို တို ဖြင့် လို ရင်း ကျအောင် ဟော ပြပေး တော်မူ၏ ။ ချောက် ကမ်းပါး ထိပ် က ချိုးကူသံ မှ တစ်ပါး တိတ်ဆိတ် အေးငြိမ်း လှ ပေ စွား ၊ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 243 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၁၈၇ ကပ္ပိယ ကို သာ ပြ န့် သည် အာ ဂန္တု ဘုန်းကြီး တစ်ပါး ကြွ လာသည် ကို တွေ့မြင် ရ သ ဖြင့် မ လှမ်း မ ကမ်း ရှိ ရှင် မ ချောက် ချောင်း အကွေ့ သစ်ပင်တစ်ပင် အောက်မှ ကျောက် ဖျာ လှေကား အလိုက် တက် သက် ကွေ့ ဆင်း ၍ ထွက်လာ ခဲ့ ၏ ။ ဘူးသီး ခွံ ကို လျှော် ဖြင့် ခက် ထားသော ရေ ဘူး ထဲမှ ရေ ကို အုန်း မှုတ် ခွက် ငယ် တစ်ခု ဖြင့် ငှဲ့ ၍ အာ ဂန္တု ဘုန်းကြီး အား ကပ် လိုက် ၏ ။ ပြီးလျှင် မိမိ နေမြဲ သစ်ပင် သို့ သွား၍ တရား ရှု မှတ် မြဲ ရှု မှတ် နေသည် ။ ဘုန်းတော်ကြီး ကား စကားကို “ ဆက် မောင် ပဉ္စင်း ပြန် ၏ တို့ ။ - တို့ များ သာသနာ နဲ ့ တွေ့ရတာ အလွန် အကျိုး များတယ် ။ နည်း နာ တ ကျ ကမ္မဋ္ဌာန်း ပေး တတ်တဲ့ ဆရာ ရဖို့ မလွယ်ဘူး ။ လက် ပံ တော ရ ဦး အာ ဒိစ္စ လဲ တော် ပါ ပေ တယ် ၊ ခုလို သာသနာ နဲ့ ဆရာ နဲ့ တွေ့ တဲ့အခါ အသက်ကို အပ်နှင်း နိုင်တဲ့ အထိ သာသနာကို “ ကဿပ ရော ဆရာ ဘုရားရှင် ကို ရော သာသနာတော် တစ် ထစ် ချ နောက်ပိုင်းမှာ ယုံ ဖို ့ ပုံ ဖို့ အရေးကြီးတယ် သံဃာ အ များ ။ ကိုယ် ကျင့် တရား ပျက်ကွက် နေတာ တွေ့ ရတော့ သူငယ်ချင်း ရဟန်း ခုနစ် ပါး ဟာ စိတ် တူ သဘောတူ က တိ ထားပြီး “ ဒီ အကြောင်း တရား ကို ပွား များ ရင် ဒီ အကျိုးတရား ကို မုချ ရမယ် ” ဆိုတာ ယုံကြည် တက် ကြ ကြတယ် တာ တောင်ပေါ် ၊ ကိုယ်တော် ရောက်တာနဲ့ ခုနစ် ပါး လုံး တစ်ပြိုင်နက် နွယ် ကြိုး လှေကား လှေကား ဆင်ပြီး ကို တွန်း တောင်ပေါ် ချ ပစ် ခဲ့တယ် ကို ၊ ပြန် လမ်း “ " မ တရားထူး ထား ဘူး ရလျှင် ။ ရ ၊ မ ရ လဲ ဒီ တောင်ပေါ် မှာ ငါ့ သင်္ချိုင်း ဖြစ် ပ စေ ဆိုပြီး အသက်နဲ့ လဲ အားထုတ် ကြ တာ ၊ တစ်ရက် ကြာတော့ တစ်ပါး က ရဟန္တာ ဖြစ် လို ့ အဘိ ညာဉ် နဲ့ မြောက်ကျွန်း ကြွ ပြီး ဆွမ်းခံ ကျွေး တယ် ။ ကျန် ကိုယ်တော် စု က မ စား ကြ ဘူး ၊ ကိုယ့် အစွမ်း နဲ့ ကိုယ် ရ မှ စား မယ်ဆိုပြီး အားကျမခံ အားထုတ် ကြတယ် ၊ နောက်တစ်ရက် တစ်ပါး က အနာ ဂါမ် ဖြစ်တယ် ။ ခုနစ်ရက် ကြာတော့ ကျန် ငါးပါး ဟာ တရားထူး မရဘဲ အစာရေစာ ပြတ် သေ ပြီး နတ်ပြည် ရောက်ကြ တယ် ။ ကိုယ့် တာဝန် ကိုယ်လုပ် တစ်ချက်ခုတ် နှစ်ချက် ပြတ် “ မောင် ပဉ္စင်း တို့ - တို့ တစ် တွေဟာ အဲသည် တုန်းက ထက် သာသနာ ပွ င့် လင်း နေ မှ ကိုယ် က တကယ် ယုံ ပြီး အ ဟုတ် လုပ်ဖို့ သာ လို တာပဲ ။ ကိုယ် က ရှေ့ မရောက်သေး ဘဲနဲ့ သူများကို အ လွတ် ရုန်း ငဲ့ ပြီး တာ ခေါ် မဟုတ်ဘူးကွ ချင်တာ မျိုး ယ့် ။ မလုပ်ရ ကိုယ့် ကိုယ် ဘူး ။ ကို တစ်ပါး ကောင်းအောင် ထဲ နေ ပေမယ့် လုပ်ရင်း တစ်ကိုယ် က အများအကျိုး ကောင်း ဆောင် နိုင်တာ “ မဟာ ဝဂ္ဂ ဒီ အလုပ် သံယုတ် ပဲရှိတယ် ပါဠိတော် ။ မှာ ဆရာ တ ပ ည့် ဝါး လုံး ထောင် တက် တဲ့ ဥပမာ ပြ ပြီး မြတ်စွာဘုရား ဆရာ ရော ၊ တက် ဟော တဲ့ တ ပ တော် ည့် မူ ရော တာရှိတယ် ကိုယ့် အလုပ် ။ ဝါး ကိုယ် လုံး ရို ကို သေ ပြီး ပခုံး ကိုယ့် ပေါ် ကိုယ် ထောက်ပြီး ကို စောင့် ထိန်း ရှောက် ပေးတဲ့ ရင်း နဝမ အကြိမ် ## PAGE 244 ၁၈၈ ဓမ္မာ ဓ ရိ ယ ဦး ဌေး လှိုင် သူများကို လဲ စောင့် ရှောက် ပြီးသား ဖြစ်တယ် တဲ့ ။ စောင့် ရှောက် “ အဲဒီ ဥပမာ နေတယ် အတိုင်း လို ့ မှတ် မိမိ ရမယ် ကမ္မဋ္ဌာန်း ( အတ္တာနံ ကို မိမိ ရက္ခန္တော အားထုတ် ပ နေ ရံ တာဟာ ရက္ခ တိ ) ။ သတ္တဝါတွေ သည်းခံ တာ ကို ၊ ' မေတ္တာ စောင့် ရှောက် ကရုဏာ ရင်း မုဒိတာ ကိုယ့် ကိုယ် ပွား များ ကို စောင့် နေ တာလဲ ရှောက် ( ပ ရံ ပြီးသား ရုက္ခန္တော ဖြစ်တယ် အတ္တာနံ ။ ရက္ခ သိပ် တိ ကျေးဇူး ) သူများကို ကြီး တဲ့ အလုပ် ကွ ယ့် ( သေ ဒ က သုတ် ) ။ “ အ ပ ရာ ပရိ ယ ဝေဒ နီ ယ ကံ သံသရာ က အကုသိုလ် ကြွေး တွေကို ရှင်း နိုင် တာလဲ ဒီ အလုပ် ပဲ ။ ခန္ဓာကိုယ်ကို အ လျော် အစား ပေးပြီး ကြွေး ဆပ် လို့ ကြွေး မ ကျေ ဘူး ။ ကဲ - ကဲ နေ တောင် အ တော်နည်း သွားပြီ ၊ အလိုရှိ ရာ ကြွ ပေ ရော့ ” ဟု စကား စ ဖြတ် တော်မူ၏ ။ ကန္နီ ဆရာတော် လောင်း လျာ ( ဦး သော ဘိ တ ) လည်း ဦး ချ၍ သပိတ် လွယ်ပြီး အ ထ ၊ ကပ္ပိယ ကာလတွင် ကို သာ ထန်း ပြန် လည်း တော ကြီးများ နောက်မှ ၊ တောင်ယာခင်း လိုက်ပါ ၍ လမ်းညွှန် များ ၊ ရံ ခါ ပြ လေ၏ ပေ ငါးဆယ် ။ နေဝင် ခန့် ရှိ ဖျိုး ချောက် ဖျ ဆည်းဆာ များကို နှစ် ဦး သား ဖြတ်ကျော် ၍ သွားကြ ရသည် ။ လက် ယာ ဘက်တွင် တွင်း တောင် ( မီးတောင် ပေါက်ကွဲ ၍ တွင်း ဖြစ်နေသော တောင် ) ကို မြင် နေရသည် ။ ထို တောင်မှ လွ င့် စဉ် လာ ဟန် ရှိသော တစ်ရပ် တစ် သူ ခန့် ရှိ ကျောက်တုံးကြီး များ ယာ ခင်း များတွင် နေရာအနှံ့ ပြ န့် ကြဲ နေသည် ကိုလည်း ရှောင် ကွင်း ၍ သွားကြ ရ၏ ။ အနောက်တောင် အနောက်မြောက်ဘက် တွင် ရွှေ စာရေး တောင် ၊ ကန္နီ တောင် များကိုလည်း လှမ်း ၍ မြင်နေ ရ၏ ။ နေ ကား ဝင် လု ပြီ ။ “ ဒကာကြီး ၊ ခုလို ဘုန်းကြီး နောက် လိုက်ပြီး ဝေ ယျာ ဝစ္စ လုပ်ရတာ အလွန် ကံ ထူး တယ် ။ ဝေ ယျာ ဝစ္စ လဲ လုပ် ၊ တရား လဲ အားထုတ် ပေါ့ ” ဟု ဒကာ ပြန် ဘက်သို့ လှ ည့်၍ အ မိန့် ရှိရာ ဒကာ ပြန် ့ ကလည်း “ မှန် ပါ့ ဘုရား ” ဟု လျှောက်ထား ရင်း လမ်းညွှန် ပြ ၏ ။ “ ကဲ - ကဲ ဒကာကြီး နေ ခဲ့ ပေ ရော့ ။ ဦး ပဉ္စင်း သွား တတ် ပါပြီ ။ အင်း ..... ကုသိုလ် အကုသိုလ် လက် ယက် ဆိုတာ တွင်း တူး နည်းနည်းလေးပဲ တဲ့အခါ သူ နဲ့ တစ် လို ့ ကြော အထင်မသေးနဲ့ တည်း ဆက်နေတဲ့ နော် နေရာ ။ အားလုံးက လက် ယက် ရေ တွင်း တွေဟာ လိုပဲ ။ သဘောတူ ရာ အကုန် လှိ မ့် ဆင်းပြီး စိ မ့် ဝင်လာတာ ပဲ ။ “ အဲ - တစ်ခုတော့ သတိထား ၊ အနည်းဆုံး ငါးပါးသီလ လောက်မှ စင် ကြယ် အောင် မ စောင့် နိုင် လို ့ တော့ အကျိုး မ များ ဘူး ။ သီလ ရှိမှ သမာဓိ ရ ၊ သမာဓိ ရှိမှ ပညာ ရ နိုင်တာ ၊ ကဲ .... ကဲ သွား ပေ ရော့ ” ဟု ပြောပြောဆိုဆို နေဝင် ရိုး တ ရီ တွင် တစ် တော ဝင်ထွက် ခရီး ဆက် လေ၏ ။ ကပ္ပိယ ကို သာ ပြ န့်လည်း ဘုန်းတော်ကြီး ရှိရာ ရှင် မ ချောက် သို ့ ပြန်ခဲ့သည် ။ ( ကန္နီ . ဆရာတော် အကြာင်း ရှေ့၌ ပြမည် ။ ) ဘုန်းတော်ကြီး သည် ၇၀- ကျော် အိုမင်း မ စွမ်း ရှိသော အခါ ဒကာ များ က ညောင် ကန် ရွာ အနီးရှိ အုတ် အိုင် ရွာ မြောက် ကျောင်း၌ ပ င့် ထား ကြ ရ၏ ။ ထို ကျောင်း ကား မန် ကျည်း ပင် များ ဝိုင်း ရံ လျက်ရှိသော ကျောက် လွှာ ကုန်း မြင့် ဖြစ်သည် ။ ( ထို ရွာ ကား ဗြိတိသျှ ဘားမား သူဌေး ဦး ညွ န့်၏ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 245 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၁၈၉ - 1 ဇာတိ ရွာ ဖြစ်၏ ။ ) ရွာ ကျောင်း၌ နေ ရသော်လည်း ရဟန်းရှင်လူ များ နှင့် အ တွေ့ မ ခံ ။ ကပ္ပိယ နှင့် သာ နေ တော်မူ၏ ။ ဆွေမျိုး သား ချင်း တော် စပ် သော ဒကာ ဒကာမ များကို ပင် အ တွေ့ မ ခံ ။ ကပ္ပိယ မှတစ်ဆင့် နှစ်ကြိမ် သုံးကြိမ် လျှောက်ထား မှ ဖူး တွေ့ ကြ ရသည် ။ အချို့ သား ချင်း များ ငို ယို ၍ ပင် ဖူး ခွင့် တောင်း ကြ ရ၏ ။ ရသမျှ ဆွမ်း ခဲ ဖွယ် ဘော ဇဉ် များကိုလည်း အားလုံး ဘုရား တင် လှူ ပြီးမှ ဘုဉ်း ပေး လေ့ ရှိသည် ။ ၁၂၈၂- နှစ် ဦး တွင် ကပ္ပိယ ကို သာ ပြန် ့ သည် ရုတ်တရက် ကွယ်လွန်သွား ရာ ဒကာကြီး ဦး ပွား ပေါ်က ဆက်လက် တာဝန်ယူ ရ၏ ။ ဘုန်းတော်ကြီး သည် ကို သာ ပြန် ့ အသုဘကို ရထား ဖြင့် အင်္ဂြိုဟ် တော် မူ သည် ။ တစ်နေ့သောအခါ ကပ္ပိယ ဦး ပွား ပေါ် သည် ဘုန်းတော်ကြီး အား ကြည့် လိုက် ရာ ဘုန်းတော်ကြီး မှာ တရား ထိုင်ရင်း မျက်ရည်များ တ တွေ တွေ ကျ နေသည်ကို တွေ့မြင် ရ သ ဖြင့် အကျိုးအကြောင်း လျှောက်ထား လျှင် “ ကောင်ကလေး င သာ ပြ န့် အောက်မေ့ လို ့ ပါ ဟယ် .... " ဟု ကြေ ကွဲ သံ ဖြင့် မိန့် ဆို သ တတ် ။ ထို အချိန်အထိ ဘုန်းတော်ကြီး သည် အနာ ဂါမ် ပင် မဖြစ်သေး ဟု သိ ရ၏ ။ များ မကြာမီ ပင် ဘုန်း တော်ကြီး၏ တရား အသိဉာဏ် များ တိုးတက်လာ ဟန် ရှိသည် ။ ကပ္ပိယ ဦး ပွား ပေါ် သည် ' သုံး ထပ် ကျောင်း ပေါ်၌ ဘုန်းတော်ကြီး နှင့် မ နီး မ ဝေး တွင် အိပ် ရ ၍ နိုး တိုင်း ဘုန်းတော်ကြီး အား ကြည့် ရာ ဘုန်းတော်ကြီး မှာ မ အိပ်စက် ၊ ထိုင် လျက် သား ချည်း တွေ့ ရ၏ ။ ဘုန်းတော်ကြီး ပတ်ဝန်းကျင် တစ်ခုလုံး သုံး ထပ် ကျောင်းကြီး အတွင်း အရောင် အ ဝါ များ လင်း ထိန် နေသည်ကို ည စဉ် မြင်နေ ရသည်ဟု ဦး ပွား ပေါ်က ပြောပြ ၏ ။ ကိုယ် ရောင် အလင်း စိစစ် ချက် ယခုအခါ ဤကဲ့သို့ အရောင် အ ဝါ လင်း ထိန် နေသော ယောဂီ များ များစွာ ရှိ ပေ လိမ့် မည် ။ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ မိုးကုတ်ဆရာတော်ဘုရားကြီး က ကိုယ် ရောင် ကိုယ် ဝါ ကို ကြည့် ၍ လူတစ်ယောက်၏ စိတ်နေသဘောထား ကို သိ နိုင်ကြောင်း ဟော ခဲ့ ဖူး ၏ ။ ယင်း ကိုယ် ရောင် ကိုယ် ဝါ နှင့် စပ် ၍ ဣန္ဒိ ယ ယောဂီ များ အထူး သ ဖြင့် တိဗက် လာ မာ တန်ခိုး ရှင်များ အထူး အ ရေးထား ပြောဆို ကြ၏ ။ တစ်ဖက် သား ၏ စိတ်ကူး စိတ် နေ သဘောထား လေ့လာ ကြသည် နှင့် ။ ရောဂါ ဘုရား အခြေအနေကို ရဟန္တာ တို့၏ အတိအကျ ကိုယ် ရောင် ပြောဆို သည် နိုင်သည် သန့် စင် အထိ သော အလေးပေး အဝါရောင် ဖြစ်သည် ဟု ယုံကြည် ကြ၏ ။ ရေးသား ကြ၏ ။ လူတိုင်း တွင် အရောင် ရှိကြောင်း လည်း ယုံကြည် ပါဠိစာပေ ကြသည် ။ ကျမ်း ဂန် တို့၌ တွေ့ ရ သည်မှာ ကား မြတ်စွာဘုရားသည် ပဋ္ဌာန်း ကျမ်း ကြီးကို ခုနစ်ရက် ပတ်လုံး ဆင်ခြင် သုံးသပ် တော် မူ သောအခါ ရောင်ခြည်တော် ခြောက် ဖြာ ကွ န့် မြူး ထွက်ပေါ် ကာ ထက် အောက် ဖီ လာ စကြဝဠာ အနန္တ ထုတ် ချင်း ပေါက် လင်း ထိန် သွားကြောင်း ဒုံ ဝ မ အကြိမ် ## PAGE 246 ၁၉၀ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ( အရောင် ဓမ္မ သင်္ဂ ဏီ ကို လိုက်၍ အဋ္ဌကထာ လည်း ၌ ) လူ၏ ဖော်ပြသည် စရိုက် စိတ်နေသဘောထား ။ ( ဟ ဒ ယ ဝတ္ထု မှ ထုတ် ကို ဆုံးဖြတ် လွှတ် သော သော သွေး အ ရာ များ၏ လည်း ရှိ ပေ သေးသည် ။ ) ယင်းသို့ အရောင် အ ဝါ ထွက် သည်မှာ စိတ် ကြည်လင် သန့် ရှင်း ၍ နှလုံး သွေး ကြည်လင် ကြည်လင် သန့် သန့် ရှင်း ရှင်း ၏ ၏ ။ ။ အရောင် ၎င်း စိတ် ထွက် နှင့် ဆက်သွယ် ၏ ။ တန်ခိုး ဖန်ဆင်း သော စိတ္တဇ ၍ ဖြစ်သည် ရုပ် ၊ ဥတု မဟုတ် ဇ ရုပ် ၊ များအားလုံး နက်နဲသော တရားတော်များ ( ဂိ လာ န သုတ် ကို ဆင်ခြင် သံယုတ် သုံးသပ် အဋ္ဌကထာ ၍ ရောင်ခြည်တော် ၌ ) ရှင် မဟာ များ ကဿပ ထွက်ပေါ် သည် ရခြင်း ဗောဇ္ဈင် ဖြစ်သည် တရား ကို ။ နာ ကြား နှလုံးသွင်း ရ သ ဖြင့် “ မြတ်စွာဘုရား တရားတော် သည် ထွက် မြောက် ကြောင်း အမှန် ဖြစ်ပေ စွာ့ ” ဟု ပီတိ စိတ် ဖြစ်ရာ မှ နှလုံးသား ဟဒယဝတ္ထုရုပ် မှ စ၍ ရုပ် များ ကြည်လင် ကာ ရောဂါ ပျောက်ကင်း ကြောင်း ဖွ င့် ဆိုထားသည် ။ တရား ကို ဆင်ခြင် သုံးသပ်ခြင်း သည် အသားအရေ ကြည်လင် လှပ ခြင်း ၊ အရောင် အ ဝါ ထွက် ခြင်း မျှသာ မ က ရောဂါများ ပင် ပျောက်ကင်း စေနိုင် ၏ ။ ရှေးအခါက ဤကား ရုပ်နာမ် ဣန္ဒြိ ယ တရား စိတ်ပညာရှင် တို့၏ ဆတ် တစ် စပ် ဦး ကျေးဇူးပြု က လူတစ်ယောက်၏ ပုံ ကို သတိပြုရန် အရောင် ဖြစ်၏ နှင့် ။ စပ် ၍ လေ့လာ ရေးသား ဖူး သည်မှာ လူ တွင် အရောင် ရှိ၏ ။ ထို အရောင် ရှိကြောင်း ဖမ်းယူ ထောက်ပြ အ ရိပ် ထင် ခြင်းသည် နိုင်သော အရောင် အရာကို ပင် ဖြစ်၏ သတိ ။ မ ထို ပြုကြ အရောင် ၍ သာ သည် ဖြစ်သည် အ ဆုံး ပိုင်းခြား ။ ကြေးမုံ မရှိသော မှန် ပြင် စကြဝဠာ ၌ လူ၏ တို့၌ ပြေးလွှား နေ ကာ အမြဲတမ်း ရှိ နေ၏ ။ မိမိ နှင့် တစ် ပေ ကွာ . အရပ်၌ မှန် ထောင် ကြည့် လျှင် တစ် တစ် မိုင် ပေ ၊ ကွာ နှစ် အရပ်၌ မိုင်အကွာ မိမိ နောက်ဆုံး အရောင် ရှိကြောင်း ဖမ်းယူ နိုင် သိနိုင် လောက်အောင် ၏ ။ ထို ့အတူ ဆွဲ ပေ အား ရှိသော တစ်ရာ နှစ် မှန် ရာ သာ အကွာ ရှိလျှင် ၊ အခြား စကြဝဠာ တစ် ခု၌ ပင် မိမိ အရောင် ရှိနေကြောင်း သိနိုင် ၏ ။ တစ် စက္က တိဗက် န့် လျှင် ပညာရှင် ၁၈၆ ဝဝဝ တို ့ နှုန်း ကလည်း ဖြင့် ပြေး ထို ့အတူ သွားကြောင်း ပင် ထာဝရ သိပ္ပံ တည် ဆရာ ရှိနေသည်ဟု တို့ကလည်း အလင်းရောင် ယူဆ ကြ၏ ။ မိုင် ကို အသုံးပြု ကြသည် ။ ( ခန္ဓာကိုယ် မှ အီ သာ ရစ် နှင့် မော် လီ ကျု ရိုက်ခတ် အား များအကြောင်း . ဤနေရာ၌ သိပ္ပံအမြင် ဖြင့် ဆက်လက် သဘောပေါက် ရန် လည်း ရှိ ပေ သေးသည် ။ ) ရောင်ခြည် ( မူလ များ ပဏ္ဏာ ယ သ ခုထက်ထိ အဋ္ဌကထာ စကြဝဠာအတွင်း , ပါ သ ရာ သိ သုတ် ၌ ပျံ့နှံ့ ) ပဋ္ဌာန်း တည် သုံးသပ် ရှိနေကြောင်း စဉ် က ထွက်ပေါ်လာသော အတိအလင်း ဖွ င့် ဆိုထား ၏ ။ ( ဗောဓိ ဝံ သ အဋ္ဌကထာ ၌ ) ‘ လည်း တာဝတိံသာ မှ ဆင်း သောအခါ ထွက်ပေါ် ခဲ့သော တန်ခိုး ပြာ ဋိ ဟာ အရောင်များ သာသနာ ကွယ် သည့် နေ့အထိ တည် ရှိကြောင်း အတိအလင်း ပင် ရေးသား ဖွ င့် ဆို၏ ။ အဘိဓမ္မာ သဘော အား ဖြင့် ဘုတ် အဆက်ဆက် ရုပ် အဆက်ဆက် ဆက်လက် ဖြစ်ပွားခြင်း ပေ တည်း ။ ဆိုက်ကို မက် ထရီ စိတ်ပညာ ဆရာတို့ က မူ ပုံသဏ္ဌာန် အ ရိပ် အရောင် သာမက နဝမ အကြိမ် ## PAGE 247 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၁၉၁ လူတစ်ယောက်၏ ထိ စပ် ရာ မှန်သမျှ ထင် အကြံအစည် ကျန် သည်ဟု စိတ်ကူး ယုံကြည် တို့ ပင် ကြ၏ လျှင် ။ ပျောက်ကွယ် ၍ မ သွား ။ ထိုသူ နှင့် အတွေး လူတစ်ယောက်သည် အ ရိပ် သဏ္ဌာန် များ ထို အခန်း အခန်း တစ် ၌ ခု၌ အမြဲ နေ ရှိ သွား နေ၏ ။ လျှင် ကမ္ဘာ ကျေ သော်လည်း ထိုသူ၏ ကမ္ဘာပေါ်တွင် ရှေးရှေးက ထွက်ပေါ်လာ ခဲ့သော လောကီ ဘက် ၊ လောကုတ္တရာ ဘက် ၊ စစ်ရေး ၊ စီးပွားရေး စ သည် နှင့် စပ် ၍ အောင်မြင်ခဲ့ ကြ ဖူး သူတို့၏ ပုံသဏ္ဌာန် အ ရိပ် အရောင် အကြံအစည် စ သည် တို ့ ထာဝရ ပျံ့ နှံ ့ တည်ရှိ နေကြသည် ။ အထူး မ သင်သည် ကြိုးစား ရ ဘဲ စိတ် ကို လုပ်ထုံး ဗလာ ဟောင်းများ ဖြစ်အောင် နှင့် ( နိ ထိတွေ့ ဝ ရ ဏ ကင်း ကာ စွာ လျှပ်တစ်ပြက် ) တည်ငြိမ် နေသော အသိဉာဏ် အခါ လင်း သာဓက လာ လည်း ပြီးလျှင် အမျိုးမျိုး အလိုရှိ ပြ ရာ ကြသည် ဘက် ၌ ။ တိုးတက်အောင် မြင်နိုင် သည်ဟု ယုံကြည် ကြ၏ ။ သီတင်းသုံး ပဋိ ပတ် ဖူး လုပ်ငန်း သော ဌာန တွင်လည်း စ သည် ရှေးက တို့၌ တရား ရဟန္တာ ထိုင် ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးများ လျှင် ပို၍ သ တရား မုတ် သွားသော ရ လွယ် သည်ဟု သိမ် ၊ ယုံကြည်သော ယောဂီ များ ၊ လက်တွေ့ သာဓက များ ရှိကြ လေသည် ။ အသက် ထင်ရှား ရှိသော ရဟန္တာ အရှင်မြတ် ကြီးများ ထံ ၌ ဆည်း ကပ် ရ သော် ဆို ဖွယ် မရှိ ။ “ ဓာတု သော ဝ ဘိက္ခဝေ သတ္တာ သံ သန္တိ သ မေန္တိ ( ဓာတု သံယုတ် ပါဠိတော် ) သတ္တဝါ တို့ အချင်းချင်း ဓာတ် သဘော အား ဖြင့် သာ နှီးနှော ဆက်သွယ် နေကြသည် ” ဟူသော ဒေသနာ လည်း ဤ ၌ ၊ သာဓက ပင် တည်း ။ ဤကား စိတ်ပညာ ၊ သိပ္ပံပညာ တို ့ နှင့် ဆက်နွယ် ၍ မ ပျောက် ပျက် သော အရိယာ ဓာတ်အား အရောင် များ နှင့် အ ထိတွေ့ ဝါ နှင့် စပ် ဆက်သွယ်၍ ၍ အနည်းငယ် ရ နိုင် ဆက်လက် ပုံ ကို သဘော ပြ ဆို အ ရ မြွက် သော် မျှ ပြ တစ်ချိန်က ခြင်း ဖြစ်ပေ မြတ်စွာ ၏ ။ ဘုရားသခင် ဝေ နာဂ ပု ရ ပုဏ္ဏား ရွာ ကြီး သို့ ကြွရောက် စဉ် ဘုရားရှင်၏ အသားအရောင် မှာ ထန်း ဇမ္ဗူ ရာဇ် သီး မှ ည့် ရွှေ ကဲ့သို့ စင် ကဲ့သို့ လည်းကောင်း လည်းကောင်း ၊ ဇီး ရွှန်း ယွမ်း လဲ့ မှ ဝင်း ည့် ကဲ့သို့ အိ ၍ . နေသည်ကို လည်းကောင်း ဖူး ၊ လှော် တွေ့ ကြ ဦး ရသည် သစ် စ ။ ပုဏ္ဏား များ ရင်သပ် ရှုမော အံ့ သြ နေ ကြ၏ ။ ဝစ္ဆ ဂေါတ္ထ ပုဏ္ဏား + က မူ ပိုး ဖဲ ကတ္တီ ပါ နူးညံ့ သော အိပ်ရာ ယူဆ ၍ နေရာ နှုတ် ကလည်း ကောင်း နှင့် ဖွ င့်ပြီး နေ ရ ၍ မေးမြန်း သာ ဤမျှ သည် ။ အသားအရေ ထိုအခါ ဘုရားရှင်က ကြည်လင် - “ ရဟန်း တောက်ပ များအား သည်ဟု နူးညံ့ မိန် ့ ဆို ပြီးလျှင် သော အိပ်ရာ ရဟန်းတို့ နေရာ ကောင်း သုံးစွဲ ရ ခဲ မွေ့ ကြောင်း လျော် ၊ ရသော်လည်း သော မြင့် မြတ်သော ရဟန်း များ နှင့် နေရာ မ အပ် သုံးမျိုး စပ် ကိုလည်း ကြောင်း " ရှင်းပြသည် ။ ထိုနေရာ ( ဥစ္စာ သ ယ န မဟာသ ယ န ) သုံးမျိုး ကား ( ( ၁ ၂ ) ) နတ် ဗြဟ္မာ တို့၏ တို့၏ မြတ်သော မြတ်သော နေခြင်း နေခြင်း ( ဈာန် ( ဗြဟ္မ ဝိဟာရ လေးပါး ဖြင့် လေးပါး နေခြင်း ဖြင့် ) ၊ နေခြင်း ) ၊ န မ အကြိမ် ## PAGE 248 ၁၉၂ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ( ၃ ) အရိယာ တို့၏ နေခြင်း ( သ မာ ပတ် ဝင် စား၍ နေခြင်း ) တို့ ဖြစ်ကုန်၏ ၊ ယင်း နေခြင်း သုံး မျိုးတွင် တစ်မျိုး မျိုး ဖြင့် နေ၍ အသားအရေ ကြည်လင် ကာ အရောင် အ ဝါ များ ထွက် ကြောင်း မိန့် တော် မူ လို ရင်း ဖြစ်၏ ။ ( တိ က အင်္ဂုတ္တိုရ် ၊ ဝေ နာဂ ပု ရ သုတ် ယခုအခါ ။ ) ယောဂီ များလည်း ဤသို့ ရှု မှတ် ပွား များ နေကြ သ ဖြင့် စိတ် ကြည် ၍ ရုပ် ကြည် ကာ အရောင် အ ဝါ များ ထွက်လာ ရ ပေသည် ။ ( ဂန္ဓာ ရုံ ဆရာတော် အခန်း နှင့် သေက္ချ တောင် ဆရာတော် အခန်း ၌ လည်း ပြ ပေ အံ့ ။ ) အနာ ထ ပိဏ် သူဌေးကြီး ကုန် ရောင်း ကုန် ဝယ် သွား စဉ် ဘုရားဖူး လို စိတ် ဇော ဖြင့် မိုးမလင်းမီ ထွက်သွား ရာ ဗုဒ္ဓါ ရမ္မ ဏ ပီတိ ကြောင့် မိမိ၏ ကိုယ် မှ ထွက်သော အရောင် ဖြင့် ည အမှောင် တွင် သွား လာ၍ ရ ကြောင်းလည်း ဖတ် နာ ဖူး ကြ ပေ လိမ့် မည် ၊ ဘုရားရှင် ကား အ တောင် ရှစ် ဆယ် အထိ ရောင်ခြည် များ အမြဲတမ်း ကွ န့် မြူး လျက် ရှိရာ လူ တို့ ကား တစ် လံ မျှ လောက်သာ ဟု ထင် ကြ ရ ပေသည် ။ ကိုယ့် ဈာပန ကိုယ် ကြိုက် စီစဉ် ယခု ဘုန်းတော်ကြီး ဦး သာ ရွှန်း မှာလည်း နတ် ဗြဟ္မာ များ လာရောက် ဖူးမြော် ကြ ၍ လင်း ထိန် နေသည် မဟုတ် ။ တရား ရှု မှတ် ပွား များ ၍ ဖြစ်ပေါ်လာသော ( ဘာဝ နိဒ္ဓိ ) ကမ္မဋ္ဌာန်း တန်ခိုး ပင် ဖြစ်ပေသည် ။ ဘုန်းတော်ကြီး သည် ထို အကြောင်းကို ကပ္ပိယ ဦး ပွား ပေါ် အား မည်သူ့ကိုမျှ မ ပြောရန် ဟ န့် တား တော်မူ၏ ။ ဘုန်းတော်ကြီး သည် ပရိနိဗ္ဗာန် စံ တော် မူ သည့် တိုင်အောင် မည် သည့် သာ မှု နာ မှုကို မျှ မ လိုက် ။ ပရိသတ် နှင့် ကင်း နိုင် သမျှ ကင်း အောင် နေ၏ ။ စင်စစ် သ ဖြင့် ပရိသတ် ကား ကြောက် ဖွယ် ကောင်း လေ စွာ ၊ သတိ - သမာဓိ အ ခံ နှင့် အသိဉာဏ် မေတ္တာ ခေါင်းပါးသော ပရိသတ် သည် ယောဂီ ပုဂ္ဂိုလ် အား သားအမိ ပင် ဖြစ်စေ ကာ မူ ဒုက္ခ အမျိုးမျိုး ပေး တတ် ၏ ။ တစ်မျိုး ပြီး တစ်မျိုး နှော င့် ယှက် တတ်သည် ။ ယောဂီ အား အ လှ ည့် တိုင်း တိုက်ရိုက် ပစ် ၍ မရသော မာရ်နတ် သည် ထို တူ ၏ သည့် ။ ထိုသို့သော မသိ မ လိမ္မာ ယောဂီ သူတို့ မှ တစ်ဆင့် ၏ ကိုယ်တွေ့ ဒုက္ခ အ ပေး ရ တတ် ပရိသတ် ကာ အမှိုက် မှ ကြောက် က စ ပြာ လ န့် သာဒ် ခြင်း မီးလောင် ဖြစ်ပေ လိမ့် သည် မည် နှင့် ။ ဘုန်းတော်ကြီး သည် အသက် ၇၀- ကျော်မှ စ၍ ၁၂၈၂- ခုနှစ် ( ၉၉- နှစ် ) မ တိုင်အောင် ကျန်းမာ သည် ထို ဟူ၍လည်း သုံး ထပ် ကျောင်း၌ မရှိ ၊ ထိုနှစ် ပင် တပို့တွဲလ မထင်မရှား တွင် သီတင်းသုံး ကား ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ တော်မူ၏ ရပ်ရွာ ။ ထူးထူးခြားခြား လူကြီးများ နှင့် ဘုန်းတော်ကြီးများ ကို ကျောင်းသို့ ပ င့် ဖိတ် ရာ မ ခေါ် စ ဖူး ခေါ် သ ဖြင့် ဝမ်းသာအားရ စည်းဝေး လာရောက် ကြသည် ။ ပရိသတ် “ ယခု ပ စုံ င့် လျှင် ဖိတ် ဘုန်းတော်ကြီး ရတာက တခြား က - ကိစ္စ မဟုတ်ပါဘူး ။ တ ပ ည့် တော် သေ လျှင် နဝမ အကြိမ် ## PAGE 249 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၁၉၃ ပွဲလမ်းသဘင် မလုပ်ဖို့ ။ ဘုန်းကြီးများ က လဲ အကူအ ပံ့ မလုပ်ဖို့ ပြောချင် လို ့ ပါပဲ ” ဟု အ မိန့် ရှိရာ ဘုန်းတော်ကြီး မှာ ရွှင်ရွှင် လန်း လန်း ကျန်း ကျန်းမာ မာ ရှိနေ၍ အားလုံးက ပင် - “ ဒီအချိန်မှာ ဒါတွေ အ မိန့် မရှိပါ နှင့် ဘုရား ၊ အချိန်ကျတော့ လဲ ဘုန်းတော်ကြီး ဆန္ဒ တော် အတိုင်း ဖြစ်ပါ စေ့ မည် ” ဟု လျှောက် တင် ကြသည် ။ ရပ်ရွာ လူကြီးများ ကို မူ သစ္စာ အ ဆို ခိုင်း ၍ ကြိုတင် ဟ န့် တား တော် မူ ၏ ။ အာနာပါန ရှု ပွား သော ယောဂီ တို့သည် မိမိတို့ သေ မည့် အချိန်ကာလကို မိနစ် မ ကွာ အတိအကျ သိ မြင်တတ် ကြ လေသည် ။ " “ တ ပ ည့် တော် ဈာပန မှာ ကုသိုလ် မရဘဲ အကုသိုလ် မ ဖြစ် ရစ် ကြပါစေ နဲ့ ၊ ဘုန်းကြီးများ နှင့် ရပ်ရွာ လူကြီးများ က လဲ သာသနာ တော်ကြီး နဲ့ ကြုံရ ကျိုး နပ် အောင် ဘာဝနာ တရား များကို ဦး ဆောင် ကြိုးစားကြပါ ” ဟုလည်း တိုက်တွန်း တော်မူ၏ ။ ကပ္ပိယ ဦး ပွား ပေါ် သည် ည စဉ် လို လို ဘုန်းတော်ကြီး အား တရားနာ ရင်း ဝတ် ဖြ ည့် ( နှိပ် နယ် ) ပေး လေ့ ရှိ၏ ။ တစ်ခုသော ည တွင် သုံး ထပ် ကျောင်းကြီး စာတိုက် ဗီ ရို ဘေး ၌ လဲ လျောင်း လျက် ဝတ်ပြု ခံ တော် မူ စဉ် - “ မောင် ပွား ပေါ် ၊ ခု ကာလ ဘုန်းကြီး ရော လူ ရော ရတနာသုံးပါးကို တကယ် ယုံ တဲ့ လူ ရှားတယ် ၊ ဘယ် အလုပ် မ ဆို ယုံ မှ လုပ်ကြ တာ ၊ လုပ်မှ လဲ ယုံ စရာတွေ တွေ့ တတ်တယ် ကွ ယ့် ၊ ယုံ မှ လဲ အ ဟုတ် အားကိုး တာ ၊ အားကိုး တော့ ပစ္စုပ္ပန် ရော သံသရာ ပါ အ စီး အ ပွား တွေ များတော့ တာပဲ ” ဟု ဖြည်းဖြည်း လေးလေး ကြီး အ မိန့် ရှိသည်ကို ဦး ပွား ပေါ် သည် နှိပ် ပေး ရင်း နာယူ နေ၏ ။ အတန်ကြာ အောင် ခြေ ဆုပ် လက် နယ် ပြုလုပ် ပေး နေသော်လည်း ဘုန်း တော်ကြီး၏ အသံ မှာ ဆိတ် သွား ၏ ။ ဆက်လက် တပေါင်းလ နား စွ င့် ဖြစ်၍ နေသေး ရာသီဥတု ၏ ။ ပေါ် ကား မ အလွန် လာတော့ ပူ အိုက် ချေ ။ လှသည် စာတိုက် ။ ဘုန်း ဗီ ရို ၌ ဟော် ထွန်း ကြီး၏ ညှိ တရား ထားသော သံ ကို လ သာ မှန် အိမ်မှာ အလိုအလျောက် မီး ငြိမ်း သွားသည် ။ သုံး ထပ် ကျောင်းကြီး တစ်ခုလုံး မှောင် ကျသွား ၏ ။ ဦး ပွား ပေါ် သည် စိတ် ထဲ၌ မ သင်္ကာ ၍ မီး ထ ထွန်း ညှိပြီး ဘုန်းတော်ကြီး အား အ ကြည့် လိုက် ရာ ယူကြုံးမရ ဖြစ်သွား ၏ ။ ဘုန်းတော်ကြီး ဦး သာ ရွှန်း ( ဦး က ဝိန္ဒ ) ကား အာယု သင်္ခါ ရ ချုပ် ငြိမ်း ၍ အ သင်္ခ တ အ ငြိမ်း ဓာတ်ကြီး သို့ အပြီးသတ် ကိန်း ဝင် တော် မူ လေပြီ ၊ ဓာတ် တော် ဖူး ရ မှ နောင်တ ဖြစ် ပရိနိဗ္ဗာန် ပြုသော ထိုနေ့ ကား ဘုန်းတော်ကြီး အသက် ၉၉- နှစ် ၊ ၉- လ နှင့် ၉- ရက် ပြည့် သော နေ့ ဖြစ်သည် မှာ ထူးခြား လှ ပေ ၏ ။ မည်သို့သော အကြောင်းများ နှင့် ကြုံရ စေ ကာ မူ ကံတရား ၏ စီမံချက် ကား အတိမ်း အ ယိမ်း မရှိ ၊ တိ ကျ လှ ပေ စွာ ။ အသက် တစ်ရာ ပင် ရှည် သော်လည်း ဘုန်း တော်ကြီး၏ ပါရမီ ဓာတ် ခံ ၊ သတ္တဝါတို့၏ ကံ အားနည်း မှု ကြောင့် ဘုန်း တော်ကြီး၏ လူသား ဝေနေယျ ကား များပြား ဟန် မရှိချေ ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 250 ၁၉၄ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ငယ် တ ပ ဈာပန ည့် ရင်း ပွဲကို ဖြစ်သူ ဘုန်း မန္တ တော်ကြီး၏ လေး မြို့ သံ ဆန္ဒ တော် တော် ဆင့် နှင့် မင်း အ ဦး ညီ ဆု စီမံ ပန် ( ကြ အ ရ၏ မေ - ။ ကုတ် ဘုန်း ကို စု တော်ကြီး၏ ၊ အ ဖေ - က တိုး ) က နိဗ္ဗာန် စံ ကျောင်းကြီး နှင့် တကွ လာသမျှ ပရိသတ် တို ့ အား စ တု ဒိ သာ ကျွေးမွေး ဧ အကုန် ည့် ခံ သည် အ ကျ ။ ခံ ရပ်ရွာ ၍ သင်္ဂြိုဟ် ဒကာ လေ၏ ဒကာမ ။ များ တာဝန် မ တက် စေရန် သံ တော် ဆင့် မင်း က ပင် မီး သင်္ဂြိုဟ် ပြီးသော အခါ ပေါင် ရိုး ၊ တင် ပါး ဆုံ ရိုး ၊ ခြေသလုံး ရိုး များ သာ အရိုး ပကတိ ကျန် ၍ အခြား အသွေး အ သား အရိုး များအားလုံး ဓာတ်တော်များ ဖြစ်ကုန်၏ ။ အချို့ ဓာတ်တော်များ မှာ အရိုး ကြီး သုံးခု တွင် အ ညှာ လေးများ ဖြင့် အ ဆုပ် ဆုပ် သီး ၍ နေကြသည် ။ အရိုး ကြီး သုံးခု ကို မူ အုတ် အိုင် ရွာ တောင် ကျောင်း အ ဝင် ရှိ အရိုး အိုး စေ တီ ၌ ဌာပနာ ထား ကြ၏ ။ ဆိုသည် ထို ။ ဓာတ်တော်များကို အရိုး အိုး တွင်လည်း မူ အသီးသီး အခြား ဘုန်းတော်ကြီး ခွဲ ယူ ပူဇော် ကြ နှစ်ပါး ရာ အုတ် ၏ အရိုး အိုင် များ ကျောင်း၌ နှင့် ရောစပ် လည်းကောင်း နေပြီ ဟု ၊ မောင်းထောင် ယွန်း ဆက်တိုက် ၌ လည်းကောင်း ဖူးမြော် နိုင်သည် ။ ကန္နီ ဆရာတော်ဘုရား လည်း ဓာတ် တော် ခုနစ် ဆူ ပ င့် ဆောင် ၍ ည စဉ် ဆီမီး ပူဇော် လေ့ ရှိ၏ ။ ထား ရှိပါသည် ဤစာရေးသူ ။ ယင်း ကိုယ်တိုင် ဓာတ်တော်များ ယွန်း ဆက်တိုက် မှာ အုတ် ဆရာတော် အိုင် ကျောင်း၌ ထံမှ ဘုန်းတော်ကြီး ခွဲ ယူ ပ င့် ဆောင် ပရိနိဗ္ဗာန် ၍ ပူဇော် ပြု စဉ် က ထဲက အ လုံ ပိတ်ဆို ့ ထားသော ဓာတ် တော် ကြုတ် မှ ပထမဆုံး ခွဲ ယူ ပူဇော်ခဲ့သော ဓာတ်တော်များ ဘုန်းတော်ကြီး ဖြစ်ပါသည် အလောင်းတော် ။ ( ဓာတ်ပုံ တွင် ကို မီး ကြည့် သင်္ဂြိုဟ် ပါ ။ ) ၍ ဓာတ်တော်များ ကျ လာသည် ကို ဖူး ဖြစ်ကြ တွေ့ ရ ကြ သ ရ တတ် သောအခါ ။ အချို့က ရဟန်းရှင်လူ ဘုန်းတော်ကြီး ပရိသတ်များ အား “ သမ ဝမ်းနည်းဝမ်းသာ သီ သီ ရဟန္တာ ” ဟု နောင်တ ယူဆ ကြ၏ ကြီး စွာ ။ ရဟန္တာ ဖြစ်လျှင် ဖြစ် ချင်း ပရိနိဗ္ဗာန် ပြု ရသော ရဟန္တာ မျိုး ဟု ဆိုလို ၏ ။ ( သမ သီ သီ ရဟန္တာ သုံးမျိုး , လေးမျိုး ရှိကြောင်း ပုဂ္ဂလ ပညတ် ပါဠိတော် -၁၁၆ ။ အဘိ - ဋ္ဌ - ၃။ ၃၇၊ ရဟန္တာ အံ - ဋ္ဌ -၃ အဖြစ် ၊ ၁၄၉။ နှင့် ကာလ သံ - ဋ္ဌ -၁ မ ၊ ကြာ ၁၆၈။ မြင့် ပဋိ သော်လည်း သံ - ဋ္ဌ -၁ သမ ၊ ၃၉- သီ သီ တို့၌ ရဟန္တာ အကျယ် မျိုး ကြည့် ဖြစ် ။ လိမ့် ) မည် ဟု ကား တစ် ထစ် ချ မ ယူဆ သာ ချေ ။ ရဟန္တာ တိုင်း ဓာတ် တော် ကျ သ လော အမေးကို ဤနေရာ၌ ဗဟုသုတ “ ရဟန္တာ အဖြစ် ဖော်ပြရန် များ ပရိနိဗ္ဗာန် လို ပေ စံ လိမ့် ဝင် တိုင်း မည် ။ ဓာတ် အကျဉ်း တော် ချုပ် ကျ ၍ သ ဖော်ပြပါ လော ” ဟူသော အံ့ ။ မြတ်စွာဘုရားရှင် များ ပရိနိဗ္ဗာန် စံ ဝင် သောအခါ ဓာတ် တော် ဖြစ်ကြောင်း အထူး ဖော်ပြရန် မ လို ။ မဟာ ပစ္စေ ပရိ က ဗုဒ္ဓါ နိဗ္ဗာန အရှင်မြတ်များ သုတ် ဖြင့် ထင်ရှား မှာ ကား ပြီး ပရိနိဗ္ဗာန် ။ ( သုတ် စံ မဟာ ခါနီး အဘိ ဝါ အဋ္ဌကထာ ညာဉ် ဝင် စား၍ -၁၉၆ ။ အဓိဋ္ဌာန် ) နဝမ အကြိမ် ## PAGE 251 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၁၉၅ ပြု တော် မူ မှ သာ · ဓာတ် တော် ကျ နိုင်သည် ။ ( သုတ္တ နိ ပါတ် . အဋ္ဌကထာ - ရတနသုတ် ။ ခဂ္ဂ ဝိ သာ ရဟန္တာ ဏ သုတ် အရှင်မြတ်များ -၁၁၇ ။ ) မှာလည်း အဓိဋ္ဌာန် မှ သာလျှင် အဓိဋ္ဌာန် သည့် အတိုင်း ဖြစ်နိုင် လေ သည် ။ အရှင် ( အံ ၊ ဌ သာ ၊ ၁။ ရိ ပု ဝင်္ဂီ တြာ သ ဝတ္ထု ဓာတ်တော်များ -၂၀၉ ။ ) ပွတ် သစ် စ ခရု သင်း ကဲ့သို့ ကြွင်း ကျန် ၏ ။ ( မဟာ ဝဂ္ဂ အရှင် သံယုတ် ဒဗ္ဗ မထေရ် အဋ္ဌကထာ ကား ကောင်းကင် - စုန္ဒ သုတ် ၌ - တင် ၂၅၄။ ပျဉ် ) ခွေ ၍ သ မာ ပတ် ဝင် စားပြီး အဓိဋ္ဌာန် တော် မူ သည့် အတိုင်း ပြာ မျှ မကျန် ရအောင် တေဇော ဓာတ် လောင်ကျွမ်း သည် ။ ( ဥဒါန်း အဋ္ဌကထာ - ခံရခြင်း ဒဗ္ဗ သုတ် စ -၃၈၉ သည်ဖြစ် ။ ) ရှင် ခဲ့ရာ ဒဗ္ဗ သူ၏ ကား ရဟန္တာ ဓာတ်များ ပင် စင် ဖြစ်သော်လည်း ကြယ် မှု မရှိ လှ အ သ ဖြင့် သက်တော် ဓာတ် ရှိ တော် စဉ် မ က ထားခဲ့ ပင် စွပ်စွဲ ခြင်း ဖြစ်ပေ မည် သက်တော်ရှည် လား မသိ ။ အရှင် ဗာ ကုလ မထေရ် ကား အခြား သူတို့အား မိမိ အတွက် တာဝန် ပို မ တက် စေရန် ထိုင် လျက် တေဇော ဓာတ် လောင် ၍ ပရိနိဗ္ဗာန် ပြု ရာ မြတ်လေး ပန်း ငုံ ပ မာ ဓာတ်တော်များ “ ထိုမှ တစ်ပါး ကျ ကုန် ၏ ကိလေသာ ။ ( ဥပရိ ပဏ္ဏာ အာ သ သ အဋ္ဌကထာ ဝေါ ကုန် သော ဗာ ရဟန္တာ ကုလ သုတ် အရှင်မြတ် -၁၄၀ ။ ) များ၏ အလောင်းတော် သည်လည်း အ ပုပ် နံ့ မထွက် ကြောင်း ” ( သုတ္တ နိ ပါတ် - အာ မ ဂန္ဓ သုတ် အ ဖွ င့် - ၃ ဝ ၃ ) ၌ ( အရိုး ဖွ င့် ကွင်းဆက် ဆိုထား သည်မှာ , ချိတ်ဆက် မှတ်ဖွယ် , တေ့ တစ်ရပ် ဆက်များ ပင် အကြောင်း ။ မိုးကုတ်ဆရာတော် အခန်း ရှု ။ ) ဘုန်းတော်ကြီး ဤမျှ သော ဦး သီလ စကား နှင့် အ စဉ် ဤ ဖြင့် ယခု ဓာတ် ဘုန်းတော်ကြီး တော် ကျသော စ သည် “ မြန်မာနိုင်ငံ တို ့ ကား ပဋိ ဓာတ် ပတ္တိ သာသနာ တော် ကျ သည် ဝင် ကို ” ထောက် ဆ ၍ ခီ ဏာ သ ဝ အ စစ် ရဟန္တာ ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးများ ဖြစ်ကြောင်း မ မှိတ် မ သုန် ယုံကြည် ဝမ်းမြောက် ထိုက် လှ ပေ စွာ့ ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 252 ပိန္နဲ ကွင်း ဆရာတော် ဦး ကလျာ ဏ ( ၁၁၈၈ - ၁၂၇၀ ) ပျံလွန် ပိန္နဲ ကြ ကွင်း သောအခါ ဆရာတော် သုံးပါး ဦး လုံး ကလျာ ပင် အလောင်းတော် ဏ နှင့် တကွ နောက် များ ဒုတိယ မ ပုပ် မ , နံ တတိယ ပကတိအတိုင်း ဆရာတော်များ ယခုထိ ပါ ရှိ နေကြသည် ။ လွန်ခဲ့သော ပထမ အ နှစ် ဆရာတော်ဘုရားကြီး ရှစ် ဆယ် ခန့် က ရေးသား ဦး ကလျာ ခဲ့ ဖူး ၏ ဏ ။ ကာ အတ္ထုပ္ပတ္တိ ရန် န ကို ဘေ များ မောင် ဖြင့် ရေး ကျော် ထား၍ ဒင် ဆိုသူက အချို့ အဓိပ္ပာယ် ကို တွေ့ ရသည် များ မ ။ သဲ စုစုပေါင်း မ ကွဲ ဖြစ်နေ၏ တစ်ဆ ။ ယ့် မျက်နှာဖုံး ရှစ် မျက်နှာ ၌ မျှသာ ဒုတိယ ။ ကျောင်းဒကာ ဆရာတော် ဦး များမှာ ဝါ ယ မ၏ ဘိုး ပန်း ပုံ ရ တော် နှင့် ဦး ပါ ဟု တွေ့ရ၏ ။ ၁၃- ရက် ဆရာတော်သည် တ နင်း လာ နေ့ ဖွား ရွှေတောင် ၊ ငယ် မည် မြို့၌ မောင် မိခင် ချိန် ဒေါ် ။ စာပေ ရစ် မှ ကျမ်း ၁၁၈၈- ဂန် များ ခုနှစ် တတ် ဒုတိယ မြောက် ဝါဆိုလ ပြီးနောက် ဆန်း ရွှေတောင် မြို့မှ ပိန္နဲ ကွင်း ရွာသို့ ကြွရောက် သီတင်းသုံး သည် ။ မိခင်ကြီး ကို ပါ ပြုစု လုပ် ကျွေး ၏ ။ ရွာ တိုက် ပိန္နဲ အပါအဝင် ကွင်း ဟူသည် ဖြစ်၏ အုတ်ဖို ။ ( ရွာ အင်္ဂ ပူ ကျောင်း၌ ) မြို့နယ် ခုနစ် အပိုင် ဝါ အနောက် မျှ နေ ပြီးလျှင် ရိုးမ အနီးရှိ ၁၂- ကွင်း ဝါ အ ကောက် ရ အနောက် ခြောက် ရိုးမ ကျွဲ မ တွင် သနား အ မြင့် တောင် ဆုံး ၊ ကိုးကွယ် ဖြစ်သော သစ် တောင် စေး ၊ ကိုး တောင် မောင်း ၊ က ဗျို့ တောင် ( ၊ ကမ်းပြို စိုင် ) တောင် တောင် စ သည် ၊ ရန်ကင်း ဖြင့် ၁၅- တောင် ဌာန ၊ တော တည် ရ ထားခဲ့ စခန်း ၏ တို့၌ ။ လှ ည့် လည် သီတင်းသုံး သည် ။ ၁၅- ဌာန လုံး ၌ အထိမ်းအမှတ် စေ တီ များ တရား အစွမ်း ထူးဆန်းအံ့ဖွယ် အသွယ်သွယ် ဆရာတော်သည် အလွန် လူ သူ ဝေးခေါင် သော တောတောင် အရပ်၌ နေ တော် မူ သည့် အလျောက် အမျိုးမျိုးသော ဆင်ရိုင်း ဝေ မာ ၊ နိ ကျား က များ ရိုင်း ၊ ပေ နှင့် တ ကျွဲ များ နွားများ နှင့် လည်း ကို ပင် ကြိမ်ဖန်များစွာ ကိုက် သတ် မျို တွေ့ကြုံ နိုင်သော ရင်ဆိုင်ရ မြွေ ဆိုး လေသည် ကြီးများ ။ ၊ ထိုသို့ တွေ့ရှိ ရ ပုံများကို ကာ ရန် န ဘေ လင်္ကာ သွားများ ဖြင့် တစ်ခု စီ တစ်ခု စီ ရေးသားထားသည်ကို အတ္ထုပ္ပတ္တိ စာတန်း ၌ ဖတ်ရှု ရသည် ။ မေတ္တာ တန်ခိုး သည် မြေ လျှိုး မိုးပျံ နိုင်သော တန်ခိုး ထက် အားကိုး ရသည် ကို သာဓက မူ သင့် ကြ ပေ ၏ ။ ဦး လူ လှ ( ဆရာတော် ကို သိ မီ သူ ) ၏ သား ဦး အုန်း မြင့် စ သူတို့ ထံမှ တစ်ဆင့် မှတ်သား ရသော အံ့ဖွယ်များ လည်း မ နည်း ချေ ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 253 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၁၉၇ ( ၁ ) ထို အံ့ဖွယ်များ ကျွဲ မ သနား မှ တောင် အနည်းငယ် ၌ နေ ဖော်ပြ တော် မူ စဉ် ရ လူအများ သော် - လာရောက် ဖူး ကြ ရာ တစ်နေ့တွင် အလိုလို ရေချိုး ပြီးနောက် စမ်း ချက်ချင်း ရေ ထွက် နေသော ရေ များ ခန်း ကန် ခြောက် ( နတ်ရေကန် သွား၍ ဆရာတော်အား ) ၌ ဒကာမ လျှောက် တစ် ဦး ရာ ( ၂ ) နာရီပိုင်းအတွင်း ကမ်းပြို တောင် ၌ ရေ နေစဉ် များ ည ပြန်ထွက် သန်းခေါင်ကျော် လာကြောင်း ၌ ၊ ကောင်းကင် မှ တူရိယာ သံ များ ( ၃ ) . အနီး ရန်ကင်း ပတ်ဝန်းကျင်မှ တောင် ၌ ရှေး လူများ စေ တီ ပင် ဟောင်း ကြား ကို ငုံ ၍ ကြ ရကြောင်း အသစ် တစ်ဖန် ၊ ပြုပြင် ရာ ထီး ဟောင်း မှာ လူ အား နှင့် ပင် ဆွဲ ချ၍ မရနိုင် သ ဖြင့် လက် လျှော့ နေကြ စဉ် ချက်ချင်း ငလျင်လှုပ် ခါ ချ၍ ( ၄ ) ထီး ၎င်း တော် တောင် မပျက် ၌ နေစဉ် မြေ ခ ဆွမ်း , လာကြောင်း လှူ လာ သူ ၊ သုံး လေးဆယ် ခန့် ရှိရာ ခေါက် လာ ၍ အချက်ပေး တိုင်း လို လို လျှင် ပင် ဆရာတော် အခန်း ၌လည်း မ ဖူး တွေ့ ကြ ရ ။ ဆွမ်း စား တုံး ( ၅ ) မိမိတို့ နံ က သူ ဂူ ရှေ့၌ စ ပင် သည် ဖူး တို့၌ တွေ့ ကြ ရံ ရကြောင်း ခါ ကပ္ပိယ ၊ တစ်ယောက် နှင့် သာ သီတင်းသုံးရာ ဒကာမ က နဂါး နောက်ဆုတ် လို လို ၊ ” မြွေ စ သည် လို လို ဖြင့် သတ္တဝါများ အ မိန့် ပေး ရာ အ အား မိန့် “ အတိုင်း ဒကာ လိုက်နာ က ရှေ့ ၍ တိုး တရားဟော ၊ လေ့ ရှိကြောင်း ၊ အခြား တွေ့ရ စဉ် ဆန်း ကပ္ပိယ ကြယ် စိတ်ထား သော ဘူ တ မ သတ္တဝါများ ဖြော င့်၍ ဂူ အား တံခါး တရားဟော ကြီး ပိတ် သွား ကြောင်း သ ဖြင့် ၊ ဆရာတော်သည် ရတနာများ ကပ္ပိယ အား မာန် ၁၂၇၀- မဲ ရကြောင်း ပြည့်နှစ် ..... ရွာ စ ကျောင်းသို့ သည် ။ ပြောင်းရွှေ့ ပြီး နှစ် ဝါ လောက် အ ရ သက်တော် သင်္ဂြိုဟ် မည် ၈၂- ရှိသော နှစ်တွင် အခါ ပျံလွန် မည်သို့မျှ တော်မူ၏ ။ ပြုပြင် ကြီးကျယ် မ ထား ခမ်းနားစွာ ရ ဘဲ အလောင်းတော် ဈာပန ပွဲ လုပ်၍ မှာ ပူဇော် ပကတိ ကြ ရာ ေ .. မီး ကျိန်း စက် နေ သကဲ့သို့ ရှိ၍ ဂူ သွင်း ဖူးမြော် ပူဇော် ထား ကြ၏ ကြသည် ။ အလောင်းတော် ။ ယခု က မှာ ပျို့ ခြောက်သွေ့ ( ကမ်းပြို ) တောင် မ သွား ၌ ရှိရာ သည့် အရပ် အပြင် လေး အမွေး မျက်နှာ တော်များ မှ လာရောက် ပင် ပကတိ ရှိသည်ဟု ဆို လေသည် ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 254 ရေစကြို ဂူ ဖြူ တော ရ ဆရာတော် ( ၁၁၉၁ - - ၁၂၈၁ ) တို့မှ , ၁၁၉၀- ရေစကြို ပြည့်နှစ် မြို့ အနောက်မြောက် ဖွား ။ ငယ် မည် မောင် သုံး မိုင် ခန့် ကျော် ရွဲ့ သာစည် ၊ ဘွဲ့ အရှင် ရွာ ၌ အ မေ ဓာ ဘ ဦး ၊ ထပ် ၊ အ မိ မယ် ငို အင်းဝ မြို့ ငယ် ဗား စဉ် က ရာ ကျောက် ဆရာတော် ခတ် ရွာ နှင့် ၌ နန်း ပညာသင် ကျောင်း ၍ ဆရာတော်များ နောက် ရေစကြို ထံ ပညာ ဆရာတော် သင်သည် ဦး ။ ဝိနည်း ဝ ရ သမ္ဗောဓိ အ ရာ၌ ၊ အထူး ခေါက် ကျော်ကြား တိုင်တိုင် ပို့ချ ၍ စံ တော် ထားခြင်း မူ သော ပြုကြ ဟူ၏ ရသည် ။ ။ ဝိသုဒ္ဓိမဂ် နှင့် ပိဋက ကို ခေါက် ရေ ၅၂- ကို ရာသက်ပန် သက်တော် ဆောင် ၉၁- နှစ် ၊ တော် ဝါတော် မူ ရာ ပျံလွန် ၇၂- ဝါ ခါနီး တိုင်တိုင် ၁၁- ရက် ဆွမ်းခံ သာ ခြင်း ပိဏ္ဍ စ ပါတ် သော ဓုတင် ဓုတင် ၁၃- အပျက် ပါး ခံ မိမိ လေသည် မှာ မူ ပြောင်း ။ ဆွမ်းခံ ဆန် ကြမ်း ၍ ရသမျှ ဆွမ်း နီနီ တွင် ကြီးများ ဆန် ဖြူ ကို ဆန် သာ ဘုဉ်း ကောင်း ပေး ဆွမ်း လေ့ ကို ရှိ သ သံဃာတော် တတ် ။ ဖိနပ် အား မ စီး ၊ လှူ ထီး ၍ မ ဆောင်း ၊ ယပ် မ ဆောင်း ၊ ထန်း ရွက် အတိုင်း သင့် ရုံ ပြု ပြင်၍ ကိုင် တော် မူ သည် ။ မိုးညှင်းဆရာတော် နည်း ခံ ဖူး ခြင်း ဂူ ဖြူ ဆရာတော် နာမည်ကျော် ထံ သုံး မိုးညှင်းဆရာတော် လ နည်း ခံခဲ့ ဖူးသည် တော ။ မိုးညှင်း ထွက် စ ထေ လယ်တီဆရာတော် ရာ ပ ဒါန် ( ၈၃ ) နှင့် ၌ မတွေ့ နေရင်း မီ ဆရာတော် [ “ ဆရာတော်ဘုရားကြီး ဦး ကောဝိဒ က အောက်ပါအတိုင်း သည် လူ တွေ့ မ ခံ ရေးထား ၊ စံ ကား ၏ ။ မ ပြော ၊ တရား အားထုတ် ရာ ကျောင်း ကျောင်း၌ နံရံ တစ်ပါးတည်း ဟိုဘက် သည်ဘက် နေ၍ ကမ္မဋ္ဌာန်း ကြိုး တန်း ကို ဆွဲ အပြင်းအထန် ထားပြီး ကြိုး တန်း အားထုတ် ကို ဝါး လုံး တော်မူ၏ ဖောက် ။ ဆွဲထား ည အခါတွင် သည် ။ ထို ဝါး လုံး “ တစ်ခါတစ်ရံ ကို လက် နှင့် အိပ် ကိုင် ငိုက် ကာ ၍ လမ်းလျှောက် ဒိုင်း ခ နဲ တစ်ဖက် လျက် နံရံကို တရား တိုက် အားထုတ် မိ မှ “ ၏ ။ ဪ - ဒုက္ခ - ဒုက္ခ - ဤကဲ့သို့ ထိ န မိဒ္ဓ တယ် အရုဏ်တက် နှိပ်စက် လှ သည်အထိ ပါ က လား ” အားထုတ် ဟု ညည်း ၏ တွား ပြီး တစ်ဖန် ပြန် လျှောက် လေသည် ။ ဆရာတော်ကြီး ကို တစ် နယ် လုံး က ရဟန္တာ ဟု သ ။ မုတ် အားထုတ် ကြ လေသည် ပုံ ပြင်းထန် ။ ” ) လွန်း ၍ ဂူ ဖြူ အလွန် စိတ်ဝင်စားဖွယ် စစ်ကိုင်း ရွှေ ဟင်္သာ ကောင်း ချောင် ဆရာတော်ဘုရားကြီး ပေ ၏ ။ “ " ရွှေ ကျင် နိကာယ မေးမြန်း သာသနာ မှတ်သား ဝင် ” ထား ၌ ချက်များ ကြည့် ပါ လည်း ကုန် ။ ! နဝမ အကြိမ် ## PAGE 255 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၁၉၉ ဘုန်းတော်ကြီး ဦး သီလ က ပင် လေးစား ရ ဦး သီလ အောက် က ပင် “ ပြည် ဂူ ဖြူ အောက် ဘုန်းတော်ကြီး ရွာ ၌ ရဟန္တာ က တို့ များထက် ဟု နာမည် သာ ကျော်ကြားသော တယ် ” ဟု အ မိန့် ဘုန်းတော်ကြီး ရှိ ဖူး သ တတ် ၊ ဝိနည်း လေးစားမှု အ ရာတွင် ဆိုလို ဟန် ရှိသည် ။ ယာဉ် ရထား ဂူ ဖြူ ၊ စားဖွယ် ဆရာတော်များ ၊ ဝတ် ဖွယ် ခေတ် များ ခေတ် ကား သိပ္ပံ ပြောင်း စက်မှု စ ဖြစ်သည် ထွန်း ။ ကား ထို စ ခေတ် ခေတ် ဆရာ ဖြစ်၍ ကော် အမျိုးမျိုးသော ကြီးများ သည် မည် သည့် ဝတ္ထု ပစ္စည်း ကိုမဆို မည် သည့် အ ရာ နှင့် မည်သို့ ပြုလုပ် ထားသည်ဟု ပင် လေ့လာ စူးစမ်း မ နေတော့ ဘဲ “ အသစ်အဆန်း မှန်သမျှ မသုံးဘဲ နေတာ က ဝိနည်း ပြစ် ကင်း တယ် ” ဟု ပင် ခံယူ ထား ကြ လေသည် ။ ထို့ကြောင့် လည်း အချို့ ကိစ္စ များတွင် ဝိနည်း တော် နှင့် အပ် စပ် ပါ လျက် မ သုံး မ စွဲ မည်သို့ အ ဆင်းရဲ ဖြစ်စေ ခံ ၍ “ ဝိနည်း တစ် ယူ ဟူသည် သန် ရာ သာသနာ ရောက် သကဲ့သို့ တော်၏ အသက် ထင် ရ၏ ” ပင် ။ ဖြစ်၍ နောက် သား တို့ အတွက် ကား အတုယူ လေးမြတ် ထိုက် ပေ စွာ့ ။ သိပ္ပံ ထွန်း ကား ၍ လူသုံး ပစ္စည်းများ အသစ် အသစ် မျိုး မ ဆုံး အောင် ရှိနေသော ယခုခေတ် အရှင်မြတ်များ သတိ မူ ကြရန် ဖြစ်ပေ ၏ ။ ထိုခေတ်က ဘုန်းတော်ကြီး ဦး သီလ ၊ အ လုံ ခင် မွန် ’ ဆရာတော် နှင့် ဤ ဆရာတော် ကြီ သုံးပါး သည် မီးရထား ပေါ် စ ဖြစ်၍ မီးရထား ကို ပင် စီး တော် မ မူ လို ကြ ပေ ။ ဂူ ဖြူ ဆရာတော် ဆို၍ က ခင် မွန် ဆရာတော်အား “ ခု ကာလ ရထား အပ် မ အပ် စာ ဆို အတိုင်း ဖြေ စမ်း ပါ ” လျင်း ဂိ ထမ်း လာ စင် န ( ၊ မ အဝတ် ကျန်းမာ သံ သူ လျင်း ) , မဟုတ်လျှင် ခြောက် မျိုး မ စီး ကို ကောင်းသော ဝိနည်း ပါဠိတော် ပေါင်းချုပ် အတိုင်း ၊ ရထား ရွတ်ဆို ၊ လှည်း ပြ ၏ ၊ ။ သံ ၊ , - “ ယခုကာလ မန္တလေး - ရန်ကုန် စုန် ဆန် နေ တဲ့ စက် မီးရထား များ ကော အပ် မ အပ် ၊ ဘယ် ပုံ “ သဘော ဘယ် ပုံ ရသလဲ သဘော ” ဟု ရဖို့ ရာ ဆက် ထို စက် မေး ပြန် မီးရထား ရာ - သွားလာ ပုံ ကို ပြောပြ စမ်း ပါ ဦး ” ဟု ခင် မွန် “ ဆရာတော် ဘယ် ပြောတတ် က ထပ်၍ မလဲ ၊ မေးမြန်း တွေ့ မှ သည် မတွေ့ ။ ဖူး ပဲ ” ဟု ဂူ ဖြူ ဆရာတော် က ဆို၍ - “ သည် လို မတွေ့ ဖူး သူ ချင်း ဖြစ်လျှင် အပ် - မ အပ် ဆုံးဖြတ်ဖို့ ဘယ်မှာ ဖြစ် ပါ့ မလဲ ” ဟု ခင် “ မွန် ဒါ ဆရာတော် ဖြင့် မ စီး တာပဲ က ပြောသည် အပြစ် ကင်း တွင် ပါတယ် - လေ ” ဟု သာ ရထား အပ် - မ အပ် ဝိနိစ္ဆယ ကို အဆုံးသတ် ဘုန်းတော်ကြီး လိုက်ရ လေသည် ဦး သီလ ။ . နှင့် ဂူ ဖြူ ဆရာတော်ကြီး နှစ်ပါး တွေ့ဆုံ ပြောဆို ကြ ပုံ ကို ဘုန်းတော်ကြီး စကား နှင့် အပြုအမူ ဦး သီလ များမှာ အဋ္ဌပ္ပတ္တိ သူတော်ကောင်း ၌ အောက်ပါအတိုင်း ကြီး တို့၏ ဖတ်ရှု နှလုံးသားကို ရ ပေ ရာ အချင်းချင်း မြင်သာ ပြောဆိုသော လှ ပေသည် ။ မြန်မာပြည် ဘုန်းတော်ကြီး ပခုက္ကူ ၊ ရေစကြို ပဲခူး သို့ နယ် ရောက်၍ ဂူ ဖြူ လိပ်ပြာ တော ရ မှ ကန် ပခန်း ကျောင်း၌ ဆရာတော်ကြီး သီတင်းသုံး သည် နေစဉ် ရေလမ်း အထက် ဖြင့် နဝမ အကြိမ် ## PAGE 256 ၂ ဝဝ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် နှစ် ရန်ကုန်မှ ဝါ မျှ ကြီးသည် လှ ည့်၍ ၊ ပဲခူး အချင်းချင်း သို့ ဘုန်းတော်ကြီး လည်း သတင်းစကား ထံ ရောက်လာ ဖြင့် ရှေး ၏ ။ ကတည်းက ဘုန်းတော်ကြီး အလေးပြု ထက် ကြသည် တစ် ဝါ ။ ပခန်း ဆရာတော်ကြီး က ဘုန်းတော်ကြီး အား - မူ သ တတ် “ မီးရထား ။ စီး ပြီ ဟု ကြားရသည် ။ ဟုတ် လေ သလား ” ဟု အပြစ်တင် စကား မိန့် ကြား တော် လက်အုပ်ချီ “ အုတ် လျက် တွင်း ဝန်ခံ သိမ် သ တော်မူ၏ မုတ် သွား ။ ရာ မှ အ စ စီး မိ ပါပြီ ။ ဆုံး မ တော် မူ ပါ ။ နာ ခံ ပါမည် ” ဟု “ မကျန်းမမာ ဂိ လာ န ဖြစ်လျှင် အပြစ် မ ဆို သာ ပေ ဘူး ။ တ ပ ည့် တော် ဖြင့် ကျန်းမာ သေး ၏ ” ဟု မိန့် တော် မူ သ တတ် ။ ရဟန္တာရုပ်တု ထိုအခါ တော် ဘုန်းတော်ကြီး ကဲ့သို့ ငြိမ်သက် ( ဦး လှ သီလ သ ဖြင့် ) ဝန်ခံ မြင်ရ လျက် သူတို့ မှာ နေ မျက်တောင် ပုံမှာ ဘုရား မျှ အနီး မ ခတ် ထုထားသော နိုင်ကြ ကုန် ။ ဘုန်းတော်ကြီး ကို စင် လျက် အပြစ်တင် စကား ရဲဝံ့ စွာ မိန့် ကြား သော ပခန်း ဆရာတော်ကြီး၏ သီလ အံ့ သြ ဂုဏ်တော် ချီးမွမ်း ကြ သမာဓိ သည်မှာ ဂုဏ်တော် ပဲ့ တင် ထပ် စသည်တို့ကို မ လောက် လည်း ဖြစ်ကုန်၏ တ က ။ ယ့် ပခန်း အနန္တ ဟု ဆရာတော်ကြီး သောင်းသောင်း ပြန် ဖြ ကြွ ဖြ သောအခါ သပိတ် သင်္ကန်း စ သည် နှင့် စားသောက်ဖွယ် အမြောက်အမြား လှည်း တစ်စီး တိုက် မျှ လှူ လိုက်လေ သ တတ် ။ ] ဆရာတော် ဆရာတော်သည် ရေးသား ပြုစု ခဲ့သော သက်တော် ကျမ်း နှစ် ၉၁- ကျမ်း နှစ် ရှိပေသည် ၊ ၁၂၈၁- ။ လွန်ခဲ့သော ခုနှစ်တွင် အ ပျံလွန်တော်မူ နှစ်ငါးဆယ် ခန့် သည် က ၊ မန္တ လေး ဓား တန်း ဂုဏ ဝတီ ပုံနှိပ် တိုက် မှ တစ်ကြိမ် ၊ ၁၃၂၂- ခုနှစ်က သု ဓမ္မ ဝတီ တိုက် မှ တစ်ကြိမ် ဦး ဝိ သုဒ္ဓ “ ဂူ ရိုက် ဖြူ ဖူး ဆရာတော်ကြီး၏ ၏ ။ ဒုတိယ အကြိမ် မြေးတော် ကား ” က ရန်ကုန် ရိုက် နှိပ် ရွှေ လှူဒါန်း ကြက် ရာ ယက် ဓာတ်ပုံ ကျောင်း ကို ပါ ဆရာတော် ဖူး တွေ့ရ ပေသည် ။ ဖြစ်သည် ကျမ်း ။ အမည်မှာ “ ဒိဋ္ဌိ ဝိစ္ဆေ ဒ ပ ကာ သ နီ ’ - နှင့် “ ဓာတု ဘေ ဒ ဝိနိစ္ဆယ ” ကျမ်း များ JAZ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 257 ပုသိမ် ဝိ ဂ ဒါ ရုံ ဆရာတော် ( ၁၁၉၄ - ၁၂၃၈ ) နှစ်ပေါင်း သုံး ဆယ်ကျော် ရှိ ခါမှ ထူးဆန်းစွာ အလောင်းတော် ဖူး တွေ့ရ သ ဖြင့် ပုသိမ်မြို့ မိ ဂ ဒါ ရုံ ဆရာတော်ဘုရားကြီး ( ဘွဲ့ ဦး သု မ နာ စာ ရ ) အကြောင်းကို ကြည်ညို ကြ ရ ပေ သည်း ဆရာတော် ကား အမရပူရမြို့ ဇာတိ ၊ ပုဏ္ဏား မျိုး ဓာတ် မှ ဖွားမြင်သည် ဟု ဆိုသည် ။ ရှမ်းကလေး ကျွန်း ဆရာတော် နှင့် နာမည်ကျော် သိ လ ရှင် ဆရာကြီး ဒေါ် ကင်း တို့ အ ဆက် အ နွယ် မဏိပူရ သောကြာနေ့ က သည်း နံနက် လူမျိုး တစ်ချက် ဖြစ်ဖွယ်ရှိ တီး ကျော် လေသည် အချိန်၌ ။ ၁၁၉၄- ဖွားမြင်သည် ခုနှစ် ။ န ယုန် လဆန်း ၁ ဝ ရက် ဆရာတော်များ ဒုတိယ မောင်းထောင် ထံ ၌ ပိဋက သာသနာပိုင် စာပေများ သင်ကြား ဆရာတော် တတ် ( အရှင် မြောက် ဉေ ယျ ဓမ္မ တော် ) နှင့် မူ ခဲ့သည် ရှမ်းကလေး ။ ကျွန်း တ နင်္သာ ရီ ၊ ရေး ၊ မြိတ် ၊ ထားဝယ်မြို့ များ၌ သာသနာပြု ကြွ ရောက်၍ ထိုမှ တစ်ဖန် ရန်ကုန် ၊ လက် ပံ တန်း ၊ ဟင်္သာ တ မှ တစ်ဆင့် ပုသိမ်မြို့ သို့ ရောက်တော် မူ လာ ၏ ။ ၁၂၃၈- ခု နှစ်လောက် တွင် ပုသိမ်မြို့ သို့ ရောက်တော် မူ ဟန် ရှိသည် ။ ဖြိုး ကွင်း ဆရာတော် ဆရာတော်သည် ပုသိမ်သို့ ရောက်လျှင် ယခု မိ ဂ ဒါ ရုံ ကျောင်း၏ မြောက် ကန် သုံး ဆင့် အနီး အ ပါး တွင် တစ်ပါးတည်း တော ရ ဆောက်တည် တော်မူ၏ ၊ ထို စဉ် က ထို ဒေသ သည် လူ သူ ကင်းဝေး ကာ ဆင် နေ ကျား အောင်း ပု ပြောင်း ထူထပ် သော တော အရပ် ပင် ရှိသေးသည် ။ အ သည် ကြီး ကုန်း အရပ် များသို့ ဆွမ်းခံ တော် မူ ရသည် ။ တစ်နေ့သောအခါ တောရကျောင်း ကလေး အနီးတွင် တောင်ယာ ခုတ် ထွင် လုပ်ကိုင် သော ဒကာ တစ် ဦး က အမှိုက်များ ကို မီးရှို့ ရန် အ ခြောက် ခံ စု ပုံ ထား ရာ ဆရာတော် လည်း နံနက်စောစော ထို အမှိုက်ပုံကြီး အနီး ကပ်၍ တရား ရှု မှတ် တော် မူ နေ၏ ။ တောင်ယာ လုပ် သူ ဒကာ က အမှိုက်ပုံကြီး ကို မီး တင် ရှို့ ၍ လှ ည့် ပတ် ကြည့် ကာ မှ ဆရာတော်အား မီးတောက် ကမန်းကတန်း မီး လျှံ များ ဟပ် ကာ ငြိမ်း ပတ် သတ် ပတ်လည် သော်လည်း မီး ဝိုင်း မ ရ နေသည်ကို ။ ဆရာတော် ဖူး ကို တွေ့ သာ ရ လေသည် ဇွတ် ဝင် ။ မီး ပွေ့ များကို ချီ ကာ မီး လွတ် ရာ သို့ ပ င့် ရ တော့သည် ။ ဒကာ လည်း အလွန် စိတ် ထိခိုက် ကာ အမျိုးမျိုး ဝန်ချ တောင်းပန် ရှာ ၏ ။ “ ဟဲ့ ... ဒကာ ၊ ငါ့ မှာ ဘာမှ မဖြစ်ပါဘူး ။ ငါ သည်းခံ ပါတယ် ။ သင် မသိလို့ လုပ် မိတာ က ပဲ ” ဟု မိန့် တော် မူ ကာ မှ စိတ်သက်သာရာ ရ လေ၏ ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 258 ၂ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ကောလာဟလ ကြောင့် ရွှေ့ပြောင်း ရ ယင်းသို့ လျှင် ဆရာတော်သည် ထို အနီး တစ်ဝိုက် ၌ သမထ , ဝိပဿနာ တရား ပွား များ အာ ထုတ် ၍ နေရာ တစ် ရပ်ကွက် လျှင် သုံးရက် မျှသာ ဆွမ်းခံ တော် မူ ၍ သုသာန် ဓုတင် စ သော ဓုတင် များကိုလည်း ဆောင် တော်မူ၏ ။ " “ ရဟန္တာ ဆွမ်းခံကြွ လာ တော် မူ မည် ” စ သော အိပ်မက် နှင့် ကောလာဟလများ ကြောင့် လှူဒါန်း ဖူး မြင် သူများ အဆမတန် မျး ပြား လာ သ ဖြင့် တရား အလုပ် ပျက် ၍ ပုသိမ် အရှေ့ပိုင်း သစ် ညို ကုန်း ၊ မြို့ ချောင်း ၊ တ ကုန်း ကြီး ၊ ကိုးသောင်း ၊ ရေတွင်းကုန်း ၊ ရေ ကျော်ကြီး စ သော ရပ်ရွာ အသီးသီး တစ်နေရာ ပြီး တစ်နေရာ မနားတမ်း ပြောင်းရွှေ့ တော် မူ နေ ရ၏ ။ တစ်စတစ်စ တရား စကား . အနည်းငယ် ဟောပြော ၊ ဆုံး မ တော် မူ လျက် နေ ခဲ့ရာ ၁၂၄၂- ခုနှစ်တွင် ပုသိမ်မြို့ ဦး ကုလား နှင့် အ သည် ကြီး ရပ် ပွဲစား ကြီး ဦး ရန် စိုက် ဒေါ် ချင်း မ တို့ က မှန် ကျောင်းကြီး ဆောက် လှူ ကြ သ ဖြင့် တော ရ နေရာမှ ယခု မိ ဂ ဒါ ရုံ ကျောင်းသို့ ကြွရောက် သီတင်းသုံး ရသည် ။ ကျောင်းဒကာ ကြီး ဦး ရန် စိုက် မှာ အ သည် ကြီး ရပ် မှ ကျောင်းရှိ ရာ ကုန်း တရား ရပ်ကွက် အားထုတ် အထိ နေသော နှစ် မိုင် ဆရာတော်၏ ကျော် သုံး ကိုယ် မိုင် ခရီး မှ အရောင် ကို နေ ့ စဉ် အ ဝါ မ များ လပ် ထွက်ပေါ် လာရောက် ကွ န့် မြူး လေ့ ရှိသည် သည် ကို ။ ကြည်ညို ၍ မ ဝ နိုင်သော ကြောင့် ဖြစ်၏ ။ ရောင်းရေး ဝယ် တာ အိမ် မှု ကိစ္စများကို ကျောင်း အမကြီး ဒေါ် ချင်း မ အား လွှဲ အပ် ထား ရာ ဒေါ် ချင်း မ မှာလည်း တစ် ပုတ် တစ် တောင်း ရောင်း ၍ ကောင်း ၊ ရောင်း လို ့ မ ကုန် သော ဆန် များ ၊ ဆူ ဝေ လျှံ ကျသော ဆီ အိုး များကို ကြည့် ကာ ဒိဋ္ဌ ဓမ္မ ဝေဒ နိ ယ ( လက်ငင်း အကျိုးပေး ) ကံ ကို သဘောပေါက် လာ ရ၏ ။ ၁၂၄၃- ခုနှစ်တွင် ပိဋက တိုက်ကြီး တစ်လုံးကို ပင် ထပ်မံ၍ ဆောက် လှူ နိုင်ကြ ပြန်သည် ။ ထို တိုက် ရေစက်ချပွဲ သို့ အုတ်ဖို ဆရာတော်ကြီး သည် နောက် ပါ သံဃာများ နှင့် အတူ ကြွရောက် ချီး မြှောက် ကာ တစ် ဝါတွင်း သီတင်းသုံး တော်မူ၏ ။ ကြည့် တိုင်း သပ္ပာယ် ကြည်ညိုဖွယ် သတိပဋ္ဌာန် အ လှ တစ်နေ့ တစ်ခြား ဆရာတော်၏ လျောင်း ထိုင် ရပ်သွား ဣ ရိ ယာ ပုတ် လေးပါး လုံး ကြည်ညိုဖွယ် ဆရာတော်သည် ချည်း ဖြစ်နေ၏ မျက် ။ လွှာ ချ၍ အမြဲ နေ တော် မူ ခြင်း ၊ စကား အ ပို မ ပြောခြင်း ၊ မည် သည့် အခါ မျှ သင်္ကန်း ကိုယ် ရုံ ၏ .. အတွင်း သား များကို အတွင်း နေ တ ပ ည့်များ ပင် မမြင် စ ဖူး အောင် ဆိတ် ကွယ် ရာ၌ ပင် သင်္ကန်း ကို သေ သပ် ပိ ရိ စွာ ဝတ်ရုံ တော် မူ လေ့ ရှိခြင်း ၊ ဆွမ်း ဘုဉ်း ပေးသော အခါ တွင်လည်း ဆွမ်း လုတ် ယူ တာ ၊ စား တာ ၊ မျို တာ ၊ ဇွန်း ပန်းကန် ကိုင်တွယ် တာ မှ အ စ - ညင် သာ သိမ်မွေ့ ခြင်း စသည်တို့ ကြောင့် ဖူး မြင်ရ သူ တိုင်း မျက်စိ တွင် ငြိမ်း ကြည် အေးချမ်းမှု ဓာတ်များ ကူးစက် နေတော့ ၏ ။ ဖူး ၍ မ ဝ နိုင်ကြ လေ ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 259 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၂၀၃ “ ကြံစည် စိတ်ကူး သော စိတ် က အ စ လှုပ်ရှား ထိတွေ့ ရသမျှ ပြုပြင် သမျှ ကိုယ် အ မှု အ ရာ ( အားလုံးကို သမ္ပ ဇ ည သတိ ရှု မှတ် ပဋ္ဌာန ၍ ) ရှု သဘော မှတ် ၍ များ နေသည်ကို အလိုလို တည်ရှိနေသော တရား ရှု မှတ် သည် အရိယာ မည် သူတော်ကောင်းတို့၏ ၍ ထို ရှု မှတ် သိမြင် မှု ဆရာတော် သဘော တော် တစ်ပါးတည်း ကား ဤသို့ ပင် ကိန်း တည်း အောင်း ” ဟု ရာ အခန်းထဲ ကောင်းစွာ အထိ နား ချောင်းမြောင်း ရည် မ ဝ သေး ၍ ဘဲ ကြည့် ရှိနေ လိုသော ကြ ရာ စိတ်များ ဘုရားလက်ထက် ပင် ဖြစ်ပေါ် ကာ ဖူး တော် ကြည့် က ဝိသာခါ ၍ မ ဝ နိုင်ကြ ကျောင်း ပေ ။ အ မ ကြီးသည် သမီး များ ၊ မြေး များ နှင့် ခွဲခြား၍ စိုးရိမ် ကြ၏ မရအောင် ။ မော့ နေ အပြိုင် လျှင်လည်း လှ သူဖြစ်၏ ငုံ သွားမှာ ။ မြင်ရ နှ သူ မြော စိတ် နေကြသည် ၌ ဝိသာခါ ။ မိမိ ငုံ ့ မြင်ရ နေ လျှင် တိုင်း မော့ သော သွားမှာ အ မူ ဟန် ဖြစ်၏ ပန် ။ ကလေးများ စင်စစ် အနေအထား ဝိသာခါ ၏အ ပြောင်းလဲ လှသည် မ ပကတိ သွား ဘဲ အ အ လှ လှ အရသာကို သာ မဟုတ်ချေ ခံစား လို ။ ကြသော ဘယ်တော့မှ ကြောင့် ရိုးမ သွား နိုင် သော အမြဲတမ်း လှပ စေ သည့် အ လှ မှာ အရိယာ တို့၏ အ လှ ၊ သတိပဋ္ဌာန် . အ လှ တစ်ခု သာ ရှိ ပေ ၏ ။ ( လှ ချင်သူတိုင်း တရား အားထုတ် ကြ လေ ။ ) . “ ဂေါတမ ဗုဒ္ဓ ဟာ ဆွမ်း စား တာ တောင် အ လွတ် မ စား ပါဘူး ။ ဆွမ်း လုတ် တိုင်း ဆွမ်း အသေးစိတ် လုတ် တိုင်းမှာ လေ့လာသူ ရည်ရွယ်ချက် ဥတ္တရ လုလင် ရှစ်မျိုး က သူ၏ နဲ ့ ပဲ စား ဆရာ တော် ဗြဟ္မာ မူ ပါတယ် ယု ပုဏ္ဏား ” စ ကြီး သည် အား ဘုရားရှင်အား ဘုရားရှင်၏ ကြည်ညို အသေးစိတ် ၍ ကြည်ညိုဖွယ် ( ကြည့် ကောင်း များကို ၍ ) တ ပြန်လည် မင် ဆွမ်း ပြောပြ လာ သကဲ့သို့ ကပ် သူ များလည်း ဆရာတော် မ ဆွမ်း နည်း ဘုဉ်း ချေ ။ ပေးသည် ကို လေးဆယ် ဆရာတော်သည် ကို တိုက် အုပ် ဘုန်းကြီး အ သက်တော် ဦး သု ဒဿန အ တန် အား လွှဲ ထောက် အပ် ၍ လာ မိမိ သောအခါ မှာ မူ အပ္ပမာဒ တ ပ သတိပဋ္ဌာန် ည့် သံဃာ အလုပ် သက်တော် ဖြင့် အချိန် ပြည့် ရှစ် ဆယ်ကျော် မွေ့ လျော် လျှင် တော်မူ၏ သော ။ တ ပသာဒ ချွတ် ယွင်း ( နား မ ကြား ) ၍ စာ ဖြင့် ရေးသား လျှောက်ထား ရသည် ။ ဆွမ်း ပွဲ ပြင် ပြီး ၍ ပ င့် လျှင်လည်း ဦး သု ဒဿန ဆရာတော် က ဆရာတော် သပ္ပာယ် ၍ ဒု အခန်း ကုဋ် သို့ သင်္ကန်း ဝင် ပ င့် ရ၏ ကြီးကို ။ အခန်းမှ လက်ဝဲ ပခုံး ထွက် ထက် ကြွ လာ တင် လျှင်လည်း ကာ ထိုင်နေ သင်္ကန်း ရာ တွင်လည်း များ အဝန်း ညင်သာစွာ ညီ စွာ ပင် ထိုင် တော်မူ၏ ။ အခန်း တွင်းသို့ ပြန်ဝင် ရာ ၌လည်း ထို့အတူ ပင် ညင်သာစွာ လှမ်း ကြွ ဝင် စံ တော်မူ၏ ။ မာန် လည် ဆရာတော် အိပ်မက် ရ ကန်တော့ခန်း ဒေါ် စော ၁၂၆၈- တို့ ခုနှစ်တွင် သီး သန့် ဆောက် ကား သက်တော် လှူ သော တစ် ခုနစ် ထပ်တိုက် ဆယ် ရှိပြီ ၌ ဖြစ်၍ သာ ကလျာ အမြဲ ရှု ပွား ဏီ ပွဲစား ၍ နေတော့ ကြီး ဦး ၏ သာ ။ သက်တော် ရှစ် ဆယ် ခန့် အထိ ညအခါ သုသာန် သို့ ကြွ တော် မူ သည် ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 260 ၀၄ မ္မာ စ ရိ ယ ဦး ဌေး လှိုင် ၁၂၈၁- ခုနှစ်က မာန် လည် ဆရာတော်သည် ပုသိမ်သို့ ကြွရောက် လာ ၏ ။ ရွှေ မုဋ္ဌော ဘုရားကြီး ၌ လျှပ်စစ်မီး ပူဇော် ရာ ပုသိမ် ဦး ပ ဒု မ နှင့် အပ် - မ အပ် အငြင်းပွား ၍ ဝိနည်း တရား ဆုံးဖြတ်ရန် ကြွ လာခြင်း ဖြစ်သည် ။ ဘုရား ရင်ပြင် ပေါ်၌ ပင် သီတင်းသုံး ကာ ဒကာ ဒကာမ များအား တရားဟော ပြ ရင်း အဓိကရုဏ်း ကို ငြိမ်း ပြတ် စေ ခဲ့သည် ။ တစ်ည သောအခါ မာန် လည် ဆရာတော် ၌ အိပ်မက် ဆန်း တစ်ခု မြင် မက် ၏ ။ အလွန် သပ္ပာယ် ကြည်ညိုဖွယ် ကောင်း လှသော ဆရာတော်ကြီး တစ်ပါး မိမိ၏ နဖူးပြင် အထက် ၌ စင်္ကြံ ကြွ လျှောက် နေသည်ဟု မြင် မက် ၍ အိပ်မက် အ ရ ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ကို စုံစမ်း သောအခါ မိ ဂ ဒါ ရုံ ဆရာတော်ကြီး အကြောင်း ကြား သိ ကြည်ညို ရ သ ဖြင့် လှူ ဖွယ် ပစ္စည်းများ ဖြင့် သွားရောက် ကန်တော့ ၏ ။ ဆရာတော်ကြီး ကလည်း လှူ ဖွယ် ပစ္စည်းများ တုံ့ ပြန် စွ န့် လှူ ကာ သာသနာရေး ဆွေးနွေး ဦး ချပြီး ပြန်လာခဲ့ သည် ။ ကျောင်းတိုက် အ ဝ သို့ ရောက် ခါမှ ဆရာတော်ကြီး အား ဖူးမြော် ရ သည်မှာ အား မရ၍ တစ် ကြော့ ပြန်ပြီး ဖူး ပြန်သည် ။ ခရီးသွားရင်း လှူ ရ သ ဖြင့် ထိုက် တန် မွန်မြတ် အောင် လှူဒါန်း ပူဇော် ခွင့် မရ၍ မာန် လည် ဆရာတော်၏ စိတ် ၌ အား ရ ကျေနပ် တော် မ မူ လေ ။ သို့ နှင့် ရုတ်တရက် အကြံ ရ သ ဖြင့် မိမိကိုယ် ၌ ရုံ လွှမ်း လာသော အလွန် အဖိုးတန် ကောင်းမြတ် သည့် ကတ္တီ ပါ သင်္ကန်း ကြီးကို အလှူခံ တော် မူ ရန် လျှောက်ထား ဆက်ကပ် ပြန်သည် ။ “ မာန် လည် ဆရာတော် ကား ဘုန်း ကံ ကြီးမားသော ပညာရှိ - ယောက်ျား ကောင်း တစ်ဆူ ဖြစ် တော် မူ တယ် ။ ဒါ့ ကြောင့် သူ လှူ တဲ့ သင်္ကန်း ကြီးဟာ ငါတို့ ဆင် မြန်း ရန် မ ထိုက် တန် ဘူး ။ သိမ် တော်ကြီး ထဲမှာ သီတင်းသုံး တဲ့ လျောင်းတော်မူ ဘုရား ကိုယ်တော်မြတ်ကြီး အား သွားရောက် တင် လွှမ်း ပြီး လှူဒါန်း ကြ ချေ ” ဟု မိန့် တော် မူ သ ဖြင့် အနီးရှိ ဒကာ များ က ရုပ် ပွား ကိုယ်တော်မြတ်ကြီး အား သွားရောက် တင် လှူ ကြ ရသည် ။ သာသနာပိုင် ၏ ကိုယ်ပိုင် ဘဝ မိ ဂ ဒါ ရုံ ဆရာတော် ဘုရား ကြီးသည် ပရိယတ္တိ ဘက်ကလည်း ပြည့် စုံ တော် မူ လှ ၏ ။ ဒသ သီလ ဝိနိစ္ဆယကျမ်း ၊ ဝန္ဒ နာ ဒိ ဝိနိစ္ဆယ ကထာ ၊ သက္ကာ ယ ဒိဋ္ဌိ ကထာ ၊ သြ ဝါဒ ကထာ စာတန်း ၊ ယထာ ဝိ န ယ ဝ ပ နာ ယိ က စာတန်း ( ပ ၊ ဒု ) စ သော ကျမ်း များကိုလည်း ၁၂၇၁- ခုနှစ် အတွင်း ပထမ က ပြုစု , ဒုတိယ တော် မူ ခဲ့သည် ဒွါ ရ ။ သာသနာ ပိုင်း များ ဖြစ် တော် မူ ကြသော အုတ်ဖို ဆရာတော် နှင့် လက် ပံ တန်း မဟာဗောဓိ ဝန် ဆရာတော်တို့ ၁၂၆၀- ခု ၊ ၁၂၇၅- ခုနှစ်များ၌ အသီးသီး ပျံလွန်တော်မူ ကြ ရာ ဆရာတော်ဘုရားကြီး အား ၁၂၇၅- ခုနှစ်မှစ၍ တတိယ ဒွါ ရ သာသနာပိုင် အဖြစ် တင်မြှောက် ခဲ့ကြသည် ။ သို့ရာတွင် ဆရာတော်ဘုရားကြီး ကား သတိပဌာန် အာနာပါန မိမိ၏ ပဓာန အလုပ် ၊ ဘုရားရှင် အလိုတော် ကျ သာသနာ့ အလုပ်ကို သာ ရာသက်ပန် အားထုတ် တော် မူ လေသည် ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 261 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၂၀၅ မိမိကိုယ်ကို မိမိကိုယ်ကို မှ ( ဝါ ) ပိုင် မိမိ၏ နိုင်အောင် မျက်စိ လုပ်ခြင်း ၊. နား ၊ နှာ ၊ လောက် လျှာ ၊ ကောင်းသော ကိုယ်စိတ် ကို ပင် ပိုင်ဆိုင်မှု သော် မျှ သည် ပိုင် နိုင် မရှိချေ သ သူ မဟုတ်ပါ သေး ဘဲ လျက် အခြား သက်ရှိ သက်မဲ့ များအပေါ် ပိုင် နိုင် သူ လုပ်ရတာ လောက် ကြောက် သ ဇရာ ရီ ဘဝ ( မ သ ရှိပြီ + ဤ ။ ရ = ပ ဝတ္တ န ) သယံ ဝ သိ = ကိုယ့် သဘောကျ . ကိုယ် စိုး ... ကိုယ်ပိုင် ကိုယ့် ကိုယ် ကို နိုင် နင်း အောင် လုပ်ဆောင် နိုင်ခြင်း ” သည် လောက၌ အရေးကြီး လှ ပေသည် ။ လူများ စု ကား ကိုယ့် ကိုယ် ကို ( ကိုယ့် စိတ် ကိုယ် ) မစိုး ပိုင် မ နိုင် နင်း ကြ သ ဖြင့် မြင်လျှင် မြင် ရာ နောက်သို့ ၊ ကြား လျှင် ကြား ရာ နောက်သို့ ကောက် ကောက် ပါ အောင် လိုက်ပါ နစ် မျော နေကြ ရ လေသည် ။ အလွယ်တကူ အာရုံ တစ်စုံတစ်ခု မရောက် မ ရ လျှင်လည်း ထိုင်နေရင်း အလုပ် ရှုပ် ကာ အာရုံ ကို လိုက်လံရှာဖွေ ကြံစည် နေကြ ရသည် ။ မ သုံး မြင်တိုင်း ဆောင် နိုင် ဘဲ ကြား ( မ ရှု တိုင်း မှတ် လိုက်ပါ နိုင် ဘဲ ) နေကြ ကောင်းမကောင်း သ ဖြင့် မြင်သမျှ အာရုံ ကြားသမျှ အလိုက် ကို ထိခိုက် နာမ် အာဟာရ ရိုက် ပုတ် အဖြစ် ခြင်း ခံရ ကာ လောကဓံ ဒီလှိုင်း တွင် အချိန် ရှိ တိုင်း နှစ် တုံ ပေါ် တုံ ဖြစ်ကြ ရ ကုန် ၏ ။ ထူးဆန်းသော အလောင်းတော် ဆရာတော်ဘုရားကြီး သည် သက် ရွယ် တော် ကြီး ရ င့် ကာ အချိန်အခါ ကို ကြိုတင် သိမြင် တော် မူ သည့် အလျောက် ၁၂၇၉- ခုနှစ် လောက် မှစ၍ အုတ် လိုဏ်ဂူ တစ်ခုကို စိတ်တိုင်းကျ ပြုလုပ် စေ တော်မူ၏ ။ စကား ကိုလည်း နည်း နိုင် သမျှ နည်း ကာ တစ်ပါးတည်း ကိန်း အောင်း တော် မူ သည် ။ ၁၂၈၂- ခုနှစ် သီဟိုဠ် မှ ပ င့် ဆောင် စိုက်ပျိုး ထားသော လင်း လွန်း ပင် ကြီး နှင့် ဦး သာ တိုက် ကျောင်း ကလေး ရှေ့၌ ရှိသော ပိတောက် ပင် ကြီး သုံး ပင် လုံးမှာ အ ကိုင်း အခက် များ ခြောက်သွေ့ ကာ အလိုလို သေ ကုန် ကြသည် ။ ဆရာတော် ဘုရားကြီး လည်း - “ ငါ သေ ရင် အလောင်းကို မီး မ သင်္ဂြိုဟ် ကြ နှင့် ။ ပွဲလမ်းသဘင် တွေလဲ မ လုပ်ကြ နှင့် ၊ ဒီ ၁၂- လိုဏ်ဂူ ရက်နေ့ ထဲမှာ ( သက်တော် သွင်း ထား ၈၉- ကြ ” ဟု နှစ် ) မိန့် တွင် မှာ မည် တော် မူ သည့် ကာ ရောဂါ ၁၂၈၃- . ခုနှစ် ဝေဒနာကို တန်ခူးလ မျှ ပြင်းထန်စွာ ပြည့် ကျော် ခံစားရ သည် မရှိဘဲ အပ္ပမာဒ သတိ ဖြင့် စု တိ ချုပ် ငြိမ်း ခန္ဓာ ဝန် သိမ်း တော် မူ လေ၏ ။ အလောင်းတော် မှာ နု ပျို ပကတိ ရွှန်း အိ သပ္ပယ် တော် မူ သ ဖြင့် ထိုနှစ် တပေါင်းလ အထိ ပင် အ များ ရှင် လူ အပူဇော်ခံ ရ လေသည် ။ အ ကြည်ညို လွန် ကြ သ ဖြင့် မျက်နှာ တော် နှင့် ဦး တပေါင်းလဆန်း ခေါင်း တော်ကို ရွှေ ၁၂- ချ ပူဇော် ရက်တွင် ကြ ပြန်သည် အန္တိမ ပူဇော်ပွဲ ။ အလောင်းတော် ပြု၍ ကျွန်း ကို သား ခိုးယူ ခေါင်း မှု ရှိ ၊ သ ကြေး ဖြင့် နောက်ဆုံး ခေါင်း နှင့် မှန် မည်သူမျှ ခေါင်း သုံး မ ခိုးယူ ထပ် နိုင်အောင် ပူဇော် ထည့် ဂူ ကို သွင်း ပိုမို လျက် ခိုင် ဂူ ခံ့ စွာ သွင်း အုတ် ကြ ပြာ လေသည် သာဒ် ။ ခံ ကျောင်းဒကာ ၍ အပေါ်၌ စေ ဦး တီ သာ ပေါက် ကလည်း ကာ န င့် အကြိမ် ## PAGE 262 ၂၀၆ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ဆောက်လုပ် အရိယာ လှူဒါန်း သူတော်ကောင်း ၏ ။ ကြီးများ သည် မြတ်စွာဘုရား ရှ င့် တရား တော်၏ သန္ဒိဋ္ဌိ က , အ ကာ လိ က ဂုဏ် ကို ကိုယ် နှင့် ရင်း ကာ လက်တွေ့ စံပြ ရှေ့ ဆောင် ကျင့် ကြံ ၍ ပြ တော် မူ ခဲ့ ကြ၏ ။ ကိုယ်တိုင်လည်း ချမ်းသာ ၊ အဂ္ဂ ဒက္ခိ ဏေ ယျ ဖြစ်၍ အ များ သတ္တဝါတို့ကို လည်း ပစ္စုပ္ပန် သံသရာ ချမ်းသာ စီးပွား များပြား စေ တော် မူ ခဲ့ ကြ၏ ။ ပုသိမ်မြို့မှ မူလ ခရစ်ယာန် ဘာသာဝင်များ ဖြစ်ကြသော ဦး အာ လစ် - ဒေါ် စိန် နှင့် သားသမီး များလည်း ဆရာတော်ဘုရားကြီး သက်တော် ထင်ရှား ရှိ စဉ် က ပင် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် ဖြစ်လာ ကြသူများ ဖြစ်ကြ၏ ။ ဆရာတော်၏ အဆုံးအမအတိုင်း လိုက်နာ ၍ သာသနာ ပြုကြသူများ ဦး ရန် စိုက် - ဒေါ် ဖြစ်ကြ၏ ချင်း မ တို့ ။ ဆရာတော်၏ ကဲ့သို့ပင် တစ်နေ့ အဆုံးအမအတိုင်း တစ်ခြား စီးပွားဥစ္စာ လိုက်နာ များ ၍ သာသနာပြု သိသိသာသာ ကြ ကြီး ရာ တိုးတက် ကြီး ပွား လာကြသည် ။ ဆရာတော်ဘုရားကြီး မရှိ သည့် နောက် ( ၁၉၄ ဝ ) ၌ ပင် နှစ်ထပ် သိသာ ထူးခြားစွာ တိုက် ကျောင်းကြီး ချမ်းသာကြွယ်ဝ တစ် ဆောင် လာသော ဆောက် ကျောင်းဒကာ လှူ ခဲ့ ကြ များအကြောင်း လေသည် ။ ( လှူ ကျွန်ုပ်တို့ ၍ ကုန် ခန်း ပြုစု မှုမရှိ သော ၊ ရတနာသုံးပါး ကျေးဇူး ၌ ရှု ပါ ။ ) အလောင်းတော် ဂူ သွင်း ၍ ၃၅- နှစ် အ ရ ၁၃၁၈- ခုနှစ် တပို့တွဲလ တွင် မိ ဂ ဒါ ရုံ စတုတ္ထ ဆရာတော် ဦး ဇာ နေ ယျ သည် အကြောင်း အားလျော်စွာ အလောင်းတော် များကို တူး ဖော် စေ ခဲ့သည် ။ တူးဖော် သောအခါ ပထမ ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ အလောင်းတော် မျှ သာမက ဒုတိယ ( ဦး သု ဒဿန ) ၊ တတိယ ( ဦး ကုသ လ ) ဆရာတော် နှစ်ပါး ၏ အလောင်းများကို ပါ ခေါင်း အသီးသီး ဖြင့် တစ် ပေါင်း တည်း မြှုပ်နှံထား သည် ကို တွေ့ ရ ရာ ကျန် မိ ဂ ဒါ ရုံ ခေါင်းနှစ်လုံး ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ မှာ ပျက်စီး ကြေ ရုပ် မွ နေ က သ လာပ် ဖြင့် တော်မှာ မြစ်ရေ ကား တွင် မ မျှော ယုံကြည် ချ ပစ် နိုင် ရသည် လောက်အောင် ။ ပထမ ထူးခြား အံ့ဖွယ် ရာ ဖူး တွေ့ ရ လေသည် ။ အပြင် ကြေး ဝါ ခေါင်း ခေါင်းကြီး ၊ ကျွန်း ကို သား ပင် ဖောက်ထွင်း ခေါင်းကြီး မှာ ဝင်ရောက် ခြ စား၍ ကာ ကုန် ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ နေ ပြီးလျှင် ဒုတိယ ရုပ် က လာပ် နံ ဘေး ၌ ပင် ခြ အိမ် ဖွဲ့ ထားသည်ကို တွေ့ ရ၏ ။ ၂ ။ ၃၅ ’ နှစ် ပင် မြေ ၌ ကြာ ညောင်း သော်လည်း အလောင်းတော် ၌ လွှမ်း ထားသော သင်္ကန်း မှာ ဆွေး မြ ည့် ပျက်စီးခြင်း မရှိ ။ ခြ လည်း မ စား ။ ၃ ။ အလောင်းတော် နံ ဘေး ၌ ခြ အိမ် ဖွဲ့ ထားသော်လည်း သင်္ကန်း တော် , ကိုယ်တော် ၌ ပျက်စီး ချွတ် ယွင်း မှုမရှိ ၊ ကိုယ် အင်္ဂါ များ ပကတိ ပင် ရှိသည် ။ ဂူ မ သွင်း မီ က ချထားသော ရွှေ မှာလည်း အရောင် မပျက် ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 263 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၂၀၇ ၄ ။ အလောင်းတော် ကိန်း ဝပ် ရာ အုတ် ပြာ သာဒ် ကြီးကို တူး ဖြို လိုက်သော အခါ မွှေး ကြိုင် သင်း ပျံ့ သော အနံ့ များ ထွက်ပေါ်လာ ၏ ။ ယင်းသို့ လျှင် အလောင်းတော် ကို အနံ့ အသက် မရှိ ၊ ခြောက်သွေ့ ပျက်စီးခြင်း မရှိ ပကတိ ကျိန်း စက် တော် မူ နေ သကဲ့သို့ ဖူး တွေ့ ကြ ရ သ ဖြင့် ပုသိမ်မြို့တွင် “ ရဟန္တာ အလောင်း တော် ပုသိမ်မြို့ ပေါ်တော်မူ သတိပဋ္ဌာန် လေပြီ နည်းပြ ” ဟု ဆရာတော် ဆို ကာ ယခုတိုင် ဦး အာ စိက္ခဏ ဖူးမြော် အရှင်မြတ် ကြည်ညို ရေးသားထားသော ကြ ရ လေသည် ။ ( အပြည့်အစုံ အတ္ထုပ္ပတ္တိ ကို ၌ ပါ ကုန် ။ ) ## PAGE 264 ဘုန်းတော်ကြီး ဦး သီလ ( ၁၁၉၄ - ၁၂၆၉ ) မြန်မာနိုင်ငံ ပဋိ ပတ္တိ သာသနာ ဝင် တွင် ဘုန်းတော်ကြီး ဦး သိ လ ၏ အကြောင်း အတ္ထုပ္ပတ် အ ကျင့် ရှိသူ သည် ရဟန်းတော်များ လွန်စွာ ထူးမြတ် အား လှ တော ပေ ၏ ရ ။ မိမိ ဆောက်တည် တစ်ကိုယ်တည်း ရန် တိုက်တွန်း သာမက ၍ အ အောက် ယူ သို လ မြန်မာပြည်၌ ညီမျှသော တော ရ ဂိုဏ်းကြီး ကို စတင် တည်ထောင် တော် မူ ခဲ့ ၏ ။ စာသင်တိုက် ကြီး များကိုလည်း တည်ထောင် ပေးခဲ့ “ ပါဠိတော် လေသည် ထေ ။ ရာ ကိုယ်တော်တိုင် ပ ဒါန် ဝင် ’ ဗုဒ္ဓ လည်း ခေတ် တော အရှင်မြတ် နေ စံပြအဖြစ် ကြီး တို့ အ လား ကျင့် များစွာ သုံး ပြ အံ့ တော် သြ မူ ဖွယ် ခဲ့ရာ ၊ အတုယူဖွယ် ဘုန်းတော်ကြီး ၊ ကြည်ညိုဖွယ် ဦး သီလ တို့ ဖြင့် ၏ ပြည့် အတ္ထုပ္ပတ္တိ နှက် မှာလည်း နေ ပေ တော့သည် အခြား ။ အတ္ထုပ္ပတ္တိများ နှင့် မတူ တစ် မူ ထူးခြား လှ ပေ ၏ ။ ကျမ်းပြု ပုဂ္ဂိုလ် တစ် ဦး ၏ သဘော မျှ ဖြင့် ရေးသားသော ကျမ်း မျိုး မဟုတ် ။ ဘုန်းတော်ကြီး နှင့် သိ မှီ တွေ့ကြုံ ဖူး သူများ ထံ ကြော်ငြာ ကမ်းလှမ်း ၍ အနယ်နယ် အရပ်ရပ် ရဟန်းရှင်လူ အမည် လိပ်စာ တို့ ကိုလည်း ထံမှ ပေးပို့ အကြောင်းအရာ သမျှ တို့ကို စုစည်း၍ နှင့် တွဲ၍ ရေးသားထား ဖော်ပြပေး ထား ခြင်း ပင် လေသည် ဖြစ်သည် ။ ပေးပို့ ။ ပေးပို့ တိုင်း သူ၏ လည်း ထည့် ဆရာ သွင်း ကား တော် အခြား မ မူ ၊ မဟုတ် အထပ်ထပ် ။ သာသနာတော်၌ စိစစ်၍ ယုတ္တိ လွန်စွာ တန် မှ သာ ထင်ရှားသော ယူ ငင် ဖော်ပြထား “ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ၏ ။ ကျမ်းပြု ညောင်လေးပင် တော ရ ဆရာတော် ’ ( ဦး အ ရိ ယ ) အရှင်မြတ် ကြီး ဖြစ်ပေသည် ။ ရေး သည့် အကြောင်းအရာ ၊ ရေး သည့် ပုဂ္ဂိုလ် ၊ ရေး ပုံ ရေးနည်း ဟူသော ပဓာန ၃- ချက် လုံး တွင် တော င့် တင်း ခိုင်မာ လှသည် ။ “ ထို အတ္ထုပ္ပတ္တိ မျိုး မြန်မာပြည်တွင် မရှိသေး ” ဟု ပင် ဆို ထိုက် ယခုအခါ လှ ၏ ။ မိမိတို့၏ ဂိုဏ်း ဂ ဏ သာသနာ ဝင် နှင့် မိမိတို့ ဆရာ များ၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိများ ကို ရေးသား ကောင်း လေသည် ကြ ရာ “ ။ ငါတို့ ပညာရှိ ဂိုဏ်း များ , ငါတို့ အ ကဲ့ရဲ့ ဆရာ လွတ်အောင် သာလျှင် ’ ရေးသားထားသော လုပ်ကြ သည်မှာ သာသနာ အလွန် ရှက်ဖွယ် ဝင် နှင့် အတ္ထုပ္ပတ္တိများ ကား ရှားပါး လျက် ပင် ။ စင်စစ် အတုမရှိ မြင့် မြတ်သော တစ် က ယ့် သာသနာရေး တစ် က ယ့် သာသနာ အလုပ် တွင် ငါတို့ ဂိုဏ်း ၊ ငါတို့ ဆရာ ဟူ၍ ပင် မရှိ သင့် ပါ ချေ ။ သူငယ် တော် ဘဝ နှင့် ပရိယတ္တိ သင် ချိန် ဘုန်းတော်ကြီး ဦး သီလ ကား ပဲခူးမြို့ မြောက် နှစ် မိုင် ခန့် ဝေးသော အထက် ဇိုင်း ဂ နိုင်း ရွာ သောကြာနေ့ ကြီး ၌ ဖွား နံနက် မြင် တော် ရှစ် မူ နာရီ ခဲ့ ၏ ။ တည်း သက္ကရာဇ် ။ မိဘ ဦး ကား ထွန်း ၁၁၉၄- အောင် ခုနှစ် ၊ ဒေါ် နတ်တော်လဆန်း ချိုး သား ချင်း ဦး ရှစ်ရက် ရွှေ သာ ၊ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 265 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၂၀၉ ဒေါ် အ ရ တွင် သူဇာ ၊ ပျံလွန် ဒေါ် ခဲ့ အို ၊ ၏ ဒေါ် ။ ) ဘုန်း လှအောင် တော်ကြီး၏ ၊ ဦး ဘိုး အဘိုး ကျော် ( မှာ ဦး ဘိုး မြန်မာဘုရင် ကျော်မှာ ရဟန်း လက်ထက် ငယ်ဘဝ “ ဘန်း နှစ် ကြီး ဝါ ဆောင်း ရ အမှုထမ်း တစ် ဦး ဖြစ်၏ ။ စောင့် ထိန်း မယ် လို တော်ကြီး ခြင်း ၊ သား ဒေါ် လွတ် ချို မှာ စား ဘုန်းတော်ကြီး လို ခြင်း ချင် ခြင်းများ အ လျာ ကိုယ်ဝန်ရှိ ဖြစ်၍ ထို အတိုင်း စဉ် သီလ ပင် သီတင်း ကျင့် သုံး နေ့စဉ် ခဲ့ ၏ ။ သိ “ ဆူး တတ်သော သည် ဖြစ် စ အရွယ် ကတည်းက မှစ၍ ချွန် ခါး ဝတ် သည် ” မြဲ ဟူ ၏ ။ သကဲ့သို့ ရှက် ဘုန်းတော်ကြီး ကြောက် သေ ဝပ် ၏ ။ အလောင်း အစားအသောက် လျာ သည် ချေး ဆဲဆို မ များ ရိုက် ၊ ပုတ် စားစရာ ခြင်း ရှိလျှင် မရှိ ၊ အဖော် ဘုန်းကြီး နှင့် လုပ် ဝေငှ တမ်း စား ၏ ကစား ။ တောင်း လေ့ ရှိသည် လျှင် မ ။ သူငယ်ချင်းတို့ သို မ ဝှက် ရက် ရော အပေါ် ၏ ။ လွန်စွာ သည်းခံ ၏ ။ ဘုန်းကြီး ဆယ်နှစ် ဦး မှူး ထံ သား ကျောင်း တွင် ပဲခူး နေ၍ အနောက်မြောက် ၁၂- နှစ်တွင် ရှင်ပြု ကျိုက် ၏ ။ ဒေး ဘွဲ့ ယျံ ရှင် ဘုရား သီလ သာရ အနီး ၊ ကော့ ၁၂၁၃- ပြင်း ခုနှစ် ရွာ တပို့တွဲလ ရဟန်း ပြုသည် တံငါ ။ နှစ် ကျိုက် ဝါ ရလျှင် ဒေး ယျုံ ဘုန်းကြီး ဘုရား ကုန်း ပုံ ရှိ ( သိမ် ဘွဲ့ - ဦး ၌ ပီလ စန္ဒာ ခတ် လင်္ကာ ရွာ ရ ဘုန်းကြီး ) ထံ ၌ ငါး ကို ဝါ ဥ ရ ပဇ္ဈာယ် သည့် ပြု၍ တိုင် ပရိယတ္တိ မြောက် ထော သင်ယူ င့် ၌ ကျောင်း သည် ။ ရံ ဘုန်းကြီး များစွာ နှင့် ပုံ ထော ၏ င့် ကျောင်းတိုက်မှာ ကျောင်း ခေါ် ကျောင်းတိုက် ယခု ပဲခူး ပင် ဈေး တည်း ကြီး အနီး ။ ထို စဉ် အရှေ့ က ပင် အဟောအပြော ကောင်း၏ ။ ပြတ်သား ၏ ။ ပုဇွန်တောင် ၁၂၁၈- ခုနှစ် တောင် ငါး လုံး ဝါ ပြန် အ ရ ရွှေ တွင် ကြက် ရန်ကုန်မြို့ ယက် ဘုန်းကြီး ( ယခု ဦး ကျိုက်ထီးရိုး မေဓာဝီ ထံ ကျောင်းတိုက် စာ သင်သည် ) ။ တစ် ဦး ဝဏ္ဏ ဝါ ထံ နေ ပြီးနောက် တစ် ဝါ ပဲခူး နေ၍ သို့ စာ ပြန်၍ သင်၏ တစ်ရွာ ။ ( တည်း ထို စဉ် သား က ဖြစ်သော ကလျာ ကလျာ ဏီ ဟင်္သာ ဏီ တော ကုန်း ရ ဘုန်းကြီး စ သည့် ဌာနများ ကုန်း မြင့် ဖြစ်ကာ ကား ဆင် လှည်း နေ ကျား များ ပင် အောင်း ကျော်ဖြတ် ဖြစ်၏ ။ မောင်း ရွှေ သာ ရ၏ ။ လျောင်း ၁၂၄၃ ဘုရား ခုနှစ်မှ သည်ပင်လျှင် ရုပ် ပွား ပေါ် မြေ ပို၍ တော် မူ ခဲ့သည် ။ ) ၁၂၂ ဝ - ပြည့်နှစ် ခုနစ် ဝါ အ ရ တွင် အဖော် နှစ်ပါး နှင့် အတူ စစ်ကိုင်းတောင်ရိုး အ ရိ ယ ဝံ သ စာပေ ရေ ငုံ တိုက် သင်ယူ ၌ တစ် ပြန် ဝါ ၏ ။ စာသင် ဘုန်းတော်ကြီး ပြန်သည် ။ သည် ထိုမှ မန္တလေး ရှစ် ဝါ အရှေ့ ကျော် ကိုး ပြင် ဝါ စ ရ လင်း ထိ တိုက် စာပေ ၌ တစ် ပရိယတ္တိ ဝါ နေ၍ ကို သင်ယူ ပြောင်းရွှေ့ ခဲ့ပြီးနောက် သီတင်းသုံး တော လျက် ရ ဆောက်တည် က စာသင်တိုက် လေ ကြီးများ တော့သည် ကို ။ တဘက်က ရောက်လေရာ တည် တောတောင် ထောင်၍ ပရိယတ္တိ တို့၌ သာသနာ တော်ကြီး ကို ချီး မြှောက် တော် မူ ခဲ့ ၏ ။ မိမိ မှာ မူ ရာသက်ပန် အ ရ ည ဝါ သီ တော ပျော် ယောဂီ ကြီး အဖြစ် သီတင်းသုံး တော် မူ ခဲ့ လေသည် ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 266 ၂၁၀ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် သုသာန် ဓုတင် တော ရ ဝင် ခြင်း ပါရမီ ကံ၏ ၁၂၂၂- နှိုးဆော်ချက် ခုနှစ် ကိုး ဝါ အ အ ရ ရ ကျန်းမာရေး တွင် ဘုန်းတော်ကြီး ချို့တဲ့ သ ဖြင့် သည် နေရပ်သို့ စာပေ ပရိယတ္တိ ပြန် ကြွ ဒဏ် လာ နှင့် တော် ဘဝ မူ ရ၏ ပေး ။ အ ညောင်ပင် တော် အ ရွာ သင့် ၊ ကျိုက် ကျန်းမာ ပ တိုင် လာ ကုန်း လျှင် တန်း ပဲခူး ရွာ တို့၌ အနောက်ဘက် တစ် လှ ည့် စီ ခေတ္တ လာ ရွှေ့ပြောင်း က မွတ် ရွာ ၊ ၍ သီတင်းသုံး တောင်ဘက် သည် ဈေး ။ ထို ထို သီတင်းသုံးရာ သုသာန် များသည် တွင်လည်း တော ရ မ ကျောင်း ခေါ် လောက် မဟုတ် သ ဖြင့် ။ ရွာ ထို နှင့် ရွာ များ၏ တာ ၅ ဝဝ သုသာန် ( ငါး ဖာ တို့ လုံ ခန့် သာ ) ဝေးကွာ ဖြစ်ကြ၏ သော ။ တောထဲမှာ အတူ ပင် စာသင် နေ တော် ကြွ မူ ဘက် သည် ဖြစ်သော ။ ကလျာ ဏီ ဦး ဝဏ္ဏ ၊ ဈေး ညောင်ပင် သား ဦး သု မ န တို့လည်း ကလျာ ဏီ တော နှင့် အရှေ့ ရွှေ နံ ့ သာ သို့ အသီးသီး တော ဝင် ကြ၏ ။ မန္တ လေးမှ အတူ လိုက်ပါလာသော ဦး အာ စ ရ လည်း ဦး ဝဏ္ဏ နှင့် အတူ တော ရ ဝင်၍ နောက် ကြ ခတ် ဝိုင်း သို့ ရွှေ့ပြောင်း ´ ဘုန်းတော်ကြီး နေ တော် မူ သည် နှင့် ။ ကလျာ ဏီ ဦး ဝဏ္ဏ တို့သည် ထို စဉ် က အလွန် ထင်ရှား ၍ တ ပ ည့် အင်အား ကောင်းသော ထော င့် ကျောင်းကြီး ဂိုဏ်း အုပ် ဆရာတော်ကြီး ဘုန်းကြီး ပုံ အား တော ဆရာ ရ လည်း ဝင်ရန် ဖြစ်ခဲ့ လှုံ့ဆော် ၏ ။ ထို ကြ၏ စဉ် ။ က ဘုန်းကြီး ဘုန်းတော်ကြီး ပုံ ကား မူလ အချို့မှာ ကတည်းက လှည်း သဒ္ဓါ နွား ဝီရိယ ထောင် ရှိသူ ၊ ဗေဒင် ဖြစ်သည် ဟော ။ ၊ ဆေးကု ငွေ စု ခြင်း ပြိုင် စ သော ဆိုင် သာသနာတော် နေကြသည် ကို နှင့် တော မ အပ် ရ မ ရဟန်း ရာ ( အ ငယ်များ နေ သ န , မိစ္ဆာ စိတ်မကောင်း ဇီဝ , ကုလ ဒူ ရှာ သ န ကြ ) ။ များ အထူး အတုယူ သ ဖြင့် “ ခေါင် ” ဖြစ်သူ ဆရာ ( ဘုန်းကြီး ပုံ ) ကစ၍ ဖြို ရန် စဉ်း စား ရင်း တစ်စတစ်စ နား အ လေ့ ဖောက် ဆိုး များ ကြ၏ ၊ ။ တဏှာ ဆွဲဆောင် အနှောင်အဖွဲ့ ကြ၏ ။ ဘုန်းကြီး ၏ လှ ည့် ပုံ စား လည်း ဖမ်း မျိုး ဂါ ပုံ ၊ မ ဝါ အတု သီ ရဟန်း မြင် အ ၏ တတ် အ မူ အ သင် ကျင့် ကာ လူ ကျင့် “ လူ ငါသည် ကြံ ကျင့် သံဃာ ကြံ ၍ အ များစွာကို လဇ္ဇီ , ဒု ဿီ အုပ်ချုပ် လ တွေ ၍ သာ ဂိုဏ်း ဦး ရေ အုပ်ကြီး များ လာ ပုံ လုပ် တို့ကို ကာ မြင် မျှ နှင့် လာ မပြီးသေး တော့သည် ။ ။ သာမန် ကုသိုလ် မျှသာ ရှိသေး ၏ ။ ဂိုဏ်း အုပ်ကြီး ကား အပါယ် ဘေး မ လုံ ချေ သေး ” ဟု မိမိဘာသာ စဉ်း စား၍ တော ထွက်ရန် ဆန္ဒများ ကြီးထွားလာ ခဲ့ ၏ ။ ဆရာ့ ပစ္စည်း ကို မီးရှို့ ၍ ကျေးဇူးဆပ်ခြင်း အကြံ ထုတ် ထို အတောအတွင်း ၍ ဆရာ လုပ် ရာ ဘုန်းတော်ကြီး မ ရောက်အောင် ဦး ကြံ သီလ ဆောင် ကလည်း ရ လေ မိမိ တော့သည် ငယ် ဆရာ ။ တစ် အတွက် နေ ့ အမျိုးမျိုး သောအခါ တော ထဲမှ သပိတ် လွယ် ၍ ဘုန်းကြီး ပုံ ကျောင်း ဆီသို့ ကြွ လာခဲ့ ၏ ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 267 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၂၁၁ မိမိ ငယ် စဉ် ကာလ ဝိနည်း မတတ် မိမိကိုယ်တိုင် မီ က ဘုန်းကြီး လှည်း ဦး ပုံ စီး ထံတွင် လုပ်ခဲ့ ရ ရဟန်း ပုံ ကို မြင်ယောင် ငါး ဝါ့ ထိ မိ နေ လေ၏ ခဲ့ရ ၍ ၊ သာ မိမိ ပင်ကိုယ် မှု နာ မှု သွားရန် အ လေ့ ကိစ္စ ဝါသနာအရ ပေါ် လျှင် အရာရာ တွင် သေ သပ် ခြင်း ၊ “ လူကြီး ဦး ပဉ္စင်း စိတ်ချ လှည်း လောက်အောင် မောင်း ပုံ က ဆောင်ရွက် ခရီး လည်း တွင် တတ် ၊ နွား ခြင်း လည်း စသည်တို့ သက်သာ ကြောင့် ပေ ၏ ” ဟု ဘုန်းကြီး ဟု ချီးကျူးခံရ ပုံ က လေ၏ ကာ အဝေးသို့ ။ ထို အ မူ သွား အ ကျင့် စရာ ရှိသမျှ တို့ ကား ဦး ဝိနည်း ပဉ္စင်း တတ် ဦး လာသော သီလ သည် ဦး ပဉ္စင်း လှည်း ဦး ဦး သီလ စီး ချည်း အား ထော လုပ်ခဲ့ င့် ရ ကျောင်းကြီး မှ ထွက်ခွာ စေ တော့ ၏ ။ ရောက်လာ ငယ် စဉ် က ၏ အဖြစ်အပျက်များ ။ သို့သော် တိုက် ကို ထဲသို့ စဉ်း ကား စား ရင်း မဝင် လျှောက် ။ ကျောင်း ခဲ့ရာ အပြင် ဘုန်းကြီး ရှိ ဇရပ် ပုံ ကျောင်းကြီး ၌ သာ စ တည်း တိုက် ချ သို့ လေ၏ စဉ်း ။ သား စား လိုက် ရေ နွယ် နှင့် ကို ခင်း နှစ်ရက် ကာ မေတ္တာ ခန့် ကြာ စ သော သွား ကမ္မဋ္ဌာန်း ၏ ။ “ အ ဘာဝနာကို လဇ္ဇီ ရဟန်းတစ်ပါး ပွား လိုက် ၊ လျှောက်ထား သည်လည်း ရန် လဇ္ဇီ လဇ္ဇီ ရဟန်း ရဟန်း ပေါင်း ပေါင်း အ အ ရာ ရာ အ အ ထောင် ထောင် မ က ပြ ပြ န့် န့် စေ့ ပွား နိုင်သေး စေ ရမည် လျှင် ” ဟုလည်း လဇ္ဇီ ရဟန်းတစ်ပါး အား ခဲ တော် သည်လည်း မူ ထား ၏ ။ မ အပ် မ ကျောင်းတိုက် စပ် ကိုယ်တိုင် ထဲသို့ ဒီ မံ ခန့် မဝင်ဘဲ ခွဲ ဆောက်လုပ် နေ ခဲ့ခြင်း စေ မှု မှာလည်း ( ပယောဂ ) အ များ များအား ပါဝင် ဖြင့် တတ် ရဟန်း ရာ ဝိနည်း များ လေးစားသော ရဟန်းတို့ သည် ဘုရား ကျောင်း ကား တစ် တိုင်း ၌ သာသနာ မ နေ ။ လုံး ဘုရား နှင့် ပင် စေ တီ မ အပ် တိုင်း ၊ ဦး ထိ စပ် မ ချ သမျှ ကြ ။ မ အာ အပ် ပတ် စပ် သင့် သော စေ ကျောင်း တော့သည် ။ ကန် ပညာ နည်း သော လိုက်တာ အလှူရှင် ” တို့လည်း ဟု ထင် အကျိုး မှား တတ် နည်း ကြ ကြ ရ လေသည် လေတော့ ။ ၏ ။ ဤ သဘောကို ဘုန်းကြီး မသိ ပုံ လည်း သူတို့ က ဇရပ် “ ၌ ကြီးကျယ် ဦး သီလ ရောက် နေသည်ကို သိရ သ ဖြင့် ကိုယ်တိုင် ကြွ လာ “ ၏ ဦး ။ ပဉ္ဇင်း ၊ ဘာဖြစ်လို ့ ကျောင်း ပေါ် မ လာ ဘဲ ဒီမှာ နေ ရသလဲ ။ တို့ များမှာ ဘယ်လို “ အပြစ်များ ဆရာ ဘုရား မြင် သည် လို့လဲ အ ” များ ဟု တ ဘုန်းကြီး ပ ည့်၏ ကျေးဇူးရှင်ကြီး ပုံ က မေး ရာ ...... ဖြစ်ပါသည် ။ ဆရာသမား ၏ ကျေးဇူး ကြောင့် ပင် ကျေးဇူးဆပ် ဝိနည်း ကျမ်း မည် ဂန် အကြံ များ တတ် ဖြင့် အခါ မြောက် အ ခွင့် ခဲ့ ရပါသည် ကို စောင့် ။ လင့် ဝိနည်း နေခြင်း ပြစ် မ ဖြစ်ပါသည် ကင်း သော အရာများ ဘုရား ” ဟု တွေ့ရ လျှောက်ထား ၍ လိုက် ရာ ဘုန်းကြီး ပုံမှာ စိတ်မ ခု သည့် ပဉ္စင်းကို အပြင် သာ ဝမ်းမြောက် အား ထားသည် သွား ၏ ။ ။ မ သင့် လျှင် “ ဦး ပဉ္စင်း ပြုပြင် ၊ ပါ တို့ ၊ များမှာ တို့ များကို တ ပ ပစ် ည့် မ အ ထားပါ များ ရှိသော် နှင့် ၊ တို့ လဲ များ ဦး အားလုံး အ ခွင့် ပေးသည် ” ဟု မိန့် တော် “ မူ ဤသို့ သ ဖြင့် ခွင့် - ပြု ပါ လျှင် သာသနာ နှင့် မ စပ် သော လှည်း ယာဉ် ၊ လှေ လောင်း မှ အ စ သုတ်သင် ဆရာ ပါရစေ ကလည်း ဘုရား ကျေကျေနပ်နပ် ” ဟု လျှောက် ကြီး ၏ ။ ခွင့် ပြု သ ဖြင့် . မ အပ် မ ရာ ပစ္စည်း အားလုံး ရ ၍ နှင့် မ အကြိမ် ## PAGE 268 ၂၁၂ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် တော ရေ နံ ရ လောင်းပြီး ဝင်ရန် အ ဘုရား စ စ စီမံ အား လေတော့ မီး ပူဇော် ၏ လိုက်သည် ။ “ တ ပ ည့် ။ ငယ် ဘုန်းကြီး က ဆရာ ပုံ လည်း လုပ်သည် တ ပ ည့်များ ကဲ့သို့ပင် ကြည်ဖြူစွာ အရှင် သာ ရိ ပု ပင် တြာ လက်ခံ အား သင်္ကန်း တော် မူ သည်မှာ တ ရွတ် ဆွဲ သည် ကို လျှောက် တင်သော သာ မ ဏေ ’ ဟု ထုံး နှလုံး မ မြင်း မူ ၍ ၊ ( ဧဝံ သံ ဝ ရာ ဟိ တဿ ဘဂဝတော သာသနာ ပရိ တွင် သာ တစ် ယဒိဒံ ဥဒါန်း အ ပင် ည မ တွင် ည ဝစနေန ရစ် လေ , အ တော့သည် ည မ ည ။ ဝုဋ္ဌာ ပ နေ န - ဝိနည်း ။ ) လူပေါင်း , ပေါင်း၍ ဝမ်း ကျောင်း သော ရဟန်း နှင်ထုတ်ခံရ ဘုန်းကြီး ခြင်း ပုံ ပင် တော ဖြစ်၏ ထွက် ။ ထို ရာ၌ အပြစ်ကို အထူးခြားဆုံး သံဃာ က ကား စွပ်စွဲ ပဗ္ဗာ ဖော်ထုတ် ဇနိ ယ ကံ ၍ ဆောင် ခံရခြင်း ခြင်း မဟုတ် ( ဝါ ) ။ မိမိဘာသာ သဘော အ ချုပ်မှာ ကိုယ့် ကိုယ် ရဟန်း ကို အဆိုး ဖြစ်လျက် ထား၍ ထို ကံ ကို ပြု စေ ခြင်း ပင် ဖြစ်၏ ။ ထို ပဗ္ဗာ ဇနိ ယ ကံ၏ သစ်သီး မျိုး သော ပေးခြင်း လာဘ် ၊ မြှောက် တရား ဟော ဒကာ ခြင်း ၊ , ဗေဒင် ဒကာမ ဟော ခြင်း များထံမှ ၊ ဆေးကု ပစ္စည်း ခြင်း ရယူ စ မှုအတွက် သော ၂၁- ထို ပစ္စည်းများ ပြုလုပ် ဆွယ် သူ ( အ သာမက နေ သ မည် န , ကုလ သည့် ရဟန်း ဒူ သ န ) နှင့် နည်းများ မျှ မ အပ် ဖြင့် ။ မ သုံး လာဘ် ထိုက် ရအောင် ၊ စွ န့် ပစ် လုပ်လျှင် ရသည် ။ မြင်သမျှ မရလျှင် ပဗ္ဗာ ကြားသမျှ ဇနိ ယ ရဟန်းတို့ ကံ ပြု ရသည် က ။ နောင် ( နှင်ထုတ် ဤသို့ ရသည် မ လုပ်ရန် ။ ) ထို ဆုံး ကျောင်း မ , ရ၏ ၊ ထို ။ ပစ္စည်းများ သုံးကြိမ်ဆုံးမ၍ သာမက မှ ထို ပင် ဒကာ ဖြစ်၏ ထို ။ ရွာ တို့၌ ပင် အလှူ မ ခံရ တော့ ချေ ။ အလွန် ကြီး လေး သော မတရား လာဘ် ရှာ မှုကြီး ရကြောင်း အ နည်းမျိုးစုံ ဘ ယ့် ကြောင့် ဖြင့် ဆိုသော် ပေါင်းသင်း ဤသို့ ရယူ ရဟန်း ခဲ့သော ဆိုး ထို များ ပစ္စည်း က ကို လူ သုံးစား နှင့် ရောနှော မိ ( ကာ ကျောင်း ပစ္စည်း မ ရ . မ နေ လုပ်သော မိ သော ရဟန်း သူတော်ကောင်း ကောင်း တိုင်း ရဟန်း အား အာ ပတ် သင့် စေ ၏ ။ လူ ဒကာ တို့လည်း ထိုသို့ ဆက်ဆံရေး ဖြစ်လျှင် ) ကြီးစွာသော အန္တ ရာယ် ကြီး တစ်ခု ဖြစ်လာတော့ များအား ပေး သည် လှူ လို ။ ခြင်း ဒကာ မရှိ ၌လည်း ကြတော့ အကျိုးပေး သ ဖြင့် သာသနာတော်၌ မ ထက် သန် တော့ နှင်ထုတ် ချေ ရသော ။ ထို့ကြောင့် စည်းကမ်း လူပေါင်း တစ်ခု , ပေါင်း၍ ပညတ် ဝမ်း ခဲ့ရ လေသည် ကျောင်း ။ လာဘ် ရှာ သဒ္ဓါ ဖျက် ရဟန်း မျိုး ကို လိုက် ဘုန်းကြီး ပေ ပြီ ၊ သို့ရာတွင် ပုံ ကား ဤ ဘုန်းကြီး အပြစ် ပုံ မျိုး သည် မရှိ ။ မိမိကိုယ်ကို မ သန် ့ ရှင်း အဆိုး ဟု ထင် ထား၍ သမျှ ကျောင်း သံဃာ မှစ၍ စွ န့် ပစ် ခံယူ ခဲ့သည် ။ ထံ ၌ ထို ကံ ကို ကုလ ဒူ “ သ ဂိုဏ်း န ( ဒကာ အုပ်ကြီး တို ့ ဖြစ်လျက် သဒ္ဓါ ကို ဖျက်ဆီး ပဗ္ဗာ ဇနိ မှု ) ယ ကြောင့် ကံ ပြုသည် ခံရ သည်ဟု ကို ခံရ ပြော သလား ရစ် ဟု ကြ ပ မေး စေ ” လျှင် ဟု နောက် သား တို့ သတိရ ရှောင် နိုင်ကြ စေရန် သာသနာအတွက် မိမိ ဂုဏ် ကို အနစ်နာခံ ခဲ့ ပေသည် ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 269 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ .၂၁၃ လောကီ ပစ္စည်း ကို မ စုံ မက် အပ် ။ နှစ်သက်ဖွယ် ဂုဏ် ကား တောထဲမှာ သာ ရှိသည် ကိုလည်း သား စဉ် မြေး ဆက် သင်ခန်းစာ ပေး လို ပေသည် ။ မိမိ ကျူးလွန် မိ သည် ထက် အပြစ်ဒဏ် ကို ပို၍ ထမ်းဆောင် ခြင်း ၊ မိမိကိုယ်ကို သာ လျှင် မိုက် ရာ ထား၍ သာသနာ ပြုခြင်း မှာလည်း အံ့ဖွယ် သ ရဲ ဖြစ်ပေ ၏ ။ အချို့ ကား မိမိ မ တ ကျူးလွန် ည့် , တ ည့် မိ သည် အောင် ကို ဖာ ဖြေဖျောက် ထေး ၍ ဖုံးကွယ် ပစ် ရန် လို မ ကြ၏ ရိုးသား ။ “ မိုးကြိုးပစ် သော စိတ် ထန်း ဖြင့် လက် ဘုရားဟော ကာ ' ဟူ သကဲ့သို့ ကို ပင် မိမိ အပြစ်ကို ဘုရားဟော ပါဠိတော် ထန်း လက်ကြီး က လုံခြုံအောင် ဖုံး ကာ ပေးနိုင် လောက် သော ဆွဲ ဆ န့် ယူခြင်း မရှိနိုင် ခဲ့သော် ပါဠိတော် ကို ပင် အမှား ဖြစ်အောင် ဆက်လက်၍ ကောက် ကျစ် စဉ်း လဲ ကြ တော့သည် ။ နောက်ဆုံး “ အပြစ်မရှိ ဝါဒီ ” ( အ န ဝဇ္ဇ သည်် ) ဘဝမှ င ရဲ ၊ နတ်ပြည် ပင် မ ရှိစေလို သော မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ ပန်းတိုင် ထိ ကေ ရာ ဋိ ယ ပက္ခ ( စဉ်း လဲမှု ) ကြောင် လိမ် လှေကား ကြီးကို ထောင်၍ တက် မိ မှား ကြ ရှာ တော့သည် ။ ဘုန်းကြီး ပုံ တော ထွက် ခန်း ဘုန်းကြီး ပုံ ကား မရှိသော အပြစ်ကို ပင် အ ရှိ လုပ်၍ သာသနာကို စင် ကြယ် စေ ခဲ့ သည်မှာ သဒ္ဓါ ရှိသော ပညာတတ် သူတော်ကောင်း ကြီး ပီ သ ပါ ပေ စွား ၊ အပြစ်ကို ထုတ်ဖော် ဝန်ခံခြင်း သည် သာသနာ တော်လည်း စင် ကြယ် ၍ မိမိ လည်း တရားထူး ရကြောင်း သူတော်ကောင်း လက္ခဏာ ပင် ဖြစ်ပေသည် ။ ဘုန်းတော်ကြီး ပုံ သည် ဂါ မ ဝါ သီ ( ရွာ နေ ) ရဟန်း တို့၏ အ မူ အ ကျင့် အနံ့ အသက် များ အားလုံးကို ဆေး ကြော သုတ်သင် နေစဉ် တ ပ ည့် သံဃာ ဒကာဒကာမတို့ သည် အမျိုးမျိုး အကြောင်းပြ လျက် တော မ ထွက်ရန် တား ကြ၏ ။ ဖျက် ကြ၏ ။ “ မ တား ချင် ကြ နှင့် တော့ တ ပ ည့် တို့ ၊ တို ့ များ ပရိသတ် မွေး ၍ ပရိယတ် တာဝန် လည်း ထမ်း ခဲ့ပြီ ၊ တို များ ၆၇- နှစ် သေ ဝ ပါး နီး ရှိပြီ ။ သင်တို့အား မ ချစ်၍ မဟုတ် ။ နိ ယျာ နိ က ( ထွက် မြောက်ရေး ) သာသနာ တော်ကြီး နှင့် ကြုံ လို့ မှ တစ် မဂ် တစ် ဖိုလ် မရလျှင် ကြုံရ ကျိုး မ နပ် ” ဟု မိ မှန်း အေးအေး သိ သော ငါး သာ ၏ သာ တိုး ဖြင့် ထွက် နှစ် သိ ခြင်း မ့် ရင်း ကဲ့သို့ ကျောင်းကြီး လည်းကောင်း ပေါ်မှ ၊ လောင်စာ ဆင်း လာခဲ့ အား တော့ ကောင်းသော ၏ ။ ပိုက် မီး ကွန် ၏ မဆုတ် မ နစ် ရှေ့ တိုး ၍ လောင် ခြင်း ကဲ့သို့ လည်းကောင်း တ ပ ည့် ပရိသတ်များ အ ကြားမှ တိုး ထွက်၍ အ လာ သပိတ် ၊ တောင် ဝှေး နှင့် တိ စီ ဝ ရိက် သင်္ကန်း သုံး ထည် ကို ကျောင်း ဝိုင်း အ ဝ မှ ပင် ပံ့ သု ကူ ကောက်ယူ ရ ရှိလေသည် ။ အဘိ သိက် ခံ အံ့ သော မင်း ဧကရာဇ် သည် မင်း မြောက် တန်ဆာ ငါးပါး ရသကဲ့သို့ ပံ့ သု ကူ ရသော သင်္ကန်း များ ဖြင့် ကျောင်း အ ဝ မှာပင် လဲလှယ် ဝတ်ရုံ ၍ တ ပ ည့် ဒကာ , ဒကာမ တို့ မျက်ရည် ပြည့် သော မျက်စိ တို့ ဖြင့် ကြည့် ကြ ကုန် စဉ် ၊ တောင်းပန် ခ ယ ငိုကြွေး ကြ ကုန် စဉ် ကလျာ ဏ မိတ္တ လည်းဖြစ် တ ပ ည့်လည်း ဖြစ်ကြသော ဦး ဝဏ္ဏ နှင့် ဦး သီလ တို့အား နောက် ပါ ခေါ် ၍ နဝမ အကြိမ် ´ ## PAGE 270 ၂၁၄ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ကလျာ ဘုန်းတော်ကြီး ဏီ တော ဦး သို့ သီလ ဝင် ကား တော် မူ ၁၃- လေ၏ ဝါ ရ ။ ( ဘုန်းကြီး လေပြီ ။ ဦး ဝဏ္ဏ ပုံ ၁၁၅၉- ကား ဦး ခု ဖွား သီလ ၊ ၁၂၂၆- ထက် ၄- ခု နှစ် တော ကြီး၏ ထွက် ။ ) ။ ထိုအခါ မှစ၍ အောက် မြန်မာနိုင်ငံတွင် “ တော ရ ဂိုဏ်း ' ဟူ၍ ထင်ရှား လေ၏ ။ ဘုန်းတော်ကြီးများ ဘုန်းကြီး ပုံ သည် ကလည်း ကလျာ ကြုံရာ ဏီ စပ် ကျောင်းတိုက် ရာ ဟောပြော တောင်ဘက် တိုက်တွန်း သစ် တော် စေး ပင် မူ ကြသည် လေး တိုင် ။ စင် ကျောင်း၌ လည်းကောင်း ၊ ဘုန်းတော်ကြီး ဦး သီလ ကား ထို အနောက်ဘက် ကျောင်း ငယ် တစ် ခု၌ လည်းကောင်း သီတင်းသုံး တော် မူ ကြ၏ ။ ဝါ လ ကျွတ် သော် ဘုန်းကြီး ပုံ သည် ရွှေ ဟင်္သာ ကုန်း သို့ ကြွ ၍ ဘုန်းတော်ကြီး ဦး သီလ လည်း ၁၂၂၈- ခုနှစ်တွင် အတူ လိုက်၍ ဝါ ကပ် လေသည် ။ ထို စဉ် က ဆင် နေ ကျား အောင်း ပု ပျောင်း ထူထပ် သော တော အရပ် ပေ တည်း ။ တစ်နေ့ တခြား တော ရ ဂိုဏ်းကြီး ထင်ရှား တိုးပွားလာ သ ဖြင့် ဘုန်းကြီး ပုံ ကို နာယက ထား၍ ၁၂၃၃- ခုနှစ် တန်ဆောင်မုန်း လမှစ၍ ဦး ဝဏ္ဏ ၏ လှုံ့ဆော် ချက်အရ ကြ ကျင်းပခြင်း ခတ် ဝိုင်း ၌ များ ဝိနည်း ပြုလုပ်နိုင် စာ ခဲ့ ပြန် ၏ ပွဲကြီး ။ အထက် ပြုလုပ်ခြင်း မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၊ ၁၂၅၃- ရွှေ ခုနှစ်မှစ၍ ကျင် ဂိုဏ်း ကဲ့သို့ ပဝါရဏာ ဂိုဏ်း ပွဲကြီး နေ သံဃာ ငယ်များ လည်း ရောင်ပြန် ဟပ် ကာ ဒိ ဌာန ဂတိ ( အတု လိုက်ခြင်း ) အား ဖြင့် ယခုတိုင် သေ ဝပ် ကျစ် လျစ် တော် မူ ကြ ပါ ပေ ၏ ။ ဘုန်း တော်ကြီး၏ အလေ့အထများ ဘုန်းတော်ကြီး ဦး သီလ သည် ဆရာ နှင့် အတူ နှစ်နှစ် တာ မျှ လိုက်ပါ ဝါ ကပ်၍ နောက် ကာလတွင် နေရာအနှံ့ အ ပြား တစ်ပါးတည်း တစ် တော ထွက် ဝင် အ ရ ည ကင် ဆောင် တော်မူ၏ ။ ပဲခူး ပတ်ဝန်းကျင် နှင့် ကျိုက် ထို ၊ သထုံ ၊ မော်လမြိုင် ၊ မုဒုံ ၊ ဘီလူးကျွန်း စ သည် ဖြင့် ဝါဆို စဉ် ရန် မတတ်နိုင် အောင် ရှိလေသည် ။ သွားလေရာ ပိတ် မိုး ကျောင်း ထိုး၍ နေ၏ ။ အမြဲ နေရာ မရှိ ။ စောင် ဟူ၍ မရှိ ။ ချမ်း လျှင် သား ရေ နွယ် အ ခင်း ကို ခြုံ ၏ ။ ဘုန်း တော်ကြီး၏ အရပ်မှာ ငါး ပေ ခွဲ ခန့် ပျပ် ပျပ် ပါးပါး ရှိ၏ ။ အ သားတော် ဖြူ ဝါ ၍ ဝင်း နေ၏ ။ သာသနာရေး နှင့် စပ် လျှင် ပ င့် ရာ သို့ ကြွရောက် ချီး မြှောက် ၏ ။ စိတ် အလွန် ထက် ၏ ။ ဖြော ခရီးသွား င့် စင်း သည့် ၏ ။ အခါ ပဋိ ကပ္ပိယ ပတ် အ ၊ ရာ၌ သူ တော် သို ဝှက် စ သည် ၏ ။ အဖော် စာသင်တိုက် ပါ သည့် အခါ ကြီးများ လည်း ဖြစ်ထွန်း ပါ၏ ။ မြေ စေ လမ်း၌ လို ၏ ။ ခြေ သော်လည်း ဖြင့် သာ ကြွ “ ၍ နိဗ္ဗာန် ရောက်လေရာ မဂ်ဖိုလ် အတွက် ၌ အဝတ် ချီး ပုဆိုး မြှောက် ခင်း ပါ ” ကြ သ ဟု ဖြင့် လျှောက် မြေ ဝယ် မှ ခြေ သာ မ ကျ နင်း ။ ခင်း ကြွ ထား ၏ ။ ဆံပင် ပျား ပန်း များ ခတ် ခင်း မျှ ထားသည်ကို ကြိုဆို ကြ၏ မူ မ ။ နှင်း ၇၀- ။ သာသနာရေး ကျော် သောအခါ ကိစ္စ ထမ်း ရှိ၍ လူသိ စင် ၊ ခံ မီးရထား ကြွ ရသော ဖြင့် ဌာနတိုင်းတွင် ကြွ သည် ။ ပံ့ သု ကူ ဓုတင် ကိုလည်း အမြဲ ဆောင် မှန်း သိ ကြ သ ဖြင့် အချို့ လည်း သင်္ကန်း ကို သုသာန် ၌ ၊ လမ်းဘေး ၌ ချ၍ “ အသုဘရှု ကြွ ပါ ဘုရား ” ဟု ပ င့် တတ် ကြ၏ ။ ကု ဋီ လမ်း၌ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 271 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၂၁၅ ချ၍ လည်း “ အ ဖူးမြော် ခံ ကြွ ပါ ” ဟု ပ င့် သူ က ပ င့် ကြ၏ ။ တစ်နေ့ ငါး ကြိမ် ခြောက် ကြိမ် သင်္ကန်း အသစ် လဲ ရ လေသည် ။ ကြာ သော် - “ ငါ့ မှာ ဝမ်း မ နာ ဘဲ ကု ဋီ သွား ရ ၊ မ သာ မရှိဘဲ အသုဘရှု ကြွ ကြွ နေရတယ် ” ဟု မိန် ့ တော်မူ၏ ဆွမ်း မ ။ ရ သောအခါ ရေ ဖြင့် သာ ရော င့် ရဲ နေ၏ ။ ဆွမ်း ကိုလည်း တစ်နေရာတည်း တစ်ခွက် တည်း ( ဧ ကာ သ နိက် ဓုတင် အ ရ ) ဘုဉ်း ပေး၏ ။ သွား နာ တတ် ၍ သက်သတ်လွတ် အမြဲ ဘုဉ်း ပေး၏ ။ မြင်း သ ရိုက် နှင့် သ လိပ် ပန်း နာ ရှိ၍ ထမင်း ရည် သင့် မြတ် သည် ဆို သ ဖြင့် ကပ္ပိယ များ က ရှာ ၍ ကပ် ရသည် ။ သိန္ဓော ဆား အနည်းငယ် ထည့် ၍လည်း ကပ် ကြ၏ ။ ရဟန်း ငယ်များ အား စာသင် ရန် တိုက်တွန်း ၍ ရဟန်း ကြီးများ အား တော ရ ဝင်ရန် တိုက်တွန်း လေ့ ရှိသည် ။ ရောက်လေရာ အရပ် တိုင်း ဒကာ , ဒကာမ များ က တစ် သုတ်ပြီး တစ် သုတ် အချိန်ဆွဲ ၍ ငါးပါးသီလ ချီးမြှ င့် ရန် လျှောက်ထား တတ် ကြ ရာ ဆုပေး ကို တို တို ပေး၍ လေ့ “ နမောတဿ ရှိ၏ ။ အ ကျွမ်း ဆို ” တ စ ဝင် သည် မ ဖြင့် ပြော အ ဟော ဆို ခိုင်း ။ လူ သည် အို နှင့် ။ လူမျိုး ပြီးလျှင် ခြား “ များ ကဲ ပါလာသော် - သွားကြ ၊ သွားကြ တရား အနည်းငယ် ” ဟု နှင် ဟော လေ့ ရှိ၏ ။ ဘုန်း တော်ကြီး၏ အလေ့အထ ကို သိထား သူတို့ က လူ အို နှင့် လူမျိုး ခြား များကို ရှေ့ ဆောင် ခေါ်သွား တတ် ကြ၏ ။ တရားဟော ပြန် လျှင်လည်း - “ သူ့အသက် မ သတ် နဲ့ ၊ သန်း ဥ မ တုပ် နဲ့ ၊ ငရဲကြီး တတ်သည် ” စ သည် ဖြင့် ရတနာ သုံးပါး ကို အ လေး အမြတ် ပြုရန် အခြေခံ ကို တိုတိုတုတ်တုတ် မမေ့ နိုင်အောင် ဟော လေ့ ရှိ၏ ။ ရံ လိုက် ခါ “ ဖူး ရူ ပက္ခန္ဓာ သော ဆရာတော်ကြီး အ နိစ္စာ ” စ တစ်ပါး သည် ဖြင့် က - ချပေး တတ် ၏ ။ ဘုန်းတော်ကြီး နှင့် သုံးနှစ် ခန့် “ ဘုန်းတော်ကြီး အမြဲ လက်သုံး ပြုသော တရား ကား ငါတို့ သိ သော နည်း နှင့် မ ကွာ လှ ၊ လုံ့လ ဘုန်းတော်ကြီး ကြီးမား ၍ ဦး ရိုးသား သီလ ရောက် ဖြော င့် စင်း ရာ အရပ်၌ ခြင်း သာ ပစ္စည်း ကွာ လာဘ်လာဘ လေသည် ” များ ဟု အံ့ ဆို၏ သြ ။ လောက်အောင် များပြား ၏ ။ ရသမျှ ရဟန်းသံဃာ များကို သာ လှူ ပစ် သည် ။ မိမိ မှာ မူ သပိတ် တစ်လုံး ၊ သုံး ထည် သော သင်္ကန်း ဖြင့် သာ တစ် တော ထွက် ဝင် လှ ည့် လည် တော် မူ လေသည် ။ အန္တ ရာယ် အမျိုးမျိုး နှင့် တွေ့ကြုံ တော် မူ ရခြင်း ဘုန်းတော်ကြီး သည် အသက်ရှင် သမျှ ကာလပတ်လုံး တစ် တော ထွက် ဝင် လှ ည့် လည် ၍ အ ရ ည ဝါ သီ ( တော ရ ဆောက်တည် ) နေ တော် မူ ရာ ဘုန်းတော်ကြီး မ နေ ဖူး သော တောတောင် များ မရှိသလောက် ဖြစ်၏ ။ တော ကြီး မျက် မည်း တွင် သား ရဲ တိရစ္ဆာန်များ ကား ပေါများ လှ ပေသည် ။ အန္တ ရာယ် လည်း ကြီးမား လှ ပေသည် ။ သာမန်လူ တို့အတွက် အန္တရာယ် ဟု ထင်ရသော အရာများသည် ဘုန်းတော်ကြီး အတွက် မိတ်ဆွေများ သဖွယ် ဖြစ်နေသည် ကို တွေ့ ကြ ရ လေသည် ။ “ ဘေး ရန် ဟူသည် သူတော်ကောင်း များထံမှ မ ဖြစ် ၊ သူယုတ်မာ တို့ ထံမှ သာ ဖြစ်ပေါ် နဝမ အကြိမ် ## PAGE 272 ၂၁၆ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် လာ ၏ ။ ထို့ကြောင့် သူတော်ကောင်း များ၌ ဘေး ရန် မရှိချေ ။ ” ( ဥပရိ ၊ ဗဟု ဓာတု က သုတ် ။ ) ကျား ဘုန်းတော်ကြီး သည် ၁၂၈၈- ခုနှစ်က ကျိုက် ဒေး ယျ ဘုရားကြီး အနောက်တောင်ဘက် ပိန်း အင်း တော ရ လေး တိုင် စင် ကျောင်း ငယ် တွင် သီတင်းသုံးရာ ယင်း ဌာန ကား ကျား များ ကျက် စား ရာ ဌာန ဖြစ်၏ ။ ကျောင်း အောက် နှင့် ကု ဋီ သွား လမ်း တစ် လျှောက် ကျား များ ည စဉ် ဟိန်း ဟောက် နေ၏ ။ ဘုန်းတော်ကြီး ကား ကြောင် အ လား , နွား သဖွယ် အောက်မေ့ တော် မူ သည် ။ တစ်ချိန်က မူ ပဲခူး ချောင်း ဖျား ရှိ ကမ်း မြင့် ရွာ သုသာန် ဇရပ် ၌ တစ်ည တည်းခို တော်မူ၏ ။ ထို ရွာ ၌ ကျား ဆိုး တစ်ကောင် သည် ည စဉ် နွားများ ကို ကိုက် သတ် လေ့ ရှိ သ ဖြင့် ရွာသားများ မှာ ဘုန်းတော်ကြီး အတွက် စိတ်မကောင်း ဖြစ်နေကြသည် ၊ ညအခါ သွား၍ လည်း မ လျှောက် ရဲ ကြ ။ နံနက် မိုး လင်း မှ “ ကျား စာ ဖြစ် ရော့ မည် ” အ ထင် နှင့် သွားကြ ရာ လမ်းတွင် ဆွမ်းခံကြွ လာသည် နှင့် ပက် ပင်း ပါ ဖူး တွေ့ရ ၍ ရွာ ပြန်ပြီး ဝမ်းသာအားရ ဆွမ်းလောင်း ကြ၏ ။ ဆွမ်းခံ အ ပြန် လိုက်ပါ ကြည့် ကြ ရာ ဘုန်းတော်ကြီး နှင့် ကျား ဆိုး ကြီးမှာ သုံး တောင် ခန့် သာ ဝေးသည် ကို တွေ့ ကြ ရသည် ။ ဒေး စွန် ပါ တော ရ ၌ နေစဉ် ကပ္ပိယ ဦး အာကာ လည်း အဖော် လိုက် နေ၏ ။ ကပ္ပိယ ကြီး ကား ဆောင်း အခါ လည်း ဖြစ် သ ဖြင့် မီး လှုံ ရန် နှင့် ကျား များ မ လာစေရန် ရည်ရွယ်၍ နေ့ခင်းက ထင်း တ ည့် ခွေ တ ထားပြီး ည့် ကြီး ဝင်လာ ညအခါ ၏ ။ မီး ထည့် ဘုန်းတော်ကြီး လှုံ လေ့ ရှိ၏ ကား ။ ကျား လေး တိုင် ကြီး တစ်ကောင် စင် ကျောင်း သည် ပေါ်၌ မီးဖို ရှိရာသို့ ရှိနေ၍ အော် တ ထိတ် လည်း ထိတ် မ ဖြစ်နေ၏ အော် ရဲ ။ မ ရဲ ။ ကျား သော်လည်း ကြီး လည်း ပြေး ခဲ မီးဖို စေ လုပ်နေ သို့ ပင် လာ၍ ရ၏ ။ ဝပ် မီးဖို နေ၏ မှာပင် ။ ရွတ် အတန်ငယ် ဖတ် ပွား များ ကြာ ရင်း လျှင် ကျား ကြီးမှာ မီး ပုံ အနီး ပါးစပ် ဟ လျက် သား မှိန်း သွား သ ဖြင့် ကပ္ပိယ ကြီးမှာ စိတ်သက်သာရာ ရ သွား ၏ ။ ကျား ကြီး ပါးစပ် အဟောင်း သား နှင့် အိပ်ပျော် သွား ခိုက် ကပ္ပိယ ကြီးသည် - “ ဒီ မီး ကျီး ခဲ တွေကော်ပြီး ကျား ကြီး ပါးစပ်ထဲ ထည့် လိုက်ရ ကောင်းမှာပဲ ´´ ဟု စိတ် ကူး မိ ရာ ထို ခဏ ပင် ကျား ကြီး ဟိန်း လေ တော့သည် ။ “ .. ကပ္ပိယ ကြီး ဘာလို့ မကောင်း ကြံ ပြီး ပြစ် မှား ရသလဲ ။ ကိုယ့် အလုပ် ကိုယ်လုပ် တာ မဟုတ်ဘူး ခပ်ဆတ်ဆတ် ၊ တောင်းပန် ပြောလိုက် ၏ လိုက် ။ တောင်းပန်ပြီး ” ဟု ဘုန်းတော်ကြီး မေတ္တာ ပွား က လိုက် ကျောင်း မှ သာ ကျား ကလေး ကြီး ငြိမ် ပေါ်မှ ကျ အသံ သွားတော့ မြှ င့်၍ သည် ။ ( ကော့ကရိတ် နယ် တော များ ထွင် လည်း ကျောင်း လှေကား ရင်း ထိ ကျား များ လာ အိပ် ကြသည် ကို တွေ့ ကြ ရ၏ ။ ) နဝမ အကြိမ် ## PAGE 273 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၂၁၇ ဆင် ရွာ တော ဘုန်းတော်ကြီး ရ ၌ ၁၂၅ ဝ - ပြည့် သည် နှစ်လောက်က ကျိုက် ကို နှင့် သုံး သီတင်းသုံး မိုင်အကွာ ကင် ဖူးသည် ပွန်း စခန်း ။ ထို ဘေးရှိ ရွာ ၌ သက် သီတင်းသုံး ငယ် ကျင်း ရန် .. လောက် ပ င့် သော ဒကာ အရောက်တွင် သုံးယောက် လူ နှင့် များစွာ အတူ မောင်း နင်း သတ် တောင် ဖူး သော တော ဆင်ရိုင်း မှ လာ ကြ တစ်ကောင်ကို ရာ ရွာ အနီး တစ် တွေ့ မိုင် ရ၏ ခန့် ။ ဆင် နှင့် ရင်ဆိုင် တွေ့လျှင် ဒကာ သုံးယောက် မှာ ထွက်ပြေး ၍ တစ်ယောက် မှာ သစ်ပင် ပေါ် တက် နေ၏ ။ ဘုန်းတော်ကြီး ကား ရှေ့ မ တိုး ၊ နောက်မဆုတ် ။ ရပ် မြဲ ရပ် နေ၏ ။ ဘုန်းတော်ကြီး ဆီသို့ အား ကုန် ပြေး လာသော ဆင် ကြီးသည် အနား ရောက်လျှင် ပင် အလိုလို ပု ဆစ် တုပ် ပြီး ကျသွား ၏ ။ ဘုန်းတော်ကြီး ကလည်း မ တုန်လှုပ် ။ ဆင်ရိုင်း ကြီးမှာ ပု ဆစ် တုပ် ပြီး မျက်ရည်များ တ တွေ အလားတူပင် တွေ ကျ ကာ ခေါင်း ၁၂၅၇- ငုံ့ ပြီး ခု နှစ်လောက် နောက် လှ ည့် တွင် ထွက်သွား ကျိုက် ထို သည် အင်း ကို စိုင် မြင် မောင် ကြ ရ တော လေသည် ရ ၊ ။ သထုံ ၊ မြေနီကုန်း တော ရ ၊ ခ ရွဲ တောင်ပေါ် တော ရ ကျောင်း များ၌ နေစဉ် ကလည်း ဆွမ်းခံ လမ်းတွင် တောဆင်ရိုင်း များ နှင့် တွေ့ ရာ ဆင်ရိုင်း များ က ပင် ရှောင် ပေးကြ ရ၏ ။ ကျောင်းဝင်း အတွင်း၌ တော ဆင် အုပ် ဝင်လာ ရာ တွင်လည်း “ သင်တို့ မ နှော င့် ယှက် ကြ နှင့် ” ဟု မိန့် တော် မူ ရာ လူ့ စကား တစ်ဖန် နားလည် ကော့ သကဲ့သို့ က ဒွတ် ထွက်ခွာသွား ရွာ တော ကျောင်း၌ ကြ ဖူး နေစဉ် ၏ ။ ကျိုက်ထိုမြို့ အရှေ့ ဘုရားသုံးဆူ တော ရ မှ ရဟန်းခံ ကိစ္စအတွက် ညအခါ တစ်ပါးတည်း ကြွ လာ ၏ ။ လမ်း ခု လတ် ဇရပ် တစ်ခုတွင် ဘုန်းတော်ကြီး လှည်း သမားများ နောက် လှည်း သပိတ် ဝိုင်း ချ၍ လွယ် နား နေကြ ၍ လိုက်ပါ ရာ ဒကာ ခဲ့ ၏ တစ်ယောက် ။ လ သာ သာ မှာ ကျိုက် တော လမ်းခရီး ထိုသို့ လိုက် တွင် လို တော သ ဖြင့် ဆင် အုပ် ကြီ . လာ နေသည်ကို အဝေးမှ ပင် မြင်နေ ရ၏ ။ ဒကာ မှာ “ သပိတ် အရှင်ဘုရား အပ်ပြီး နောက် နောက်ကြောင်းပြန် ပြန်ဆုတ် ပါ ” ဟု ထွက်ပြေး အကြိမ်ကြိမ် လေ၏ လျှောက် ။ ဘုန်းတော်ကြီး သော်လည်း မ ကို ရ လှမ်း သ ဖြင့် ၍ ကြည့် လိုက် ရာ မ တုန် မလှုပ် ဆင် အုပ် ထဲ မြုပ် သွားသည် ကို မြင်နေ ရ၏ ။ လှည်း ဝိုင်း ရောက်၍ . ထို ဒကာ က အခြားသူများ အား - ပြောဆို “ ရာ ခုလောက်ဆို လူအများက ဘုန်းတော်ကြီး “ အဲဒါ ဘုန်းတော်ကြီး မှာ အစအန ဦး သီလ တောင် ဖြစ် ရှာ လိမ့် ရ မည် တော့မှာ ။ ဒီ မဟုတ်ဘူး ဘုန်းတော်ကြီး ” ဟု က ဆင် သုံးဆူ မ နင်း တောင် ကျား သို့ မ သတင်း ကိုက် ဘူး မေး ” ဟု လိုက် ပြော သွား ကြ၏ ကာ ။ ပြစ် ထို မှား ဒကာ မိသမျှ လည်း သည်းခံ နံနက် မိုး ရန် လင်း ဝန်ချတောင်းပန် လျှင် ဘုရား လေသည် ။ မိုး ပေါ ရွာ ဘုန်းတော်ကြီး တော ရ ၌ နေစဉ် တောဆင်ရိုင်း က တွေ့ ရသော များ နှင့် ဖြစ်ရပ် အကြိမ်ကြိမ် မှာ ပို၍ အံ့ဖွယ် တွေ့ ရ ရာတွင် ကောင်း ကျိုက်ထီးရိုး လေသည် ။ တွေ့ လမ်း ပုံ မှာ မိုး ပေါ ရွာမှ သက် ငယ် တောင် သို့ ကျိုက်ထီးရိုး လမ်း ဖြင့် ကြွ တော် မူ ရာ ပဲခူး ပန်း လှိုင် နဝမ အကြိမ် ## PAGE 274 ၂၁၈ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ဆရာ ဖိုး က လေးလည်း သပိတ် လွယ် ၍ နောက် ပါ ကပ္ပိယ အဖြစ် လိုက် သွားခဲ့ ၏ ။ လမ်း ခု လတ် တွင် ဘုရားဖူး “ ပြန် ဘုန်းတော်ကြီး များ နှင့် အနီးအနားရှိ ဘုရား ၊ ဒီလမ်း ရွာသားများက က မ ကြွ - ပါ နှင့် ၊ ကြော့ မှူး ခေါ်တဲ့ ဆင်ရိုင်း ကြီး တစ်ကောင် လွတ် နေပါတယ် ။ လူ မြင်တိုင်း လိုက်ပြီး နင်း သတ် နေပါတယ် ။ မကြာမီက ရှမ်းကြီး မ မူ ပါ နှင် ့ ” လေးယောက် ဟု ဝိုင်း ၍ နင်း တား သတ် ကြ၏ လို့ ။ ပန် သ ချာ ရဲ ဖြစ်ပြီး ပီ သုံးယောက် ကြော့ မှူးကြီး နှင့် အင်္ဂလိပ် ကို စီး နေပါတယ် စစ်ဗိုလ် တစ်ယောက် ။ ကြွ တော် လည်း သေနတ် ကိုယ်စီ ကိုင် လျက် တွေ့ ရ ပြန် ရာ ထို နည်း ပြောဆို တားမြစ် ကြ၏ ။ ဘုန်းတော်ကြီး ကား ကြွ မြဲ ကြွ လေ၏ ။ မကြာမီ ဆင် ကြော့ မှူးကြီး နှင့် ပက် ပင်း တိုး လေ တော့သည် ။ ဆရာ ဖိုး ကလေး ကား ဘုန်းတော်ကြီး အား ယုံကြည် သိရှိ ထား သူ ဖြစ်၍ များစွာ ထိတ် လ န့် ခြင်း မ ဖြစ် ၊ ဘုန်းတော်ကြီး ကို သာ အကဲခတ် နေ၏ ။ ဘုန်းတော်ကြီး ကား ဘာမျှ အမူအရာ မ ထူးခြား ၊ ရှေ့သို့ ကြွ မြဲ ကြွ ၏ ။ အကြမ်း ပြေး လာသော ဆင် ကြီးသည် ဘုန်းတော်ကြီး အနီးသို့ ရောက်လျှင် ပင် ဦး ခေါင်း လို ငိုက် လို စိုက် သဏ္ဌာန် မြေ ၌ လက် ကြီး လေးခု မောင်း ချ ဆင် ကာ ပေါ်မှ အော်ဟစ် ဆင်း နေ၏ ပြေးသွားသည် ။ ထိုအခါ ကို ခမောက် မြင် လိုက်ရသည် နီနီ ကိုယ်စီ ။ ပြီးလျှင် နှင့် လူ ဆင် ကြီးမှာ လမ်း ရှောင် ပေး၍ တော ထဲသို့ ဝင်သွား လေတော့ ၏ ။ “ ဘုန်း တော်ကြီး၏ သီလ နှင့် မေတ္တာ သည် အစွမ်းထက် လေ စွာ့ ” ဟု ပြောဆို ချီးကျူး ၍ မ ဆုံး ကြတော့ ။ နွား ၊ မြွေ ၊ ခြင် ၊ ပု ရွက် ၊ ပျား ကိစ္စ ရှိ၍ ဘုန်းတော်ကြီး လာပြီး ပြန် အ ကျိုက် ကြွ လမ်း ထို ဆိပ် ခု လတ် ဖူး တောင် အုတ် ၌ နေစဉ် တံတား တစ်နေ့ လမ်း မြို့တွင်းရှိ ကျဉ်း အ မယ် ရောက် ဇယ် နွားသိုး ကျောင်းသို့ ရိုင်း တစ်ကောင် လည်း ခုန် ပေါက် ပြေး လာသည် နှင့် ရင်ဆိုင် တိုး ၏ ။ လိုက်ပို့ သော မယ် ဇယ် ဆရာတော် မှာ လွန်စွာ စိုးရိမ် နေ၏ ။ ဘုန်းတော်ကြီး ကား ဣန္ဒြေ မပျက် ကြွ မြဲ ကြွ သည် ။ အနီးသို့ ကျိုက် ရောက်လျှင် ပ တိုင် ကုန်း နွားသိုး တန်း ရိုင်း ၌ နေစဉ် ကြီးသည် အခါ ရှောင် က မူ ထွက်ပြေး ဂူ အတွင်း၌ လေ၏ ၁၅- ။ တောင် ၊ လုံးပတ် သုံး ထွာ ခန့် ရှိ မြွေ ကြီး တစ်ကောင် ဝင် နေ၍ ဘုန်းတော်ကြီး က “ အ နှော င့် အယှက် မပြု ကောင်း ဘူး ” စ သည် ကျိုက် ဖြင့် ပြော ထို နယ် ရာ စကား ကျိုက် နားလည် က သာ ရွာ သကဲ့သို့ ကော့ စံ အေးဆေး တော ရ ၌ နေစဉ် စွာ ထွက်သွား ကလည်း ၏ ဇရပ် ။ မီးဖို သို့ ၁၂- တောင် နေကြ စဉ် ခန့် ဘုန်းတော်ကြီး ရှည် ၍ နား ကိုး ကြွ ပေါက် လာပြီး ရှိ မြွေ “ ဤ ကြီး နေရာသည် တက် လာ၍ သူတော်ကောင်း ဒကာ , ဒကာမ များ များသည် ကုသိုလ် လုပ် ထိတ် ရာ ဌာန လ န့် ဖြစ်သည် ။ မ နှော င့် ယှက် သင့် ” ဟု ပြောလိုက် မှ ထို မြွေ ကြီး ဆင်း သွား သ ဖြင့် လူအများ အံ့ သြ ကြ၏ ထို့ပြင် ။ ရွှေ ကျင် တောရကျောင်း သည် မှက် ၊ ခြင် ၊ ပုရွက်ဆိတ် ၊ ကရင်နီ များ အလွန် ရုံ ဝ မ အကြိမ် ## PAGE 275 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၂၁၉ ပေါ ၏ ။ ဘုန်းတော်ကြီး တစ်နာရီ နှစ်နာရီ စ သည် ကြာအောင် ထိုင် ၍ ဝတ်ပြုခြင်း ၊ တရား ရှု ခြင်း ပြု သော်လည်း တစ်ချက် မျှ မလှုပ် သ ဖြင့် ညအိပ် ဥပုသ်သည် များ က “ ခြင် မ ကိုက် ” ဟု လည်းကောင်း ၊ “ ကိုက် မှာ ပါပဲ ၊ သမာဓိ ကြောင့် နေမှာပါ ” ဟု လည်းကောင်း ခြင် များကို တဘက် နှင့် ရမ်း လျက် ပြောဆိုနေ ခဲ့ ကြ ဖူး ၏ ။ အလားတူပင် ဖျာပုံ နယ်၌ ကျောင်းတိုက် တည် ၍ သိမ် သ မုတ် ရန်အတွက် ကြွ ရ ဖူး ရာ ကျောင်း မြေ တစ် ကွက် မှာ ပိုင်ရှင် နှင့် မ သင့် မြတ် ဖြစ်၍ အလှူခံ မ ရ ၊ ဝယ် မရရှိ နေစဉ် ဘုန်းတော်ကြီး ကြွ လာ လျှင် မြေ ရှင် က အလိုလို လာ လှူ ကြောင်း ၊ သိမ် သ မုတ် ပြီးသော အခါ ပု ရွက် ၊ ခါ ချဉ် ၊ ကရင်နီ များ အလွန်ပေါသော ထို မြေ ကွက်တွင် တိရစ္ဆာန်များ ထွက်ခွာသွား ကြသည် ဟု တ အံ့ တ သြ ပြော စ မှတ် ပြု ကြ၏ ။ ကျိုက် ထို ဆိပ် ဖူး တောင် တော ကျောင်းတွင် ပျား ကြီးများ အုံ လုပ် နေရာမှ တရုန်းရုန်း ပျံဝဲ လှုပ်ရှား နေ သ ဖြင့် ဒကာ , ဒကာမ များ မ သွား ဝံ့ ရှိနေ ကြ၏ ။ “ အ ဖူးမြော် လာ သူတို့အား သင်တို့ မ နှော င့် ယှက် ကောင်း ” ဟု ဆိုလိုက် လျှင် ပင် အအုံ သို့ သွားရောက် ငြိမ်သက် နေကြသည် ဟု ပြောဆို ကြ၏ ။ ဂူ ပြိုကျ ခြင်း ဘုန်းတော်ကြီး သည် ကျိုက် ပ တိုင် သိမ် ကုန်း ဂူ ကြီး တစ် ခု၌ နေရာ တစ်နေ့သ၌ နွား ကျောင်းသား တစ် ဦး က ရုတ်တရက် ဂူ ကြီး ပြိုကျ သွားသည် ကို မြင်ရ၍ ရွာ တွင်းသို့ ချက်ချင်း ပြေး သွားပြီး ပြောကြား ၏ ။ တစ်ရွာလုံး အ ထိတ် တ လ န့် ဖြစ်သွားသည် ။ ရွာသားများ “ ဘုန်းတော်ကြီး ရောက်သောအခါ တော့ ပျံလွန်တော်မူ ရပါပြီ ဘုန်းတော်ကြီး ” ဟု ရွာသားများ မှာ ဂူ ဝမ်းနည်း အနီး ပက်လက် သစ်ပင်တစ်ပင် ပြေး လာ အောက် ကြ၏ ၌ ။ အေးဆေး စွာ ထိုင်နေသည် ကို ဖူး တွေ့ ကြ ရ မှ ရင်ထဲမှာ အေး သွားကြ ရ တော့သည် ။ အကျိုးအကြောင်း လျှောက်ထား ကြ သောအခါ - “ အိမ်း ..... ဂူ တော့ ပြို သွားပြီ ၊ မင်းတို့ မြင်တဲ့ အတိုင်းပဲ ၊ တို့ လဲ ဂူ ထဲမှာ ဆိုင် နေတုန်း ကယ် တော် မူ ပါ ဘုရား ၊ ကယ် တော် မူ ပါ ဘုရား လို့ အပြင်ဘက်က အကြိမ်ကြိမ် အော်သံ ကြားလို့ ထွက်ပြီး ဂူ ကို လှ ည့် ပတ် ကြည့် တယ် ၊ ဘာမှလဲ မတွေ့ဘူး ။ ကြည့် နေတုန်း ပဲ ဂူ ကြီး ပြို သွားတယ် ” ဟု အ မိန့် ရှိလေသည် ။ နာနာဘာဝ နှင့် နတ် များ ဘုန်းတော်ကြီး ဦး သီလ ၏ တော ရ အတွေ့အကြုံ အထူးအဆန်း တို့ ကား ပြော၍ မ ကုန် နိုင်အောင် ရှိ ပေ လိမ့် မည် ။ သိ မီ သော ပုဂ္ဂိုလ် အသီးသီး တို့ တစ် စွန်း တစ် စ သိရ သမျှ မှတ်သား သူတော်စင် ထား အရှင်မြတ် ချက်များ ပင် တို့ လွန်စွာ အ ဖို့ ကား များ ထူးဆန်း နေ ပေသည် သည်ဟု ။ အံ့ သြ လူ လောက်အောင် သာမန် တို့ သတ်မှတ်ထားသော လည်း ထူးခြား ၏ ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 276 ၂၂ ဝ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် စကား အရာအားလုံး အဖြစ် ပင် ဘာမျှ ပြောလို အ ဆန်း တော် တ မ မူ ကြယ် ကြ ကုန် မရှိ ။ ။ အသိ လည်း မ ပေး လို ကြ ။ အလုပ် ပို ပင် ဖြစ်၍ လူသားတို့၏ သီလ ၊ မေတ္တာ အမြင် ၌ ၊ သစ္စာ မဖြစ်နိုင်ဟု နှင့် ခန္တီ တရား ထင်ရသော တော်၏ အရာအားလုံး အစွမ်း သတ္တိ ကို သည် မမြင်ရ လွယ်လွယ် သော်လည်း နှင့် ဖြစ်နိုင်သည် ပြီး စေသည် ချည်း ကို သတိပြု ။ ယင်းသည် ကြရန် ပင် ပင် ။ တရား တန်ခိုး ရှိ ဖြစ် သူ၏ ပေတော့ စိတ်ဆန္ဒ ၏ ကား ။ ဘာမဆို လို တိုင်း ရ ၊ တ , တိုင်း နားထောင် တိရစ္ဆာန်များ ကြောင်း နှင့် သိ တွေ့ဆုံ ကြ ရ ပေ ရ ရာ၌ ပြီ ။ ဝေဿန္တရာ လူ့ စကား ၊ သုဝဏ္ဏ နားလည် သျှံ စ သကဲ့သို့ သော ဇာတ်တော် ပြောစကားကို များ၌ လူသား နှင့် တိရစ္ဆာန် တို့ ယဉ် ပါး ပုံ ၊ အချင်းချင်း မေတ္တာ ဖြင့် ကူညီ စောင့် ရှောက် ကြ ပုံ ၊ နောက်ဆုံး လူသား နှင့် တိရစ္ဆာန် တို့ စကားပြော ပုံ များကိုလည်း ကြားဖူး ၊ ဖတ်ဖူး ကြ ပေ ပြီ ။ ရုပ် ဝါဒီ ယခုခေတ် နိုင်ငံများ က တွင် ပင် လေ့ “ စိတ် ကျင့် ချင်း သုံးစွဲ စကားပြောနည်း လျက် ရှိနေပြီ ။ တိရစ္ဆာန် ” ခေါ် တယ်လီ အချင်းချင်း ပယ် သီ လည်း ပညာရပ် တယ်လီ တစ်ခုကို ပယ် သီ . နည်း ရ၏ ။ ဖြင့် လောက၌ ဆက်သွယ် ထို ကြ၏ အ တတ် ။ လူ တို့သည် , လူချင်း လည်း အမြဲ ရှိ မိုင်ပေါင်းများစွာ နေ၏ ။ ( ဗာ ဝ ရီ ပုဏ္ဏား ဝေးကွာ ကြီး၏ စေ ကာ မူ စိတ် ပြော၍ ချင်း စကားပြောနည်း ကို သုတ္တ နိ ပါတ် ၌ ရှု ပါ ။ ) သိ စရာတွေ ကား များပြား လှသည် ။ မိမိတို့ မြင် သည် ၊ သိ မိမိတို့ သည် ဉာဏ် ကား မ မ မီ ဆို သ စ ဖြင့် လောက် မသိသေး ၊ ထို့ကြောင့် ။ မသိသေး လည်း ၍ သူတော်ကောင်းတို့ လက်မခံနိုင် ။ လက်မခံနိုင် အ ကျင့် စခန်း သော် နှင့် ရှိ စပ် စေ ဦး ၍ ။ နှုတ် ကျူး ဘုန်း နှုတ် လွန် တော်ကြီး၏ စကား မ အတွေ့အကြုံ ကျွံ အောင် ကား ၌ သတိပြု အထူးအဆန်း အပ် စွာ ။ အ နှုတ် နှော င့် ကြောင့် အယှက် မ သေ အခက်အခဲ စေ သင့် ။ တို့ နာနာဘာဝ ကား သား ဝေ ရဲ မာ တိရစ္ဆာန် နိ က ပြိတ္တာ မျှ မ က ၊ သ ဘူ ရဲ တ တစ္ဆေ နတ် ၊ များလည်း ဥစ္စာ စောင့် ပါဝင် ၊ ရုက္ခစိုး ကြ ရာ စ ယခု သည် ထို ခေါ် အကြောင်းကို ပညတ် သော တင်ပြ ပေ အံ့ ။ များကို ဘုန်းတော်ကြီး ချီ ပိုး ၍ မကြာခဏ သည် တရားနာ ကမ်း မြင့် ရွာ လာကြသည် တော ရ ၌ နေစဉ် ကို ည တွေ့ ရကြောင်း အခါတွင် ပြိတ္တာများ ကမ်း မြင့် ရွာသားတို့ သားသမီး အသိအမြင် ဆက်စပ်နေသော ပင် ဖြစ်၏ နာနာဘာဝ ။ သူ များ တော် ၊ သူ နတ် မြတ်များ များကိုလည်း လည်း လူတို့၏ ဟောကြား အကျိုးကို ပြ သ ဆုံး သာမက မ နေရသည် လူ နှင့် ကို နားလည် အပ် ပေသည် ။ ယခင် နှင့် ယခု ( သဒ္ဓါ ဓာတ် ဤနေရာ၌ ) အား ယက္ခ များ ပို၍ သံယုတ် ကြီးမား ပါဠိတော် စေ လေသည် နှင့် ပေ ။ ဘုန်းတော်ကြီး တ ဝတ္ထု ပါဠိတော် သည် တို့ အပေါ်၌ ယနေ့ ယုံကြည်ခြင်း လူ သာမန် တို့ ယုတ္တိ .. ခု လက်မခံနိုင် သော ဗုဒ္ဓ ခေတ် အဖြစ် ဆန်း များကို တ က ယ့် အစစ်အမှန် များ ဖြစ်ကြောင်း နဝမ အကြိမ် ## PAGE 277 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၂၂၁ ကိုယ် နှင့် ဗုဒ္ဓ ရင်း၍ လက်ထက် သက်သေ တော် ထူ က ပြလိုက် ပြိတ္တာ မ ပေ သားအမိ ပြီ ။ တစ် တွေကို သတိရ မိ ပေသည် ။ ပြိတ္တာ မ ကြီး တစ် တ ဝန် ဦး သည် ကျောင်း သမီးငယ် ပတ်ဝန်းကျင် “ ဥတ္တရာ ၌ စား ” ကို ကြွင်း ချီ များ ၍ ၊ သား နှပ် ၊ ချွဲ ကြီး များကို “ ပု နဗ္ဗ စားသောက် သု ” ကို လက် ရန် လှ က ဆွဲ ည့် လျက် လည် ရှာဖွေ ဇေ နေ၏ အ စု အဝေးကို ။ ဘုရားရှင် မြင်ရ လည်း သ ဖြင့် ရဟန်း တစ်စုံတစ်ခု များကို တရားဟော စားသောက်ဖွယ် နေ၏ ။ ပြိတ္တာ ဝေ ခြမ်း မ ကြီးသည် နေသည် ရဟန်းတော် အ ထင် နှင့် ရောက်သွား သ ဖြင့် တရားပွဲ ၏ ။ မြတ်စွာဘုရားရှင် ဟု မ ထင် ပေ ။ အနား တို့၏ သို့ အသံ ရောက်မှ သည် တရားဟော ပရိသတ် အပြင် နေ မှန်း သို ့ . သိ၏ ထွက် ။ ရိုး ထုံးစံ မရှိ ပါရမီ ဓာတ် ခံ ကြောင့် ဘုရားရှင်၏ တရား သံ သည် သူမအား လွန်စွာ စွဲ ငြိ စေ ၏ ။ နောက် “ တောင် သား ကျ ရော နေ သမီး ပါ ကော ရော လား တိတ်တိတ် သား ရယ် နေကြ ၊ လောကမှာ နော် ၊ မေ မေ လင် တို ့ ဒီစကား သား နှင့် မျိုး သမီး ကြားရတာ သား ဟာ အချစ်ဆုံး ပဲ ၊ တရား ဟာ အဲဒီ လောက အချစ်ဆုံး တွေထက် ချစ်စရာ ကောင်းတယ်နော် ၊ တိတ်တိတ် နေကြ ” “ ဟု ဟုတ်တယ် ချော့ မော့ မေ ပြော မေ ၊ သား ဆို၏ လဲ ။ သိပ် နားထောင် ကောင်းတာပဲ ။ သား မ ဆူ ဘူး ၊ ညီမလေး လဲ မ ဆော့ ပါဘူး ၊ ငြိမ် နေ ရှာ သား ပဲ ၊ မေ မေ ကြိုးစားပြီး မှတ်သား ပါနော် ” သား ကြီး ပု နဗ္ဗ သု က ဝန်ခံ တိုက်တွန်း ရှာ သေး ၏ ။ သားအမိ ကား တရား ပိုက် ကွန် ၌ မိ ကြ လေပြီ ။ သောတာပန် တရားပွဲ ဖြစ်သွားကြ ဆုံး လျှင် ( ၏ တိ ။ ဟိတ် သမီးငယ် ဇာတိ ဖြစ်ကြ ဥတ္တရာ သည့် ကား အတိုင်း ငယ် လွန်း ) သားအမိ ၍ နားမလည် နှစ်ယောက် ရှာ သေး မှာ သော ကြောင့် တရားထူး မ ရသော်လည်း ဇေ တ ဝန် ကျောင်းတွင် နေရာ ဗိမာန် ရ နေ သ ဖြင့် ဘုရားရှင်အား အဋ္ဌကထာ ဖူးမြော် ဆရာ ခွင့် တို့သည် ရ သွား သီဟိုဠ် လေသည် ။ ခေတ် ( သ ဂါထာ အရိယာ ဝဂ္ဂ ပုဂ္ဂိုလ် သံယုတ် တို့၏ ၊ ပု နဗ္ဗ အဋ္ဌပ္ပတ် သု သုတ် များ ။ ) ဖြင့် ဘုရားရှင် ယုံကြည် နိုင် ဒေသနာတော် ခက် သော ဗုဒ္ဓ အား ဒေသနာ ထောက်ခံ အား အား ထား သကဲ့သို့ ဖြ ည့် ပေးလျက် ဘုန်း တော်ကြီး၏ ရှိ ပေ ပြီ ။ ဖြစ်ရပ်များ လည်း သင်ခန်းစာ ယူ ကြစို့ မကြာခဏ ကျိုက် မောင်း ထို နယ်တွင် တီး သံ များ မောင်း ကြား ရ တောင် တတ် သည် သ ဖြင့် အလွန် မောင်း တော တီး တောင် ကြမ်း ဟုလည်း သည်ဟု နာမည်ကြီး ခေါ် ကြ လေသည် လှ ၏ ။ ။ မည်သူမျှ သို့ စင် မ နေ ဝံ့ တော ၊ မ သွား ကြမ်း ဝံ့ ၍ ကြ ။ လူ သူ မ နေ ၊ မ သွား ဝံ့ ကြ သ ဖြင့် ဆိတ် ငြိမ် အေးချမ်း လှသည် ။ ဘုန်းတော်ကြီး ဦး သီလ အတွက် နေရာ ကောင်း တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့ ၏ ။ ဘုန်းတော်ကြီး ကား ထို တောင် ပါ ၌ ဋ မည် လိ ပုတ် သည့် ပြည်သား ဘေး ရန် ဝိ နှင့် သာ မျှ ခ မထေရ် မ ကြုံတွေ့ရ သီဟိုဠ် ။ ကျွန်း စိတ္တ လ တောင် ၌ နေစဉ် လေး လ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 278 JJJ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ပြည့် ကြွ တော့မည် လျှင် နေရာသစ် ဟု စိတ်ကူး တစ်နေရာ လျက် လျောင်း သို့ ပြောင်းရွှေ့ ခိုက် - မြဲ ထုံးစံ အ ရ စိတ္တ လ တောင် ၌ လေး လ ပြည့် ၍ ရန် များ “ ပါ အရှင်ဘုရား တော့မည် ။ ကြွ မ ကြွ လျှင် ပါ နှင့် တ ပ ” ဟု ည့် ရုက္ခစိုး တော်တို့ နတ် အချင်းချင်း က ငို ယို မေတ္တာ တောင်းပန် ပျက်ပြား သ ဖြင့် အငြင်းပွား ပရိနိဗ္ဗာန် ၍ ချမ်းသာ စံ သည်အထိ ရမည် သီတင်းသုံး ။ ရ ကြော ငင်း “ ဝိသုဒ္ဓိမဂ် ” ၌ ဆို၏ ။ သူတော်ကောင်းတို့ နေရာ ဌာန သည် နတ် ချစ် ခံရသူ သည် ထာဝ စဉ် အ ကောင်း ချည်း တွေ့ရ၏ ။ ( မေတ္တာ ဒေဝတာ ' နု ကမ္ပိ တော ပေါ သော ၊ သ ဒါ ဘ ဒြာ နိ ပဿ တိ ။ မဟာ ဝဂ် ။ ) ချစ် ဆေး လည်း ပွား မည်၏ ခြင်းသည် ။ အန္တ သမာဓိ ရာယ် ရ အကာအကွယ် လွယ် သော ကမ္မဋ္ဌာန်း ( ပရိတ် ) လည်း မန္တန် မည်၏ လည်း ။ သတ္တဝါ မည်၏ ။ အ များ၏ တို့သည် တော ရဟန်းတို့ ရ ပုဂ္ဂိုလ်များ မေတ္တာ အား ပွား မေတ္တာ သောအခါ မ ပွား တံ မီ က မြက် ခြောက် လှည်း ၊ လှန် နေရာ ရန် ခင်း ပြုခဲ့ ၊ ကြသော နင်း နှိပ် တော ပေး ၊ ရေနွေး စိုး နတ် ကျို စ သည် ဖြင့် အကျိုးဆောင် လာ ကြကြောင်း “ သုတ္တ နိ ပါတ် အဋ္ဌကထာ ' ၌ ပြ ဆို၏ ။ ဤ မ မူ သည် မေတ္တာ ကို ကဲ့သို့သော သတိပြု အကျိုး သ င့်၏ ။ အာနိသင် ဘုန်းတော်ကြီး မျိုး ကို အခြား ဦး သီလ မည် ၏ သည့် တန်ခိုး ကမ္မဋ္ဌာန်း သည် တွင် အ မျှ ဟော ဘယ်အရာ တော် ဖြစ်သည် ကို ဉာဏ် မျက်စိ ဖြင့် ကြည့် ရှု ၍ အတုယူ သင့် ကြသည် ။ မာရ်နတ် ပရိယာယ် ၊ သိ မ ကြွယ် ၊ အန္တရာယ် လူ တို့ ပြု ပဲခူး မြောက် က လိ ရွာ တပ်က လေး တော ရ ၌ နေစဉ် ဘိုး သူ တော် ကပ္ပိယ များလည်း လိုက်ပါ စိတ် မြန် ၍ လက် ဝတ် မြန် ရှိ၏ ကြီး ဝတ် ။ တစ်ခုသော ငယ် ပြု နေ ည ကြ၏ ဘုန်းတော်ကြီး ။ ထို တွင် သည် ဘိုး သစ်တစ်ပင် သူ တော်ကြီး အောက် ဦး ကျားဖြူ ၌ အေးဆေး သည် ငြိမ်သက်စွာ ထိုင် ၍ တရား ရှု မှတ် နေ၏ ။ ဦး ကျားဖြူ လည်း ကပ္ပိယ အဖော် တစ်ယောက် ဖြစ်မည် ရာ ခါး ပန်း ထင် ၍ ကြိုး ခေါ် အ ရာ သီး မ ကို ထူး စမ်း သ ဖြင့် မိ၍ ခေါင်းကို ဘုန်းတော်ကြီး လက်သီး မှန်း ဖြင့် ထိုး သိ ၏ သ ။ ဖြင့် မလှုပ် ထွက်ပြေး သ ဖြင့် မည် စမ်း ကြည့် ပြု ၏ ။ အဖော် များ က - “ ထွက်ပြေး လို့ အပြစ် က လွတ် မှာ မဟုတ်ဘူး ဦး သူ တော် ၊ ဘုန်းတော်ကြီး ကို ကန်တော့ လိုက်ပါ ” ဆို၍ ကန်တော့ သည် ။ ကြီးစွာသော သံဝေဂ ဖြစ်၍ ဦး ကျားဖြူ ရဟန်း ပြု သွား လေ တော့သည် ။ ရန်ကုန်မြို့ ၁၂၆၂- ကန်တော်ကြီး ခုနှစ်လောက်က လမ်း၌ ကိစ္စတစ်ခု ဘုန်းတော်ကြီး အတွက် သည် ခြေ နောက် ကျင် ကြွ ပါ ရဟန်း တော်မူ၏ သုံးပါး ။ လူ သူ ရှင်း နှင့် အတူ သော လမ်း က ပင် ဖြစ်၍ လမ်း မြင်း ဖယ် ရထား ပေးလိုက် တစ်စီး ရသည် သည် အကြမ်း ။ ထို ရထား မောင်းနှင် ဝါး နှစ် လာ ပြန် ရာ ခန့် တိုက် လွန် မိ မည် သွားသောအခါ စိုး ၍ ဘုန်းတော်ကြီး ဝုန်းခနဲ နှမ အကြိမ် ## PAGE 279 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၂၂၃ အသံ ကြား ၍ လှ ည့် ကြည့် လိုက် ရာ ရထား မှောက် ၍ ရထား မောင်း ကုလား သည် ဒ လိမ့် ကောက် ကွေး ကျ နေသည်ကို ကေ လာ တွေ့ သ တောင် ကြ ရ၏ တိုက် ။ ကုလား တော ရ ၌ နေစဉ် က ရွာ နေ ဘုန်းကြီး အချို့သည် ဘုန်းတော်ကြီး အပေါ် မနာလို ဝန် တို စိတ်ထား ဖြင့် အရက်သမား တစ် ဦး အား ပိုက်ဆံ ပေး၍ ဘုန်းတော်ကြီး ကြို ၍ ဘုန်းတော်ကြီး အား ရန် ပြု အား စေ ကြ၏ ခေါင်း ။ ထို နှင့် အရက်သမား တ အား ဝင် သည် တိုက်၍ ဘုန်းတော်ကြီး ဝှေ့ ၏ ။ ဆွမ်းခံကြွ ဘုန်း တော်ကြီး၏ ရာ လမ်း မှ မေတ္တာ ၊ သီလ ကြောင့် သူ၏ ခေါင်း ဒဏ်ကို မြေ ကြီး က ကိုယ်စား ခံယူ လိုက်သည် ။ အရက်သမား လည်း အရှေ့ဘက် အရှိန် ပြင်း စွာ နယ် ထို တစ် နေရာ၌ နယ် ပင် တွင်လည်း လဲ ကျသွား “ ဘုန်းတော်ကြီး ၏ ။ အား ဆွမ်း မ လောင်း ရ ' ဟု အ မိန့် ထုတ် တားမြစ် မိ သော ဘုန်းကြီး တစ်ပါး သည် ဝေဒနာ တစ်ခု စွဲ ကပ်၍ ဆွမ်း ပွဲ မြင်တိုင်း လ န့် အော် “ မူလ နေ ရ၏ ပဏ္ဏာ ၊ ထို သ ၊ မာ ရောဂါ ရ တဇ္ဇ ဖြင့် နီ ပင် ယ ပျံလွန် သုတ် ' ရ ၌ ရှာ ဟော သည် ။ တော် မူ သည့် အတိုင်း သိနိုင် ခက် သော မာရ်နတ် ပူး ဝင် ခြင်း ခံရ၍ သူ တော် သူ မြတ်များ နှင့် ရန် သူ အဖြစ် ယှဉ် ပြိုင် ရသော အဖြစ်မျိုး သည် အထိနာ ယင်း လေ သုတ် စွာ့ ၊ ကြောက် အ ဖွ င့် ၌ ဖွယ် မာ ရ နှင့် ကောင်း စပ် ၍ ဖွ လေ င့် စွာ့ ပြ ။ သည်မှာ အလွန် မှတ်သားဖွယ် ကောင်း လှ ၏ ။ မာ အောင် ရသည် ကြံ ပူး ဝင် ဆောင် ရုံ မျှသာ လီ ဆယ် မ က သော ယောဂီ အာရုံ နှင့် လိပ်များ ရန် သူ ကြားတွင် ကိုလည်း အမြင် ဖန်တီး မှား ၊ တတ် အ ကြား လေသည် မှား များ ။ ဖြစ် တရား ရှု ဥပမာ ပွား နေသော်လည်း တရား ထိုင်နေသော မ တော် ရဟန်း မ တ ည့် အနီး၌ လုပ်နေ မာတုဂါမ လေ ဟန် နှင့် မ အာရုံ ရှင်း မ လိမ် လင်း များ ဖြစ်လေ ဖန်တီး၍ ဟန် ၊ ပြ ယောဂီ သောအခါ နှင့် ရန် လူမိုက်တို့သည် သူ အဖြစ် ရင်ဆိုင် ထို မ ရဲ တော် ကာ မ ငရဲကြီး တ ည့် သည် ကြ ရ ကို ရှာ ကိုယ်တိုင် လေ၏ ။ တပ် လူမိုက်တို့ အပ် ပင် မြင်ရ င ရဲ မ တတ် ကြီး သ စေရန် ဖြင့် ယောဂီ ၁၂၅၅- တို့ ကိုယ်တိုင်ကလည်း ခုနှစ်လောက်က ထို ဘုန်းတော်ကြီး သဘောကို သိမြင် သထုံ ဆင်ခြင် သို့ ကြွ ရာ ကြ ရာ တွင်လည်း ၏ ။ ဆွမ်း သုံးရက် မ လှုံ့ဆော် ဘုဉ်း ပေးရ ချက်အရ ။ ” “ " မြို့ရွာ တော လူကြီးများ ကောင် ဝင် လျှင် က “ ဘုန်းတော်ကြီး မြို့ရွာ နာ သည် အား ” ဆွမ်းလောင်း ဟု ရွာ နေ ဘုန်းကြီး သူ ဒဏ်ငွေ အချို့၏ ငါး ကျပ် ” ဟု တားမြစ် ကြ၏ ။ သုံး ရက်တိုင်တိုင် ဘုန်းကြီး နှင့် ရွာ လူကြီးများ ကို ကြောက် ၍ ဆွမ်း မ လောင်း နောက်တစ်နေ့ ရဲ ကြ ။ နံနက်တွင် ခြံ အလုပ်ရှင် ကို ဝိုင်း သည် ခြံ မှ အ ပြန် မိမိ ဇနီးအား - ကြည်ညိုစရာ “ ရှင် မရေ ကောင်း .. ပါ တို့ ခြံထဲက ဘိ သ နဲ ့ ။ ဆွမ်း သစ်ပင်အောက်မှာ မစားရ တာ သုံးရက် ဘုန်းတော်ကြီး တောင် ရှိပြီ ကြားရတာ ကို တွေ့ခဲ့ ဟုတ်မှာ ရတယ် ပဲ ။ ။ ခြံ နက်ဖြန် ဘေးက တို့ စမ်း ဆွမ်းလောင်း ထဲ ကိုသွားပြီး လှူ ရေ ကြရအောင် စစ်နဲ့ သပိတ် ၊ ဒဏ်ငွေ ထဲ ရေစ် ငါး ကျပ် ထည့် တပ် ပြီး သောက် ချင် တပ် နေတာ ပ စေ ” ဟု တွေ့ရတယ် ပြောဆို ။ လောင်း လှူ ကြ၏ ။ အချို့ လည်း ချုံ ကွယ် ၍ လှူ ကြ ရ၏ ။ မကြာမီ တစ် မြို့ လုံး အုတ် အုတ် နဝမ အကြိမ် ## PAGE 280 ၂၂၄ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ကျက် ကျက် ဘုန်း လောင်း တော်ကြီး၏ လှူ ကြ ရာ တိုက်တွန်းချက် လှည်း များ ဖြင့် ပင် တိုက် ပို ့ ရ လေသည် ။ တည်ထောင် ကြသည် ။ သံဃာ သုံး လေးဆယ် အ အ ရ ရှိ တွင် ဓမ္မိ ဆွမ်း ကာ ရာ မ မ လှူ ခေါ် ရေး လှုံ့ဆော် စာသင်တိုက် သူများ ကိုလည်း ကြောင့် သံဃာများ ဦး ဝိုင်း ခြံ နေရာ တစ်ကြိမ် ကိုလည်း ဆွမ်း ၁၂၆ ဒုက္ခ ဝ - ရောက်ခဲ့ ပြည့်နှစ် လောက် ကြ ရသေး တွင် ၏ ။ ဦး ယခု ဘ လိပ် သော် - စည်ကား ဒေါ် ဘွား စုံ တိုးတက် တို့ က ခြံ ဝယ် လျက် ၍ ။ ဦး ဇာ နုတ္တရ အား ကျောင်းဆောက် လှူ ကြသည် ။ တောင် ဝိုင်း ကြီး တော ရ ပင် တည်း ။ ကျည်ဆန် မ ၊ စက်ရပ် ရ ၊ စွမ်း လှ ဘယ် ဓာတ် နည်း ထိုင် ၍ အခါ တရား တစ်ပါး ရှု မှတ် ဘုန်းတော်ကြီး နေရာ ရွှေ လှေ သည် ရွာ သား ကျိုက် မုဆိုး ဒေး ယျံ ကြီး ၊ တော ဦး ကော် ချုံ ထူထပ် သည် ရာ၌ သား ငြိမ်သက်စွာ သ မင် ထင် ၍ သေနတ် ထွက်သွား ဖြင့် ၏ ပစ် ။ ၏ “ ။ ချုံ သုံးကြိမ် ထဲက သား တိုင် မီး သ မ မင် ကူး သည် ၍ သေနတ်ကို သေနတ်သံ အပေါ် ကြား လျက် ထောင် ပစ် အ ရာ ဘ ကျည်ဆန် ယ့် ကြောင့် မ ထိတ် ပြေး ပါ လ န့် လိမ့် တုန်လှုပ် ” ဟု အနီးသို့ ကာ တောင်းပန် သွား ကြည့် လေ၏ ရာ ဘုန်းတော်ကြီး ။ ဖြစ်နေသည် ကို တွေ့ ရ သ ဖြင့် ဖြစ်သည် “ ။ မိမိ ငါ အပြစ်ကို သည်းခံ မြင် ၏ ” ၍ ဟု တောင်းပန် မိန့် တော် မူ ကုစား ရာ ဦး ခြင်းသည် ကော် အား ကောင်း၏ နတ် ရေစင် ။ နောင် သွန်း ချလိုက် ကြီးပွားကြောင်း သကဲ့သို့ ရွှင်လန်း အိမ်သို့ ပြန်လာခဲ့ စေ ၏ ။ “ သည် အသက်ထက်ဆုံး ။ မကြာမီ ရသေ့ ဤ မကောင်းမှု ပြု ၏ ။ နောင် မှ ရှောင် ဘုန်းတော်ကြီး ကြဉ် ပါမည် ကဲ့သို့ပင် ” ဟု ရဟန်း လျှောက် ပြု၍ ၍ ဓုတင် တောင်ခြေ များ ကျောက် ဆောင် ကာ တော တစ်လုံး ရ တော ဆောက်တည် ရ ၌ ဝါ လေ ကပ် လေသည် တော့သည် ။ ။ ၁၂၆၃- ခုနှစ်တွင် တိုက် ကုလား ဘုန်းကြီး ၁၂၄၇- တို ့ သည် ခုနှစ် ဗိုလ် ပါ တော် လုပ်၍ မူ ခေတ် အင်္ဂလိပ် တွင် စစ် အစိုးရ တောင်း အား မရမ်းချောင်း တော်လှန် နေချိန် ဘုန်းကြီး ဖြစ်၏ ၊ ကျောက် ။ ကလပ် ကို ဘား ရွှေ ကြီး ကျင် ကျ ဆုံး မြို့ကို ၍ တပ် ဝင်စီး ပျက် ရာတွင် ပြေး ကြ ပန် ရသည် ချာ ပီ ။ စစ် ပန် ကုလား ချာ ပီ တပ်က တို့၏ လည်း လက်ချက် လိုက်၍ နှိမ်နင်း ကြောင့် လက် လျက် ရုံး ရှိ၏ ဗိုလ် ၊ တစ်နေ့တွင် ရန် သူ ဘက် တော သား ဟု တစ်ခုအတွင်း ယူဆ ၍ ဘုန်းတော်ကြီး လေး ဘက် လေး လည်း တန် တရား သေနတ် ထိုင် နေစဉ် ဖြင့် ပန် ဝိုင်း ချာ ပီ ပစ်သတ် စစ်သားများက ကြ၏ ။ ။ ခြေ သေနတ် တော် မီး ၌ မထွက် ဦး ခေါင်း သ နှင့် ဖြင့် ပွတ် ဘုန်းကြီး ကာ ဆ မှန်း လံ သိ ပေး ကာ ကြသည် အနီးသို့ ။ လာရောက် ဝန်ချ တောင်းပန် ကြ၏ ။ သ မုတ် ၁၂၆၂- ကိစ္စ ခုနှစ် ကြွ ရင်း တန်ဆောင်မုန်း ပြွန် တန်ဆာ ၊ လ ဒိုက် ညောင်လေးပင် ဦး ၊ ဥက္ကံ ရွာ တော များသို့ ရ စာ ပြန် လှ ပွဲ ည့် နှင့် လည် ` ရှမ်း တော်မူ၏ ရွာ သိမ် ၊ လူအများ လမ်း အကြားတွင် ရုတ်ရုတ်သဲသဲ မီးရထား ဖြစ်သွား နှင့် ရင်ဆိုင် ၏ ။ စက် တိုး ဗိုလ် မိ စဉ် နှင့် ခရီးသည် မီးရထား တို့လည်း သည် ချက်ချင်းရပ် သူ့ထက် ငါ သွား၍ ဘုန်း နဝမ အကြိမ် ## PAGE 281 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၂၂၅ တော်ကြီး အား ပူဇော် ကြ ကုန် ၏ ။ မီးရထား ထွက် သည့် တိုင်အောင် ပင် ကိုယ် တစ်ပိုင်း ထုတ် ၍ ၊ ခေါင်း ပြု၍ ၊ အော် ၍ ရှိခိုး ကြသည် ။ သင်္ကန်း ကျွန်း မှ ဒ လ ဘက် ကွမ်းခြံကုန်း သို့ ကြွ စဉ် တုန်းကလည်း ထို နည်း အတိုင်း ကြုံခဲ့ ဖူး ၏ ။ ၁၂၄၄- ခုနှစ် လောက် တွင် ရွှေ ကျင် ဆိတ် ကလေး တော ရ ကျောင်း၌ နေစဉ် ဝမ်း အ နှိမ် ရွာသို့ ဆွမ်းခံကြွ ခြေထောက် ရ၏ စွပ် မိ၍ ။ တစ်နေ့ ရှေ့ မ တိုး သော် ဘဲ ဆွမ်းခံကြွ ရပ် နေ တော်မူ၏ ရင်း သား ။ ညွှတ် ငှက်များ ထောင်ထား ကို ထောင် သူ မြင်လျှင် သော ကြောက် ညွှတ် ကွင်း လ ၌ န့် နေ၍ ကား အနား သို့ မ ကပ် ဝံ့ ချေ ။ အခေါက် ခေါက် လာရောက် ချောင်းမြောင်း ကြည့် ၏ ။ ဘုန်းတော်ကြီး ရပ် လျက် သာ ။ ညွှတ် သမား လည်း ကြီး စွာ သော က ဖြစ်နေ ရှာ ၏ ။ လာ ၍လည်း မ ဖြုတ် ဝံ့ ၊ ကြာ သော် အခြား သူတစ်ယောက် အား အ ဖြုတ် ခိုင်း ၏ ။ ဘုန်းတော်ကြီး က ဆို လာ သူ အား - “ " ဒကာ ဒါ နှင့် ညွှတ် ကွင်း လား ” ဟု ဟု မေး ၏ ။ “ မဟုတ်ပါ ” ဟု လျှောက် ၍ - “ သူတစ်ပါး ညွှတ် ကွင်း ကို မ ဖြုတ် နှင့် ” ဟု ပယ် မြစ် တော်မူ၏ ။ ကိုယ်တိုင်လည်း ဝိနည်း အ ရ မ ဖြုတ် အပ် ။ မဆိုင်သူ ဖြုတ် သော်လည်း ခွင့် မပြု ထိုက် ။ သို့ နှင့် ထိုသူက ညွှတ် ကွင်း ရှင် အား - “ မင်းတော့ ခက် တာပဲ ၊ မွန်း လည်း တ ည့် လု ပြီ ၊ ဆွမ်း မစားရ လို့ သေသွားရင် မင်းတော့ အ ဖြုတ် ဝီ စိပ် ရတော့ ” ဟု ၏ ။ ပြန်၍ “ နောင် ပြော ဒီလို ရာ မ ညွှတ် လုပ်တော့ ရှင် လည်း ပါ ၊ သည်းခံပါ ဝမ်းနည်း ကြေ ဘုရား ကွဲ စွာ ” ဟု . ငို ညွှတ် ယို ၍ ကွင်း လာရောက် ပါ လှူ ၍ ကန်တော့ ၏ ။ ဘုန်းတော်ကြီး ကား ဆွမ်း တစ်နပ် လစ်လပ် လေပြီ ။ ဘုရားရှင် စ သော သူတော်ကောင်း တို ့ သည် မာရ်နတ် ကြောင့် ဆွမ်း လစ်လပ် ရသော အခါ မျိုးတွင် ပီတိ ဘက္ခ = တရား ပီတိ ကို သာ စား၍ နေသော ဗြဟ္မာ ကဲ့သို့ ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာပင် နေ တော် မူ ကြ မြဲ ဖြစ်၏ ။ ( ညွှတ် ကွင်း ကို ဖြုတ် လျှင် မိ ထိုက်သော သားကောင် အတွက် ဘဏ္ဍာ စား ထိုက် ( လျှော် ရ ) ၏ ။ ပြန် ထောင် ထားခဲ့ ပြန် လျှင်လည်း ပါ ဏာ တိ ပါ တ မလွတ် ။ ဝိနည်း ။ ) မ သေ နိုင်သော ဓာတ် ဘုန်းတော်ကြီး ကား ရထား ၊ သေနတ် ၊ တိရစ္ဆာန် စ သော သေ ဝ နီးပါး ဘေး ရန် ဥတ္တရ များ နှင့် သာ အကြိမ်ကြိမ် မ ဏေ ၊ မိခင် အလောင်း ကြုံခဲ့ရ သော်လည်း မီးရှို့ စဉ် ဝမ်းတွင်း အသက် ၌ အန္တ ရှိသော ရာယ် ရှင် မရှိခဲ့ ဒဗ္ဗ ၊ ၊ ငါး ကား ဝမ်း စင်တင် ထဲ နေ ခံရသော ခဲ့ရသော ရှင် ဗာ ကုလ စ သူတို့ကဲ့သို့ ဤ ဘဝတွင် တရားထူး ဧကန် ရ ရ မည့် သူ သည် သေ ရိုး ထုံးစံ မရှိ ။ “ ဉာဏ ဝိပ္ပာ ရ ဣဒ္ဓိ ” ခေါ်သည် ။ အတိတ် ကံ ထူး သူများ ၊ အ မ တေ ခေါ် မ သေ ဓာတ် ပါ သည့် သတ္တဝါများ လည်း မ သေ ကြ ။ ## PAGE 282 ၂၂၆ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် နိဗ္ဗာန် ဟူသော အ သင်္ခ တ အ မ တ ဓာတ်အား ( မ သေ ဓာတ် ဆွဲ အား ) သည် မည်မျှ ကြီးမားကြောင်း သတိပြု ရာ ၏ ။ အား ကြီး သူ နှင့် ယှဉ် ပြိုင် ရသော အရှုံး ဘုန်းတော်ကြီး အား မနာလို ဝန် တို လျက် ဆန့်ကျင်ဘက် ပြု သူများ နှင့် စပ် ၍ မှတ်သားဖွယ် ရှိ ပေ သေး ၏ ။ မိမိ ထက် မြင့် မြတ် သူများ နှင့် ဖက် ၍ ရန် သူ လုပ် ရ သည်မှာ ကြောက် ဖွယ် ကောင်း လှ ၏ ။ ဂုဏ် ကြီး သလောက် ၊ သည်းခံ သလောက် ဆန် ့ ကျင် သူမှာ နှစ်၏ ။ နာ ၏ ။ လေ ညာ လေ ဆန် ဘက်သို့ ပစ် လွှ င့် သော ဖုန် မြူ များမှာ ပစ် သူ ထံ နှာ ၊ ခံတွင်း ၊ မျက်စိ ၌ သာ ပြန်ဝင် ကျ မြဲ ဖြစ်သည် ။ ဝေဒနာ ခံစားရခြင်း စ သော ပျက်စီးခြင်း အမျိုးမျိုး ( ဒဏ် -၁၀ ပါး ) နှင့် ရင်ဆိုင်ရ တတ် ၏ ။ “ စိမ် ရေ သင့် သည် ” ဟု လောက၌ ခေါ် ကြသည် ။ “ မဇ္ဈိမ ပဏ္ဏာ သ - ဥ ပါ လိ သုတ် ' တွင် မနောကံ တန်ခိုးကြီး ပုံ ကို ပြ ရာ၌ ကိ သ ဝစ္ဆ ရသေ့ ကို ပစ် မှား ကြ ၍ ဒဏ္ဍ ကီ ပြည်ကြီး လက်နက် မိုး ၊ ပြာပူ မိုး ရွာ ၍ တော အတိ ဖြစ် ရကြောင်း လာ ၏ ။ “ ဧ ကာ ဒသ နိ ပါတ် ” ဓမ္မ နတ် သား ဝတ္ထု တွင်လည်း ဓမ္မ နတ် သား သည် တ ပ ည့် အ ခြွေ အ ရံ နှင့် တကွ ဇမ္ဗူ ဒီ ပါ ကို လက် ယာ ရစ် လှ ည့် လျက် ကောင်းမှု ပြုရန် လူ တို ့ အား နှိုးဆော် ၏ ။ အဓမ္မ နတ် သား လည်း ထို့အတူ လက်ဝဲ ရစ် လှ ည့် ကာ မကောင်းမှု ပြုရန် နှိုးဆော် ၏ ။ ယင်းသို့ သွားကြ စဉ် ကောင်းကင် လမ်းခရီး ၌ ရထား ချင်း ဆုံ ကြ ရာ သူ ရှောင် ငါ ရှောင် အချေအတင် ဆိုကြသည် ။ နောက်ဆုံး ဓမ္မ နတ် သား က ပင် သည်းခံ အရှုံးပေး သ ဖြင့် ရထား မောင်းနှင် ထွက်ခွာ ပေး ရာ အဓမ္မ နတ် သား သည် ရထား မှ ကျ ၍ အဝီစိ သို့ ရောက် လေ၏ ။ မမြင်ရသော ( အဓိ ဝါ သ န ) ခန္တီ ၏ အား ကား ကြီးမား လေ စွာ့ ။ အခါ တစ်ပါး ပုဏ္ဏား တစ်ယောက်သည် “ သူ့ အစ်ကို အား ရဟန်း ပြု ပေးရ ကောင်းလား ” ဟု ဘုရားရှင်အား စိတ်ဆိုး ၍ လာရောက် ဆဲ ရေး ခြိမ်းခြောက် ၏ ။ သူ့ နာမည် ကား အက္ကော သ က ဘာ ရ ဒွါ ဇ ဖြစ်၏ ။ ထိုအခါ ဘုရားရှင်က - " “ ပုဏ္ဏား သင့် အိမ်ကို ဧ ည့် သည်များ လာ၍ စားဖွယ် သောက် ဖွယ် တည် ခင်း ပေး ကျွေး ၍ ဧ ည့် သည် က မ စား မယူဘဲ ထား လျှင် ဘယ်သူ ခံယူ ရ သနည်း ” ဟု မေး ရာ - 46 “ “ ပုဏ္ဏား အ ကျွန်ုပ်တို့ ယခုလည်း ပင် ခံယူ သင်၏ ကြပါသည် ဆဲ ရေး ခြိမ်းခြောက် ” ဟု ဖြေ ၏ ခြင်း ။ ကိ ငါ လက်မခံ ။ သင့် ဟာ သင် သာ ရှိပါစေတော့ ” ဟု မိန် ့ တော် မူ ရာ မြတ်စွာဘုရား က သူ့ အား ကျိန် လိုက်သည် ထင် ၍ အလွန် ထိတ် လ န့် သွား ၏ ။ လောကီ တန်ခိုး ရှင်တို့ ကား မိမိတို့ တတ်သော မန္တန်တန် ခိုး ။ သမာဓိ စုန်း တန်ခိုး ကျိန်စာ တိုက် ခြင်း ( ကျိန် ဆဲ ခြင်း ) စသည်တို့ ဖြင့် မ လို သူတို့အား ဒုက္ခရောက် စေနိုင် ကြသည် ကိ ဘာ ( သ ရ ဂါထာ ဒွါ ဇ သိ ဂဂ် ၊ ထားပြီး အက္ကော ဖြစ်၍ သ ထိတ် က သုတ် လ ။ န့် ) ခြင်း ဖြစ်၏ ။ နောက် အမှား ဂန် ခံ ၍ ရဟန်း ပြု လေသည် ။ ## PAGE 283 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၂၂၇ နောက် ပုံ တစ်ခု ကား ကျွန်ုပ်တို့၏ ဓမ္မမိတ်ဆွေ ဖြစ်သူ မကွေး ပေ ပင် စမ်း အရှင် ဝါ ယာ မ စာသင်သား ဘဝ စာသင် ကြ စဉ် မိတ်ဆွေ ရဟန်းတစ်ပါး က ကျီ စယ် လို ၍ “ မည် သူ မည် ဝါ က ဦး ပဉ္စင်းကို တွေ့ လို ၍ ယခု လာခဲ့ပါ တဲ့ ” ဟု နေ ပူ ကျဲ ကျဲ တစ် မိုင် ခန့် ဝေးသော ခရီး သို့ လွှတ် သည်းခံ လိုက် အော ၏ င့် ။ အည်း မတွေ့ နေ ၍ လိုက်သည် ပြန်လာသော ။ နောက်တစ်ရက် အခါ ဦး ဝါ ယာ မ ကျီ စယ် စိတ်ဆိုး သော ၏ ဦး ။ ပဉ္စင်း ချက်ချင်း မှာ အကြောင်းမဲ့ စိတ်ဖြေ ၍ မျက်စိ လုပ် မိတာ နာ ၍ သည်းခံပါ အိပ် မရတော့ ” ဟု ချေ ။ တောင်းပန် “ ဦး ဝါ ယာ ၏ မ ။ ကြီး သိသိသာသာ စုန်း တတ် သလား ပျက် စိ နာ ၊ တ ပ ပျောက်သွား ည့် တော် မနေ့က သည် ။ ဤမျှ သော စကား အ စဉ် ဖြင့် အ ရိ ယူ ပ ဝါဒ ကံ ကို ခန့် မှန်း နိုင် လောက် ၏ ။ သီလ , သမာဓိ , ပညာ ဂုဏ် ကြီး လျှင် ကြီး သလောက် ပြစ် မှား သူ အား ကျိန်စာ တိုက် သကဲ့သို့ ဒုက္ခ ရောက်စေ တတ် ပေသည် ။ သူ တော် မြတ် တို့သည် သူယုတ်မာ တို့အား မေတ္တာ သည်းခံခြင်း ဖြင့် ဒဏ် တပ်၏ ။ မကောင်းမှုကို မ တုံ့ မ ပြန် လက်မခံ ခြင်း ဖြင့် သူယုတ်မာ တို့အား ပို၍ လေး စေ ၏ အား ။ ဒက္ခိ သာ မငြိမ်း ဏေ ယျဂ္ဂိ နိုင်အောင် ဟူ သော့ လောင်ကျွမ်း သူ မြတ် အရိယာ စေ ၏ ။ ရဟန်းသံဃာ သတိပြုကြပါ တို့မှ လေ လာသော သူတော်ကောင်းတွေ မီး သည် ရှို့ တို့ သူ ။ မယ် တော်ကြီး ကွယ်လွန်ခြင်း ဘုန်း တော်ကြီး၏ မယ် တော်ကြီး ဒေါ် ချို သည် ကပ် ကလေး တော ရ ၌ ဘုန်းတော်ကြီး နှင့် တစ်နေရာ အတူ ဝတ် သို့ ကြီး ပြောင်းရွှေ့ ဝတ် ငယ် သော်လည်း ပြု လျက် သီလရှင် မယ် တော်ကြီး ဝတ် နှင့် ကား နေ၏ တပ်က ။ ဘုန်းတော်ကြီး လေး တော ရ ၌ ကား သာ တစ်နေရာ တရား နှလုံး မှ သွင်း ၍ ၁၂၄၁- နေ ရစ် ခုနှစ် ၏ ။ ဘုန်းတော်ကြီး ရွှေ ကျင် တော ရ ၌ သီတင်းသုံး ခိုက် မယ် တော်ကြီး သီတင်းသုံးရာ ဒေါ် သူဇာ ထံမှ တပ်က ငွေ သုံးထောင် လေး နှင့် တော ရ ရွှေ ၌ ဓားပြ အ စိတ် လူဆိုး သား များ အပ် ဝင် ထားသည်ဟု ရောက်လာကြ၏ သတင်း ။ ဥက္ကံ ရ ၍ လာ ရွာ သမီးဖြစ်သူ တိုက် ခြင်း ဖြစ်သည် မောင်တို့ ။ ရယ် ဓားပြများ ” ဟု ပြောပြ က ထို ၏ ပစ္စည်းများကို ။ ထို သတင်းလည်း တောင်း စင်စစ် ကြ၏ မဟုတ်ချေ ။ သီလရှင် ။ ကြီး သို့သော် က “ မရှိ လူဆိုး ရပါ က များ လား က မယုံ “ " ငါ့အား ကြ ။ “ အတိတ် သီလရှင် ကံ ကြီး စီမံ လိမ် လေပြီ ပြောသည် ” ဟု ” အောက်မေ့ ဟု ထပ်တလဲလဲ လျက် ရိုက်နှက် “ သား တော်ကြီး၏ ကြ၏ ။ သီလရှင် မယ်တော် ကြီးသည် ပီပီ အား တင်း 66 “ ခံ ငါ့သား တော့မည် ကြီး ဦး ” သီလ ဟု စိတ် ၏ ဆရာ ကို ဆုံး - မြတ်စွာဘုရားကို ဖြတ်၍ - ကိုးကွယ် ပါ၏ ဘုရား ။ သားတော်ကြီး နှင့် မြတ်စွာဘုရား ၊ သားတော်ကြီး နှင့် ..... မြတ်စွာဘုရား ၊ သားတော် .... " မယ်တော် သီလရှင် သေး သိမ် ကြီး၏ ကာ သား အ သ နှင့် သည် ဘုရား လူဆိုး ကို တ များ , လျက် လက်နက် ဝိညာဉ် အောက်တွင် ချုပ် ရ ရှာ တဖြည်းဖြည်း လေ၏ ။ အား လျော့ ထိုအခါ ဘုန်းတော်ကြီး အား ရွှေ ကျင် တောင်ဘက်ရှိ ဆိတ် ကလေး တော ရ သို့ လိုက်၍ နဝမ ## PAGE 284 ၂၂၈ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ပ ဘိုင် င့် ကြ ရသည် ။ ဘုန်းတော်ကြီး သည် မယ် တော်ကြီး အလောင်းကို မီး သင်္ဂြိုဟ် ၍ ပြာကျ သည့် ပြန် ကြွ အောင် တော်မူ၏ အသုဘ ။ ဘာဝနာ ပွား တော်မူ၏ ။ မီး မငြိမ်း မီ ပင် မီး သင်္ဂြိုဟ် ရာ မှ ရွှေ ကျင် သို့ အဖြစ်အပျက် ကံတရား တို့သည် တို့သည် ဖြစ် ဆန်း ရိုး ဖြစ်စဉ် ကြယ် ကုန် မဟုတ် ဘိ သည် တတ် ။ ထူးခြား ၊ ကောင်းကောင်း သည့် ပုဂ္ဂိုလ် ဆိုးဆိုး တို့၏ ပတ်ဝန်းကျင် ထူးခြား လွန်း ၌ ပစ္စည်း တတ်သည် မ ကင်း ။ ကြွေး သူ တိုင်း များကို ကျ ရာ အပြတ် ဘဝဇာတ် ရှင်း ရသော တွင် ပါဝင် ဘဝ ဖြစ်၍ ကြ ရ မြဲ ထို ဖြစ်သည် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ကို သတိ နှင့် မူ အကြောင်း သင့် ကြ၏ ။ တွင် မမြင်ရသော အ ကောင်း အ ချည်း မွှေ ဓာတ် ဖြစ်လာ ကိုလည်း လိမ့် မျက် မည် ခြည် ဟု မပြတ် ကား သင့် မယုံ ။ သူတော်ကောင်းတို့၏ စား သင့် ။ ပတ်ဝန်းကျင် အလုပ် နှင့် ဤ ၌ ထိုက် ယောဂီ တန် တို့ အောင် အထူး နေ သတိပြု ရမည် ရ ။ မည်မှာ ပေါ့ပေါ့ဆဆ - မိမိ နေသော မ နေ ရ ပတ်ဝန်းကျင် ။ ယောဂီ ၏ ၊ ဝတ္တရား မိမိ လုပ်နေသော အတိုင်း ခန္ဓာကိုယ် ဝေ ။ နေ ့ စဉ် ဘုရား ဝတ် လှူ မ ချွတ် အပြစ် စေ ရ ဟူသမျှ ။ ဝန်ချတောင်းပန် ၊ မေတ္တာ နာ နာ ပွား သည်းခံ ၊ အမျှ ပေး သူတစ်ပါး စိတ် အကြံကို သိ ပုံ ဘုန်းတော်ကြီး အား ( ဖော်ပြ လတ္တံ့ သော ကာယကံရှင် တို့၏ ကိုယ်တွေ့ သာဓက များ အ ရ ) သူတစ်ပါး စိတ် အကြံ သိ သည် ၊ ပ ရ စိတ္တ ဝိ ဇာ န န အဘိ ညာဉ် ရ တော် မူ သည်ဟု ယုံကြည် ကြ လေသည် ။ ဦး ဂန္ဓ မှာ အခါ ကို ခေါ် တစ်ပါး ၍ ဘုန်းတော်ကြီး ပဲခူး မဟာ စေ တီ ထံ ဆရာတော် အ ဖူးမြော် သွား ဦး ၏ ဂုဏ ။ သည် ဘုန်းတော်ကြီး နောက် ပါ သည် ဦး မိမိထံ ပဉ္စင်း ရောက်လာသော ပေး လှူ လေ့ ရှိသည် ဦး ။ ပစ္စည်း ပဉ္စင်း များအား လိုချင် ၍ ပစ္စည်း သွားသည် တစ်စုံတစ်ရာ ဟု ပင် အ မ ပြော ချီးမြှ ခံရ င့် ဘဲ လောက်အောင် မ ပြန် ရ ။ ချီး အမြဲတမ်း မြှောက် သင်္ကန်း လေ့ ရှိ သ စ ဖြင့် သည် ဦး စွ န့်၍ ဂန္ဓ မာ ယူလာ သည် ရလျှင် မိမိ ဆရာ ထိုသို့ ခေါ် အ သော်လည်း ထင် ခံရမည် မ ကို လိုက် ရှက် ချင် ၏ ။ ။ ဘုန်းတော်ကြီး တစ် လမ်း လုံး က “ ဘုန်းတော် ဘုန်းတော်ကြီး ကြီး ဘာမှ ထံ မ စွ ဆရာ န့် ပါ တ စေ ပ နှင့် ည့် ” နှစ်ပါး ဟု စိတ်ထဲက ရောက်သောအခါ တော င့် တ … ရင်း ဘုန်းတော်ကြီး လိုက်ပါ လာ သည် ၏ ။ ဟု ကိုယ် မိန့် ကျင့် တော်မူ၏ တရား များကို ။ ဦး ပဉ္စင်း သာ များစွာ ဦး ဂန္ဓ ဟော မာ ၍ ကား ပစ္စည်း စိတ် တစ်စုံတစ်ရာ တော င့် တ , တိုင်း မ စွ န့် ပြည့် ဘဲ “ ဝ ကဲ ကျေနပ် - ပြန်ကြ ၏ ” ။ “ " ဘုန်းတော်ကြီး တစ်ဖန် ဦး စိတ် ဂန္ဓ မာ အကြံ သည် ပင် သိ လေ ဝမ်း သလား ပ တော ” သို့ ဟု ရောက် လည်း ခိုက် ဘုန်းတော်ကြီး သံသယ ဝင်လာ လည်း လေသည် ကျိုက် ။ ထိုမှ ဝမ်း ပ တော သို့ တ ပ ည့် သံဃာများ နှင့် ရောက်လာ ကြုံ ကြိုက် ၏ ။ ဦး ဂန္ဓ မာ သည် ဘုန်းတော်ကြီး ခရီး ပန်း လာ သ ဖြင့် ဝတ် ဖြ ည့် ( နှိပ် နယ် ) ပေးရန် စိတ်ကူး မိ သည် ။ ယခင် သံသယ ရှိထား ## PAGE 285 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ : ၂၉ ဖူး သ ဖြင့် စုံစမ်း လိုသော အကြံ လည်း ဝင်လာ ၏ ။ ထို့ကြောင့် - “ ငါ့အား အလွယ်တကူ ဝတ် ဖြ ည့် ခွင့် ပြု ပါ စေ ။ ဦး ပဉ္စင်း ဘယ်သူလဲ ဘယ်ကလဲ စ သည် မ မေး ပါ စေ နှင့် ” ဟု ပတ္ထ နာ ပြု ၏ ။ သူ ရောက်သွား လျှင် ဘုန်းတော်ကြီး ခြေ ဆင်း လျက် အလွယ်တကူ ပင် ဝတ် ဖြ ည့် ခွင့် ရ၏ ။ ဘာမျှ မ မေး ။ နှစ်နာရီ ခန့် ကြာ သော် “ တော် လောက် ပြီ ၊ သွားတော့ ” ဟု လွှတ် လိုက် ၏ ။ ဦး ဂန္ဓ မာ ( နောင် မဟာ စေ တီ ဆရာတော် ) ကား ယခင် သံသယ ကို ဖယ် ၍ တကယ်ပင် သိ သည်ဟု ဆုံးဖြတ် လျက် ဝမ်းသာ နေ ရ ပေသည် ။ အ ထင် မ ကြီးသော ဆရာတော်၏ နောင်တ အခါ တစ်ပါး ပဲခူး မြို့ရှိ ကျောင်းတိုက် ကြီး တစ် တိုက် မှ နာယက ဆရာတော်ကြီး တစ်ပါး သည် တစ်ဆင့် စကား တစ်ဆင့် နား ဖြင့် ဘုန်း တော်ကြီး၏ သတင်း ဆန်း များကို ကြားနေ ရ၏ ။ အထူး သ ဖြင့် သွားလေရာ ရာတွင် လှည်း နှင့် တိုက် ရ လောက်အောင် လာဘ်လာဘ ပေါများ ခြင်းမှာ ဒ လံ လုပ်ပြီး ဝါဒ ဖြ န့် ကြ ၍ သာ ဖြစ်ရမည်ဟု ထင် နေ၏ ။ ဖွ င့် ပေးလိုက် တစ်နေ့သောအခါ ရာ ဘုန်းတော်ကြီး နံနက် ဖြစ်နေသည် သုံး နာရီ ကျောင်း ကို တွေ့ တံခါး ရ သ ဖြင့် ခေါက်သံ အလွန် အံ့အား ကြား ရ ၍ သင့် တံခါးကို သွား ၏ ။ နေရာ ထိုင် ခင်း ပေး၍ ဘုန်းတော်ကြီး အား ဝတ်ပြု နေရာ ဘုန်းတော်ကြီး က ကိုယ် ကျင့် တရား များကို ကြိုးစား ရန် ထ ၍ မရအောင် ဖိ ၍ ဟော တော် မူ သည် ။ ကျောင်းအုပ် ဆရာတော်ကြီး၏ စိတ်ထဲတွင် ဘုန်းတော်ကြီး ဆွမ်း ခံစား လေ့ ရှိရာ ဒကာ , ဒကာမ များကို ကြိုတင် စီမံ နှိုးဆော် ချိန် မ ရ သ ဖြင့် စောစောစီးစီး နံနက် ဆွမ်း ( လောင်း ဆွမ်း ) ကို အဆင်ပြေ ပြေ ရ နိုင်ရန် ကို သာ စိတ် စော နေ၏ ။ ဘုန်းတော်ကြီး ဟော နေသည်ကို ပင် ဘာတွေ ဟော နေ မှန်း မမှတ်မိ ။ “ တတ်နိုင် ပါဘူး လေ ၊ အရုဏ်တက် လို့ ဘုန်းတော်ကြီး ဆွမ်းခံကြွ မှ ကျောင်းသား တစ်ယောက်ကို မု န့် သေတ္တာ သွားပြီး တစ်နေရာ ရာ က အလောင်း ခိုင်း မှ ပဲ ” ဟု ကျောင်းရှိ လှူ ဖွယ်ရာ ကို သာ စိတ်ထဲက စီမံ စဉ်း စား နေ မိ လေသည် ။ ဘုန်းတော်ကြီး ကား အရုဏ်တက် လျှင် သပိတ် ကို ကောက် လွယ် လျက် - “ ကဲ .... တော် လောက် ပြီ ၊ ဆွမ်းခံ သွား ရ ဦး မယ် ” ဟု မိန့် ကာ ကြွ သွား တော်မူ၏ 0 : ကျောင်းအုပ်ဆရာ တော်လည်း နောက်မှ လိုက်ပါ ၍ ကျောင်းဝင်း တံခါးကို ဖွ င့် ပေးလိုက် ရာ ဆွမ်းလောင်း ရန် ဘယ်အချိန်က ရောက် နေကြသည် မသိ ၊ လူ ပေါင်းများစွာ စီတန်း စောင့် နေ ကြသည် ကို တွေ့ရ သ ဖြင့် တစ်သက် နှင့် တစ်ကိုယ် မေ့ မရအောင် အံ့အား သင့် သွား ၏ ။ ဘုန်းတော်ကြီး မကောင်း ဖြစ်လာ အပေါ် ရ၏ မိမိ အထင်မှား ခဲ့သည် ကို ရုတ် ခြည်း သတိရ ၍ ဝမ်းသာ ရ ရာ မှ စိတ် ။ “ သီလ ၏ “ အာ ဆွဲငင်အား က ဇေယျ ’ သုတ် ကို ” သတိပြု ၌ ဟော ကြ ရာ တော် ၏ မူ ။ သည့် အတိုင်း ပစ္စည်း လာဘ် လာ ဘ နှင့် စပ် ၍ ဆွမ်းလောင်း သည့် အ ထဲတွင် ကျောင်းဒကာ ကြီး ဦး မှိန် လည်း ပါ လာသည် ကို တွေ့ရ သ ဖြင့် ## PAGE 286 ၂၃ ဝ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် မေး ကြည့် ရာ ဦး မှိန် က - .. “ တ ပ ည့် တော် လဲ ဘုန်းတော်ကြီး မှန်း မသိပါဘူး ၊ ည က အိပ်မက် မက် တယ် ၊ အဲဒီ ကို ဆွမ်းလောင်း သွား ချေ ၊ ရဟန္တာ တစ်ပါး ကြွ လာ လိမ့် မယ် တဲ့ ၊ အိပ်မက် မက် တာ မှား သည် ဖြစ်စေ ၊ မှန် သည် ဖြစ်စေ ဆွမ်းလောင်း တာ ကုသိုလ် ရတာပဲ လေ ဆိုပြီး လာခဲ့ တာပဲ ဆရာတော် ” ဟု လျှောက် ရာ ပို၍ ပင် အံ့အား သင့် သွားပြန် ၏ ။ အခြားသူများ ကို မေး ကြည့် ပြန် ရာ တွင်လည်း ဦး မှိန် ကဲ့သို့ အိပ်မက် မြင် မက် ၍ ၊ အိမ် နှီး ချင်း က ပြော၍ ဘုမသိ ဘ မသိ လာ ကြ ခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရ လေသည် ။ လူအုပ်ကြီး မှာ ဆွမ်း ကြီး လောင်း ပွဲ တ မျှ စည်ကား လှ ပေ ၏ ။ ကျောင်းအုပ် ဆရာတော်ကြီး ကား ရွှေအောင် ရိုး ဆရာတော်ကြီး ပင် ဖြစ်ပေ တော့သည် ။ ဆရာတော်ကြီး သည် ယခင်က အ ထင် လွဲ ပုံများကို နောင်တ ကြီး စွာ ဖြစ်၍ ရဟန်း သံဃာများ အား တရားဟော စာ ချ တိုင်း လို လို အ မိန့် ရှိ တော်မူ၏ ။ မကြာမီ တော ရ ဝင် တော် မူ လေသည် ။ ဘုန်းတော်ကြီး ကဲ့သို့သော သူ တော် သူ မြတ် တို့ မည်သည် ကား တစ်လောကလုံး ဒိုး ယို ပေါက် ဟင် လင်း ပွ င့် အောင် သိမြင် တော် မူ ကြသည် ၌ ယုံ မှား ဖွယ် မရှိ အပ် ။ သို့သော် သိမြင် တိုင်း မိန့် တော် မူ မည်ဟု မထင်မှတ် သင့် ။ ရွှေအောင် ရိုး ဆရာတော် ကဲ့သို့ နောက် ပါ တ ပ ည့်များ နှင့် ကိုယ် ကျင့် တရား မြတ်ကို ကျင့် သုံး မည့် အလားအလာ အကျိုး အာနိသင် ကို ပါ သိမြင် တော် မူ မှ အရိပ်အမြွက် အသိပေး တော် မူ လေ့ ရှိကြသည် ။ ထန်း လျက် ကမ္မဋ္ဌာန်း ဘုန်းတော်ကြီး ဘီလူးကျွန်း ကျိုက် ကွဲ တောင် တော ရ ၌ နေစဉ် လူများ ကန်တော့ လာ ကြ ရာ မရမ်း ရွာမှ ကုလား ကို ဘိုး အား - “ ဒီ ဒကာ အသက် ၆ ဝ - ရှိပြီ ၊ ဥပုသ် စောင့် ဖျင်း သည် ၊ ကိုယ့် အိမ်ကို ပင် အမှိုက် မ လှည်း ၊ ရေကြီး သောအခါ ရေ က လှည်း ပေးရ သည် ” ဟု မိန့် တော် မူ ရာ “ အ နိ မ့် ထဲ အိမ် ဆောက် သည် ကို ဘယ်လို သိ ပါ လိမ့် ” ဟု အံ့ သြ ကြ၏ ။ ရွာ လွတ် ရွာ သား တို့လည်း ဘုန်းတော်ကြီး အား ကျိုက် ကွဲ တောင်မှ ရွှေ့ ၍ ကျိုက် ဒိုး တောင် ၌ သီတင်းသုံး နေ ကြ၏ ။ ရန် ရေ လည်း ပ င့် မတွေ့ ကြ ရာ ၊ တောင်ပေါ် ယူ လည်း မ သို့ ယူ ရောက်သောအခါ မိ ခဲ့ ကြ ။ ထိုအခါ “ ရေ ဒကာတို့ ဆာ ၍ ဟို ပင်ပန်း သစ်ပင် မော အောက် ဟိုက် သွားပြီး ရေ ခပ် ကြ စမ်း ” ဟု ခိုင်း သည့် အတိုင်း သွား ခပ် ကြ ရာ စမ်း ရေ ရ သ ဖြင့် “ ဘုန်းတော်ကြီး မရောက် ဖူး ဘဲ ဘယ်လို သိ ပါ လိမ့် ” ဟု အံ့ သြ ကြ ရ ပြန်သည် ။ ဘုန်းတော်ကြီး လုပ်သော ရေ လော ၊ နဂိုက ရှိ နှင့် နေသော ရေ ကို ထိုးဖောက် သိမြင် ခြင်း သော မ ဆို နိုင် ။ က ညွတ် ကွင်း ကို ရင် ကြီး ဦး ပဏ္ဍိတ ၏ . ကိုယ်တွေ့ မှာ ပို၍ အံ့ဖွယ် ကောင်း လှ ၏ ။ ## PAGE 287 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၂၃၁ ကျိုက် ထို မောင်း တီး တောင် ၌ နေစဉ် ဦး စန္ဒ နှင့် ရသေ့ကြီး ဦး ပဏ္ဍိ ( ထို စဉ် က ရသေ့ ဝတ် သာ ရှိသေးသည် ကြိုး လို ခွေ ဟူသော ) တို့လည်း ရှေး ဘုန်းတော်ကြီး လူကြီး ပီပီ အရာရာကို နှင့် အတူ ကြောင့် လိုက် ကြ နေကြ တတ် ရာ ၏ ။ ရသေ့ကြီး တစ်နေ့ ဘုန်းတော်ကြီး မှာ “ လို လျှင် ရ အား စေ ၊ ဝတ်ပြု ရန် “ ဟဲ့ သွားသောအခါ ရသေ့ ၊ နင် ထန်း - လျက် ကို ခေါင်မိုး ထိုးပြီး ဘောက် မဲ့ သိမ်းဆည်း ထား ရ သ တုံး ” ဟု ့ မေး “ လျှင် လို လျှင် “ သိ ရ နေ မှတော့ အောင်လို့ ပါ မထူးပါဘူး ဘုရား ” ဟု ” ဟု ရှေ့ ယူဆကာ တိုး ၍ သာ လျှောက်ထား - ဝန် ခံရ တော့သည် ။ အင်း .... နင် ကမ္မဋ္ဌာန်း စီး ဖြန်း တဲ့အခါ ငါ့ ထန်း လျက် ကြွက် စားမလား ၊ ရှ ဉ့် စားမလား နဲ့ ကြောင့် ကြ ပြီး န င့် ကမ္မဋ္ဌာန်း ဟာ ထန်း လျက် ကမ္မဋ္ဌာန်း ဖြစ်နေမယ် ။ မ ထား နှင့် ” ဟု မိန့် တော် မူ ရာ ရသေ့ကြီး မှာ ပြုံးစိစိ နှင့် အံ့ သြ သွား ၏ ။ တစ်ခါ တွင် ဦး ပဏ္ဍိ သည် မကျန်းမမာ ၍ ထပ် ကေး ရွာ ဆရာ ထွန်း နှင့် ဆေးကု ခံ ရန် စဉ်း သွားမှ စား မိ ဖြစ်မည်ဟု သော်လည်း စဉ်း ဘုန်းတော်ကြီး စား ကာ ဘုန်းတော်ကြီး အား ငဲ့ ၍ မ သွား အား ဖြစ် လျှောက်ထား ။ ရောဂါ လည်း ရန် မ သက်သာ သွား၍ ၊ ဦး နောက်ဆုံး ချ စဉ် ပင် “ ဟဲ့ ရသေ့ ၊ နင်ငါ့ကို ငဲ့ မ နေ နှင့် ၊ ထပ် ကေး ရွာ ဆရာ ထွန်း ဆီ သွား လို တဲ့ နေ့ သွား တာပေါ့ ” ဟု ဆီး ၍ မိန့် လိုက် ရာ ရသေ့ကြီး ဦး ပဏ္ဍိ လှ ည့်၍ ပြန်လာ ရ တော့သည် ။ အ ကျင့် သာ မြတ် ၊ စာ မတတ် ၊ ထင်မှတ် မှား လေ ခြင်း ပျဉ်း မ နား ရွှေ ကျင် မှ ဒကာ မြို့ များ ကျောက်လုံးကြီး ဘုန်းတော်ကြီး ကန် အား ဘေး ဖူးမြော် အိုင် အထက် လို သ ဖြင့် မဟာ ရွှေ ကျင် သောင် မှ ဦး တော သာ ရ ထူး ၌ စ နေစဉ် သော မိတ်ဆွေများ ဒကာ များ သပိတ် က လိုက်ပို့ ကို ယူ၍ ကြ ကျောင်းသို့ ရာ ကန် ဘေး နောက်မှ အိုင် ရွာမှ လိုက်ပါ ဆွမ်းခံ လာကြသည် အ ပြန် လမ်းမှာ ။ ကျောင်းသို့ ပင် ဖူး တွေ့ ရောက်လျှင် ကြ ရ၏ ။ ဒကာ များအား ဤသို့ သြ ဝါဒ တရား ဟောကြား တော်မူ၏ ။ လက် မှု ပညာ “ ဒကာတို့ သာ တတ် ၊ အလွန် ၍ စူး ဆန်း ဆောက် ကြယ် တန်ဆာပလာ ခက်ခဲတဲ့ တန် မရှိလျှင် ဆောင်း ဖြစ်နိုင် ပြာ မလား သာဒ် များ ။ လက်နက် ဆောက် သာရှိပြီး တဲ့အခါ ပညာမတတ် မ ကျွမ်းကျင် လျှင် ကော ဆောက် လို ့ ရပါ့မလား ” “ မရနိုင်ပါ ဘုရား ” “ အေး .. လက်နက် ကိရိယာ ရော ၊ လက် မှု ပညာ ပါ ၊ ကျွမ်းကျင် မှ သာ ဖြစ်နိုင်သည် မဟုတ်လား ” “ “ ဒီ မှန်လှပါဘုရား ဥပမာ အတိုင်းပဲ ” သာသနာ လုပ်ငန်းမှာ လဲ သဒ္ဓါ ရော ပညာ ပါ နှစ်ပါး စုံ မှ သာ ဆောင်ရွက် လို ့ ရတယ် ။ တစ်ခုခု လို နေ လို ့မရဘူး ။ ဒါ ကြောင့် ကုသိုလ် ကိစ္စ အ ဝဝ မှာ သဒ္ဓါ ၊ ပညာ စုံ လင် အောင် ကြိုးစားကြ ” ဟု မိန့် တော် မူ သည် ။ ## PAGE 288 ၂၃၂ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် တရားနာ အ ပြီး ဒကာ များ ဦး ချ၍ ပြန် ခဲ့ ကြ၏ ။ လမ်း သို့ ရောက်သောအခါ ပျဉ်း မ နား က ဒကာ တစ် ဦး မှာ ဝမ်းသာ ဝမ်းနည်း ဖြစ်ကာ - မရှိပါဘူး “ ဗျာ ဘုန်းတော်ကြီး ။ ဟော လိုက်တဲ့ ဟာ အဘိ တရား ညာဉ် က ကျွန်တော့် ရတဲ့ အရိယာ ကို ဆုံး ပုဂ္ဂိုလ်ကြီး မ တာ ပဲဗျ ဆိုတာ ” ဟု ဆို၍ မ ယုံကြည် အားလုံးက စရာ စိတ်ဝင်စားပြီး “ ကျွန်တော်တို့ အကျိုးအကြောင်း အ လာ က ဘုန်းတော်ကြီး ကို မေး ကြ၏ နောက်မှ ။ လိုက် လာ က ထဲက ကျွန်တော့ စိတ်ထဲမှာ စိတ်ကူး ပြီး လိုက် လာခဲ့တာ ။ “ အင်း …… . ဘုန်းတော်ကြီး ဟာ အ ကျင့် သီလ ပဋိ ပတ် တော့ ပြည့် စုံ ပါ ရဲ့ ၊ စာပေ ပရိယတ္တိ အ ရာ မှာတော့ မ ထင်ရှား လေ ဘူး ။ စွယ်စုံ ပုဂ္ဂိုလ် ကား အ ရှား သား ပဲ ” တ လို့ မင် တစ် ဆုံး မ လမ်း တာ လုံး ဗျ ” ဟု ကျွန်တော် ရှင်းပြ စဉ်း လေသည် စားပြီး ။ လိုက် လာတာ ဘုန်းတော်ကြီး ဒါကို သိ လို့ ဤနေရာ၌ သူတစ်ပါး စိတ်ကူး အကြံကို သိ မှု နှင့် စပ် ၍ သတိပြုဖွယ် တစ်ရပ်ကို အနည်းငယ် တင်ပြ လို ပါ၏ ။ သူတစ်ပါး အကြံကို သိ သည်မှာ “ ပ ရ စိတ္တ ဝိ ဇာ န န အဘိ ညာဉ် ” ဖြစ်၏ ။ ထို အဘိ ညာဉ် ရမှသာ သိ သည် မဟုတ် ။ သမာဓိ အား ကောင်း လျှင်လည်း အထိုက်အလျောက် သိနိုင် ပေ ၏ ။ အခြားနည်းလမ်း သို့သော် မစင် ကြယ် များ ၊ မပြတ် အကူအ သား ပံ့ များ ၊ မ ဖြင့် တိ ကျ လည်း ။ အ ကျင့် သိ နိုင်ကြ သီလ လေသည် ( ဗြဟ္မ စ ရိ ။ ယ ထိုသို့ ) နှင့် သူတစ်ပါး မ စပ် သော စိတ် အကြံကို သိ တိုင်း အရိယာ မဟုတ် ။ မဟုတ် ရုံ သာမက သီလ မျှ ပင် ပြည့် စုံ သူ ဟု မ ဆို နိုင် အသိဉာဏ် သေး ချေ ။ ဘုန်းကြီး နည်း၍ ထူး လည်းဖြစ် ကဲ ခြင်းကို ၊ ထိုသို့ သာ ဤသို့သော အထင်ကြီး တတ် ထူးခြားချက် သူ တို့၌ အရိယာ အချို့ လည်း မှန်း အတ္တ ရှိနေ ပြန် လွန်ကဲ သ ဖြင့် လှ သော မဟာယာန ဘုန်းကြီး ( ထွက် ရပ် လမ်း ဆရာ ) မှန်း မခွဲခြား နိုင် ရှာ ကြ ။ စာသင်တိုက် ကြီးများ တည်ထောင် ပေးခြင်း တိုက် ကြီးများ ဘုန်းတော်ကြီး ဖြစ်မြောက်အောင် သည် အောက်မြန်မာပြည် လည်း … တည်ထောင် အရပ်ရပ် … မြို့ကြီး ဆောင်ရွက်ပေး များ၌ ပရိယတ္တိ တော် မူ - ခဲ့သည် စာသင် ။ ပရိယတ္တိ ကျေးဇူး ဂုဏ် ကို များစွာ သိ တော် မူ ခြင်း ပင် ဖြစ်၏ ။ ပြောင်းရွှေ့ ကိုယ်တော်တိုင် ၍ ရာသက်ပန် က မူ တောထဲမှာ တစ် တော ပင် ဝင် ပျော် တစ် တော်မူ၏ တော ထွက် ။ ပဋိ သစ်ပင်တစ်ပင် ပတ် ၏ ချမ်းသာ မှ ကို တစ် သန္ဒိဋ္ဌိ ပင် သို့ က ( ကား ကိုယ်တွေ့ စေရန် ) များစွာ ခံစား လိုလား တော် မူ ရာ တော်မူ၏ ထို ချမ်းသာ ။ ထို မဂ်ဖိုလ် မျိုး သား ချမ်းသာ စဉ် မှန် မြေး များကို ဆက် ထိန်းသိမ်းထား ရှင်သန် ပြန် . ပွား နိုင်သော ထွန်း အ ရာ ကား ပရိယတ္တိ မှ တစ်ပါး အခြားမရှိ ပေ ။ “ ပဋိ ပတ် ကန် ၊ ပဋိ ဝေ ဘောင် ဓ ဟူသော ရှိမှ ရေ တည် သာသနာ နိုင် သကဲ့သို့ သုံးရပ် သည်လည်း ရေ ရှိမှ လည်း ထို ဥပမာ ကြာ အတိုင်း တ င့် နိုင် ပင် ပေသည် တည်း ။ ။ ထို့ကြောင့် ပရိယတ် ၊ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 289 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၂၃၃ ဘုန်းတော်ကြီး သည် ပရိယတ် စာသင်တိုက် ကြီးများ မဖြစ်မနေ ဖွ င့် လှစ် တည်ထောင် ပေး တော် မူ ခဲ့ ၏ ။ သိမ် ပေါင်းများစွာ ကိုလည်း သ မုတ် ပေး တော် မူ ခဲ့ ၏ ။ သိမ် သ မုတ် ရင်း ပင် လည်း စု ရဟန်း တိ ကမ္မ ကြီးများ ဇ ရုပ် ချုပ် အား တော် တရား မူ ခဲ့ရ ရှု ရန် လေပြီ အမြဲ ၊ ရဟန်း တိုက်တွန်း ငယ်များ ချီး အား မြှောက် စာသင် တော် ရန် မူ ဟောပြော ခဲ့ လေသည် တိုက်တွန်း ။ ၍ “ စာတတ်ဖို့ မ လို ၊ စာ တတ် လျှင် တရား ရ ခဲ သည် ’ ဟု ဆို ရဲ ကြသော ခု ကာလ ကမ္မဋ္ဌာန်း ဆရာ အချို့ , ယောဂီ အချို့၏ အပြောအဆို တို့ နှင့် ကား ဘ ဇဂ် နှင့် အဝီစိ များစွာ သာသနာပြု ကွာခြား လှ ပါ မထေရ် ဘိ ။ ထို့ကြောင့် ကြီး အဆက်ဆက် သီလ ဗုဒ္ဓိ ၊ တို့သည် စဏ္ဍ ဝဇ္ဇီ မောဂ္ဂ ၊ ရော လိ ဟ ပုတ္တ ဏ ၊ နာဂ စ သော သိန် ၊ အရဟံ ရှေးရှေး စ ကာလ သော အလောင်း အိမ်ရှေ့ ဥပ ရာ လျာ နန်း ရှင် လျာ သာ မ အမွေခံ ဏေ ဖို့ ငယ် ရင်ခွင် ကလေးများကို ပိုက် ပြုစု တော် မွေးမြူ မူ ၍ ပရိယတ် စောင့် ပညာ ရှောက် နို့ ကို တော် တိုက် မူ ခဲ့ ကြ ကျွေး ပေ ၏ တော် ။ မူ ခဲ့ ကြ ရဟန္တာ လေပြီ ။ ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးများ ဟူသည် ရှင် သာ မ ဏေ ငယ်လေး များထဲမှ သာ ပေါ်ထွက် ကြ ရ၏ ။ အ နှစ် လို လျှင် အ ပွေး က ပင် စောင့် ရ၏ ။ အ သီး စား လို လျှင် အ ပင် စိုက် ရသည် ချည်း ။ မော်လမြိုင် ၌ ကျောင်း တရား ဖြစ်ခြင်း ရောက် ဘုန်းတော်ကြီး တော်မူ၏ ။ ဘားအံ ဦး သီလ နယ် သည် . တရုပ် ၁၂၄၉- လှ ရွာ ခုနှစ်တွင် မြောက်ဘက် မော်လမြိုင်မြို့နယ် သုသာန် အနီး သို့ တော ပထမဆုံး ကြီး ၌ နေ တော်မူ၏ ။ နောက် ရွာသားတို့ က ဝါး ကျောင်းဆောက် လှူ ကြသည် ။ ဘုန်းတော်ကြီး ဂုဏ် သတင်း ကား တစ် နယ် လုံး သို့ ပင် သင်း ပျံ့ ၍ ဟို မှသည် ကျောင်း၌ မှ သာသနာရေး သီတင်းသုံးရာ ကိစ္စ ပ မော်လမြိုင်မြို့ င့် လာ ကြ၏ ။ မဟာမြိုင် မကြာမီ ကျောင်း တောင် ဦး သာဂရ ဝိုင်း ထံ ကြီး မိမိ၏ အရပ် တ တော ပ ည့် ရဟန်း လောင်း တစ်ပါး ရဟန်းခံ ပေးရန် ကိစ္စ အတွက် ကြွရောက် တော်မူ၏ ။ ဦး သာဂရ သည် ဘုန်း တော်ကြီး၏ တော ရ ဂိုဏ်း တွင် နာယက တစ်ပါး ဖြစ်သူ မက္ခရာ ဆရာတော်ကြီး၏ တ ပ ည့် ဖြစ်ကြောင်း သိ တော် မူ ပြီး ဖြစ် ဝင်လာသည် ဟန် ရှိသည် ” ဟု ။ အိပ်မက် ဦး သာဂရ မက် ကလည်း နှင့် ၏ ။ ရဟန်းခံ ည က ပင် ပေး “ မည့် ကျောင်း နေ့တွင် တောင် ဆရာ ပေါက် တ ပ မှ ည့် ဆင်ဖြူတော် တောလမ်းမှ ဆွမ်းခံ ဆရာ တ ရင်း ပ ည့် ကြွ အား လာ လောင်း ကြ ရာ လူနေအိမ်ခြေ လှူ ကြ သည့် မ ဆွမ်း ရှိရာမှ ဟင်း အခါ ခဲ ဖွယ် မဲ့ များမှာ ကြွ လာသော မဟာမြိုင် ဘုန်းတော်ကြီး ကျောင်းသို့ အ ထမ်း ကြီး , ငယ်များ ဖြင့် လိုက်ပို့ ကြ ရ၏ ။ ရဟန်းခံ အတွက် စီစဉ်ထား သော စားသောက် ဖွယ် များ ဤကား ပင် အ ပို မော်လမြိုင် ဖြစ်သွား ဒေသ၌ တော့ ၏ ။ တော ရ ဂိုဏ်း မျိုးစေ့ ကို စတင် ချပေး လိုက်ခြင်း ဖြစ်ပေ ၏ ။ ပ င့်၍ ပန်းဘဲတန်း တစ်ခါက မော်လမြိုင်မြို့ တိုက် ကျောင်းကြီး နေ ဦး ကို တင် သာ ညို လှ စ ကြ၏ သော ။ ဒကာ ရွှေ များ ကျောင်း က ဂိုဏ်း ဘုန်းတော်ကြီး သံဃာ တစ်စု အား က နှမ အကြိမ် ## PAGE 290 ၂၃၄ စန္ဒာ ဒ ရိ ယ ဦး ဌေး လှိုင် တရားစွဲဆို အဓိကရုဏ်း ကြသည် ဖြစ် လေ့ ။ ရှိသည် “ ဘုန်းတော်ကြီး ” စ သည် ဖြင့် အတင်း အပြစ် အမျိုးမျိုး တက် နေသည် ပြ ၍ စွဲဆို ။ ဘုန်းတော်ကြီး ကြ လေသည် ။ ( အ ရောက် မွှေ ဓာတ် ရာ၌ ကို သတိပြုရန် ။ ) ပထမ တွင် ဝ ဇီ ရာ ရာ မ ဆရာတော် ၊ မင်း ခင်း ဆရာတော်များ ကြီးမှူး သော မြို့ခံ သံဃာများ ကိုယ်စား တ က ပ ဘုန်းတော်ကြီး ည့် တော် အစစ်ခံ အား သွား ထု ပါမည် ချေ ရန် ဆင့် ” ဟု ခေါ် လျှောက် ကြသည် ရာ ။ ဦး “ န သာ င့် ကို ညို စွဲ က “ တာ ဘုန်းတော်ကြီး မဟုတ် ” ဟု ပယ် တော် မူ သည် ။ တစ်ဖက် ဆောင်ရွက် ကြသော ဒကာ များမှာ ဦး ဇိ န ဘုရား ဒကာ သူဌေး ဦး မိုး တို့ ဖြစ်၏ “ မစ္စတာ ။ ပ ရက် တရား ” အား ဆိုင် စစ် မည့် ပုလိပ် နေ့တွင် များ နှင့် ဆူပူ အတူ မှု ဖိတ်ခေါ်၍ ဖြစ်မည် မဏ္ဍပ်ကြီး စိုး ၍ ဦး မိုး ထိုး တို့ လျက် က ဧ အင်္ဂလိပ် ည့် ခံထား အရေး ကြသည် ပိုင် ။ ဘုန်းတော်ကြီး လည်း ပုဂံ တောင် ကျောင်းတိုက်မှ ဆင့် ခေါ် ရာ ဌာနသို့ . ကြွ လာ ၏ ။ အင်္ဂလိပ် အရေး ပိုင် ကား ကြွ လာ လျှင် ပင် သိ ဖူး ဟန် ဖြင့် ကုလားထိုင် မှ ထ ၍ အ ရို အ သေ ပြု ရာ လူအများ သို့ ကြွ သွားသည် အံ့အား ။ သင့် ရောက်လျှင် သွား ကြ၏ ပင် ။ ဘုန်းတော်ကြီး ဘုရား ဝတ်ပြု ၏ ကား ၊ သံဃာ့ စကား မထေရ် မည်သို့မျှ ကြီးများ မ ဆို ။ သံဃာ့ အား အ ရို ပရိသတ် အ သေ လက်အုပ်ချီ ကျိုး နွံ ရို သေ ပုံ ၍ ကို ဆင့် မြင်ရသော ခေါ် ခြင်း အကြောင်းကို မြို့ ခံ ဒကာ အချို့က လျှောက်ထား “ ဘုန်းတော်ကြီး လိုက်သည် မှာ ။ ကြောက် ဘုန်း တော်ကြီး၏ ရှာ လွန်း ၍ ရှိခိုး နေ ရှာ ၏ ” ဟု သနား နေ ရှာ ကြ သေး တော့ ၏ ။ ( စာ တတ် ပေ တတ် ပရိယတ် အ ကျော် ဆရာတော်များ နှင့် ထို ဆရာတော် မျိုး ကို သာ ကိုးကွယ် တတ်သော ဒကာ များ သတိပြုဖွယ် ကောင်းပါသည် ။ ) သံဃာ့ ထေရ် - ဤ ပန်းဘဲတန်း တိုက် ကျောင်းကြီး ကို ဒကာ များထံမှ ဘုန်းတော်ကြီး ဦး သီလ အလှူခံ ထား သည်မှာ မ သင့် မြတ် ပါ ။ ပြန်၍ စွန် ့ လွှတ် စေချင် ပါသည် ။ ဘုန်းတော်ကြီး - ဤ ကျောင်းကို အလှူခံ သူမှာ တ ပ ည့် တော် မဟုတ်ပါ ။ မုဒုံ ဘုန်းကြီး ဦး မာ လာ သာ ဖြစ်ပါသည် ။ ဝ ဇီ ရာ ရာ မ … – - ဦး သီလ သည် မုဒုံ ဘုန်းကြီးများ နှင့် တစ် သဘော တည်း ဖြစ်ပါ လျက် ဤသို့ ရှောင် လွှဲ ရန် မ သင့် ပါ ။ များစွာ “ သိင်္ဃ ချိုး ပုပ္ဖ ယူသွား ဇာတ် ” စေ တော် ကာ လာ မူ သူခိုး မုဆိုး ဟု အပြစ်တင် ကြီး အား ကြာ မ ခံရ စွယ် ။ လေ ကြာ ပွ အောက်မှ င့်များ အနံ့ ခံ သော အလောင်းတော် ရသေ့ မြတ်ကို သာ သစ်ပင် စောင့် နတ်သမီး က အနံ့ သူခိုး ဟု စွဲဆို ခံရ ဖူး သော ထုံး ရှိပါသည် ။ ဤ ကျောင်းကို အခြား သူ အလှူခံ လျှင် အပြစ်တင် ကြ မည် မဟုတ် ။ ဘုန်းတော်ကြီး ဦး သီလ ကဲ့သို့ လာဘ်လာဘ မ စွ န့် လွှတ် နိုင် ပါ အလုံးစုံ က သင့် ကို စု တော် ပုံ မည် လှူဒါန်း မထင်ပါ နေ သူ ။ ဖြစ်လျက် ဤ ကျောင်းကို ဘုန်းတော်ကြီး - အရှင်မြတ်များ တရား လို ပ င့် ရာ သည် ကျောင်းသို့ ဤ အမှုကို ဆုံးဖြတ် ကြွ လာပြီး ရ မည့် ဝိနည်း တရား ဓိုရ် လို များ ကျွေးမွေး ဖြစ်ကြ ပါ လျက် သော ဆွမ်း ခဲ ဖွယ် များ ဘုဉ်း ပေး တော် မူ ကြ ၍ မ မေးမြန်း မ စစ်ဆေး မီ က ပင် နှမ အကြိမ် ## PAGE 291 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၂၃၅ “ စစ်ဆေး တရား လို ကာ ကျောင်း ဆုံးဖြတ် ” ဟု တော် ပြောဆို မူ ကြ ပါ သုံး လျှင် နှုန်း တရား တော် ဓမ္မ မူ ဂန် ကြ ပြီ ကျ ။ ဆက်လက် ပါမည် လား ထိုအခါ သံဃာ ဘုရား မထေရ် ။ ကြီးများ မည်သို့မျှ စကား မ ဆို သာ ရှိနေ ကြ စဉ် ဘုန်းတော်ကြီး သည် ပရိသတ်အား ဘုရား ဝတ် “ ဘုန်းတော်ကြီး ပြု၍ ထ လာတော့ သည် ၏ အလွန် ။ အရေး ကောင်းသော ပိုင် မစ္စတာ ဘုန်းတော်ကြီး ပ ရက် လည်း အ ရို ဖြစ်သည် အ သေ ” ပေး၍ ဟု ပြောဆို ၏ ။ လေး ကာ - ငါး ကျိုက် ရက် ထို ကြာ ၌ ဆင့် လျှင် ကြော့ အရေး မှူး နှင့် ပိုင် တွေ့ က စဉ် တော် သည် က ဖြစ်ပျက် ဘုန်းတော်ကြီး ပုံများကို နှင့် ပြော တကွ ဆို၍ နောက် ပြန်သွား ပါ သံဃာများ နောက် အား မကျေနပ်၍ သင်္ကန်း ဒွိ စုံ ရုံးတင်စစ်ဆေး စီ နှင့် ဆွမ်းလောင်း ရာတွင် လှူ သံ လေသည် ဃိ က ။ ကျောင်းဖြစ်၍ အပြစ်မရှိကြောင်း ဆုံးဖြတ် သံဃာ သုံး ကာ - မော်လမြိုင် လေးဆယ် ရှိ စာသင်တိုက် တော ရ ဂိုဏ်း သာသနာကို ကြီး ဖြစ်၍ ဝိနည်း ဤ စာ ကျောင်း ပြန် ပွဲကြီးကို က ပင် စတင် နှစ်စဉ် လေ ကျင်းပ တော့သည် ကြ၏ ။ ။ တည် ပေး ကျိုက် ပုံ ကို ထို ပြ ၊ ခဲ့ပြီ သထုံ ။ ) တို့ ဘုန်းတော်ကြီး ၌လည်း ထို အတိုင်း သည် ပင် သာသနာပြု ကျင်းပ ကြ၏ ရာ၌ ။ ဝိနည်း ( သထုံ အဓိက ၌ စာသင်တိုက် ပရိယတ္တိ စာသင်တိုက် ကြည့် တော် မူ ၍ ကြီးများ ပြုလုပ်ခြင်း ကို တည် မဟုတ် ဖန် တော် ။ အ မူ ဓွ ခဲ့ န့် သည်မှာ ရှည် စွာ လောလောဆယ် သာသနာ နောင် ပစ္စက္ခ ရေး ကို မြင် အခြေ မျှ တော် ကို မူ ဟန် သာ ရှိလေသည် ဦး ဘိုး ရင် ဆိုသူသည် ။ အ ဘ ယ့် ရဟန်းသံဃာ ကြောင့် ဆိုသော် များ ချွတ် တစ်ခါက ယွင်း ချက် ကျိုက် တွေ့ ကော် လျှင် သိမ် အပြစ်တင် ဆိပ် ၌ ကျိုက် လွယ် သူ ထို ဖြစ်ရာ ဇာတိ ဘုန်းတော်ကြီး " “ ဟဲ့ ........ က “ ဘိုး ဟဲ့ ရင် ..... ၊ ငါတို့ ဘိုး ရင် မရှိ လာ သည့် ဦး ” နောက် ဟု ၊ သိမ် ငါတို့ ထဲသို့ ပြု ထားတဲ့ ခေါ်သွား ဤ ပြီးနောက် သာသနာ - သည် ဤ အတိုင်း နေ မည် မဟုတ် ” ဟု ဆုံး မ တော် မူ သည်မှာ အနာဂတ် သာသနာတော်အတွက် ဗျာဒိတ် “ ပင် သင့် မဟုတ် စိတ် ပြု ပြင်၍ လော ။ ကြည်ညို လျှင် လူ ၊ မ ကြည်ညို လျှင် နေ တာပေါ့ ၊ ဘာဘာညာညာ မ ပြော နှင့် ” ဟုလည်း ဆုံး မ တော် မူ ခဲ့ ၏ ။ ညောင်လေးပင် တော ရ ညောင်လေးပင် တော ရ တိုက် သည်လည်း ဘုန်း တော်ကြီး၏ အ မိန့် အ ရ ဆရာတော် ၁၂၅၆- ခုနှစ်တွင် ဦး သော မ စတင် တည် သီတင်းသုံး သည် ၊ သံဃာ ၏ ။ ဘုန်းတော်ကြီး ၁၁- ပါး နှင့် ခင် ပင် ဦး သိမ် မုံ လှ သ ရွာ မုတ် ဇာတိ ပေးခဲ့သည် ခ ရွဲ တော ။ ဝိနည်း ရ စာ ပြန် ပွဲ များလည်း ( ဘုန်းတော်ကြီး ကျင်းပ ရဟန်းခံ စေ ၏ ။ ပေး နောင်အခါ သူ ) နှင့် “ တွင် အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ “ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ မေ ဒိ နီ ဆရာတော်ကြီး ဆရာတော် ဦး ဦး အာ အ ရိ ဠာ ယ ရ ’ ’ စ သော သာသနာ တွင် ထင်ရှား သည့် တ ပ ည့် ကြီး အဆက်ဆက် တို့ ထွန်း ကား လာ ၏ ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 292 ၂၃၆ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ညောင်လေးပင် တော ရ .. တိုက် ကြီးသည် ရှင်များ အတွက်သာမက “ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် သာသနာပြု မောင် မယ် များ ကို ပင် မွေးထုတ်ပေး ခဲ့ရာ လူ အ များအတွက် ပါ သာသနာ မျိုးစေ့ ချ ပေးသော ဌာန ကြီး တစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့ ၏ ။ ကျိုက္က စံ ကျောင်းတိုက် ရန်ကုန် ကျိုက္က စံ ကျောင်းတိုက် ကို ၁၂၆၂- ခုနှစ်တွင် တည် ၏ ။ ကျိုက္က ဆံ ဘုရား လူကြီး ဦး သာ ရှိ က ပြည်ကြီး မဏ္ဍိုင် တိုက် ရှင် ဦး ဘိုး ငြိမ်း စက်ဆန်း ဦး ဘိုး ဆင် တို့ နှင့် တိုင်ပင် ဘုန်းတော်ကြီး ကာ ကျောင်း အား တင် မြေ လှူ ရာ ၏ ဝယ် ။ ဘုန်းတော်ကြီး ၍ တိုက် ကျောင်းဆောက် က အလှူခံ ပြီး မန္တ လုပ်ပြီး လေး ဝိ စာသင်တိုက် သုဒ္ဓါ ရာ မ ဆရာတော် လုပ်ရန် အား လွှဲ အပ် ရာ တစ် ဝါဆို ပြီးလျှင် တစ်ဆင့် ကျိုက် ပ တိုင် သိမ် ကုန်း ဘုန်းကြီး ဦး ဥတ္တ မ အား ဘုန်း ဆရာတော်သည် တော်ကြီး၏ သံဃာများ ဆန္ဒ နှင့် အ နှင့် ညီ ကြွ အုပ်ချုပ် ၍ ပဲခူး ဝိနည်း စေ ၏ ။ စာ သံဃာ ပြန် ပွဲကြီးကို တစ်ရာ အုပ်ချုပ် ကိုး ဆယ် ရသည် ရှိ၏ ။ ။ ဂိုဏ်း ဦး ဥတ္တ တွင်း မ မှုခင်း များကိုလည်း စီရင် ဆုံးဖြတ် ပေး ရ၏ ။ ညောင် တုံး ရွှေ ဟင်္သာ တော ရ ၁၂၆၂- ခုနှစ်တွင် ဘုန်းတော်ကြီး အား ညောင် တုံး ဒကာ များ က ပ င့် ရာ “ သာသနာ အရှည် အကျိုးရှိ မှ သင့် မည် ” မိန့် တော် မူ သ ဖြင့် စာသင်တိုက် တည် ရန် မြေ နှင့် သိမ် သ မုတ် ရန် မြေနေရာ တို့ကို စီစဉ် ကြသည် ။ နောင်အခါ “ ရွှေ ဟင်္သာ တော ရ ' ခေါ်သော စာသင်တိုက် ကြီး ဖြစ်လာ ၏ ။ ကျောင်းတော် ရာ ဆရာတော် ဦး သာ သ န အား ဦး စွာ လွှဲ အပ် သည် ။ ပထမ တဲ ကျောင်း ကလေးများ ဆောက် ၍ သီတင်းသုံး ကြ ရ၏ ။ သိမ် သမုတ်သော အခါ အ ဆင် သင့် ကြုံ ကြိုက် လျက်ရှိ သ ဖြင့် မဟာ ဝိ သုဒ္ဓါ ရာ မ ဆရာတော် စ သော သာသနာ့ ဦး ကိုင် ဆရာတော်ကြီး များ ပါဝင် သ ဖြင့် ဝိနည်း ကံ တို့၏ အချက်အချာ ၊ သာသနာ တော်၏ အသက် ပ မာ ဖြစ်သော ထို သိမ် သည် အ ရ တော် ခဲ့ ပေ ၏ ။ ဝိနည်း စာ ပြန် ပွဲများ လည်း ကျင်းပ ကြ၏ ။ သံဃာ တစ်ရာကျော် နှစ် ရာ ဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံ ပရိယတ္တိ သာသနာ ဝင် တွင် ယနေ့ ထိပ်တန်း စာသင်တိုက် ကြီး အဖြစ် ရပ်တည် လျက် ရှိ ပေ ပြီ ။ ဖြူး မြို့တွင် လည်း ရွှေ ကျင် တောင် ကျောင်း မြောက် ကျောင်း နှစ်ကျောင်းကို ဘုန်းတော်ကြီး ၏ သြ ဝါဒ ကို ခံ ယူ၍ တိုက် သစ် တည် ကြ လေ၏ ။ ဘုန်းတော်ကြီး ကို အကြောင်းပြု၍ သိမ် နှင့် တောရကျောင်း တို့၏ အရေအတွက် ကား များပြား လှ တော့သည် ။ ဤ ပြ ဆိုပြီး စကားရပ် ဖြင့် ထို ခေတ် အောက် မြန်မာနိုင်ငံအတွက် စတင် အခြေ ပျိုး ခဲ့သော ပရိယတ္တိ သာသနာ ၏ ပမာဏ ကိုလည်း နှိုင်း ဆ နိုင် ရာ ၏ ။ ဗုံ ဝ မ အကြိမ် ## PAGE 293 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၂၃၇ လာဘ်လာဘ များပြား ခြင်း ဘုန်းတော်ကြီး ဦး သီလ ကြွ လေရာ တိုင်း ၌ ပစ္စည်းလေးပါး ဆွမ်း ကွမ်း များ လှည်း ဖြင့် တိုက် ရအောင် ပင် များပြား ၏ ။ ပို လျှံ သော ပစ္စည်း အားလုံး သံဃာတော်များကို သာ လှူဒါန်း လေ့ ရှိသည် ။ ဘုန်းတော်ကြီး ကြွ မည့် အရပ်၌ သူ့ထက် ငါ ဦး အောင် ဆွမ်း လှူ လို ကြ သ ဖြင့် ကျိတ် ကျိတ် တိုး နေ ကြ၏ ။ တစ်ခါက တောင်ငူမြို့ ထော င့် ကျောင်းသို့ ကြွ စဉ် သူ က အရင် ငါ က အရင် ငြင်း ခုန် နေကြ သ ဖြင့် - “ ကုသိုလ် များများ ရ ချင်ရင် ငါ့ စကား နားထောင် ကြ ၊ သံဃာများကို လှူ ” ဟု မိန့် တော် မူ ကာ ဘုရား ရင်ပြင် ၌ တန်းစီ စေ ၍ သံဃာ အ များ နှင့် ကြွရောက် ဆွမ်း ခံရသည် ။ အခါ တစ်ပါး ကွမ်း ရိုက် ဆရာတော် ၊ မဟာမြိုင် ဆရာတော် ၊ သက် ငယ် တောင် ဆရာတော် များ နှင့် အတူ ကျုံ ဒိုး သို့ လှေ ကြီး ဖြင့် ကြွ ၏ ။ ညအခါ ကျုံ ဒိုး သို့ ရောက်ရန် လည်း ဝေး သေး သ ဖြင့် လမ်း ခု လတ် ၌ လှေ ဆိုက် ၍ ရပ်နား ရန် မိန့် တော်မူ၏ ။ လှေ သမား တို့မှာ ဘုန်းတော်ကြီး အ မိန့် ရှိ၍ သာ နား ကြ ရသည် ။ လူသူမနီး တော ကြီး ထဲ ဖြစ်၍ နံနက် ဆွမ်း ဒုက္ခရောက် မည် ကို တစ်ညလုံး ပူပန် နေ ကြ၏ ။ နံနက် အရုဏ် လင်း လျှင် ဟို တစ် တဲ သည် တစ် တဲ လယ် လုပ် တဲ များမှ ဆူ ဆူညံ ညံ ဖြင့် ဆွမ်း လာ ပို့ ကြ ၍ အံ့အား သင့် ကြ ရ၏ ။ ကျိုက်ထီးရိုး လမ်းတွင် ဆင် ကြော့ မှူး ကို တွေ့ ပြီးနောက် ခရီးဆက် တော် မူ ရာ နောက် တစ်နေ့ ဝေး သေး နံနက်တွင် ၏ ။ တောင်ယာ တော အုပ်ကြီး တဲ များလည်း တစ်ခုအတွင်း မတွေ့ရ သို့ ၊ ရောက် ကပ္ပိယ တော်မူ၏ ဆရာ ဖိုးလေး ။ သက် ငယ် ကား ဆွမ်း တောင် အချိန် လည်း နီးကပ် နေပြီ ဖြစ်၍ ဆွမ်း ရ ရန် လည်း မျှော် လင့် ချက် မရှိသ ဖြင့် ဆွမ်း တစ်နပ် အတွက် စိတ်ပူ နေ၏ ။ မကြာမီ လမ်း ခု လတ် သစ် ငုတ် တို တစ် ခု၌ အငွေ့ တစ် ခြောင်း ခြောင်း ထ နေသော ဆွမ်း ထုပ် ကို ပံ့ သု ကူ ရ လေ၏ ။ ငှက်ပျောသီး ၊ အုန်း ဆံ ၊ မု န့် တို့ ဖြင့် သက်သတ်လွတ် ကပ် ရ ၍ ဝမ်းမြောက် အံ့ သြ မ ဆုံး ဖြစ်ရလေ သည် ။ ဘုန်းတော်ကြီး ရွှေ ကျင် တော ရ ၌ နေစဉ် ကျိုက် ထိုမှ ဦး ရွှေ နှစ် တို့သည် ဘုန်းတော်ကြီး အား ခတ် လှေ ကြီး ဖြင့် ပ င့် ခဲ့ရာ နှစ်ရက် ခန့် စုန် ပြီး စစ် တောင်း အထက် လူသူမနီး တော ကြီး တစ် နေရာ၌ ရောက် လေ၏ ။ အချိန် မှာလည်း နံနက် သုံး နာရီ ခန့် ရှိ လေပြီ ။ ဘုန်းတော်ကြီး က လှေ ကို အရပ် ခိုင်း ပြီး ဇရပ် ဟောင်း ကြီး တစ်ခု ပေါ်သို့ ကြွ ၍ စင်္ကြံ လျှောက် နေ၏ ။ မကြာမီ မှောင် နှင့် မည်းမည်း တွင် လူတစ်ယောက် ရောက်လာပြီး “ ဘယ်သူလဲ ” ဟု မေး ရာ “ ဘုန်းတော်ကြီး ” ဟု ပြောလိုက် လျှင် ချက်ချင်း ပြန် ထွက်သွား ၏ ။ မကြာမီ စစ် တောင်း တစ် မြို့ လုံး မီးထိန်ထိန် လင်း ကာ လူ ပေါင်းများစွာ ဆွမ်း လာ ပို့ ကြ၏ ။ လှေ ကြီး တစ်စင်း ပြည့် လု မတတ် ကျိုက် ထိုသို့ ပင် တင် ယူခဲ့ ရ လေသည် ။ လာဘ် များ ခြင်းသည် ရဟန္တာ ကို ပင် အ နှော င့် အယှက် ပေး၏ ။ လာဘ်လာဘ ကြောင့် တရား လုပ် ချိန် လျော့ သွား တတ် ပေသည် ။ ( လာ ဘ သက္ကာ ရ သံယုတ် ။ ) လာဘ် တိုက် ခြင်းသည် ကပ် တိုက် ခြင်း နှင့် အတူတူ ပင် ။ ဥ မ အကြိမ် ## PAGE 294 ၂၃၈ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် လူမသိ နိုင်သော အ ကျင့် စွမ်းရည် ဤ သည် ကား လူ သူ မသိသော အ , ကာလ လူ ခြေ မဲ့ သော ဒေသတွင် တွေ့ကြုံ ရသမျှ တစ်စိတ်တစ်ဒေသ မျှသာ တည်း ။ အထင်ကရ ကြွ ရသော ဌာန များတွင် ကား လှည်း အ စီး များစွာ နှင့် တိုက် ရအောင် ပင် များပြား လှ ၏ ။ ဆွမ်း ကြီး လောင်း ပွဲ ကြီးများ ဖြစ်နေ ပေ တော့သည် ၊ ရသမျှ သံဃာများကို သာ လှူ တော်မူ၏ ။ ထို သဘောကို မသိ သူ အချို့ ကား လာဘ် များစွာ ရခြင်း ခမ်းနား ကြီးကျယ် သော အသုံးအဆောင်များ ကို ( လူတို့၏ စေတနာ့ ကို ငဲ့ ၍ ချီး မြှောက် သော အား ဖြင့် ) သုံး ဆောင် တော် မူ ရ ခြင်းကို မြင် သောအခါ ဣ ဿာ , မစ္ဆေ ရ စိတ် ဖြင့် ပြစ် မှား တတ် ကြ ကုန် ၏ ။ ကြပ် ကြပ် သတိပြုကြပါ လေ သူတော်ကောင်းတွေ တို့ ၊ လာဘ်လာဘ ဟူသည် အခါ နှစ်ဘက် တစ်ပါး သွား ဒကာ ရှိသော တစ် ဓား ဦး သည် ပင် တည်း မိမိ ။ ခြံ ထွက် အုန်း ရည် ကပ် ရာ “ ဟိုနား မှာ ခဏ ချထား ဦး ” မိန့် သည် ကို “ ကြာ လျှင် ပေါ့ သွားမည် ” လျှောက် ၍ ဇွတ် ကပ် သ ဖြင့် ဘုဉ်း ပေး ရ၏ မကောင်း ၊ ဒကာ ကား မိမိ အုန်း ရည် ကပ် ရ ၍ ဝမ်းမြောက် နေ၏ ။ မွန်းလွဲ လျှင် ထို ဒကာ စိတ် ဖြစ်ရသည် ။ အကြောင်း ကား ဘုန်းတော်ကြီး သည် တစ်နေ့လျှင် မည် သည့် အ စာ ကိုမဆို တစ် ထိုင် တည်း တစ်ကြိမ် တည်း သာ ဘုဉ်း ပေး တော် မူ မြဲ ဖြစ်၏ ။ “ ဧ ကာ သ နိက် ဓုတင် ' ဟုခေါ်သည် ။ လူ တို မသိသော ကျင့် ဝတ် တို့ ကား များပြား လှ ပေ ကုန် ၏ ။ မြတ်စွာဘုရား ဝေ ရဉ္ဇာ ပြည်၌ မာရ်နတ် ၏ မှိုင်း တိုက်မှု ( အာ ဝ ဋ နီ မာယာ ) ကြောင် တစ် ဝါတွင်း လုံး ပ င့် ဖိတ် ထားသည်ကို မေ့ လျော့ နေ သ ဖြင့် မြင်း စား ဂျုံများ ကို သာ ဘုဉ်း ပေး တော် မူ ရ၏ ။ ဘုန်းတော်ကြီး နှင့် တကွ ထိုသို့သော သူ တော် သူ မြတ် တို့သည် လည်း သုံး လေးရက် ပင် ဆွမ်း မရ၍ ရေ ဖြင့် သာ ရော င့် ရဲ တော် မူ ကြ ရ သည့် အခါ မျိုးလည်း မ နည်း ချေ . သူတော်ကောင်းတို့၏ အ ကျင့် ပဋိ ပတ် ဂုဏ် ကား လူ သာမန် တို့ သိခဲ မြင် ခဲ ပေ ၏ ။ လာဘ်လာဘ များစွာ ထူးခြားသော ၊ ကောင်းမွန် ခံစားမှု မြိန် ရှိ မြတ်စွာ တော် မ ရလျှင် မူ ကြ ကုန် သော်လည်းကောင်း ။ ၊ လုံးဝ မရလျှင် သော် လည်းကောင်း “ ဣဋ္ဌာ နိဋ္ဌေ သု တာ ဒိ နော = ကောင်း ဆိုး နှစ် တန် ၌ တစ်ချောင်း တည်းသော စိတ် ရှိ တော် မူ ကြ ကုန် ၏ ” ။ ( တာ ဒိ = ဒီအတိုင်း ) ထို့ကြောင့် ရံ ခါ လူတို့၏ သဒ္ဓါတရား ကို ချီး မြှောက် သော အား ဖြင့် များ မြတ် ကောင်းမွန် ၍ တခမ်းတနား အ ဆန်း တ ကြယ် အပူဇော်ခံ တော် မူ ရခြင်း မျိုး ကို ကြည့် ၍ င ရဲ မ ကြီး ကြ ကုန် ရာ သီလ , သမာဓိ , ပညာ တန်ခိုး တို့ ကား ယုတ္တိမ တန် လူ့ ဉာဏ် မ မီ နိုင်သော ရုပ် လွန် စွမ်းရည် ထူး တို့ ဖြစ်ပေ ကုန် ၏ ။ န ဝ အကြိမ် ## PAGE 295 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၂၃၉ ပရိနိဗ္ဗာန် ခရီး နှင့် ဓာတ်တော်များ မြစ် ဝ ကျွန်း ဘုန်းတော်ကြီး တစ် လျှောက် သည် မှ သိမ် ၁၂၆၈- သ မုတ် ခုနှစ် ရန် ဝါ ဆယ် ကို ဘီလူးကျွန်း ဌာန ပ င့် ထား ကွမ် ကြ၏ သဲ ။ တော ရန်ကုန် ရ ၌ ဝါဆို သင်္ဘော တော်မူ၏ မ စီး မီ ။ မော်လမြိုင် သိမ် သ မုတ် ပုဂံ ရန် လာ တောင် ပ င့်၏ ကျောင်းတိုက် ။ အခန်း ၌ အတွင်း၌ ခေတ္တ နေ ခိုက် ဘုန်းတော်ကြီး ကျုံ ဒိုး တော တစ်ပါးတည်း ရ မှ ဘုန်းကြီး ဦး ကိန်း ဉာ ဏုတ္တရ အောင်း လည်း စဉ် ဦး ဉာ ဏုတ္တရ ဝင်၍ ခြေ ဆုပ် လက် နယ် ဝတ်ပြု သည် ။ အရိုး ပေါ် အ ရေ တင် နေသည်ကို တွေ့ ရ သ ဖြင့် “ စိတ်မကောင်း တ ပ ည့် တော်၏ ချေ အသွေး ။ အ သား တွေလဲ ဆွေး ကုန်ပြီ ။ ပ င့် သူတွေကတော့ ကျန်းမာ တယ် တောထဲမှာ ထင် ကြ မှာပဲ ပဲ ၊ မ သေ ကျန်းမာ ချင်တယ် တော့ဘူး ” ဟု ဦး မိန် ဉာ ့ ဏုတ္တရ တော် မူ ၊ သ သေ ဖြင့် ရင်လည်း ပို၍ စိတ်မကောင်း မြို့ထဲ ရွာထဲမှာ ဖြစ် မ သေ ရ ပြန် ချင်ဘူး ၏ ။ ၊ ဟု နှစ် “ သိ ဦး မ့် စကား ဉာ ဏုတ္တရ မိန့် သိမ် တော် အတွက် မူ မှ အတန်ငယ် လဲ ပြည့် စုံအောင် အား တက် လုပ်ထား သွားသည် ပေါ့ ၊ ပြန်ရောက် ။ “ မြို့ ရွာ ထဲ နိုင် မ ကောင်း သေ ချင်ဘူး ပါ ရဲ့ ” ” ဟူသော စကားကို မူ နား ထဲက မထွက် ။ ယူ သူ က နောက်တစ်နေ့ မ ယူ မိ၍ ကုန်း တွင် ပတ် ရန်ကုန် က စီး ရသည် ထွက် မည့် ။ ပြန် သင်္ဘော ဆင်း မည် ကို တ အ ပ ပြု ည့်များ ကုန်းဘောင် နှင့် အတူ နုတ် စီး ရာ နေပြီ လက်မှတ် ဖြစ်၍ ကြုံသလို ရောဂါ ကလည်း လိုက်ပါ ပို၍ ရ ပြင်းထန် လေ၏ ။ နေချိန် သက်တော် မာရ် နံတ် လည်း သည် ၇၅- မလွတ်တမ်း နှစ် သို့ ရောက်၍ ဒုက္ခ ပေး ဒူ နေ၏ လာ ၊ သွေး ရန်ကုန် ဝမ်း ရောက်လျှင် ဆိပ်ကြီး , ခ ရွဲ ခ ဖို ပန်းတနော် သိမ် များကို သင်္ဘော သ မုတ် ပေး ပြောင်း တော် မူ စီး ခဲ့ ၏ ၍ ။ တန်ခူးလ ဝဲ့ ထော င့် ရွာ ရာသီ , ဒေါ ကလည်း ဝါ ရွာ ပူ , ပြင်း အင်း လှ မ သ ရွာ ဖြင့် , ခန္ဓာကိုယ်မှာ ယဲ့ ယဲ့ မျှသာ ရှိ တော့သည် ။ ထို့နောက် ညောင်တုန်း ရွှေ ဟင်္သာ တော ရ သို့ ဝင် ပြီးလျှင် ဓနုဖြူ မှ ဇလွန် သိမ် သ မုတ် ပွဲ သို့ ကြွ ပ င့် ရ ဆောင် လေသည် ရေး ။ အဖွဲ့များ လမ်းခရီး ရောက်နေ တစ် လျှောက် ကြ၏ ။ ရက် သွားနေကျ အား မရှိ ချီး ကျွန်း မြှောက် ပတ် သင်္ဘော တော် ရ မူ ပျက် ၏ ။ ဇလွန် နေ၍ ဓနုဖြူ သို့ ကြွ တွင် ရန် စောင့် အ နှိပ် သည် နေရသည် တစ်ယောက်က ။ ဒူ လာ သွေး ဝမ်း - လည်း တ တွေ တွေ ကျ နေ၏ ။ အာဟာရ လည်း မ ဝင်တော့ ပြီ ။ ဓာတ် “ တွေ ပျက် ဘုန်းတော်ကြီး ကုန်ပြီ ” မှာ ဟု အသွေး ပြော၏ အ ။ မျက်နှာ သား ကပ် ကုန်ပြီ တော် ကား ၊ ဘယ်နေရာ ကြည်လင် ကိုင် ငြိမ်းချမ်း ကိုင် အရိုး လျက် ချည်းပဲ ပင် ။ ၊ ၁၂၆၉− ခုနှစ် ၊ ကဆုန်လ ပြည့် ကျော် သုံး ရက်နေ့ အ ဝင် ည နှစ် နာရီတွင် ဇလွန် သို့ ဆိုက်ရောက် ရုံ ပွဲ က ပြ ခိုက် ဖြစ်၍ သည် ။ ဥ ပွဲ ပင် သြ သံ ရပ် ကြား လိုက်ရ ရလျှင် လေသည် တစ် မြို့ ။ လုံး ထွက် ထွက်၍ နေ ကျ ကြို သင်္ဘော ကြသည် ပြင် ။ ဦး မပြီးသေး ပု စင် တော်ကြီး သ ဖြင့် သင်္ဘော တစ်စင်း အစား ထွက်၍ လိုက်ပါ ခဲ့ရာ ထို သင်္ဘော ၏ အမည်မှာ “ နိဗ္ဗာန် ” ဖြစ်နေ တော့သည် ။ ဇလွန်မြို့ သုသာန် ကျောင်းသို့ ရောက်လျှင် အချိန် မ ဆိုင်း ဘဲ နေ့ ချင်း သိမ် သ မုတ် နဝမ အကြိမ် ## PAGE 296 ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ပေး တော် ထို မူ နေ့တစ်နေ့ သည် ။ လုံး အ ဖူး အ မြော် ခံ ၍ ည တွင် ဒူ လာ သွေး ဝမ်း မှာ အကြိမ်ပေါင်းများစွာ ဆင်း သင်္ကန်း လေ၏ ကို ဆွဲ ။ ရာ ဆေးဝါးများကို မ လွှတ် ဘဲ ဆုပ် ပင် ထားသည် ပယ် မြစ် ။ “ တော်မူ၏ ဒီ သင်္ကန်း ။ သင်္ကန်း လဲ ပံ့ သု များ ကူ သင်္ကန်း ပေ ကျံ ၍ ပါ ၊ အသစ် ဗိန္ဓု လဲ လဲ ထိုး ရန် ပြီးပါပြီ ဘုရား ” ဟု လျှောက် မှ လဲ ခွင့် ပြု လေသည် ။ လေးရက် တနင်္လာနေ့ နံနက် ခုနစ် နာရီ သက်တော် ၇၅- နှစ် အ ရ တွင် သတိ သမ္ပ ဇ ည အ ပြည့် ဖြင့် ခန္ဓာဝန်ကို အပြီးတိုင် စွ န့် ခန္ဓာကိုယ်ကို တော် မူ သည် ။ သူတော်ကောင်း ကြီး တို့ ကား သာသနာအတွက် သတ္တဝါများ အတွက် နောက်ဆုံး အ မိနစ်အထိ သင်္ခ တ နိဗ္ဗာန အသုံးပြု ဓာတ် ၏ ထာဝရ တော် မူ သွားကြ အတု မဲ့ မြဲ ငြိမ်း ဖြစ်၏ အေး ။ ခြင်းကို သိ တော် မူ ပြီးသော ရဟန္တာ အရှင်မြတ် တို့သည် ပရိနိဗ္ဗာန် စံ ဝင် ရသည် ကို အတုမရှိ ဝမ်းမြောက် တော် မူ ကြ ကုန် ၏ ။ ပရိနိဗ္ဗာန် “ မြို့ထဲ ပြုခြင်း ရွာ နှင့် ထဲ မ လူ သေ တို့ ချင် သေ ’ ရခြင်း သည့် ၊ အတိုင်း ထာဝရ သုသာန် အ ငြိမ်း ဓာတ်ကြီး တော ရ ၌ ပရိနိဗ္ဗာန် ရရှိခြင်း နှင့် ပြု အတည် တော် မူ ခဲ့ပြီ မ ကျ ။ ဘဝသစ် ဒုက္ခ တစ်ခုခု ရ ခြင်းကို နားမလည် ရှာ ကြသော ရဟန်းရှင် လူ တို့ ကား ကြည်ညို သလောက် မျက်ရည် မကျန် က ပ အမှန်ကို အသံ ကုန်အောင် သိ သော ငိုကြွေး နတ် ဗြဟ္မာ ရှာ ကြ ကုန် သူတော်ကောင်းတို့ ၏ ။ ကား အမျိုးမျိုးသော ဝမ်းသာ သဘာ ခြင်း အထိမ်းအမှတ် ပ အ ကို ပြ ကြ ကုန် ၏ ။ ဇလွန် နယ်မြေ တစ် ပြင် လုံး သိ မ့် သိ မ့် ကိုလည်း တုန် မျှ ငလျင် ကြာ . ကြ ရသည် တော်လည်း ။ အမျိုးမျိုးသော ပဲ့ တင် ဟည်း အပ် ကာ ညာ မဟာ ဏ ပထဝီ က သစ်ပင် မြေ တို့လည်း ကြီး၏ ကောင်း အလုအယက် ချီး သာဓု အပြိုင်အဆိုင် သံ အခါ မဲ့ 66 သီး မဖြစ်နိုင် ပွ င့် ပု ဇော် ၊ ချဲ့ ကြ ကုန် လွန်း ၏ သည် ။ " ဟု ထင်ရသော ပိဋက စာပေ လာ ဖြစ်ရပ် တို့သည် “ နည်း တောင် နည်း ပါ သေး က လား ” ဟု ပညာရှိ သူတော်ကောင်း တို့၌ တ အား တက် ကြ ရ လေသည် ဘုန်းတော်ကြီး ။ ခန္ဓာ ဝန်ချ သည်မှာ ဇလွန်မြို့ ငယ် ကလေး ဖြစ်၍ ဘုန်းတော်ကြီး ဂုဏ် အလောင်းတော် နှင့် မ တန် ကို ဟု တောင်း ယူဆကာ ကြ၏ ရန်ကုန်မြို့ ။ နောက်ဆုံး ဒကာ ဆရာတော်ကြီးများ , ဒကာမ များ က အ သင်္ဘော မိန့် အ ရ စင်းလုံးငှား စစ်တပ်များ ၍ ၊ ပုလိပ် များ မြတ်စွာဘုရား ဖြင့် ပင် အကြပ်ကိုင် ပရိနိဗ္ဗာန် ရန် စံ စီစဉ် စဉ် က ကြ ကဲ့သို့ လေ မလ္လာ တော့သည် နယ် ။ သား ဇလွန် သား တို့သည် လည်း သော ကုန်း က တော်ကြီး နှင့် ဒေါသ သီတင်း မွှန် ကာ သုံ · “ ဖူး ရာ အသက် အရှေ့ဘက် နှင့် လဲ မည် တစ်လွှား " ” ဟု မှ ကစ် ရဟန်းရှင်လူ ခဲ နက် အုံကြွ များကလည်း လာ ကြ ကုန် ကိုယ့် ၏ ။ အကြောင်းပြ ဖြစ် အရှေ့ဘက် နှင့် ကိုယ် လေ မ လွ တောင်းဆို င့် စေ ရဘူး လာ ကြ၏ ဟေ့ ” ဟု ။ ဇလွန် ဘုန်းကြီး သား ရော တို့ က လူ မ ပါ ပေး သံဝေဂ ။ “ အရိုး အသွင် ပြာ မာ တောင် န ဝင် နေကြ သ ဖြင့် တစ်နိုင်ငံလုံး က လက် လျှော့ လိုက် ကြ ရသည် ။ ကုသိုလ်ပွဲ တွင် ငရဲကြီး ကုန် ၏ ။ နဝမ အ ကြိ ## PAGE 297 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၂၄၁ အလောင်းကို ခိုးယူ မည် စိုး ၍ ကြေး သေတ္တာ ခေါင်း လုပ်ပြီး လူ မ မီ အောင် အ မြင့် ၌ ဆွဲ ထား လူများ ၏ ။ က လူ အလောင်းတော် လေးယောက် အ ဘေးတွင် စောင့် အမြဲ ဇလွန် ချထား အား သည် ။ ထိပါး ဘုန်း စောင်း တော်ကြီး၏ ချိတ် နှမ ၍ နှင့် ပြော အနယ်နယ် ငို ငို ကြ ရာ မှ “ ဘယ်လို ဈာပန ငို ငို ၊ ပွဲကို အလောင်း ထိုနှစ် မ ပေးရ တပို့တွဲလ ပြီးတာပဲ တွင် ” ဟု ကျင်းပရာ ကျေနပ် နေကြ အဆောက်အအုံ လေသည် ။ အလှူအတန်း အစွမ်းကုန် လို လေ သေး ဖော်ပြ မရှိ ။ ခွင့် ပျား ရ ပန်း ကြ ခတ် လေ၏ ။ စည်ကား လောင် တိုက် လှသည် များတွင် ။ ဇလွန် ဘုန်း သား တော်ကြီး၏ တို့လည်း ဘဝ သဒ္ဓါတရား ဖြစ်စဉ်များ ကို ကို ပန်းချီကားချပ် အ ဆို အ ငို အဖွဲ့များ ရေးဆွဲ ကလည်း ထား ရာ လူတိုင်း ဘဝ ဖြစ်စဉ် မျက်ရည် ကို ဖော်ကျူး မ ဆည် နိုင် သီဆို ရှာ ကြ ကြ ရာ ။ နေ့ည ဘုန်းတော်ကြီးများ မ စဲ အရပ် သူ ယိမ်း ပင် ခေါင်း ငုံ့ အလောင်းတော် ၍ ငို ကြ ရ၏ ။ ကျေးဇူး ဘေး လေး ဂုဏ် တို့ကိုလည်း ဘက် လေး တန် ယခု ၌ မှ ဖယောင်းတိုင် ပင် အကုန် အ စင် များ သိ ထွန်း ကြ ရ ညှိ လေသည် ထား ရာ ။ အရပ် ဦး ညွတ် လေး လျက် မျက်နှာ တောက် မှ လေ လောင် ဆိုင် ၍ ၏ တိုက် ။ ကြေး ပေး ခေါင်း သကဲ့သို့ တော်တွင် မီး လျှံ ဘုန်းတော်ကြီး များ အလောင်းတော် တစ်ပါး သို့ သပိတ် စောင်း ပိုက် ငဲ့ ကြွ ၍ နောက်မှ နတ် ဗြဟ္မာ တစ် ဦး ထီး မိုး လိုက်ပါ ပုံ ကို တရိပ်ရိပ် မြင် ကြ ရသည် ။ တစ် ဦး တ လေ မဟုတ် ၊ ပွဲတော် လူအများ အတွင်း၌ ပင် မြင် ခိုက်ရန် ကြ ရ၏ ။ ဒေါသ မ ဖြစ် ၊ အ ပျောက် အ ရှ မရှိ ၊ ဒေါနပန်း ၊ ရေ မွှေး ရောင်း အဖွဲ့များ၏ မ လောက် အ ။ ဆို တပို့တွဲလ အ ငို ကို လူကြိုက်များ ပြည့် ကျော် နှစ် ပြီး ရက်နေ့ အချိန်ကုန် သင်္ဂြိုဟ် သွား မည် ၏ ။ ဆုံးဖြတ် နောက်ရက် ထား ရာ နံနက် ယိမ်း ရှစ် နာရီမှ သင်္ဂြိုဟ် ရသည် ။ အလောင်းတော် မှ အနံ့ နံ ခြင်း မရှိ ။ မီး တင် လှူပြီး နံ့ သာ ဖြူ သနပ်ခါး အရိုး တုံး များ ပြာ များကို လှည်း ငါး သံ စီး သေတ္တာ တိုက် နှင့် ကျန်နေသေး ထည့် ပြီးလျှင် သည် ။ ပရိသတ်အား ယူ လို ရာ ယူရန် ခွင့် ပြုသည် နှင့် တစ်ပြိုင်နက် သူ့ ထက် ငါ ယူ ကြ ရာ မီးသွေး ရာဇ မတ် ဝါး များ ကုန် ၍ မြေ ကြီး ပင် တွင်း ကြီး ဖြစ် ကျန်ရစ် ၏ ၊ အရိုး ပြာ ရ သူများ ရေ မွှေး ပုလင်း ၌ ထည့် ၍ ကိုးကွယ် ကြ ရာ ပြာ မှ အ အရိုး လုံး ကလေးများ ပြာ များကို ဖြစ်လာ ဈာပန ကာ အဖွဲ့ တက် က ချည် မီး ခံ ဆင်း သေတ္တာ ချည် များ ကွ န့် ဖြင့် မြူး နေသည်ကို အထပ်ထပ် ဖူး သော့ တွေ့ ကြ ခတ် ရ၏ ၍ ။ ကြပ် ကြည့် ကြပ် ကြ မတ်မတ် သောအခါ စောင့် ့ ငွေ ဖလား ရှောက် နှင့် ထား ထည့် ကြ၏ ။ ထားသော အသက် နှင့် လဲ ပြာ ၍ များသည် ထိန်းသိမ်း ပြာ နေကြ မဟုတ်တော့ဘဲ ရ၏ ။ ဖွ င့်၍ အ လက် လုံး ပွန်း အ တ လုံး တီး ဓာတ်တော်များ နေ ခဲ့ ကြ ရ ဖြစ်နေသည် သူများ ပင် လျှင် ကို အံ့အား ဤမျှ မြင့် သင့် စွာ မြတ်သော ဖူး တွေ့ ကြ ပုဂ္ဂိုလ် ရ ကုန် ဟု ၏ ။ မ ထိုအခါ ထင် ဘဲ ပေါ့ပေါ့ဆဆ ဈာပန ပွဲ နေ ပြီး ခဲ့ မိ သူ သွားသော်လည်း အချို့ နောင်တ အ ချိုင်း ကြီး စွာ တော်တွင် ဖြစ်ကြ ရ – ကုန် မီး လုံး ၏ ။ ကြီးများ ပျံ တက်ကြွ သည် ” ဟု လှည်း ကျော်ကြား ပေါင်း တစ်ထောင်ကျော် ကာ တစ် နွေ လုံး သ ပွဲကြီး ဖြင့် ဈာပန ဖြစ်နေတော့ ပွဲ တုန်းက ၏ ထက် ။ ဆွမ်းဆန်စိမ်း စည်ကား နေ လောင်း ပြန် ၏ ။ ထို ပွဲ ကြီးများ နေရာ၌ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 298 ၂၄၂ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ပျံ ဓာတ် ကြွ ကွ တော် န့် စစ် မြူး များ သည် ဌာပနာ၍ ကို တွေ့ သဲပုံစေတီ ကြ ရ ပြန်သည် တည် ။ ပေးကြ သဲပုံစေတီ ရ ပြန် ၏ အနီးမှ ။ ထို စေ သဲ တီ များကို မှလည်း ရေ မီး ၌ လုံး ထည့် ကြီးများ လျှင် သင်္ဘော စေ့ ခန့် ပုလဲ ရောင် အ လုံး ကံ လေးများ ပုလင်း ထဲတွင် ငုပ် ချည် ပေါ် ချည် ဖြစ်သည် ကိုလည်း တွေ့ ကဆုန် ကြ န ရ ယုန် ပြန် ၏ လှည်း ။ သို့ လမ်း နှင့် ပိတ် အလှူအတန်း ၍ လယ် လုပ်ငန်း အ ကျွေး စ မှ အမွေး သာ လူ ဖြင့် စဲ ပေ ဓာတ် တော့သည် တော် ။ ကောက် သူများ ကြ လေ၏ ထို ။ နေရာ၌ ဉာဏ်တော် သံ တောင် ၃၀- ရှိ အရိုး ဓာတ် စေ တီ ကို တည်ထား ကိုးကွယ် ( ၁၉၅၉- ခုနှစ် ဒုတိယအကြိမ် ဟံသာဝတီ တိုက်ရိုက် ဘုန်းတော်ကြီး ဦး သီလ ထေရုပ္ပတ္တိ ၌ အကျယ် ရှု ပါ ကုန် ။ ) မျက်ရည် နှင့် ပြောသော ဘုန်းတော်ကြီး အကြောင်း ဘုန်း ဘုန်းတော်ကြီး တော်ကြီး၏ မြေးတော် ဦး သီလ သူ နှင့် ( ဒေါ် စပ် အို ၍ ခေါ် ၁၉၇၇- ဘုန်း ခုနှစ် တော်ကြီး၏ ဇန်နဝါရီလ နှမ ဒေါ် ၁၇- လှ ရက် သူ၏ နေ့ မြေး က ) အသက် ဒေါ် လှ သင် ၆၈- မှာ နှစ်ရှိ ကျောက်ဆည်မြို့ ဒေါ် လှ သင်၏ ပြောပြ ဈေး အနောက်ဘက် ချက်များကို အောက်ပါအတိုင်း ၌ နေထိုင် ၏ ။ မှတ်သား ရပါသည် ။ ခင်ပွန်း ဘုန်း ဦး ရွှေ နု တော်ကြီး၏ ၊ ဘုန်းတော်ကြီး နှမ ဖွား အတ္ထုပ္ပတ္တိ သူဇာ ၏ လာ ခင်ပွန်း ‘ ဆရာ ဦး ဖိုး ရွှေ ကလေး လန်း ” ၊ ဆိုသည်မှာ ဒေါ် အို ခေါ် ဒေါ် ဖွား လှ လှ သင်၏ သူ၏ အမေ့ နေ ရ၏ ဦး ။ မြေး လေး ဦး များ ရွှေ ဖူး က ပင် “ ဖြစ်၏ ဆရာ အဖိုး ။ ဦး ကလေး ရွှေ ဖူး ” မှာ ဟု ဆေး ခေါ် ဆရာ ကြသည် လုပ် ၏ ။ ။ အသက် လည်း ကိုး ဆယ် ဒေါ် လှ သင် မှာ ငယ်ငယ်က ပင် အဖွား ဒေါ် လှ သူ ( ဒေါ် အို ) နှင့် အတူ နေ ရ သူ ဖြစ်၍ ဘွား လှ သူ သည် စပ် မိ တိုင်း အစ်ကို ဘုန်းကြီး အကြောင်း ပြော ကာ ပြော တိုင်း မျက်ရည် ကျ ရ ရှာ ၏ ။ ကို သာ ဘုန်းတော်ကြီး စား၍ ကိုယ်ဝန် ကိုယ်ဝန်ရှိ ကို စောင့် သောအခါ ရှောက် ခဲ့ မိခင်ကြီး ရ၏ ။ ဘုန်းတော်ကြီး ဒေါ် ချို ၌ ငှက်ပျောသီး ကား ကလေးဘဝက နှင့် ထန်း လျက် ပင် တစ်ဘက် သား အား ငဲ့ ညှာ လေ့ ရှိ၏ ။ အကုသိုလ် ကိုလည်း ကြောက်ရွံ့ တတ်သည် ။ တော ရပ် ကလေးသူငယ် နှိုက် လေ့ ရှိကြ ရာ တို မောင်ရွှေ ့ ဘာဝ အလျောက် သာ ခေါ် ဘုန်းတော်ကြီး နွား ကျောင်း လောင်း ရင်း ၊ ကောက်ရိုး လျာ မှာ အကုသိုလ်ကို စု ရင်း င ရံ့ မလုပ် ခေါင်း ရဲ သ တို ဖြင့် ကို မ အဖော် သူဇာ များ , မ လှ ကိုယ်စား သူ နှင့် မ နွား လှအောင် ကျောင်း ၊ တို့ ကောက်ရိုး ကြံ စုပ် ၍ စု နေသည်ကို လျက် သာ နေ မြင် ရစ် ခဲ့သည် ၍ တောင်း ။ နှမ များ လျှင် ဖြစ်ကြသော - စိတ် ကျေနပ် “ ခေါင်းကို စေရန် ကြံ ခေါင်း နဲ့ အရိုက်ခံ ထိုး ပေးပြီး ရင် ပေးမယ် အရိုက်ခံ ” ဟု လေသည် နှမ များ ။ က ဆို ကြ သ ဖြင့် နှမ ငယ်များ လည်း မောင်းထောင်း မောင်ရွှေ မှ အ သာ စ သည် ကူညီ အကြီးဆုံး ရ၏ ။ တစ်နေ့သောအခါ သား ဖြစ်၍ မိခင်ကြီး မောင်ရွှေ ဒေါ် ချို သာ အား မောင်းထောင်း ထမင်းချက် နေ ရေ ခိုက် ခပ် ၊ နဝမ အကြိမ် . ## PAGE 299 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၂၄၃ နှမ ဖြစ်သူ မ လှ သူကလေးက သူ့ကို ချိ ရမည် ပူ ဆာ ၍ နှမ ကို ချီ ပိုး ရင်း မောင်းထောင်း ရ ရှာ ၏ ။ ဖွား လှ သူမှာ အသက်ကြီး သောအခါ ငယ် စဉ် က အစ်ကိုကြီး အပေါ် နွဲ့ ဆိုး ဆိုး ခဲ့ သည်များကို ပြောရင်း ငို ရ ရှာ ၏ ။ မပြောဘဲ လည်း မနေနိုင် ချေ ။ နှမ အ ကြီး မ သူဇာ မှာ ဘုန်းတော်ကြီး တော ထွက်သွား ခါ စ တော အ နှံ ့ လိုက်ရှာ ၍ ထန်း လျက် နှင့် ဖယောင်းတိုင် ကို အလှူ သွား ရာ “ နင်တို့ နောက် ငါ့ဆီ လိုက် မ လာ ကြ နှင့် ” ဟု ဆို၍ မ သူဇာ ငို လျက် ပြန် ခဲ့ရသည် ။ ဘုရား ကလေး အုတ် ကန် ရွာ ကု သိ နာ ရုံ ဘုရား ဝင်း အတွင်း နေစဉ် မ လှ သူ ဆွမ်း ပို့ သွား ရာ ဘုန်းတော်ကြီး မှာ တစ်ပါးတည်း စကားပြော နေသည်ကို ကြား ၍ ချောင်းမြောင်း ကြည့် ရာ ဘုန်းတော်ကြီး ရှေ့၌ မြွေ ကြီး တစ်ကောင် စင်း နေသည်ကို တွေ့ရ၏ ။ “ ဒကာ ရှေ ၊ ရန်သူများ လွတ် ရာ သွားတော့ ” ဟု ဆိုလျှင် လှ ည့်ပြီး ထွက်သွား သည် ကို မြင်ခဲ့ ရသည်ဟု ဆို လေသည် ။ မီးရထား ရှေ့၌ ဘုန်းတော်ကြီး ဖြတ်သွား စဉ် ရထား ရပ်သွား သော နေရာမှာ ဘုရား ကလေး နှင့် ဝမ်း ဘဲ အင်း ကြား ဟု ဆို၏ ။ မယ် တော်ကြီး ဒေါ် ချို ဓားပြများ သတ် သွားသော အ မှု နှင့် စပ် ၍ ဖိုး ပါ တူ နှင့် ဖိုး ရွှေ နု တို့ကို အ မှု ဆင် ၍ ဖမ်း ရာ တုံ ကင်း ဖြင့် ရန်ကုန်သို့ သွား၍ အ စစ် ခံရသည် ။ ဖိုး ရွှေ နု မှာ ငှက်ဖျား ဖျား လျက် က မကြာခဏ အစစ်ခံ သွား ရ၏ ။ တရားသူကြီးက မ လှ သူ ကလေး အာ -- “ ဒေါ် ချို ကို သတ် တာ န င့် အ ဖေ နှင့် န င့် အစ်ကို ( ဘုန်းတော်ကြီး ) မဟုတ်လား ” ဟု သွား တိုင်း ပေး ကျွေး ချော့ မော့ ၍ မေး လေသည် . မ လှ သူ ကလေး ကား မေး တိုင်း “ မဟုတ် ’ ဟု သာ ဖြေ ၏ ။ နောက်ဆုံး အမှုကို ရုပ်သိမ်း လိုက်ရသည် ။ သို့ရာတွင် မယ် တော်ကြီး အား ရိုက် သတ် သူ များမှာ ဝမ်း ဘဲ အင်း သား တစ် ဦး ပါ ဝင်၍ ထိုသူ များအားလုံး ဥ ပစ္ဆေ ဒ က ကံ ( အ သေ ဆိုး ) ဖြင့် သေ ကြ ရ ရှာ သ တတ် ။ မယ် တော်ကြီး ကွယ်လွန် သောအခါ မ သူဇာ စ သော သမီး များ က ဟစ် အော် ငိုကြွေး ကြ ရာ ဘုန်းတော်ကြီး က - “ ဒကာမကြီး က လူဆိုး ကြီး ၊ နင် တို ့ ခွေး အူ သလို အူ မ နေကြ နှင့် ” ဟု နှမ များကို ပြော ဆို၏ ။ သံသရာ က ဝဋ်ကြွေး ဟု ဆိုလို ဟန် ရှိပေသည် ။ ဘုန်းတော်ကြီး ပရိနိဗ္ဗာန် စံ သောအခါ ဈာပန ပွဲမှာ ပထမ တွင် မ စည်ကား ဘဲ ရှိနေ ရာ တရုတ်လူမျိုး သွားသည် မှ အ ကိုယ် စ တစ်နေ့ ပျက် သူ တစ် တစ်ခြား ဦး သွားရောက် စည်ကား လာသည် ကန်တော့ ။ ရာ ဇလွန် ထူးခြားစွာ မြို့ပေါ်ရှိ ရောဂါ တရုတ် ပျောက်ကင်း သူဌေး တစ် ဦး ကလည်း အိပ်မက် မက် သည့် အတိုင်း အလောင်းတော် ကို မီးရှို့ သင်္ဂြိုဟ် ရန် မြေ ကွက် တစ် ကွက် လှူ ရာ ထို မြေ ကွက် မှာပင် ရွှေ အိုး များ တူးဖော် ရ ရှိသည်ဟု ဆို လေသည် ။ ဘုန်းတော်ကြီး ဤကား အကြောင်း အသက် ကိုး မှတ်သားမိသမျှ ဆယ် ရှိ ဖွား လှ ဖြစ်ပါကြောင်း သူ ခေါ် ဒေါ် အို ။ က မျက်ရည် နှင့် ပြောပြသော ( ဤ စာအုပ် ၌ ဖော်ပြထားသော ဘုန်းတော်ကြီး ဦး သီလ ၏ ဓာတ်ပုံမှာ ကျောက်ဆည် နဝမ အကြိမ် 1 ## PAGE 300 ၂၄၄ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ဒေါ် လှ သင် ထံမှ ကူးယူ ရရှိပါသည် ။ ကျိုက္က စံ ကျောင်းမှ ရသည် ဆို၍ သက်တော် ခြောက် ဆယ် ကျော် ဟု ယူဆ ရ၏ ။ ) ဒုတိယပိုင်း ပြီး၏ ။ အချိန် ... တစ်ခု အလုပ် .... နှစ်မျိုး အကျိုး ... များစွာ ရုပ် နဲ့ နာမ် ကို မတွေ့ ချင် ပေါင် ဆိုပြီး ရှောင် လို့ တိမ်း လို့ များ ရပါ့မလား ။ ထွက်လေ ဝင် လေ နှစ်ရပ် ဟာ မွေးကတည်းက သေ တဲ့ အထိ ရှိနေတာ ။ ဘုရား ဆုံး မ တဲ့ အတိုင်း ရုပ် ပေါ် နာမ် ပေါ် ထား ရတာ ပင်ပန်း သလား ၊ ပိုက်ဆံ ကော ကုန် သလား ၊ ငှား ရ ချေး ရသေး သလား ။ အချိန် ကော ကုန် သလား ၊ တစ်ပါး သူ ကော သိ သလား ။ ထားတာ က ဝီရိယ ၊ ထားတဲ့ အတိုင်း နေတာ က ဝီ ရိ ယိဒ္ဓိ ပါဒ် ၊ အခု ထား အခု နေ အခု ပစ္စုပ္ပန် ချမ်းသာ ။ ဒီ ချမ်းသာ ဆိုက် လာတော့ ဝီရိယ - အရှင်သခင် သိတယ် ။ သူများ သွား မေးစရာ မလိုဘူး ။ တစ်နေ့ထက် တစ်နေ့ မ တိုးတက် ဘဲ နေ ပါ့ မလား ။ ဘယ် လူ ၊ ဘယ် နတ် ၊ ဘယ် ဗြဟ္မာ က မှ တားဆီး ပိတ်ပင် လို့ မရဘူး ။ ဒီ သူတော်ကောင်း ထံမှ ချမ်းသာ ကို ယူ မယ်ဆိုပြီး အနိုင်အထက် လု ယူလို့ ကော ရ နိုင် ပါ့ မလား ။ မြင့် မြတ် လိုက်တာ ဗျာ ။ ဘယ် ဣ ရိ ယာ ပုတ် နဲ့ မှ ဖြစ်တာ ၊ ဘယ် ဣ ရိ ယာ ပုတ် နဲ့တော့ မဖြစ်ဘူး လို ့ ကော ရှိရဲ့လား ။ နေရာ ကော ရွေး ရ ဦး မှာလား ၊ ကိုယ်တစ်ယောက်တည်း နေရင်း ကော ၊ စေ တီ ရင်ပြင် ဗောဓိ ရင်ပြင်မှာ နေရင်း ကော ၊ သား တွေ သမီး တွေ မြေး တွေ မြစ်တွေ နဲ့ နေရင်း ကော ၊ ရပါ သ ဗျာ ။ အဲ ..... ခန္ဓာ ဝန်ကြီး က ရှိနေ လေတော့ မိမိတို့ ရည်ရွယ် မှန်း ထားတဲ့ အလုပ် လဲ လုပ်နေရ မှာပဲ ။ ဒါပေမယ့် ဘုရား က အဲဒါ အလုပ် မ ခေါ် ဘူး ။ ဒါမှ အ လုပ်တဲ့ ။ အဲသလို လုပ်ရင်း ကော ` ဆောင် လုပ်တော့ လို့ မရဘူးလား ပိုပြီး အ လုပ်ပြီး ။ တစ်ချိန်တည်း လွယ်တယ် ၊ မှာ အကျိုး အလုပ် ပိုများတယ် နှစ်ခု ပြီး ပါ မဟုတ်လား သ ဗျာ ။ ဒီဟာကို ။ ဆောင် ရင်းနဲ့ ဒီ ချမ်းသာ ကို သိပြီလား ဆို မှ ဖြင့် . အား ချိန် နား ချိန် မျှ မထားဘဲ တစ် ဆက် ထဲ ဆောင်ထား ကြ တော့တာပဲ ။ ကျေးဇူးရှင် ဝေဘူဆရာတော်ဘုရားကြီး ( ဆုံး မ တော် မူ လေ့ ရှိသော သြ ဝါဒ တရား မှတ်စု ) နဝမ အကြိမ် ## PAGE 301 တတိယပိုင်း ဗြိတိသျှ ခေတ် မှ မျက်မှောက်ခေတ် ထိ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 302 တိုက်ဆိုင် လာသော ကျေးဇူး တုံ့ ဖွယ် မြန်မာနိုင်ငံ ပဋိ ပတ္တိ သာသနာ ဝင် “ ရဟန္တာ ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ” အကြောင်းကို ရေးသား ခဲ့ ရာတွင် စာဖတ် သူများ၏ အမှန် လိုလားသော ဆန္ဒ ၊ အားပေး ခဲ့ ကြသော စေတနာ ၊ စာ တစ် တန် , လူ တစ်တန် ထက် သန် သော တိုက်တွန်းမှုများ အ ရ မ ကျန်းမာ သည့် ကြား က ပင် ကြိုးစား ၍ ပြုစု ခဲ့ရာ တတိယပိုင်း ကို တင်ပြ လာ နိုင်ပါသည် ။ ယခုကဲ့သို့ ကျေးဇူးတုံ့ပြန် နိုင်သည် ကို ပင် ဝမ်းသာ ရပါသည် ။ အထိုက်အလျောက် ကျေနပ်မှု ရ ကြ လိမ့် ည် ဟု မျှော် လင့် ပါ၏ ။ အရိယာ သူတော်ကောင်း ကြီးများ ၏အကြောင်း အတ္ထုပ္ပတ် ကို ဖော်ပြ ရာ၌ ဖတ်ရှု ကြားနာ ရသမျှ အဖြစ်မှန် အတိုင်း မ ထိန် မ ချန် မ ချဲ့ မ ကား တင်ပြထား ပါသည် ။ စာဖတ်သူတို့ ကိုယ်တိုင် ကိုယ်ပိုင် ယင်းသို့ ဉာဏ် ဖြင့် တင်ပြ ဆုံးဖြတ် ရာတွင် နိုင်ရန် သာဓု လည်း ခေါ် ရည်ညွှန်းပါသည် ကြည်ညို ရ ရုံ မျှသာ ။ မ က စာ ရှု 1 သူ ယောဂီ တိုင်း မိမိတို့ ဘဝ နှင့် ထင်ဟပ် ၍ သုံးသပ် ကျင့် ပွား နိုင်ကြပါစေ ရန် “ အလုပ်ခွင် သင်ခန်းစာ ” ရယူ မှု ကို ပဓာန ရည်ညွှန်း ထားပါသည် ။ ထို့ကြောင့် ဂိုဏ်း ဂ ဏ မ လို ၊ ပုဂ္ဂိုလ်စွဲ မ ထား ၊ တရား သဘော အရသာ ရှုမြင် သုံးသပ် ကြ စေ လိုပါသည် ။ ကျွန်ုပ်တို့ မ သိ၍ ကြွင်းကျန်ရစ်သော ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၊ ဖော်ပြ ပြီး သမျှ တွင်လည်း သိမှတ်ဖွယ် အရေးကြီးသော အကြောင်းအရာများ များစွာ ကျန်ရှိ နိုင် ပါ သေးသည် ။ တစ် ကျမ်း တစ် ဖွဲ့ အဖြစ် ရှိ သင့် သည်မှာ ကြာပြီ ဖြစ်သော သူတော်ကောင်း ကြီး များ၏ အကြောင်းအရာများကို ရှာဖွေ စုဆောင်း ရသည် မှာလည်း မလွယ်ကူ လှ ပါ ။ အတ္ထုပ္ပတ္တိများ များစွာ ရရှိပြန် ပါ သော်လည်း “ မြင့် မြတ် စင် ကြယ် သော ကျင့် ဆောင်မှု ” ကို သာ ဤ ၌ လိုအပ် သ ဖြင့် တ အံ့ တ “ သြ အတ္ထုပ္ပတ္တိ ပြော တွေ တိုင်း စုဆောင်းပြီး ရေး တိုင်း လည်း ဖတ် မ ကောင်းအောင် ထည့် သွင်း နိုင် ရေးရင် ရှိ ရ ပြီးတာပဲ ပြန် ပါသည် ” ဟု ။ သာမန် အား ဖြင့် ထင် စရာ ရှိသော်လည်း လက်တွေ့ တွင် ကား ထိုသို့ မ ဖြစ် သင့် ပေ ။ လောက၌ ထူးဆန်းအံ့ သြ ဖွယ် တို့ ကား မည်သို့ များပြား ဖြစ်စေ လှ ၊ ပေသည် သက်ဆိုင်ရာ တ ကား ။ အတ္ထုပ္ပတ္တိများ တွင် အမှန်တကယ် လည်း ပါ ရှိ၍ တ မင် ချဲ့ ကား ခြင်း လည်း မပြုဘဲ လုပ်ငန်းခွင် ဥပဒေ သ ဖြစ်စေရန် စွမ်းအား ရှိသမျှ ငုပ် ကွယ် နေသော သဘာဝ များကို ဖော်ဆောင် ထွန်း ပြ ရ သ ဖြင့် ယောဂီ များ မိမိတို့၏ ဘဝ နှင့် ထင်ဟပ် ၍ ရှောင် အပ် ၊ ဆောင် အပ် သည်များကို ကွဲကွဲပြားပြား ခွဲခြား သိမြင် တော် မူ ကြ လျက် ကျင့် ပွား ကြ ရာ၌ အဖော် တစ်မျိုး အားကိုး တစ်ခု ဖြစ်သည်ဟု ယူဆ ကြ ပါ မူ ကား ကြိုးစား တင်ပြ ရ ကျိုး နပ် ပါပြီ ဤ ။ တတိယပိုင်း ကို ဇာတိ ဌာန တော ရပ်ရွာ သို့ ပြန်၍ အသက် ၈၃- နှစ်ရှိ မယ် တော်ကြီး အား လူနာ ပြုစု ရင်း စတင် ရေးသား ခဲ့ရာ ဤ စာရေး ၍ ပြီးဆုံး လု ဆဲ ဆဲ ၁၃၃၇- ခုနှစ် နဝမ အကြိမ် ## PAGE 303 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၂၄၇ သီတင်းကျွတ် ထိုမှ တစ်ပါး လ ပြည့် စာရေးသူ၏ ကျော် ၁၂- ပရိယတ္တိ ရက်နေ့တွင် ဖခင်ကြီး မယ် ဖြစ် တော်ကြီး တော် မူ ၍ ကွယ်လွန် စာရေးသူ ခဲ့ပါသည် အသက် ။ ၂၆- မဟာ နှစ်သား ရဋ္ဌ မှ ဂုရု ယနေ့အထိ ကျေးဇူးရှင် စာရေး မစိုးရိမ်ဆရာတော်ဘုရားကြီး တော် အဖြစ် ချီးမြှ င့် ခဲ့သော လည်း သက်တော် မယ် ၉၆- တော်ကြီး နှစ်ရှိ နှင့် ‘ တစ်ရက် အဘိဓဇ တည်း ပင် ရေးပြီးသမျှ ပျံလွန် တော် ( ဒုတိယပိုင်း မူ ခဲ့ပါသည် အထိ ။ ) စာအုပ် များကိုလည်း ကျေးဇူးရှင်ကြီး များအား ဖတ် ဆရာတော်ဘုရားကြီး ပြ စေ ခဲ့ရာ မယ် က တော်ကြီး မူ “ မင်း က ရေးရင် “ ငါ့သား လူတွေ က နားလည် စာတွေ မယ် တတ် ” ဟု လိုက်တာ အားပေး ” ခဲ့ ဟု ၏ ။ “ ချီးကျူး မော ဃ ရာဇ ၍ သုတ် သူများ ကို လဲ ငါ ဖတ် ကြည်ညို ရတာပေါ့ ချင်တယ် ” ၊ ဟု ဘာသာ မကြာမီ ပြန်ရော ရက်ပိုင်းက အဓိပ္ပာယ် ပင် ပါ ဆရာတော်ဘုရားကြီး ရေး ဦး ကွာ ၊ ငါ ငွေသုံးရာ ဆု ချမယ် ၊ ပေး တော် မူ ခဲ့ပါ သေးသည် ။ က တာဝန် တတိယပိုင်း နာ ကြား အားပေး ကား မည့် ပြီး၏ ကျေးဇူးရှင်ကြီး ။ များ ကား တစ်နေ့ တည်း မျက်နှာလွှဲ တော် မူ ကြ လေပြီ ဘဝတစ်သက်တာ ။ တွင် အခိုက် အ တ န့် မျှ တွေ့ကြုံ ရသော ထို အနန္တ ကျေးဇူးရှင်ကြီး နှစ် ဦး အား ဤ စာ ဖြင့် ကျေးဇူး တုံ့ ကာ ပူဇော် ရပါ တော့ သတည်း ။ : နှမ အ ကြိ ## PAGE 304 ဆရာတော် ဦး ကြည် ( ပခုက္ကူ သဲပုံစေတီ တော ရ ဦး ကိတ္တိ ) ( ၁၂၀၄ - . ၁၂၈၈ ) ဆရာတော် တစ်ချိန်က ဦး ကြည် ပခုက္ကူ ဟူ၍ နယ်၌ ရှိ၏ ။ ‘ ဘွဲ့ ရဟန္တာ တော် ' ကား ဟု ကျော်ကြား ဦး ကိတ္တိ ဖြစ်သည် တော် မူ ခဲ့သော ။ သဲပုံစေတီ အ ရ ည ဝါ တော သီ ရ ဆရာတော် ဟုလည်း ခေါ် ကြ၏ ။ ပခုက္ကူ နယ်၌ ဆရာတော်၏ အံ့ဖွယ် နှင့် ကျေးဇူး ဂုဏ် ကား ယခုတိုင် ဆရာတော် ပျံ့ လွ င့် လျက်ရှိသည် သီတင်းသုံး ။ သည့် သဲပုံစေတီ တော ရမှာ ပခုက္ကူမြို့ မြစ် ကိုင်း ရွာ ၏ မြောက်ဘက် တောရကျောင်း တွင် ဌာနများကို ရှိ၏ ။ ထို တောင် တော တန်း အမည်တပ်၍ ခင် ငူ များတွင် ခေါ်ဆို မြစိမ်းတောင် ကြသည် ။ စစ်ကိုင်းတောင်ရိုး ၊ မှန် စီ တောင် စ ချောင် သည် များ ဖြင့် ကဲ့သို့ နှစ် လို ဖြစ်၏ ဖွယ် ဆိတ် ။ ဆရာတော်၏ ငြိမ် အေးချမ်း သဲပုံစေတီ လှ ပေ ၏ တော ။ တော ရ ရ တောင်မှာ ဆိုသော်လည်း ဘာဝနာ နု အခါ ယောဂီ ကြီး ပုဂ္ဂိုလ် ရက် တို့အတွက် ကြီး များ၌ မူ မြို့ပေါ် မှ ဆရာတော်၏ သီလ ယူ တရားနာ ဇာတိ ဘာဝနာ ဌာန ကား ပွား , ညောင် သော ပရိသတ်များ ဦး မြို့ ၊ အ ဖ ဖြင့် လှေ စည်ကား သူ ကြီး နေတတ် ဦး ပေ ခွေး ပေသည် ၊ အ မိ ။ ဒေါ် ဖွား မင်းဘူး မြင်၏ ။ ။ မွေး ၁၂ ဝ ချင်း ၄- ခုနှစ် ငါးယောက် သီတင်းကျွတ်လ တွင် အကြီးဆုံး ပြည့် ၊ ငယ် ကျော် ငါး မည် ရက်နေ့ည မောင် ကြည် နှစ် ၊ နာရီကျော် ဆရာတော်ကြီး အချိန် ဖြစ် သည့် တိုင် ထို အမည် အတိုင်း ပင် ခေါ် ထွန်း ကြ၏ ။ “ တောက် ပညတ် ခဲ့သော သွား ရာ သောက် ဓာတ် သက် ရှူး ကြည် ပါ ဟူ၏ ( ကြယ် သို့ ) မြန်မာနိုင်ငံ ပဋိ ပတ္တိ သာသနာ ဝင် တွင် တစ်လုံး တစ်ဆ ပင် တည်း ယ့် ။ နှစ်နှစ် သား အရွယ်တွင် ပခုက္ကူမြို့ ပုထိုး ကျောင်းတိုက် ခင် ကြီး တိုး ခေါ် ဆရာတော် အနောက်တောင်ဘက် ဦး သု မ န ထံ ရောက်လာ ၌ တည်ရှိသည် ၏ ။ ပုထိုး ။ တစ်ဆ ကျောင်း ယ့် ငါးနှစ် ကား နာမည်ကျော် သား တွင် ရှင် သီဟိုဠ် ဖြစ်၏ ရှင် ။ ဘွဲ့ ဘုရားကြီး၏ ရှင် ကိတ္တိ ဖြစ်သည် ဦး သု မ န ကို ။ ၁၂၂၃- ဥ ပဇ္ဈာယ် ခုနှစ် ပြု၍ န ယုန် မြင့် လဆန်း မြတ်သော ၁၀- ရဟန်းအဖြစ် ရက်နေ့တွင် ထို သို့ တိုက် ရောက် ရှိ ခဏ္ဍ ၏ ။ သိမ် ကျောင်းသားဘဝ ၌ ထို ဆရာတော် မှ ရဟန်း နှစ် ဝါ ကြွရောက် ရ သည့် တိုင် စာ သင်သည် ထို ဆရာ့ ။ ဦး ခြေ ကိတ္တိ တော် စာပေ ရင်း ၌ သင်ယူ ပရိယတ္တိ သော ကျောင်းတိုက် သင်ကြား ၏ ။ ကား သုံး ထိုခေတ်က ဝါ အ ရ တွင် မန္တလေးသို့ သံဃာ တစ်ထောင် ရှိ မန္တ လေး မြောက် ပြင် နာမည်ကျော် စံ ကျောင်းတိုက် ကြီး ဖြစ်၏ ။ ရာဇ ဂုရု တံဆိပ် လောင်း လျာ တော် နှစ်ထပ် ဦး ဉာဏ ရ နှင့် ဆရာတော် ရင်းနှီးသော ဦး သု ဒဿန စာသင် က ဖက် အုပ်ချုပ် မိတ်ဆွေ တော်မူ၏ ဖြစ်ခဲ့သည် ။ လယ်တီဆရာတော် ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 305 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၂၄၉ မအိပ် မ စက် သက်ရှည် ကျန်းမာ ပိဋက ကျမ်းစာများ မန္တ လေး ၌ စာပေ ပို့ချ နေ၏ ပရိယတ္တိ ၊ ကိုး သင်ယူ ဝါ ရ သည့် ပြီးနောက် တိုင်အောင် ပုထိုး ပုထိုး တိုက် ၌ တိုက် ပြန်လည် တွင် စာပေ သီတင်း ပို့ချ သုံး၍ လျက် တစ်ဘက် သဲပုံစေတီ က တော ဝိပဿနာ ရ သို့ ဝင် တော်မူ၏ အားထုတ် ။ ဆရာတော်သည် တော် မူ သည် ။ ဆယ် ၇၈- နှစ် ဝါ ရ တိုင်တိုင် သောအခါ တော … အထက်ဖော်ပြပါ ရ ဆောက်တည် ၍ ဆောင် အမြဲတမ်း တော် ဆွမ်းခံ မူ ခြင်း ဖြစ်၏ တော် မူ သည် ။ အတူ ။ ဆရာတော်၏ နေ တ ပ ည့် ကြီးများ အထူးခြားဆုံး ပင် “ ဆရာတော် မှာ နိ သဇ် ဓုတင် တစ်ခါမျှ ကို ရာသက်ပန် လဲ လျောင်း သည် ကို မမြင်ဖူး ” ဟု ဆို ကြ၏ ။ အခြား ဓုတင် များကိုလည်း အခါအားလျော်စွာ ဆောင် တော် မူ သည် ။ ဖြစ်၏ ။ ဓုတင် ကျန် တစ်ဆ တစ်ဆ ယ့် ယ့် နှစ်မျိုး သုံး မျိုးတွင် ကား နိ ကျောင်း သဇ် ဓုတင် ၊ သင်္ကန်း ဟူသည် ဝီရိယ ၊ ဆွမ်း ကို ကိစ္စ အစွမ်းကုန် တို့ နှင့် သာ စိုက် ဆိုင် ထုတ် သည် ခြင်း ။ ဝီရိယ ဖြစ်သည် ကို ။ အစွမ်းကုန် ထိုင် လျက် ထုတ် အိပ်ပျော် ၍ မောဟ သွား ၊ လျှင်လည်း ထိ န ၊ မိဒ္ဓ နိ သဇ် ကို ပြတ်ပြတ် ဓုတင် မပျက် သတ်သတ် ပေ ။ တစ် နှင်ထုတ် တောင် ခြင်း ထက် မ ရပ် မြင့် ခြင်း သော ၊ ထိုင် အမှီ ခြင်း နှင့် သုံးမျိုး လည်း ကို ထိုင် လဲလှယ် ကောင်း၏ ၍ သာ ။ နေ နိ ရ၏ သဇ် ။ အ အိပ်မပျော် ညံ့ စား ခေါ်သည် သော်လည်း ။ လမ်းလျှောက် မည် သည့် အခါ ခြင်း မျှ ၊ မ လျောင်း ရ ။ ဖြစ်၏ ။ ဣ အ ရိ သင့် ယာ ပုတ် လျော် ဆုံး လေးမျိုး ဖြစ်၏ တွင် ။ ခန္ဓာကိုယ်ကို ထိုင် ခြင်းသည် ညှဉ်း သာ ဆဲ ခြင်း တရား မဟုတ် ဘာဝနာ ။ ကိလေသာ အလုပ် ၌ ကို ခွင် ညှဉ်း အကျဆုံး ဆဲ ခြင်း သာ ဖြစ်သည် စင်စစ် ။ အိပ်စက်ခြင်း အ ကျင့် ရလျှင် ဘာမျှ မ ခက် ။ သင် လျှင် တတ် ၏ ။ ကျင့် လျှင် မြတ် ၏ ။ ထိ န မိဒ္ဓ သည် နီဝရဏ တစ်ပါး ကား ဖြစ်၍ ထိ န နိဗ္ဗာန် ၊ မိဒ္ဓ ၊ ရွှေ မောဟ ပြည်၏ ကို တံ လက် တိုင်းကြီး ယပ် ခေါ်သည် တစ် ထပ် နှင့် ပင် တည်း တူ ၏ ။ ။ မောဟ လည်း ထို့အတူ ပင် ။ ရ ခြင်းသည် “ သေ ပု ယျ ထု သုခံ ဇဉ် တို့အား ၊ ပဿ သုခံ ယစ် ၊ မူး မိဒ္ဓ တွေဝေ သုခံ ” ၍ ဟု အရသာ ဟော ဟု တော် ထင် မူ သည့် စေသော အတိုင်း မာ ရ၏ အိပ်စက် မှိုင်းတိုက် ငိုက် မျဉ်း ခြင်း တစ်မျိုး သာ တည်း ။ အိပ် ရ မှ အား ရှိသည် ၊ ကျန်းမာ သည်ဟု ပင် ထပ် ကွန် ၍ ခုခံကာကွယ် ကြ ဖောဋ္ဌဗ္ဗ သေး ၏ အာရုံ ။ ပင် တစ်ဖန် ဖြစ်၍ သိမ်မွေ့ အိပ် ရာ၌ သော ကျော ဖောဋ္ဌဗ္ဗ စ န့် အိပ် ခံစား ခြင်းသည် ခြင်း ( ဇိမ်ခံ ကာမဂုဏ် ခြင်း ) ပင် အာရုံ ဖြစ်ကြောင်း ငါး ဖြာ တွင် ( သက္က ပ ဥ သုတ် ) ၌ ဖွ င့် ဆိုထားသည် ။ သော်လည်း ထို့ကြောင့် ယောဂီ အိပ် တို့အတွက် ခြင်းသည် ကား အလွန် ကောင်းကျိုး အင်အား ပြည့် တစ်စုံတစ်ရာ တိုး အကျိုးရှိသော မပြု ။ အလုပ် အ ဘက် ဟု ဘက် ထင် ၌ ရ အပြစ် ချည်း ဖြစ်သည် ။ ‘ အိပ်စက် မှ ကျန်းမာ မည် ' ဟု ဆိုပါ လျှင်လည်း ယုတ္တိမ တန်း ၊ နှစ်ပေါင်းများစွာ မ အိပ်စက် ဘဲ လျက် ( ဝါ ) မပျော် သော်လည်း ကျော ခင်း ၍ ပင် မ လျောင်း နဝမ အကြိမ် ## PAGE 306 ၂၅ ဝ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ပါဘဲ ကျန်းမာ လျက် ပကတိ အသက် ပရိနိဗ္ဗာန် တစ်ရာ တမ်း စံ ဝင် တွင် တစ် တော် မူ ရာ့ သွား နှစ်ဆယ် ကြသော ၊ တစ် ရှင် ရာ့ မဟာ ခြောက် ကဿပ ဆယ် အသက်ရှည် ၊ ရှင် ဗာ ကုလ စွာ စ သော ရဟန္တာ အရှင်မြတ် ကြီးများ က ထောက်ပြ တော် မူ ခဲ့ ကြ၏ ။ ( သက္က ပဉ္စ သုတ် အဋ္ဌကထာ ။ ) မ မူ ကြ ။ ရှင် နိ သာ သဇ် ဓုတင် ရိ ပုတ္တ ရာ ဆောင် ၊ ရှင် မောဂ္ဂ တော် မူ လာန် ကြ၏ တို့သည် ။ ထို့အတူ အ နှစ် ရှင် မဟာ သုံးဆယ် ကဿပ လုံးလုံး ရဟန်း ကျော ဖြစ်သည် ခင်း တော် မှ စ၍ သော အသက် ဏ တစ်ဆ တစ် ယ့် ရာ့ ရှစ်နှစ် နှစ်ဆယ် ၊ ရ ဌ ပါ တိုင်အောင် လ တစ်ဆ ၊ ယ့် အနု နှစ်နှစ် ရုဒ္ဓါ ၊ အာနန္ဒာ နှစ်ငါးဆယ် တစ်ဆ ၊ ဘဒ္ဒိ ယ့် ယ ငါးနှစ် နှစ် ၊ သုံးဆယ် ရာဟုလာ ၊ တစ်ဆ စံ သည့် တိုင် ယ့် နှစ်နှစ် ကျော ၊ ခင်း ဗာ ကုလ တော် မ အသက် မူ ခဲ့ ကြ ။ ထို ရှစ် မထေရ် ဆယ် မှ များ တစ် ကျန်းမာ ရာ့ ခြောက် စွာ ဖြင့် ဆယ် ပို၍ ထိ ပင် ၊ နာ အသက်ရှည် ဠ က ပရိနိဗ္ဗာန် တော် မူ ခဲ့ ကြ ပါ၏ နိ သဇ် ။ ဓုတင် အ ကျင့် သည် ယောဂီ တို့အတွက် အကောင်းဆုံး မိတ်ဆွေ ဖြစ်၏ ။ မာ ရ နှင့် စစ် တိုက် ရာ၌ အကောင်းဆုံးသော လက်နက်ကြီး ပင် တည်း ။ သည်းခံ ၍ နိဗ္ဗာန် ရ တော် မူ ကြ ပေ ကုန်ပြီ ။ မြွေ ဆိုး ဆင် ကြမ်း နှင့် မ ဆန်း သော တရား ခန္တီ မေတ္တာတရားကို ဆရာတော်သည် အထူး နိ သဇ် ဓုတင် ဟောကြားတော် ကို အမြဲ မူ ဆောင် လေ့ ရှိ၏ တော် ။ မူ သကဲ့သို့ ဟောပြော သီလ ရာ၌ အခြေ ပြတ်သား ခိုင် ရန် နှင့် ၏ ။ နား ဆရာတော်၏ ဝင် လွယ် ၏ ။ အံ့ဖွယ်များ စိတ်ရှည် ၍ နှင့် တရား၌ စပ် ၍ အလေးပြု ရင်းနှီး သည် သူများ ။ တစ်ခါက က လျှောက်ထား အ များ သိ မေးမြန်း ကျော်ကြား ကြ၏ နေသော ။ ည အခါတွင် အကြောင်း မကြာခဏ ကား ကြွ ဆရာတော်သည် လာ တော် မူ လေ့ ရှိသည် သဲပုံစေတီ ။ ထို နယ် တောင်မှ ဒေသ သည် ပုထိုး အဆိပ် တိုက် သို့ ပြင်းထန်သော အ ကာလ မြွေ မူ ရသည် ပွေး ၊ မြွေ ။ နွေနှောင်း ဟောက် မိုး များ ဦး ပေါများ တွင် ပို၍ သည့် ပေါ ဒေသ ၏ ။ မြွေ ဖြစ်၍ ဆိုး များကို မြွေ ဆိုး အခွေ များ နှင့် ပေါ် မကြာခဏ တက် ၍ နင်း တွေ့ သည့် တော် အခါ နင်း ရှိသည် မိ သည် ။ ဟို ။ မှသည် မိတ် လိုက် မှ ဝိုင်း သည့် အုံ လာ အခါ ကာ မျိုးတွင် အများအပြား ရန် သူ ရှောင် ရှောင် မရအောင် မ လွတ်အောင် ကင်း ချထား တွေ့ ရ တတ် သကဲ့သို့ ၏ ။ တစ်ခါက သော် ဘုံ ဘေ ဘားမား ကုမ္ပဏီမှ မုန်ယိုနေသော ဆင် ကြမ်း ကြီး တစ်ကောင် နှင့် ခရီး ဆရာ ရင်ဆိုင် တော့် အနီးသို့ တွေ့ တော် ရောက်လျှင် မူ ရ ရာ နင်း ဆရာတော် သတ် မည့် အ က ဟန် မည်သို့မျှ ဖြင့် ရှေးရှု အမူအရာ ရင်ဆိုင် မ ပြေး ပြ ရ ၍ ဘဲ လာသော်လည်း လျက် အလိုလို ရှောင် ဖယ် ထွက်ပြေး သွား ဖူးသည် ၊ ထို အကြောင်းကို လျှောက်ထား ကြ လေ၏ ။ အထူး သ ဖြင့် မြွေ ကင်း ပေါများ သော ဒေသ ဖြစ်၍ မြွေ မှော် ၊ မြွေ အင်း ၊ မြွေ ဂါထာ များကို ရ လို ရ ငြား ဟု ဆရာတော်အား “ အေး ၊ ဂါထာ စုံစမ်း သကဲ့သို့ ပေး တေး ဖြစ်တယ် ဖြစ်လေသည် ဆို ။ မဟုတ်လား ၊ ဂါထာ က လွယ်လွယ်လေး ပါ ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 307 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၂၅၁ တ က ယ့် တကယ် ရောက်တော့ မယုံဘူး ” ဟု အ မိန့် ရှိရာ “ " တ ပ ည့် တော်တို့ ခိုင်းတာ လုပ် ပါ့မယ် ၊ ကျက် “ တို့ များ ဆို ကျက် လက်တွေ့ ပါ့မယ် ဂါထာ ဘုရား ” တွေ စ ၊ တရား သည် ဖြင့် တွေက မျှော် အလွန် လင့် တ လွယ်ပါတယ် ကြီး လျှောက်ထား ကွယ် ။ ကျက် ကြ၏ ။ က လဲ မ တိ နေ ခံ ရ ပါဘူး ကြ၏ ။ ၊ ရိုး လွန်း တော့ လူကြိုက်နည်း နေတယ် ။ တကယ် လုပ်ရင် အ ဟုတ် စွမ်း ပါ ရဲ့ ” ဟု မိန့် တော် မူ လေ့ ရှိ၏ ။ ဆင် နင်း ၍ မ သေ သော မ ဃ ဝတ္ထု ၊ နာ ဠာ ဂီရိ ဝတ္ထု ၊ ဆီ ပူ လောင်း ၍ မ ပူ သော ဥတ္တရာ သတို့သမီး မြစ်ရေ တန် အကြောင်း ပုံ ( မိ လိန္ဒ ၊ ) ၊ လူ့ သားငယ် အောက်တန်းစား မြွေ ဆိပ် မွှန် ပြည် သောအခါ တန်ဆာ အ မံ နှစ်ခြောက်ဆယ် ဗန္ဓု မ တီ ပင် ရသေ့ သစ္စာ ဝတ် ဆို၍ နှင့် မပျော် ပိုက် သော ရသေ့ကြီး ၊ လင် ကို ရွံ မုန်း သော်လည်း မိဘ မျိုးရိုး ငဲ့ ၍ ပေါင်းသင်း ခဲ့ရသော မိခင် ၊ မ လှူ လို သော်လည်း မျိုးရိုး ငဲ့ ၍ လူ နေရသော ဖခင် သုံး ဦး သား အမှန်အတိုင်း သစ္စာ ဆို ကြ ပုံ ၊ ခန္တီ ဝါဒီ ရသေ့ နှင့် သာ သာ နာ ပြု ရှင် ပုဏ္ဏ သည်းခံ ပုံ ၊ ( သက္က သံယုတ် လာ ) သိကြားမင်း နှင့် အ သု ရာ တို့ကို ထောက်၍ အသိပညာ ၊ အာဏာ ၊ စီးပွား ၊ ခွန်အား စ သည် ကြီးမား သာလွန် သူ ဖြစ်လျက် အားနည်း သူ အပေါ် သည်းခံ နိုင် မှ အား ရှိသော ခန္တီ ဖြစ် ပုံများကို မကြာခဏ ဟော တော် မူ လေ့ ရှိသည် ။ " “ ရှေးရှေးက ဘုရား ရှင်တွေ ဟာ တို့ ဘုရားရှင် လို ဥပဒေ ဝိနည်း တွေ အများကြီး လဲ မ ပညတ် ဘူး ၊ ပိဋက သုံးပုံ ဆိုတာလဲ ထား တော် မ မူ ခဲ့ ကြ ဘူး ။ လ ပြည့် လ ကွယ် နေ ့ တိုင်း “ ခန္တီ ပ ရ မံ တ ပေါ တိ တိက္ခာ ' သုံး ဂါထာ ပဲ တစ်သက်လုံး ဟော သွားကြ တာပဲ ။ ဘာမဆို မြေ ကြီး လို သည်းခံ ရမယ် ။ သူတစ်ပါးကို ထိခိုက်နစ်နာ အောင် ဘာမှမလုပ် ရဘူး ။ အပြစ်ရှိ တဲ့ အကုသိုလ် အလုပ် ဆိုရင် ပြု ချင် ပေမယ့် ကြိတ် မှိတ် သည်းခံပြီး ရှောင် ရမယ် ။ ကောင်းတဲ့ ကုသိုလ် အလုပ်ကို မလုပ်ချင် ပေမယ့် ကြိတ် မှိတ် သည်းခံပြီး လုပ် ။ အစားအသောက် ကို ချ င့် ချိန် စားပြီး စိတ်ဓာတ် ဖြူစင် အောင် ဆိတ် ငြိမ် အေးချမ်း ရာမှာ သမာဓိ ထူထောင် ရုံ ပဲ ။ ဧတံ ဗုဒ္ဓါ န သာသနံ = ရှေးက ပွ င့် တော် မူ ပြီး ဘုရားရှင် အ ဆူ ဆူ တွေဟာ သည် အတိုင်းပဲ ဟောကြား ဆုံး မ တော် မူ တယ် ။ ပိဋက သုံးပုံ ချုပ် လိုက်ရင် လဲ ဒါပါပဲ ။ ဒီလို အရိုး ခံ တရား တွေကို ကျင့် တော့ ကျင့် နိုင် သလောက် အကျိုး ကြီး ကြတယ် ။ တန်ခိုးကြီး ကြတယ် ။ သည့် ပြင် မရှိပါဘူး ” ဟု ဟော တော်မူ၏ ။ ကမ္ဘာ့ နိယာမ ကို ချိုးဖောက်ခြင်း တရား က ရိုး လွန်း အား ကြီး ၍ “ အ မြင့်တက် အ မှ ည့် ရ နိုးနိုး ' ဖြတ်လမ်း က သွား ချင်သူများ သက်ပြင်း ချ ကြ လေတော့ ၏ ။ သီလ ၊ မေတ္တာ ၊ သစ္စာ ၊ ခန္တီ စ သော အခြေခံ တရား များ မပါဘဲ ကမ္မဋ္ဌာန်း ထိုင် ၍ ခရီး မရောက် နိုင်ကြောင်း အ များအား ဖြင့် သဘောပေါက် ကာ လိုက်နာ ကျင့် သုံး ကြသူများ လည်း များပြား ကုန် ၏ ။ “ သည်းခံ မှ နိဗ္ဗာန် ရောက် ၏ ” စကား မှာ ဤနေရာ၌ သုံး ရ မည့် စကား ဖြစ်သည် ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 308 ၂၅၂ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် အ အိပ် ၊ အ နေ ၊ အစား အစား အားလုံးကို သည်းခံ ရ၏ ။ နံနက် မိုး လင်း ကတည်းက “ ယနေ့ ငါ သည်းခံခြင်း ကို ကျင့် သုံး ရမည် ” ဟု တစ်ရက် စီ လီ ၍ ကျင့် ရာ ၏ ။ သီလ ၊ သစ္စာ ၊ မေတ္တာ တို့ကိုလည်း ထို့အတူ အဓိဋ္ဌာန် သံ ပတ် ၍ အပြတ်အသတ် လေ့ ကျင့် ယူရ သည် ။ ကိုင် ပါ များသော ပုဆိန်ရိုး တွင် လက်ချောင်း ရာ များ အ လှိုင်း လှိုင်း ထင် လာ သကဲ့သို့ အ သား တက် မှန်းမသိ တက်လာ ပေ လိမ့် မည် ။ ဘုရားရှင်သည် အံ ကျိတ် ၍ ၊ တက် ခေါက် “ သဗ္ဗ ၍ ဂု ပင် ဏာ အားထုတ် နံ အဓိ ဝါ သံ ရှာဖွေ န ဘူမိ ” = တော် သည်းခံခြင်း မူ ခဲ့ရသည် ၊ အရာရာ ။ အရှုံးပေး ခြင်းသည် ဂုဏ်ကျေးဇူး အားလုံး တို့၏ စုဝေးရာ ဖြစ် သတည်း ။ ( စ ရိ ယာ ပိဋက ။ ) ကမ္ဘာ့ နိယာမ ကြီးများ ကို ချိုးဖောက် ပြောင်းလဲ စေ နိုင်သည် မှာ ခန္တီ စ သော သဘာဝ ဥပဒေ မ ပေါက် ၊ တော်ကြီး အဆိပ် များ တောက် သာ ၍ ဖြစ်၏ မ သေ ။ ၊ သေနတ် မီးရှို့ ၍ ပစ် မ ရ ၍ ၊ မီး ရေ ချ၍ မ ကူး မ ၊ နစ် အ ၊ ထူးထူး ခုတ် ထစ် သော ၍ ကမ္ဘာ့ မ ရှ ဖြစ် ၊ ရိုး ထိုး ဖြစ်စဉ် ဆွ ၍ အမှန်တရား ကြီး တို့ကို မှောက် မှား လွဲချော် သွား စေနိုင် ၏ ။ ဤမျှ တန်ခိုးကြီး မား ၊ အကျိုး ကြီး ပွား စေ သလောက် ကျင့် ကြံ ရာ၌ ငွေ မ ကုန် ၊ အလုပ် မပျက် ၊ မ ခက်ခဲ ။ ယုံကြည်ခြင်း အရင်း စိုက် ရန် သာ ခက် တတ် ပေသည် ။ “ သံ သာရ ဝဋ္ဋ ဒုက္ခတော ” မပါသော မှော်ဆရာ ၊ စိတ်ပညာ ဆရာ ၊ ဆာ ဒူး များ ၊ ဖ ကီး များ ပင် လျှင် ဤ သီလ ၊ မေတ္တာ စ သော သဘာဝ ဥပဒေ ကြီးများ ကို မ ကျင့် နိုင် ပါဘဲ လျက် စိတ် တန်ခိုး ၊ အ တတ် တန်ခိုး ၊ သမာဓိ စုန်း တန်ခိုး တစ်မျိုး မျိုး ဖြင့် ကမ္ဘာ့ နိယာမ ကြီး အချို့ကို ချိုးဖောက် ပြ နိုင် ကြ ပေ သေး ၏ ။ နည်းလမ်း မှန်မှန် အခြေခံ ခိုင်ခိုင် ဖြင့် သဒ္ဓါ ၊ ဝီရိယ သာ စိုက် ထုတ် နိုင်သော် မ ဖြစ်နိုင်သော အ ရာ မရှိတော့ပြီ ဟု အလေးအနက် ယုံကြည် ကြိုးစားနေ သော ယောဂီ များ တစ်နေ့ တခြား များပြားလာ သည်မှာ ဤ ယနေ့ ပဋိ ပတ္တိ သာသနာ ၏ ထူးခြားချက် ပင် တည်း ။ ဆရာတော် ဦး ကြည် ကား တိရစ္ဆာန် ဆိုး များ နှင့် သာမက လူဆိုး များ နှင့် လည်း တွေ့ကြုံ တော် မူ ရ၏ ။ တစ်ခါက ဆွမ်းခံကြွ ရာတွင် ကုန်း စပ် ယာ တော တစ်ခု အတွင်း၌ ပ ဒတ် ညွှတ် ကွင်း ခြေ ၌ စွပ် မိ လေ၏ ။ ဆရာတော် ကား ရှေ့သို့ ဆက်၍ မ ကြွ ဘဲ ရပ် နေ တော် မူ သည် ။ ဒကာ တစ် ဦး ခရီးသွားရင်း မြင် ၍ ညွှတ် ကွင်း ကို ဖြုတ် မည် ပြု ရာ သူ ပိုင် ညွှတ် ကွင်း မဟုတ် ၍ ဖြုတ် ခွင့် မ ပေး ။ နောက် ညွှတ် ထောင် သူ ကို လိုက်လံ ရှာ ၍ ဖြုတ် စေ ရသည် ။ ဆရာတော် ကို ပြန်ပေးဆွဲ ခြင်း “ မာ ရပါ သ ” ခေါ် မာ ရ၏ ညွှတ် ကို လွတ်အောင် ရုန်းကန် ရာ၌ သီလ ဟူသော အခြေခံ မူလ ဝိ တစ်ရံ နည်းဥပဒေ ရော ကာလ ကို အတိအကျ လူဆိုးလေး ငါးယောက် နာယူ တော် တောရကျောင်း မူ မြဲ ပင် ။ တွင်းသို့ မဝံ့မရဲ ဝင်ရောက် လာ ကြ၏ ။ ဝေါ ယာဉ် ( ထမ်း စင် ) တစ်ခု ကိုလည်း ယူ လာကြသည် ။ အလွန် အကြံ ကြီး သူများ ဖြစ်ကြ၏ ။ ။ ဆရာတော် ကား ညနေ ချမ်း လူ သူ ရှင်း ချိန် ဖြစ် သ ဖြင့် သစ်တစ်ပင် ရင်း ၌ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 309 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၂၅၃ အေးဆေး စွာ ကမ္မဋ္ဌာန်း ထိုင်နေ ခိုက် ဖြစ်သည် ။ ထိုအခါ ဒကာ တစ် ဦး က ဆရာတော်အား ယုံကြည် လောက်အောင် တစ်စုံတစ်ခု အကြောင်းပြ လျှောက် ထား၍ ဝေါ ယာဉ် ဖြင့် ပ င့် ကြသည် ။ 66 ' အေး … အေး ၊ မင်းတို့ လို ရာ ပ င့် တာပေါ့ ” ဟု မိန့် ့ ကာ ဝေါ ပေါ်သို့ တက် တော်မူ၏ ။ လူဆိုး များမှာ “ အကြံ ပိုင် ပြီ ” ဟု ဝမ်းမြောက်စွာ ထမ်း ၍ ပ င့် ကြသည် ။ အကြောင်းမှာ ဆရာတော်အား ပခုက္ကူ တစ် မြို့နယ် လုံး မှ သူဌေး သူ ကြွယ် များ အသက် တ မျှ ကိုးကွယ် ဆည်း ကပ် ကြ ရာ “ ပြန်ပေးဆွဲ လျှင် ရွှေငွေ လိုသလောက် ရမည် ” ဟု ကိန်း သေ ထွက်၍ ပြန်ပေးဆွဲ ကြ ခြင်း ဖြစ်သည် ။ လေးယောက် သား မ မော နိုင် ၊ မ ပန်း နိုင် ။ ချွေး ဒီးဒီး ကျအောင် ထမ်း ကြ ရ၏ ။ တစ်နာရီ ကျော်ကျော် ကြာသောအခါ မိမိတို့ ကြိုတင် စီစဉ်ထား သော လုံခြုံ သည့် စခန်းသို့ ရောက်ပြီ ဟု ယူဆ ၍ ဝေါ ကို မြေ ပြင် ၌ ချ ကြသည် ။ ဝေါ ကို ချပြီး ပတ် ပတ်လည် တောင်မြောက် လေးပါး စိတ်ချ လောက် သော အခြေအနေ ရှိမရှိ အကဲခတ် ရင်း ကြည့် လိုက် ကြ၏ ။ တစ်နာရီ ကျော်ကျော် ချွေး ဒီးဒီး ကျအောင် ထမ်း ခဲ့သော်လည်း ဆရာတော်၏ တောရကျောင်း ဝင်း က လေးမှ အပြင် မရောက် ။ ကျောင်း အတွင်းမှာ ပင် ချာချာလည် နေကြကြောင်း သတိရ ကြ လေတော့ ၏ ။ ထိုအခါ လူဆိုး များ သက်ပြင်း ချ၍ ချွေး သုတ် ရင်း ဝန်ချ ကန်တော့ ကာ ထွက်ပြေး “ ဧဝံ ကြ အ လေ စိန္တိ တော့သည် ယာ ဗုဒ္ဓါ ။ ၊ ဗုဒ္ဓ ဓမ္မာ အ စိန္တိ ယာ ” ( အပဒါန် ပါဠိတော် ) ဟု ဟော တော် မူ သည့် အတိုင်း မြတ်စွာဘုရား ထိုး ထွင်း သိမြင် သော သဘာဝတရား တို့သည် စိတ်ကူး ဖြင့် ထိတွေ့ ၍ မ မှီ ။ ကြံစည် ၍ မ ရ စ ကောင်းသော သဘော ရှိကုန်၏ ။ ထို့ကြောင့် လည်း သဘာဝ ဥပဒေကို ယုံယုံကြည်ကြည် လိုက်နာ ကျင့် သုံး ကြသော ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးများ ၏ ဖြစ်ရပ် တို့သည် မိမိတို့၏ မျက်စိ ၊ နား စ သည် မှ ရသော အသိ ကို သာ အမှန် ဟု စွဲ လမ်း နေသော လူ သာမန် တို့အတွက် ဒဏ္ဍာရီ များ ဖြစ်ကြ ရ၏ ။ “ အ စိန္တိ ယေ ပ သန္နာ နံ ၊ ဝိ ပါ ကော ဟောတိ အ စိန္တိ ယော ” ၊ ( ဣတိ ဝုတ် ၊ အဂ္ဂ ပသာဒ သုတ် ) အ စိန္တေ ယျ အ ရာ၌ ယုံကြည် ကျင့် ကြံ သူတို့ ရရှိသော အကျိုး ဖြစ်ရပ် သည်လည်း စိတ်ကူး ၍ မ ရ ကောင်းသော အ စိန္တေ ယျ ပင် တည်း ။ ထို မျှ လောက် ရ င့် ကျက် တော် မူ သော ဆရာတော်ကြီးများ ကို မ ဆိုထား ဘိ ကာ မ ဘော ဂီ အိမ် နေ သူ ဥပါသကာ အချို့၌ ပင် အရေး ကြုံ လျှင် ယုံ နိုင် ခက် လောက်အောင် တရားတော် ကား အစွမ်း ပြပါ၏ ၊ ယုံကြည် သလောက် ၊ ကျင့် ကြံ နိုင် သလောက် တုံ့ပြန် မြဲ ဖြစ်သည် ။ ကြားဖူး သည် ကား အထက် အညာ ချပ် သင်း အရပ် တွင် “ ဟေတု ပစ္စယော ” စ သော ပဋ္ဌာန်း ၂၄- ပစ္စည်း ကို အိပ်ရာဝင် တိုင်း စည်း ချ၍ အိပ် လေ့ ရှိသူများ သည်ဟု ဆို၏ ။ ( အရှေ့ အရပ် မှစ၍ လက် ယာ ရစ် အရပ် ရှစ် မျက်နှာ ရှိရာ တစ်ရပ် လျှင် ၃- ပစ္စည်း ကျ ရွတ် ၍ စည်း အထုပ် ချ ရသည် ကြီး ငယ် ။ ထုပ် ၃ ပိုး × ၍ ၈ အိမ်မှ = ၂၄ အ ထွက် ) ။ တစ်နေ့ ထွက်ပေါက် သော ရှာ ည မ အိမ် ရ သ တစ် ဖြင့် အိမ်၌ ခြံ တွင်းမှာ သူခိုး ပင် ဝင်၍ တစ်ညလုံး ခိုး ရာ ချာချာလည် နေ၏ ၊ မိုး လင်း လျှင် အဖမ်းခံရ သ တတ် ။ ယင်းသို့ ဆိုသော် ဘုရားရှင် လက်ထက် တော် က ထင်း ခွေ သမား သားကလေး အ ကာ သ ## PAGE 310 ၂၅၄ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ညအခါ မြို့တွင်း မ ဝင်နိုင် ၍ မြို့ပြင် မှာပင် အိပ် မောကျ နေ ခိုက် ဘီလူး က ကိုက် စား ရန် ဆွဲ မိ ကာ ကိုင် မျှ ရာ ဖြင့် ကလေး ဘီလူး က ကြောက် “ န မော လ န့် ထွက်ပြေး ဗုဒ္ဓဿ = ရသည် ဘုရား ကို ဆိုသော ရှိခိုး ( ပါ၏ ဓမ္မပဒဝတ္ထု ” ဟု ယောင် တော် လာ ရမ်း ) ဖြစ်ရပ် နှုတ်ထွက် သည် မ ယုံကြည် နိုင်ရန် အကြောင်း ရှိ ပါ သေး ၏ လော ။ တရား ကို ကျင့် ကြံ ရာ၌ ယခင် နှင့် ယခု မည်သို့သော ကွာခြားမှု ရှိ ပါ သေး အံ့ နည်း ။ ဆင်းရဲ နှင့် ရင်း မှ ချမ်းသာ ရ ဤ ပြ ဆိုပြီး အကြောင်း တို့ ကား အ များ သိ ဖြစ်ရပ်များ သာ ရှိ ပေ သေး ၏ ။ နှစ်ပေါင်း . လေးဆယ်ကျော် တော ရ ဝင် တော် မူ ခဲ့ရာ အခြား အန္တ ရာယ် မျိုးစုံ နှင့် ယုံ နိုင် ခက် သော အံ့ဖွယ် တို့ ကား များစွာ ရှိ ပေ လိမ့် ဦး မည် ။ ထို ဒုက္ခ ၊ ထို အန္တရာယ် နှင့် ထို အံ့ဖွယ် တို့ ကား အ ရ ည ဝါ သီ တော အ ဆန် ပျော် လမ်း ယောဂီ ကား အချို့ တို့အတွက် သူများ ပို၍ အ ဆန်း ဒုက္ခများ မဟုတ်တော့ ဆက်တိုက် ချေ ။ တွေ့ ဘဝဟူသည် တတ်သည် ။ သို့သော် ဒုက္ခ အ အစုန် ပြည့် ဖြစ်၏ လမ်း မှ ။ ဒုက္ခသည် ဒုက္ခ ကို သာ ဆက်လက် ဖြစ်ပွား စေ ၍ အပါယ် တိုင်အောင် ဒုက္ခ အ လျဉ် မ ဆုံး ။ အ ဆန် လမ်း ဒုက္ခ ကား သုခ ကို သာ ဆင့် ပွား ဖြစ်ပေါ် စေ ၏ ။ “ ဆင်းရဲ ကြီးကို မြင် က ဆင်း ရဲ လေးကို ကြိတ် မှိတ် ခံ ၊ သုခ ကြီး မြင်နေ မှ သုခ ကလေးတွေကို ပြတ်ပြတ် စွန် ” ။ ( စစ်ကိုင်း မဟာဂန္ဓာရုံ ဆရာတော် ။ ) အနာခံ မှ အ သာ စံ ရ၏ ။ ဒုက္ခ မှ သုခ သို့ ပေါင်းကူး ရာ၌ ချော မော ပြေ ပြစ် ရန် တံတား တစ်ခု ရှိမှ ဖြစ်သည် ။ တံတား ကား “ မှား သည် ဖြစ်စေ မှန် သည် ဖြစ်စေ ၊ ဆိုး သည် ဖြစ်စေ ကောင်းသည် ကျ သမျှ ငါ ခေါင်း ဖြစ်စေ ထိုး၍ ။ ငါ့ ခံ ထိုက် မည် နဲ့ ” ငါ့ ဟူသော ကံ ၊ ဘယ်သူမပြု မိမိတို့၏ မိမိ “ မှု ။ အဓိ ပြုသူအသစ် ဝါ သ န ခန္တီ ” ဖြစ်သူ ပင် တည်း အဟောင်း ။ ၊ ထို့ကြောင့် တိဗက် မဟာယာန လောကီ ဆရာတို့ ပင် “ ရုပ် ဘဝ နာ မှ အသိဉာဏ် နာမ် တရား တိုးတက် သည် ” ဟု ယူဆ ကြ၏ ။ ယနေ့ တိဗက် တန်ခိုး ရှင် ဒေါက်တာ ရမ် ပ ခေါ်သော လာ မာ ဘုန်းကြီး သည် အက် ကပ် စ ဟစ် မှတ်တမ်း ကို ကြည့် နိုင် သူ ( ပုဗ္ဗေ နိ ဝါ သ အဘိ ညာဉ် မျိုး ) ၊ တတိယ မျက်လုံး ရ သူ ( ဒိဗ္ဗ စက္ခု မျိုး ) ၊ ကောင်းကင် ပျံ သကဲ့သို့ ဝိညာဉ် ခရီး သွား နိုင် သူ စ သည် ဖြင့် ကျော်ကြား လျက် ရှိ၏ ။ သူ့ဘဝ ကား ထု သား တေ သား .. ရ ၍ သေ တွင်း ဝ သို့ အကြိမ်ကြိမ် ရောက် ခဲ့ရသည် ။ မီး များများ ရသော ဓာတ် လုံး ၊ အ လှော် များသော ရွှေ ၊ ပွတ် တိုက် ခံ များသော ကျောက်တုံး ကဲ့သို့ ဖြစ်၏ ။ တစ်ဖန် ခရစ်နှစ် ၁၉၄၃- ခုနှစ်က နယ် သာ လင် ပြည် ဟိဂ် မြို့၌ “ ပီ တာ ဟား ကိုး စ် ” ဆိုသူသည် ခေါင်း ၌ ပြင်းထန်စွာ ဒဏ်ရာရပြီး မေ့မြော သွား ရာ မှ သတိရ လာ သောအခါ တစ်စုံတစ်ခုကို စူး စူး စိုက် စိုက် အာရုံ ယူ စဉ်း စား လိုက် လျှင် အတိတ် အနာဂတ် များကို မြင်နေ ရသည်ဟု ဆို၏ ။ ကမ္ဘာ့ စုံ ထောက် အဖွဲ့ကြီး နှင့် ပင် ပူး တွဲ၍ ပြစ်မှု မျိုးစုံ ဖော်ထုတ် ပေးနိုင် ခဲ့သည် ။ သက်ဆိုင်ရာ ပစ္စည်းတစ်ခုကို ကြည့် ရုံ မျှ ဖြင့် ထို ပစ္စည်း ရှင် ၏ သွားလာ လုပ်ကိုင် ပုံ အတိတ် ## PAGE 311 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၂၅၅ အနာဂတ် တို့ကို အ တပ် ဟော နိုင် ၏ ။ လောကီပညာ ရှင်တို့ ပင် လျှင် ဒုက္ခ ၏ တန်ဖိုးကို သိမြင် ၍ အထိုက်အလျောက် တန်ခိုး ပြ နိုင် ပေ သေး ၏ ။ “ န ယိ ဒံ သိ ထိ လ ” မာ ရဗ္ဘ ။ ” ( နိ ဒါန ဝဂ် ၊ န ဝ သုတ် ပါဠိတော် အ ရ ) ဒုက္ခ အားလုံး တို့၏ လွတ်မြောက်ရာ ထာဝရ ချမ်းသာ ကြီးကို လျော့ လျော့ လျဲ လျဲ နည်းနည်းပါးပါး ကြိုးစား ရုံ ဖြင့် ရ နိုင်သည် မဟုတ်ချေ ။ ယခုအခါ ကမ္ဘာ နှင့် ချီ ၍ ရင်ဆိုင်နေ ကြ ရသော စီးပွားပျက် ကပ် ကြီးသည် တစ်ခုတည်း သော ပဋိ ပတ် လမ်း ချမ်းသာ အတိ ပြီးသော နိဗ္ဗာန် တံခါးကို နာ နာ ကြီး ရိုက် ဖွ င့် ပို့ပေး နေ၏ ။ ယခု ဘဝ မဂ်ဖိုလ် ရ မည့် ပါရမီ အ ခံ ရှိ လျက် မေ့ လျော့ ပျော် နေသူများ ဖြစ်လျှင် ခေ မာ မိဖုရား ကဲ့သို့ ချော့ မော့ ချေ ချွတ် မည့် သူများ မရှိပါက ကိ သာ ဂေါတမီ ၊ ပ ဋာ စာ ရာ တို့ ဇာတ် မျိုး က ပြရန် လောကဓံ က ခပ် နာ နာ ရိုက် ပို ့ တတ် ပေ ၏ ။ အခြေခံ ဉာဏ် ရှိ လျက် စာ ကျက် ပျင်း သော ကျောင်းသားများ ကျောင်းဆရာ အရိုက်ခံရ သကဲ့သို့ တည်း ။ ယင်းသို့ လောကဓံ ၏ ရိုက် ပို့ ခြင်း ခံရသော် တော် ပေ သေး ၏ ။ ထိုသို့ မဟုတ်လျှင် ကား မ ဆုံး နိုင်သော ဘဝ ဒုက္ခ မှ ဒုက္ခ သို့ သာ လှ ည့် လည် ရ ပေ တော့မည် ။ ရိုးရိုး လော ဆန်းဆန်း လော ထို့ကြောင့် ယောဂီ စခန်းတွင် ဒုက္ခ တစ် ထစ် တွေ့ က သုခ တစ် ရစ် တက် ရတော့မည် ဟု မှတ် ယူ ရာ ၏ ။ မ သင့် သော အ စာ မှန်း သိ၍ ချုပ် တည်း ထား ရ သ ဖြင့် ဆာလောင် လွန်း သော ဖြစ် ရိုး ဖြစ်စဉ် ဆက် ဒုက္ခ ကာ ဆက် ၊ မ သင့် ကာ မှန်းမသိ တစ် ဦး ၍ ဦး စား က ပေးနေ မိ ခြင်း သကဲ့သို့ ၊ ကြောင့် လွယ်လွယ်ကူကူ ကြ မစိုက် ရ ဘဲ အလိုလို ရ ၍ စား ` မ မိ ခြင်း တ ည့် ဟူသော စာများ အ ကုသိုလ်ကံ ဟောင်း ၏ ဖန်တီးမှု ဒုက္ခ ၊ ( ဝါ ) အ နှော င့် အယှက် ဟု သတိပြု လျှင် သိသာ သော ဒုက္ခ ၊ ယင်း ဥပမာ အတိုင်း အ နှော င့် အယှက် သဘောကို လက်တွေ့ အလုပ် က သာ ခွဲခြား သိ စေ လိမ့် မည် ။ မည် သည့် ဒုက္ခ အန္တ ရာယ် ဖြစ်စေ ၊ အပါယ် ဒုက္ခ လောက် မ ကြီး ။ သည်းခံခြင်း ဖြင့် ကျော်လွန် နိုင်သည် သာ ။ မာရ် ဆယ် တပ် လုံး တွင် ရိုးရိုး နှင့် ဆန်းဆန်း နှစ်မျိုး စီ ရှိသည်ဟု ဆို သ င့်၏ ။ ဥပမာ လာဘ်လာဘ နှင့် ဝိ သဘာ ဂ ( မိန်းမ ) အာရုံ ကို မြင် ၍ အရိုး ခံ လိုချင် မှုသည် အ န မ တဂ္ဂ သံသရာ က ပါ ခဲ့သော သတ္တဝါတို့၏ ပင် ကို စိတ် ပင် တည်း ။ ထို ကာ မ မှလည်း လွန်မြောက် အောင် ကြိုးစား ရသည် ။ ရံ ခါ ထို အာရုံများ ရိုးရိုး စင်း စင်း မဟုတ် ၊ လက်မခံ ၊ ခံ ချင် အောင် အဆင့် ဆင့် အကွက် ဆင် ၍ တ မင် ထိုး သွင်း သော ဖြစ်ရပ် လည်း ရှိ တတ်သည် ။ ရှိသည် ။ သိခဲ ၊ ရှောင် ခဲ စွာ ၊ ထို နှစ်မျိုး လုံး ပင် မာရ် ၏ ပထမဆုံး တပ် ‘ ကာ မ ' ပင် တည်း ။ အခြား ပျင်း ရိ မှု ၊ အိပ် ချင် မှု ၊ အထင်ကြီး မှု ၊ ကျော် စော လို မှု စ သော မာရ် တပ်များ နှင့် ကမ္မဋ္ဌာန်း ခွင် သို့ မဝင် နိုင်အောင် အလုပ်များ မှု ၊ နေ မကောင်းမှု စသည်တို့ လည်း နှစ်မျိုး စီ ပင် နဝမ အကြိမ် ## PAGE 312 ၂၅၆ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ရှိသည် ၊ ရိုးရိုး လော ဆန်းဆန်း လော ။ ခွဲခြား သိရှိရန် လိုအပ် ၏ ။ သိမ်မွေ့ စွာ ၊ မည်သို့ ဖြစ်စေ ၊ ကျော်လွန် အောင် ရှု ပွား နိုင်သည် သာ ပဓာန တည်း ။ သို့သော် အသိ မှန် ရှိထား မှ သာ လွယ်လွယ် နှင့် လွန်မြောက် ဆရာတော် နိုင် ဦး လေသည် ကြည် လည်း ။ ဤသို့သော ဒုက္ခ မျိုးစုံကို ဗုဒ္ဓ လက်ထက်က သာဝက ကြီးများ ကဲ့သို့ သန္ဒိဋ္ဌိ ( သော က ' မံ တွေ့ကြုံ လောကံ ကျော်လွန် ပ ဘာ သေ တော် တိ ၊ မူ နိုင် အဗ္ဘာ ၍ - မုတ္တော ဝ စန္ဒိမာ = ) လမင်း သည် မိုးတိမ် အန္တ ရာယ် အမှောင်ထု များ နှင့် ရုန်းကန် လုံး ထွေး နေရာမှ လွတ်လွတ် ကျွတ်ကျွတ် ကြီး ထွက် မြောက် လာ သောအခါ တစ်လောကလုံး ကို ပင် အလင်းရောင် ပေးနိုင် သကဲ့သို့ ငြိမ်း အေး သော တရား ရောင်ခြည် တို့ ဖြင့် အမှောင် ခွင်း ၍ အလင်းဆောင် တော် မူ ခဲ့ လေပြီ ။ လာဘ်လာဘ ကို အောင်နိုင် ပုံ ဆရာတော် ဦး ကြည် သည် ရဟန္တာ ဟု ကျော်ကြား လာသည် နှင့် အမျှ လှူဒါန်း လိုသူများ ကြိတ်ကြိတ်တိုး နေ၏ ။ ပံ့ သု ကူ ဆောင် သ ဖြင့် ပံ့ သု ကူ သင်္ကန်း ပစ် သူ များလည်း များပြား လှသည် ။ ဆရာတော် ကား ကောက်ယူ လဲလှယ် ၍ မ ဝတ် နိုင်အောင် များပြား လှ သ ဖြင့် လာရောက် ဖူးမြော် သည့် ရဟန်း သာ မ ဏေ များကို သာ ကောက်ယူ စေ ရသည် ။ အဆောက်အအုံများ ကိုလည်း လို သလောက် သာ ဆောက် လှူ ခွင့် ပြု ၏ ။ အ ပို လက်မခံ ။ သူတော်ကောင်းတို့ သည် အလွန် အ လို ဆန္ဒ နည်းပါး ကြ ကုန် ၏ ။ အ လို ဆန္ဒ နည်း သော ကြောင့် လည်း သူတော်ကောင်း ဖြစ်လာ ကြ ရ၏ ။ ရေကန် ထို့ကြောင့် တစ် ကန် နှင့် ဆရာတော် သဲပုံစေတီ တရားဝင် တောင် ၌ သည့် ဘုရား ဂူ တစ်ခု တစ်ဆူ သာ ၊ ရှိလေသည် သိမ် ငယ် ။ အုတ် သဲပုံစေတီ တိုက်တစ်ခု တောင်မှ ၊ ကြည့် လိုက် လျှင် အရှေ့ဘက် ၌ မှန် စီ တောင် နှင့် ဧရာဝတီ ၊ အရှေ့တောင်ဘက် ၌ ပခုက္ကူမြို့ နှင့် ပုဂံ ညောင် ဦး ၊ ပုပ္ပား တောင် ၊ တ န့် ကြည့် တောင် စသည်တို့ ဖြင့် ကြည်နူးဖွယ် ကောင်းလှသည် ။ သဲပုံစေတီ တောင် ပတ်ဝန်းကျင် ကား ပင်လယ် တိမ် ၊ မြစ် တိမ် ဒေသ ဖြစ်၍ မြေ တစ် ကြော လုံး နိ မ့် မြင့် မ မြို့ ညီ အ ၊ ဝင် လှိုင်း သွား ထ နေ၏ ရာ လမ်း၌ ။ သုသာန် ကြီး တစ်ခု ရှိရာ ဆရာ တော့် အတွက် နေရာ ကောင်း တစ်ခု ပင် ဖြစ်ခဲ့သည် ။ ပုထိုး တိုက်မှာ နေစဉ် က ပင် ယင်း သုသာန် ၌ ညအခါ လာ၍ နေ လေ့ ရှိရာ “ ဦး ကေ ဝ လ ” ခေါ် အဖော် တစ်ပါး လည်း လိုက်ပါ ခဲ့သည် ။ ဦး ကေ ဝ လ မှာ မိုးမလင်းမီ ထွက်ပြေး ဆွမ်းခံကြွ လေ၏ ။ သောအခါ လောင်း လှူ လို သူ များပြား လှ သ ဖြင့် ရပ်ကွက် အ လှ ည့် ကျ ခံ တော် မူ ရ၏ ။ သို့ရာတွင် လည်း သယ် ၍ မ နိုင် ။ တောင်း ကြီး တောင်း ငယ် ဖြင့် လိုက်ပါ ကြ ရသည် ။ တစ်ပါး ပိုလျှံနေသော စာ ချန် ကျောင်း ၍ ရသမျှ ၊ သင်္ကန်း လှူ ပစ် ၏ ၊ ဆွမ်း ။ ပစ္စည်းလေးပါး ၊ ဆေး ပစ္စည်းလေးပါး နှင့် စပ် ၍ အတုယူဖွယ် တို့သည် သူတော်ကောင်း ပင် ၊ လိုအပ်သည် များအား ထက် နဝမ အကြိမ် ## PAGE 313 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၂၅၇ ခရီး ဖ င့် နှေး လေးလံ စေ့ သော ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုး မျှသာ တည်း ။ ဆရာတော် ဆွမ်းခံကြွ လျှင် ဝမ်း အ ရပ်ကွက် သာ ဆုံး ၌ သူများ ဆွမ်းခံကြွ ကား မည် ကိုရင်ငယ် ကို စ နည်း လေးများ နာ နေ ဖြစ်ကြ၏ ကြ၏ ။ ဆရာတော် ။ သူတို့သည် ကို မြင်လျှင် ဆရာတော် အ ပြေး မည် လိုက်၍ သည့် လာကြသည် ။ ဆရာတော် မမြင် မြင်အောင် အနည်းငယ် လွန် ၍ သွား ပြီးလျှင် လှ ည့် ကြည့် လှ တစ်ပါး ည့် ကြည့် စာ လုပ် ဆွမ်း အ နေတတ် ပြည့် ထည့် ကြ ရာ ထိုအခါ လှူ တတ်သည် ဆရာတော် ။ မ နိုင် က မ ကန် လက် လောင်း ယပ် ခေါ် လှူ ၍ ဟင်း ကြသော သုံး ဆွမ်း လေး ခွက် များကို နှင့် ငယ် တစ် မြို့ လှ လုံးရှိ ပါ ချေ ရှင် ။ ငယ် ရဟန်း ငယ်များ အား တစ်ဆင့် လောင်း လှူ ရသော ဒုက္ခ ကား မ သေး အခါ တစ်ပါး ဆွမ်းခံကြွ ရာ ဆွမ်း သာမက “ ဖို ့ ဒ် ” ကား တစ်စီး ပါ အလှူခံ ရ ဖူးသည် ။ အကြောင်းမှာ ဝမ်း ဟိုက် အင်္ကျီ ကုမ္ပဏီမှ တရုတ်လူမျိုး တစ် ဦး သည် သမီးငယ် အပြင်းအထန် မ ကျန်းမာ ရှိ နေစဉ် အိပ်မက် ထဲ၌ ဘုန်းကြီး တစ်ပါး အား ဆွမ်းလောင်း လှူ ရ ၍ ကျန်းမာ ကာ စီးပွား ဆွမ်းခံ ရက် တက် ကျ ကြောင်း ၍ ကြွ မြင် လာသည် မက် ကို သော တွေ့ ဟူ၏ ရာ ။ အိပ်မက်ထဲက နံနက် မိုး လင်း လျှင် ဘုန်းတော်ကြီး အိမ်ရှေ့ လမ်းတွင် ဖြစ်နေ၏ ဆရာတော် ။ ဝမ်းသာ အား ရ ဆွမ်းလောင်း လှူ ကြသည် ၊ သမီးငယ် လည်း နေကောင်း ၊ စီးပွားရေး လည်း တိုးတက် လာ သ ဖြင့် ကား ဟူ၍ ပေါ် ဦး စ တွင် ပင် ဖို့ ဒ် ခေါ်သော ကားတစ်စီး ကို ပါ လှူ လေသည် ။ ဆရာတော် အလောင်း တင် ကား ကား သဒ္ဓါ အဖြစ် ငဲ့ ၍ အသုံးပြု အလှူခံ ကြ ထား ရ ရသော်လည်း လေသည် ဟု ဆိုသည် အသုံး ။ မပြု ) ။ ( ပျံလွန်တော်မူ မှ သာ ရေစကြို ဆရာတော် လေးစားမှု မဟာ ဝိ သု တာ ရာ မ ကျောင်းတိုက် ကြီးကို ဦး စွာ တည် ဖန် သော ရေစကြို ဆရာတော်ကြီး ဦး ဂန္ဓ သာရ ကား ပရိယတ္တိ မာန် ကြီး လှ ၏ ။ ပျံလွန် ခါနီး နာရီပိုင်း အထိ ပရိယတ် စာပေ ကို ပို့ချ ပရိယတ် သည် ။ ရွှေ စက် တော် ဘုရားဖူး ကြွ ရာ၌ ပင် လှေ ပေါ်၌ စာ ပလွေ ဖြ န့် ခင်း ၍ စာ ပို့ချ တော်မူ၏ ။ အာဇာနည် ကြီး တည်း ။ ပထမ သော် ဆရာတော် ဦး ကြည် အား “ တော ကျီးကန်း ’ ဟု ကွယ် ရာ၌ ပြောဆို သုံး နှုန်း လေ့ ရှိ၏ ။ အ ထင် မ ကြီး ၊ နောင် သော အခါတွင် ကား “ ကို ကြည် ကျုပ်တို့ ကို ပစ် မ ထား နဲ့ နော် ” ဟု ပြောဆို ကာ တ ရင်း တ နှီး ချစ်ခင် လေးမြတ် တော် မူ ကြသည် ။ မ ကြာ ခဏ တရား စာပေ ဆွေးနွေး လေ့ ရှိကြ ရာ အလွန် ခေါင် လှသော ဧရာဝတီ အ နောက်တစ် ရိုး တွင် ပရိယတ် ၊ ပဋိ ပတ် မျိုးစေ့ ကို ချ ပျိုး တော် မူ ခဲ့ ကြ ကုန် ၏ ။ ဆရာတော် ကား အမြဲ ပံ့ သု ကူ တိ စီ ဝ ရိက် ဓုတင် ဆောင် ၍ သင်္ကန်း သုံး ထည် ဖြင့် သာ နေ တော်မူ၏ ။ သင်္ကန်း တွင် သန်း များ ၊ အိပ် ရာတွင် ကြမ်း ပိုး များ စွဲ ကပ် နေသော်လည်း ရှင်း လင်း ခွင့် မပြု ချေ ။ စားမှု ၊ နေမှု ၊ ဝတ် မှုတွင် အလွန် ခြိုး ခြံ ၍ ခေါင်း ပါး စွာ ကျင့် ကြံ တော် မူ လေ့ ရှိသည် ။ အ သင်္ခ တ နိဗ္ဗာန ဓာတ်ကြီး နှင့် တိုက်ရိုက် ဆက်သွယ် နိုင်သော အ ရိပ် လက္ခဏာများ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 314 ၂၅၈ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ပေါ်လွင် လှ ပေ ၏ ။ လာ ဘ ၊ သက္ကာ ရ ၊ သိ လောက ဟူသော လာဘ် ရခြင်း ၊ အပူဇော်ခံ ရခြင်း နှင့် ကျော်ဇော သတင်း ဂုဏ် များကို ပကတိ ဖြူစင်သော စိတ်ဓာတ် ဖြင့် ပင် ကျော်လွန် နိုင်သည် မှာ ထင်ရှား အများစု လှ ကား ပေသည် သက္ကာ ။ ရ ၊ ပကတိ သိ လောကကို မဟုတ်လျှင် မ ဆိုထား ကြာရှည် ဘိ ၊ လာဘ် ဟန်ဆောင် ရခြင်း ကန္တာရ နိုင်သော မှ ပင် အ မ ရာ ကျော် မဟုတ်ချေ တက် နိုင်း ။ ၊ ထို ၌ သာ နစ် ကျွံ ၍ သွားကြ ကုန် မြီး ၊ အိန္ဒိယ သီဟိုဠ် မှ သံဝေဂ ဆရာတော် ဦး ကြည် သည် ၁၂၅၅- ခုနှစ်တွင် အိန္ဒိယသို့ ဘုရားဖူး ကြွ တော် မူ သည် ။ တရား ဦး ဟော ရာ မိဂဒါဝုန် စ သော ဌာန များသို့ ကြွရောက် ဖူးမြော် ၏ ။ ၁၂၅၈ ’ ခုနှစ်တွင် လည်း သီဟိုဠ် အိန္ဒိယမှ ကျွန်း အ ပြန် သို့ ဗောဓိ ကြွ ရောက်၍ ပင် ပျို တစ် မဟာ ပင် ပ င့် စေ တီ ဆောင် နှင့် ၍ စွယ်တော် ပခုက္ကူ ၊ စသည်များကို ပုထိုး ကျောင်းတိုက် ဖူးမြော် ဦး ၌ တော်မူ၏ စိုက်ပျိုး ။ ပူဇော် ထား ကြသည် ။ အထူး သ ဖြင့် အိန္ဒိယ သို ့ ကြွ တော် မူ သောအခါ ကြီးစွာသော ဓမ္မ သံဝေဂ ဖြစ် တော် မူ သည် ။ နောက် ပါ ဘုရားဖူး ရဟန်း တ ပ ည့် ဒကာ များကိုလည်း “ သို လ ကို ကြိုးစား ဆောက်တည် ကြ ။ မေတ္တာပို့ အ မျှဝေ ကြ ပါ ” ဟု မကြာခဏ တိုက်တွန်း တော်မူ၏ ။ အိန္ဒိယ ပြည် ဘုရား ပွ င့် တော် မူ ရာ ဗောဓိ ပင် ရွှေ ပလ္လင် ဌာန မှစ၍ ဗုဒ္ဓဘာသာ အဓိက ရ ဌာန ကြီး တိုင်းမှာ ပင် အမြင်မတော် သော ရုပ်တု များ ၊ ဟိန္ဒူ ဘုန်းကြီးများ ကို ချည်း တွေ့နေရ လေသည် ။ “ စာထဲမှာ စိတ်ကူး နှင့် ဖူး ရတာက မှ ကောင်း သေးတယ် ” ဟု ပင် လူ သာမန် တို့ ညဉ်း တွား လောက်အောင် အပြောင်းအလဲ ကြီး ပြောင်းလဲနေသော ကြောင့် ဖြစ်၏ ။ တွေ့ရတော့ ဗုဒ္ဓဘာသာ သ ဖြင့် စတင် ဘုရားဖူး ပေါ်ထွန်း များ များစွာ လာ ရာ မိခင် သံဝေဂ ဒေသကြီး၌ ဖြစ်ကြ သာသနာ ရ၏ ။ “ မည် အငွေ့အသက် သည့် ဘာသာ မျှသာ က မတရား ဝါဒ ဖြင့် နှိပ်စက် ၍ ၊ မည် သည့် ဘာသာ က ဓား ဝါဒ ဖြင့် ဖျက်ဆီး၍ ' ဟု အတိတ်ကို လှန် ကာ သံဝေဂ အသွင် ဒေါသ - ဒေါ မ န ဿ ဝင်ကြ ၊ ပြောဆို ကြ၏ ။ ပေါင်းများစွာ “ မည် သည့် ကို သတ်ဖြတ် ခေတ် က မည် ကြကြောင်း သူ မည် ' ဝါ ဘုရားဖူး တို့ က ဗုဒ္ဓဘာသာ အဖွဲ့ဝင် တ ပ ကျောင်းများကို ည့် အချို့က က စိတ်မ မီးရှို့ ၍ ချမ်းမြေ့ ရဟန်းတော် ဖွယ်ရာ ဇာတ်ကြောင်း လှန် ပြောဆိုနေကြသည် ကို ဆရာတော် ကြား တော် မူ လျှင် - မြတ်စွာဘုရား “ အင်း .... ပွ င့် ကုသိုလ်ရအောင် တော် မူ တဲ့ အိန္ဒိယ တိုင်းပြည်ကြီး ကြိုးစား လာခဲ့ မှာ ကြ သာသနာ ရတာ ၊ အကုသိုလ် ကွယ် ခဲ့ရ တာ ပါ တစ်ခြား မ လာ ကြ ဘာသာ စေ နဲ့ ၊ တစ်ခြား ကိုယ့် သန္တာန် ရန် သူတို့ မှာ ကိုယ်ပိုင် ကြောင့် မဟုတ်ဘူး သာသနာ အားနည်း ၊ ဘုရားရှင်ရဲ့ ကြ လို ့ ပဲ အမွေခံ ၊ သီလ သားတော် မေတ္တာ ခေါင်း တွေ ကိုယ်တိုင်က ပါး ကြ လို ့ ပဲ ၊ သူများကို မှာ နောင်ကာလ အပြစ်ရှာ သာသနာတော် တာ မမှန်ကန် ဘယ်လို ဘူး ၊ ( သံယုတ် ဆုတ်ယုတ် ပါဠိတော် မယ်ဆိုတာ ၊ အင်္ဂုတ္တရ ဟော ပါဠိတော် ထားတာ ) ကြီးတွေ အလွန် ကျယ် ဝန်း တယ် ၊ လို ရင်း ချုပ် လိုက်တော့ သူများ ကြောင့် မဟုတ်ဘူး ၊ “ ဘယ်သူမပြု မိမိ မှု ' နဝမ အကြိမ် ## PAGE 315 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ JSC ဆိုသလို ကိုယ် တရား ပျက် လို့ မာရ်နတ် က အ ခွင့် သာ တာပဲ ၊ သီလ ကြိုးစား ဆောက်တည် ပြီး မေတ္တာပို့ ကိုယ်တော်တိုင် အ မျှဝေ ကြ ၊ ကိုယ့် လည်း ဘုရား သာသနာ ဖွား မံ ရာ ပျက် ၊ ပွ ကြ င့် ရာ ၊ တရား စေ နဲ့ ” ဟု ဦး ဆုံး ဟော မ ရာ တော်မူ၏ စ သော ။ ( အ ဝိ ဇ ဟိ က သံဝေဇနိယ ဆရာတော်၏ ) သမိုင်းဝင် သြ ဝါဒ ဌာန မှာ တိုင်း တန်ဖိုးရှိ ၌ ဝိပဿနာ လှ ပေ ၏ ။ နောက် ရှု ပွား ပါ တော် ဘုရားဖူး မူ သည် များလည်း ။ ထိုအခါ မှစ၍ တင်နိုင် မေတ္တာ ရှု ကြ၏ ပွား ။ ကာ ကိုယ့် ချမ်းချမ်း သီလ ၊ သမာဓိ သာ သာ ၊ ပညာ လှ ည့် ၊ မိမိ၏ လည် ကိုယ်ပိုင် ဖူးမြော် နိုင် အဇ္ဈတ္တိ ကြသည် က ။ သာသနာ အနိစ္စ လက္ခဏာ သာလျှင် ပဓာန ဖြစ်ကြောင်း ဆင်ခြင် နိုင်ကြ လေတော့ ၏ ။ မှန် လှ ပေ ၏ ။ ဘုရား ဗျာဒိတ် သာသနာကွယ်ကြောင်း များ ( ၁ ) ဘုရားရှင် သက်တော် ထင်ရှား ရှိ စဉ် က အရှင် ကိ မိ လ က ဘုရားရှင်အား အနာဂတ် သာသနာရေး 66 “ ရှင် တော် ကို ဘုရား မျှော် ၊ ပရိနိဗ္ဗာန် တွေး လျှောက် စံ ဝင် ဖူး ၏ ကော် ။ မူ သည့် နောက် ကာလ ၌ သာသနာ အရှည် မ တည်တံ့ နိုင်ခြင်း သည် အ ဘယ် အကြောင်းများ ကြောင့် ပါ နည်း ” ။ ထိုအခါ ဘုရားရှင်က - သမထ “ ဘုရား ဝိပဿနာ - တရား တို့၌ - သံဃာ မ ရို သေ ၌ မ မ ရို သေ လေးစား မ လေးစား ခြင်း ၊ တစ် ခြင်း ဦး ၊ နှင့် ကိုယ် တစ် ဦး ကျင့် အ တရား ရို အ နှင့် သေ တန် ခြင်း ၊ ပဋိ သန္ဓာ ရ ( တရား , ပစ္စည်း ဖြင့် အစေ့ အစပ် လိုက်လျောညီထွေ ပြုမူ ခြင်း ) အ မှု ၌ မ ရို မ သေ ပြုမူ ခြင်း ” များ ကြောင့် သာသနာ ကွယ် နိုင်ကြောင်း ( အင်္ဂုတ္တရ ပဉ္စ က ၊ ဆက္က ၊ သတ္တ က ကိ မိ လ သုတ် များ၌ ) အတိအလင်း ဟော တော် မူ သည် ။ ( ၂ ) ပဉ္စ ပြန် ့ က ပြန် နိ ့ ပါတ် အ သဒ္ဓမ္မ ရို အ သေ သမ္မော သင်ကြား သ သုံး , သုတ် နာ ယူဆောင် တွင်လည်း ထားခြင်း “ တရားတော်ကို မရှိ ၊ စဉ်း စား ကျယ်ကျယ် ကျင့် ပွား ခြင်း မပြု ၊ မှားယွင်းစွာ သင်ယူ ပို ့ ချ ခြင်း ၊ နှုတ် လှံ ထိုး ခြင်း ၊ သံဃာ ကွဲပြားခြင်း ” ( ၃ ) များ ထို ပဉ္စ ကြောင့် က နိ ပါတ် သာသနာတော် ၌ ပင် ‘ သာသနာ မှေး နောင် မှိန် ရကြောင်း ရေး တွေ့ မည့် ဟော ဘေး တော် ” မူ ဟု သည် ဆို ။ ထိုက်သော အ နာဂ တ ဘ ယ သုတ် လေး သုတ် ရှိရာ ဟော တော် မူ လို ရင်း ကား ဤသို့ ဖြစ်သည် ။ တရား “ ရဟန်းတို့ ဘာဝနာ သည် မရှိ သူ ခေါင်း အဆက်ဆက် ပါး ၍ အန္တရာယ်များလှသော က ရဟန်း ပြု ပေးကြ တော ခြင်း ၊ ကိုယ် ထဲ၌ မနေလိုခြင်း ကျင့် ကွာ ၍ ၊ ဘာဝနာ တော့ ခြင်း ဝေးခြင်း ၊ လက်သစ် ၊ ပညာ ခေတ်ပေါ် သီလ ( ဓမ္မ ၊ ဝိ တရား န ယ ) နှင့် ဆန်း စပ် များကို သော သာ စကားကို နာယူ မ လို သိမြင် ခြင်း ၊ ဟောကြား လို ခြင်း ၊ ဘုန်းကြီး အောင်လုပ် ခြင်း ၊ သီလ သိက္ခာ ၌ လျှော့ ဈေး တွက် ကာ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 316 ၂၆ ဝ ဇမ္မာ စ ရိ ယ ဦး ဌေး လှိုင် လျော့ လျဲ လျဲ လုပ်ခြင်း ၊ ပစ္စည်းလေးပါး အ ကောင်း ကြိုက် ၍ ကိုယ်တိုင် ဆွမ်းခံ ၍ စား ခြင်း စ သော ဓုတင် အ ကျင့် ကောင်း သူ မြတ် လောင်း တို့၏ အ လေ့ များ ကွယ် ပ ကာ ကာ မ ဘော ဂီ တို့ ကဲ့သို့ ဝတ် ’ စား နေထိုင်ခြင်း ၊ မာတုဂါမ စသည်တို့ နှင့် ( ၄ ) ရော ထိုမှ ရောနှော တစ်ပါး နှော နိ ဒါန နေထိုင် ဝဂ္ဂ သံယုတ် ဆက်ဆံခြင်း ပါဠိတော် တို့ ဖြစ်ကုန်၏ တွင် “ နောင် ။ တစ်ခေတ် သာသနာ အကြောင်း အထူး ပွ င့် လင်း စွာ ဟော ထားသော ဗျာဒိတ် ဒေသနာ ရှိ ပေ သေးသည် ။ အာ ဖြင့် လိ “ သုတ် နောင် ဖြင့် တစ်ခေတ် “ နောင် တစ်ခေတ် ရဟန်းတော်များ တရားတော် အကြောင်းကို ” အကြောင်း ဖော်ပြ၍ ညွှန် ပြ က တော် လိင်္ဂ ရ မူ ခဲ့ သုတ် ၏ ။ အာ ရှေးအခါက ဏိ သုတ် ၏ ဒ ဆိုလိုရင်း သာရ ဟ ခေါ် ကား မင်းညီမင်းသားတို့ - အာဏ က ခေါ် မင်္ဂ လာ စည် ကြီးကို အသုံးပြု ကြ၏ ။ တစ်ဆ ယ့် နှစ် ယူဇနာ က ပင် ကြားရသည် ။ ကာလ ကြာသောအခါ ထို စည် ကြီး ပေါက် ၍ အကြိမ်ကြိမ် ဖာ ကြ ထေး ကြ ရာ နောက်ဆုံးတွင် မူရင်း စည် သား မရှိတော့ ဘဲ အ ဖာ အ ထေး ချည်း သာ ကျန်ရှိ တော့ ၍ တစ်ဆ ယ့် နှစ် ယူဇနာ မ ဆိုထား ဘိ ၊ ဇရပ် ထို အတွင်းမှာ ဥပမာ ကဲ့သို့ ပင် နောင် သဲ့ သဲ့ မျှသာ တစ်ခေတ် ကြားရတော့ တွင် အစစ်အမှန် သည် ဘုရားဟော ။ တရားတော်များ ၊ စာပေ ကျမ်း ဂန် များကို နာယူ မှတ်သား သင်ကြား လေ့လာ လို စိတ် မ ရှိကြ ။ သာဝက များ ၊ ဗာ ဟိ ရ အရေး အပြောကောင်း သူများ၏ ပါဌ် အနက် အဓိပ္ပာယ် ဖြ တ ကြယ် ည့် စွက် ပယ် ရေးသား နုတ် ပြင်ဆင်၍ ဟောပြော ကိုယ် သော သုတ္တန် လိုချင် သလို လက်သစ် ဆွဲ ၍ ရေးသောစာ ၊ တရား အတွေးအခေါ် များ ၊ အ ဆန်း အ ဆန်း အ ပြား တို့ကို သာ အရေးတယူ နာယူ မှတ်သား ဖတ်ကြား လေ့လာ လို ကြ မည် ။ ထိုအခါ ပြ န့် ပွား အာဏ ကုန် လတ္တံ့ က စည် ၊ တရား ကြီး ကဲ့သို့ အစစ်အမှန် တရား အ ကွယ် ကာ အ လတ္တံ့ ဖာ အ - ဟု ထေး ဟော အ လှေး တော် အ ဖျင်း မူ ခဲ့သည် တို့ သာ ။ ( ၅ ) ( အာ “ ဏိ နောင် သုတ် တစ်ခေတ် ၊ နိ ဒါန ရဟန်းတော်များ -၄၅၇- နှင့် တိ က နှင့် နိ ပါတ် စပ် ၍ ၊ က ကက္က လိင်္ဂ ဋ ရ ဇာတ် သုတ် -၃ ၌ ဝ ဟော ၈။ ) တော် မူ သည်မှာ “ လိစ္ဆ ဝီ - မင်းသား တို့သည် ပညာ အ တတ် သင်ယူမှု ၌ မမေ့မလျော့ သစ်သား တုံး ခေါင်း နူးညံ့ အုံး သော နေကြ ခြေ လက် သ ဖြင့် ရှိ အဇာတသတ် ကုန်သည် ဖြစ်၍ ကြံ ၍ နူးညံ့ မရနိုင် ။ သော ကာလ အိပ် ရာ၌ ကြာ သော် လဲ မှို့ ထို မင်းသား ခေါင်း အုံး တို့ ကို အုံး လျက် နေထွက် အောင် အိပ် ကြ လတ္တံ့ ။ ” ထိုအခါ အဇာတသတ် အကြံ အောင် အ ခွင့် “ ထို့အတူ ရ လတ္တံ့ ။ ယခုအခါ ရဟန်းတို့ သည် မ လျှော့ သော လုံ့လ အပ္ပမာဒ သတိတရား ရှိကြ ကုန် ၍ သစ်သား တုံး ခေါင်း အုံး နေကြ သ ဖြင့် မာရ်နတ် အ ခွင့် မ ရ လေ ။ နောက် ကာလ ရဟန်းတို့ သည် ကား နူးညံ့ သော ခြေ လက် ရှိကြ ကုန်သည် ဖြစ်၍ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 317 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၂၆၁ နူးညံ့ ကုန် ကြ သော လတ္တံ့ အိပ်ရာ ။ ထိုအခါ နေရာ၌ မာရ်နတ် လဲ မှို့ ခေါင်း ပူး ဝင် ခွင့် အုံး သာ ကို အုံး လတ္တံ့ လျက် ” ဟု နေထွက် ရဟန်းတို့ အောင် ဘာဝနာ အိပ် သတိတရား ရောက်၍ သာသနာ နှင့် ဝီရိယ ကွယ် အားနည်း ပျောက် ကြောင်း လျက် ဖြစ်သည်ဟု မာရ် ဆယ် တပ် ဟော ကို လက် တော် မူ လို ယပ် ပေသည် ခေါ် ရာ ။ ( ၆ ) ထို နိ ဒါန ဝဂ္ဂ သံယုတ် ပါဠိတော် ( ၄၂၂ ) ၌ ပင် တရား တု တရား ယောင် တို့၏ အန္တ ကောင်း၏ ရာယ် ။ သုတ် ကြောင့် သာသနာ ၏ အမည် ကွယ် ကား သဒ္ဓမ္မ ရ ပုံ ကို ဟော ပဋိ ရူပ က တော် သုတ် မူ သည်မှာ ဟု ခေါ်သည် ပို၍ မှတ်သားဖွယ် ။ ရှင် မဟာ ရှင် ကဿပ မဟာ က ကဿပ ဘုရားရှင်အား က - လျှောက် ၍ ဟော တော် မူ သော သုတ် တည်း ။ “ မြတ်စွာဘုရား ၊ ရှေးအခါက ဝိနည်း ပညတ်များ နည်းပါး သော်လည်း များပြား တရားထူး ပါ ရ သည့် လျက် ပုဂ္ဂိုလ်များ အ ဘ ယ့် , များပြား ကြောင့် တရားထူး ကြပါသည် ရ ။ ယခုအခါ သည့် ပုဂ္ဂိုလ်များ ဝိနည်း ပညတ်များ နည်းပါး လာ “ ရပါ လူ တို့ သနည်း သက်တမ်း ” ဟု လျှောက် တို ၍ သာသနာ ၏ ။ ထိုအခါ ကွယ် မြတ်စွာဘုရား လု လတ် သော် ဤသို့ က - ပင် ဖြစ် မြဲ ၊ လောက၌ တရား အတု ရွှေ မပေါ် အတု မပေါ် သေး သမျှ သေး တရား သမျှ ရွှေ စစ် အ များ စစ် မ မ ကွယ် ကွယ် ပ သကဲ့သို့ သေး ။ ( စင်စစ် ဈေး မ ကျ ဝေ သကဲ့သို့ ဟပ္ဖိုလ် ) အကြီးမားဆုံးသော ဗြဟ္မာ့ ဘုံ တိုင်အောင် ဓာတ်ကြီး ကမ္ဘာကို ဖျက်ဆီး လေးပါး တို့ နိုင်သော ပင် လျှင် ဤ မြေ သာသနာတော်ကို - ရေ - လေ - မီး မ အင်အား ဖျက်ဆီး မ ကွယ် ပ စေနိုင် ။ ( ဝါဒ တစ်ပါး ဘာသာခြား ကား ဆို ဖွယ် မရှိ ။ ဋ က ၁။ ) 1 သာသနာတော်ကို ( သံကိုသံဖျက် သံချေးတက် ဖျက်ဆီး ဖျောက် ဟူ သကဲ့သို့ ကွယ် မည့် ။ အဋ္ဌကထာ အ ချည်း ။ နှီး ) ဤ သော သာသနာ ယောက်ျား ဘောင် ကား ဝန် အတွင်း၌ ထုပ် များကို ပင် ရှိ နေ၏ သယ်ဆောင် ။ သိက္ခာပုဒ် ရသော ပညတ် လှေ ချက် သည် တို့ များပြားသော်လည်း ဝန် များ ၍ နစ်မြုပ် ရသကဲ့သို့ ကုန်စည် မဟုတ် ချေ ။ ( သိက္ခာပုဒ် များခြင်း နှင့် မ ဆိုင် ။ ) ရတနာသုံးပါး ၊ သိက္ခာ ၊ သမာဓိ တရား ကွယ် ပျောက် တို့၌ လေးစား ရ ချေ သည် တုပ် ” ပျပ် ဟု မှ ဟော မရှိခြင်း တော်မူ၏ ကြောင့် ။ သာလျှင် သာသနာ သက် လျော ဤကား ထို သုတ် ၏ အကျဉ်း ချုပ် ဟည်း ။ ကျမ်းစာ အဋ္ဌကထာ အတု များကို ဆရာ ပရိယတ္တိ ကား ဇင်းမယ် ကွယ် ကြောင်း ပဏ္ဏာ ဟု သ လည်းကောင်း ၊ လ လိ တ ဝိတ္ထာ ၊ ပီတိ ရ ပ တို့ ဿဒ္ဓိ ကဲ့သို့သော စ သော ဝိပဿနာ ထင် မှား တတ် ညစ် သ ညူး ဖြင့် ကြောင်း ပဋိ ပတ် ဆယ်ပါး အမှန်တရား ကို ဝိပဿနာ ကွယ် အလုပ်ခွင် ကြောင်း တွင် ဟု မဂ်ဖိုလ် လည်းကောင်း နိဗ္ဗာန် ဟု ထပ် ဆင့် ဖွ င့် ပြ ခဲ့ လေသည် ။ ဤကား ပိဋက သုံးပုံ မှ တွေ့ ရှိသမျှ ထုတ် နုတ် ဖော်ပြ ရခြင်း ဖြစ်ပေ ၏ ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 318 ၂၆၂ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် “ ဖု ဖု ဿ ဿ မထေရ် ထေ ရ ဂါထာ ဟော ပါဠိတော် တော် မူ ' ထား ၌လည်း ရာ မာန် ထို လည် သာသနာကွယ်ကြောင်း ဆရာတော်သည် ပင် တရား နိဿယ များကို မြန်မာပြန် အ ချုပ် အား သော ဖြင့် အား ဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံ ပဋိ ပတ္တိ သာသနာ အား သတိပေး ကြီးစွာသော တော် မူ ခဲ့ ဖူးသည် သာသနာကွယ်ကြောင်း ။ ဖြစ်သည် ရတနာသုံးပါး ကို အကြိမ်ကြိမ် ၌ ဟော အ ရို အ တော် သေ မူ တန် ခဲ့ပြီ မှုသည် ။ စေ တီ ရုပ် ပွား ဘုရား ရင်ပြင် တို့၌ လည်းကောင်း လည်း ၊ ပုံတော်များ ပါဝင် ၏ ။ ) တရား ကို သုံးစွဲ ဆွေးနွေး ရာ၌ လည်းကောင်း ရာ ၊ တရား စာအုပ် ၊ တရားနာ ကိုင်တွယ် ရာ ( ကြည့် အသံ ရှု သွင်း ထား စက် သို ရာ၌ ဖြင့် လည်းကောင်း နာ ခြင်း ၊ ရဟန်းသံဃာ ထား သို ခြင်း မျိုး များကို သည် မ ဆက်ဆံ ရို သေ မ တွေ့ဆုံ လေးစား ရာ၌ ရာ ရောက်သည် လည်းကောင်း ကို သတိပြု မည်သို့ နေထိုင်ခြင်း ကြ ရာ ၏ ။ ကိုးကွယ် ၊ ပြောဆိုခြင်း လျက် က ၊ ဖျက်ဆီး မိမိကိုယ်ကို ရာ မကျအောင် မည်ကဲ့သို့ အထူး နေ ရမည် သတိပြု ကို ထောက် အပ် ၏ ။ ရှု သက်တော် ၍ သာ နေကြ ထင်ရှား ရာ ဘုရားရှင် ၏ ။ အဋ္ဌကထာ ရှေ့မှာ ဆရာတို့ နေ လျှင် ဖွ င့် ဆိုကြသည် ကို မ ပြ တော့ ပြီ ။ ခေတ်မီ သာသနာပြု ချင်သူများ သတိ သာသနာကွယ်ကြောင်း ကို နေရာ များစွာ ၌ ဟော တော် မူ သည်များကို အကျဉ်း ချုပ် လိုက် လက်ညှိုး လျှင် ထိုး သာ မ လွှဲ သု သင့် နာ ဖျက် ။ “ အသားထဲက မည့် သူ သည် လောက် အပြင် ထွက် လောက ၊ သံ ကို ၊ အပြင် သံ ဖျက် ဘာသာ သံချေးတက် ဝါဒ တို့၌ ” ဟူ မရှိချေ သကဲ့ ။ သို့ ဖြစ်သည် သာသနာ ကို မြင် ဖျက်ဆီး ရာ ၏ မည့် ။ ဤ သူ ကား တရား ဘုရား မှန် ကြေးမုံ သားတော် ပြင် ဥပါသကာ ရှေ့၌ ရပ် ဥ ၍ ပါ တရားခံကို သိ ကာ မိမိတို့ မြင်အောင် သာလျှင် ရှု ခေတ်အဆက်ဆက် ရာ ၏ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ ။ များ လက်ညှိုး ကြောင့် ၊ လောကီ ထိုး လွဲ ခဲ့ စာသင်ကျောင်းများ ကြ ပြီ ။ ထိုသို့ အကြောင်း ကြောင့် ရှာ ၊ သိပ္ပံပညာ မှား ရာ မှ ဒေါ မ ကြောင့် န ဿ စ တို့ သည် ကို ဖြင့် သာ ဆက်၍ ယုတ် ထမ်းဆောင် လျော့ သွားသော ကြ ရ ပြန် ၏ သာသနာကို ။ အ ဖတ် ဆယ် ရန် ပြင်းထန်သော လုံ့လ ဖြင့် ကိုယ်ပိုင် ဘာ သန္တ ရ သာသနာ များကို သင်ယူ လှေ ဖြင့် ကိုင်ဆောင် မ လိုက် မိ ။ ၍ မိမိသာလျှင် အ ပြေး လိုက် ဝါဒ ကြ မ ပြန် ကာရ်း ၏ ။ သာသနာ ထူ ပြောသော လှေ လောက ကြီး မျော မြစ် သည် ပြင် ကို ၌ ခါး ဆစ် .. “ ထိအောင် ကျောင်းသား ကျွံ နစ် ကို ရင် ရ ပြန် မရှိ ၏ ” ။ ဟု ဆို ကာ ခေတ် ပညာ ကို ဗန်း အားကိုး ပြ ၍ သူတစ်ပါးကို မှား ကာ လူမှု ပင် ဝန် ကယ်ဆယ် များကို ပင် ရန် ဝင်၍ ကြိုးစားကြ ထမ်း မိ ကြ ပြန် ပြန်သည် ၏ ။ “ ကယ်တင်ခြင်း ။ အကြောင်း တပ် ရှာ ” မှား များကို ရာ မှ သူတစ်ပါးကို ဆယ် ရင်း လည် ကရုဏာ မျို ထိ စိတ် နစ် က မြှုပ် ရှေ့သို့ ကြ လေ၏ သာ ။ တွန်း သို့ရာတွင် ၍ ပို့ နေတော့ နောက်ဆုတ် သ ဖြင့် ရန် အခြားသူများ သတိမမူ မိ ၊ သာသနာပြု ကို ပင် အဖော် လိုသော ညှိ ကြ , နဝမ အကြိမ် ## PAGE 319 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၂၆၃ လေတော့ မြတ်စွာဘုရား ၏ ။ ဟော တော် မူ လို သည် ကား “ " ဘုရား သား တော်များ ဘုရား သားတော် လို မနေနိုင် ခြင်းသည် … သာသနာ သံချေးတက် ခြင်း ဖြစ်၍ သာသနာ ကွယ် ပ ကြောင်း ” ဟု သိစေလို ပေသည် ။ သို့သော် ဤ အကြောင်း သည် လို ရင်း မဟုတ်ချေ ။ တရား စစ် တရား မှန် များ ရှိနေသေး လျှင် ( ဝါ ) တရား တု မပေါ် သေး လျှင် သာသနာ တည် လျက် ပင် ရှိ နေ၏ ။ အဆိုးရွားဆုံး ပရိယတ် ကား မှတ်ကျောက် တရား အတုအယောင် မကောင်း များ ၍ ၊ သာ မရှိ၍ ဖြစ်သည် ၊ မ ။ တင် ကြည့် ၍ လက်ဝတ်ရတနာ အတု များကို ပင် အ စစ် ဟု ထင် ကာ ဝ င့် ဝါ ဝတ်စား ကြ ကုန် ၏ ။ ပွဲလမ်းသဘင် အထိုက်အလျောက် ၌ အပြိုင်အဆိုင် ဝတ်စား အလုပ် ကျွမ်းကျင် တု ပ ကြေး ၍ ဖြတ် လူ သာမန် ကြ ကုန် တို့ ၏ ။ အံ့ မှတ်ကျောက် သြ လောက်အောင် မရှိသော်လည်း အစွမ်း လည်း ရှိ နေကြသော ပန်း ထိမ် ဆရာကြီး များကလည်း လက်ဝတ်ရတနာ အတု များကို နောက်ပိုင်း က တွင် တွင် ကြီး ထုတ်လုပ် မ ခံယူ လို ကြ ပေး ၊ မှန် နေကြသည် သည်ဟု ။ မ အတု ထင် လာ တွေများ ကြတော့ လာ ပေ သောအခါ ။ ဆရာ မှတ်ကျောက် ကြီးများ ကိုယ်တိုင် ၏ အဆုံးအဖြတ် ပင် “ ငါကိုယ်တိုင် ကို ပင် ခဲခဲ ယဉ်း ယဉ်း ကျင် ယူခဲ့ ရတာ ။ ဒါ ရွှေ အ စစ် ပဲ ” ဟု အတိအလင်း ကြေ ညာ တော့သည် ။ တု များ ထို သာ တရား ဖြစ်ပါ တု တရား လျှင် မူ ကား ယောင် တို့တွင် တော် ပေ ပိတိ သေး ပ ဿဒ္ဓိ ၏ ။ ။ စ ဗုဒ္ဓဘာသာ သော ဝိ ပဿ နု အမည်ခံ ပတ္တိ လေ သ သော်လည်း တရား မဟာယာန ဝ ဇိ ရ ယာဉ် ဂိုဏ်း လမ်း စဉ် မျိုး ကား ကွဲလွဲ လွန်း သော အတုများ သာ ။ ( ဝါ ) ရွှေ ရည် စိမ် မဟုတ်သော ကြေး ဝါ သာလျှင် ဖြစ် ပေတော့ ၏ ။ ပိုး လောက် ပျော် ရာ ကိုယ်ခန္ဓာ တစ်နေ့သောအခါ ဆရာတော် ဦး ကြည် သည် ဆွမ်းခံကြွ ရာ ရပ်ကွက် ၌ ဆွမ်းခံ ပြီး အ ပြန် တွင် ကုမ္ပဏီ ကျောင်း၌ အလှူ တစ်ခု ရှိရာ ထို အလှူပွဲ တွင် ဆရာတော်အား ရေစက်ချ ပ င့် လျှောက် ရန် စီစဉ်ထား သည့် အတိုင်း လမ်း မှ ဆီး ကြို ၍ ပ င့် သ ဖြင့် အလှူ သို့ ကြွ ရသည် ... ရေစက်ချ အ မျှဝေ ပြီးနောက် ဆရာတော် ပြန် ကြွ ရာ ဆရာတော် ထိုင် တော် မူ သော နေရာ၌ ပိုး လောက်များ တစ် လှုပ်လှုပ် တစ် ရွ ရွ ပြေး နေသည်ကို တွေ့ ကြ ရာ မှ “ ဆရာတော် မှာ အနာ တင် ပါး ရှိ ပုံ ရွက် ရတယ် ၌ အ ” ဘယ်အချိန်က ဟု ယူဆ ကြ ဖြစ်နေသည် ရသည် ။ အကျိုးအကြောင်း မသိ ၊ ပိုး လောက်များ လျှောက် စု ခဲ နေသည်ကို ရာ ဆရာတော်၏ တွေ့ ကြ ရသည် ။ “ ဆေးကုသရန် ခန္ဓာကိုယ် ဆိုတာ လျှောက် ပိုး တွေ လောက်တွေ ကြသော်လည်း နေ လက်မခံ တဲ့ အိမ်ကြီး ချေ ပဲ ။ ” ဟူ၍သာ မိန် ့ တော်မူ၏ သည်းခံ ရင်း နှင့် ပင် ပျောက်ကင်း ဟန် ရှိသည် ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 320 ၂၆၄ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ထိုင် လျက် ချုပ် ငြိမ်း တစ် ဓာတ် သိမ်း ဆရာတော် ဦး ကြည် သည် သက်တော် ၇၈- နှစ် တိုင်အောင် တစ်ပါးတည်း တော ရ ဆောက်တည် ၍ ဆွမ်း ခံစား သော ရှေး သူ မြတ် တို့၏ လမ်း စဉ် ကို မ ဖျက် ပေ ။ မိုး ရွာ နေ ပူ မ ရှောင် ရွယ် ဆွမ်း ခံစားရသော အ လေ့ ကို ဂုဏ်ယူ တော် မူ လေသည် ။ ၇၈- နှစ် ရှိသော အခါ သက် တော်လည်း မ သင့် တော်တော့ ကြီး ၊ ၍ ရောဂါ ဆရာတော်၏ လည်း ဖိ စီး တ လာ ပ ည့် သ ဖြစ်သူ ဖြင့် တော ဦး နန္ဒိ ထဲ၌ ယ ( တစ်ပါးတည်း ယခု ပုထိုး တိုက် သီတင်းသုံး ဆရာတော် ရန် ) က ပုထိုး ကျောင်းသို့ ပ င့် ထား ရသည် ၊ တိ စီ ဝ ရိက် နှင့် နိ သဇ် ဓုတင် တို့ကို အမြဲ ဆောင် တော်မူ၏ ။ တစ်နေ့ထက်တစ်နေ့ ဇရာ ဗျာ ဓိ ဖိ စီး လာ သ ဖြင့် ၈၄- နှစ် အရွယ်တွင် အရိုး ပေါ် ရောဂါ အ ရေ တင်၍ မှာ သက်သာ အကြော ရိပ် ပင် မ ပြိုင်း ထင် ပြိုင်း ။ ရောဂါ ထ လျက် မည်မျှ နေတော့ ပြင်းထန် ၏ ။ ဆေးဝါး သော်လည်း မျိုးစုံ မ ဖြင့် အိပ်စက် ကု သော်လည်း ။ ခု တင် ညောင် စောင်း ၌ အမြဲတမ်း ငုတ်တုတ် ထိုင် လျက် သား နေ တော်မူ၏ ။ မြင်ရ သူ တ ပ ည့် အချို့က ကိုယ်ချင်းစာစိတ် ဖြင့် အိပ်စက် လဲ လျောင်း နေ လျှင် သက်သာမည် ထင် ၍ အိပ်စက် လဲ လျောင်း နေ ရန် တောင်းပန် ကြ၏ ။ ဆရာတော် က ခေါင်း ခါ ၍ မြစ် ပယ် တော် မူ သည် ။ တော် ဝေဒနာ ကောင်းကြီး နု ပဿ တို့၏ နာ အကြောင်းကို အ ရ သုခ ဝေဒနာ သာ ၊ အထပ်ထပ် ဒုက္ခ ဝေဒနာ ဟော အပေါ်၌ တော် သည်းခံ မူ ခဲ့ ၏ ။ နိုင်သော နိ သဇ် ဓုတင် ရှေး ဖြင့် သူ ငုတ်တုတ် ငါး ရက် တာ နေ မျှ ရ ၍ အာဟာရ မ ဆင်းရဲ ကို သည့် မ အပြင် သုံး ဆောင် ပို၍ ပင် နိုင်သော ချမ်းသာ အခါ ပုံ ၊ ဆင်းရဲ မိမိ နေသော ခံ နိုင် ပုံ ခု တို့ကို တင် မိန့် ကို ကျောင်း တော် မူ သည် ရိပ် ။ လွတ် ဖြစ်၏ ရာ၌ ။ အမ္ဘော အ ရွှေ့ ခိုင်း ကာ သိ လေ က ဓုတင် တော့သည် ( ။ လွင်တီးခေါင် ဝိနည်းတော်အရ နေခြင်း ကျောင်း အ ကျင့် အပေါ်၌ ) အတွက်လည်း သံသယ မ ဖြစ်နိုင် ဖြစ်စေ ၏ လို ၍ ။ ထို ရက်ပိုင်း တွင် လုံးဝ စကား မပြောတော့ ပေ ။ ခု တင် ပေါ် ငုတ်တုတ် ထိုင် လျက် ကမ္မဋ္ဌာန်း အာရုံ ၌ မြတ်စွာဘုရားရှင် သာ ဝင်စား တော်မူ၏ သည် ။ ဒေဝဒတ် လက်ချက် ကြောင့် ခြေ မ တော် ၌ ကျောက် ချပ် ထိ မှန်သော ဝေဒနာကို သ မာ ပတ် ဖြင့် သည်းခံ တော် မူ ရာ၌ သိမြင် သော နတ် ဗြဟ္မာ အားလုံးသည် အာဇာနည် ကြီး အဖြစ် အသီးသီး ချီးကျူး လာ သကဲ့သို့ ဆရာတော် ဝေဒနာ သည်းခံ ပုံ ကို ဖူး မြင် လူ ကြားသိရ သာမန် သူများ တို့ ကား အားလုံး ပြင်းထန်သော မ အံ့ သြ ဘဲ - ဝေဒနာ မနေနိုင် တစ်စုံတစ်ခု ကြ ပေ ။ ခံစားရ သောအခါ “ အနီး အနား အနားယူ တွင် နေ မှ အဖော် ၊ အ စာ ရှိနေမှ ဝင် မှ ခံ အား သာ သည် ရှိသည် ” စ ၊ သည် ညည်း ဖြင့် ထင် တွား ရာ ရ မှ မြင် သက်သာ ရာ ပြောဆို သည် ကျင့် ။ လဲ သုံး ကြ လျောင်း ကုန် ၏ ပြီး ။ ဘုရားရှင်၏ ဘုရား တရားတော် အလိုတော် နှင့် ကား ကား နေမကောင်း ဖြော င့် ဖြော လေ င့် ၊ တရား ဆ န့် ကျင် ရှု မှတ် နေ ရ တော့သည် လေ ဖြစ်သည် ။ ။ ထို့ကြောင့် မြတ်စွာဘုရား ဖိ စီး သည် ကို ဆယ် ဝေ လ သာ လုံးလုံး လီ ဆင်ခြေဖုံး ဝိပဿနာ ၊ ဝေ ရှု ပွား ဠု ဝ ၍ ရွာ သ ငယ် မာ ပတ် ၌ နေ တရား တော် ဖြင့် မူ စဉ် ပယ် သေ ဖျောက် ဝ နီးပါး တော်မူ၏ ရောဂါ ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 321 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၂၆၅ တရား ရှု မှတ် မှုသည် သေ ခြင်းကို ပင် တားဆီးနိုင် ၏ ။ အသက် ရာ ထောင် ရှည် စေ နိုင်ကြောင်း ( မဟာ ဝဂ္ဂ ၊ စေ တိ ယ သုတ် ၌ ) ဟော တော် မူ သည် ။ ရောဂါ ဝေဒနာကို တရား ဖြင့် သည်း မ ခံ မ ဖြေဖျောက် နိုင် ပါ က စိတ် ဆင်းရဲခြင်း ( ပဋိ ဃာ နု သ ယ ) ဖြစ် ရ၏ ။ ထို ဆင်းရဲ မှ လွတ်မြောက် စေရန် ရူပါရုံ သဒ္ဒါ ရုံ စသည်တို့ ဖြင့် အစားထိုး ဖြေဖျောက် ရာ “ ကာ မ ရာ ဂါ နု သ ယ ” ထပ်၍ ဖြစ် ရ ပြန် ၏ ။ ပထမ ဆူး ငြော င့် စူး ဝင် သည် ကို ဆူးတစ်ချောင်း ဖြင့် နုတ် ထွင် ရာ နောက်ထပ် ဆူးတစ်ချောင်း ထပ်၍ စူး ဝင် ရသည်ဟု ( ဝေဒနာ သံယုတ် ၊ သလ္လ သုတ် ၌ ) ဆုံး မ တော် မူ ခဲ့ ၏ ။ ဝေဒနာကို ဆရာတော် ရှု မှတ် နေရာ ဦး ကြည် ငါး ရက် သည် တစ်နေ့ လုံးလုံး အာဟာရ တခြား ရောဂါ မဝင် ၊ တရား ဆိုး ရွား လာသော်လည်း ကို သာ တွင် တွင် ထိုင် ရှု တော်မူ၏ လျက် သာ ။ ၁၂၈၈- ခုနှစ် ပထမ ဝါဆိုလ ဆုတ် ၆- ရက်နေ့ ည နှစ်နာရီ အချိန်တွင် ရှင် မဟာ ကဿပ ၊ ရှင် ဗာ ကုလ မထေရ် ကြီး တို့ ကဲ့သို့ ညောင် စောင်း ပေါ်၌ ထိုင် လျက် ငုတ်တုတ် ကမ္မ ဇ ရုပ် ချုပ် တော် မူ သည် ။ ရထား ပြာ သာဒ် ပေါင်း တစ်ရာ ဖြင့် ခမ်းနားစွာ သင်္ဂြိုဟ် ကြ၏ ။ ( လက်ရှိ ပုထိုး ဆရာတော် ဦး နန္ဒိ ယ ရေး “ ဆရာတော် ဦး ကြည် ထေရုပ္ပတ္တိ ” ၊ ပခုက္ကူ အရှင်ကေလာသ ဘီ - အေ ၏ “ ပခုက္ကူ သာသနာ ဝင် နှင့် ပခုက္ကူမြို့ ဓမ္မမိတ်ဆွေများ ထံမှ ဖတ်ရှု သိမှတ် ရသမျှ ဖော်ပြပါသည် ။ ) အ ထင် နှင့် အမြင် ပု ထု ဇဉ် သာမန် လူသားတို့ က ဒုက္ခ ဟု ထင်မြင် ကြသော အရာကို သူ တော် သူ မြတ် တို့သည် သုခ ဟု လည်းကောင်း ၊ သုခ ဟု ယူဆ ကြသော အရာကို ဒုက္ခ ဟု လည်းကောင်း သိမြင် တော် မူ ကြ ကုန် ၏ ။ အမြင် နှင့် တစ်လောကလုံး ဖြော င့် ဖြော င့် က ဆ န့် ယူဆ ကျင် သတ်မှတ်ထားသော လှ ပေ ၏ ။ ( သ ဠာ ယ သုခ တ န သံယုတ် ဒုက္ခ အ ထင်သည် ၊ ရူပါ ရာ မ သူ သုတ် မြတ် ။ ) တို့ * မ အကြိမ် ## PAGE 322 ဒေး စွန် ပါ တောင်မှ ဈာန် အဘိ ညာဉ် ရ ပုဂ္ဂိုလ် ထူး နှစ်ပါး ( အနာ ဂါမ် ဆရာ သက် ကြီး၏ ဟော ပြချက် အတိုင်း ဖော်ပြပါသည် ။ ) တစ်ခုသော တန်ဆောင်မုန်း လ ပြည့် ည ဦး ယံ အချိန် ။ ပဲခူး မဟာ စေ တီ ရင်ပြင် သို့ ကောင်းကင်ယံ မှ ဈာန် အဘိ ညာဉ် ဖြင့် ရဟန်းတော် နှစ်ပါး ကြွ လာ ကြ၏ ။ မဟာ စေ တီ ကို ဝတ်ပြု ပြီးနောက် ကလျာ ဏီ သိမ် ဘက်သို့ နှစ်ပါး အတူ လျှောက် လာကြသည် ။ အရွယ် တော် အား ဖြင့် ငါးဆယ်ကျော် မ တိမ်း မ ယိမ်း ဖြစ်ကြ၏ ။ နေလည်း ဝင် စ လရောင် လည်း သာ ဆဲ ၊ နှစ်ပါး အတူ ကလျာ ဏီ သိမ် ထဲသို့ ဝင်သွား ကြသည် ။ ခဏ ကြာ လျှင် ပြန်ထွက် လာ ကြ၏ ။ ရဟန်းတော် တို့၏ ထုံးစံ ဝိနည်း ကံ အ ရ ဥပုသ် ပြုရန် လာ ကြ ခြင်း ဖြစ် သည် ။ ရွှေ သာ လျောင်း ကုန်းတော် အရောက်တွင် မြောက် စူး စူး အရပ် သို့ ကောင်းကင် ခရီး ဖြင့် ပင် ပြန် ရာသက်ပန် ကြွ တော် မမေ့နိုင်သော မူ ကြ၏ ။ တန်ဆောင်မုန်း “ ဒဿ နာ နုတ္တ လ ရိ ပြည့် ယ ” ည ( လ အကောင်းဆုံး သာ သာ တွင် အမြင် ဖူး မြင်လိုက် ) မင်္ဂ လာ ရ သူ ကြီး တိုင်း တစ်ခု အ ဖို့ ပင် တည်း ။. ရဟန်းတော် နှစ်ပါး သည် ဒေး စွန် ပါ တောင် သို့ အရောက်တွင် တစ် တောင် စီ ခွဲ၍ သက် ဆင်း တော် မူ ကြ၏ ။ အ ချိန်း အချက် ထား၍ နှစ်ပါး အတူ ကြွ ကြသော်လည်း များစွာ စကားပြောဆိုခြင်း မ ရှိကြ ၊ ကိုယ့် တရား ကိုယ် နှလုံးသွင်း ၍ ကြွ တော် မူ ကြ၏ ။ အဘိ ညာဉ် ရ တော် မူ ကြသော်လည်း အရိယာ စခန်းသို့ မ ရောက်နိုင် ရှိနေ၍ အချိန် ရှိသမျှ မအိပ် မ နေ ရှု ပွား တော် မူ ကြသည် ။ ပဓာန အလုပ် ကြီး မပြီးဆုံးသေး သ ဖြင့် ရရှိသော တန်ခိုး ကို ပင် အထူး သို ဝှက် ၍ နေ တော် မူ ကြ ရ၏ ။ လောဘ ၊ ဒေါသ ၊ မာန်မာန ထူ ပြောသော ပု ထု ဇဉ် ဘဝ ဖြင့် ရရှိထားသော တန်ခိုး သည် တန်ခိုး ရှင် ကို ပင် ပြန်၍ အန္တရာယ် ပြု နိုင်ကြောင်း ကောင်းစွာ နှလုံး ပိုက် မှန် လှ တော် ၏ ။ မူ ဒေဝဒတ် ကြသည် ။ ရဟန်း အဝီစိ သို့ ကျ ရာတွင် တန်ခိုး သည် အကြောင်း တစ်ရပ် အဖြစ် ပါဝင် ၏ ။ ( ဝိ န ယ ၊ စူ ဠ ဝဂ် -၃၆၆ ။ ဣတိ ဝုတ် -၂၅၃ ။ ) ထို့ကြောင့် သာမန် ယောဂီ ထက် ပို၍ သက် စွ န့် ကြိုးပမ်း တော် မူ ကြသည် ။ ပါရမီ ဓာတ် ခံ ပရိယတ် အသိဉာဏ် ခေါင်းပါးသော သူတို့သည် ထို အရှင်မြတ် တို့၏ တန်ခိုး စွမ်းအင် ကို အ ပုံ တစ်ရာ ပုံ တစ်ပုံ မျှ လောက် ရလျှင် ပင် ဆရာကြီး တစ်ဆူ အဖြစ် တံ ခွန် ထူ ကြ မည် ဖြစ်သော်လည်း ထို အရှင်မြတ် နှစ်ပါး ကား ထို တန်ခိုး ရခြင်း ကြောင့် ပင် ပို၍ ထိတ် လ န့် ကာ လောကမှ ထွက် ရပ် လမ်း အ စစ် ကို မအိပ် မ နေ စူးစမ်း ရှာဖွေ မ ကြ ချ ရ၏ ။ သော - လုံ့လ ဖြင့် အတူတကွ အားထုတ် ရာ မှ - “ ငါ့ ရှင် …… .. ငါတို့ နှစ်ပါး ဟာ အဘိ ညာဉ် ရ ပြီးတဲ့နောက် မဂ် ပေါက် ဖိုလ် ပေါက် ဖြစ်အောင် 7 နဝမ အကြိမ် ## PAGE 323 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၂၆၇ မဆုတ် နစ် သော လုံ့လ ဖြင့် ဆွေးနွေး လိုက် အား ထုတ်လိုက် လုပ်ခဲ့ ကြ တာ တစ်နှစ် တောင် ဟိုဘက် ကျော်ခဲ့ပြီ ။ တောင် ဒီကနေ့ ကို ရွှေ့ ကစပြီး မယ် ။ လမ်းခွဲ အလွန် ကြစို့ အကြောင်း ၊ ငါ့ ရှင် ထူး က ကိစ္စ ဒီ ရှိ တောင်မှာ ပါ မှ နေ့ နေ အခါ ရစ် ၊ တုံး တ ပ ည့် ခေါက် တော် ၊ ည က ဖြစ်လျှင် မီး ထွန်း ၍ အချက်ပေး ” ဟု မထေရ် ကြီး က အ မိန့် ရှိရာ - ပု ထု ဇဉ် “ ဘဝနဲ့ ကောင်း အသက်ရှည် လှ ပါပြီ အရှင်ဘုရား လှတဲ့ ဗြဟ္မာ ၊ ဒီလို ကြီး ဖြစ်ရမှာ သာသနာ ကြောက်စရာ နဲ ့ တွေ့ရပြီး ၊ ဖြစ်ပါတယ် ပရိယတ် အ ” သိရှိ မထေရ် ထား ငယ် ပြီးမှ က ပြန် လျှောက် ၏ ။ ယင်းသို့ က တိ ထား ကြ ပြီးနောက် ဒေး စွန် ပါ တောင်တန်း တွင် တစ် တောင် စီ ခွဲ၍ သီတင်းသုံး ကြသည် ။ နှစ်လ သုံးလအတွင်း ဥပုသ် အတူ ပြုကြသည် မှ အ ပ အချက် ပေးခြင်း ၊ ဆွေးနွေးခြင်း ရှိ တော် မ မူ ကြ ကုန် ။ သူတော်ကောင်း နတ် ကောင်း မ 1 တစ်ခုသော ည သန်းခေါင်ကျော် အချိန် လောက် တွင် မထေရ် ကြီး နေသော တောင် ၌ အ မွှေး နံ့ များ တစ် တောင် လုံး သင်း ပျံ့ နေ၏ ။ မထေရ် ကြီး ကား တောင် ထိပ် လွင်ပြင် တစ် နေရာ၌ “ အမ္ဘော ကာ သိ က တင် ” ( လွင်တီးခေါင် ၌ နေခြင်း အ ကျင့် ) ဖြင့် စင်္ကြံ ကြွ ရင်း အားထုတ် တော် မူ ခိုက် ဖြစ်သည် ။ ကိုယ် ရောင် ကိုယ် ဝါ များ လင်း ချင်း နေသော နတ်မင်းကြီး တစ် ဦး သည် မထေရ် ကြီး အား မတ် တပ် “ ရပ် အရှင်ဘုရား ရှိခိုး လျက် ၊ သဒ္ဓါ - ဝီရိယ ကြီးမား တော် မူ သည် ကို ကြည်ညို ၍ လာရောက် ခြ : ဖြစ်ပါသည် ။ ယခုလို စာပေ ကျမ်း ဂန် တွေ တတ်ပြီး သဒ္ဓါ ဝီရိယ ရှိ တိုင်း ပဋိ ပတ် လုပ်ငန်းတွင် မပြီးသေးပါ နေပါတယ် ။ ။ ဒီအတိုင်း ဆရာကောင်း အားထုတ် အမှီ ရလျှင် နေကြ လို ့ မကြာမီ ကော့ အရှင်ဘုရား တရားထူး များ ရနိုင်တဲ့ ရည်ရွယ် အခြေခံ မှန်း လုံလောက် ထားတဲ့ တိုင်း ပေါက် မြောက် ရန် မလွယ် ပါ ။ တစ်ခြား ဟစ် နေရာကို ကြွ မှ ဖြစ်မယ် ” ဟု လျှောက်ထား ၏ ။ မထေရ် ကြီး ဣန္ဒြေ မပျက် နားထောင်ရင်း လျှောက်ထား သော စကား မှာ တဖြည်းဖြည်း မာ ဒေး စွန် ကျော ပါ လာ တောင် သ ဖြင့် ကို စောင့် “ " သင် နေ ဘယ်သူလဲ တဲ့ နတ် ကြီး ” ပါ ဟု ” ဟု ခပ် လျှောက် မာ မာ ပင် လျှင် မေးလိုက်သည် “ ဘာလဲ ၊ သင်၏ ။ “ တ တောင်ပေါ် ပ ည့် တော် မှာ မ နေ စေချင် လို ့ လား ” ဟု မ ထေ့ ရ် ကြီး က ထပ်၍ မေး ၏ ။ အဘိ ညာဉ် “ မဟုတ်ပါဘူး တန်ခိုး မာန် ၊ တ ပ ပရိယတ္တိ ည့် တော် အရှင်ဘုရား မာန် တွေ ချထား တို့ကို အမြဲ ပေ မဲ့ စောင့် မသိမသာ ရှောက် မာ နေ တာပဲ နာ နု မဟုတ်လား သ ယ တွေ ၊ ခုခံ နေ တာ ကို သတိပြု မိ ကြ ရဲ့ လား ” ဟု ထပ်၍ လျှောက် လျှင် မထေရ် ကြီးမှာ သက်ပြင်း တစ်ချက် ချ၍ စကား ဆိတ် နေစဉ် တောင် စောင့် နတ် က - နေရာကို “ ဒီ စိတ်ချလက်ချ အလုပ် ဟာ ဆရာကောင်း ကြွ တော် မူ ရဖို့ ကြ ပါ အရေးအကြီးဆုံး ” ဟု ဆက်၍ ပါ လျှောက် ဘုရား ။ ၏ တ ။ ပ ည့် တော် ညွှန် တဲ့ “ ကောင်းပါပြီ ၊ ဘယ် ကြွ ရမှာလဲ ” နဝမ အကြိမ် ## PAGE 324 ၂၆၈ ဓမ္မာ ဇ ရိ ယ ဦး ဌေး လှိုင် “ အရှင်ဘုရား တို့ အကျိုး ပါ ၊ ဟော ဒီကနေ့ တောင် စူး စူး အရပ်ကို ကြွ ပါ ။ တွံတေး နယ် ဒ လ ပျော်ဘွယ် ကြီး ရွာ ဆိုတာ ရှိပါတယ် ။ အဲဒီမှာ ကမ္မဋ္ဌာန်း ပြ တဲ့ ဆရာ က လူပုဂ္ဂိုလ် ပဲ ။ အ ထင် မ သေး ကြ ပါ နဲ့ ။ အရှင်ဘုရား တို့ အဘိ ညာဉ် နဲ့ လဲ ဝေဖန် တော် မူ ကြ ပါ ဦး ” ဟု လျှောက်ထား ရင်း ကွယ် ပျောက်သွား တော့ ၏ ။ ကမ္မဋ္ဌာန်း ဆရာကြီး ကား အခြား မဟုတ် ၊ အနာ ဂါမ် ဟု သ မုတ် ခံရသော “ ဆရာ သက်ကြီး ပင် ဖြစ်သည် ။ လယ်တီဆရာတော် ၊ သေ ကျ တောင် ဆရာတော် ၊ သိမ် တောင် အင်း မ ကြီး ဆရာတော်တို့၏ တ ပ ည့် ဖြစ်၏ လယ်တီဆရာတော် ကိုယ်တိုင် တရား ပေး တရား စစ်မေး ၍ အား ရ တော် မူ သ ဖြင့် တရား ပြ ဆရာ လုပ်ရန် အထူး တိုက်တွန်း ချီး မြှောက် ခြင်း ခံရသူ ဖြစ်သည် ။ ( ရဟန်းရှင်လူ ‘ ဆရာ သက်ကြီး တ ပ ” ည့် စာအုပ် ပေါင်း ခြောက်ထောင်ကျော် ၌ အပြည့်အစုံ ဖတ်ရှု တရား ကြည်ညို ပေးခဲ့သော ကြ ပါ ရန် ။ ) ပုဂ္ဂိုလ် ထူး ကြီး ပင် တည်း ။ မထေရ် ကြီးသည် တောင် စောင့် နတ် ကြီး ကွယ် ပျောက်သွား လျှင် ခဏ မျှ စဉ်း စား တော် မူ ပြီး ရုတ်တရက် အကြံ တစ်ခု ရ သ ဖြင့် မီးဖို လိုက် ၏ ။ “ အကြောင်း ထူး ရှိလျှင် အသိပေး စ တမ်း ” က တိ အ ရ တစ်ဘက် တောင်မှ မထေရ် ငယ် အား အချက်ပေး လိုက်ခြင်း ဖြစ်သည် ။ သို့ရာတွင် မထေရ် ငယ် ကား တစ်ဘက် တောင်မှ မီး ရောင် ကို သတိ မပြု လိုက် မိ ပေ ။ မ ရှေး မ နှောင်း ပင် တောင် ထိပ် သစ်တစ်ပင် အောက် ၌ ရုက္ခ မူ ဓုတင် ဆောင် ရင်း တရား ရှု မှတ် နေရာ တစ်စုံတစ်ယောက် က မိမိ အား လူ မမြင်ရ ဘဲ လာရောက် စကား ပြောနေသည် နှင့် ကြုံ ရ၏ ။ အခြား ဘာ ကို မျှ ၊ မသိ ၊ သတိ မပြု မိ ၊ ယခင် နည်း အတိုင်း တရား အားထုတ် ကြရန် တိုက်တွန်း ခြင်း ဖြစ်သည် ။ “ .. အရှင်ဘုရား ၊ စိတ်ကူး မ လွဲ နဲ့ ။ ကြွ ဖြစ်အောင် ကြွ ပါ ။ တ ပ ည့် တော် အရှင်ဘုရား တို့ကို အမြဲတမ်း ကူညီ စောင့် ရှောက် နေ တဲ့ တောင် စောင့် နတ် ကြီး ပါ ” ဟု ဆို ကာ အသံ ပျောက် ကွယ် သွား ၏ ။ ( ဒေဝတာ သံယုတ် စ သည် ၌ နတ် များ အကူအညီပေး ပုံ များစွာ ။ ) လျှော့ လိုက် တင်း လိုက် ဝေဖန် ပြောကြားသော နတ်မင်း ၏ စကားများကို အ စဉ်း စား ရ ခက် နေ၏ ။ မာ နာ နု သ ယ စ သည့် သိမ်မွေ့ သော ကိလေသာ တစ်စုံတစ်ရာ အခု အ ခံ ဖြစ်နေ တတ် ကြောင်း ဝေဖန် သတိ ပေးသော နတ်မင်း ၏ စကား မှာ လ န့် ဖျပ် မတတ် တာ သွား လှ ပေသည် ။ မထေရ် ငယ် လည်း တစ်ပါးတည်း ခေါင်းညိတ် လျက် မထေရ် ကြီး အား အချက် ပေးရန် ထ ၍ မီးဖို လိုက် ၏ ။ သို့သော် မထေရ် ကြီးသည် သူ အချက် ပြသည် ကို မမြင် လေ ။ ပြောပြ ရန် အကြောင်းမှာ သပိတ် ကို လွယ် မထေရ် ၊ သား ငယ် ရေ နွယ် အ လာ ကို ကို ပခုံး မ တင် စောင့် လျက် တော့ဘဲ မိမိ အရေးကြီး တောင်ပေါ် မှ လှ ဆင်း သ ဖြင့် လာခဲ့ ကိုယ်တိုင် တော့ ၏ ။ မထေရ် ငယ် ကလည်း မီး အချက် ပြ ပြီးလျှင် မိမိ တာဝန်အရ မထေရ် ကြီး အား လျှောက်ထား ရန် ထို့အတူ တောင်ပေါ် မှ ဆင်း လာခဲ့ တော့သည် ။ အရုဏ် လည်း တက် လေပြီ ။ ဆောင်း ကာလ ဖြစ်၍ ရိုးမ , တစ် ကြော လုံး နှင်းများ ဝေ နေ၏ ။ စိတ်ကူး ကိုယ်စီ ဖြင့် ကြွ လာ တော် မူ ကြ ရာ နှင်း မှုန် နှင်း ဖွဲ များ အ ကြား လမ်း ခု လတ် တောင်ခြေ မြေ ပြ န့် တွင် ဆုံ မိ ကြ လေ၏ ။ နှစ်ပါး ဆုံ မိ လျှင် ရုတ်တရက် အံ့အား သင့် သွား ကြ၏ ။ မြေ ပြ န့် တစ်နေရာတွင် သား ရေ နွယ် ကို ခင်း ၍ ထိုင် ပြီးလျှင် အကျိုးအကြောင်း ကို ပြောဆို ဆွေးနွေး ကြသည် ။ နှ ၀ မ အကြိမ် ## PAGE 325 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၂၆၉ ရှင် သာ မ “ ဘုရားရှင် ဏေ ငယ် ထံ မှာ လက်ထက် နည်း ခံ ပြီးမှ တော် ရဟန္တာ က ပေါဋ္ဌိ ဖြစ် တော် လ မူ မထေရ် ရတယ် ငါ့ ကြီးဟာ ရှင် ၊ မဟာ ပရိယတ် နာဂ မထေရ် မာန် ခံ နေလို့ ကြီး လဲ အဘိ ညာဉ် တွေ ရပြီး ရဟန်း ကိစ္စ ပြီးပြီ ထင်လို့ တ ပ ည့် က ပဲ ပရိယာယ် နဲ့ တရား လာ ပြပေး ရ ဖူးတယ် ။ တို့ များ လဲ ဒီအတိုင်း ဖြစ်နေပြီ ။ ယခုလို သူ များထံမှ နည်း ခံ ဖို့ ရာ စိတ်ကူး မျှ တောင် မ ထည့် ခဲ့ မိ စောင့် ကြ နတ် ဘူး ။ အင်း ကြီး ကျေးဇူး ..... ယခု လဲ သွား ကြီး ရ ပါ မ ပေ ယ့် ရဲ့ ဆရာကြီး ။ ကဲ - ငါ့ က ရှင် လဲ သွားကြစို့ တ ပ ည့် ခံ ထိုက်တဲ့ ” ဟု မထေရ် ဆရာကြီး ကြီး ပဲ က ။ ပြောဆို ရွှေတိဂုံ ကာ အလယ် စေတီတော် ရိုးမ အလိုက် အား ခေတ္တ တောင်ဘက် မျှ ဝင်ရောက် သို့ ကောင်းကင် ဖူးမြော် ကြ ပြီးလျှင် မှ ကြွ ဒ တော် လ မူ ပျော်ဘွယ် လာ ကြ၏ ။ ကြီး ရွာသို့ ရပ်တ န့် ရောက် တော် မူ ကာ ကြ ကာ သပိတ် “ ဒကာကြီး လွယ်ပြီး ရွာ ဆရာ ရိုး တစ် သက် လျှောက် အိမ် ဘယ် ကြွ အိမ် လာ လဲ ၏ ။ ” အိမ် ဟု တစ် မေး အိမ်ရှေ့တွင် တော် မူ ရာ ထို အိမ် သည် ပင် ဆရာကြီး အိမ် ဖြစ်နေ၏ ။ ဆရာကြီး လည်း ဘုရား ခန်း မှ ဆင်း လာ ခိုက် နှင့် ပက် ပြောကြားပြီးနောက် ပင်း တွေ့ဆုံ၍ “ အရှင်မြတ်များ ဘယ် က ကြွ လာ တော် မူ ကြ ပါသလဲ ” ဟု ပဋိ သန္ဓာ ရ စကား ဤ အရပ်မှာ မွေ့ လျော် သလောက် သီတင်းသုံး ရန် ၊ ဆွမ်း ကွမ်း ဝေ ယျာ ဝစ္စ ပြု ခွင့် ပေးရန် လျှောက်ထား သည် ။ ရွာ လယ် ရှိ တရား ပြ ရာ ဇရပ် ၌ ကြွရောက် သီတင်းသုံး ရန် ´ အ မော အ ပန်း ဖြေ ရန် လည်း လျှောက်ထား ပြီး ဦး ဘ သိန်း အား မထေရ် ထုံးစံအတိုင်း ကြီး နှစ်ပါး ကို ဇရပ် သို့ ပ င့် စေသည် ။ အချိန် ကား နံနက် ၈- နာရီ မျှသာ ရှိသေး ၏ ။ ဆရာကြီး ကား ၁ ဝ - နာရီမှ ယောဂီ များရှိရာ ဇရပ် သို့ ကြွ ၍ တရား စစ်ဆေး ဟောပြော လေသည် ။ သမထ တန်ဖိုး ဒုက္ခသစ္စာ ဆရာ ကြီးသည် ထိုနေ့ ၁၀- နာရီခွဲတွင် ဇရပ် သို့ ကြွ လာ ၏ ။ ယောက်ျား မိန်းမ လူ ဆယ်ပါး ယောဂီ ခန့် သုံးဆယ် က မူ အ ခန့် မြင့် ဘုရား သံဃာ ခန်း စင် နှင့် ၌ သံဃာ သီတင်းသုံး စင် ရှေ့တွင် နေ ကြ၏ စီတန်း ။ ၍ ဆရာကြီး နေ နှင့် ကြသည် မှာ ယောဂီ ။ သံဃာတော် များ ရှေ့ သံဃာ အနည်းငယ် စင် အောက် ဟောပြော ၌ ထိုင် ၍ သည် အရေးကြီးသော ။ ဒေး စွန် ပါ မထေရ် ယောဂီ နှစ်ပါး များအား ရှိရာ တစ် သံဃာ ဦး စီ စင် စစ်မေး ဘက်သို့ တော်မူ၏ လှ ည့်၍ ။ လက်အုပ်ချီ ကာ - အားထုတ် “ ယနေ့ မြဲ အာနာပါန ကြွ လာသော ကိုပဲ သုံး ဒေး ရက်လောက် စွန် ပါ အရှင်မြတ် ဆက်လက် နှစ်ပါး ရှု ပွား ချမ်းသာ တော် မူ မျှတ ကြ ပါ ဦး ကြ ၊ တ ပါ ပ ရဲ့ ည့် လား တော် ၊ ယောဂီ များကိုလည်း လိုအပ်သလို ဆုံး မ ကြ ပါ ဘုရား ” ဟု လျှောက်ထား ပြီး ဆရာကြီး အိမ်သို့ ပြန် ကြွ သည် ။ လေးရက် အ ရ တွင် ဝိပဿနာ သို့ ကူးပြောင်း ပေး၏ ။ ထိုင်ပြီး နံနက် ထုံးစံအတိုင်း ၁၀- နာရီခွဲ ဘုရား လျှင် နှင့် တရား သံဃာများကို ဌာနသို့ ဆရာကြီး ဦး ချ ကန်တော့ ကြွ လာ ၍ ၏ တရား ။ ခါတိုင်း စစ်မေး နေရာတွင် သည် ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 326 ၂၇ ဝ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် “ ယနေ့ ဝိပဿနာ ကူး ရ မ ယ့် အရှင်မြတ် နှစ်ပါး နှင့် လူ ယောဂီ ငါး ဦး ရှိပါတယ် ။ ဒီမှာ အားထုတ် ကြ တဲ့ ယောဂီ တွေဟာ အ များအား ဖြင့် သုံး ရက်လောက် သမထ လုပ်ပြီး သမာဓိ ကူး ထူထောင် ပေးရပါတယ် လိုက်ရင် ။ ဥဂ္ဂ ဝိပဿနာ ဟ နိမိတ် မ ကူး ၊ ပဋိ ဘဲ ဘာ ထားရင် ဂ နိမိတ် တစ်ချို့ တွေ ရတာ ယောဂီ များ တွေဟာ တဲ့အတွက် အရောင် ဝိပဿနာ အလင်း ကို နိမိတ် စကားပြော တွေ သာမက ရ ကိုယ် ဘဲ ထင်ရှား နတ် တွေ တွေ့ရ ၊ ၊ ဥစ္စာ အကူအညီပေး စောင့် ၊ ပြိတ္တာ တာ တွေလဲ တွေ ၊ တစ္ဆေ ရှိ ၊ မစင် တွေ ကြယ် ဝိဇ္ဇာ တဲ့ ဇော်ဂျီ အကြားအမြင် တွေနဲ့ လဲ အ မူလ ထင် သမထ တွေ ကမ္မဋ္ဌာန်း ရတဲ့ လူ ရ ပါ ကြ ၊ ပျောက် ကြာ လျှင် ပြီး ဘယ်တော့ က ယောင် ဘာ ချောက် ဖြစ်တော့ ချား ဖြစ်သွား မ လို လို တတ် နဲ ့ မိမိတို့ ကြ လို ့ အာနာပါန ဝိပဿနာ ကူး ပေးရပါတယ် ။ ဈာန် အဘိ ညာဉ် လမ်း ကို လိုက်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်များ ကျတော့ ဒီလို လော ကာ ယ တ ( သံသရာ ကြော ဆွဲ ) ပုဂ္ဂိုလ် ထူး တွေနဲ့ တွေ့ရ လဲ နှစ်သက် မ နေ ဘဲ ကိုယ့် တရား ကိုပဲ ဆက် ရှု ကြ ပါတယ် ၊ ကဲ .... ကို သာ ဦး တို့ သဘောပေါက် ကြ ပါတယ်နော် ” ဟု လူ ယောဂီ များအား နာမည် စင်စစ် ခေါ် ၍လည်း ကို သာ ဦး သတိပေး ဆိုသူသည် သည် ထွက် ။ ရပ် ပေါက် ဝိဇ္ဇာ တစ် ဦး နှင့် ကူး လူး ဆက်သွယ် နေသည်ကို ဆရာကြီး သိ မြင်ပြီး ဖြစ်သည် ။ ကို သာ ဦး မှာ ထိတ် လ န့် သွား ၏ ။ ဆရာကြီး က ဆက်၍ .... “ အထူး သ ဖြင့် ပရိယတ် တတ်တဲ့ အရှင်မြတ်များ သိ တော် မူ ပြီး ဖြစ်ပါတယ် ။ ယခု ယောဂီ ဒကာ များကို ဟောပြော နေတာ ဖြစ်လို့ အရှင်မြတ်များ က သည်းခံပြီး နားထောင် တော် မူ ကြ ပါ * သမထ ။ မှား အစွမ်း ရင် လဲ နဲ့ ပြင်ပေး ရတဲ့ မစင် တော် မူ ကြယ် ကြ ပါ တဲ့ ဘုရား အကြားအမြင် ။ ကို မ ဆိုထား နဲ ့ ။ ရူပ အ ရူပ ဈာန် အဘိ ညာဉ် တန်ခိုး များကို ပင် လျှင် အရိယာ သူတော်ကောင်း ကြီးများ ဦး စား ပေး တော် မ မူ ကြ ပါဘူး ။ တန်ခူး ဆိုတာ ဒုက္ခသစ္စာ ပါပဲ ။ ပကာသန တန်ခိုး ပြ တဲ့ ရှင် ပိဏ္ဍော လ ကို ပြည့် တန်ဆာ မ နှင့် နှိုင်း ပြီး ရှုတ်ချ တော် မူ ဖူးပါတယ် ။ တန်ခိုး ဖန်ဆင်း ပြ လျှင် ဒုက္ကဋ် အာ ပတ် လို့လဲ ပညတ်တော် မူ ပါတယ် ။ အဘိ ညာဉ် တန်ခိုး ဟာ ရ ခဲ သလောက် ပျောက် ပျက် လွယ်ပါတယ် ။ စောင့် “ ရှောက် ယခုအခါ ခက်ပါတယ် ကဲ့သို့ ဓမ္မ ။ အဘိ ညာဉ် ခေါ်တဲ့ သစ္စာလေးပါး သိ မှု ၊ အရိယာ ဖြစ်မှု ဖြစ် ခွင့် မရှိတဲ့ သာသနာ သံသရာ ရှည် ပ ပုဂ္ဂိုလ်များ ကြပါတယ် ။ ကျတော့ ပု ထု ဇဉ် သား တန်ခိုး တွေ ဖြစ်လေ ကြောင့် တော့ ပိုပြီး တန်ခိုး ဒုက္ခရောက် ချင်း ပြိုင် ကြ ကြ ၊ ၊ တန်ခိုး တန်ခိုး အားကိုး ကြောင့် နဲ့ သတ္တဝါတွေ “ ဘုရားအလောင်းတော် ကို ကျိန်စာ တိုက် ကြ နာ ၊ ဒုက္ခ ရ ဒ ရသေ့ကြီး ပေးကြ တာ ပင် အ လျှင် န မ ဒေဝီ တဂ္ဂ လ ရသေ့ ပါပဲ ။ ကို ဆံ ကျစ် နင်း မိ၍ ဒေါသ ဂန္ဓာ ရီ ဝိဇ္ဇာ ၊ မာ လော န ဖြစ်ကြ ကာ ယ ရာ မှ တ အ တန်ခိုး စ ကျိန်စာ ရှင် တွေဆိုရင် တိုက် ခဲ့ မိ ပိုပြီး ဖူးပါတယ် ဆိုး နိုင် ပါသေးတယ် ။ ကံ ငါးပါး ။ ကို ဇာတ်တော်တွေ တောင် မ လုံ တဲ့ မှာ အထင်အရှား “ စာ တတ်တဲ့ ပဲ ။ ယခု လူ လဲ က ရှိကြ စာ မ တာပါပဲ တတ်တဲ့ ။ ” လူ ကို ၊ ပိုက်ဆံ ရှိတဲ့ လူ က ပိုက်ဆံ မရှိတဲ့ လူ ကို ၊ အာဏာ ရှိတဲ့ လူ က အာဏာ မရှိတဲ့ လူ ကို ကိုယ့် တန်ခိုး လေးနဲ့ ကိုယ် နှိပ်စက် ကြ သလိုပါပဲ ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 327 ´ ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၂၇၁ ဒါ့ အန္တ ရာယ် ကြောင့် သူတော်ကောင်း ကြီး တစ်ခုပဲ လို့ ဟော ကြီးများ တော် စက်ဆုပ် မူ ပါတယ် တော် ” မူ ကြပါတယ် ။ တန်ခိုး ဟာ ဝိပဿနာ ဓမ္မ အဘိ “ ညာဉ် လောက ခေါ်တဲ့ တန်ခိုး အရိယာ တွေထဲမှာ အဖြစ်နဲ့ အထွတ်အထိပ် မ ထိန်းချုပ် မ ကွပ် ဖြစ်တဲ့ ကဲ နိုင်ရင် အဘိ မ ခိုင်မြဲ ညာဉ် ဘဲ ဒုက္ခသစ္စာ တန်ခိုး ကို ထဲကို ပင် လျှင် သာ ဝဲ လှ ည့် စုပ် ယူ သွားတတ်တယ် ။ ဒါပေမယ့် လူ သာမန် တွေကတော့ အထင်ကြီး ကြ တာ ထုံးစံ ပါပဲ ။ ” တန်ခိုး ဖြင့် စည်းရုံး မည့် အကြံ “ မြတ်စွာဘုရား လက်ထက်က နာ ဠာ မြို့ မှာ ကုဋေ လေးဆယ် ကြွယ်ဝ တဲ့ ကေ ဝ ဋ ပုဏ္ဏား ရဟန်းတစ်ပါး ကြီး ဟာ , ပါး အား သာသနာကို တန်ခိုး ပြ ခွင့် ကြည်ညို ရာထူး လွန်း ပေးဖို့ လို ့ ဘုရား လူတွေ ကို ပိုပြီး လျှောက် သဒ္ဓါတရား တော့ ဘုရားရှင်က ဖြစ်အောင် မသိ နိုး နား ပြုပြီး နေ တော် မူ ပါတယ် ။ သုံးကြိမ် လျှောက် တော့ မ နေသာ ဘူး ၊ တန်ခိုး ပြာ ဋိ ဟာ သုံးမျိုး ကို အကျိုး အပြစ် နဲ့ ဟော ပြ တော် မူ ခဲ့ရပါတယ် ” မထေရ် ဆရာ ကြီး နှစ်ပါး ကြီးသည် ဘက်သို့ လူ မကြာမကြာ ယောဂီ များ ဘက်သို့ လှ ည့်၍ ကြည့် မျက်နှာ သည် မူ ။ ထားသော်လည်း ဒေး စွန် ပါ မတတ်ပါဘူး “ သံဃာတော် ။ ကျေးဇူးရှင် အရှင်မြတ်များ လယ်တီဆရာတော် ဂ ပိုပြီး သိ ကြီးများ တော် မူ ကြပါတယ် ပေးတဲ့ သြ ။ ဝါဒ တ ပ ကို ည့် ဖောက်သည် တော်များ စာ ချ လုံးဝ ရပါ သ ဖရား ” ဟု ညှပ် ၍ ညှပ် ၍ စကား ခံ ကာ တရား ကို ဆက် ဟောသည် ။ ဆရာကြီး ယနေ့ ဟော ပုံမှာ ထူးခြား လွန်း ၍ ယောဂီ ဟောင်းများ အထူးစိတ်ဝင်စား ကြ၏ ။ “ ပြာ ဋိ ဟာ သုံးမျိုး ကတော့ - တဲ့ ။ ဒီလို ၁။ တန်ခိုး “ ပြ ဣဒ္ဓိ ရင် ပါ ဋိ သဒ္ဓါ ဟာ ရိ တဲ့ ယ လူတွေ = အမျိုးမျိုး ပိုပြီး ဖန်ဆင်း ကြည်ညို ပြ တာ လာ ခေါ်ပါတယ် ကြ ပေ တဲ့ ၊ မ ။ ဒကာ သဒ္ဓါ ပုဏ္ဏား တဲ့သူတွေ ကြီး က - တန်ခိုး “ ဒါ ဂန္ဓာ ရီ ဝိဇ္ဇာ ပါ ” ဆိုပြီး ကဲ့ရဲ့ ကြ လိမ့် မယ် တဲ့ ။ ဂန္ဓာ ရီ ဝိဇ္ဇာ တန်ခိုး ရှင်တွေ က လဲ ဒီလိုပဲ တရား ပြ နိုင် ကောင်းကြီး လေတော့ တွေ ဒွေး ထိခိုက် ရောယှက် လိမ့် တင် မယ်လို့ သံသယ ဆိုလိုပါတယ် ဝင်ပြီး စင် ကြယ် ။ မြင့် မြတ် တဲ့ ဒုက္ခ လွတ် ကြောင်း အ တပ် ၂၈ ဟော တဲ့ “ တန်ခိုး နောက်တစ်ခုက ပါပဲ ။ ဒီ အာ တန်ခိုး ဒေသနာ ကို ပြ ရင် ပါ ဋိ လဲ ဟာ လောကမှာ ရိ ယ = သူများ မဏိ စိတ် ကာ အကြံကို ခေါ်တဲ့ သူများ သိပြီး ရောနှော စိတ် အကြံကို သွားမှာ သိပြီး စိုးလို အ ့ တပ် ခွင့် ပြု ဟော နိုင်တဲ့ တော် မ မူ အ ဘူး ။ တတ် မျိုးတွေ ရှိနေ လေတော့ သာသနာ ဂုဏ် ငယ် ပြီး သီလ ၊ သမာဓိ ၃။ ၊ “ ပညာ နောက်ဆုံး ခေါ်တဲ့ “ တန်ခိုး အနု သာ အစစ်အမှန်ကို သ နီ ပါ ဋိ ဟာ ရိ သာ ယ ” အားကိုး ခေါ်တဲ့ မြတ်စွာဘုရား ကြ ဖို ့ တိုက်တွန်း တရားတော် တော် မူ ပါ တယ် ၊ “ ဒီ သီလ ၊ သမာဓိ ၊ ပညာ တန်ခိုး သာလျှင် လောကီ နယ် အတွက် လဲ လိုချင်တာ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 328 ၂၇၂ ဓမ္မာ ခ ရိ ယ ဦး ဌေး လှိုင် အကုန် ရပြီး ဒုက္ခ နယ် က လွတ်ဖို့ ရာ လဲ အမှန် ဖြစ်တဲ့အတွက် အကောင်းဆုံး လို့ ဆုံး မ တော် မူ ခဲ့ပါတယ် ။ တန်ဖိုး ပယ် ရွာ ဝိပဿနာ ကူး ရှိရင် ပဲ “ ဘယ် လူ ဆိုရင် အထိ ငါးပါးသီလ အကျိုးများ ၊ ပြီး အာ တန်ခိုးကြီး ဇီ ဝဋ္ဌ မ က သီလ တယ်ဆိုတာ ၊ ရဟန်း သဗ္ဗညုတ ဆိုရင် စ ဉာဏ်တော် တု ပါ ရိ သုဒ္ဓိ နဲ့ သီလ မြင် တော် ပု ထု ဇဉ် မူ လို့ တို့ ဖြစ်ပါတယ် သဘာဝ စွဲ ။ လမ်း ဒါ့ တပ် ကြောင့် မက် ဒီကနေ့ ဖွယ် ဖြစ်တဲ့ ဝိပဿနာ စာ တန်ခိုး ကူး ၊ ကြ ငွေ တဲ့အခါ တန်ခိုး လောကကြီးထဲမှာ ၊ အာဏာ တန်ခိုး ၊ အဘိ ညာဉ် တန်ခိုး တွေအားလုံး “ ဗြဟ္မာ့ ပြည်မှာ တ ဝင်း ဝင်း ၊ ဝက် စား ကျင်း မှာ တ ရှုပ် ရှုပ် ' ဆိုတဲ့အတိုင်း “ ငါဟာ ဒုက္ခသစ္စာ သစ္စာလေးပါး တွေချည်း အမှန်မြင် ပါ က ပြီး လား တ လို ့ က ဆင်ခြင် ယ့် နိဗ္ဗာန် ရပါ ချမ်းသာ လိမ့် မယ် အ ။ စစ် ကြီးကို ဧကန် ရတော့မယ် မာန်မာန တွေ လို့ ချ ။ လေးလေးနက်နက် စိတ် ကို ပျော့ ပျော့ ထား ယုံကြည် ရမယ် ။ ကိုယ် ရပါမယ် နှုတ် ။ အမူအရာ ဒုက္ခတွေ က တွေအားလုံး လွတ် တော့ နူးညံ့ မယ်ဆိုပြီး သိမ်မွေ့ စေ ရပါမယ် “ ထုံးစံအတိုင်း ။ ပရိ ကံ ကို လုပ်ပြီး နှာ သီး ဖျား မှာ ထွက်လေ ဝင် လေ တရိပ်ရိပ် နှင့် ဖြစ်၍ ဖြစ်၍ ပျောက် ပျက် ပျောက် ပျက် ပြီးသွား တဲ့ အနိစ္စ အချက်ကို မြင်အောင် ရှု နိုင်ရင် အာနာပါန “ အာနာပါန ဟာ သမထ ကို အဖြစ် တစ်ချို့ က က သမထ ဝိပဿနာ ပါ ကွာ ကူး လို့ တော့ အရမ်း တာပါပဲ မဲ့ စွပ်စွဲ ။ ကြပါတယ် ။ မဟုတ်ပါဘူး ။ စွယ်စုံရ တဲ့ ကမ္မဋ္ဌာန်း ကြီး ပါ ။ ဘုရားရှင် တိုင်း သွား တော် မူ တဲ့ လမ်း ရိုး ကြီး ပါ ။ အာနာပါန ဿ တိ သုတ် မှာ “ အ နိစ္စာ နု ပ = မ မြဲ တဲ့ သဘောကို မြင်အောင် ကြည့် ရမယ် ။ ဝိ ရာ ဂါ နု ပ ဿီ = တပ် မက် စရာတွေ ကင်း အောင် ရှု ရမယ် ” လို့ အာနာပါန ကိုပဲ ဝိပဿနာ လို့ တိုက်ရိုက် ဟော တော် မူ ပထမ ပါတယ် ထူထောင် ။ ကျေးဇူးရှင် ပြီး ပထမ လယ်တီဆရာတော် ဈာန် က ဖြစ်စေ ၊ ဒုတိယ ဘုရားကြီး ဈာန် က က ဖြစ်စေ လဲ အာနာပါန ၊ တတိယ ဈာန် ကိုပဲ သမထ က ဖြစ်စေ အဖြစ် ခုန် ကျော်ပြီး ဒီ အာနာပါန ကိုပဲ ဝိပဿနာ အဖြစ် ကူး နိုင်တယ်လို့ အတိအလင်း ရေး တော် မူ ပါ တယ် ။ “ သို့ ပါ သော် လဲ ကျေးဇူးရှင်ကြီး များ ဆုံး မပါတဲ့ အတိုင်း ထွက်လေ ဝင် လေ တို့၏ အနိစ္စ အချက် ၊ ဒုက္ခ အချက် ၊ အနတ္တ အချက်ကို မြင်အောင် ထင် အောင် ဆယ် မိနစ် ၊ ဆ ယ့် ငါး မိနစ် ရှု ပြီးလျှင် စိတ် ကို ငယ် ထိပ် မှာ ထား ၊ စိုက် ပြီး ရှုး ကျပ် ပြား ဝိုင်း လောက် နေရာမှာ ပူ မှု အေး မှ တေဇော ဓာတ်ကြီး သဘော ၊ မာ မှု ပျော့ မှု ပထဝီ ဓာတ်ကြီး သဘော စ သည် ဖြင့် ရုပ် ဓာတ် တစ်ခုခု မိအောင်ဖမ်း ရ လိမ့် မယ် ။ လှုပ်လှုပ် လှုပ်လှုပ် ၊ ရု ရွ ရွ ရွ ၊ ဖွာ ဖွာ ဖွာ ဖွာ တစ် ဖျစ် ဖျစ် မြည် ပြီး တစ်ဖြည်းဖြည်း တစ်ကိုယ်လုံး နယ် ကျယ် ကာ ဖြစ် - ပျက် ’ ချုပ် ’ ပျောက် နေတာ ကို ဉာဏ် မျက်စိ မှာ မြင်ရ ပါ လိမ့် မယ် ။ ရုပ် က မ သွား ဘဲ လဲ န တပ်က ကြိုပြီး ရှေ့ ရောက် မ နေ စေ ရဘူး ။ “ မ အကြိမ် ## PAGE 329 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၂၇၃ တစ် ကာ ဖြည်းဖြည်းချင်း ယ ပသာဒ တို့ တွေ့ ချဲ့ ထိ သွားတာကို ဖြစ်ပျက် တာ မီ ကို နာမ် အောင် က လိုက်ပြီး သိသိ နေပြီး ရှု ထိ မှတ် တဲ့ ရမယ် ရုပ် ၊ ရော ဖောဋ္ဌဗ္ဗ သိတဲ့ ဓာတ် နာမ် ပါ နဲ့ ထို နေရာမှာ ဘဲ အပ် တစ် စိုက် စာ မျှ မ ရွေ့ ၊ ဖြစ်ပြီး လျှင် ချုပ် - ပျက် တာ ကို မြင်ရ ပါ လိမ့် မယ် ။ ထွက်လေ ( သံဃာများ ဝင် လေထဲမှာ ဘက်သို့ တင် ဘဲ ပထဝီ လှ ည့်၍ စ တဲ့ ) ဓာတ်ကြီး “ အရှင်မြတ်များ များကို ရှု မှတ် သည် လို က အတိုင်း ရှု မှတ် နိုင်ပါတယ် ရှု မှတ်လို့ ။ ထင်ပါရဲ့ လား ဘုရား ” ဟု လျှောက် ရာ ဒေး စွန် ပါ မထေရ် ကြီး နှစ်ပါး က ယခုပင် ထင်ကြောင်း ဆရာကြီး 66 “ အား ကောင်း ပြန်လည် လှ ပါသည် ပြောပြ ဘုရား ကြသည် ။ ယခုလို ။ ကြားရတာ ဝမ်းမြောက် လှပါတယ် ။ သင်္ဂြိုဟ် ကျမ်း ကြီး အဘိဓမ္မာ ကျမ်း ကြီးများ မှာ လာတဲ့ အတိုင်း ရုပ် တွေအားလုံး သိဖို့ မလိုပါဘူး ဘုရား ၊ အဘိဓမ္မာ ဖြစ်ပါတယ် ဒေသနာတော် ။ ရုပ် တစ်လုံး ကတော့ နာမ် သဗ္ဗညုတ တစ်လုံး ရဲ့ ဉာဏ်တော် အနိစ္စ အချက် ကြီး ၊ အ ရာ ဒုက္ခ ၊ ပဋိ အချက် သမ္ဘိ ဒါ ၊ ပတ္တ အနတ္တ အရာတွေ အချက်ကို သာ လင်းလင်း ဆိုက်ရောက် ထင်ထင် နိုင် ပါပြီ ဉာဏ် ။ ကျေးဇူးရှင် မျက်စိ မှာ လယ် မြင်လျှင် ကီ ဆရာတော် အ သင်္ခ တ ဘုရားကြီး ခေါ်တဲ့ နိဗ္ဗာန် က လဲ အ ငြိမ်း သည် ဓာတ်ကြီး အတိုင်း ဘဲ သို့ မိန့် မှာ “ ရေးသား အထူး သ တော် ဖြင့် မူ သတိထား ပါတယ် ။ ကြ ရမှာ ကတော့ တစ်နေရာ က ရ ခဲ့ ၊ တစ်ချိန်က သိခဲ့တဲ့ ပရိယတ္တိ “ အသိတွေ သည် အတိုင်း ၊ စိန္တာ မ အားထုတ် ယ သုတ မ ယ ကြ အသိ တာ တွေကို စာ မ တတ်တဲ့ ခဏ ဖယ် သူ ထား များမှာ ကြဖို့ အရေးကြီးပါတယ် တစ်ပတ် နှစ်ပတ် နဲ့ ။ ကျေနပ် “ အားရစရာ ဒါ ကြောင့် မဟာသတိပဋ္ဌာနသုတ် တွေ့ ရပါတယ် ။ မှာ ရက် အ က န့် အ သတ် နဲ့ ရဲ ရဲ ကြီး အာမခံ တာကိုး လို့ သဗ္ဗညုတ အချိန်မှာ သေနတ် ဉာဏ်တော် လေးမြား ကြီးကို ပစ် တဲ့ ကြည်ညို လူ ဟာ မျက်စိကို မ ဆုံး နိုင် တစ်ဘက် ပါ ။ ယောဂီ မှိတ် ပြီး များအားလုံး ပစ် ရသလို ဒီ အလုပ်လုပ်တဲ့ အာရုံ တစ်ခုထဲ ထား ရမယ် ။ ငြိ တွယ်စရာ တွေ အကုန် ဖြတ်ပြီး ကိုယ်နဲ့ အသက် မ ငဲ့ ကွက် ဘဲ သက် စွ န့် ကြိုးပမ်း အားထုတ် နံနက်ပိုင်း နိုင်ကြပါစေ တရား ” ကို အဆုံးသတ် လိုက် ၏ ။ အားလုံး သာဓု ခေါ် ကြသည် ။ ကုသိုလ် သုံး ဖြာ သာသနာ သုံး လိ ငါး မည် ပ ဟာန် တရား စစ်မေး ဝိပဿနာ ဟောပြော ကူး ၍ သုံး ပေးသည် လေးရက် ။ ရ ရံ ခါ သောအခါ လက် ခုပ် ဆရာ လက်ဝါး ကြီးသည် တီး ၍ ရွှန် ပင် လန်း ဟော တက်ကြွစွာ ပြော၏ ။ လယ်တီဆရာတော် “ ဒီနေ့တော့ သီလ ရှိရာ ၊ မှန်း သမာဓိ ၍လည်း ၊ ပညာ လက်အုပ်ချီ အကြောင်း ယောဂီ လိုက်သည် များကို ။ ဟော ပါမယ် ။ အရှင်မြတ်များ က မ လဲ ဟဂ္ဂုတ် အမှား ကုသိုလ် ပါ ရင် ၊ ပြင်ပေး လောကုတ္တရာ တော် မူ ကြ ကုသိုလ် ပါ ဘုရား သုံးပါး ။ သီလ ကို ၊ သံ ဆိုလိုတာပါ မာ ဓိ ၊ ပညာ ပဲ ။ ဆိုတာ တစ်ခုနဲ့တစ်ခု ကာ မ ကုသိုလ် အနု ၊ အ ရ င့် ကွာခြားပုံ ကို သိ မှ ကိုယ့် တန်ဖိုးကို ကိုယ် သိ ကြ မှာ ဖြစ်ပါတယ် ။ ဝ မ အကြိမ် ## PAGE 330 ၂၇၄ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ၁ ။ ဆိုရင် “ ပဲ အနု အနာဂတ် သာ သ နီ ကိလေသာ ပြာ ဋိ ဟာ ၏ တွေ အ အ ခွာ စ စ ရှဲ သီလ သင့် သလောက် သာသနာ ကြီး ခွာ ရှဲ ထူထောင် ပါပြီ ။ ကိုယ် မိတယ် နှုတ် နှစ်ပါး အား ဖြင့် ကို ပိတ်လိုက် ထိန်း ထား တာ လိုက်ပါတယ် ဖြစ်ပါတယ် ။ ဝီ ။ တိက္က ဒါ ကာ မ တွင်း မာ ဝ ကြီးကို စ ရ ကုသိုလ် “ တ ဒင်္ဂ ပါ ပ ။ ဟာန် ’ ၂ ။ တင် “ မ ရူပါ က မနော ဝ စ ရ ၊ ဒုစရိုက် အ ရူပါ ဝ ခေါ်တဲ့ စ ရ ကုသိုလ် ထ ကြွ လာ ခေါ်တဲ့ မ ယ့် ကိလေသာ ဈာန် သမာဓိ တွေကို ကတော့ ပါ စိတ်ထဲမှာ ဝီ တိက္က မ အ လာ မ ခံ ဘဲ “ ဝိက္ခမ္ဘ န ပ ဟာန် ’ အ ဖုံး ကြီး နဲ ့ ပရိ ယုဋ္ဌာန တွင်း ကြီးကို : အဘိ ပိတ်လိုက် ညာဉ် တာပါပဲ တွေ ရ ၊ ဒါနဲ့ပဲ ။ အဲဒီ သေ ရင် သမာဓိ ရူပ ဘုံ အ သာသနာ ရူပ ဘုံ မှာ ထူထောင် ပု ထု ဇဉ် ဗြဟ္မာ မိပြီ ဆိုရင် မင်း ကြီးတွေ ဈာန် - ဖြစ်ကြ အမြစ် မပြတ် ရမယ် ၊ လို ခွာ ့ ဆိုလိုပါတယ် ရုံ သာ ခွာ ထား ။ လို ဒါပေမယ့် ့ မ ခိုင်မြဲ ပါဘူး ဒီ မ ။ ဟဂ္ဂုတ် ဆန် ့ကျင်ဘက် ကုသိုလ် အစွမ်း အာရုံ ဟာ နဲ့ တွင်း တွေ့ ရင် ကြီး ပရိ ထဲ ပါ ယုဋ္ဌာန ကိလေသာ မနောကံ တွေ တွင်း အ ပြည့် ကြီးတွင် ဒုံရင်း မ အတိုင်း က ဝီ တိက္က စီး ဝင် မ မြဲ ကာယကံ ဝင်လာ ကြတော့ ဝ စီ ကံ တာပဲ ။ ဈာန် ကစားတဲ့ မောင်ရှင် ကာန်း မ နဲ့ ညား တာ ကို ကြည့် ပါ ။ သမာဓိ “ ဒီလို တန်ခိုး သာသနာတော် တောင်မှ ဒီလောက် အတွင်းမှာ ပျက် လွယ် သီလ သေး ကို ရင် အခြေခံပြီး သီလ မ ပါ မေတ္တာစစ် တက် တဲ့ မ ထုံ ဘဲ တစ်စုံတစ်ခု သော အ တတ် ( သိပ္ပ ) နဲ ရလာတဲ့ လော ကာ ယ တ သမာဓိ ဝါး ပင် ကို တန်ခိုး သတ် သလို တွေဟာ တန်ခိုး သတ္တဝါတွေ ရှင် ကို ဘယ်လို ကို ဘယ်လောက် သတ်နိုင်တယ် ဒုက္ခ ဆိုတာ ပေးမယ် သဘောပေါက် ၊ ဝါး သီး ဟာ စရာ ရော င့် ကောင်းလှပါတယ် ရဲ ပြီး မ နေ သင့် ပါဘူး ။ ဒါ ။ ကြောင့် အန္တရာယ် ဒီ သမာဓိ ပိုကြီး သာသနာ လှပါတယ် မ ဟဂ္ဂုတ် ။ ကုသိုလ်နဲ့ လဲ ၃ ။ ကုသိုလ် “ " ခုလို ကြီးကို သာသနာတော် ဦး တည် နှင့် ဆည်း ပူး ကြုံခဲ့ မှ သံသရာ ကြုံရတဲ့ အတွက် အခိုက် စိတ်ချ မှာ လောကုတ္တရာ ရမှာပါ ။ ဒါ ပညာ အ ငုပ် ဓာတ် သာသနာ အနု ပါပဲ သ ။ ယ ဒီ မဂ် ကိလေသာ ပညာ မှ သံသရာ တွင်း ကြီးကို က ပါ ‘ သ ခဲ့တဲ့ မုစ္ဆေ ဒ အ ပ ဟာန် ကိန်း ” ဓာတ် နဲ့ ၄ ။ ပြန် လမ်း “ ဖိုလ် မရှိ ကုသိုလ် အမြစ်ပြတ် ဖိုလ် ပညာ ပိတ်ဆို က ့ နိုင်ပါတယ် လဲ အနု သ ။ ယ ကိလေသာ တွင်း ကြီးကို အရှိန် အငွေ့ မှ မထွက် ရအောင် “ ပ ဋိပ္ပ ဿဒ္ဓိ ပ ဟာန် ” နဲ့ ထပ်မံပြီး ငြိမ်း ဖိ ပေး ပါတယ် ။ ၅ ။ ချမ်းသာ “ အဲဒီအခါမှာ ကြီး က လဲ တစ် ကိလေသာ မဂ် တစ် ဖိုလ် တွေကို ရ အ ရိ . ယ ထို ဘုံ ပုဂ္ဂိုလ် ကို ရောက်ပြီ နဲ့ မ ဖြစ် နီး ရလေအောင် လို ့ နိဗ္ဗာန ' ခြုံ နိ ၍ ဿ ပေးထားပါတယ် ရ ဏ ပ ဟာန် နဲ ကျွတ်ကျွတ် ။ အတုမရှိ လွတ်လွတ် အလွန် ချမ်းသာ ကြီး ဖြစ် လှပါတယ် ဖို ့ ထပ်မံပြီး ။ အပြီးသတ် ဒါ ကြောင့် ရုံး အကြိမ် ## PAGE 331 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၂၇၅ မြတ်စွာဘုရား က ဓမ္မပဒပါဠိတော် မှာ သီလ နဲ့ အား ရ မ နေကြ နဲ့ ၊ သမာဓိ မျှ နဲ့ တစ် စခန်း ချ နား မ နေကြ နဲ ့ လို့ ဟော တော် မူ ပါတယ် ။ စာ လို အသေးစိတ် သိဖို့ မ လို ဘုရား ” သံဃာတော်များ ဟု လျှောက် ရင်း ဘက်သို့ ရုပ် လှ တစ်လုံး ည့်ပြီး လက်အုပ်ချီ နာမ် တစ်လုံး လျက် ၏ အနိစ္စ “ အရှင်မြတ်များ ၊ ဒုက္ခ ၊ အနတ္တ ဟုတ် သဘော ကြ ပါ ရဲ့ လား သို ရောက်အောင် “ ဟို သမထ ရှု ဖို့ လုပ် တိုက်တွန်း စဉ် က ဈာန် ပြီး ခဏ အင်္ဂါ ငါးပါး စကားရပ် နဲ့ ပြည့် ထားသည် စုံ တာ ပထမ ။ ဈာန် ခေါ်တယ် ။ ဝိ တက် ၊ ဝိ ( မ စာ ရ ပြော ၊ ခဲ့ပါဘူး ပီတိ ၊ သုခ ဟု ဖြေ ၊ ဧ ကြ၏ ကဂ္ဂ ။ တာ ) အေး ဖြစ်အောင် - ဒါက သတိထား စာ တတ်တဲ့ ရမယ်လို့ ဆရာသမား ဆရာ တွေက ပြောခဲ့ သလား နာမည် ။ တပ် ပေး ကင်း တော် မူ ကွာ ကြ သွားတဲ့ တာ ဗျ ။ သဘော နိ ရ ဝ ။ ဏ ယောဂီ ငါးပါး တာဝန်ကတော့ ဆိုတာလဲ ကျက် ထွက်လေ ထား စရာ ဝင် မလိုဘူး လေ ကိုပဲ ၊ မ ရှု လွတ်အောင် ရင်းနဲ့ သူ ကြည့် သူ့ ဘာသာ နေ ရုံ ပဲ မဟုတ်လား တက်တက် သွား ။ ပထမ တာပါပဲ ဈာန် ။ ကြိုတင် က နေ ဒုတိယ ကျက် မှတ်ထား ဈာန် ၊ တတိယ လို့ ရ တာမျိုး ဈာန် ၊ မဟုတ်ပါဘူး စတုတ္ထ ဈာန် ။ . ခန္ဓာငါးပါး “ ယခု ၊ အာယတန ဝိပဿနာ ပိုင်းမှာ က တစ်ဆ လဲ ဒီ ယ့် အတိုင်းပါပဲ နှစ်ပါး ဓာတ် ။ ပရိယတ္တိ က တစ်ဆ အ ယ့် ရာ ရှစ်ပါး ပဋိ ၊ သမ္ဘိ နာမ် ဒါ တေ အ ရာ ပညာသ ဖြစ်တဲ့ ၊ ရုပ် ရုပ် တစ်လုံး အဋ္ဌ ဝီ သ နာမ် တွေ အကုန်လုံး တစ်လုံးကို ပိုင် သိထား ရင် ဉာဏ် မှ ၊ ရထား စဉ် မှ ဆယ်ပါး ၊ ဝိပဿနာ ဟာ ဉာဏ် သူ့ အလိုလို တွေ ရမှာပဲ တက် လို့ လာတော့တာပါပဲ မထင်မှတ် ကြ နဲ့ ၊ ။ ဒီ အ ဉာဏ် နောက်မှာ ပြီးရင် ဝင် ဒီ ရသလို ဉာဏ် ဖြစ်အောင် ရန်ကုန် ဆိုပြီး က ရထား လုပ် ယူရ စီး သွားရင် တာမျိုး မဟုတ်ပါဘူး မန္တလေးနဲ့ ။ ကြား ထွက်လာတဲ့ က ဘူတာ နေ တွေကို ဟာ သိ သူ သည် က မရောက်ဘဲ ဖြစ်စေ ၊ မသိ နဲ့ သည် ရောက်အောင် ဖြစ်စေ ၊ အလိုလို စိတ်နဲ့ တွေ့ တ မင် တွေ့ပြီး က လာ ကျော်ကျော် ညွတ် ပြီး လုပ်ရင် ပြီး သွား ဘာဝနာ ရ သလိုပါပဲ မ ယ ၊ မ ဖြစ် ဘဲ ကြားဖူး သိ ဖူးတဲ့ ပရိယတ် အသိ တွေဟာ ဒီမှာ ချ မ ထားရင် ဘာဝနာ ဉာဏ် ကြီးကို ဆွဲထား ခိုင်းတာ ဒါက ဘာ နဲ့ တူ ဉာဏ် နေ တတ်ပါတယ် ညာ ဉာဏ် ဆိုတာ ။ က ပရိယတ် သိ တော် မူ တဲ့ အရှင်မြတ် တွေက နာမည် မကျအောင် တပ် လိုက်ပါသွား ပေးကြ တာပါ ၊ ဖို့ ယောဂီ ပါပဲ ၊ သမာဓိ ကတော့ ဖြစ်ပြီး ဒီလမ်း နေ မှတော့ သွားမှာ ယထာ ဖြင့် ဒီ ရထား ဘူ တ ဉာဏ် ကို မ ဖြစ်ပါစေလို့ မှား အောင် ၊ တော ဉာဏ် င့် စဉ် တ စေ့ တွေ အလိုလို ဆော် စောင့် တက် မျှော် လာပါ နေဖို့ မလိုဘဲ လိမ့် မယ် သစ္စာလေးပါး ။ သီလ အခြေခံ အမှန်တရားတွေ ခိုင်မာ ပြီးရင် အ အလိုလို ဓိပ္ပဋိ သာရ မြင် ၊ ၊ ပါ မောဇ္ဇ ၊ ပီတိ ၊ ပ ဿဒ္ဓိ ၊ သုခ ၊ သမာဓိ တောက် ၊ ယထာ ဘူ လျှောက် တ ဉာဏ် သွားတော့ ၊ နိဗ္ဗိ ဒါ ဉာဏ် တာပါပဲ ၊ ဝိမုတ္တိ ။ ဉာဏ် တွေဟာ ရေ မြောင်း “ ဒသ ဖွ င့် လွှတ် က အင်္ဂုတ္တိုရ် သလို ၊ အလိုလို စေတနာ က ရ ဏီ ယ သုတ် ၊ ဘာဝနာ သုတ် တွေမှာ . ဒီအတိုင်းပဲ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 332 ၂၇၆ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ဘုရားဟော တော် မူ ပါတယ် ။ ဒါ့ ကြောင့် သီလ သာသနာ ကာ မာ ဝ စ ရ ကုသိုလ် ကြီးကို တင်းတင်း ရင်း ရင်း နဲ ့ ဦး စွာ ထူထောင် ပြီးရင် စိတ် အ ချ ရ ဆုံး ဖြစ်တဲ့ မဂ် ကုသိုလ် ကြီး ပေါက် အောင် မရပ်မနား ဘဲ ရှု ပွား ကြ ပါ လို့ ဒီကနေ့ တိုက်တွန်း ရပါတယ် ။ ” ( အားလုံး သာဓု ခေါ် ကြသည် ။ ) ဣစ္ဆာ သ ယ ပတ္တမြား ဖြင့် တရား ပူဇော် ဒေး စွန် ပါ မထေရ် ကြီး နှစ်ပါး သည် ဆရာကြီး ထံ ၌ ဆယ် ရက် ခန့် ကြာ သွားသောအခါ တစ်ညနေ တွင် ဆရာကြီး အား ဓမ္မာရုံ တရား ဌာနသို့ အထူး ပ င့် ခေါ် ထား ကြ၏ ။ ဆရာကြီး အား ကျေးဇူးဆပ် ရန် ဖြစ်သည် ။ ထိုနေ့တွင် ဆရာ ကြီးသည် မထေရ် ကြီး နှစ်ပါး အ မိန့် အ ရ လင် ဗန်း ငယ် တစ်ခုတွင် ကတ္တီ ပါ အနက် ခင်း ၍ ဝါ ဂွမ်း ဆိုင် တစ် မိုက် ခန့် ထည့် ပြီး တ ပ ည့် တစ် ဦး နှင့် အတူ ဓမ္မာရုံ သို့ လာ ၏ ၊ ဘုရား နှင့် သံဃာတော်များအား ဝတ် ဖြ ည့် လျက် ထိုင် နေစဉ် မထေရ် 66 အ “ ငယ် ဆရာကြီး က - ဘယ်လိုမှ မ အောက်မေ့ ပါ နဲ့ ။ ဆရာကြီး ကျေးဇူး ကြီးမား လှပါတယ် ။ နက်ဖြန် ဘုန်းကြီးတို့ ကို ပြန် ခွင့် ပြု ပါ ၊ မ ပြန် မီ ကျေးဇူးဆပ် ရအောင် ဆိုပြီး ယခုလို ပ င့် ခေါ် ရတာပါ ၊ ကဲ .... ဆရာကြီး ဒီ ပတ္တမြား နှစ်လုံး ကို ကြည့် ပါ ဦး ” ဟု ပြောပြောဆိုဆို သပိတ် ထဲမှ ကျောက် နှစ်လုံး ယူပြီး ဆရာကြီး လက်ထဲသို့ ထည့် လိုက်သည် ။ အရွယ် အား ဖြင့် ကြက် တ ညင် ဥ ခန့် ၊ ဂေါ်လီ လုံး ခန့် ရှိ၏ ။ ဆရာကြီး က ကိုင် ကြည့် ရင်း - “ ဒါ ဘယ် က ရ ပါသလဲ ” ဟု မေး ရာ - “ ပတ္တမြား တောင် က က တိ နဲ့ ခဏ ယူပြီး ပြ တာပါ ” ဟု ပြော ကာ အ ကြီး တစ်လုံးကို လင် ဗန်း ပေါ်၌ တင်ပြသည် ။ တစ် မိုက် ခန့် ဝါ ဂွမ်း ထု မှာ ချင်းချင်း နီ ဆင်း သွား ၏ ။ နောက်တစ် လုံး ကို တင်ပြ ရာ ပထမ အ လုံး တစ်ဝက် မျှသာ အရည်အသွေး ပြ န့် ပွား သည် ကို မြင်ရသည် ။ ဆရာကြီး နောက် ကား မည်သို့မျှ အမူအရာ မ ပြောင်း ။ အေးဆေး ငြိမ်သက်စွာ ပင် . ပြုံး ၍ ကြည့် နေသည် ။ ရေ ဖန် ခွက် ၌ ပတ္တမြား ကို ထည့် လိုက် ရာ တစ်ဖန် ခွက် လုံး ရဲရဲတောက် သွား ၏ ။ ဒုတိယ အ လုံးမှာ ထို ဟာ တစ်ဝက် မျှသာ တောက်ပ သည် ကို တွေ့ရ၏ ။ “ ဆရာကြီး ဒီ ပထမ အ လုံး က မနောမယ ပတ္တမြား ဖြစ်ပါတယ် ၊ ကြံစည် တိုင်း ပြည့် စုံ ပြီး သာသနာပြု လို ့ မကုန်နိုင်တဲ့ တန်ခိုး ရှိပါတယ် ။ ဒီ ပတ္တမြား ကို ထားရင် ကန်တော့ပွဲ သုံး ပွဲ ထား ပေးရပါတယ် ၊ ဒုတိယ ပတ္တမြား ကတော့ စည်းစိမ် ဥစ္စာ မ ယုတ် လျော့ မ ပျက်စီး ဘဲ အန္တ ရာယ် အမျိုးမျိုး ကို ကာကွယ်တဲ့ သတ္တိ ရှိပါတယ် ။ ဒီ အ လုံး ကို ထားရင် အနည်းဆုံး ကန်တော့ပွဲ တစ်ပွဲ ပေးရပါတယ် ၊ ဆရာကြီးရဲ့ ပညာပါရမီ ကို ပူဇော်သော အား ဖြင့် ကျေးဇူး ဆပ် ပါရစေ ၊ ကြိုက်နှစ်သက်ရာ တစ်လုံး လုံး ဆရာကြီး လက်ခံ ပါ ” ဟု မထေရ် အ ငယ် က အ မိန့် ရှိသည် ။ ဆရာကြီး ကား တစ်ခဏ မျှ စဉ်း စားပြီး ပြုံး ရွှင် ကြည်လင်သော မျက်နှာ ဖြင့် - “ ယခုလို ချီး မြှောက် ၍ ကျေးဇူးဆပ် တာ ၊ မမြင် စ ဖူး မြင်ရတာ ပင် ဝမ်းမြောက် လှ ပါပြီ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 333 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၂၇၇ ဘုရား ၊ တ ပ ည့် တော် လက်မခံ ပါရစေ နဲ့ ၊ သည်းခံပါ ၊ လောက ဒုက္ခတွေ ကျယ် ပွား လာ မှာလဲ မလိုလား မ ချ သော ဝန် ပါ ၊ ဖြင့် ယခု အား သွန် အရှင်မြတ်များ ကြိုးပမ်း ပြီး ကမ္မဋ္ဌာန်း ပြန် ကြွ တရား သွားတဲ့ နဲ့ ကျေးဇူးဆပ် နောက် ရဟန်း တာ ကိစ္စ ကို သာ ပြီး ဝမ်းမြောက် ကြ တဲ့ အထိ နေပါရစေ ဘုရား ” ဟု လျှောက် ပြီး အိမ်သို့ ပြန်လာခဲ့ သည် ။ ဘဝ မတူ သူတို့၏ နောက်ဆုံး လမ်းခွဲ မထေရ် ကြီး နှစ်ပါး လည်း နောက်တစ်နေ့ နံနက် အရုဏ်ဆွမ်း အပြီးတွင် သပိတ် ကို လွယ် ၍ သပ္ပာယ် တည်ငြိမ်စွာ ဓမ္မာရုံ မှ ထွက်ခွာ ကြွ သွား တော် မူ ကြ၏ ။ မထေရ် ငယ် မှာ မြောက် စူး စူး အရပ် သို့ ပြန် ကြွ ၍ မထေရ် ကြီးမှာ ပျော်ဘွယ် ၏ အရှေ့မြောက် အရပ် သို့ လမ်း ခွဲ၍ ကြွ တော် မူ ကြသည် ။ ဆရာကြီး၏ တ ပ ည့် ယောဂီ သုံး လေး ဦး လိုက်၍ ပို့ ကြ၏ ။ လယ် ငါး ကြွ ကွက် တော် မူ ခန့် ကြ မျှ ရာ ရောက်လျှင် လိုက် ့ ပို သော ပြန်၍ ယောဂီ လွှတ် များ ပြန်၍ လိုက်သည် လှ ည့် ။ ကြည့် ရိုး ပြတ် သောအခါ လယ်ကွင်း မမြင် များကို ကြ ရ တော့ ဖြတ်၍ ပြီ ။ မထေရ် ကြီး ကား ပျော်ဘွယ် ကြီး အရှေ့မြောက် နွား စု ရွာသို့ ရောက် တော်မူ၏ ၊ နွား စု ရွာသားများ လွန်ခဲ့သော သုံး ရက်လောက် က မှစ၍ “ ရဟန္တာ ကြွ လာ လိမ့် မည် ’ ဟူသော လောင်း အိပ်မက် လှူ ကောလာဟလများ ရန် အ သင့် စောင့် နေကြ ဖြစ်နေ နှင့် လေ၏ သည် ။ မထေရ် ။ မထေရ် ကြီး ကြီး ရောက်လာလျှင် ကြွ လာ လျှင် ဆွမ်း ထ , ခုန် ကွမ်း မတတ် များ ဝမ်းမြောက် ကြသည် ။ ဒကာ တစ် ဦး က “ အရှင်ဘုရား ဘယ် က ကြွ လာ ပါသလဲ ” ဟု လျှောက် ရာ “ ပျော်ဘွယ် ကြီး ကမ္မဋ္ဌာန်း ဌာနက လာခဲ့တာ ” ဟု မိန့် တော်မူ၏ ။ “ ဘယ် အရပ် ဘယ် ကျောင်း က ပါ လဲ ဘုရား ” ဟု လျှောက် လျှင် - “ တို့မှာ ဘယ် အရပ် ၊ ဘယ် ကျောင်း ရယ်လို့ မရှိဘူး ။ သင့် တော် ရာ သီတင်းသုံး ရတာပဲ ” ဟု မိန် ့ တော် မူ သည် ။ ချီး မြှောက် ထိုအခါ ရန် ဝိုင်း ရုတ်တရက် ၍ လျှောက်ထား အကြံ ကြသည် ရ ကာ ။ မထေရ် ထို ရွာ ၌ ဘုန်းကြီးကျောင်း ကြီး အား နွား စု ရွာ ပင် ၌ ပင် မရှိသေး သီတင်းသုံး သ ဖြင့် ထို ရွာ နှင့် ထို ဆရာ သည် လွန်စွာ ကံ စပ် ကြ လေ၏ ။ ရွာ ကန် ဘောင် ၌ ပင် ရှင်းလင်း၍ ချက်ချင်း သီတင်း သုံး၍ ရအောင် ကျောင်း ငယ် တစ် ဆောင် ကို ဆောက် လှူ ကြသည် ။ သုံးနှစ် ခန့် မထေရ် ကြီး ၏ တရား အ ဆုံး မ ကို ရရှိ ကြ၏ ။ သုံးနှစ် ခန့် ရှိလျှင် ထို ကျောင်း ငယ် ၌ ဘဝကို စွ န့် တော် မူ သည် ။ အလောင်းတော် ကို မီး သင်္ဂြိုဟ် ကြ သောအခါ ဓာတ်တော်များ အ လုံး အ လုံး ကျ ကုန် ၏ ၊ ကြိုတင် ထင်မြင် ကြ သည့် အတိုင်း ဟုတ် မှန် နေ သ ဖြင့် ဝမ်းနည်းဝမ်းသာ ထို ကန် ဘောင် ၌ ပင် စေ တီ တည်ထား ကိုးကွယ် ကြ ရသည် ဆို၏ ။ မြန်မာနိုင်ငံ ပဋိ ပတ္တိ သာသနာ ဝင် ၌ ဤ အရှင်မြတ် ကဲ့သို့ လူသိ နည်းပါး မ ကင် ရှား သော နဝမ အကြိမ် ## PAGE 334 ၂၇၈ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ဈာန် မ မူ ကြ အဘိ ကုန် ။ ညာဉ် သန္ဒိဋ္ဌိ ရ ခီ က ဏာ · အ သ ကာ ဝ ရဟန္တာ လိ က ဂုဏ်တော် အရိယာ အရှင်မြတ် ကို ထုတ်ဖော် ကြီး ၍ တို့ သက်သေ ကား အ မူ ဆက် ကြ ပြတ် လေ ကုန်ပြီ တော် ။ ပါရမီ နှင့် ခေတ် ကို ပုံ ချ၍ “ အပ္ပါက္က ” ( ကြောင့် ကြ မဲ့ ) မ နေ ၊ အ ခွင့် ကောင်းကြီး ကို လက်မ မှတ်ချက် လွှတ် ။ စေ ။ မထေရ် သင့် ကြ ပြီ နှစ်ပါး တ ကား တွင် ။ အ ငယ် မထေရ် သည် ဝိပဿနာ လုပ် ရာ မှ တစ်စုံတစ်ခု သော တွယ်တာ ဖြစ်ပါသည် မှု ၊ ။ ဆွဲဆောင် သံသရာ ခံရမှု မှ ထွက် ကြောင့် လောကီ ကြောင်း အလုပ်ကို ထဲ ထိုး ဆင်း မည်မျှ သွားသည် ချောင် ကို သတိပြုရန် ကျသော အရပ်၌ တစ် ဦး ကို လုပ် ဖဲ့ စေ ၍ ကာ ထုတ် မူ အ ကာ မွှေ ဓာတ် အနီးကပ် အဖော် ရန် ရ သူ တတ် လုပ် ၏ ၊ နှစ် စေ ဦး တတ်သည် အတူ လုပ်လျှင် ။ ကြပ် လည်း ကြပ် သတိမူကြပါ ကုန် ။ ] ## PAGE 335 လယ်တီဆရာတော် ( ၁၂၀၈ - ၁၂၈၅ ) မ ပါဝင် မြန်မာနိုင်ငံ လျှင် ပြည့် စုံ သော ပဋိ သာသနာ ပတ္တိ သာသနာ ဝင် တစ်စောင် ဝင် ကို မဖြစ်နိုင် ရေး ရာ၌ ပေ ။ လွန်ခဲ့သော လယ်တီဆရာတော် အ နှစ် တစ်ရာကျော် အကြောင်း က “ လယ်တီဆရာတော် ” ဟူ၍ မ ပေါ်ပေါက် ခဲ့ပါ လျှင် ယနေ့ မြန်မာနိုင်ငံ သာသနာ ဝင် သည် ယခုကဲ့သို့ ရှိ လှ ပေ ၏ ။ ရှိ ဤ ကောင်းမှ အတ္ထုပ္ပတ္တိ ရှိ ပေ ကို လိမ့် ဖတ် မည် ။ ပြီးလျှင် ဆရာတော်၏ မူ ပရိယတ္တိ ပဋိ ပတ် မျှ ဖြင့် လုပ်ငန်း ထိတွေ့ မှာလည်း သိ မှီ ဖူး အံ့ သူများ ဘ နန်း ပင် နောင်တ ဖြစ်ကောင်း ဖြစ်ပေ မည် ။ လယ် တီဗီ မျိုးစေ့ ၁၂၀၈- လယ်တီဆရာတော်၏ ခုနှစ် နတ်တော်လဆန်း အလောင်း ၁၃- ရက် လျာ သည် အင်္ဂါ ဒီပဲရင်း နေ့ နံနက် မြို့ တောင် တစ်ချက် ဖက် စိုင် တီး ပြင် ကျော် ကြီး အချိန်၌ ရွာတွင် ဖွား နောင်အခါ သန့် စင် ခဲ့ ၏ ။ အ ဖ ဦး ထွန်း သာ ၊ အ မိ ဒေါ် ကျုံး တို့၏ သား ဦး ရတနာ ဖြစ်သည် ။ ဟူ၍ မွေး ချင်း ဦး တက် ငါး စွာ ဦး ရှိသည် ၊ ဦး တက် ။ ဆရာတော် ပွား ( ဦး ကုမာရ လောင်း ) ဦး လျာ တက် ၏ ထွား အမည်မှာ ( ဦး ကိတ္တိ မောင် ) နှင့် တက်ခေါင် ဒေါ် မ လေး ဖြစ်၏ ။ ထို အမည်မှာ မွေးဖွား စဉ် က ဖြစ်ပေါ်လာသော နိမိတ် ကို အ စွဲ ပြု၍ ခေါ်သော အမည် ဖြစ်သည် ။ ပါဝင်သော သတို့သား နို့ သက် ကို မွေးဖွား တင်ရေး သော အလင်းရောင် အချိန်တွင် အိမ် တန်း ကြီးသည် ခေါင်း ရင်း ခေါင် အိမ် ခေါင်မိုး တိုင် အခြေ ကို ပင် မှ အရောင် ထိုးဖောက် မျိုးစုံ တက်ခေါင် တက်သွား ' ၏ ဟု ။ တစ်အိမ် ပင် မှ လုံး ည့် ခေါ် ရောင်စုံ ကြ၏ ။ ယှက် အခါ သန်း မဲ့ မိုး နေ လည်း တော့သည် ထစ် ။ ကြိုး သတို့သား ဟိန်း ဟောက် ကိုလည်း ၍ ရွာသွန်း “ မောင် သည် ။ အိမ်နောက်ဖေး မန် ကျည်း ပင် ကြီး ၌ စု ပြုံ ထောင်ထားသော ဝါး လုံး စည်း ကြီး မှာလည်း သွားသည် တ ဟည်း ဟည်း ။ ပြည် ဟိန်း ကာ ဝါး စည်း အ ထဲမှ ဝါး လုံး တစ်လုံးမှာ ကောင်းကင် သို့ ပျံ တက် ပို၍ ထူးခြား သည်မှာ မီး ဖွား ချိန်တွင် မိခင် တစ် ဦး တည်း သာ အိမ်မှာ ရှိ နေ၏ ။ အာ ဝေ ဏိ က ဒုက္ခ ကြောင့် မိခင်ကြီး မှာ သတိလစ် နေ ခိုက် မိခင် နှင့် ကလေးကို ဝတ် ဖြူစင်ကြယ် နှင့် လူ လာရောက် သူ တော်ကြီး တစ် ဦး က အနား မှ စော့ ရှောက် လျက်ရှိသည် ။ ကလေး ငိုသံ ကြောင့် ဆွေမျိုး များ ပုဂ္ဂိုလ် တို့၌ ယုံကြည် ကြ မှ သာလျှင် နိုင် ခက် လူ သော ဖြစ်ရပ်များ သူ တော်ကြီး ကား ပျောက်ကွယ်သွား ဖြစ် ရိုး ဖြစ်စဉ် ပေ ၏ တည်း ။ ဘုန်း ။ သတို့သား ကံ ကြီးမားသော ငယ် သည် နူးညံ့ အေးဆေး သော ရုပ် လက္ခဏာ ကြန် အင် နှင့် လည်း ပြည့် စုံ ၏ ။ အရွယ် နှင့် မ လိုက်အောင် ## PAGE 336 ၂၈ ဝ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် အသိ အ လိမ္မာ လည်း ကြွယ်ဝ သည် ။ ကို ရင် လူ ထွက် ကို ဆွဲဆောင် ခြင်း ရှစ်နှစ် သား အရွယ်တွင် ဖျောက် ပင် ကျောင်း ဆရာတော် ဦး နန္ဒ ဓ ဇ ထံ အပ်နှံ ၍ ဆ ဟု ယ့် ငါးနှစ် ဘွဲ့ မည် သား ပေး၏ တွင် ။ ရှင် ရှင် သာ မ ဘဝ ဏေ နှင့် ပြုသည် သင်ရိုး ။ ဉာဏ်ရည် ပိဋက ဉာဏ် ကုန် သ သွား ဖြင့် ထက်မြက် ဆရာ၏ လှ ၍ မြှောက် ရှင် ဉာဏ စား ခြင်း ဓ ဇ ၊ အား မ တွေ့တော့ ထားခြင်း ' ဟု ကို ယူဆကာ ခံရသည် ။ စာ သို့သော် ၌ ငြီး ငွေ့ ရှင် လာ ဉာဏ သ ဖြင့် သည် ဆ ပိဋက ယ့် ရှစ်နှစ် သင်ရိုး အရွယ်တွင် ကုန် ၍ “ ရှင် အသစ်အဆန်း လူ ထွက် ၏ ။ ဆရာသမား နှင့် မိဘ တို့ ကား ယူ ကျုံး မ ရ ၊ ဖခင်ကြီး က မူ စိတ် နာ နာ ဖြင့် လယ် လုပ် ခွင် ၌ လက်တွေ့ ဒုက္ခ ကို ပြလိုက် ၏ ။ လယ် ကန်သင်း ဆယ် ခြင်း ၊ ' လယ် ထွန် ခြင်း အလုပ်ခွင် ၌ လာဘ် မြင် ၍ အလုပ် တွင် သည် ကို မြင်ရသော အခါ ဖခင်ကြီး မှာ စိတ်မ ဆိုး နိုင် ရှာ ဘဲ ကျိတ် ၍ ချီးကျူး တော် နေ မိ ပြန်သည် သူ သည် ။ အ ရာ ရာ၌ တော်၍ ညံ့ သူ သည် အ ရာ ရာ၌ ညံ့ မြဲ ပင် တည်း ။ မြင် ထင် ဖျောက် ကျောင်း ပင် ဆရာတော် ဆရာတော်သည် ဦး ဓမ္မ မိမိ၏ သာရ တ နှင့် ပ ည့် စကားလက်ဆုံ အတွက် စိတ် မကုန်နိုင် ကျ ရာ မောင် ဘဲ ရှိ နေစဉ် တက်ခေါင် ထို ရွာမှ ၏ ရုပ်ရည် နှစ်ပါး သဘောတူ ၊ အသိဉာဏ် ရှင် နှင့် လူ ထွက် လယ်ယာလုပ်ငန်း ကို ကျောင်းသို့ ကို ခေါ် တွေးမိတိုင်း ၍ နား ချ ကြသည် ရင် ထု ။ မ မောင် နာ ဖြစ် တက်ခေါင် ရ၏ ။ သို့ ကား နှင့် သင်္ကန်း ပြန်၍ မ ဝတ် လိုကြောင်း အကြိမ်ကြိမ် တောင်းပန် လျှောက်ထား ရာ ဆရာတော် နှစ်ပါး လုံး ကြံ ရာ မ မြင် ရ ဖြစ်ကြ ထင် ဆရာတော်သည် ရ၏ ။ အတန်ငယ် စဉ်း စား ပြီးနောက် - ဘူး ကွာ “ ။ ဒါ ဒါပေမယ့် လောက်တောင် မ င့် ရဲ့ စိတ် ရုပ်ရည် ကုန် ၊ မင်းရဲ့ နေရင် လဲ ငါတို့ အသိဉာဏ် က အတင်းအကျပ် နဲ့ ဒီ တောင်သူ မ . တိုက်တွန်း လုပ်ငန်း နဲ့ လို တော့ ပါ မ မဟုတ်ဘူး တော် ပါဘူး ။ ၊ ဖြန်း မင်း လဲ ဖြန်း ပညာရေး ကွဲ တတ် ဝါသနာထုံ လာ မှာ ။ ပညာ သူ ဖြစ်တဲ့ နဲ့ အသက်မွေး အတိုင်း ဗေဒင် ရတော့ သင် ကောင်းတာ လိုက် ရရင် ပ ကြာ ကွယ် မှာ ။ ရဲ ရှိရာ ထွက် ရွာ မောင် က တက်ခေါင် တို့ မိတ်ဆွေ သည် ဦး ဂန္ဓ တစ် မာ မိုးတွင်း ဟာ ပိဋက ကြုံတွေ့ရ နဲ့ ဗေဒင် မှာ သော နှစ်ပါး လယ်ယာ မရှိဘူး ဒုက္ခ ကွ ယ့် ကို ” ဟု ခံစားရ အ မိန့် ပြီး ဖြစ် သည့် အလျောက် အသက်မွေး လွယ်ကူသော ပညာ တစ်ရပ်ကို သင်ယူ ရန် ဝန်ခံ လိုက် ရ၏ ။ ပညာ အသစ် ထို အချက်ကို အ ဆန်း ရိပ် ရမည် မိ သော ဖြစ်၍ မြင် လည်း ထင် အလွန် ဆရာတော်သည် သဘော ခွေ့ စဏ္ဍ သွားသည် ဝဇ္ဇီ ကိုယ်တော် ။ က မောဂ္ဂ လိ ပုတ္တ တိ ဿ လုလင် အား သာသနာ့ ဘောင် သို့ ရောက်အောင် ပရိယာယ် ဖြင့် ဆွဲဆောင် သည့် နည်းတူ “ " - အေး - တစ်ခုတော့ရှိတယ် ။ ဘုန်းကြီး ဦး ဂန္ဓ မာ ဟာ လူ ဝတ် ကြောင် ကိုတော့ ပညာ န ၀ မ အကြိမ် . ## PAGE 337 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၂၈၁ . သင် မပေးဘူး ။ ဗေဒင် သင် ချင်ရင် သင်္ကန်း ဝတ်မှ ဖြစ်မယ် ။ နောက်တော့ မင်း သဘောပေါ့ ” ဟု ချော့ မော့ အ မိန့် ရှိ ကာ မောင် တက်ခေါင် အား သာသနာ့ ဘောင် သို့ အပိုင် သိမ်းသွင်း လိုက် လေသည် ။ ရှင် ဉာဏ သည် ရှစ် လ မျှ နှင့် ဗေဒင် သင်ရိုး ကို ဒိုး လို မွှေ နိုင် ၍ ဖျောက် ပင် ကျောင်းသို့ လက် ပြန်လာ လျှော့ ရာ တစ် လိုက်ရသည် စ တစ် စ ။ သို့ရာတွင် နား ချ သ ဖြင့် ' သာသနာ “ ဗေဒင် ၌ သင် နှစ်နှစ်ခြိုက်ခြိုက် ပြီး လူ ထွက်မည် ကြီး ' မ ဟူသော ပျော်ရွှင် အကြံကို လှ သ ဖြင့် စိတ် ပြေ လက် ပျောက် ဗေဒင် လင်္ကာ များ ၊ ရတု ကဗျာများ ဖြင့် အချိန် ကို ကုန် လွန် စေ ခဲ့သည် ။ ထီး ဟန် နန်း ဟန် ပါ သော နာမည်ကျော် “ မ ဟော် ကျေး စေ ခန်း ရှိုး လိုက် ရတု ' သည်လည်း ရှင် ဉာဏ အတွက် သာသနာ့ ဘောင် ၌ အချိန်ဆွဲ သပ် ခု ပေးသော ကဗျာတစ်ပုဒ် ဖြစ်ခဲ့ ပေ ၏ ။ သို့ နှင့် ရှင် ဉာဏ သည် ၁၂၂၈- ခုနှစ် ကဆုန်လဆန်း ခုနစ် ရက်နေ့တွင် ရဟန်း ဘောင် သို့ ရောက်ခဲ့သည် ။ စာသင် စာ ချ နာမည် ရ ထိုနှစ် မှာပင် ဦး ဉာဏ မြင် ဓ ဇ ကွန်း သည် အရေးတော်ပုံကြီး ရဟန်း ဖြစ်လျှင် ဖြစ် မန္တလေးသို့ နေ၍ မိမိ စာသင် အရပ်၌ ကြွ သာ မည်ဟု ဝါ ကပ် အား နေ ခဲ ရ၏ ထားသော်လည်း ။ ထို အတွင်း ကျောင်းရှိ ဗီ ရို ကြီး ငါးလုံး မှ နိဿယ မြန်မာ ပေ ထုပ် များ နှင့် လက်လှမ်း တ မှီ အခြား ကျောင်းမှ ပေ စာများ ပါ မှတ်သား ခွင့် ရ လေ တော့သည် ။ ၁၂၂၉- ခုနှစ် န ယုန် လဆန်း ငါး ရက်နေ့တွင် မိဘ ဆရာများ ထံ ခွင့် ပန် ၍ မန္တလေး နေပြည် ဘော် သို့ စာသင် ထွက်လာ ခဲ့ ၏ ။ သပိတ် စာ လွယ် ပုလွေ ကာ ဖြင့် ကုန်း ရစ် ပတ် ကြောင်း ထားသော ခရီး ကြွ ရသည် ပေ ထုပ် ။ နှစ် အ ထုပ် လုံ ၊ မုံရွာ သင်္ကန်း မှ ချောင်း အ ပို တစ်စုံ ဦး ၊ ထို ကို မှတစ်ဆင့် ထမ်း ၍ နွယ် ခွေ တောင်တန်း ကြီးကို ဖြတ်ကျော် လျက် စစ်ကိုင်းတောင် သို့ ခြေလျင် လာ ရ၏ ၊ နဝကမ္မ ပိုက်ဆံ ကိုလည်း ကိုင် ရိုး မရှိ ။ စစ်ကိုင်း မှ မန္တလေးသို့ လှေ ကြုံ စီး ၍ လိုက်ပါ ရသည် ။ ယခုကာလ စာသင်သား များ နှင့် ကွာခြား လှ ပါ ဘိ ။ ခက်ခက်ခဲခဲ သင်ယူ ရသော ပညာ ဖြစ်၍ လည်း ထိုက်ထိုက်တန်တန် ကြီး ပေါက် ရောက် ၏ ။ အချိန် ရှိသမျှ လည်း ကျယ်ကျယ် ပြ န့် ပြ န့် ကြီး ဖြ န့် ချိ တော် မူ ခဲ့သည် ။ ကျောင်းတိုက် ပေါင်း လေး ရာ ကျော်ရှိ မန္တ လေး နေပြည်တော်တွင် မဟာ ဇော တိ ကာ ရာ မ ခေါ် မြောက် ပြင် ရှိ မင်္ဂ လာ စံ ကျောင်းတိုက် ကြီး သို့ ထိုနှစ် ဝါဆို အမှီ ရောက် တော်မူ၏ ။ ဒွေ မာတိကာ ပြန်ဆို နိုင် မှ နေ ခွင့် ရသည် ။ ခ ရေ ပင် ကျောင်း၌ နေရာ ရ၏ ။ ထို ကျောင်း၌ လည်း သံဃာ နေရသည် အ များ ။ ဆရာတော်ကြီး ဝင် ထွက်သွား က လာ “ မင်း ရာ က ရေ ဘွဲ့ အိုး မဟာဆန် စင် အနီး တစ်နေရာ သ ကိုး ကွ ရ ယ့် ၍ ” ဟု ရေ ဆို၍ စို ရွှဲ ပြီး “ ဉာ အမြဲ ဏာ သည်းခံ ဘိဝံသ ” ဟု ပြင်၍ မှ ည့် ခေါ် ရသည် ။ စံကျောင်း ဆရာတော်ကြီး က မိမိ ထံတွင် လိုက် ဝါ နှင့် စာ တက် စေ ၍ လက် ရုံး တ ပ ည့် ကြီး ဖြစ်သော စ လင်း ဦး ပဏ္ဍိစ္စ ထံတွင် ဆို ဝါ နှင့် စာ တက်ရန် အပ်နှံ ပေးသည် ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 338 ၂၈၂ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ဦး ဉာဏ သည် ပဉ္စမ သင်္ဂါ ယ နာ တင် ချိန် နှင့် ကြုံ ကြိုက် နေ သ ဖြင့် အရည်အချင်း ပြ ခွင့် တိုက်ဆိုင် ခဲ့သည် ။ ဗြဲ တိုက် တော်တွင် ရဟန်းရှင်လူ မင်း မိဖုရား ပရိသတ် ရှေ့၌ အဘိဓမ္မာ ကထာ ဝတ္ထု ကျမ်း ကြီးကို တစ်ပါးတည်း အာ ဂုံ ပြန်ဆို နိုင်ခဲ့ သ ဖြင့် ဦး ဉာဏ ၏ သတင်းသည် သင်း ပျံ့ စ ပြု လေ၏ ။ ၁၂၃၉- ခုနှစ် ( ဆယ် ဝါ အ ရ ) တွင် စာသင်သား ဘဝ မဟုတ်တော့ဘဲ စာ ချ ဆရာတော် ကလေး ဖြစ်လာသည် ။ စာ တော် ချ များအား ရှင်ဘုရင် က ပ - ဒု - တ ခွဲခြား၍ ဆွမ်း ဆန် တော် ငါး တင်း ၊ လေး တင်း ၊ သုံး တင်း ဟု ခွဲခြား ထောက်ပံ့ သည် ။ ဦး ဉာဏ ကား ဒု - တ စာ ချ ဘဝတွင် မ နေ ရ တော့ဘဲ တစ် ရှိန် တည်း ခုန် ကျော် ၍ ပထမ စာ တော် ချ ဖြစ် တော် မူ ခဲ့ လေသည် ။ သက္က တ အပေါ် ဦး ဉာဏ အမြင် ဦး ဉာဏ သည် စာ ချ ဘုန်းကြီး လုပ် စ တွင် “ ယောမင်းကြီး တို့ လို သက္က တ တတ် လျှင် ကောင်းမှာ ဘဲ ” ဟု ဆန္ဒ ဖြစ်၍ သက္က တ စာအုပ်များကို ရှာဖွေ စုဆောင်း ၏ ။ ထို စာအုပ်များကို ခေါင်း ရင်း ၌ ထား၍ စဉ်း စား မိ သည်မှာ - “ အင်း ...... သက္က တ ဆိုတာ ဗြာဟ္မ ဏ စာ ပဲ ။ ဒီ စာတွေ ဖတ်ရင် လောကကြီး အကြောင်း ၊ အတ္တ ဝါဒ အကြောင်းတွေကို ပဲ တွေ့ရမယ် ။ ဘဝသံသရာ အဆက်ဆက် ဗြာဟ္မ ဏ တ ပ ည့် ဖြစ်ပြီး သက္က တ စာတွေ သင် ခဲ့ရ လှ ပြီ ။ အတ္တ ဝါဒ ကြီးကို လက်ခံပြီး သံသရာ ကျင် လည် ခဲ့ရ လှ ပြီ ။ ယခု ဘဝ ကံကောင်း ထောက် မ ၍ အနတ္တ ဝါဒ ပိဋက စာတွေ သင် ပြီး ဘုရား တ ပ ည့် ဖြစ်ရတဲ့ အခါ ဘုရားသာသနာ မှာ နေပြီး ဘုရားစကားကို ပဲ တစ် ထစ် ကျ လိုက်နာ ကာ လေ့လာ ကျင့် ကြံ တာ အမှန် ဆုံး ပဲ ” ဟု စိတ် ကို ဒုန်း ဒုန်း ချ ကာ ယတိပြတ် သန္နိဋ္ဌာန် ချလိုက် သည် ။ သက္က တ စာအုပ် များကိုလည်း လွှ င့် ပစ် လိုက်တော့ ၏ ။ ( လယ်တီပဏ္ဍိတ အား သက္က တ သင် စေခိုင်း ဖူးသည် ကို ထောက်၍ ဤ စကားကို မိမိ မတတ် ၍ ဆင်ခြေ ကန် ဖုံးကွယ် သည်ဟု ယူဆ ကောင်း ယူ ဆရာ၏ ၊ မဟုတ်ချေ ။ ဆရာတော် သာ တတ် လို လျှင် လ , ပိုင်း ဖြင့် ဖြန်း ဖြန်း ကွဲ တတ်နိုင် ၏ ။ လယ်တီပဏ္ဍိတ ၏ စရိုက် ဝါသနာ ကိုလည်း သိ တော် ဘဝ မူ ပြီး သရဖူ ဖြစ်သည် ဆောင်း ။ ) မည့် ဘုန်း ရှင် ကံ ရှင် ပုဂ္ဂိုလ် ကျော် တို့၏ အကြံအစည် ဖြစ်ရပ်များ ကို လူ သာမန် တို့ ကိုယ်ချင်းစာ ၍ မ ရ စ ကောင်း ချေ ။ သက္က တ နှင့် ပါဠိစာပေ ဗုဒ္ဓ စာ ပေသည် ရှိသော်လည်း မ ပြော ပ လောက် စင်စစ် သော အပေါ်ယံ ဖြော င့် ဖြော ကျေးဇူး င့် ဆ န့် ခံ့ ကျင် ကျေးဇူး သော စား လမ်းခွဲ ထောက်ထား ကြီး ပင် နိုင် တည်း ရှ ။ ည့် အပေါ်ယံ ဖွယ် အနည်းငယ် စာပေ ဗဟုသုတ မျှ လောက်ကို သာ မ ကြည့် မူ ၍ အတွင်း သား အနှစ်သာရ သို့ ထိ ဆိုက် အောင် ဆင်ခြင် သက္က တ နိုင် နှင့် စပ် ဘိ မူ သော သံသရာ ဦး ဉာဏ နှင့် ချီ ၏ ၍ အကြံ ပြော ရ သည် ပေ လိမ့် “ " တစ်ကမ္ဘာလုံး မည် ။ စဉ်း စား ကို ရ သာသနာပြု ပေ လိမ့် မည် မည့် ။ ထို့ကြောင့် လယ်တီ လောင်း လျာ ဖြစ်၍ သာ ” ဟု ပင် ဆို ရ ပေ လိမ့် မည် ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 339 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၂၈၃ 1 တစ်စောင် ထိုသို့ နှင့် သဒ္ဒါ စာ ချ ခိုက် ကျမ်း တစ် “ ဋီကာ ကျမ်း ပြုရန် ကျော် ’ ဆန္ဒရှိ ကို အစားထိုးရန် သ ဖြင့် စာ ချ ရင်း သင်္ဂြိုဟ် မှတ်စုများ ကျမ်း ရေး အ ဖွ ထုတ် င့် ဋီကာ လျက် ရှိခဲ့ သို့ အလည်သွားရင်း ၏ ။ ပိဋက တိုက် ရှိ စာတိုပေစများ ပေ စာများကို တစ်ထုပ် ကို မွှေ နှောက် ပြီး တစ်ထုပ် ရာ မှ သဒ္ဒါ ထုတ်ယူ ဘက် ဆိုင်ရာ လေ့လာ ပ ဒ သည် ရူပ သိဒ္ဓိ ၊ သစ် ကျမ်း ဆိ မ့် ပေ တိုက် ကို ရရှိခဲ့ သဒ္ဒါ ၏ တတ် ။ အထူး လွယ် နှစ်သက် သ ဖြင့် ယနေ့တိုင် ကာ အ စဉ် အ ဦး လာ ဉာဏ ကစ္စည်း ၏ သဒ္ဒါ ကျေးဇူးကို ကျမ်း အစား ခံစား စမ်း ကြ ၍ ရသည် ကြိုးစား ။ ပို့ချ ပထမ ခဲ့သည် တွင် ။ ထီး ဦး ဘိုး ၊ ဖိနပ် လှိုင် ၊ ၊ သင်္ကန်း လူ ပြန် ပေး၍ တော် ပညာရှိ ဆွဲဆောင် ဦး ပို့ချ ဖား ခဲ့ တို့ ရ၏ ထံ ။ အား စာပေ လပ် အရေးအသား သော အချိန်၌ နှင့် ယော စပ် ၍ အတွင်းဝန် နည်း ယူ ဆွေးနွေး လေ့ ရှိသည် ။ ဉာဏ် မီးတောက် ဦး ဉာဏ သည် စ ၁၄- ဗဟုသုတ ဝါ အ ရ ပြည့် တွင် စုံ ၍ ကျမ်းပြု စာပေ အရေးအသား ရန် အခြေအနေ ဝါသနာထုံ တစ်ရပ် သည့် ပေါ်ပေါက် အလျောက် ခဲ့ ၏ ။ အကြောင်း နှစ်ဆယ် တို့ကို ကား ပါဠိ စံကျောင်း ဘာသာဖြင့် ဆရာတော်သည် ရေးသား ၍ “ ပါရမီဆယ်ပါး ပညာရှိ သူတို့ နှင့် သာ စပ် ဖြေ ၍ ကြ ခဲ ရာ ကုန် ခဲ ” ဆစ် ဟု ပြဿနာ စာတမ်း တစ်ခု ထုတ်လိုက် ၏ ။ ဦး ဉာဏ သည် “ ဤ ပြဿနာများ ငါ့အတွက် ဖြစ်ပေါ်လာ ချေ ပြီ ” ဟု ယူဆကာ ကျမ်း ဂန် အ ကိုး အ ကား အထောက်အထား ပြည့် ပြည့် စုံစုံ ဖြင့် ပထမ ဦး ဆုံး ကျမ်းစာ အဖြစ် ဝမ်းသာအားရ ပါရမီ အ ဖြေ ကို ရေး ချလိုက် ၏ ။ ဒီ အဓိပ္ပာယ် ရေး ပြီးလျှင် တွေ ဒီလောက် မိမိ၏ စာ ပြောင်မြောက် ချ ဆရာ စ လင်း ဦး အောင် ပဏ္ဍိစ္စ ဘယ်တုန်းက ဆရာတော်အား များ သင် သွား၍ ထား ပြ သလဲ ရာ “ ကွာ မင်း ” ဟု လက် ဖျား ခါ ၍ ချီးကျူး ခြင်း ခံရသည် ။ သို့ နှင့် မိမိ၏ “ ပါရမီ ဒီပနီ ” ကို ပေ ထက် တင်ပြီး ရွှေ မျဉ်း သတ် ကာ ပုစ္ဆာ ရှင် စံကျောင်း ဆရာတော်ကြီး ထံ သွားရောက် ဆက်ကပ် လိုက် ၏ ။ ဆရာတော်ကြီး ထံသို့ ရောက်သောအခါ မိမိ မျှော် မှန်းချက် နှင့် မ ကိုက် ဖြစ် ရ လေ၏ ။ “ န င့် စာ ဘာ အသုံး ကျ လဲ ၊ န င့် လို လူ ရည်ရွယ်ပြီး ငါ မေးတာ မဟုတ် ၊ လေး ပြင် လေးရပ် စာ ဆရာတော်ကြီး တတ် အ ကျော် က ဆရာတော်တွေ ဆီး ၍ ငေါက် ငမ်း ကို ရာ ရည်ရွယ် ဦး ဉာဏ မေးတာ ခမျာ ၊ မျက်နှာ ဒီ ပုစ္ဆာ မ နှင့် ရ ဖြစ် န င့် ရ၏ အ ရာ ။ လား ” ဟု ဆက်ကပ် ထားသော ပါရမီ ဒီပနီ ပေ ထုပ် ကို ဖရိုဖရဲ ပြ န့် ကြဲ အောင် ဆွဲ ရွဲ ထိုး ပစ် လိုက် သော်လည်း ထိုအချိန်မှစ၍ ဦး ဉာဏ မိမိ ကျမ်းစာကို သည် မည်သို့မျှ တစ်ခါမျှ စကား ပင် မ ဆို ပြန် သာ မ ဘဲ ကြည့် ခပ် မ ဘဲ ဆိတ် မေ့ ဦး ပျောက် ချပြီး ပြန်လာ ထား လိုက် ရသည် ၏ ။ ။ တန်ဖိုး သည် ။ သိ ( လယ်တီ သော အတူ တိုက် နေ မိတ်ဆွေ တည်ပြီး ဦး ခါမှ နာဂ ထို ၏ ကျမ်းစာ တ ပ ည့် တစ်ပါး ပြန်လည်ရောက် က အမြတ်တနိုး လာ ၏ သိမ်းဆည်း ။ ) မြန်မာနိုင်ငံ ထား • ပဋိ ပတ္တိ သာသနာ အား ကလောင် ဖြင့် နှိုး ဆွ ထိုး တင်ပေး မည့် သာသနာ့ အာဇာနည် အရှင်မြတ် အား ပွဲ ဦး ထွက် အ နှိပ် ခံရခြင်း ပေ တည်း ။ · ဆရာတော်ကြီး၏ ဆန္ဒ တော်မှာ မည်သို့ ရှိမည် မသိ ။ ဦး ဉာဏ အ ဖို့ ကား အချိန်ပိုင်း အား ဖြင့် စိတ် ထိခိုက် ရ ရှာ သည် ။ ဦး ဉာဏ ယခုကဲ့သို့ အပြောအဆို ခံရ သည်မှာ ဖြစ် ရိုး ဖြစ်စဉ် ဟု သာမန် အား ဖြင့် နဝမ အကြိမ် ## PAGE 340 ၂၈၄ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ထင် စရာ ရှိ၏ ၊ မ ခံ ချင် စိတ် ကို နှိုး ဆွ ပေးသော အား ဖြင့် နှိပ်၍ ချီး မြှောက် သည်ဟု လည်း တွက် နိုင်သည် ။ သို့သော် ထို မျှ လောက် ဟုတ် ဟန် မရှိ ။ အကြောင်း တရား တို့သည် ဆန်း ကြယ် စွာ ။ ဤမျှ အမြတ်တနိုး လုပ် ထားသော အလုပ် ၊ ဉာဏ် မီးတောက် စ ပညာရှိ လောက သို့ တိုး စမ်း ၍ ဝင် ခါ စ ၊ သာသနာတော် တွင် အထွတ်အထိပ် ဆုံး ပုဂ္ဂိုလ် ၏ အပြင်းထန်ဆုံး သော ရှုတ်ချ မှု ။ ထို့ကြောင့် အ သိရ ခက် ၏ ။ ဦး ဉာဏ သည် ယခု ဘဝ မှာပင် တရားထူး ရ ၍ တစ်ကမ္ဘာလုံး သာသနာပြု မည့် အာဇာနည် တည်း ။ ထို အချက်ကို မျက်စိ ရှိ သူတို့ မြင် ကြ ကုန် ၏ ။ စာရေးခြင်း အလုပ် ဖြင့် တစ်ဘဝ တာ ငုပ် လျှိုး သွားမည် စိုး ၍ လော ။ “ ပါရမီ ဒီပနီ ၊ ဥတ္တ ဆောင် မ ပုရိသ လေ့ ရှိခြင်း ဒီပနီ ” များကို ကျမ်း မျိုး ထောက်၍ ကို ရေးသားခြင်း ဘုရားလောင်း ၊ ကိုယ်တိုင် စိတ်ဝင် အလောင်းတော် ကာ ဘုရား ဆု များ ကြီး ကဲ့သို့ ပန် လျက် လုပ် အချိန် ဖ င့် သွားမည် ကို စိုး ၍ လော ။ ဤကား အ ကောင်း ၊ သို့မဟုတ် ထူးချွန် မည့် အနတ္တ အာဇာနည် ကို တွ န့် ဆုတ် သွားအောင် ဗွေ ဆော် ဦး နှိမ် လိုက်ခြင်း လော ။ မ ပြောနိုင် ။ တရား သဘော ကား နက် ရှိုင်း စွာ ။ ထို ဖြစ်ရပ် သည် ဆိုး သည် ဖြစ်စေ ၊ ကောင်းသည် ဖြစ်စေ ပါရမီ ကံ ရှိသူ ၁၂၄၄- အတွက် ခုနှစ်တွင် ကား အ ဦး ကောင်း ဉာဏ ၊ ပို၍ သည် မန္တလေး အ ကောင်း နေပြည်တော်မှ သာ ဖြစ်ရပေမည် ထွက်ခွာရန် ။ အကြောင်းများ တိုက်ဆိုင် တိုင်း ရေး ပြည် လာခဲ့ ရေး ၏ မှာ ။ အကြောင်းမှာ မငြိမ်မသက် ရှိနေသည် သီပေါမင်း ။ ထို နန်း အတွင်း တက် အာဏာ ၍ လေးနှစ် စိုး တန်း အ ရ ရပ် နန်းတွင်း မှစ၍ လောင် ရေး ၊ လိုက်သော မီး သည် တရားရုံး နှင့် တကွ ဝန်ကြီး ၊ မှူးကြီး အိမ်များ ပါ လောင်ကျွမ်းခဲ့ သည် ။ ကျောင်း ရံ ပေါင်း ၄၆- ကျောင်း ရှိသော စံ ကျောင်းတိုက် ကြီး လည်း ပြာ အတိ ပြီးခဲ့ ၏ ။ ဆရာ တော် သံဃာတော်များ လည်း မိမိတို့ အရပ်ဒေသ သို့ အသီးသီး ပြောင်းရွှေ့ သွား ကြသည် ။ ဦး ဉာဏ ၏ စာ ချ ဆရာတော် ဦး ပဏ္ဍိစ္စ လည်း နောက် ပါ တ ပ ည့် များကို ခေါ် ၍ စ လင်း မြို့သို့ လှေ ဖြင့် စုန် ဆင်း သွား ၏ ။ ( လယ်တီဆရာတော် ဝါ ၃၀- ခန့် ဦး ပဏ္ဍိစ္စ ပျံလွန် ရာ ကိုယ်တိုင် ထမ်း ၍ မီး နိကာယ်ငါးရပ် သင်္ဂြိုဟ် ဦး ဉာဏ သည် မှ ။ ပိဋကတ် အ ) နှ မြော မှတ်စု ဆုံး ကား ပုရပိုက် တစ်ဆ များအားလုံး ယ့် ခြောက် မီး ဝါ ထဲ အထိ ပါ သွားခြင်း စုဆောင်း ပင် မှတ်သား တည်း ။ သဒ္ဒါ ထားသော ဘက် , အဘိဓမ္မာ ဘက် ဋီကာ ကျမ်း ကြီးများ ရေးသားရန် အကြံ ကြီး ပါ မီး သင့် ခြင်း ဖြစ်တော့သည် ။ သို ့ သော် ဦး ဉာဏ ၏ ပါရမီ ကား မီးရှို့ ၍ မ ရ ချေ ။ မုံရွာ ပြန်၍ တော ဝင် ခြင်း ဘုန်းကြီး ထို ဦး အတောအတွင်း ဉာဏ ဝံ သ ( မုံရွာမြို့ ဦး စံချိန် ရွှေ ) စည်း သည် ခုံ မိမိ၏ ဘုရားကြီး ဆရာ အရှေ့ဘက် ဦး ဉာဏ ပြာ ဓ ဇ သာဒ် အား ပ င့် ကျောင်းတိုက် ဆောင်ရန် မန္တ လေး သို့ ရောက်လာ ခဲ့ ၏ ။ ဦး ဉာဏ ကလည်း စံကျောင်း ဆရာတော်ကြီး ကို ကန်တော့ ၍ နောက် ပါ သံဃာ တစ် ကျိပ် ကျော် နှင့် အတူ ထိုနှစ် တပို့တွဲ လဆန်း ၁၄- ရက်နေ့တွင် ပြာ ပုံ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 341 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၂၈၅ အတိ ပြီးသော စံ ကျောင်းတိုက် ကြီး အား ဝမ်းနည်း ကြေ ကွဲ စွာ ကျော ပေး ခဲ့ရသည် ။ စာသင် စာ ချ ၁၆- နှစ် ကာလအတွင်း အရပ် သို့ တစ်ခေါက် မျှ မ ပြန် စ ဖူး ပေ ။ ၁၆- နှစ်လုံးလုံး ၊ သံဃာတော်များ အတွက် ကု ဋီ ရေ ခပ် ခြင်း ၊ က နု တံ ဆေး ခြင်း ၊ မျက်နှာသစ် ရေ ၊ ခြေ ဆေး ရေ ၊ သောက်ရေ ၊ သုံး ရေ တည် ခြင်း စ သော ပါရမီ ကုသိုလ် ကြီး ကား စံ ကျောင်းတိုက် ကြီးမှ ရရှိခဲ့သော ဦး ဉာဏ ရာသက်ပန် ဝံ သ လှူ မေ့ သော ပျောက် ပြာ သာဒ် မ ရ သည့် ကျောင်းတွင် လာဘ် ခေတ္တ ကြီး ဖြစ် မျှ ပေတော့ သီတင်း သုံး၍ ၏ ။ စိုင် ပြင် ရွာသို့ ကြွရောက် ကာ ဆရာသမား မိဘ ဆွေမျိုး သား ချင်း များ နှင့် တွေ့ဆုံ ၏ ။ ရက်အနည်းငယ် နေ မုံရွာမြို့ ပြီးနောက် မြောက်ဘက် မုံရွာမြို့ တာ သို့ ပြန်ခဲ့သည် ငါးရာ ဝေးကွာ ။ ဦး ဉာဏ သော တော သည် စပ် ရွာ ၌ ဝါး ကျောင်းတွင် ထ ရံ ကျောင်း နေ ရန် ကလေး ငြီး ငွေ့ လှ သ ဆောက် ဖြင့် ကာ ၁၂၄၅- ဝါကျွတ် ခုနှစ် ဝါ လျှင် ကပ် ညောင် တော်မူ၏ တ ။ ပင် ရပ် မှ သင်္ဂြိုဟ် ပရမတ် တတ်သော ပွဲစား ကြီး ဦး ဝိုင်း က လှေ ဦး ဉာဏ ကူး ရပ် ၏ တောင်ပိုင်းတွင် နောက်မှ ထက် ကျောင်းဆောက် ကြပ် မ ကွာ လိုက်ပါ ၍ ပ င့် လှူ နေကြသည် ၏ ။ စာသင်သား ။ စာပေ ပရိယတ္တိ လေးဆယ် များ တို့ကလည်း သင်ကြား ပေးခြင်း ၊ စာရေးခြင်း ဖြင့် သာ အချိန်ကုန် စေသည် ။ ခမည်းတော် ကြီး ဦး ထွန်း သာ လည်း သီတင်း ၁၂၄၇- သည် အဖြစ် ခုနှစ် လာရောက်၍ ကား မြန်မာ တစ် အတူ ပြည်လုံး နေ၏ ကြိမ် ။ မီး အုံး သို့ ကိုယ့် မင်း ကိုယ့် ချင်း ဘဝ ကြီး ဆုံးရှုံး တော ၍ ထွက် အရပ် လိုသော တိုင်း ဆန္ဒ မငြိမ်မသက် မှာ ပို၍ ပင် ရှိ တက်ကြွ နေစဉ် ခမည်းတော် နှိုးဆော် လာ ကြီးမှာ ၏ ။ ရောက်လေရာ ရုတ်တရက် ကွယ်လွန်သွားသည် တွင် သံဃာတော်များ ။ ချမ်းသာစွာ သာသနာ ဝန်ဆောင် နိုင်ကြ စေရန် ကု ဋီ သန့် ရှင်း ခြင်း ၊ တံ မြက် လှည်း ခြင်း ရေ ခပ် ခြင်း ဝတ် တော်ကြီး များကို များ၏ မူ ဆောင် ရင်ပြင် မြဲ ဆောင် သွား လမ်း တော်မူ၏ တို့၌ ။ ချောက် ရွှေ စည်း ကြီး ခုံ စေတီတော် ချို င့် ကြီးများ ၊ ဆုတောင်း ကို နေ့စဉ် ပြည့် ဝတ် စေ ထား၍ တီ မြေ ဖို့ ခြင်း အင်္ဂလိပ် ၊ တံ မြက် များ ဝတ် အုပ်ချုပ် ဆောင် ခြင်း သောအခါ ဖြင့် လည်း တွင် စေ အနောက် တိ ယင်္ဂ ဏ နိုင်ငံသားတို့၏ ဝတ် မ လစ် ဟင်း … ထုံးစံအတိုင်း စေ ခဲ့ ။ မြို့ကြီး ဦး ဉာဏ ပြ သည် ကြီး များ၌ တရားဟော သား သတ် စာ ရုံ ချ များ နိ ဗဒ္ဓ ဖွ ဝတ် င့်၍ များကို အတိအလင်း ဆောင်ရွက် သတ်ဖြတ် သည့် ကြား လာ က ကြ ကျောင်း သောအခါ နေ ဦး “ နွား ပဉ္စင်း မေတ္တာစာ များ က ” အစပြု၍ များ ရေး ကာ “ နွား မြန်မာ သား တစ် ရှောင် ပြည်လုံး ကြဉ် သို့ ရေး ' နှိုးဆော် ကို စတင်ဆောင်ရွက် လိုက်သည် ။ တော်မူ၏ ။ ခဲ့သော ၁၂၄၈- ဦး ဉာဏ ခု ၊ ၏ တပို့တွဲ ဆန္ဒ သည် လ ပြည့် ဤ ကျော် ယနေ့ ရှစ်ရက် အကောင်အထည် ။ အ နှစ်နှစ် အ လ ပေါ် လ ခဲ့ က ၏ ကြံစည် ။ ဦး ဉာဏ ကြိုးစား သည် ထိုနေ့ မုံရွာ မြို့၏ ညနေတွင် အရှေ့မြောက်ဘက် ဥပုသ်သည် သုံး တော လေးယောက် စပ် သို့ လမ်းလျှောက် အား အလည်အပတ် ထွက် ခဲ့သည် သွားရန် ။ ထို ဟု တော ဆို ကား ကာ လယ်ယာ တ ဇောင်း ပင် လုပ်ကိုင် အမျိုးမျိုး မ ရ ၊ တို့ ဖုန်း သာ ဆိုး ပေါက် တော ဖြစ်၏ ရောက် ။ သည့် ဇောင် လယ် ချမ်း ပျက် ၊ မိုး ကျတ် နံ ၊ ဇီး တီး ၊ ကုန်း ခံ ၊ မြေ ထ ဖြစ်၏ နောင်း ။ ၊ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 342 ၂၈၆ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ကျား တော လျှာ စ သော ဆူး ပင် နှင့် မြွေ ဆိုး များ ပေါ လှသည် ။ လယ်တီ တော ဟု ခေါ် ၏ ။ လယ်တီ နေထိုင်ခဲ့ ၏ အရှေ့တောင်ဘက်တွင် ဖူး သော တော ဖြစ်၏ ။ အိုး တစ်လုံး တော ဟူ၍ ရှိသည် ။ ထွက် ရပ် ပေါက် ဦး ဝါ ယ မိန္ဒ ဒေသ လည်း ဦး ဉာဏ ဖြစ်၍ သည် တော . လယ်တီ ရ ဆောက်တည် တော တစ်ခွင် ရန် ဆုံးဖြတ်ချက် လှ ည့် ပတ် ကြည့် ချလိုက် ရှု ရာ သည် တော ။ ရ အ ကိုင်း လောက် အခက် သော ဝေ အ မော ဆာ ဖြေ လျက်ရှိသော လျက် ...... တ ဇောင်း ပင် ကြီး အောက်ခြေ ၌ ပါလာသော ဒကာ များအား အ ရှင်း ခိုင်း ပြီး လာခြင်း “ ကဲ ဖြစ်သည် ..... မင်းတို့ ။ ကျောင်းဒကာ ပြန်ကြ ပေ ရော့ နဲ့ ၊ မောင် ယခု ငါ ပဉ္စင်း လာတာ များကို လမ်းလျှောက် လဲ ပြောလိုက် ရုံ မဟုတ် ကြ ။ ပေ တော ရော့ ” ထွက် ဟု မိန့် တော် မူ ရာ ဒကာ များ အံ့အား သင့် ကုန် ကြ၏ ။ သား ရဲ .. တိရစ္ဆာန်များ “ ဘုန်းကြီး ဘုရား အလွန် ၊ ဒီ တော ပေါ ပြီး ဟာ တော လူသတ် ကြမ်း ကုန်း လို့ ၊ နွား မည်သူမျှ သတ် ကုန်း လယ်ယာ ဖြစ်ပါတယ် မလုပ် ၊ တစ္ဆေ ဝံ့ တဲ့ သ ရဲ တော နဲ့ ဖြစ်ပါတယ် ။ ဘုန်းကြီး တစ်ပါး ထဲ နေလို့ မ သင့် တော် ပါ ဘုရား ” ဟု လျှောက် ကြ ရာ ... 66 ' အေး - အေး .. ကိစ္စမရှိပါဘူး ၊ ငါ့ မှာ လက်နက် ရှိပါတယ် ။ နေဝင် တော့မယ် ။ မင်းတို့ သာ ပြန်ကြ ပါ ” ဟု နှင် သော်လည်း ဒကာ များမှာ ခွဲခွာ ၍ မ ထား ရက် ဖြစ်နေ ကြ၏ ။ မိန့် တော် တော မူ ပြီးနောက် ထွက်ရန် - နှစ်ပေါင်းများစွာ ကြိုးစား ရကြောင်း ၊ မ တားမြစ် ထိုက် ကြောင်း အားထုတ် 66 အေး ရ မ - ယ့် အေး အခါ ... ခုလို ကြီး ကွ ကာလ ယ့် ၊ မ ပျက် သေ ရုံ စား ကြီးထဲမှာ ရ တော်ပြီ လောဘ ။ ဒီနေ့ သက္ကာ လို ယ သီလ မ များ ကို သာ ကြ နဲ့ ကြိုးစား ၊ တရား ဆောက်တည် ရဟန်းတော်များ ကြ ပစ္စည်းလေးပါး ။ တကယ်တော့ ပေါများ သီလ ချင်ရင် သာ စင် ၊ လူများ ကြယ် လဲ ရင် စီးပွားဥစ္စာ အလိုရှိ များ ရာ ချင်ရင် အားလုံး ဒီ သီလ ပြီး တယ် ကိုပဲ ။ ဖြ ည့် ကြဖို့ ဘုရား တိုက်ရိုက် ဟော တော် မူ တာ ။ ဒါ တင် မကဘူး ။ ဘေး အန္တ ရာယ် ကာကွယ် ပတ္တမြား တာ က အ နဲ့ ပဒေသာ စ နိဗ္ဗာန် ပင် အထိ ထက်တောင် ပို့ နိုင် တာဟာ သီလ က သီလ ပိုပြီး လို ပဲရှိတယ် တာ ရ ။ စေ နိုင်တယ်လို့ စ ရိ ယာ ပိဋက ဖွ င့် မှာ ဆို ထားတယ် စိန္တာမဏိ ။ ဒါ့ ကြောင့် အကျိုးကို သိရင် နည်းနည်း ကလေး ဒုက္ခ ခံ ရုံ နဲ့ ရ လိုက်တဲ့ အကျိုး တွေ မ နည်း ပါ ဥပုသ်သည် က လား ။ ဒကာ ဘဝ ပဒေသာ များမှာ ပင် သက်ပြင်း ကြီး ဟေ့ ချ၍ ၊ ကြိုးစားကြ ပြန် ခဲ့ ကြ ရသည် ကွ ယ့် ။ ။ ကဲ .......... သွား သွားကြ ” တော နေ ဘုန်းကြီးတို့ အတုယူဖွယ် ကျေနပ်မှု ဦး ဉာဏ အ ပြည့် ကား ဖြင့် နေ တ တော် ဇောင်း မူ ခဲ့ ပင် ၏ ။ အောက်တွင် နေလည်း သား စုပ် စုပ် ဝင် ရေ နွယ် လေပြီ ကို ။ ခင်း ၍ တစ်ပါးတည်း တပို့တွဲလ ဖြစ်၍ မြောက် ပြန် လေသည် မြူ မှုန် နှင်း မှုန် များကို ဝှေ ့ ယမ်း သယ်ဆောင် နဝမ အကြိမ် ## PAGE 343 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၂၈၇ လာ အအေးဒဏ် သ ဖြင့် နေဝင် ကို ကာကွယ်ရန် သည် နှင့် ချမ်း မ ပါ စ ။ ပျိုး ကျောင်း လေ၏ သင်္ခမ်း ။ ဦး ဉာဏ လည်း ကား မရှိ ။ သင်္ကန်း တရား ပီတိ သုံး ထည် ဖြင့် ဥတု မှ တစ်ပါး ဒဏ်ကို ခုခံ မေတ္တာပို့ နိုင် ပေသည် သည် ။ ။ ည နေဝင် ဉ့် နက် သည် သည် နှင့် ထက် တစ်ပြိုင်နက် နက် လာ ရာ ဘုရား တစ် ဝတ် ချီ တစ် တက် ချီ ၊ တွင် ပရိတ် ကြက် ရွတ် သီး ၊ အ မွေး မျှဝေ ညင်း ထ လောက်အောင် မ သဲ မ ကွဲ အသံ များကြား ရ၏ ။ အနံ့ ဆိုး များ နံ စော်၏ ။ ထိုအခါ တော စောင့် နတ် တောင် စောင့် နတ်တို့ ကို တိုင် တည် ၍ တစ္ဆေ ၊ မြေ ဘုတ် ၊ ပြိတ္တာ ခေါ် အ မနုဿ တို့ကို မိတ် ဖွဲ့ ပထမဆုံး တော်မူ၏ ။ အရှေ့ အရပ် သို့ မျက်နှာ မူ လျက် - “ အရှေ့ အရပ်ရှိ ပေ တ ယက္ခ အပေါင်းတို့ ၊ ငါသည် ဤ တော ၌ သင် တို့၏ မိဘ အ ရာ ဆွေမျိုး အ ရာ တည် ၍ သာသနာတော် အကျိုး ၊ သတ္တဝါ သင်တို့ ကလည်း အ များ၏ အကျိုးကို မိဘ အ ရာ ဆောင်ရွက်ရန် ဆွေမျိုး အ ရာ တည် လာ ၍ နေ ခြင်းဖြစ်သည် တစ်စုံတစ်ရာ ။ မိတ် နှော ဖွဲ့၍ င့် ယှက် အ မိန့် ခြင်း ဟော် မပြုဘဲ ပြန် လိုက် အေးချမ်းစွာ ၏ ။ ကျန် အရပ် နေကြ သုံး ရမည် မျက်နှာ ” ဟု လည်း - ဤ နည်း ပင် တိုင် တည် လိုက်သည် ။ ထိုသို့ မိတ် ဖွဲ့ ပြီးမှ မေတ္တာ နာ နာ ပွား ၍ ကမ္မ ဌာန်း ထိုင် သည် ။ ကြောက် လ န့် ထိတ် ရွံ့ ခြင်း နောက်တစ်ရက် အလျှင်းမရှိ နံနက် တော့ ၊ ပေ မိုး ။ လင်း လျှင် ကျောင်းဒကာ ဦး ဝိုင်း နှင့် ဒကာ သုံး လေး ဦး ပေါက် လာ ကြ၏ ။ ဦး ဉာဏ ကား တ ဇောင်း ပင် ကြီး အောက်မှာ ပင် ချမ်းသာစွာ ထိုင် လျက်ရှိသည် ။ ဦး ဝိုင်း က “ ဒီ - တော ဟာ အလွန် ကြမ်းတမ်း ပါသည် ၊ အဖော် သံဃာ နှင့် သီတင်းသုံး ရန် သင့် ပါသည် “ ” စ ဟေ့ သည် ..... ဖြင့် မောင် မိမိ ဝိုင်း ရ ကျောင်းသို့ ၊ မင်းတို့ ပြန် လှေ ကူး ကြွ ရန် တော လျှောက်ထား ( မုံရွာမြို့ ) လောက် ရာ - မ ကြမ်း ပါဘူး ကွာ ၊ ဘယ်လောက် တော နေ ရဟန်းတို့ ကြမ်း အတွက် ကြမ်း ဘုရား အကောင်းဆုံး စကား နားထောင် လက်နက် ရင် ရန်သူမရှိ ကတော့ ပါဘူး သီလ ။ စင် အဖော် ကြယ် လဲ မလိုပါဘူး အောင် နေပြီး ။ မေတ္တာ ပွား “ မြတ်စွာဘုရား ရင် နေမှု စားမှု က အတွက်ရော သံယုတ် ပါဠိတော် ဘေး အန္တ ကြီးမှာ ရာယ် မေတ္တာ အတွက်ရော ပွား နေ တဲ့ မလိုပါဘူး ပုဂ္ဂိုလ် ကို ။ မြ ည့် နေ အောင်ထက် ခေါက် မယ် လိပ် တဲ့ နှစ်ဘက် မယ်ဆိုပြီး သွား လုပ်ရင် လှံ နဲ့ တူ လုပ်တဲ့ တယ်လို့ သူ ဟော သာ ရှ ထားတယ် မှာပဲ ။ ဒါ့ ။ အဲဒီ ကြောင့် လှံ မေတ္တာ သွား ကို ပွား ချိုး နေ မယ် တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ် စိတ် ဖောက်ပြန် ကို ဘယ် အ ပြောင်းလဲ မနုဿ က မှ မ အောင် ထိ ရဲ ဘူး လုပ်နိုင်ဖို့ ။ ထိ ရင် ထိ ဆိုတာ တဲ့ သူ အဝေးကြီး ပဲ ဒုက္ခရောက် ပဲ ၊ တာ အဲဒီ သူတို့ “ သတ္တိ သိတယ် သုတ် ” ကွ ကို ယ့် ။ ကြည့် မေတ္တာအကျိုး ရင် မေတ္တာ ၁၁- ဟာ မျိုး အကာအကွယ် ဟာ ပြော ဟော တင် ကောင်း မဟုတ်ဘူး ရုံ မဟုတ်ဘူး ၊ တန်ပြန် ၊ တကယ် လက်နက်ကြီး ယုံကြည်ပြီး က သုံးရင် လား ။ ဘယ် တစ္ဆေ ၊ ဘယ် လက်နက် ဘယ် အဆိပ် မှ ကြောက်စရာမလို ပါဘူး ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 344 ၂၈၈ * ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ဗိုက်ထဲမှာ “ မောင် သရုပ် ဝိုင်း ခွဲ ကြည့် လဲ စကားဝိုင်း ဖို့ လိုတယ် မှာတင် ။ ကဲ သင်္ဂြိုဟ် - ကဲ ဆွမ်းခံ သရုပ် ဝတ် မ ခွဲ ရှိသေးတယ် ဘဲ ခုလို ကာလ ။ ပျက် ပြန်ကြ ကြီး ပေ ထဲ ရော့ မိမိ ။ မယ် အရင်နှစ် ” ဟု ဆို က တစ်ခါ ကာ နှင် ပ လွှတ် င့် ကြ ရ တော်မူ၏ လှူ ကြ ရပြီ ။ ဦး ပဲ ။ ဝိုင်း ခု တစ်ခါ တို့လည်း ပြန် အကြံ လိုက်ရင် လက် ဘုန်းကြီး လျှော့ ကာ အလွန် ကပ် မိုး ဖြစ်တော့ ကပ် ကာ တစ်ခန်း ကျောင်း ငယ် တစ် ဆောင် နေ့ချင်းပြီး ဆောက် လှူ ရန် လျှောက်ထား စီမံ ကြ လေ၏ ။ အနှစ်နှစ်ဆယ် နိ ဗဒ္ဓ သံဃ ဝတ် ပြော သ လယ်တီ ဖြင့် ဦး ဉာဏ တော ဓ သည် ဇ ခေါ် ထိုခေတ်က လယ်တီဆရာတော် ပြော စ မှတ် ကိုယ်တိုင် တွင် လောက်အောင် “ တော အ ကျွေး ” ချောက် ဝတ် ကို အလှန် အခါ ထူ အားလျော်စွာ တောင်း သည်ဟု ပြုလုပ် ပင် နောက် တော် မူ ခဲ့သည် ပုဂ္ဂိုလ် ။ တို့ ညအခါ က ယူဆ မဲ့ ခွေးများ ကြ၏ ။ အူ ထိုအခါ လျှင် အ တော မနုဿ ကျွေး များ ကြသည် အစား ။ နေဝင် တော ရိုး ကျွေး ရီ ဟူသည် တွင် ကျွေး အ မဲ ကြ ရသည် ဟင်း လျာ ။ နှင့် အ မနုဿ ထမင်း များသည် များကို ငှက် ခွေးတစ်ကောင် ပျော ဖက် သန့် သန့် ကောင် ဖြင့် ၌ ပူး ထည့် ဝင်၍ ၍ စား ကြသည် ဟုလည်း ယူဆကြသည် ။ တော လှေ ကြမ်း ခြင်းများ ကူး ရပ် ရှိ သံဃာ ကို ရမယ် ငယ်များ ရှာ ၍ မှာလည်း သုံးပါး ဆရာ လေးပါး သံ ယော လာရောက် ဇဉ် မပြတ် နေထိုင် ကြ သ ဖြင့် ကြသည် စာသင် ။ ဒကာ လို ခြင်း များကလည်း လယ်တီ ကျောင်းတိုက် တစ်စတစ်စ ကြီး ကျောင်းကြီး ဖြစ် မှန်းမသိ ဖြစ်ပေါ်လာ တိုက် ကြီးများ ခဲ့ရာ ဆောက် ဂန္ထ ဓု ရ လှူ ပရိယတ္တိ လာ ကြ၏ နှောင်ကြိုး ။ ထိုအချိန်မှစ၍ ကြီး ဖြင့် ဖြေ နီးပါး နိုင် ခန့် ခက်အောင် ရှိ လေပြီ အ ။ တုပ် အ နှောင် ခံ လိုက်ရ ပေ တော့သည် ။ သံဃာ ပရိသတ် လည်း တစ်ရာ ဖြစ် တော် လယ်တီဆရာတော် မူ သည် ။ သံဃာ ပရိသတ် သည် ရတနာသုံးပါး နှင့် နေရသော ၏ အခါ ဝတ် ပဋိ စာ ပတ် ချ ၊ စာရေး ကို ဖြ ည့် ၊ ရာ၌ ဟောပြော အထူးခြားဆုံး ရုံ မျှသာ မဟုတ် ။ သံဃာတော်များ အတွက် တစ် မြို့ လုံး လှ ည့် လည် ဆွမ်းခံ ၍ ကျွေး ခြင်း ၊ တံ မြက် ဝတ် ၊ ရေ မူ သည်မှာ ဝတ် များ အံ့ဖွယ် သာမက သ သံဃာများ ရဲ ရှိ ပေ စွာ စားသောက် ။ ပြီးသော ပန်းကန် များ ဆေး သည်အထိ ဆောင် တော် ထည့် ပြီး ကု ဖြစ်သည် ဋီ အိမ် နှင့် တကွ ။ သံဃာ ရေ ငယ်များ အိုး မှန်သမျှ သိ နံနက် သွားသောအခါ လေး နာရီတွင် မ သောက် ရေ တွင်းမှ မ ချိုး ရေ မ ငင် ဆေး ၍ ရဲ လောင်း ဖြစ်နေ ကြ အတွက်သာမက သ ဖြင့် “ သုံး သာ မုံရွာမြို့ သုံး ကြ တွင်းရှိ ” ဟု နှစ် သံဃာ သိ မ့် မထေရ် ဟောကြားတော် ကြီးများ မူ သီတင်းသုံးရာ ရ ပြန် ၏ ။ တိုက် ၊ သံဃာ တွင်းရှိ သံဃာများ အ များရှိရာ ကျောင်းတိုက် တံ မြက် လှည်း များ ခြင်းများ ၌လည်း ပြုပြီး ထိုနည်းတူ မှ ဆွမ်းခံ ကု လေ့ ဋီ ရှိသည် ရေ ဖြ ည့် ။ ခြင်း ၊ က နု တံ ဆေး ခြင်း ၊ ရေ ခပ် ခြင်း ၊ အချို့ ဘုန်းတော်ကြီးများ က အား နာ လှ သ ဖြင့် - နဝမ အကြိမ် ## PAGE 345 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၂၈၉ “ “ လယ်တီ တ ပ ည့် ဘုန်းကြီး တော်ကို သနား ၊ သည် ရင် လို ခွင့် မလုပ်ပါနဲ့ ပြု ပါ ၊ တစ်သံသရာလုံး ၊ တော် လောက် တ ပါပြီ ပ ” ည့် ဟု တော် တား ရဲ့ လက်တွေ ကြ ရာ - ခြေ တွေဟာ သား ကျွန် မယား ကျွန် ဖြစ်ခဲ့ရပါတယ် ။ သံဃ ကျွန် သာသနာ့ ကျွန် အ မှု ပြု ခွင့် ပေးကြပါ သံဃ ဝတ် ကို ” ဟု ပြင်းပြင်းထန်ထန် ပြန်လည် လျှောက် ထား၍ ဆောင် ဆောင် တော် မူ မြဲ သည်မှာ ဆောင် အနှစ်နှစ်ဆယ် တော်မူ၏ ။ ထို စေ လုံးလုံး တိ ယင်္ဂ ဖြစ်၏ ဏ ဝတ် ။ ၊ အလောင်းတော် ယင်းသို့ ပြုလုပ်ရန် ကြီး များ၏ ဆွမ်းခံကြွ လုံ့လ ပင် စဉ် တ ကား တံ မြက် ။ စည်း ၊ ရေ အိုး နှင့် သပိတ် ကို နေ့စဉ် သယ်ဆောင် ဟုလည်း မကြာခဏ သွား ရ၏ ။ ကြိမ်း “ ခန္ဓာကိုယ် ပ လေ့ ရှိ၏ ။ အငှား ကျင့် ဝတ် နွား ဖြ ကြီးကို ည့် မှ သီလ တန် သမာဓိ အောင် ပညာ ခိုင်း ရ ၊ ပေးမှ စရဏ ဟေ့ ရှိမှ ” ဝိဇ္ဇာ နိဗ္ဗာန် ဉာဏ် သွား ရာ၌ ပေါက် ခြေ နိုင်သည် လက် နှင့် ကို ထောက်ပြ တောင်ပံ ဖြစ်သည် တော် မူ ခြင်း မဟုတ် ဖြစ်ပေ လော ၏ ။ ။ စရဏ မျက်စိ ဟူသော အမြင် ( ကျင့် ဝိဇ္ဇာ ဝတ် ) သာ သည် ရှိ၍ ခြေ လက် တစ်ရံ ( စရဏ ရော ) ကာလ မရှိလျှင် လယ်တီ သွား တိုက် လို ့ ယူလို့ အတွင်း၌ မရနိုင် ရဟန်းတစ်ပါး ချေ ။ ဝမ်းရောဂါ ဖြစ်ရာ အချို့ သံဃာများ သိ လျှင် “ ပြောင်းရွှေ့ ကြောက်တဲ့ ကို သွား ရင် ကြ၏ ဦး ။ ပဉ္စင်း ကျန် များ သံဃာ သွား စု ကလည်း နိုင်တယ် အနား ။ ဂိ လာ သို့ မ န ပဉ္စင်းကို ကပ် ရဲ ကြ ။ တို့ ဆရာတော် များ ပြုစု မယ် ဖွပ် ” လျှော် ဟု ပေးရန် မိန့် ကာ ရေ ' တွင်းသို့ ကျင် ကြီးများ ယူခဲ့ ရာ ပေ ကာလ ကျံ နေ ဝမ်း သည့် ကျင် သင်္ကန်း ကြီး အနံ့ စသည်တို့ကို မှာ လွန်စွာ ဆိုး ကိုယ်တော်တိုင် ရွား လှ သ ဖြင့် လည်းကောင်း ၊ စာသင်သား ဘဝထဲက လူ မ မာ ပြုစု ခဲ့ရ ခြင်းများ သ ဖြင့် လည်းကောင်း ငြီး ငွေ့ ရွံ ထိုအခါ ရှာ ခြင်း “ ဖြစ်နေ၏ ဟယ် စိတ် ။ ယုတ် ၊ နင်တယ် လှ ည့် စား ပါ က လား ” ဟု ကြိမ်း ဝါး ကာ စောင် သင်္ကန်း ရဲ ဆေး တို့၌ လိမ်း ကျံ ပေ လိုက်သည် ကျံ နေသော ။ ထိုအခါ ကျင် ကြီးများ ကျမှ ရွံ ဖြင့် ရှာ မိမိကိုယ် စိတ် ပျောက်သွား တစ်ကိုယ်လုံး တော့သည် ပွတ် တိုက် ဟု မိန် ့ ကာ သိဒ္ဓိ တော်မူ၏ တင် ။ မြတ်စွာဘုရားရှင် ကိုယ်တော်တိုင် လည်း ထိုသို့ ဂိ လာ န သံဃာကို ပြုစု သုတ်သင် ပေး ဖူးသည် ။ တူ ပင် ” “ ဂိ ဟု လာ ဝိနည်း န ရဟန်း မဟာ ကို ဝဂ္ဂ ပြုစု ပါဠိတော် လုပ် ကျွေး ( ဝိ သူ သည် ၃၊ ၄၁၇ ငါ ) ဘုရား ၌ ချီးကျူး ကို ပြုစု လုပ် တိုက်တွန်း ကျွေး သည် တော် နှင့် မူ ခဲ့ အတူ ၏ ။ လူ သာမန် တို့ ပြုနိုင် ခဲ သော အ ကျင့် ပါ ပေ ။ နွား တရား များ ဆုံးဖြတ် များကို ဆရာတော်သည် လွန်စွာ ရွံ မုန်း တော်မူ၏ အရက်သေစာ ။ မြတ်စွာဘုရား သောက်စား ကလည်း ခြင်း ၊ အလောင်းအစား “ မိန်းမ ၊ အ ရက် ၊ ပြုခြင်း အလောင်းအစား ၊ ထီ ထိုး ခြင်း သုံးမျိုး သည် ပျက်စီးကြောင်း ” ဟု ပ ရာ ဘဝ သုတ် ၌ ဟော တော် မူ သည့် အတိုင်း မေတ္တာစာ များ ရေးသား ၍ ဆုံး မ တော် မူ သည် ။ နွား သား ရှောင် ကြဉ် ရေး ကိုလည်း ထိပ်တန်း တင် ငန်း တိုက်၍ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 346 ၂၉၀ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ဆောင်ရွက် တော်မူ၏ ။ ကြ ရာ မှ သုတ္တ ရောဂါများ နိ ပါတ် ပါဠိတော် များပြားလာ အ ရ မိဘ ရ ပုံ ကိုလည်း သဖွယ် ဖြစ်သော ကမ္ဘာ ဦး ကျွဲ သမိုင်း နွား ချ်၍ တို့ကို ထောက်ပြ သတ်ဖြတ် စားသောက် တော် မူ သည် ။ “ ထောင်ပေါင်းများစွာ နွား မေတ္တာစာ နှင့် ဂေါ က တိ ဏ မံ ဝန်ခံ သ ဒီပနီ ၍ ကျွဲ ” နွား တို့ကိုလည်း သား ရှောင် အကြိမ်ကြိမ် ကြဉ် သူများ နိုင်ငံ ရိုက် နှိပ် အဝန်း ဖြ န့် ဖြစ်သည် ဝေ ခဲ့ ၏ ။ ။ မာန် သို့ရာတွင် လည် “ ဆရာတော် နွား သား စား ကို ရမည် တုပြိုင် ဟု ခဲ့ ဖူး ကပ် သော ဖဲ့ တိုက် ပုသိမ် ဟောကြား ဦး ပ ဒု မ သည် ရေးသားသူများ အတိုက်အခံ လည်း ခေါင်းဆောင် မ နည်း ချေ ။ ဖြစ်ခဲ့ ၏ ။ ဆရာတော် ပုသိမ်မြို့ သို့ တရားဟော ကြွ စဉ် ဦး ပ ဒု မ၏ ဒကာ များလည်း လာရောက် ကာ - ဆရာ “ တော့် နွား မေတ္တာ သား ကို မျှတပါရဲ့လား အလှူခံ လျှင် ကျန် ” ဟု သတ္တဝါတို့၏ လျှောက် ကြသည် အ သား ။ ကို စား စေ ရာ ရောက် သ ဖြင့် နယ် လိုက်ပြီး " အေး ကပ်ရောဂါ ... ဟုတ်တယ် ကြီးတွေ ကွ ယ့် ကာကွယ် ၊ ငါ့ မှာ ဒကာတို့ ပေးရ ၊ တရားဟော သိတဲ့အတိုင်း ရန် သည် စာရေး ကြားထဲက ရ ၊ စာ ချ နွား ရ ၊ အ ကလေး နယ် တစ်ကောင် ဒကာတို့ ဆရာတွေ လောက် ရှိသေး ကိုပဲ အနိုင်နိုင် သား ပဲ ၊ လျှောက် ဆွဲ ရတယ် ကြ ။ ပါ ကျန်တဲ့ ၊ ကောင်းပါတယ် ဆိတ် ၊ ဝက် ” ဟု ၊ မိန့် ကြက် တော် တွေအတွက် မူ လိုက် ၏ ။ ဦး ပဥ္စမ တစ်ချိန်က ၏ လေ သံ များ မန္တ လေး ဖြစ်သည် မြောက် ကိုလည်း ပြင် သူရဲ သိ ဈေး တော် တွင် မူ ဆရာတော် သည် ။ ည တရားဟော တော် မူ ရာ လှည်း များ " “ နွား ဖြင့် သား လာရောက် စား ဘာဖြစ်သလဲ နာ ကြသည် ။ ဘုရား ။ လှည်း က မှ သမားတစ်ယောက် မ ဟော ခဲ့တာ ၊ လယ်တီဆရာတော် က ပရိသတ် အ စွန် က မှနေ၍ တရား - အ က ဆန်း ပင် တ လုပ်ပြီး အား ထ ဟော ၍ ဝှေ့ ရသလား လိုက် သ ” ဖြင့် ဟု နံရိုး မသိ နိုး ကျိုး နား ၍ ဆေးရုံ ပြောလိုက်ရာ ပို့ လိုက်ရသည် အနားမှာ ။ ဝပ် မတော်တဆ နေသော သူ့ တိုက် နွား ဆိုင် ခြင်း မျိုး မဟုတ် ။ တရား ကို နတ် စောင့် ပေ ၏ ။ နွား တရား ကို နွား က ပင် ဆုံးဖြတ် လိုက်သည် ။ ကမ္မဋ္ဌာန်း ရှု ၍ ကျမ်း ပြုခြင်း ပရိယတ် ဆရာတော်သည် တာဝန် ၊ ဟောပြောမှု လူ တာဝန်များ သာမန် တို့ အ မ ကြားမှ ကြံ ရဲ ကျမ်းစာ သော စရဏ ရေးသားမှု ဝတ် နိ ဗဒ္ဓ ကိုလည်း အလုပ် တစ်ဘက် ကြီးများ က ၊ ငန်း ကျမ်း တိုက်၍ ရှိ လေပြီ ပြု ။ တော် အ မူ ခဲ့ များအား ၏ ။ ကျောက်ထက်အက္ခရာ ဖြင့် ည အခါတွင် ဖယောင်းတိုင် တင်ပြီး ဒီပနီ စ ၊ သော ရေ ကျမ်း နံ ဆီမီး ခွက် ပေါင်း များ ၁၀၁- ဖြင့် ရေး ရာ၌ ရသည် အကူအညီပေး ။ သဒ္ဓါ ဝီရိယ ကို အကဲဖြတ် အတုယူ သင့် စွာ ၊ ဦး ပဉ္စင်း • ဦး ရေ ဝ တ သည် စာရေး ဖြတ်၍ အ ထပ် လိုက် ရ ပုံ သူဖြစ်၏ ထား ရသည် ။ ခဲတံ ။ ည တစ်ရာ က ရေးပြီး နှစ် သား ရာ စာများကို ချွန် ပေးထား ဦး ရ၏ ရေ ဝ ။ တ စက္ကူ က ပင် ကိုလည်း အ ချော ကူး ထား ရ၏ ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 347 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ . ၁ တစ်ည တွင် စာရေး ကောင်း နေတုန်း ည နှစ်နာရီ ခန့် ရေ နံ ဆီ ကုန် ၍ ရပ် လိုက်ရ သ ဖြင့် မိုး လင်း “ .. သောအခါ မင်းတို့ ဟာ ကပ္ပိယ က မုဆိုးမ ကို အိမ် ခေါ် ၍ က - မီး ခွက် လို က ရော် က မယ် တော် စွ လျော် စွာ ကလေး ကစား သလို မီး စာ လုပ် လည်း တာကိုး တစ်လ ။ သံ နှစ်လ ဖြူ ဆရာ ခံ အောင် ဆီ သွား တ င့် ။ ရေ ။ ရေ နံ နံ ဆီ ဆီ လေး လဲ အ ထော ပြည့် င့် ပုံး ထည့် ကြီး တစ်လုံးကို ပြီး ငါ့ ခေါင်း မီး ရင်း ခွက် မှာ လုပ်ခဲ့ ထား ၊ ၊ ဒီလိုဆိုတော့ သက် ရွယ် အခက်အခဲ တော် ကြီး ရ င့် မရှိတော့ဘူး သောအခါ မျက်စိရောဂါ ပေါ့ကွယ် ” ဟု မိန့် ဖြစ်ရသည် တော်မူ၏ ။ မှာ ထို ဖြစ် အတိုင်း ထိုက် လုပ်ပေး ပေ စွာ ။ ရသည် စာရေး သောအခါ … ကျမ်းစာကို မ ကြည့် ။ အနီးအနားတွင် မ ထား ချေ ၊ ပြန်၍ မ ရေး ကြည့် ၍ မ ရအောင် ကုန် သည့် ကျေပွန်စွာ အ ထဲ ပဋိ ပတ္တိ လေ့လာ ကိုလည်း ထားပြီး စောက် ဖြစ်သည် ချ ဆောင် ။ ပရိယတ္တိ တော် မူ သ ဖြင့် ဉာဏ်တော် အသိဉာဏ် မျှ တို့သည် ဖြင့် ပင် လျှမ်းလျှမ်းတောက် ပါ နေ လို “ စာတိုက် လူ ပြိန်း တွေ ဗီ လေတော့ နားမလည်ဘူး ရို နား ရေး ၏ ။ လျှင် ကွ ပါဠိ ယ့် ။ အ ငါတို့ ကိုး အ က တော ကားတွေနဲ့ ထဲ တောင် စာတိုက် ထဲမှာ ရေး သံ ၊ တာ ဗီ ရို ဆိုတော့ သံတွေ . ငါတို့ နားလည်တယ် ရေးတဲ့ စာ ။ ကမ္မဋ္ဌာန်း တွေဟာ တော အားထုတ် သံ တောင် ရင်း သံတွေ ရေးတော့ ထွက်ပြီး လဲ ငါ့ တောသူတောင်သား စာ ဖတ်ရင် ကမ္မဋ္ဌာန် : လူ အားထုတ် ပြိန်း တွေ နေ ရ သလိုပဲ မှန် လှ အရသာ ပေ ၏ ။ ဆရာ ထွက်တယ် တော့် စာ ” များတွင် ဟုလည်း ဘုရား မိန့် လည်း တော် မူ တိုက်ရိုက် လေ့ ရှိ၏ ။ မ ဟော ၊ အ ဖွ င့် လည် မရှိပါ ရဲ ပေ ၏ ဘဲ ။ လျက် စကြဝဠာ ရံ ခါ အနန္တ ရှိ သည့် က အဋ္ဌကထာ လာပ် မှုန် က ဋီကာ လာပ် အ မွှား ဆို များကို အထိ နှိုက် ပင် လျှင် ချွတ် ကျော ထိုး ထွင်း ပေး၍ တော် ထုတ်ဖော် မူ နိုင်ခဲ့ သည် ။ ယင်း ( နိယာမ ဉာဏ်တော် ဒီပနီ - စ သည် ကား ရှု ။ အခြား ) မဟုတ် ။ ( ကိ လေ သ ရီ ဘာဝ ၊ အပ္ပ ရ ဇိက္ခ ဇာတိ - ) ကိလေသာ ပရိယတ် အ အ ခံ နယ် တွင် အ ထက်မြက် မှုန် အ မြှေး မ သော ငြိ ပဋိ သော ပတ် ပဋိ ပတ် မံ သ သ ဖြင့် မာ့ ဆရာ ဓိ တန်ခိုး တော့် ပင် ဉာဏ် တည် ကား သွက် လက် ရေး ၍ သော မ ကုန်း အစွမ်းကုန် ဆို ရ သော် လည်း ထို ဟာ ရေး သည် တော်မူ၏ ပင် ဆရာ ၊ ရေး တိုင်း တော့် လည်း ပဋိ ကောင်းသည် ဝေ ဓ ဉာဏ် အတွက် ချည်း ။ သို့ရာတွင် ဟာ န ဘာ ဂိ မ ယ ထောက် ( အနုတ် မ ညှာ ) လက္ခဏာ ပြ သွား ၏ ။ ဂန္ထ ပ လိ ဗော ဓ ကြီး ပင် တည်း ။ ကောင်း ကား ကောင်း၏ ။ အကောင်းဆုံး မဟုတ် ။ ဘဝ၏ လေးပုံ တစ်ပုံ ကျမ်း ပြုခြင်း ၌ မြှုပ် နှံ ခဲ့ ရပြီ ။ မဟာဗောဓိ မှ ဆ ပ ဂံ တော ရ သို့ များ နှင့် ၁၂၅၇- အိန္ဒိယ ခု မဟာဗောဓိ တပို့တွဲလ ပြည့် သို့ ဘုရားဖူး ကျော် သုံးရက် ကြွ တော်မူ၏ နေ ့ တွင် ။ ဆရာတော်သည် မန္တလေး - ရန်ကုန် နောက် မီးရထား ပါ တ ပ ပေါ်၌ ည့် ၁၃- ပိုဒ် ရှိသော ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် လင်္ကာ ကြီးကို ရေး ၍ ပြီး သည် ။ သင်္ဘော ငါး ရက် လေး ည ခရီး နှင့် နဝမ အကြိမ် ## PAGE 348 ၂၉၂ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ဒီပနီ ဗုဒ္ဓရှင်တော် ” ကျမ်း မြတ် ကြီ . ကို ၏ အ အ ဝိ ပြီး ဇ ဟိ ရေး တ သမိုင်းဝင် တော် မူ ခဲ့ ၏ ။ ဌာနများကို မဟာဗောဓိ လှ သွား ည့် ပတ် ခရီး ဖူးမြော် လမ်းတွင် ရင်း “ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် သည် ကျမ်း ရေးသား ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် တော် မူ ကို သည် သုံးသပ် မှာလည်း ရှု ပွား လိုက်ဖက် ခဲ့သည် မဟုတ် လှ ပေ ၏ ။ မဟာဗောဓိ လော ။ မဟာဗောဓိ အောင်မြေ အောင်မြေ ၌ ရှင် ၌ တော် မြတ် သတ္တဝါတို့၏ ကျေးဇူးဆပ် တော် အ သား မူ ခဲ့သည် ကိုလည်း ။ မဟာဗောဓိ ဘေး မဲ့ လှူ ခြင်း မှ အ အား ပြန် ဖြင့် မုံရွာ မဟာ သို့ ကရုဏာ မ ကြွ ဉာဏ်တော် တော့ဘဲ တွံတေး ကို ပူဇော် ကုန်း တော ကြီး တန်း ဆ ပ ဂံ တော ၌ ဝါ ကပ် တော် မူ သည် ။ ဒ လ အဘိ ညာဉ် ဗုဒ္ဓ ပွ ရ မှ င့် ရာ သာသနာပြု မဇ္ဈိမ ဒေသ၌ ရာ၌ ခရီး သာသနာ ရောက်မည် အမြစ်ပြတ် ဟု အောက်မေ့ ခဲ့ရသည် ကို တော် သံဝေဂ မူ ဟန် တင်၍ ရှိ၏ ။ ဈာန် သြ ဒါ တ ဆ က ပ ဂံ သိုဏ်း တော ကို ရ ၌ ရွေးချယ်၍ တန်ခူး လမှစ၍ အဖြူ သမထ ဝိုင်း တစ်ခု ကို စတင် ရှေ့မှာ ချ အားထုတ် လျက် “ တော်မူ၏ အဖြူ - အဖြူ ။ ပထမဆုံး ” စူး ဇီး ဖြူ စိုက် သီး ဆင်ခြင် ခန့် ၊ နောက် ရာ က ဂုံ သိုဏ်း ညင်း တစ်လုံး အာရုံ ခန့် ကို ၊ တစ်ဖြည်းဖြည်း နှစ်လုံး ခန့် စ သည် ချဲ့ ဖြင့် ဖြ ထွင် န့် နှလုံးသွင်း ချိ ပွား ရာ ပင်လယ်ပြင် သည် ။ ပထမ ဟု ကြီး ကျယ် ကဲ့သို့ လွန်း ကြည်လင် သ ဖြင့် သန့် နိုင် ရှင်း နင်း စွာ ငြိမ်သက်ခြင်း ပဋိ ဘာ ဂ နိမိတ် မရှိ ။ ထင် ၏ ။ သို့ရာတွင် က သိုဏ်း ဝန်း အာရုံ “ " ထိုအခါ ပဋိ ဘာ - ဂ နိမိတ် တို့ မည်သည် ငြိမ်သက် တည် ကြည် ရမည်ဟု ကျမ်း က ဆို၏ ။ မည် ယခုမူ ” မငြိမ်သက် ဟု အထင်မှား ၊ လှုပ်ရှား သွားသည် သည် ။ ။ ပဋိ ထို ဘာ အထင်မှား ဂ ဟုတ် မည် ကို ပင် မ ထင် အတည် ။ အာရုံ လိမ် ကြီး သာ ဖြစ်လေ များစွာ မပျက် ပျက်အောင် ထွန်း ညှိပြီး ဖိနှိပ် အလင်းရောင် ဖျက်ဆီး ပစ် ၏ ။ လွယ်လွယ် နှင့် ဖျက်၍ မ ရ ပြု၍ ။ တစ်ညလုံး ပဋိ ဘာ ဂ နိမိတ် မီး ခွက် ကို နိမိတ် အတိုင်း ထို့နောက် သာ မ ဖျက် ဘဲ တက် သွားရင် အစားထိုး အပ္ပ နာ ရှု ပွား ကို မှ ရောက်မှာ ပျက်သွား ပဲ ကွ တော့သည် ယ့် ” ဟု မိန့် ။ “ အဲဒီ တော် မူ ဖူး မူလ ၏ ။ အာနာပါန ရှု ပွား အာနာပါန တော် မူ ရာ မည်မျှ ကမ္မဋ္ဌာန်း ခရီး ပေါက် ကို ဆက်လက် ရောက်သည် ထူထောင် ကို မ ခန့် ပြန် မှန်း ၏ သာ ။ တစ် ချေ ၊ ဝါတွင်း ဆ ပ ဂံ ပတ်လုံး တောမှာ နေစဉ် တေးထပ် တ ပ ကို ည့် ရေး ကြီး ၍ လယ်တီ ပေး တော်မူ၏ ဝဏ္ဏိ တ ။ ( ယခု သထုံမြို့ ဆရာကြီး ဦး လှ တင် ) အား အောက်ပါ ရှာ စမ်း ၊ “ အား သာသနာ လုံ လ နောက် အလံ ဖျား ထူ ၊ စံ ၊ မတူ ပေါက်ဖွား ထိုးတော့ ကြ ဆူ ဥဒါန်း ဆူ ၊ ယောက်ျား ၊ ယောဂီ မှု ပ ငါ ထွေ လို လာ ၊ လူ ပဒေသာ ၊ ဇမ္ဗူ မှာ အကုန် ဉာဏ် ဆန်း သား ၊ စိုး ကေ ရပိုင် သ နိုင်း ရာ ဉာဏ် ဗြဟ္မာ အစွမ်း အောက် ဟာ ထက် မို့ ၊ ဈာန် မိုး ခရိုင် လမ်း မှာ ကို ၊ တန်ခိုး ပြီး တိုင် မြိုင် ၊ ဝ မြိုင် သီ အလံ တော် အစုံ စိုက် ငါး ၊ နောင် စံ လိုက်မယ် ရဲ အ မော် ပ အကျော်အမော် လုပ် စမ်း မယ် ပ ၊ ငြီး လေး ဘူး ” ။ ပျော်ပျော် ၊ မိ တေး သ ခ င့် အောင် ပွဲတော်မှာ လို့ ၊ ဤ တေးထပ် ပါ စကား တို့ ကား သီဟ နာ ဒ ( ခြင်္သေ့ ကြုံးဝါးသံ ) ဖြစ်၏ ။ “ ယခုပင် ## PAGE 349 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၂၉၃ ဈာန် အဘိ ညာဉ် ရ နေ လေပြီ လော ” ဟု လည်း ထင် ဖွယ် ရှိ၏ ။ “ မေတ္တေ ယျ လက်ထက် ကျမှ ” ဟု အဆုံးသတ် စင်စစ် နောက် လျှော့ချ ဘုရား ထား ဝါဒ သည်မှာ သည် ဖတ် လယ်တီ ရ သူ အတွက် ဆရာတော်၏ ဟင် က နဲ ပင် ဖြစ်စေ ကို စိတ်ထား ၏ ။ မဟုတ် ။ ဖြစ်ရာ အရပ်ရပ် ၏ သူ့ ။ ထိုနှစ် စာများ တပေါင်းလ နှင့် လည်း မ ညီ တွင် ။ ထို မုံရွာ အဆုံးသတ် မှ အဘိဓမ္မာ အတွေး ဆရာ အကြံ သဲ အာရုံ ကြီး တို့ သည် ပ င့် အာရုံ လျှောက် လိမ် ချက်အရ ကြီး သာ မုံရွာ သို့ ပြန်လည် လိုက်ပါ တော် မူ ရ ပြန် ၏ ။ ၁၂၅၉-၁၂၆ ဝ ၊ နှစ်နှစ် ပတ်လုံး လယ်တီ တိုက် ကြီး ပုဏ္ဏော အတွင်း ဝါဒ ဒီပနီ အ ” တောင် ကျမ်း ခြောက် များကို ဆယ် ရေး ရှိ တော်မူ၏ စင်္ကြံ ကြီး ၌ ။ ဝါ ကပ် တော် မူ သည် ။ ထို ၌ “ လက္ခဏ ဒီပနီ ၊ လယ်တီ အား မုံရွာ သံဃာများ ကန့်ကွက် စပ် ၍ တစ် ၁၂၅၉- မြို့ လုံး ခုနှစ် ဥက္ကော မုံရွာ သံဃာများ ဋေ ယျ ဖြစ်အောင် က လယ်တီဆရာတော် အတိုက်အခံ အား လုပ် ဆုတောင်း ကြ၏ ။ ပြည့် ကျောက်စာ နှင့် ပြိုကွဲ ပျက်စီး အကြောင်း တော် ကား မူ ခဲ့ရာ မုံရွာမြို့ ပြင်ဆင် မည့် ဆုတောင်း သူ မရှိ၍ ပြည့် လယ်တီဆရာတော် စေတီတော်ကြီး က သည် ဂေါပက ၁၂၅၄- လူကြီးများ ခုနှစ်က နှင့် ဟု ရေး ဦး ထိုး၍ ဆောင် မြို့နေ ပြုပြင် သံဃာ အောင်မြင် စု က ကန့်ကွက် ရာ ကျောက်စာ ကြသည် ထိုး ။ ပိဋက သောအခါ ပါရဂူ မိမိကိုယ်ကို မဖြစ်နိုင်ဟု “ ယူဆ ပိဋက ပါရဂူ ကြ ဟန် ’ ဒကာ တူ ၏ ။ များလည်း ကျောက်စာ ကွဲ ကို ကြ၏ ဖျက်ဆီး၍ ။ သူ့ဘက် ချင်းတွင်းမြစ် ကိုယ့် ဘက် ၌ အ ပစ်ချ လျှော့ ရန် မ ပေးကြ အသံ ပေး ။ လယ်တီ ကြသည် ဘက်ကလည်း ။ ဆရာ ကွဲ ၍ အ မ နာယူ ဟုတ် ကြတော့ တတ် ၍ ပိဋက ။ ပါရဂူ ရေးထိုး ကြောင်း တင်း ၍ ခံ နေ ကြ၏ ။ ဆရာတော် ဆုံး မ သည် ကို ပင် ကွဲ စေ့ မယ် “ တ ” က ဟု ယ့် ကြိမ်း ပိဋက ဝါး ပါရဂူ ကြ ကာ ဟုတ် ပိဋက , မဟုတ် သုံးပုံ သိ မှ အခက်အခဲ ရော ပေါ့ ၊ ရဟန်းရှင်လူ ပြဿနာများကို ပရိသတ် မေး ထဲ မည်ဟု အရှက် အသံ လွှ င့် လိုက် ကြ ပြန် ၏ ။ “ ကဲ ... မေး ချင် ကြ လဲ ဖြေ ရ ပေ သာ ပ ” ဟု ဆရာတော် ကိုယ်တိုင် ပင် ဖျန် ဖြေ ၁၂၅၉- ရာ မှ ရှေ့ ခု ၊ တိုး ကဆုန်လ ထွက် ရသော ပြည့် အခြေ ကျော် သို့ ငါး ဆိုက် ရက်နေ့ ခဲ့ ၏ ။ ။ မုံရွာမြို့တွင် မဏ္ဍပ်ကြီး ထိုး ကာ နှစ်ဖက် အများအပြား သံဃာများကို လာရောက် ပ င့် ဖိတ် ကြသည် ၍ ။ ဆွမ်းကျွေး တစ် ဘက်ကလည်း ကြ၏ ။ သံဃာ စ နှင့် ရှစ် မ နိုင် ကျိပ် လျှင် ကျော် နိုင် နှင့် သည့် လူ နည်း ပရိသတ် ဖြင့် ဇာနန္တိ ဖိ ရန် နောက်ပိုင်းမှ ၊ မိ ဿံ ဗာ လေ လျှို့ဝှက် ဟိ ပဏ္ဍိ စီစဉ်ထား တံ ” ဟူ သည့် ကြ၏ အတိုင်း ။ လယ်တီဆရာတော် ) ဆို ရေး ရှိ က ဆို အပ် သည် လှ ( သ “ ဖြင့် နာ ကျရောက် ဘာ သ မာ နံ ` သည့် ခြင်း ကင်း အခြေအနေ ရဲ တင်း အတိုင်း တည်ငြိမ်စွာ ရင်ဆိုင် ထိုင်နေ ရန် သံဃာ့ တော်မူ၏ ပရိသတ် ။ အလယ် ၌ ထယ် ဝါ ခန့် ညား ရွံ့ ရှား အတိုက်အခံခေါင်းဆောင် ဆရာတော် ဦး ပုလဲ ကြီး ၊ ဦး ဥတ္တ မ တို့ ကား မိမိတို့ တ ပ ည့်များ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 350 ၂၉၄ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ခြံ ရံ လျက် ဟန် ကိုယ့် ဖို့ လုပ် ကာ ရှေ့သို့ မ တိုး ဘဲ မ ရွံ့ မ ရဲ ထိုင် နေကြသည် ။ လယ်တီဆရာတော် က တည်ကြည်ပြတ်သား ခန့် ညား ရိုး ဖြော င့် သော အသံ ဖြင့် “ ဆရာတော် အရှင်မြတ်များ နှင့် မည်သူမဆို ဒကာ ဒကာမ မေး အပေါင်းတို့ လို ရာ မေး ၊ ပိဋက ကြ ပါ ” သုံးပုံ ဟု မှ စိန်ခေါ် ခက် နိုး လိုက် ရာ ပြဿနာများကို ရာ ပရိသတ် မှာ စစ်မေး ရင် တ မည် ဖို ဖို နှင့် ဆို ရာ သူ့ ကိုယ် ကြည့် .. ကိုယ့် သူ ကြည့် ဖြစ်နေကြသည် ။ အတိုက်အခံ ဘုန်းတော်ကြီးများ လည်း တက်ကြွ သော ဒေါသ မှ ဆုတ် နစ် သော ဒေါသ သို့ ကူးပြောင်း ကာ မ ရဲ သော်လည်း ပြေး ခဲ စေ မ တုန် မလှုပ် ထို အခိုက် ရှိကြ အသက် လေ၏ ။ သိက္ခာ ကြီး ရ င့် သော မထေရ် ကြီး တစ်ပါး သည် လူ ပရိသတ်များကို ကျော် ဖြတ်၍ စည်းဝေး မဏ္ဍပ် သံဃာ စင် သို့ ရုတ်တရက် ဝင်လာ ရာ ပရိသတ် အားလုံး အတွေး ကိုယ်စီ နှင့် ထို ဆရာတော်ကြီး အား ကြည့် နေ ကြ၏ ။ ထို ( အမည်မသိ ထူးခြား သိ ခက် လှသော ) ဆရာတော်ကြီး ကား မ ထိုင် ဘဲ မတ် တတ် ရပ် လက်ညှိုး ထိုး လျက် “ .. ဟေ့ - ဟို သံဃာ့ အလယ်က ရဲ ရ င့် တည် ကြည် စွာ ထိုင်နေတာ ဘယ် ပုဂ္ဂိုလ် လဲ ” ဟု မေးလိုက်ရာ ပရိသတ် မှာ လန် သွားသည် ။ လယ်တီဆရာတော် ကား အသက် သိက္ခာ ကြီးသော ဆရာတော်ကြီး ကြွ လာ သ ဖြင့် မူလ နေရာမှ ရွှေ့ ကာ လက်အုပ်ချီ နေ၏ ။ ထို ဆရာတော်ကြီး က ဆက်လက်၍ - “ ကိုင်း - ကိုယ်တော် တို့ သံဃ အလယ်က ရဲတံခွန် အောင်လံ ကြီး ပြိုလဲ သွားပါပြီ ။ ပုစ္ဆာ မေး မ ယ့် ပုဂ္ဂိုလ်တွေ က လဲ ကိုယ့် ကျောင်း ကိုယ် ပြန်ပြီး ဓု ရ နှစ်ပါး ကိုယ့် တရား ကိုယ် အား ထုတ် ကြ ။ ပိဋက ပါရဂူ ကိုယ်တော် က လဲ ပိဋက တော်ကို ကမ်း တစ်ဖက် ရောက် တတ် မြောက် တဲ့ အတိုင်း မိမိ တ ပ ည့် များကို တတ်မြောက်အောင် သင်ကြား ပေးရမည် ” ဟု မဆုတ် မ ဆိုင်း အ မိန့် ရှိ လိုက် ရာ သံဃာများ လက်အုပ်ချီ ၍ ပြန် ကြွ ကြ ရ၏ ။ ကေ သ ရာ ဖန် ဂူ ကို ရန် သူ ဝက်ဝံ တို့ ရွှံ့ ညွန် ဖြင့် ပွတ် ပက် ခါမှ အရောင် သည် ပို ထွက်လာတော့ သည် ။ ( အ မွှေ ဓာတ် ကို သတိပြုရန် ။ ) မှန် ပါသည် ၊ ၁၂၇၃- ခုနှစ်တွင် “ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ” ဘွဲ့ကို လည်းကောင်း ၊ ၁၂၈၃- ခုနှစ်တွင် “ ဒီ - လစ် ပိ ဋ ကတ္တ ယ ပါရဂူ ” ဘွဲ့ကို လည်းကောင်း ဆက် လှူ ခံရသည် ။ ထို ဘွဲ့ ထူး ကြီးများ ကို ပင် ကိုယ်တိုင် ကြွ ရောက်၍ ယူ တော် မ မူ ခဲ့ ။ ကျောက်လုံး ကလေးများ သည် တောင်ထိပ်မှ သည် ချောင်း ရိုး မြစ် ရိုး တစ် လျှောက် ထိပါး ခြင်း ဒဏ်ကို ခံရ ရာ မှ ချောမွေ့ လုံး မွတ် ၍ လာ သကဲ့သို့ လူသားတို့၏ ဘဝ သည်လည်း အ နှော င့် အယှက် အတိုက်အခံများ နှင့် တွေ့ရသော အခါ မ ခံ ချ ည့် မ ခံ သာ ရှိ စေ ကာ မူ တု ပ ၍ မရနိုင်သော အရည်အသွေး တို့ ကား ဒုက္ခ နှင့် တွေ့တိုင်း တက် ၍ တက် ၍ လာ မြဲ ဖြစ်သည် ။ ဋီကာ စစ်ပွဲ ကြီး လယ်တီဆရာတော် အတွက် ကျောက်စာ နှင့် စပ် ၍ အ ထု အ နှက် ခံရ မှုသည် ကွက် ကွက် ကလေး မျှသာ တည်း ။ မြွေ ဟောက် ကို မထိခ လုပ် တုတ် နှင့် တို့ ခြင်းသည် သူ၏ ဗီဇ စွမ်းအင် ကို နဝမ အကြိမ် ## PAGE 351 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၂၉၅ နှိုး ဆွ လိုက် သကဲ့သို့ ဖြစ်၏ ။ ၁၂၅၉- ခုနှစ် တန်ဆောင်မုန်း လ တွင် သင်္ဂြိုဟ် ကျမ်း အ ဖွ င့် “ ပရမတ္ထ ဒီပနီ ” မဟာ ဋီကာ ကျမ်း ကြီးကို ရေးသားပြီး သည် ။ စံ ကျောင်းတိုက် ကြီး မီး သင့် ရာ မှ ငုပ် ကွယ် ခဲ့သော ဆန္ဒ သည် ပြည့် ဝ လေတော့ ၏ ။ နိဒါန်း ကစ၍ ဋီကာ ကျော် နှင့် မဏိ မဉ္ဇူ ကျမ်း ကြီးကို ဖွဲ အိတ် ကြီး ဖြစ်အောင် ပယ် ပယ် နယ် နယ် ဝေဖန် ထား ၏ ၊ “ တံ န သုန္ဒ ရံ ၊ ဒီအချက် သည် မကောင်း ၊ အမှား ” စ သော စကား လုံး ပေါင်းများစွာ ပါ၏ ၊ မြန်မာ တစ် ပြည်လုံး ပညာရှိ လောက၌ တုန် ဟည်း သည်းထန်စွာ ဂယက်ရိုက် သာသနာ သွားသည် ဝင် တစ် ။ လျှောက် “ ဋီကာ လှ ဋီကာ ကျော် ” ဟု အ မွမ်း တင် ယုယ ခဲ့ ကြသော ကျမ်း ကို ဝေဖန် ၍ ဆတ် ဆတ် ခါ နာ ကြည်း နေ ကြ၏ ။ ဋီကာ ကျော် ဘက်မှ ပြန်လည် ချေပ ကြ သည့် ပါဠိ ရေး ဋီကာ ကျမ်း တို့လည်း အ လျှို အ လျှို ထွက်ပေါ်လာ ခဲ့ကြသည် ။ အချို့ မ ခံ ချင် စိတ် ဖြင့် ထ ၍ ရေးကြ ရာ ( ဝါ ) ပညာရှိ တိုက်ပွဲဝင်ကြ ရာ တစ်ပိုင်းတစ်စ နှင့် ပြတ် ၍ ကျန်ခဲ့ သူ များလည်း မ နည်း ချေ ။ အချို့ လည်း ထိုအခါ က ကျမ်း တတ် အ ကျော် ာန် လည်း ဝိသုဒ္ဓါရုံ ဆရာတော်ကြီးများ ကို ချေပ ရန် လျှောက် ကြ ရာ လယ်တီ ဘက်မှ ထောက်ခံ မိန့် ကြား ကြ သ ဖြင့် အားမလို အားမရ ဖြစ်ကြ ရသည် ။ ရန်ကုန် သံဃာ ထု က မူ လယ်တီ ဋီကာ ကန့်ကွက် ပွဲကြီး စည်းဝေး ပြုလုပ် ကြ၏ ။ လယ်တီ အား ပရိသတ် ရှေ့၌ ဋီကာ ကျော် အပေါ် စွပ်စွဲချက်များကို ပင် တစ်ခုချင်း အ ရှင်း ခိုင်း မည်ဟု ... တာ စူ နေ ကြ၏ ။ အဘိဓမ္မာ အ ကျော် မြို့ပြင် ကြီး ဆရာတော်ကြီး က အမှန် ရပ်တည် ဖြေရှင်း သော အခါ လယ်တီ မှ အားလုံး တော ရှဲ ရ သွား ဘုန်းကြီး ကြ၏ က ။ “ ငါတို့ ၂၃၀- က ကျော် ဋီကာ တောင် ကျော် အမှား တွေ့ တယ် ၆ ” ဝ -၇ ဟုလည်း ဝ လောက်ပဲ မိန် ့ တော် တွေ့တာ မူ သည် ။ ၊ အမှားများ ကို အ စဉ် အ ဆက် မ စစ် မ ဆေး ငေးမော သိမ်းပိုက် နေ ခဲ့ ကြ ရာ မှ လယ်တီ ဋီကာ ထွက်လာသော ဋီကာ စစ်ပွဲ ကြီး အခါ ပြေ ငြိမ်း ပညာရှိ ၍ လယ်တီ များ ပင် ဋီကာ ကယောင်ကတမ်း သာလျှင် ‘ ဋီကာ ဖြစ် မော် ’ ကုန် ဟု ကြ၏ ကင်ပွန်းတပ် ။ နောက်ဆုံး ခံရ လေ တော့သည် သဒ္ဒါ ။ ထွင်း ဖောက် နိုင် ပေ စွာ ။ အမှားကို အမှား ဟု ပြော ရဲ ပေ စွာ ။ ဘက်တွင် လည်း “ နိ ရုတ္တိ ဒီပနီ ” ဟု ပါဠိ ဘာသာဖြင့် ရေးသား ခဲ့ရာ အဘိဓမ္မာ ရော သဒ္ဒါ ပါ ၊ အရေးအသား ရော အဟောအပြော ပါ ဆို ဖွယ်ရာ မရှိ ( ဝါ ) ပြိုင်ဘက်မရှိ က ဝိ တစ်ဆူ တံ ခွန် ထူ တော် မူ လေပြီ ။ မြေ ပြင် မ ထိ ဈာန် ပီတိ ဆရာတော် ပုသိမ်မြို့ သို့ တရားဟော ကြွ စဉ် နာမည်ကျော် ဦး ပ ဒု မ၏ တ ပ ည့် မ တစ် ဦ သည် ဆရာတော် ထံ လက်ဖက် အုပ် ကို ကိုင် ၍ ရောက်လာ ပြီးနောက် - " “ အရှင်ဘုရား ရေး တော် မူ တဲ့ ဋီကာ ကြီး ထဲက မရှင်းလင်းတဲ့ အချက်တွေ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 352 ၂၉၆ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် လျှောက် ပ ရ စေ ဘုရား ” ဟု လျှောက် ရာ 64 ' ဟဲ့ ... ဒကာမ ၊ ငါ့ ဋီကာ ကြီးနဲ့ နင်နဲ့ ရာ ရာ စ စ ၊ သွား အ မိုက် မ ” ဟု နှင် တော် မူ ရ ဖူး ၏ ။ ကြွ လေရာ ရာတွင် ဟို နှယ် သည့် နှယ် မ ချေ မ ငံ မတန်မရာ ကပ် ဖဲ့ တိုက် သူ များလည်း ပေါ လှ ပေ ၏ ။ ၁၂၆၀- ပြည့်နှစ်တွင် တ ပ ည့် ကြီး ဖြစ်သူ သေက္ချ တောင် ဦး တိ လောက၏ ပ င့် လျှောက် ချက်အရ လယ်တီဆရာတော် ကျိုက် ထိုသို့ ကြွ တော်မူ၏ ။ ( အ ဘ ယ့် ကြောင့် ပ င့် ကြောင်း သေ နတ် ကျ တော် တောင် နှစ်လ ဆရာတော် ခန့် ကြာ အခန်း ၏ ။ တ တွင်မှ ပ ည့် အကျယ် ကြီး ဦး တိ ရေးပါ လောက အံ့ ။ ) သေက္ချ ကိုလည်း တောင် အလုပ် ၌ တန်ဆောင်မုန်း စခန်း နှင့် စပ် ၍ သတိပေး တရား များ ဟောကြားတော် မူ သည် ။ ထို ၌ နေစဉ် တိုက် ကျောင်းကြီး များ၌ မ နေ ၊ သစ် ခက် တစ်ညနေ တဲ ၌ ပင် တွင် အချိန် ကပ္ပိယ ပြည့် ရှု မောင် ပွား စ မုံ တော်မူ၏ သည် ဖျော်ရည် ။ ကပ် ရန် လယ်တီဆရာတော် သီတင်း သုံးသော သင်္ခမ်း ကျောင်း ကလေး သို့ သွား ၏ ။ ကျောင်း ကလေး သို့ မဝင် မီ အ ထဲသို့ လှမ်း ၍ ကြည့် လိုက် စဉ် မောင် စ မုံ ၏ ခြေလှမ်းများ အလိုလို ရပ်တ န့် သွားသည် ။ အတန်ကြာ တွေဝေ ငေးမော သွား ရာ မှ သတိရ လျှင် ဖျော်ရည် မ ကပ် တော့ဘဲ နောက်ကြောင်းပြန် လှ ည့် ကာ ဆရာတော် ဦး တိ လောက အား အကျိုးအကြောင်း သွား၍ လျှောက် ၏ ။ ဦး နန္ဒ မာ လာ ( ဝိသုဒ္ဓိမဂ် ဘာသာပြန် သူ ) ၊ ဦး ဝိ သုဒ္ဓ ၊ ဦး ဇဝန စ သော တ ပ ည့် ကြီးများ လည်း ဆရာတော် နှင့် အတူ သင်္ခမ်း ကျောင်း ကလေး ဆီသို့ တိတ်တဆိတ် တိုး ၍ သွား ကြ၏ ။ ခဏ ကြာ လျှင် ဦး တိ လောက က မျက် ရိပ် မျက် ခြည် ပြလိုက် သောအခါ အားလုံး ခြေ သံ မ ကြား အောင် ပြန် လှ ည့် လာကြသည် ။ ခါတိုင်း အကြောင်းမှာ ကဲ့သို့ မ ဖူး တွေ့ ရ သင်္ခမ်း ဘဲ မျက် ကျောင်း လွှာ ချ တင် ကလေး ပလ္လင် အတွင်း၌ ခွေ လျက် ဆရာတော် ကောင်းကင် ထက် တရား နှစ်တောင် ရှု မှတ် နေရာ ခန့် အ မြင့် တွင် တက်ကြွ နေသည်ကို အဝေးက ပင် မြင် ကြ ရ၏ ။ ကပ္ပိယ ပြော သည့် အတိုင်း အမှန်ပင် တွေ့မြင် ရ သ ဖြင့် ဆရာတော် ဦး တိ လောက က ဖူး တွေ့ရ သူ တ ပ ည့် များအားလုံးကို ခေါ် ၍ “ ဆရာတော်ဘုရားကြီး သက်တော် ထင်ရှား ရှိ စဉ်အတွင်း ဒီ အကြောင်း မည်သူ့ကိုမျှ မ ပြောကြ ရ ။ ဆရာတော် အထူး တင်းကြပ်စွာ ` တားမြစ် ဆရာတော်အား တယ် ” ဟု တ မင် နှုတ်ပိတ် ဈာန် လိုက်သည် ဝင် စား၍ ဆုံး ။ မ စိတ်ဓာတ် တော် မူ ခြင်း ပြင်းထန် ဖြစ်လေ လွန်း မည် သော လား မသိ သေတ္ထု ။ ( ဥဗ္ဗေ တောင် ဂါ ပီတိ ဖြင့် ပျံ တက် သော ယောဂီ များလည်း ယခုအခါ များစွာ ရှိ ပေ မည် ။ ) နတ်တော်လဆန်း လေး ရက်နေ့တွင် ဘီးလင်း မြို့သို့ ကြွ ၍ ကု သိ နာ ရုံ ဘုရား ကို ဖူးမြော် တော် မူ သည် ။ ထို ဘုရား ၌ ညအိပ် နား တော် မူ ရာ ထို ဘုရား ၌ နေကြသော ရသေ့ သုံး လေး ဦး လည်း ဆရာတော်အား လာရောက် ကန်တော့ ကာ အာလာပ သလ္လာပ စကား များ လျှောက်ထား ထို တွင် ဆွေးနွေး ခေါင်းဆောင် ကြ၏ ။ ရသေ့ က - နဝမ အကြိမ် ## PAGE 353 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၂၉၇ “ ဆရာတော်ဘုရား ကို ဖူး တွေ့ရတာ အလွန် ဝမ်းမြောက် ပါတယ် ၊ တ ပ ည့် တော် လဲ ရသေ့ ပြု တာ ဆယ်နှစ် ရှိပါပြီ ၊ သတ္တဝါတွေ ကိုယ် ကျင့် တရား ပျက် ပြီး ကပ် ဒုက္ခတွေ ဆိုက် ရောက်နေတာ အလွန် သနားစရာ ဖြစ် လို ့ ယခု ၁၀၈- ရက် သက် လွတ် စားပြီး လို ့ ၄၅- ရက် မီး လွတ် စား နေပါတယ် ။ နေ့စဉ် သီလ ၊ သစ္စာ ၊ မေတ္တာ ပွား အဓိဋ္ဌာန် ထားပြီး အာနာပါန တရား အား ထုတ်ပါတယ် ။ ရောက်တဲ့အခါ တ ပ ည့် များကို လဲ ဆုံး မ ပါ ဘုရား ” ဟု လျှောက် ၏ ။ အ ကျင့် မှန်သော် လဲ ပန်းတိုင် လွဲ 66 အေး - ကောင်း ပေ တယ် ။ သတ္တဝါတွေ ကယ် ဖို့ အထူး လုပ်နေရ တာ မဟုတ်ဘူး ။ ကိုယ့် ကိုယ် ကို ကုန်း ပေါ် အရင် ရောက်အောင် ကယ်တင် ကူး မြောက် ပြီးမှ နစ် နေ တဲ့ လူ ကို ကယ် ဒါပေမယ့် နိုင်တာ နည်းလမ်း ။ ခုလို ကိုယ့် အခြေခံ တရား မှန် ကိုယ် ဖို့ လိုတယ် အားထုတ် ၊ ဒကာ နေ တာဟာ ရသေ့ သတ္တဝါတွေ ပြောတဲ့ သီလ ကို ၊ ကယ် သစ္စာ နေ အစရှိတဲ့ တာပဲ ၊ တရား တွေဟာ အခြေခံ ပဓာန ပါရမီ တရား ကောင်းကြီး တွေပဲ ။ အသံ အမည် တူ သော် လဲ အစစ်အမှန် ဖြစ်ဖို့ မလွယ်ဘူး ။ “ အစစ်အမှန် ဖြစ်စေ ဦး ၊ “ ပ ဏီ ဟိ တ ” မ မှန်ရင် လဲ အကျိုး မ များ ဘူး ။ ပ ဏီ ဟိ တ ဆိုတာ ရည်ရွယ် မှန်း ထားတာကို ခေါ်တယ် ။ နိဗ္ဗာန်ကို ရည်ရွယ်ပြီး လုပ်မှ သာ သမ္မာ ပ ဏီ ဟိ တ ဖြစ် ပြီး ဒုက္ခ ခံရ ကျိုး ၊ သာသနာ နှင့် တွေ့ရ ကျိုး နပ် တယ် ။ သတ္တဝါတွေ အတွက် ဟု ဆို၍ မြင့် မြတ် တဲ့ စာန် သဘော ဒို အထူး လက္ခဏာ ဖြင့် ငြိ တွယ် ဆောင် စေပြီး စေ ကာ ဝ င့် မူ နွယ် ဝ ဋာ ရှည် ဘိ ရ စေ မ တ လော ယ့် သီလ ကိ ၊ ယ နယ်၌ သစ္စာ ၊ သာ မေတ္တာ တစ်စုံတစ်ခု အဓိဋ္ဌာန် သော နဲ့ 07 ခု ဂါ န တွေ ဖြစ်နေ လျှင် ဝဋ် ဘဝ ကူး မြောက် ကြောင်း ပါရမီ ဆိုတဲ့ စကား နဲ့ တစ်ခြား စီ ဖြစ်တယ် ။ အသံ မျှသာ တူတယ် ဦး ရသေ့ ။ အစွမ်းထက် လှတဲ့ ဝရဇိန် လက်နက် ကို မူ ဆိုး လိုက် ရုံ သုံး သလို ဖြစ်နေတတ်တယ် ။ “ သက်သတ်လွတ် ၊ မီး လွတ် စား တဲ့ အ ကျင့် လဲ သာသနာတော် ကျင့် ထုံး မဟုတ် ၊ သီလ က အ စ သမာဓိ အ ဆုံး ဒါတွေ အားလုံးဟာ “ စရဏ ” ပဲ ။ ဒီ စရဏ မ မှန်ရင် ဝိဇ္ဇာ ဉာဏ် မရနိုင်ဘူး နိဗ္ဗာန်ကို လိုချင် ။ ဒီ စရဏ ကာ ပါရမီ မတ္တ နှင့် မှန်မှန် မရနိုင်ဘူး နဲ့ သက် ။ “ စွ ပ န့် ဟိ ကြို တတ္တော ပမ်း ကမ္မဋ္ဌာန်း ' = နိဗ္ဗာန် သို့ အားထုတ် စေလွှတ် သူများ အပ်သော ပင် စိတ် လျှင် အမြဲ ရှိနေ ရမယ်လို့ ဟော တော် မူ တာ ။ ဒီ ဘဝနဲ့ ဒီ အလုပ် ပဲ လို ့ တစ်ခါထဲ ငုတ် ရိုက်ထားတာ ကို ပ ဟိ တတ္တ ခေါ် တာပဲ ။ ” “ ဓာတ် လုံး ဝါသနာ သန် တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ် ဟာ သွား လဲ ဒီ စိတ် ၊ စား လဲ ဒီ စိတ် ၊ အိပ် လဲ ဒီ စိတ် သမ္မာ ရှိနေသလို ပ ဏီ ရှိရမယ် ဟိ တ မ ကွ ဖြစ် ယ့် ၊ ။ အခြေ ပ ဟိ တတ္တ ပါ ဒ စိတ် စရဏ က လဲ က လဲ မ စွဲ မ မြဲ ခိုင်မာ လျှင် ၊ ရည်ရွယ် မည်သို့ပင် မှန်း ခြိုး ထား ခြံ ချက် ခေါင်း ကလည်း ပါး စွာ အ နှစ် အ ရာ အ ထောင် ကျင့် ကြံ သော် လဲ ပဋိ ဝေ ဓ သို့ မ ဆိုက်ရောက် နိုင်ဘူး ။ ကိုယ့် နှင့် အသက် - ကို မ ငဲ့ ကွက် ဘဲ သာသနာတော် ရိုးရာ စား ဝတ် နေ ခြိုး ခြံ တာ တွေင် လျှင် တ ဒင်္ဂ ပ တာန် မျှသာ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 354 ၂၉၁ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ဖြစ်၍ ဥပါဒါန် လွန်မြောက် နိုင်သော အလုပ် မျိုး မဟုတ် ။ တော ချုံ ပုတ် ကို ခုတ် ထွင် ခြင်းသည် အသစ် တစ်ဖန် စည်ပင် ရန်ဖြစ် သလို နောက်ဘဝအတွက် ဥပါဒါန် ချုံ ပုတ် ကြီး ပိုပြီး စည်ကား ပြု သလို ဖြစ်နေတယ် ” ဟု မိန့် တော် မူ သည် ။ ဝိဇ္ဇာ မဂ္ဂ ဒီပနီ ဖွ င့် ဆို ရခြင်း ဆရာတော် .. “ ဆရာတော် အ မိန့် အ မိန့် ရှိသည်ကို ရှိ တော် မူ အထူး လို ရင်း စိတ်ဝင်စားစွာ ကို … တ ပ ည့် နာယူ တော် ကောင်းစွာ နေသော ရသေ့ သဘောကျ ာ က - ကျေနပ် ပါသည် ဘုရား ။ အမှန်အတိုင်း ဝန် ခံရ ပါ လျှင် အသက် ထောင် နှင့် ချီ ရှည် ၍ သတ္တဝါတွေ ကို ကယ်တင် ရင်း အရိယာ ဖြစ်တဲ့ ဝိဇ္ဇာ ကြီးများ ကို အား ကျ နေ မိပါသည် ဘုရား ” ဟု ဖွ င့် ဟ ၍ ရိုးသားစွာ ဝန်ခံ လျှောက်ထား ၏ ။ ဆရာတော် က - “ အင်း အသက် ထောင်ချီ ပြီး ရှည် တဲ့ နည်းကတော့ သာသနာ ပြင်ပ မှာလဲ ရှိနိုင်တယ် ။ သာသနာတော် မှာလဲ ဣဒ္ဓိ ပါဒ် ဆိုတာ ရှိတယ် ၊ ဒါပေမယ့် သစ္စာလေးပါး ကို မြင် ကြ တဲ့ အရိယာ သူတော်ကောင်း ကြီးတွေ ဟာ တစ်ရက်နေ ရရင် တစ်ရက် ဒုက္ခ ခံရ တာပဲ လို ့ မြင် တော် မူ ကြ လို့ ပရိနိဗ္ဗာန် စံ ဝင် ရတာကို ပဲ အလွန် ဝမ်းသာ လေ့ ရှိကြတယ် ။ အသက်ရှည် တာ ကို ပုံား တော် မ မူ ကြ ဘူး ။ ဆံ ချည် မျှင် ဟာ လက်ဝါး ပေါ်မှာ ကပ် နေရင် မသိ သာ ပေမယ့် မျက်စိထဲ ဝင်ရင် အလွန် သိသာ သလို ပု ထု ဇဉ် နဲ့ အရိယာ တွေဟာ သင်္ခါ ရ ဒုက္ခ ကို မြင် ရာမှာ သည် မျှ မ က ကွာခြား တယ် ။ “ အသက်ရှည် ချင်တဲ့ ဝါဒ ၊ အ ရိ မေတ္တေ ယျ ထိ အချိန်ဆွဲ တဲ့ ဝါဒ ဟာ လဲ မမှန်ကန် ဘူ " “ အရိယာ ဝိဇ္ဇာ ဆိုတာလဲ ဝေါဟာရ တူ ပေမယ့် ဝိဇ္ဇာ ဇော်ဂျီ တွေ လမ်း စဉ်နဲ့ ဖြစ်နိုင် တာ မျို မဟုတ်ဘူး ။ ပိ လိန္ဒ ဝစ္ဆ နှင့် တစ်ခြား စီး ၊ မ ယောင် နဲ့ ။ “ အင်း နဲ့ ၊ ဆေး နဲ့ ၊ ဓာတ် နဲ့ ထွက် ကြ တယ်ဆိုတဲ့ ဝိဇ္ဇာ ကြီးတွေ လောကမှာ အရိယာ ဖြစ်ဖို့ ဆိုတာ အလွန် မအပ်စပ်တဲ့ စကား ပဲ ။ ဒါ ပေ ဓ ယ့် သူတို့ကိုယ်သူတို့ အရိယာ လို အ ထင် ခံ ကြတယ် ။ ဒါ သည် ပင် အရိယာ လို့ တင်နေတာ လဲ ဖြစ်နိုင်တယ် ၊ ကမ္မဋ္ဌာန်း တွေလဲ ဟော တတ် ကြတယ် ။ သမထ လောက်ပဲ သူတို့ လိုချင်တယ် ။ သံသရာ က ထွက် မှာ ကို ကိုယ်တိုင်လဲ ကြောက်တယ် ။ သူများ ထွက် မှာလဲ မလိုလား ကြ ဘူး ။ “ စင်စစ် တော့ ဦး ရသေ့ ၊ မြတ်စွာဘုရားရှင် ရဲ့ အနတ္တ သာသနာ တော်ကြီး ကို မှေး မှိန် အောင် သတ္တဝါတွေ အကြိုက် ဘန်း ပြ ပြီး ဆွဲဆောင် နေကြတာ ။ ဝိဇ္ဇာ လမ်း စဉ် ဟာ အတ္တ ဝါဒ ကြီးပဲ ။ “ အရိယာ ဝိဇ္ဇာ ဆိုတာ မဂ် ဉာဏ် ဖိုလ် ဉာဏ် ကို သာ ခေါ်တယ် ။ တ က ယ့် သီလ ကို အခြေခံ မှ ရတာ ။ တန်ခိုး ပြ တဲ့ နေရာမှာ ဆင်တူယိုးမှား ရှိသော် လဲ အခြေခံ က အ စ လုံးဝ မတူ ကြ ဘူး ။ အတ္တ ဝါ ဒု ပါ ဒါန် ကြီး တန်းလန်းနဲ့ နေကြ ရတဲ့ အတိုင်း အသက်ရှည် တန်ခိုး ပြ တဲ့ လော ကာ ယ တ ( သံသရာ နယ်ချဲ့ ) လမ်း စဉ် မှား ကြီးကို ပရိယတ် အသိဉာဏ် နည်း လျှင် နည်း သလောက် န ဂမ အကြိမ် ## PAGE 355 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၂၉၉ အားကိုး မှား မိ ရှာ ကြတယ် ” ဟု ဟော ပြ တော် မူ သည် ။ အန္တ ရာယ် ဆရာတော် ကို ဦး စွာ က ဖန်တီး၍ လော ကာ ကယ်တင်ရှင် ယ တ တန်ခိုး လုပ်ပြီး ရှင် အချို့သည် ဆွဲဆောင် တစ်စုံတစ်ခု တတ် ပုံ စသည်တို့ကို သော ရောဂါ ပွ င့် ပွ ဘေး င့် လင်းလင်း ရင်း ပြ တော်မူ၏ ကြီး ရှင်းပြ ။ ပတ္တမြား တော် မူ သည် တောင် ။ လောကီ ကို ရောက်ပြီး ဝိဇ္ဇာ ခါမှ အမျိုးမျိုး ဖို ခ နှင့် နောက် အရိယာ ကျောက် ဝိဇ္ဇာ ကို ခြားနား မ ကောက် ပုံ ကိုလည်း မှား ရန် ဆုံး မ ၍ အ ကြည် ဓာတ် ခြောက်ပါး ကို ဟော တော် မူ သည် ။ ( မကြာမီ “ ဝိဇ္ဇာ မဂ္ဂ ဒီပနီ ” ကျမ်း ကိုလည်း ရေးသား ချီးမြှ င့် တော်မူ၏ ။ ) ပလ္လာ ထိုအခါ မှစ၍ ရသေ့ ဆရာ များလည်း လှ ည့် စား သော အာရုံ နိမိတ် ၊ အိပ်မက် အ ထင် ဝိ သ များ ကင်းစင် လျက် မဂ္ဂင် လမ်းမပေါ် သို့ ပြန်လည် တက်ရောက် လာ ကြ လေတော့ ၏ 11 ဂန္ဓာ ရီ ဝိဇ္ဇာ ကြီး တို့ နောင်တ ဖြစ် ရှာ ကြ သာသနာ ယခုအခါ တော်ကြီး တွင်လည်း နှင့် တွေ့ အသိဉာဏ် ခဲ တွေ့ကြုံ ရပါ နည်းပါး လျက် သူတို့သည် ရှင် ဒေဝဒတ် အလွန်တရာ ကဲ့သို့ မ မြင့် ပြော ပ မြတ် လောက် လှ စွာ သော သော ဒိ တန်ခိုး သေ ထူး သာ ဓိ ဂ အနည်းငယ် မေ န အန္တ မျှ ရာ ဖြင့် ဝေါ လမ်း သာ နံ ခု လတ် အာ ပါ ၌ ဒိ ဘဝ ။ ခါး ။ ပြတ် စူ ဠ ဝဂ် ကြ - ဒေဝဒတ် ရ ရှာ ၏ ။ ( ဝတ္ထု သြ ရ မတ္တ -၄၆၆ ကေန ။ ) အချို့ ထွက် ရပ် ပေါက် ဝိဇ္ဇာ ကြီးများ သည် “ ဝိဇ္ဇာ ကို အား မ ကိုး ကြ နဲ့ ၊ မ , မ နိုင်ဘူး " ဟု လေ သံ ပစ် ကာ အထင်ကြီးအောင် တန်ခိုး ပြ လျက် နောက်ဆုံး သူတို့ ဝါဒ ဘက်ကို သာ ဆွဲ ဆောင်သွား ကြ၏ ။ သို့ရာတွင် ရိုး ဖြော င့် ဖြူစင် ၍ ဗဟုသုတ အမြင် ကြီးမား ကြသော ထွက် ရပ် ပေါက် ပုဂ္ဂိုလ်ကြီး တော်တော်များများက မူ - ထင်ပြီး " “ ငါတို့ကို ဂန္ဓာ ရီ လမ်း အား လိုက် မ ကျ မိ ကြ ခဲ့တာ နဲ့ ။ သူများကို မှား ကုန်ပြီ ကယ်တင် ။ ထား ကာ ရာ အရိယာ နေ ၊ စေရာသွား အဖြစ်နဲ့ ၊ နိဗ္ဗာန်ဝင် ခိုင်းတာ ရမယ် လုပ် ၊ ခုတော့ သူတို့ ( မိမိ ထက် ကြီးသော တန်ခိုး ရှင် ကြီးများ ) ခိုင်း ရာ လုပ် နေရတယ် ။ မင်းတို့ မ မှား ကြ လေ နဲ့ ” ဟု နောင်တ ကြီး စွာ ၊ ကရုဏာ ကြီး စွာ ဖြင့် ပွ င့် ပွ င့် လင်းလင်း ကြီး ပြောဆို နေကြသည် ကို မကြာခဏ ကြားနေ ကြ ရသည် ။ ကျေးဇူးတင် ထိုက် ပေ စွာ ။ ကမ္ဘာ့ အရိုး စွဲ အတ္တ ဝါဒ ကြီး နှင့် ယင်း ကို အမာခံ ထားသော မဟာယာန ဝိဇ္ဇာ ဓ ရ ဘေး ကြီး ကား ထို့ကြောင့် ကြောက် “ ဖွယ် အရိယာ ကောင်း ဝိဇ္ဇာ မဂ္ဂ လေ စွာ့ အလင်း ။ သတိပြုကြပါ ပြ ကျမ်း ' ကို လေ ရေးသား သူတော်ကောင်းတွေ တော် မူ သော သိမ် တို့ တောင် ။ ဆည် ကြီး ာ ရ ဆရာတော်ဘုရားကြီး က - .. “ ကောက် ကျစ် စဉ်း လဲ သော လောကီ ဝိဇ္ဇာ ဓိုရ် ကြီးများ သည် သူတို့၏ ရုပ် ပြောင်း ရုပ် လွှဲ တန်ခိုး အမျိုးမျိုး ပြ ၍ နဂါး ကို ဂဠုန် သုတ် သကဲ့သို့ အုံ ပြုတ် အောင် စုပ်ယူနေ ကြသည် ။ အရိယာ ဝိဇ္ဇာ အ စစ် မ ဖြစ်ကြ သေး သည့် အတွက် စိတ္တ ၀ိ ပလ္လာ သ ဖုံး အုပ် နေကြသော ကြောင့် ခံ နေကြ ရသည် ။ သို ့ အတွက် အရိယာ ဝိဇ္ဇာ အ စစ် သောတာပန် ( စ သည် ) ဖြစ် နဝမ အကြိမ် ## PAGE 356 ၃ ဝဝ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် အောင် အားထုတ် ကြ ကုန် သူတော်ကောင်း အပေါင်းတို့ ” ဟု အ စစ် အတု ကို ခွဲခြား နိုင်သော ကိုယ်တွေ့ ပညာ ၊ ကြီးမားသော ကရုဏာ ဖြင့် သတိပေး တော် မူ ခဲ့ ဖူး ၏ ။ ” ( ယင်း ကျမ်း = ၃၆၈ ။ ) တောရိုင်း ဆင် ၊ ကျား ၊ မြွေ ဆိုး များ ထို့နောက် ဆရာတော်သည် ကျိုက်ထီးရိုးတောင် သို့ လယ်တီပဏ္ဍိတ ၊ ဦး တိ လောက တို့ နှင့် အတူ ကြွ တော်မူ၏ ။ လမ်း ခု လတ် ၌ တောဆင်ရိုင်း ကြီး တစ်ကောင် သည် ရှေးရှု ရင်ဆိုင် ပြေး ၍ လာ ရာ တ ပ ည့် နှစ်ပါး မှာ သစ်ပင် ပေါ်သို့ တက် ပြေး ကြ လေ၏ ။ ဆရာတော် ကား မ တုန် မလှုပ် ။ မေတ္တာ ကို သာ ပွား ပို့ တော် မူ သည် ။ ( ဦး တိ လောက အခန်း ၌ အကျယ် ကြည့် ပါ ဦး ။ ) ကျိုက် ထိုမှ ပြန် လျှင် ၁၂၆၁- ခုနှစ် ဝါ ကို မုံရွာမြို့ အရှေ့တောင် လယ် စဉ် ရွာ ကျောင်း၌ ဝါ ကပ် တော်မူ၏ ။ ထို ၌ “ နိဗ္ဗာန ဒီပနီ ” ကို ရေး တော် မူ သည် ။ ၁၂၆၂- ခုနှစ် ဝါ ကား မောင်းထောင် ကြီး ရွာ မြောက်ဘက် မဟာမြိုင် တော ကြီး ခေါ် ဝက် ရဲ တော ၌ ဝါ ကပ် တော်မူ၏ ။ ဆရာတော်၏ ငယ် တ ပ ည့် ကြီး ဖြစ်သူ ကြောင် ပန်း ဆရာတော် က ပ င့် လျှောက် ၍ ဖြစ်သည် ။ ကြောင် ပန်း ဆရာတော် ကား ထို တော ၌ ကိုး နှစ် ခန့် ရှိ လေပြီ ။ ကြောင် ပန်း ဆရာတော် မ ကျန်းမာ သ ဖြင့် တစ်ပတ် မှ တစ်ရက် သာ ဆွမ်းခံကြွ နိုင် ၏ ။ လယ်တီဆရာတော် က ဆွမ်းခံ ကျွေး ရသည် ။ အလုပ် နှင့် စပ် သော သြ ဝါဒ တရား များကိုလည်း ဟောကြား ပေး တော် မူ ရ၏ ။ ဟိမဝန္တာ ၏ လက် မောင်း ဖြစ်သော ထို တော စ , သည် တော ကြီး မျက် မည်း သား ရဲ တိရစ္ဆာန် ပေါများ လှ ၏ ။ ထန်း နှစ်ရပ် သုံးရပ် ရှိ အင် ပင် ၊ ကျွန်း ပင် ကြီးများ လည်း တစ် တော လုံး အုပ် ဆိုင်း နေသည် ။ ကြောင် ပန်း ပင် ငယ်များ လည်း ချုံ ပုတ် ကဲ့သို့ ထွေး ရှုပ် နေတော့ ၏ ။ ဆရာတော် နှင့် ကြောင် ပန်း ဆရာတော် တွင် မည့် ဦး ဣန္ဒ က တို့သည် ရံ ခါ ကျွန်း ပင် ကြီး များ၏ သစ် ခေါင်း များတွင် လည်းကောင်း ၊ ရံ ခါ ကြောင် ပန်း ချုံ အတွင်း၌ လည်းကောင်း နေ တော် မူ ကြ၏ ။ ရံ ခါ ထန်း လုံး ခန့် ရှိ မြွေ ဆိုး များ၏ နှာ မှုတ် သံ များ ၊ တော ခွေး ၊ သစ် ကျား တို့၏ အသံ များမှာ ကြက် သီး ထ ခ မန်း ရှိသည် ။ ဆရာတော်သည် အာနာပါန ကမ္မဋ္ဌာန်း ကို ပင် ရှု မှတ် တော်မူ၏ ။ န ရတ္တိ တွေ နက္ခတ္တ ဝ သု ပိ တုံ မာ ဟောတိ လိ နီ ။ ၊ ပဋိ ဇဂ္ဂိ တု ' မေ ဝေ သာ ၊ ရတ္တိ ဟောတိ ဝိ ဇာ န တံ ။ ( ထေ ရ ဂါထာ ၊ ဌ ၊ ၁-၂၀၅ ။ ) နက္ခတ္တ မာ လိ နီ - ဆိတ် ငြိမ် အေးချမ်း ၊ နက္ခတ် ပန်း တို့ ဖြင့် ၊ ဆန်း ကြယ် လှပသော ။ ရတ္တိ - ည ဉ့် အခါ ကာလ သည် ကား ။ သု ပိ တုံ - ထိ န မိဒ္ဓ ၊ မောဟ ဖိ စီး ၊ အ အိပ် ကြီး နှ ၀ မ အကြိမ် ## PAGE 357 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ အိပ် ရန် အ လို ့ ငှာ ။ န တွေ ဝ ဟောတိ - အ လျဉ်း ပင် ဖြစ်ပေါ်လာ သည် မဟုတ် ။ ဧ သာ ရတ္တိ - ဆိတ် ငြိမ် အေးချမ်း ၊ နက္ခတ် ပန်း တို့ ဖြင့် ၊ ဆန်း ကြယ် လှပသော ထို ည ဉ့် အခါ ကာလ သည် ကား ။ ဝိ ဇာ န တံ - ဘုရား ဆုံး မ ၊ ရ ကြီး ရ လျက် ၊ ဘ ၀ တန်ဖိုး ၊ ကြောင်း ကျိုး သိမြင် ၊ ယောဂီ ပညာရှင် တို့အတွက် ။ ပဋိ ဇဂ္ဂိ တုံ ဇီဝ 30- - အ သမထ ရ ကြိုး ဝိပဿနာ ကုတ် ၊ ပွား ဘာဝနာ များအား တရားတို့ကို ထုတ်ရန် ၊ အ နိုး လို ကြား ့ ငှာ ထ သာလျှင် ကြွ ၊ သမ္မပ္ပ ။ ဓာန် ဟောတိ လုံ ့ - လ စင်စစ် ဖြင့် ၊ မ သွေ ၊ ည - ဟူ၍ ဖြစ်ပေါ်လာ ပေတော့ သတည်း ။ ( မအိပ် တစ်နေ့ မ နေ တစ်ည အားထုတ် ဉ့် ကို ၆- ရမည်ဟု ပုံ ပုံ ၊ မဇ္ဈိမ မဟာ ယာမ် နိဒ္ဒေသ တစ်ပုံ ပါဠိတော် ကို လွှတ် ၂၉၄၊ ၍ ကျန် ၎င်း ၅- အဋ္ဌကထာ ပုံ လုံးလုံး - ၃၅၈- တို့၌ မိန့် ဆို၏ ။ အိပ် ချင် ငိုက် မျည်း သောအခါ ရှေး အ ရှင်တို့ လက်သုံး ဤ ကြုံးဝါး ချက် ဂါထာ မျိုး ကို ရွတ် သင့် က ရွတ် ရ၏ ။ ) “ နက္ခတ် အထူး တာ ရာ သ ဖြင့် တို့ ဖြင့် ထို ဆိတ် တော ငြိမ် ၌ နေစဉ် လှသော အိပ်စက်ခြင်း ညအခါ ကာလ ၏ အပြစ်ကို သည် အသိဉာဏ် များစွာ မြင် ရှိ တော် သူတို့အတွက် မူ သည် ။ တရား ဆောင် ရှု ကာ ပွား ရန် မအိပ် အ မ ခွင့် နေ ကြိုးစား ကောင်းကြီး သည် ပင် ။ ဖြစ်သည် ” ဟု မြင် တော်မူ၏ ။ နိ သဇ် ဓုတင် ကို သီတင်းကျွတ် ဆရာတော်သည် ခါနီး လျှင် မအိပ် အဖျား မ နေ ရောဂါ တစ် နှိပ်စက် ဝါတွင်း သ လုံး ဖြင့် အပြင်းအထန် ပိန် ချုံး ချ ည့် ကြိုးစား နဲ့ သွား ၏ အားထုတ် ။ အာဟာရ လေရာ များ ကလည်း ခေါင်း ပါး လှသည် ။ ထိုသတင်းကို ကြားသောအခါ လယ်တီ တိုက် ရှိ တ ပ ည့် ကြီးများ က ထို တော သို့ လာရောက် ပ င့် ကြ ရသည် ။ ကောလာဟလ ကြောင့် ဓမ္မကထိက ဖြစ် လယ်တီ တိုက် သို့ ရောက်လျှင် ကျန်းမာရေးအတွက် ပြုပြင် နေထိုင် ရင်း တစ်ပါးတည်း ဆိတ် ငြိမ် ရာ၌ တရား ရှု ပွား မြဲ ရှု ပွား တော် မူ သည် ။ သို့ရာတွင် နေ့ အခါ၌ လာရောက် ဖူးမြော် သူတို့ ခါတိုင်း ထက် စည်ကား နေ၍ စာ ဝါ ပို့ချ မှု ရပ်ဆိုင်းထား သော်လည်း အား လပ် ချိန် ရ တော် မ မူ ချေ ။ တရား စကား ပြောကြား ပေးနေ ရ၏ ။ အ ဘ ယ့် ကြောင့် တစ်နေ့ တခြား ပရိသတ်များ လာသည် ကို မူ ဆရာတော် သတိ မပြု မိ ။ ကောလာဟလများ ဖြစ်ပွား ကာ စည်ကား နေ ခြင်းဖြစ်သည် ။ “ ဆရာတော်ကြီး နေ တဲ့ ကျောင်း တစ်ညလုံး ဝင်း ထိန် နေတယ် ” ဟု လည်းကောင်း ၊ “ စင်္ကြံ ကြွ တာ မြေ ကြီးကို ခြေ မ ထိ ဘူး ” ဟု လည်းကောင်း ၊ “ ဆရာတော်ကြီး ဈာန် ရနေပြီ ” ဟု လည်းကောင်း မည် သူ မည် ဝါ တွေ့မြင်ရသည် ဟု အခိုင်အမာ ပြောဆို ကြ၏ ။ ထို သတင်း ကြောင့် ရင်းနှီးသော ဒကာ များ သာမက ဘဲ အရပ် လေး မျက်နှာ မှ လာရောက် ပုံ အကြိမ် ## PAGE 358 ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ဖူးမြော် ကြ ခြင်း ဖြစ်သည် ။ အ ဘယ်သူက ဖန်တီး သော ကောလာဟလ ပေ နည်း ။ ထိုအခါ ပေး လာသော အခြေအနေအရ ဝိပဿနာ တရား ကို သာ ဟောပြော လွှတ် ရ၏ ။ ဘိ သ ဇာတ်တော်ကြီး ကိုလည်း မကြာခဏ ဟော ပြ ရသည် ။ ဘိ သ ဇာတ် ဟူသည် ဗာရာဏသီ သူဌေးသား မဟာ ကဉ္စ န သည် ညီတော် ခြောက် ယောက် ၊ နှမ တစ်ယောက် တော် တစ်ယောက် နှင့် အ မှု လုပ် နှင့် အတူ … ဇနီးမောင်နှံ တော ထွက်၍ စုံ လည်း ရသေ့ ပါသည် ပြုကြ ။ သော ကြာ ဇာတ် စွယ် ဖြစ်သည် သစ်သီးဝလံ ။ မိတ်ဆွေ များကို အ လှ ည့် ကျ ရှာဖွေ ၍ ဝေ စု ခွဲပြီး စားသောက် နေထိုင် ကြ ရာ အ ကျင့် သီလ စူးစမ်း လို ၍ သိကြားမင်း က နောင်တော် ရသေ့ ကြီး၏ ဝေ စု ကို သုံး ရက်တိတိ ဝှက် ထားသည် ။ 0 66 ; ကျွန်ုပ် စုံ တစ်ယောက်က ကြာ စွယ် ခိုးယူ မိ ခိုးယူ ပါ လျှင် စား သားမယား သည် ထင် ၍ အ အသီးသီး ခြွေ အ ရံ ပစ္စည်း ကျိန်စာ ဥစ္စာ ချမ်းသာ ဆို ကြ၏ ကြွယ်ဝ ။ သူ ဖြစ် ရပါ စေ ရဲ့ ” ဟု လည်းကောင်း ၊ ရေ မြေ သ နင်း ပြည့် ရှင် မင်းကြီး ဖြစ် ရပါ စေ ” ဟု လည်းကောင်း ၊ “ မိဖုရား ခေါင်ကြီး ဖြစ် ရပါ စေ ” ဟု လည်းကောင်း ၊ “ ပြည်ရေးပြည်ရာ ကို စီမံ ရသော ပု ရော ဟိတ် ရာထူး ကြီး ရပါ စေ ” ဟု လည်းကောင်း ၊ ဖြစ် ရပါ ပြည်သူအများ ရဲ့ ” ဟု လည်းကောင်း အ ကြည်ညို ခံရ၍ အသီးသီး လာဘ် ကျိန်ဆို ပေါများ ကြသည် သော မြို့ရွာ ။ အနီး ယောဂီ ရသေ့ကြီး အ ရာ မ ၊ ဖြစ်၍ လာ ကီ စည်းစိမ် “ သေခြင်း ၊ ဆိုး အာဏာ သေ ၊. ရပါ ရာထူး စေ ' ၊ ထက် လာဘ်လာဘ ကြောက် ဖွယ် တို့သည် ကောင်းသည် ဒုက္ခရောက် ဟု ယူဆ စေသော ၍ ယင်း ကျိန်ဆို ကြ ခြင်း ဖြစ်သည် ။ ကြာ အိုင် = သင်္ခမ်း အနီးရှိ ရုက္ခစိုး ကြီး က မူ - အို ကြီ ကို ‘ ဦး ကြာ စီး စွယ် အုပ်ချုပ် ခိုး မိ ပါ ၍ နဝကမ္မ က ကြွယ်ဝ အလုပ်များ ချမ်းသာ သော သော ဒေသရှိ ဆရာတော်ကြီး ကြီးကျယ် ဖြစ် ရပါ သော ကျောင်းတိုက် စေ ” ဟု ကျိန် ဆို လေသည် ဆရာတော်သည် ။ ဤ ဘိ သ ဇာတ်တော် ကို ဟောပြော လေ့ ရှိသည်ကို ထောက်၍ ပရိသတ် နှင့် နေခြင်း ၊ ပရိယတ် နှင့် နေရခြင်း ကို ပျင်း ရိ ငြီး ငွေ့ တော် မူ ကြောင်း ဖော်ပြ နေခြင်း ပင် ဖြစ်သည် ။ စာ ချ ကောင်းကြီး စာရေး ကောင်းကြီး အဖြစ် ကို အပြစ် မြင် တော်မူ၏ ။ အကြိမ်ကြိမ် ရှောင်လွှဲ၍ တော ထဲသို့ ကြွ သော်လည်း ရ တော် မ မူ ခဲ့ ။ မ ရ သည့် အပြင် ယခု အချိန်မှစ၍ အဟော ကောင်းကြီး အဖြစ်သို့ ရောက် မှန်းမသိ ရောက်နေ ရ ပေ ပြီ ။ ကောလာဟလ ကြောင့် သာ မဟုတ် ၊ တရားနာ လို ၍ လာသူများ ပင် စည်ကား စ ပြု နေ၏ ။ ပဋိ ပတ် အလုပ် ၌ အနုတ် လက္ခဏာ ပြ “ ဟာ န ဘာ ဂိ ယ ' လမ်းခွဲ များ ကား မ ရှောင် သာ အောင် ကြုံ တော် မူ လေပြီ ၊ ယော တို့အား ထို ဖြစ်ရပ် ၊ ထို သဘောတရားများ သည် ကွင်းဆက် ကလေးများ ဖြင့် အကွက် ဆင် လာဟ် ၍ သိနိုင် ခက် ၏ ။ သိ စေ ကာ မူ လည်း ကျော်နိုင် ## PAGE 359 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၃၇ ခက် လှသည် ။ အခြေစိုက် အ ဘ ရည်ညွှန်း ယ့် ကြောင့် ထား ဆိုသော် သည့် အပြင် ထို ဖြစ်ရပ်များ မိမိ စွမ်းရည် သည် ၊ ဗီဇ သာသနာ ဝါသနာ နှင့် နှင့် ကိုက် သတ္တဝါ ၍ အများစု ကိုယ် ကြိုက် အား လုပ်ငန်း မျိုး ဖြစ်နေသော ကြောင့် တည်း ။ ထို့ကြောင့် ပ လိ ဗော ဓ မှန်း ၊ ဟာ န ဘာ ဂိ ယ မှန်း သိ လျက် သား နှင့် ဇွတ် တိုး မိ ကြ၏ ။ တန်ခိုး ရှင် တို့၏ အကူအညီ ( သို့မဟုတ် ) နှော င့် ယှက် ခြင်း ၁၂၆၃-၆၄- ခုနှစ် ဝါ ကား အ လုံ မြို့၏ အနောက် သလ္လာဝတီ ချင်းတွင်းမြစ် ကမ်း န ဖူး ရှိ ရွှေတောင် ဦး တောင် ၌ ဝါ ကပ် သည် ။ သုံး ဝါ ရ လယ်တီ ပဏ္ဍိတ လည်း လိုက်ပါ ၍ . ဝါ ကပ် ရ၏ ။ ဆရာတော်သည် လယ်တီပဏ္ဍိတ အား သား အရင်း ပ မာ သံ ယော ဇဉ် ဖြစ် တော် မူ ရှာ ၏ ။ လယ်တီပဏ္ဍိတ နှင့် ကပ္ပိယ သည် တောင်ခြေ ၌ နေကြ ရ ၍ ဆရာတော် ကား တောင် ထိပ် ကျောက် ဂူ ကြီး ထဲ၌ သီတင်းသုံး တော် မူ သည် ။ ထို ဒေသ လည်း အစားအသောက် ခေါင်း ပါး လှ ၏ ။ ဆန် ဆွမ်း ဟူ၍ မ ရ ။ ပြောင်း ဆွမ်း ၊ လူး ဆွမ်း များကို သာ ဘုဉ်း ပေးရ သည် ။ ဆရာတော်သည် ဆွမ်းခံ ပြန် တောင်ခြေ ၌ ပင် ဆွမ်း ဘုဉ်း ပေး၍ ပြီးလျှင် တိရစ္ဆာန်များ အား ဝမ်းသာအားရ ပက် ကျွေး တော်မူ၏ ။ လယ်တီပဏ္ဍိတ ကား ခံ ဆွမ်း ကို မ စား နိုင် ၍ မြို့နေ ဒကာ များထံမှ စားသောက်ဖွယ် များကို ဆန် ဆီမှ အ စ သိမ်းဆည်း ထား ရသည် ။ ဆရာတော် က မူ သား ရင်း ပ မာ ခြိုး ခြံ ခြင်း အ ကျင့် ကို မကြာခဏ ချီးကျူး ဟောကြား အားပေး လေ့ ရှိ သ ဖြင့် ဆရာတော် မသိအောင် သို ဝှက် ထား ရ လေသည် ။ တစ်နေ့သောအခါ ဆရာတော် သိ သွား သ ဖြင့် “ ဟဲ့ ရှင်လေး ၊ နင်ဟာ တော နေ ရဟန်း နဲ့ မတူဘူး ၊ တယ် ပြီး လျှာ အ လို လိုက်တယ် ” ဟု မာန် မဲ ကာ စားဖို သုံး ထား ရာ ရိက္ခာ တဲ ကို တောင် ဝှေး နှင့် ထိုး၍ ဖြ န့် ကြဲ ပစ် တော်မူ၏ ။ ပရိယတ် သာ သန် ၍ ပဋိ ပတ် ဓာတ် ခံ ဝေး လှ သ ဖြင့် အားမလို အားမရ ဖြစ်ကာ ကရုဏာ ဒေါသ ဖြစ် တော် မူ ရ၏ ။ “ သမ္ပ ဇဉ် ဆို ခွင့် များ မှာတော့ ၊ ချို နှင့် လား မေး မ ယ့် သူ ကွယ် ” တေးထပ် ကို ရေး ၍လည်း ဆုံး မ တော် မူ သည် ။ ထို ၌ နေစဉ် ပရမတ် အ ပြော သန် ၍ ကမ္မဋ္ဌာန်း အ လုပ်ခိုင်း လျှင် ရှောင် ဖယ် , ရှောင် ဖယ် လုပ်နေ ဘတ် သော အလုံမြို့ မှ ဦး ထွန်း ဦး ၊ ဦး ထွန်း လှ ဆို သူ တို့ကိုလည်း ဆုံး မ တော်မူ၏ ။ ထို တောင် ကျောက် ဂူ ထဲ၌ လေး ငါး လ အပြင်းအထန် အားထုတ် တော်မူ၏ ။ နှစ်နှစ် လုံးလုံး နေ တော် မူ ၍ “ ဓမ္မ ဒီပနီ ၊ အာဟာရ ဒီပနီ ၊ အနတ္တဒီပနီ ' တို့ကို ရေး တော် မူ သည် ။ ထိုအချိန် ၌လည်း အာနာပါန ကို ပင် ရှု ပွား တော် မူ ရာ မည်မျှ ပေါက် ရောက်သည် ကို ထို ဒီပနီ များ က ပင် တိုင် ဘာ ဖော်ပြ နေ ပေ ပြီ ။ ## PAGE 360 ၃၀၄ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် တစ်ပါးတည်း ထို ၌ နေစဉ် ကျောက် အပြင်းအထန် ဂူ ကြီး ထဲ၌ သတိမရ အားထုတ် တစ်ချက် ခိုက် အဖျား ရ တစ်ချက် ရောဂါကြီး ဖြစ်နေ၏ ကပ် ။ တောင်ခြေ ရောက်လာ သို့ သ လည်း ဖြင့် ဆင်း မ ကြွ ၍ နိုင်တော့ မ ပြောနိုင် ပေ ။ ၊ တစ်နေ့ စောစော တစ်ည ရက်များ အ လူး က အ ကျိတ် လဲ ဖြစ် မှိတ် ၍ တော်မူ၏ ဆွမ်းခံကြွ ။ သတိမရ နေသော်လည်း တစ်ချက် ထိုနေ့ ရ တစ်ချက် ကား ဖြစ်နေ ဖျစ် ညှစ် ခိုက် ဖွ င့်ပြီး တစ်စုံတစ်ယောက်က ကျောက် ဂူ တွင်းသို့ ဆေး လှမ်း ၍ တိုက် လှ သည်ဟု ည့် ပတ် ကြည့် အောက်မေ့ ရာ ထော ၍ င့် သတိရ ကွေး ခိုက် တစ်နေရာတွင် မျက်စိကို ကျောက် ၏ ။ တ မှိန်း ဆင်းတု မှိန်း ကဲ့သို့ ဖြစ်နေ ဖြူ သ ဖြင့် သော မည် ပုဂ္ဂိုလ် သို ့ မျှ တစ် မ ဦး မေး ငြိမ်သက်စွာ အား ။ မျက်စိ ရပ် များ ၍ ကြည့် ပြန်၍ နေသည်ကို မှိတ် သွားသည် မြင်ရ ။ ရွာသို့ ပ နောက်တစ်နေ့ င့် ကြ၏ ။ “ ငါ့ကို နံနက် မုံရွာမြို့ ၌ ဆွမ်းခံ ရောက်အောင် ရွာမှ ဒကာ များ သာ တော ပို့ ကြ ” ကျောင်းသို့ ဟု မိန့် လာ၍ ၍ ကုလားထိုင် ဆေးကု ရန် ကို ထမ်း ရောက်သည် စင် လုပ် နှင့် ကာ တစ်ပြိုင်နက် အလုံမြို့ ဦး စံချိန် လူကောင်း ( ဦး ဉာဏ ကဲ့သို့ ဝံ သ ဖြစ် ) ကျောင်းသို့ သွား၍ အားလုံး ပ င့် ကြ ရ၏ အံ့အား ။ ကုလားထိုင် သင့် နေ ကြ၏ ပေါ် ။ သို့ရာတွင် ကား သတိမရ ချက်ချင်း ၊ အိပ်ပျော် သတိ မေ့ ၍ သွား လိုက်ပါ ကာ တစ် လာ တောင်တက် သ ဖြင့် မ စဉ်း ဆင်း စား · ထမ်း တတ်အောင် ခဲ့သော်လည်း ရှိ နေကြသည် ဆရာတော် ။ အ လျှောက် လုံ ရောက်၍ သောအခါ ထမ်း စင် “ ချလိုက် အင်း .... လျှင် ည က ပကတိ လူဖြူ လူကောင်း လိုက်လာတယ် ကဲ့သို့ နှင့် နိုး တူ ၍ လာ ပါ ရဲ့ ပြန် ” ဟု ၏ ။ အကျိုးအကြောင်း မိန့် တော် မူ သည် ။ စိတ်ဓာတ် ထိုသို့သော လျော့ သွားသည် ယော ဂါ မရှိ ဝ ။ စ သို့ရာတွင် ရ ပုဂ္ဂိုလ်ကြီး ရံ ခါ တို့၌ ရုပ် ဓာတ် မည်သို့သော ကား လျော့ပါး အကြောင်း တတ် ရာ ထိုအခါ ကြောင့် မျှ မျိုးတွင် အာရုံ နိမိတ် အိပ်မက် စ သော အ နှော င့် အယှက် များ ဝင်ရန် အ ခွင့် သာ လေ တော့သည် ။ အ နေ အစား ကို အထူး သတိပြု ကြ ရာ ၏ ။ ကွင်းဆက် ဖန်တီးချက် ကလေးများ ဖြင့် ရုပ် မ နာ - နာ အောင် ဆရာတော် ဝင် တိုး မုံရွာ မိ တတ် လယ်တီ ကြသည် တိုက် ။ သို့ ပြန်ရောက် သော ည ၌ ပင် အိပ်မက် ဆန်း ကြီး တစ်ခု မြင် စိမ်းလန်း မက် သည် စို ပြည် ။ အိပ်မက် သော စကြဝဠာ ကား မြင့် ကြီး မိုရ် တစ်ခုလုံးကို တောင် ကို ကျော မြင် မှီ နေရသည် ၍ ယု ဂန္ဓိုရ် ။ အရှေ့ဘက် တောင် ပေါ်၌ တောင် ထိုင် လျက် တစ်ခု တွင် ဝင်း ဝင်း လက် နေသော ရတနာ လိုဏ်ဂူကြီး အတွင်း၌ ငှက် မျိုးစုံ မြူး တူး ပျော်ရွှင်စွာ ခို ဝင် နေ “ ကြ၏ မီး ကဲ့သို့ ။ ထို တောက် ငှက်များ နေသော အား - လိုဏ်ဂူ ထဲ ဘာ ကြောင့် ဝင် နေကြ သလဲ ၊ မ ပူ ကြ ဘူးလား ” မေး လျှင် “ - ကိုယ်တော်၏ လိုဏ်ဂူ ထဲ ဝင် နေရတာ အေးမြ ချမ်းသာ လို့ ပါ ” ဟု ပြောကြသည် ။ ခဏ ကြာ သော် ခန္ဓာကိုယ် ကြီး ပင် မြင်း မိုရ် တောင်ကြီး ဖြစ်သွားသည် ဟု မက် ရာ “ နိုင်ငံ လှ ည့်၍ သာသနာပြု “ ပဉ္စင်္ဂုတ္တရ ရမည် ’ ပါဠိတော် ဟု အဓိပ္ပာယ် မဟာ ကောက် သု ပိ န သုတ် ” တော်မူ၏ ၌ အလောင်းတော် ဘုရား ဖြစ် ခါနီး မဟာ · ပထဝီ မြေ ပြင် ကို အိပ်ရာ ပြု၍ မြင်း မိုရ် တောင် ကို ခေါင်း အုံး လုပ်ပြီး အိပ် ရသည် စ သည် ဖြင့် နဝမ အကြိမ် ## PAGE 361 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၃ ဝ မက် သော ဘုရား ဖြစ် မည့် ရှေ့ပြေး အတိတ် အိပ်မက် ကြီး နှင့် တူ လှ ပေသည် ။ ပုဂ္ဂိုလ် ထူး တို့၌ ဖြစ် မြဲ ပင် တည်း ။ ထဲ၌ ငါး သုံး များ ရက်မြောက် ပျော်ရွှင် ပြေးလွှား သော ည တွင် နေကြ ကပ္ပိယ စဉ် လက် တစ်ယောက် ခုပ် ရေ အိုင် လည်း သည် “ ဆရာတော်၏ အကြီးကြီး လက် ဖြစ်လာသည် ခုပ် ရေ အိုင် ' ဟု မြင် မက် ကြောင်း လျှောက် ၏ ။ နေ ကောင်းသည် နှင့် ထို တောင် သို့ ပြန်၍ ကြွ တော် မူ သည် ။ သံ ယော ဇဉ် ကြိုး တစ်ချောင်း ( သို့မဟုတ် ) လယ်တီပဏ္ဍိတ ၁၂၆၅- ခုနှစ် ဝါ ကို မုံရွာမြို့ အနောက် သလ္လာဝတီ မြစ်ကမ်း ရှိ လက် ပ တောင်း တော ရ ၌ တ ဝါ ပ ည့် ကပ် အချို့ သည် လည်း ။ အ လိုက်ပါ တောင် ခြောက် လာကြသည် ဆယ် ရှိ ။ စင်္ကြံ ဆရာတော်သည် ကျောင်း၌ သီတင်းသုံး လယ်တီပဏ္ဍိတ ၏ ။ လယ်တီပဏ္ဍိတ အား သံ ယော နှင့် ဇဉ် ဆရာတော် ကြီးတော် မူ နှင့် ရှာ လွန်း စရိုက် ၏ ချင်း ။ သူ ကား ကား မတူ အနု သမား ပေ ။ ၊ ရုပ် ကို ညှာ ၍ ခန္ဓာကိုယ်ကို အ လို လိုက်သည် ။ ဖြစ်၏ ၊ “ ခန္ဓာကိုယ် မ အို ၊ မ နာ သည် မီ အဆိပ် အမြတ် တုံး ထုတ် ကြီး နှင့် သင့် တူ သည် ၍ အပြစ်များ ။ ခိုင်း နွား လှသည် အငှား ။ ရောဂါ ကြီးကို ခို သနား အောင်း နေ ရာ လျှင် ကြီး အချိန်ကျ ၍ ပိုင်ရှင် က ပြန် ယူ သွားသောအခါ ယူ ကျုံး မ ရ အရှုံး နောင်တ ဖြစ် ' တတ်သည် ” စ သည် ဖြင့် မကြာခဏ ဟော တော်မူ၏ ။ ရှေ့က တစ်နေ့သောအခါ ကြွ တော် မူ ရာ လမ်း ဆွမ်းခံကြွ မှား သွား စဉ် သ ဖြင့် တ ပ “ ဆရာတော် ည့် ပဏ္ဍိတ အား လမ်း ဆုံး မှား မ သွားတယ် တရားဟော … ဖ လျက် ရာ့ ၊ ဒီဘက် လမ်း ” ဟု လယ်တီပဏ္ဍိတ က နောက်မှ လျှောက် ရာ - မဖြစ်ဘူး “ ၊ သယ် နင် ..... ငါ့ စကား နင် ငါ နား ဟော မ တာကိုတော့ ထောင် လို့ လမ်း နား မ မှား ထောင် သွားရင် ဘူး ၊ ဒီလမ်း တစ်သံသရာလုံး မှားတာ က ဘာ ချောက်ထဲ ဘေး ရန်မှ က တက် နိုင်မှာ မဟုတ်ဘူး သိလား ” ဟု မာန် မဲ တော်မူ၏ ။ စိမ်း နေအောင် နန္ဒ မင်းသား ရိတ် သည် လျက် ရဟန်း မျက်တောင် ပြု ပြီးနောက် မျက် တွင်လည်း စဉ်း များ ခြယ် သင်္ကန်း ကာ ဘုရားရှင် ရောင် လွင် လွင် ထံ လာရောက် နှင့် ခေါင်းကို ရာ " “ အင်း ..... ဘယ်တော့များမှ ပံ သု ကူ ဓုတင် ဆောင်တဲ့ နန္ဒ ကို တွေ့ ရ ပါ့ မလဲ ” ဟု ဘုရားရှင် သည် ညည်း အချိန် မကျသေး တွား တော် သူ မူ ခဲ့ အတွက် ဖူး ၏ ။ ကရုဏာ မှ တစ်ပါး အခြား ပေးစရာ မရှိ ။ နို့ စို့ ကလေး အား သား ပြွမ်း ထမင်း ကျွေး ၍ မ ရ ။ တင်း တော် လယ်တီဆရာတော် မူ ရသည် ။ ကိုယ် သာ လည်း အလုပ် ပျက် ချစ် ရှာ ၏ ။ လွန်း သူ ကား သော ဆရာတော် ပဏ္ဍိတ အတွက် မြင် လိုသော တရား တော ထဲ၌ နောက် မပျော် ဆံ ။ နောက်ဆုံး ကာ မ တော ထဲ၌ သာ ခေါင်း ချ သွား ရ ရှာ ၏ ။ စင်စစ် သူတို့သည် စာပေ တော်၍ နဝမ အကြိမ် . ## PAGE 362 ၃ ဝ ၆ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် နိုင်ငံ ပင် ကျော် သော်လည်း ဆရာတော်၏ အနှစ်သာရ ဓမ္မ အ မွေ ကို မ ရ ကြ ။ ဘုန်းတော် ဘွဲ့ ဖြင့် ကျေးဇူးဆပ် ၍ တစ်ဘဝ ကုန် ကြ လေပြီ ။ ဆရာတော်သည် ထို နှစ်တွင် “ ပရမတ္ထ သံ ခိပ် ၊ စ တု သစ္စ ဒီပနီ ၊ နိ ရုတ္တိ ဒီပနီ ၊ ကမ္မဋ္ဌာန ဒီပနီ ၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိ ဒီပနီ ကျမ်း များကို တွင် တွင် ကြီး ရေး တော် မူ ခဲ့ ၏ ။ ကျွန်ုပ်တို့သည် ဆရာတော်၏ စာ တတ် တ ပ ည့် ကြီးများ အလုပ် စခန်း နှင့် ဝေးကွာ ကြ သ ဖြင့် ဆရာ တော့် အတွင်းရေး ဂုဏ် များကို မ ကြည်ညို ရ ။ ဒီပနီ များ ဖြင့် သာလျှင် ခန့် မျှော် ရ တော့သည် ။ ကင်းဝန်မင်းကြီး မျက်ရည် ကျသော တရား ၁၂၆၅- ခုနှစ် ကုန် ခါနီး တွင် ကင်းဝန်မင်းကြီး ၏ မွေး စား သား ပုသိမ် ကြီး မြို့ အုပ် ဦး ခင် မောင်ကြီး နှင့် လေး ငါး ဦး သည် မန္တလေးမှ ဆရာ တော့် ထံသို့ လာရောက် တရားနာ ကြသည် ။ လေး ငါး ရက်အကြာ မန္တ လေး သို့ ပြန်ကြ မည် ရှိသော အခါ ဆရာတော် က “ မ င့် ခမည်းတော် ကြီး အား ဤ လက်ဆောင် ကို ဆက် သ လိုက်ပါ ” ဟု သံဝေဂ လေးချိုး ကြီး တစ်ပုဒ်ကို ရေး ၍ ပေး တော် မူ လိုက် ၏ ။ လေးချိုး မှာ “ မိုက် မ လင်း နိုင် ဘု ၊ မြိုက် ခင်း ရဲ့ ညာ ဆီမှာ ၊ ခါတော်မီ သိ မမေ့နိုင် လို့ ၊ သည် ကွေ့ တွင် နေ ကုန် မျော ပြန် ရ ၊ အ တော ဘယ် မ သတ် နိုင်တဲ့ ၊ ရဟတ် ဗွေ ” ချီ လေးချိုး ကြီး ပင် တည်း ။ ထိုနှစ် တပေါင်းလ ပြည့် ကျော် ၁၁- ရက် နေ့တွင် ကင်းဝန်မင်းကြီး က လူ တစ်တန် စာ တစ်တန် ဖြင့် ပ င့် လျှောက် သော ကြောင့် လက်ပတောင်းတောင် မှ မန္တလေးသို့ ကြွ တော် မူ သည် ။ နန်းတော် ကျင်းပ ကြ၏ တွင်းရှိ ။ အိမ် ဝန်ကြီး ဦး ခန်း နေအိမ် ၌ ပင် ဝင်း သီတင်းသုံး အတွင်း၌ မဏ္ဍပ် တော် မူ ထိုး၍ လျက် သုံးရက် နေ့ အခါ သုံး မေး ည တရား လျှောက် ပွဲကြီး သမျှ ဖြေ ဆို၍ ညအခါ တရားဟော တော် မူ သည် ။ ဝန်ကြီး မှူးကြီး မင်းဆွေ စိုး မျိုး နှင့် လူ ကုံ ထံ လူ ပညာရှိ အာနာပါန များ စုံ လင် အခြေခံ၍ လှ ၏ ။ ဓာတ် သဘာဝ များ ပေါက် ရောက်အောင် အတ္တ ဒိဋ္ဌိ ဖြုတ် အ လုပ်ပေး တရား ကို ဟော တော် မူ လေရာ တစ်ည တွင် ကင်းဝန်မင်းကြီး သည် ဆရာ တော့် အ ပါး လာ၍ ဝမ်းနည်း “ " ဒီလောက် ပက်လက် နက် မျက်ရည်ဖြိုင်ဖြိုင် နဲ တဲ့ အဘိဓမ္မာ ကျ ကာ ကမ္မဋ္ဌာန်း ငိုကြွေး တရား လျှောက်ထား များကို နတ် ၏ ။ ရွာ စံ မင်းတရားကြီး နာ ကြား မ သွား ရ ရှာ ဖူး ဘုရား ၊ နာ စေချင် စမ်း ပါ ဘိ ။ သတိရ မြင်ယောင် လွန်း လို ့ မ ဆည် နိုင်ဘူး ဘုရား ။ ဇရပ် ၊ တန် ဆောင်း ၊ ဂူ ကျောင်း ၊ ပြာ သာဒ် ၊ ပိဋကတ် ၊ ပုထိုး အမျိုးမျိုးသော ကုသိုလ် တော် တွေ ပြုပြီး သာသနာ့ ဒါယကာ အမည်ခံ သော် ငြား လည်း ဒီ တရား မျိုး ကို နာ ကြား မ သွား ရ ရှာ လေ ခြင်း ဘုရား ” ဟု လျှောက်ထား သည် ။ အာနာပါန ရှုပွားနည်း ကိုလည်း ဟော တော် မူ သည့် အတိုင်း ကျမ်းစာ ရေးသား ပါ ရန် လျှောက်ထား ကြ သ ဖြင့် “ အာနာပါန ဒီပနီ ” ကို ရေးသား တော် မူ ခဲ့ ၏ ။ - နဝမ အကြိမ် ## PAGE 363 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၃၀၇ သတိ မြဲ ရာ ၊ ပထ မာ ၊ ဒု - မှာ ရှည် , တို သိ ။ “ အာနာပါန လုံး စုံ ဿ လင်း တိ ရာ သုတ် ၊ တ ” - ၌ လာ သာ လုပ်ထုံး ၊ စ - မှာ ကို ငြိမ်း ငုံ မိ လေ အောင် ဘိ ။ လင်္ကာ ကိုလည်း ထည့် သွင်း ထားသည် ချည်း လိုက်ပါ ။ သို့ရာတွင် နေကြ ရာ စ မဟာစည် တုက္က ယူဆ ဆရာတော်၏ ပုံ နှင့် စပ် ၍ သတိ ကား တစ်နိုင်ငံလုံး ပဋ္ဌာန သုတ် နိဿယ ဆရာ စ သည် တော့် နောက် ကိုလည်း ကို ကြည့် သင့် မန္တ ကုန် လေး ၏ ၌ ။ သီတင်းသုံး စဉ် ကျောင်း နေ ဖက် ဆရာတော် ဦး ပဏ္ဍ ဝ ပ င့်၍ ချမ်းသာ ကြီး တိုက် ၌လည်း ရဟန်းရှင်လူ တစ်သောင်းကျော် တို့အား ငါး ည တိတိ တရားဟော တော် မူ ရ သေးသည် ။ ကျမ်းပြု ရွဲ ၊ နယ် လှ ည့် တရားဟော ခြင်း တရားဟော ယင်းသို့ ပ င့် လိုက်ခြင်း မန္တ လေး မြို့ မှာ ဆရာတော် တော်၏ မျက်နှာဖုံး ဟော ပြ ချက်ကို ကင်းဝန်မင်းကြီး တစ်နိုင်ငံလုံး က ကဲ့သို့သော လက်ခံ လာ ပုဂ္ဂိုလ် ရအောင် က လမ်းကြောင်း ပေးလိုက် ခြင်း ဖြစ်၏ ။ ဓမ္မဒေသနာ ဓာတ် ကို ဖွ င့် လိုက်ခြင်း ပင် တည်း ။ မမြင်ရသော အကြောင်းအကျိုး တို့ ကား ကျယ် ဝန်း ၍ တရား သဘော ကား နက် ရှိုင်း စွာ ၊ ထိုအချိန်မှစ၍ နယ် လှ ည့် ဟောကြားတော် မူ သည် ။ ဆရာတော်သည် ၁၂၆၆- ခုနှစ်တွင် ကဆုန်လ မှစ၍ ပျဉ်း မ နား မြို့ မြောက် အင်ကြင်း မြိုင် တောအုပ် ၌ သီတင်းသုံး သည် ။ အ တောင် ခြောက် ဆယ် ရှိ စင်္ကြံ ကျောင်းကြီး ကိုလည်း ဆောက် လှူ ကြ၏ ။ ဘာဝနာ ထိုနှစ် ၊ ထို ဗောဓိ တော ပက္ခိ ရ ၌ ကျမ်းစာ ယ ၊ အာနာပါန အများဆုံး ၊ သော ရေးသည် မ န ဿု ဟု ပေက္ခာ ဆိုနိုင်သည် ဒီပနီ များ နှင့် ။ နိ ရုတ္တိ ဒီပနီ နိဿယ ၊ သဒ္ဒ သံ ခိပ် ကျမ်း များ ဖြစ်၏ ။ ဆရာတော်သည် စာရေးခြင်း ၌ မည်မျှ ဇွဲ ကြီးသည် ၊ သို့မဟုတ် တစ်နေ့သောအခါ ပ လိ ဗော ဓ ကြီးသည် စင်္ကြံ မှာ အနီး မ ယုံကြည် ရေချိုး နိုင်အောင် အိမ်၌ ရေချိုး ရှိ၏ ။ နေ လျက် က ရေးလက်စ စာ ကို စဉ်း စား ရင်း စိတ်ကူး တစ်ချက် ပေါ်လာ သ ဖြင့် တစ်ကိုယ်လုံး ရေ စို ရွှဲ လျက် ရေ သ နုပ် မလဲ ဘဲ ရေးလက်စ စာ ကို ဆက်၍ ရေး နေ၏ ။ အလွန် အေး လာ မှ သတိရ တော် မူ သည် ။ မည်သူက မျှ လည်း မ ဓာတ် လျှောက် ဆရာကြီး ဝံ့ ။ ရန်ကုန် ဦး မြို့ အား တောင် လျှောက် လုံး ပြန် ပေးရန် ရပ် မှ တ သီတင်း ပ ည့်များ သည် က ပြော အဖြစ် သ ဖြင့် လာရောက် သင်း ပိုင် ရေ နေထိုင်သော စို ကြီး ဖြင့် စာရေး နေသော ဆရာတော်အား သွားရောက် လျှောက်ထား ရာ ဆရာတော် က - “ 66 ဟေ့ - မောင် မြို့ ရ ၊ ခန္ဓာကိုယ် ကြီး အ လို လိုက် နေရင် ကြံစည် ထားတဲ့ စာ အဓိပ္ပာယ် တွေ ပျောက် ကုန် မှာပေါ့ ၊ ခန္ဓာကိုယ် ကြီးဟာ ငါ့ စာ တစ်လုံး လာတဲ့ ဖုံး မရှိပါဘူး ကွာ ” ဟု မိန့် တော် ယင်းသို့ မူ ကာ သော ရေး လိုသော လုံ ့ လ စာ ဝီရိယ ရေးပြီး , သမာဓိ မှ ပင် ရေ အသိဉာဏ် ပြန် ချိုး တော့သည် တို့ ကြောင့် ။ လည်း အကြောင်း နဝမ အကြိမ် ## PAGE 364 ၃ ဝ ၈ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် တိုက်ဆိုင် လာ တိုင်း ဆရာ တော့် စာများကို အဋ္ဌကထာ နှင့် တန်းတူ ထား၍ တစ်ကမ္ဘာလုံးက ကိုးကား အလုပ် ကြ ရ၏ စခန်း ။ မှီး နှင့် ငြမ်း စပ် ပြုကြ ၍လည်း ရသည် အနယ်နယ် ။ အရပ်ရပ်မှ ဆရာ တော့် အဆုံးအဖြတ် ကို ခံယူ ကြ ရသည် က များ လေသည် ။ အလှူ မ ခံ သော မြတ်သော အလှူခံ ပုဂ္ဂိုလ် ဆရာတော် တစ်နေ့သောအခါ ပျဉ်း မ ပျဉ်း နား မ အင်ကြင်း နား မြို့သူမြို့သားများ မြိုင် တော ရ စုပေါင်း၍ ၌ ဝါ ကပ် သံဃ စဉ် က ဒါန ဖြစ်၏ ဆွမ်းလောင်း ။ လှူ ပွဲ လုပ် အစီအစဉ် ကြသည် အတိုင်း ။ သံဃာတော်များ လောင်း လှူ နိုင်ရန် လည်း အဝင်အထွက် စနစ်တကျ ကြွရောက် မုခ် ဦး နှင့် နိုင် ၍ ရဲ လူ လောင်း များလည်း ခေါ် ဆွမ်းခံ ဝဲ ယာ လမ်း ရှည်ကြီး ကို ကြိုတင် လုပ်ထား ကြ၏ ။ ဝဲ ယာ နှစ်ဘက် ရာဇ မတ် များ ကာရံ ထား ကြသည် ။ လမ်း တစ် သံဃာ လျှောက်လုံး တစ် ရ - ဖျာ ကျော် ရိုင် နှစ် ရာတွင် သင် ဖြူး များ ဆရာတော်သည် ၊ အဝတ်အထည်များ ရှေ့ဆုံးက ခင်း ကြွရောက် ထား ကြ၏ အလှူ ။ ခံရသည် ။ ရဲ ထုံးစံ လောင်း ဖြစ်သော်လည်း မုခ် ဦး တစ်ခုမှ ဆ ဝင်၍ ယ့် ငါး ပေ ကြွရောက် လောက် အ အလှူခံ လို တွင် ရာ ထွက်ပေါက် အခြားတစ်ဖက် မှ မ ကြွ မုခ် ဘဲ ရဲ ဦး မှ လောင်း ထွက် လာ ကြွ လမ်း ရန် အတိုင်း ပြန် လှ ည့် တော်မူ၏ ။ နောက် ပါ သံဃာ များလည်း မည်သို့မျှ မ လျှောက်ထား ရဲ ကြ ဘဲ နောက်မှ ရဲ လောင်း သာ လိုက်ပါသွား ထွက်ပေါက် ကြ ရသည် အနီးရှိ ။ ဝဲ ယာ တစ်ဖက် တစ်ချက် မှ လောင်း လှူ ရန် စောင့် ဆိုင်း နေသူများ မှာလည်း မိမိတို့ ပစ္စည်း ကို အလှူ မ ခံ ဘဲ ပြန် လှ ည့် သွား သ ဖြင့် အံ့အား သင့် ကာ စိတ်မကောင်း “ ကျန်တဲ့ ဖြစ်နေကြ ဒကာ ဒကာမ စဉ် - တွေ လှူ ဖွယ် ပစ္စည်း ကို ခွဲဝေ ပြီး ကပ္ပိယ တွေက တစ်ဆင့် ကျောင်း သံဃာ ပို့လိုက် ရော ကြ လူများ ” ဟု သာ ပါ စိတ်ထဲတွင် မိန့် တော်မူ၏ မ ။ ဝေ ခွဲ နိုင် ဘဲ ရှိကြ ရ လေ၏ ။ ဆွမ်းလောင်း လှူ ပွဲကြီး ပြီးဆုံး ၍ မိမိတို့၏ ဖျာ ရိုင် သင် ဖြူး များကို အသီးသီး ပြန်လည် ယူ ကြ ရသော အခါမှ ဆရာတော်၏ အကြောင်းမှာ ဂုဏ်ကျေးဇူး ရဲ လောင်း ကို ချီးကျူး ထွက်ပေါက် မ ဆုံး ရွှင် ရောက် ပြုံး ဝမ်းမြောက် ခါနီး တွင် ကြ ည ရသည် ဦး က ခင်း ။ ထားသော ဖျာ ဆင်ခြင် အောက် မှု မပြုဘဲ ၌ လက် ထုံးစံအတိုင်း မောင်း ခန့် ရှိသော ထွက် မြွေ ကြွ လျှင် ပွေး သံဃာတော်များ၏ ကြီး တစ်ကောင် တွေ့ နင်း ကြ ရသည် ဖိ မှု ကြောင့် ။ ဆရာတော် ထို မြွေ ကြီးသော် က သာ လည်း သေ ရာ ၏ ၊ မ သေ ၍ မြွေ ထွက်လာ ပါ လျှင်လည်း တစ်စုံတစ်ယောက် အား ဒုက္ခ ရောက်စေ နိုင် လေသည် ။ အလှူပွဲ ပင် ပျက် နိုင် ရာ ၏ ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 365 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ သီလ , သမာဓိ ဂုဏ် နှင့် ပစ္စည်း လာဘ်လာဘ ၃၀ ။ တစ်ပါး အင်ကြင်း ပျံလွန် သွား မြိုင် ရာ တော ထို ရ ၌ ဘုန်းတော်ကြီး နေစဉ် ဦး ထွန်း မှာ လှိုင် ပြိတ္တာ ဆိုသူက ဖြစ် မိမိ နေ၍ ကိုးကွယ်သော ဘုန်းတော်ကြီး သင်္ကန်း ကုသိုလ် လုပ်ပြီး လှူပြီး အ အ မျှဝေ မျှဝေ ပေး စမ်း ပါ ” ဟု ခဏ ခဏ အိပ်မက် ရ “ နေ ငါ သ မစားရ ဖြင့် ဆရာတော်အား မ ဝတ် ရဘူး ၊ ဆရာတော် က - ပေးသည် ။ မိန့် တော်မူ၏ “ မောင် ။ မှန် ထွန်း ပေသည် လှိုင် ၊ တို့ ။ များ မကြာမီ သီလ ပင် ဒီလောက်တော့ ထို ဘုန်းကြီး ပြိတ္တာ ကယ် နိုင် ပါသေးတယ် ကွယ် ” ဟု ကမ္ဘာအေး လာ၍ ဦး ထွန်း မစိုးရိမ်တိုက် လှိုင် အား အိပ်မက် သစ် အစ်မ ထဲ၌ ဝမ်းသာ ဒေါ် ရင် စကား မြ ၏ အဘိုး ပြောကြား တည်း သည် လေသည် နတ် ။ ဦး ဝတ် ထွန်း တန်ဆာ လှိုင် ကား ဖြင့် ကြွ တော်မူ၏ ၁၂၆၆- ။ ခုနှစ်မှ ပရမတ္ထ စ၍ သံ ဆရာတော်သည် ခိပ် ကျမ်း ကိုလည်း အထက် ၆၅- ခုနှစ်က အောက် ပင် မြန်မာပြည်အနှံ ရေးပြီး ။ ဖြစ်၍ ့ ကြွရောက် တရားဟော အဘိဓမ္မာ အရပ် တိုင်း မျိုးစေ့ ၌ သံ ချ ခိပ် တော် အသင်း မူ ခြင်း ဖြစ်သည် သူ အသင်းသားများ ။ ၁၂၈၈- ခုနှစ်ထိ ကို အသင်း ဖွဲ့စည်း တော် မူ ခဲ့ ၏ ။ တစ်နိုင်ငံလုံး ရာ လည်းကောင်း ဋီကာ မော် ကို လည်းကောင်း အတိုက်အခံ ၊ နိ ရုတ္တိ - ဒီပနီကျမ်း ကို လည်းကောင်း သား ၊ နွား ပေါင်း သား သုံးသိန်း ရှောင် ကြဉ် ကျော်၏ ရေး ကို ။ ကြ ကုန် ၏ ။ အထိနာ ကြ ရှာ ပြုလုပ် လေ စွာ့ ။ ကြ သကဲ့သို့ သံ ခိပ် သင်း ကိုလည်း ရှုတ်ချ ပြောင် လှောင် အစွမ်းကုန် ဈာန် ကြွ ဆရာတော် သည် ကြိုဆို ” ပူဇော် ရောက်လေရာ ကြသည် ။ တိုင်း ကြွ ၌ လေရာ ဘုရား ရာတွင် ရဟန္တာ ဆွမ်းခံကြွ အား ကြိုဆို ရာ၌ ပူဇော် “ မြေ ကြီး ကြ ခြေ သကဲ့သို့ မ ထိ ၊ လည်းကောင်း စ ဟု သည် လည်းကောင်း ဖြင့် ကောလာဟလများ ၊ မီးရထား နှစ်စီး လည်း ဖြင့် များ ကြွ လှ ရာ ၏ ။ “ သုံး စီး ဖြစ်နေသည် ’ ဟု မှာလည်း တရားဟော လူ သာမန် ၍ တို့ ရသမျှ ကိုယ်ချင်းစာ ပစ္စည်း အားလုံး မရသော ဆိုင်ရာ အံ့ဖွယ် မြို့ရှိ ကြီး သံဃာတော်များကို တစ်ခု ဖြစ်သည် သာ လှူ လေ့ ရှိသည် တစ်ခါက သံဃာများကို အောက် ခေါ်လိုက် ပြည် ၏ အောက် ။ ရွာမှ အ ပြန် လယ်တီ တိုက် သို့ ရောက်လျှင် ။ ဆရာတော်သည် တုံး ခေါက် ၍ ခေါ်တယ် “ သံဃာများ မ အေး ထင် ကြ ရောက်လာကြ နဲ့ ဆရာတော် ၊ တို့ များ ငယ် တရားဟော လျှင် စဉ် - မန္တလေး ကြွ ရာ က ပြန်ရောက် လာ လို ့ ပစ္စည်းများ ဝေ ဖို့ အောက် သင်္ကန်း ၊ ရွာ ထီး က ၊ တရားဟော ဖိနပ် ၊ ကော်ဇော ပြန် လျှင် က ဆန် ဘယ် က ဘယ်လောက် နေတုန်း က ၊ ငါးပိ ဓမ္မကထိကများ ငါး ခြောက် က အောက် ဘယ် ပြည် ရွေ့ ၊ နက်ဖြန် သောက် ကြ စာ ၊ ချဖို့ အချိန်တွေ ခေါ် တာ နှ ” မြော ဟု စရာ မိန့် ကောင်းလိုက်တာ တော်မူ၏ မျှ နဲ့ စာရင်း ကွယ် ချပြီး ။ အေး တစ်လ .... ခု ကိုး လဲ သီတင်း ဦး ပဉ္စင်း စား တို့ကို ကြ ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 366 ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ၃၁ ဝ တစ်ခါက မန္တ လေး မစိုးရိမ် ကျောင်းတိုက် ၌ ခေတ္တ သီတင်း သုံး၍ တရားဟော တော် မူ ရာ ရပ်ကွက် သင်္ကန်း အ အသီးသီးမှ ထပ် ကြီး ပင် ရသမျှ နှစ် ခန်း ပစ္စည်းများ အ ပြည့် လူ ကျောင်းကြီး တစ်ရပ် ခန့် ရှိ၏ တစ် ။ ထို ကျောင်း တိုက် ပေါ်၌ မှ နာယက စု ပုံ ထား ဆရာတော် ရသည် ။ ကလေး ဘုရားကြီး ဦး ) က သူရိယ စာရင်း ( ယခု လုပ်၍ အဘိဓဇမဟာရဋ္ဌဂုရု ထိန်းသိမ်းထား ရ ရာ သက်တော် ဆရာတော် ၉၆- မုံရွာ နှစ်ရှိ ပြန် မ မစိုးရိမ် ကြွ မီ ထို ဆရာတော် ပစ္စည်းများ မည်သို့ တန်ဖိုး လည်း ဝေဖန် ရမည်ဟု အဆမတန် မိန့် များ ကြား လှ မည့် သ စကားကို ဖြင့် စောင့် ငံ့ ထိန်း လင့် ရ နေ၏ သည်မှာ ။ ပစ္စည်း ဝန် အမျိုးအမည် လေး နေသည် ။ အရေအတွက် ဆရာတော် ကား နှင့် ပြန် မည့် ရက်အထိ မည်သို့မျှ အ မိန့် မရှိ ဖြင့် ၊ လျှောက် မုံရွာမြို့ သို့ လည်း ပြန်ရန် မ လျှောက် ဘူတာ မိ ။ သို့ သို့ ကြွ နှင့် သွားသည် အ မိန့် ရှိ နိုး ။ စောင့် စား ဦး ရင်း သူရိယ ဆရာတော် လည်း မတတ် မှာ ရထား သာ သ ဖြင့် ဘူတာ သို့ လိုက်၍ ဖွ င့် ဟ လျှောက်ထား ရ တော့သည် ။ ထိုအခါ “ " ဆရာတော် ဪ ’ မစိုးရိမ် မှာ ဆရာတော် အရေးမကြီး ကလေး လေ ဟန် နှယ် ဖြင့် ဖြစ်မှ - ဖြစ်ရလေ ၊ ဒါ အတွက် တ ပ ည့် တော်ကို လျှောက် မ နေ ပါ နဲ့ ။ သင့် တော် သလို စီမံ ပြီး ပရိယတ္တိ ကိုယ်တော် တွေကို ဝေဖန် လိုက် ရော ပေါ့ ” ဟု မိန့် ထောင် တော် မူ ကိုး လိုက် ရာ ရှိ ၏ တိုက် ။ တွင်း သံဃာများ ဆရာတော်ဘုရားကြီး နှင့် မြို့ပေါ်ရှိ စာ ချ ဆရာတော်များ အ မိန့် ရှိသည်ကို မကျန် သာ သလောက် မှတ်သား ခွဲဝေ လှူဒါန်း ရ ဖူး သည်ဟု ကျေးဇူးရှင် ကြည်ညို ရ ဖူးပါသည် ။ ဥ ပဋ္ဌာ ပေန္တိ ပရိ သံ ၊ ဓမ္မ ဓမ္မံ ပရေသံ တော နော ဒေ စ ကမ္မ သေန္တိ ၊ တော ။ အတ္ထတော ( ပါ ရာ ပရိ နော ယတ္ထေ စ ရ လာ ဂါထာ ဘ ။ ) တော ။ ပရိ သံ - အောင် ရဟန်းရှင်လူ တရား ဟူသော တ ပ ည့် ပရိသတ်ကို အကြောင်း ။ ဓမ္မ ကြောင့် တော သာလျှင် - အသိဉာဏ် ၊ ဥ ပဋ္ဌာ တိုးပွား ပေန္တိ - ၊ ကုသိုလ်များ မိမိထံ ပါး ၊ ခ စား ဆည်း ကပ် စေ ကုန် ၏ ။ နော စ ကမ္မ တော - မိမိ၏ အ မှု ကိစ္စကို ဆောင်ရွက် အတ္ထတော ပြုလုပ်ပေး - လောကုတ္တရာ ကြ စေရန် အကျိုးစီးပွား မဟုတ် ကုန် ။ ၊ တိုးပွား စေ လိုသော ကြောင့် သာလျှင် ။ ပရေသံ ဟောပြော - သူတပါး ကြ ကုန် တို့အား ၏ ။ နော ၊ စ ဓမ္မံ လာ - တရား ဘ တော ကို - ။ ကျော် ဒေ သေန္တိ စော - သက္ကာ ချ ပို ့ သင်ကြား ၊ လာဘ်လာဘ ၊ ရေးသား ရ ရန် , မဟုတ် ကုန် ။ ( ပါဠိတော် လာ ဂါထာ ကို ဗျ တိ ရေ ကတ္ထ ပြင်၍ ပြောင်းပြန် ယူထား သည် ။ ) ## PAGE 367 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၃၁၁ ရှေ့သို့ သာသနာပြု ၊ နောက်မှ သာသနာ ပျက် ပဏ္ဍိတ လယ်တီဆရာတော် ၊. လယ်တီ ဝါ ယာ မ နယ် ( ဆရာ လှ ည့်၍ မြို့ ) ၊ လယ်တီ တရားဟော ကိတ္တိ ထွက်တော်မူ ( ဆရာ စိန် ) ၊ သောအခါ လယ်တီ လယ်တီ ဝဏ္ဏိ တ ( ကြ ဦး ရ လှ တင် လေ၏ ) ။ စ မကြာမီ သော ရုပ်ချော တ ပ ည့် အ ကြီးများ ဟောင် မ ရှေး ကောင်း မ နှောင်း စာ တတ် လူ ထွက် တ ပ ကုန် ည့် ကြီးများ ကြသည် လည်း ။ ထို အကြောင်း ခြံ ရံ လိုက်ပါ နှင့် စပ် ၍ မဟာ ဝိသုဒ္ဓါရုံ ဆရာတော် က လယ်တီ ဆရာ တော့် ထံ ဂါထာ တစ်ပုဒ် ရေး ၍ ပို့လိုက် ၏ ။ ထို ဂါထာ ၏ အဓိပ္ပာယ် ကား - မိမိ ရှေ့၌ “ ခွန်အား တွေ့သမျှ ကြီးသော အရာဝတ္ထု ကြံ့ သတ္တဝါ တို့ကို ချို သည် ဖြင့် သန် ကော် မာ တင်၍ သော နောက်သို့ တစ်ချောင်း ပစ် တည်းသော လွှ င့် ချ လျက် ချို မိမိ ဖြင့် နောက်မှ ကြီးမား လှသော လိုက်ပါလာသော လယ်တီ လည်း သားသမီးများကို ထို့အတူ တ ပ ထိမှန် ည့် များကို သေပျောက် သတ် လေ၏ စေ သကဲ့သို့ ” ဟူ သတည်း ဉာဏ ဗလ ။ ဆရာတော် ထို စာ အဆုံးအမ ကို ဖတ် ရ သောအခါ ဆရာတော် က “ စာ ချ နေတုန်း က သာ မဟာ ဝိသုဒ္ဓါရုံ ဖြစ်နေပြီ ။ တစ် ဗိုလ် ထဲ ကျန် ရ ခဲ့ လျှင် လဲ ဆက် နယ် ချီ ရ လှ ည့် တော့မှာ တရား ပဲ ၊ မ စစ် ဟော တိုက် ဖြစ် ရတယ်ဆိုတာ ပါဘူး ။ ခုတော့ ကိုယ့် ဟော ဘက်က မိ ရက် စစ်ဗိုလ်တွေ လည်း ကျ ဆုံး ရတာပဲ ပေါ့ ” ဟု တ ပ ည့် များကို မိန့် တော် မူ သ တတ် ။ ကြံ့ ကြီး မာန် တစ်ကောင် လည် ဆရာတော် တော့ ထွက် ကလည်း ပြန် ပ ဟေ့ ဆရာတော် ။ သား ဘယ် တရားဟော နှစ်ကောင် ကြွ သေ ပြီ ဟု ခဲ့ မလဲ ကြား မသိဘူး လျှင် “ ” အင်း ဟု ပြောလေ့ တ ပ ည့် တစ်ပါး ရှိရာ “ " နှစ်ပါး သား တစ်ကောင် လူ ထွက် တာ နှစ်ကောင် ဂရုမစိုက် နိုင် သေ ၊ လူ တာ တစ်ထောင် အရေးမကြီး တစ်သောင်း ၊ တော ရှင်း ဉာဏ် ဖို့ လိုတယ် အလင်း ။ ရဖို့ က အရေးကြီးတယ် ” ဟု ပြောကြား သ တတ် ။ သာမည မာရ်နတ် ကိုယ် ခံ နှင့် အင်အား အမြဲ ဖြင့် တိုက်ပွဲဝင် မ ရ နိုင်သည် နေရသော ကို သင်ခန်းစာ သူတော်ကောင်း ယူ ကြ ရာ ကြီး ၏ တို့၏ ။ အ ပါး တွင် ဇာတ်သိမ်းခန်း ထို အချက်ကို ကို အနည်းငယ် ထင်ရှား စေရန် ဖော်ပြ ဤ သ ၌ င့်၏ လယ်တီပဏ္ဍိတ ။ ကိုယ်တော် ကလေး၏ လျှို့ဝှက် ရန် ရန်ကုန် တစ်ချိန်က ဗဟန်း ဆရာတော်ကြီး ၌ လာရောက် နေထိုင် စာများ ရသည် ပုံနှိပ် ရာ ။ ထိုအခါ လယ်တီ ဘယ် ပဏ္ဍိတ က မှန်း သည် မသိသော ကြည့် ကြပ် လူရွယ် ပုံနှိပ် သူ့အကြောင်း လူ နီ ကလေးတစ်ယောက် စစ်ဆေး သူ့ မေးမြန်းခြင်း ထံ ရောက်လာ လည်း ၏ မပြု ။ တ မိ ရင်း ။ ရံ ခါ တ နှီး လူ နေထိုင် နီ ကလေး ၍ ကူညီ ရက်ပေါင်းများစွာ လုပ်ပေး သည် ။ တိတ်တဆိတ် နောက်ဆုံး ထို ပျောက်သွား လူ နီ ကလေး ၏ ပျောက်သွား ။ ပြန်လာ လျှင် ကာ ရှေးဟောင်း ပျဉ်း မ နား ရတနာ မ မ ကြီး ပစ္စည်းများ ဆီက မေတ္တာစာ ယူလာ များ တတ်သည် ယူလာ ။ ပြန် လယ်တီ ၏ ။ ဦး ပဏ္ဍိတ ပဉ္ဇင်း ထံ ရေ က တိမ် စာ နစ် ကို ခဲ့ရသည် မ မ ကြီး ။ ထံ မ မ ပို့ ကြီး သည် နှင့် ။ ချိန်း သည် ကာ လို မန္တလေးတွင် နှင့် ဆရာတော် လူဝတ်လဲ အားကိုး သည့် သော နဝမ အကြိမ် ## PAGE 368 ၃၁၂ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် အခါ လူ ထို နီ အကြောင်းကို ကလေး ရုတ်တရက် “ လယ်တီ ဂန္ထဝင် ပေါ်လာ ကျမ်းပြု ပြန် ၏ ဆရာ ။ နောက် က သူတော်ကောင်း မ တွေ့ရတော့ နတ် ချေ ။ ကောင်း မ သည် ဟု ဂုဏ်ယူ ဖော်ပြ ၏ ။ ပဋိ ပတ္တိ နောက်ကွယ်မှ လျှို့ဝှက်ဆန်းကြယ် သော အန္တ ရာယ် ကို မမြင် ကြ လေ ။ - သစ္စာ ဖြင့် မိုး ရွာ ပေးခြင်း ၁၂၆၈- ခုနှစ် ဝါ ကို ပြည်မြို့ ဝိပဿနာ ကုန်း တော ရ ၌ ဆို တော်မူ၏ ။ ထို အခိုက် ဟင်္သာ တ နယ်တွင် နောက် မိုး မ သိမ်း ၍ လယ်ဧက များစွာ ပျက်စီး ရ မည့် ကပ် ကြီး ဆိုက် နေစဉ် အင်္ဂလိပ် လူမျိုး ဧရာဝတီ မင်းကြီး “ မက် က ဆွဲ ” က ဆရာတော် ကို ပ င့်၍ တရားပွဲ လုပ်ရန် အ မိန့် ချ ဆရာတော် သည် ။ လည်း လာရောက် ပ င့် သည့် အချိန်မှစ၍ အနှစ်နှစ်ဆယ် ကျော် ရေ အလှူ နိ ဗဒ္ဓ ဝတ် ကြီးကို နေ့စဉ် ဆင်ခြင် ၍ သစ္စာ ပြု တော် မူ လျက် မိုးနတ်သား စသည်တို့ကို မေတ္တာ ပို့ တော် မူ သည် ။ သင်္ဘော ဖြင့် ကြွ တော် မူ ရာ ကမ်း လုံး ညွတ် မျှ ကြိုဆို ကြ၏ ။ သင်္ဘော ဆိုက် ကပ် မည် ရှိ စဉ် ရုတ်တရက် မိုး ဆင် ၍ ရွာသွန်း ချ ရာ တစ်နာရီ ခန့် ကြာ လေသည် ။ မြစ် လယ် ၌ သင်္ဘော ကျောက် ချပြီး ဆိုင်းငံ့ နေ ရ၏ ။ လူတိုင်း အံ့ သြ မ ဆုံး ဝမ်းသာ မ ဆုံး ကြတော့ ။ “ အ နှစ် နှစ်ဆယ်ကျော် ရေ ဝတ် ကြီး၏ အစွမ်း ကွ ယ့် ” ဟုလည်း မိန့် တော် မူ သည် ။ ထိုအချိန်မှစ၍ မိုးခေါင် ဒေသများ အတွက် “ မိုး ပရိတ် ၊ မိုး ကမ္မဝါ ၊ မိုး အ မိန့် တော် ပြန်တမ်း ' များ ရေးသား ကာ မိမိ၏ သီလ ၊ မေတ္တာ ၊ သစ္စာ ၊ သမာဓိ စွမ်းအား ဖြင့် သတ္တဝါ များအတွက် မိုး ကိုလည်း ရွာသွန်း ပေး တော် မူ ခဲ့ရသည် ။ . သူတော်ကောင်း ကြီး တို့၏ စွမ်းအား ကား လူ သာမန် တို့ မ ယုံကြည် နိုင် လောက်အောင် ကမ္ဘာ့ နိယာမ ကြီးများ ကို ချိုးဖောက် ပစ် နိုင်သည် တ ကား ။ သီလ က မ ပေးနိုင်သော ပစ္စည်း ဥစ္စာ ဟူသည် မရှိ သကဲ့သို့ ခန္တီ မေတ္တာ မ နိုင်သော ဘေး ရန် ဟူ၍လည်း မရှိ စ ကောင်း ။ ထို ့ ထက် သစ္စာတရား က မ ပြုလုပ် မ စွမ်းဆောင် နိုင်သော အ ရာ ဟူ၍ မရှိချေ ။ တိရစ္ဆာန် များ၏ သစ္စာ ဖြင့် ပင် မိုး ကို ရွာ ချ စေ နိုင်ခဲ့ ၏ ၊ လောင် နေသော မီး ၊ စီးနေသော ရေ ကို ပင် ငြိမ်း စေ ရပ်တ န့် စေ နိုင်ခဲ့သည် ။ သစ္စာ ကား ကမ္ဘာ့ နိယာမ ၊ အမှန် သဘာဝ တရား ကြီး သက်သက် တည်း ၊ ပညာ မျက်စိ ဖြင့် ကြည့် လျှင် လူ ပဓာန မဟုတ် ။ မှန်ကန်ခြင်း သာ ပဓာန ဖြစ်၏ ။ သတ္တဝါ တို့သည် အကျဉ်း အ ကျပ် မတွေ့သေး သမျှ အစွမ်း အ စ များ တုံး ကာ ရေ သာ ခို ၍ နေတတ် ( ဝါ ) ရုပ် ကို ကြ၏ သာ ။ အားကိုး မျက်စိ ၊ နား ကြ ၊ ကုန် နှာ ၊ ၏ လျှာ ။ တစ်သိန်း နှင့် ခန္ဓာကိုယ်ကို အား နှင့် ယူ၍ သာ အားကိုးရာ မရသော လွယ်ကူ ဟု ထင် မှား ကြီးမား ကြသည် သည့် ။ အား များ ရှိသည်ကို ပင် မ ယုံကြည် ကြ လေ ။ တ က ယ့် ယောဂီ အာဇာနည် ကြီးများ ပင် လျှင် ဤ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 369 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၃၁၃ လက်နက် ကောင်းများ ကို တစ်ခါတစ်ရံ မေ့ နေတတ် ကြ၏ ။ အ ထင် မ ကြီးသော ဆရာတော်၏ နောင်တ တောင်တွင်းကြီးမြို့ ယင်းသို့ အနယ်နယ် တရား ပွဲ၌ အရပ်ရပ် ထူးခြားချက် လှ ည့် တစ်ခု လည် ရှိခဲ့သည် ၍ တရားဟော ။ တောင်တွင်းကြီး တော် မူ ရာ ၁၂၇၇ သား တို့သည် ခုနှစ် ဆရာတော်အား သာမည သဒ္ဓါ ၊ ဝီရိယ မိကျောင်း မဟုတ်ချေ ရဲ သို့ ။ လာ၍ ထို့ကြောင့် သုံးဆ လည်း ယ့် ငါး ထို မိုင် ၌ ခုနစ် ခန့် ထမ်း ည တိုင်အောင် စင် ဖြင့် ပ အထူး င့် ကြ ရ ဟောကြား သည်မှာ ချီးမြှ င့်၏ ။ တရားဟော ၍ လေး - ငါး ရက် ရှိသော အခါ ဆရာတော် တည်း ကျောင်းသို့ ဗိုလ် ကုန်း “ တ ပ ဆရာတော် ည့် တော် ကြွ မန္တ လာပြီး လေး က ဆရာတော်အား ဗိုလ် ကုန်း ကျောင်း ကျေးဇူးတင် ဘုန်းကြီး ဝန်ခံ ပါ စကား ဘုရား ။ လျှောက်ထား မန္တ လေး လေး သည် ပြင် ။ လေးရပ် “ လယ်တီ လို ဆရာတော် တော့ တို့ လဲ တရားဟော ဟော တတ် နေသော် သား ပဲ ၊ လဲ ဘုရားဟော တစ်ခါမျှ တဲ့ မ အတိုင်း နာ ဖူး ပါ စာ ၊ ကြည့် သူ့ လို ငါ့ ဟောကြ လို ထင်ပြီး ရတာ ၊ အ လယ်တီ စမ်း သဘော လဲ ဒီ စာ အ က ပြော လွဲပြီး များ မ လို့ ဟော နာ နိုင်ပါဘူး ကြည့် ရာ ” တ ဆိုပြီး ပ ည့် အ တော် ထင် အ ထင် သေး ခဲ့ တွေ မိပါတယ် လွဲ ကုန်ပါပြီ ဘုရား ။ ၊ ပြစ် ယခု မှား မှ မိ သည်များကို လဲ သည်းခံပါ ဘုရား ” ဟု လျှောက်ထား သည် ။ ထိုအခါ လယ်တီဆရာတော် က - တယ် ပြီး " “ ဗိုလ် ထင် တတ် ကုန်း ဆရာ ကြတယ် ၊ ၊ တ ကိုယ့် ပ ည့် အမှား တော် နဲ ့ သိတဲ့ တကွ နေ့ သတ္တဝါတွေ ဟာ တိုးတက် ဟာ ကြီး ကိုယ့် ပွား အသိ ဖို ့ ကလေးကို စ တဲ့ နေ့ ပဲ ၊ ခု ဗိုလ် ဒီ ကုန်း တောင် ဆရာ တွင်းမှာ အတွက်ဆိုရင် ဟော တဲ့ တရား သီးခြား တွေကတော့ ဟော ရသေး လူများ တာပေါ့ စု အတွက် ” ဟု ဆို ခြုံပြီး ကာ ဟော သုံး ည ရတာ ဆက်၍ ။ ခု ပရိယတ္တိ ဆရာတော် အသိဉာဏ် သိသာ ၊ ပဋိ အောင် ပတ္တိ ဟော အသိဉာဏ် တော် မူ တို့၏ သည် ။ အ တိမ် အနက် ကို ခွဲခြား စိတ် ဖြာ ၍ ဗိုလ် ကုန်း မျက်စိ ၊ “ နား တ ပ ၊ နှာ ည့် ၊ လျှာ တော် ၊ လဲ ကိုယ် ငယ်ငယ်က အသိ လောက်ကို ကိုယ့် ဟာ အမှန် ကိုယ် ဆုံးဖြတ်ပြီး တယ် ပြီး အ နေကြ ထင် ပေမယ့် ရောက် တာ အဲဒီ က အသိ လား ။ တွေဟာ တ က ယ့် ရှပ် ရှပ် ကလေး ပဲ ။ အမှန်တရား အ ပုံ တစ်ရာ ပုံ တစ်ပုံ တောင် သိ တာ မဟုတ်ဘူး ။ ရောက်တော့ စာ ချ ဘုန်းကြီး ရယ်စရာ ဘဝ တုန်းက ဖြစ်နေတယ် အနက် ။ အဓိပ္ပာယ် ဟိုတုန်းက သိနေတဲ့ အနက် “ နမောတဿ ထင် ကြ တာ ” ဟာ က အလုပ် သစ်ပင် ဖြစ်အောင် အောက် ထင် ရ ရုံ ပဲ ။ တာ ပူ မဟုတ်ဘူး ငန် ၊ အေး ၊ ငန် ဟောပြော ' ချို ငန် ၊ ပို့ချ ခါး လို ငန် ့ ရ ၊ ရုံလေး ပေါ့ ငန် ပဲ ၊ ။ လေး ဆား ငန် ဟာ ဆိုတာတွေ ငန် တဲ့ အရာဝတ္ထု ဘာမှ လို့ မသိဘူး ပြောလို့ ။ ပညာ . “ စီးပွား ဗိုလ် ကုန်း မ ရှာ ဆရာ နိုင်တဲ့ ရေ အပြင် ၊ ပုံ ရိုင်း တတ် ရိုင်း သိ ပြောရရင်တော့ ထားပြီး တဲ့ ပညာ စိတ်မနှံ တွေ ၊ စည်းစိမ် ့ တဲ့ လူတစ်ယောက်ဟာ ဥစ္စာ တွေဟာ သူ့ အတွက်ရော သူများအတွက် ပါ တယ် ပြီး အသုံး မဝင် သလိုပဲ ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 370 ၃၁၄ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် လုပ် ရ မ “ ယ့် အလုပ်ကို လောကမှာ အကျိုး ခြေ လက်မ ပြီးအောင် နိုင်တဲ့ မလုပ်နိုင် လူ ၊ နှုတ် မ ကြ နိုင်တဲ့ သလို လူတွေဟာ စိတ်မ နိုင်တဲ့ ခြေ လူ နဲ့ ၊ လဲ လက်နဲ့ သည် အတိုင်းပဲ ၊ နှုတ် နဲ့ ။ . “ စိတ်နဲ့ လုပ် ရ မ ယ့် အလုပ်မှာ အကျိုး ပြီးအောင် မလုပ်နိုင်ဘူး ။ “ ဣတိ ပိ သော တစ်ပုဒ် ဆုံး ဆောင် အောင် နိုင် ပင် ဦး ဘုရားဂုဏ်တော် တော့ အကျိုး မပြီးဘူး ၌ စိတ် ၊ စိတ် စိုက် ကို ပြီး မ နိုင်တဲ့ မ ထား သူ နိုင်ကြ ကို အရူး ဘူး ။ လို မ ့ ခေါ်တယ် ထား နိုင်ရင် မဟုတ်လား ပိဋက သုံးပုံ ၊ အဲ .... အရူး ဟာ သူ့ စိတ် ကို သူ မ နိုင်တော့ ထမင်း တစ် ပန်းကန် ကို ပင် ပြီးအောင် မ စား နိုင်ဘူး ။ ဖျက်ဆီး ချေ မွ ပြီး ထ ချင် ထ သွားတယ် ။ စိတ် အလုပ်ဖြစ် တဲ့ ဘာဝနာ အလုပ် ကျမှ ဗိုလ် ကုန်း ဆရာတို့ တ ပ ည့် တော်တို့ တ တွေဟာ ကိုယ့် ထမင်း ကိုယ် မ စား နိုင်တဲ့ အရူး လိုပဲ ဆိုတာ ပေါ် တော့တယ် ။ “ တစ်နည်း အား ဖြင့် ပြောရရင် စိတ်မ နိုင်တဲ့ လူ ဟာ ပဲ့ မ နိုင်တဲ့ လှေ သူ ကြီး နဲ ့ တူတယ် ။ အချိန်မရွေး မြုပ် သွား နိုင် လောက်အောင် လေးလံ တဲ့ ဝန် တွေကို တင်ပြီး စုန် ဆင်း လာတဲ့ လှေ သူ ကြီးဟာ ပဲ့ မ နိုင် လေတော့ အ စီး ထန် တဲ့ ရေ ခဲ မှာ ရေ ဆွဲ သလို ခံပြီး မျော ရတယ် ။ ညအခါ ကမ်း စဉ် တစ် လျှောက် လဲ ဘာမှ မမြင်ရ သလို သံသရာ ဝဲ ထဲမှာ ဘုရား မ ပွ င့် တဲ့ သုည ကမ္ဘာကြီး တွေနဲ့ တိုး ရ ၊ နေ့ အခါ ဖြစ်လို့ ဆိပ်ကမ်း တစ် လျှောက် သာယာ တာ ကို မြင်ရ ပြန်တော့ လဲ ပဲ့ မ နိုင်လို့ ကပ် လို့ မ ရ ၊ မျှော် ကာ ကြည့် ကာ ချီးမွမ်း ကာ နဲ့ သမုဒ္ဒရာထဲ မျော ပါ သွား ရ လို ဆိပ်ကမ်း ဆိပ်ကမ်း သာ သို့ တဲ့ မ သာသနာ ကပ် နိုင် ။ သာသနာကို တော်ကြီး ကို တွေ့မြင် ကြည်ညိုတဲ့ ရ ပေမယ့် ဘုရား သမထ ဒကာ ဝိပဿနာ ၊ ဘုရား မဂ်ဖိုလ် အ မ ၊ သာမည နိဗ္ဗာန် ရဟန်း စာ တတ် ရဟန်း ၊ တံဆိပ် တော် ရ ရဟန်း ဘဝ လောက်နဲ့ သုည ကမ္ဘာ သံသရာ ပြင် ကြီးမှာ လွ င့် ကာ လွ င့် ကာ မျော ပါ နေကြ ရတာပဲ ” စ သည် ဖြင့် ဘဝ၏ အာ ဒီ န ဝ ( အပြစ် ) ပြ တော် မူ ၏ ။ နောက် ည များတွင် နိ ဿ ရ ဏ ( ထွက်ပေါက် ) တရား သမထ ဝိပဿနာ များကို ဟော တော် မူ သည် ။ စာ တွေ့ နှင့် လက်တွေ့ အ ထင် အား ဖြင့် ကွာခြား သည် ထင် ရသော်လည်း တစ်ထပ်တည်း ကျ ပုံ ၊ ပါဠိတော် ကြီးများ ကို ကြည့် ရာ၌ သဲ ထဲ ရေ သွန် လိုက် သကဲ့သို့ စူး ဝင် နက် ရှိုင်း စွာ သိရ ကြည်ညို ရ ပုံ တို့ကို ရှင်းပြ တော် မူ သည် ။ တည်း ကျောင်း အတွင်း နှစ်ပါး တည်း ဟောပြော နာယူ ကြ ရာ ဗိုလ် ကုန်း ဆရာတော် မှာ နာ ရင်း နာ ရင်း ကြက် သီး တ ဖြန်း ဖြန်း ထ နေ၏ ။ “ လယ်တီဆရာတော် ဟာ တ က ယ့် အရိယာ ပုဂ္ဂိုလ်ကြီး ပါ က လား ” ဟု လျှပ် ပြက် သကဲ့သို့ အသိဉာဏ် ပေါက် လာ၍ ထ ပြေး ချင် လောက်အောင် ကြောက် လည်း ကြောက်နေသည် ။ “ အ တွေ့ နောက်ကျ လေ ခြင်း ' ဟုလည်း နောင်တ ဖြစ်နေ၏ ။ မှတ်ရန် ဆရာတော်သည် နှင့် ကမ္မဋ္ဌာန်း ရှုပွားနည်း အလုပ် စခန်း ကို ပရိ နှင့် ကံ စပ် အခြေခံမှစ၍ ၍ ထွက် သက်ဝင် ဟော သက် တော်မူ၏ ကို ဦး ။ စွာ ဓာတ် မလွတ်တမ်း လေးပါး ၊ ဝိ ညာ ဏ ဓာတ် ခြောက်ပါး ရှု ပုံ ကိုလည်း အသေးစိတ် ညွှန် ပြသည် ။ အာနာပါန ဒီပနီ ၊ ဘာဝနာ ဒီပနီ စ သော ဒီပနီ များသည် ... တရား အားထုတ် ရာ၌ အနား က ညွှန် ပြ နေ သည့် အဖော် ကောင်း ဆရာ ကောင်းကြီး များ ဖြစ်ကြောင်း ကိုလည်း ညွှန် ပြ တော် မူ လိုက် ၏ ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 371 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၃၁၅ ဗိုလ် ကုန်း ဆရာတော် လည်း သီး သန့် တရား သုံး ည နာ ပြီး ဆရာတော်၏ ခြေ အစုံကို န ဖူး နှင့် တိုက်၍ တောင်းပန်ခြင်း ၊ အားကိုး ခြင်း ၊ ကျေးဇူးတင်ခြင်း စကား များ လျှောက်ထား ကာ ကျောင်းသို့ ပြန်လာခဲ့ ၏ ။ ကျောင်းသို့ ရောက်လျှင် အ သင့် စီမံ ထားသော သပိတ် တစ်လုံး ၊ သုံး ထည် သော သင်္ကန်း ဖြင့် မိမိ ပိုင် ကျောင်းတိုက် နှင့် တ ပ ည့် သံဃာ ဒကာ ဒကာမ များကို စွန် ့ ခွာ ၍ ညတွင်းချင်း ပင် တိတ်တဆိတ် တော ထွက်တော်မူ လေ၏ ။ ရောဂါ ကယ်တင်ရေး လုပ်ငန်း ဆရာတော်သည် ၁၂၇ ဝ - ပြည့်နှစ်တွင် မော်လမြိုင်မြို့ ကျိုက် သံ လန် တောင် လိပ် အောင်လံ တောင် ၌ ဝါ ကပ် တော်မူ၏ ။ ထိုအခါ အထက် မြန်မာပြည်၌ ကာလဝမ်းရောဂါ ၊ ပ လိပ် ရောဂါများ အနည်း အကျဉ်း ဖြစ် စ ပြု နေ သ ဖြင့် “ ရော ဂန္တရ ဒီပနီ ” ကို ရေးသား တော် မူ သည် ။ သီလ သမာဓိ ခေါင်း ပါး ၍ သတ္တဝါ အ များ ဆင်းရဲဒုက္ခ ရောက်နေ ရသည် ကို မ ကြည့် ရက် ၊ မိမိ တတ်နိုင် သည့် ဘက်က ကယ်တင်ရန် ဆန္ဒ ပြင်း ပြ တော်မူ၏ ။ ငယ် စဉ် ကစ၍ ရောဂါ ခံစားနေရသူများ အား အတတ်နိုင်ဆုံး ကူညီခဲ့ သူ ပီပီ ယခုလည်း “ အန္တရာယ် ကင် ကမ္မဝါ ၊ အ မိန့် တော် ပြန်တမ်း ၊ စက် ပရိတ် ' စ သော ဗုဒ္ဓ မန္တန်များ ယုံယုံကြည်ကြည် နှင့် ကပ် ဆိုး ကြီးများ မှ ကာကွယ်နိုင်ရန် ရေးသား တော် မူ ခြင်း ဖြစ်၏ ။ သို့ရာတွင် ဆရာတော်သည် အတု မဲ့ အစွမ်းထက် သော သစ္စာ စ သော လက်နက် ကောင်း ကြီးများ နှင့် ပရိတ် စ သော ဗုဒ္ဓ မန္တန် များအပေါ် အကြွင်းမဲ့ အားကိုး ရ မည့် အစား အင်း အိုင် ခ လှဲ့ လက် ဖွဲ့ စသည်တို့ကို လက်ခံ မိ လျက် သား ဖြစ်ခဲ့ရသည် ။ စင်စစ် ထို အ တတ် များသည် ဆရာတော်၏ ပင်ကိုယ် ခံယူချက် နှင့် ဆ န့် ကျင် လှ ပေ ၏ ။ ပကတိ စိတ် နှင့် မ ဆီ လျော် ခဲ့ ၊ ထိုအချိန်က အချို့ ဝိပဿနာ ယောဂီ ဆရာတော်များ က ဆရာ တော့် အပေါ်၌ ယုံကြည် ကိုး စားမှု အနည်းငယ် လျော့ပါး ခဲ့ ကြ ရ၏ ။ စွယ်စုံ ပုဂ္ဂိုလ် ကျော်ကြီး ဖြစ်၍ မ လွန် ဆန် ရဲ ကြ ။ ( နိဗ္ဗိန္ဒ ဆရာတော် အခန်း ကြည့်ရန် ။ ) အ မွှေ ဓာတ် တို့၏ သဘော သည် သိမ်မွေ့ ပိ ရိ ၍ သိ ခက် လှ ပေ ၏ ။ မည်သို့မျှ မ ရှောင် မ လွှဲ သာ အောင် ညှပ် ပူး ညှပ် ပိတ် ချိတ်ဆက် အကွက် ဆင် ၍ ဝင်လာ တတ်သည် ။ ထို သဘောတရားများ သည် ယောဂီ အ များ ပင် ခွဲခြား သိမြင် နိုင်သည် မဟုတ် ။ အလုပ်ခွင် မ သက် ဝင်သော စွ န့် သူများအတွက် ကြိုးပမ်း အားထုတ် ယုံကြည် တိုင်း ရန် ပန်း အ မဝင် ပြော နိုင်ခြင်း ခက် လှ ဖြစ်ကြ ပေ ၏ ။ ရသည် ထို့ကြောင့် ။ မာ ပရိယတ် ရ၏ အင် တတ် ပါ ရာ တိုင်း ကား ၊ ကျယ် ပြော လှ ၏ ။ ထို အ နှော င့် အယှက် အခက်အခဲ လမ်းခွဲ များ ကြောင့် လည်း ဆရာတော်၏ သီလ ၊ သမာဓိ ပညာ များ ပို၍ ကြီးထွား ခဲ့ ၏ ။ ဆရာ တော့် ဝေနေယျ လည်း ပို၍ များပြား ခဲ့သည် ။ ဆရာတော်သည် ထို အချက်ကို မြင် တော် မူ မည် သာ ဖြစ်၏ ။ ကောင်း မည့် ပုဂ္ဂိုလ် ၌ အ နှော င့် အယှက် သည် ပို၍ ကောင်း ရန် တုံး ခု ပေး သည့် နှင့် သာ တူ လေသည် ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 372 ၃၁၆ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ဆရာတော် ရော ဂန္တ ရ ဒီပနီ ရေး နေစဉ် ယိုးဒယား နယ်စပ်၌ နေသော ရသေ့ ဆရာ တစ်ယောက် ရောက်လာ ၏ ။ ဆရာတော် ရော ဂန္တ ရ ဒီပနီ ရေးသားသည် ဟု ကြား ရ ၍ ရောဂါ ကုသ ရာ၌ အလွန် အစွမ်းထက် သော စ မ , အင်း တစ်ခု လှူ ရန် လာ ခြင်းဖြစ်သည် ။ ထို အင်း ကား ရသေ့ နေသော ရွာကလေး ၌ ပ လိပ် ရောဂါ ဖြစ်စဉ် ည အိပ်မက် တွင် လူ သူ တော် ခုနစ် ယောက် က လာ ပေးသော အင်း ဖြစ်၏ ။ ထို အင်း ကို ဆောင် ခြင်း ၊ ရေ စိမ် သောက်ခြင်း စ သည် ပြုလုပ် က ရောဂါ ချက်ချင်း ပျောက် သည်ဟု ရသေ့ က လျှောက် ၍ လှူ သည် ။ ထို စ မ အင်း မှာ သက္က တ လို ပြ ထ မ - ပါဠိ လို ပထမ ဖြစ်၍ ပ - ရရစ် ထ - ကို အလယ် ၌ ထောင်ထား ၏ ။ ပြည်မြို့ ဝိပဿနာ ကုန်း တော ရ ၌ နေစဉ် ကလည်း “ တစ်ည တွင် ပြည်မြို့ ရှိ သစ်ပင်ကြီး များ အားလုံး မီးလောင်၍ ကိုယ်တိုင် ငြိမ်း သတ် ရသည် ' ဟု အိပ်မက် မြင် တော်မူ၏ ၊ မ ကြား ပြည်မြို့ တစ် မြို့ လုံး ပ လိပ် ရောဂါကြီး ကျ ရောက်လာသည် ။ တစ် မြို့ လုံး အ ထိတ် တ လ န့် နေကြ စဉ် ပန် ပဲ ဆရာ တစ် ဦး က “ အိပ်မက် တွင် မြေ စောင့် ဘီလူး က ပေးသော နှာ နှင့် ဝတ် ဖြူစင်ကြယ် ပုဂ္ဂိုလ်ကြီး က ပေးသည် ” ဆိုသော စက် ကြီး ၁၃- ပါး ဂါထာ စုတ် ၍ ဆေးကု ရာ၌ ကျော်ကြား လျက်ရှိ စဉ် ဆရာတော် ထံ လာ၍ ပညာ လှူ သည် ။ ထိုအချိန်မှစ၍ ရာ တော် သည် တရားပွဲ ကြီးများ ကို ပင် ရပ်ဆိုင်း ကာ အနယ်နယ် အရပ်ရပ် သို့ လှ ည့် လည် ၍ ပ လိပ် ကပ် နှင့် ဝမ်းရောဂါ များကို မ နား မ နေ ကာကွယ် ပေး တော် မူ ရ လေ၏ ။ ( ၁၂၇၂- ခုနှစ် မှစ၍ ၁၂၇၄ ခုနှစ်ထိ အပူတပြင်း ဆောင်ရွက်ပေး တော် မူ သည် ။ ) ၁၂၇၅- ခုနှစ် စစ်ကိုင်း မြို့၌ ပ လိပ် ရောဂါ ဖြစ်ရာ ဆရာတော် က အ မိန် ့ တော် ပြန်တမ်း ၊ ကမ္မဝါ ၊ ပရိတ် မျာ ဖတ် စေ ၍ သေနတ် ၊ သံချောင်း ၊ သံ ပုံး ၊ ကုလား တက် များကို ကျွက် ကျွက် ညံ ပစ်ခတ် အောင် စေ တီး ၏ ။ စေ စ မ ၏ လက် ။ ပရိတ် ဖွဲ့ ကိုလည်း ချည် ၊ သဲ ဝေငှ များလည်း ပေးသည် ပေးသည် ။ ရောဂါ ။ ပျောက် လောက် လေး ငြိမ်း ခွ များ လေ၏ ။ ဖြင့် သို့ရာတွင် လည်း “ အိပ်မက် တပ် ကြီး မက် တစ် ကြ တပ် သ ဖြင့် မြောက်ဘက် သတင်း ကို နားထောင် သို့ မီးရထားလမ်း ရာ မီးရထားလမ်း အ ဟိုင်း ရှိ မြို့ ချီတက် ရွာများ သွားသည် ဆင့် ကာ ဆင့် ” ဟု ကာ ရောဂါ ဖြစ်ပွား ဆရာတော် လေ၏ ရွှေ ။ ဘို အိပ်မက် အထိ ကြွ လည်း ရ လေ၏ ထို အတိုင်း ။ ရွှေ ဘို ပင် သို့ ကြွ မြင် မက် သောအခါ ကြသည် ကြိုတင်၍ ။ တစ်မြို လုံး မောင်း ကြော်ငြာ စေသည် ၊ “ တစ် မြို့ လုံး ရောဂါများ ကို လယ်တီဆရာတော် မောင်းထုတ် လိမ့် မည် ။ မြို့သူမြို့သားများ “ လယ်တီဆရာတော် ငြိမ် ကြွ ဝပ် လာပြီ အေးချမ်းစွာ ၊ ငါတို့ နေကြ ဒီမှာ ရမည် နေလို့ ” မဖြစ်တော့ဘူး ဟူ၏ ။ ထိုအခါ ” ဟု အ အိပ်မက် မနုဿ များသည် ပေး ကာ ထွက်သွား ကြ၏ ၊ မောင်း ကြော်ငြာ ရုံ မျှ ဖြင့် ရောဂါများ ပျောက် ငြိမ်း ကြ ၍ ဆရာတော် အာ အလွန် ချီးကျူး ကြည်ညို ကြ ကုန် ၏ ။ တာဝန် ပို လေ တော့သည် ။ ကပ်ရောဂါ ကြီးသည် နောက် က လိုက် ရှေ့က ပြေး ဖြစ်နေ၏ ။ မီးခိုး ကြွက် လျှောက် လိုက်၍ အနှံ့အပြား နှိပ် နင်း ဖြစ်ပွားရာ နေရသည် ရဟန်း ။ နောက်ပိုင်း သံဃာများ ၁၂၇၄- ပင် ထွက်ပြေး ခု တွင် မန္တ တိမ်းရှောင်နေ လေး ၊ မိတ္ထီလာ ကြ ၊ ရ မြင်းခြံ သ ဖြင့် မြို့ စ သည် ကြီ ပြ ကြီးများ သာသနာ ကွယ် ၍ ကျီး လ န့် စာ စား ဖြစ်ကြ ရ ကုန် ၏ ။ ထိုအခါ ဆရာတော် မှာ ပို၍ ဝ မ အကြိမ် ## PAGE 373 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၃၁၇ စိတ်မကောင်း မန္တ လေး မြို့၌ ဖြစ်ရသည် ကား ရောဂါ ။ တစ် ဖြစ်တတ်သော မြို့ ပြီး တစ် မြို့ လ မ များတွင် ပ င့် သော်လည်း တ မင် မ စောင့် နေ မ နား ၍ ကာကွယ် ကြွ တော် မူ တော်မူ၏ လေသည် ။ ။ တရား ပလ္လင် ထက် မှနေ၍ ဟစ် အော် ကာ “ ခွေး အူ သံ များ ကြားလား ၊ နားထောင် ကြ ။ မ လောက် ဆို ရောဂါ လေး မိုး ဖြစ်လျှင် ၊ ခဲ မိုး ရွာ စေ ချက်ချင်း မည် ။ အိပ်မက် လာ ပ င့် မက် ကြ လျှင်လည်း ဟေ့ ” ဟု လာ ကြွေးကြော် ပြောကြ ။ ဖိတ်ခေါ် ဘယ် မြို့ ဘယ် တော်မူ၏ ရွာ က ။ ဆရာတော် ဖြစ်သည် ။ ထိုသို့ ကြွရောက် ပျောက်ကင်း ရာ မြို့ သည်မှာ တိုင်း ဆရာတော်၏ ထူးထူးခြားခြား သီလ ရောဂါ ၊ သမာဓိ ပျောက်ကင်း ကြောင့် သာ သည် မဟုတ် ချည်း ၊ သိ နိ ဗဒ္ဓ တတ်သော ဂိ လာ န ဝတ် အရွယ် ပါရမီ မှစ၍ ကုသိုလ် ဂိ လာ န များကို ကြီး ကြောင့် သားသမီး လည်း ဖြစ်ပေသည် ပ မာ မ ရွံ မ ရှာ ။ ပြုစု ဆောင်ရွက်ခဲ့ သော အန္တ “ မင်္ဂ ရာယ် လာ အလို့ငှာ ကင်း ပရိတ် ရွတ် ၊ လျှင် ကမ္မဝါ သာယာ ရွတ် ဖတ် နာ မှု ပျော်ဖွယ် နှင့် စပ် ရွတ် ၍လည်း ရတယ် ... ၊ အန္တ ရာယ် ကာကွယ် နှင်ထုတ် တင်းတင်း ဖို့ နဲ့ ရွတ် ငေါက် တဲ့အခါ တန် ညောင် ငေါက် ပြီး နာ ရွတ် နာ အသံ ရတယ် နဲ့ ၊ မ ကမ္မဝါ ရွတ် ရဘူး တောင်မှ ကွ ယ့် ။ စက္ကူ ပြတ်ပြတ်သားသား ကမ္မဝါ နဲ့ မလုပ်နဲ့ ရဲ ရဲ ။ ရွှေ ဟု ပိန်း မိန့် ချ မန် တော် မူ ကျည်း လေ့ ရှိ၏ စေ့ ။ ကမ္မဝါ ကိုင်ပြီး ရွတ် ရတယ် ။ တော်တော့ ဘုတ် တစ္ဆေ ပြေး တာပဲ ” ပင် တည်း ထို ။ ပွဲ မျိုးတွင် ဆရာတော် မ နှစ် ခြိုက် ဆုံး မှာ နွား သား စား သော ဘုန်းကြီးများ ရွတ် ဖတ် ခြင်း နွား သား .. နံ့ “ ဟေ့ ကြီး နွား က သား တစ် စား ခေါ် တဲ့ ပါးစပ် လောက် ကင်း ကြီးနဲ့ ‘ သု ထောက် ဏာ တု သွား မေ ဘန္တေ လေတော့ သံဃော ဘီလူး ' ဖတ်လိုက် သ ဘက် တွေက ရော ။ အဲဒီ နွား သား နံ့ ကြီးကို မီးခိုး ကြွက် လျှောက် လိုက်ပြီး လာ ရော ပေါ့ ” ဟု လည်း မိန့် တော်မူ၏ ။ မှတ်သား ထိုက် ပေ စွာ့ ။ အားကိုး ဆရာတော်သည် လောက်အောင် အောင်မြင် ကပ်ရောဂါ တော်မူ၏ ကြီးများ ။ ကို ဝေ ကာကွယ် သာ လီ ပြည် နှင်ထုတ် ကပ် ရာ၌ ကြီး သုံးပါး တိုင်းသူပြည်သား ဆိုက်ရောက် စဉ် တို့ သမာဓိ တစ်ညလုံး နှင့် ဝီရိယ ရတနသုတ် မျိုး ထား ရွတ် တော် ၍ မူ သည် ကယ်တင် ။ လုပ် ခဲ့သော တိုင်း ဖြစ်၍ ရှင် ဖြစ်တိုင်း အာနန္ဒာ လည်း ၏ သီလ လုပ် ၊ တော် ကရုဏာ မူ ခဲ့ ၏ ။ ၊ ဖြစ်နေသည် ဆရာတော် ။ သတ္တဝါ ကား တို့အား ကပ်ရောဂါ ကယ်တင် ကြီးများ ရခြင်း နှင့် အလုပ်သည် လိုက် တမ်း မွန်မြတ် ပြေး တမ်း လှ ၏ ကစား ။ လုပ်နိုင် ရသကဲ့သို့ ခဲ စွာ ။ ထို မကောင်း အလုပ် မျိုး ချေ သည် ။ ဟာ ရဟန်း န ဘာ ဂိ ကိစ္စ ယ မပြီးသေးသော ( အောက် ဆွဲ ) ယောဂီ လုပ်ငန်း ပုဂ္ဂိုလ်များ ပင် ဖြစ် ရ အတွက် လေ၏ မွန်မြတ် ။ သော်လည်း တစ် ပျက် အစွမ်းထက် သာ ပျောက်ကင်း လှသော ဆဲ နူ ပြင်း နာ ပြသော ဆေးနည်း ကရုဏာ တစ်ခု ဒဏ် ရ ၍ ဖော် ပို၍ လူနာ စပ် စား လည်း ရာ မှ မိမိ ရှိ မှာ ငွေကြေး တစ်ဝက် လည်း ပြည့် ချွတ် စုံ ချော် သ ဖြင့် အံ့ မ နူ ထင် နာ ။ ကု ပဋိ ဆရာကြီး ပတ် အလုပ်ခွင် ထ ၍ လုပ် ၌ ယင်းသို့ သူ နှင့် တူသည် ရှောင် ဟုဆို လွှဲ ရ နိုင် ခက် သော် ဘုရားရှင် သော ကွင်းဆက် အာဘော် အ နှင့် ပို နဝမ အကြိမ် ## PAGE 374 ၃၁၈ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် တာဝန်များ ကျရောက် လာ တတ်သည် ကို မြင် ခဲ စွာ ။ ရှောင် နိုင် ခဲ စွာ ။ ဆရာကြီး တစ်ဆူ လုပ် လိုသော မာရ်နတ် ယောဂီ ၏ တို့ အင် ကား ပါ ကျေနပ် ရာ သည် ၍ ပင် ကျယ် နေတတ် ဝန်း ၏ ။ ပရိယာယ် သေး တော့ ၏ လည်း ။ ကြွယ် လွန်း ၏ ။ ဘိန်း ပစ် ခံရ ၍ တတ်သည် - ဖမ်း သော ။ ကယ်တင်ခြင်း အ မှု မျိုးလည်း အလုပ်ကို ဆင် တတ်သည် စွမ်း နိုင် ပါ ။ လျက် ပုံ ရိုင်း မ ရိုင်း လုပ်လျှင် ပြေး ကရုဏာ လွန်း သော ရှိရာ မြင်း မရောက် ခဲ ဆွဲ ။ လုပ် ပါ လျှင်လည်း ပဓာန ( ကမ္မဋ္ဌာန်း ) အလုပ် ပျက် မည် ၊ အစွန်း မလွတ် သော ထောင် ကွက် ဖြစ်၏ ။ ဘုရား ရှင်တို့ ကား အစွန်း မလွတ် အကွက် ဆင် ဖမ်း သော ပြဿနာ မျိုး ကို အရေးယူ တော် မ အသိဉာဏ် မူ ခဲ့ ၊ ဆိတ် ရှေ့ ဆိတ် သွား နေခြင်း ဖြင့် စဉ်း ဖြင့် မဇ္ဈိမ စား ကျင့် ပဋိပဒါ ကြံ ကြ သစ္စာ ပါ လေ လမ်း သူတော်ကောင်းတွေ ပေါ်၌ ကြံ့ကြံ့ ရပ် တို့ တော် ။ မူ လေ၏ ။ စသည်တို့ ဤ ၌ သည် အာရုံ အ မှု နိမိတ် ဆင် ၍ အိပ်မက် တ မင် ဖမ်းဆီးကြောင်း အထင်အမြင် နှင့် ခိုင်မာ တကွ သည့် အင်း သဲလွန်စ အိုင် ၊ ခ လှဲ့ သက်သေခံ ၊ လက် ဖွဲ့ ပစ္စည်း ၊ မန္တန် များ ပင် မဟုတ်ပါ လော ။ ခေါင်းပေါ် မြှောက် တင် ပြီးမှ ကိုင် ပေါက် ခံရ ခြင်းသည် ထိုင် နေစဉ် တက် နင်း ထို သည် အလုပ်များကို ထက် နာ လုပ်ခြင်းအား တတ် ၏ ။ ဖြင့် ပိုမို ကျော်ကြား ပြီး ဝေနေယျ အ များ အ ကျွတ် တရား ရမည် ကို မြင် တော် မူ ၍ သာလျှင် အ နှော င့် အယှက် မှန်း သိ သော်လည်း ရဲ ရဲ ကြီး လက် လုပ်ဆောင်ခြင်း ဖြစ်ပေ လိမ့် မည် ဟု သာ ဖြေ သိ မ့် ရတော့ ၏ ။ ဘုရားရှင်အား ကျေးဇူးဆပ်ခြင်း ဆရာတော်သည် ၁၂၇၉- ခုနှစ်မှစ၍ နယ် လှ ည့် တရားဟော ခြင်း လုပ်ငန်းကြီး ကို ရပ်ဆိုင်း လက်တွေ့ တော် ၌ ရှောင် မူ လေသည် လွဲ ရန် ။ မတတ် ပ လိ ဗော သာ ဓ = ဖြစ်ခဲ့ရသည် အ နှော င့် အယှက် ။ ဆရာတော် ကြီး တစ်ခု ကား ဟုလည်း မည် သိမြင် သည့် အလုပ် တော်မူ၏ မ ဆို ။ မဆုတ် မ အင်ကြင်း နစ် ရွပ် ရွပ် မြိုင် ချွံ ချွံ တော ကြီး ရ ၌ ဇွဲ ရှိရှိ နေစဉ် နှင့် ပထမ လုပ်ဆောင် ကျော် ဦး တော် ပညာ မူ သီဟ လေ့ ရှိ၏ ( ဦး ။ ကြီး ဖေ ) အား ကိစ္စ တစ်ခု နှင့် “ စပ် ဟေ့ - ၍ မောင်ပညာ အ မိန့် ရှိ ဖူး သီဟ သော ရ ။ စကား အလုပ်တစ်ခု တစ်ခုကို သတိရ လုပ်တော့ မိ ပေသည် မယ်ဆိုရင် ။ ကိုယ်တိုင်က လဲ ကြိုတင်ပြီး အေး - စဉ်း ကြပ် စား တိုင်ပင် ကြပ် စဉ်း ပြီး စား ပ ၊ အ လား မြော် ၊ အမြင် လုပ် ရှိတဲ့ ပေတော့ ပုဂ္ဂိုလ်များ ၊ လုပ်တော့ နှင့် လဲ တိုင်ပင် ဟေ့ ၊ စဉ်း မှား စား တတ်တယ် ထား ပေမယ့် နော် ၊ မှား စွပ် ပြီ သာ ကွ လုပ် ။ သည် ၊ မှား တော့မှ လေ - နောက်မဆုတ် လုပ် လေ လုပ် နဲ့တော့ လေ - မှား ဟ ။ လေး ဘယ်သူတွေ မှား ပ စေ ၊ လုပ် ဘာပြောပြော သာ လုပ် ။ ဆက်လုပ် ဂရုမစိုက် နဲ့ ကွ ၊ ။ လုပ်ရင်း “ နဲ့ပဲ လုပ်ချင်တာ အမှန် ရ လုပ် လာ နောက်မဆုတ် လိမ့် မယ် ” ဟူ နဲ့ ။ သတည်း ဖြစ်ချင်ရာဖြစ် ။ စိတ်မညစ်နဲ့ ” ဟူသော ဆောင်ပုဒ် ကဲ့သို့ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 375 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၃၁၉ ဆရာတော် သြ ဝါဒ သည် ဒေါင် ပြင်း လှ ၏ ၊ ထက် လွန်း လှ ၏ ။ ဆရာတော် လည်း အ ရာ ရာ၌ ဤ ခံယူချက် အတိုင်း ပင် လုပ်ဆောင် တော် မူ လေ့ ရှိသည် ။ လုပ်မည်ဟု ဆုံးဖြတ် ပြီးလျှင် အ လျော့ မ ပေး တတ် ။ အဓိပတိ ယောက်ျား ပေ တည်း ။ စကားပြော ရာ ၌လည်း - “ မောင် ဝဏ္ဏိ တရ ၊ စကားပြောတဲ့ ရေး တဲ့အခါ ပိန် ပိန် ညှော် ညှော် ၊ ညောင် နာ နာ နဲ့ အ ဆံ မပါတဲ့ စကား မျိုး မ ပြော ရ ၊ မ ရေး ရဘူး ကွ ယ့် ။ တင်းတင်း ရင်း ရင်း ၊ ဝဝ လင် လင် တစ် ဆုပ် ဆရာတော်သည် တစ် ခဲ ကြီး ပြော ဤ ရ ၊ အဓိပတိ ရေး ရတယ် စိတ် ” ဖြင့် ဟု ပြုလုပ်ခဲ့ရာ ဆုံး မ ဖူး ၏ ဆရာတော် ။ လုပ်သမျှ ကမ္ဘာ့ အတိုင်း အ တာ နှင့် အမျှ ကျယ်ပြန် ့ ခဲ့သည် ။ ကမ္ဘာ တစ် ရိုး ဒိုး ယို ပေါက် သွား ၏ ။ ပဋိ ပတ္တိ ရှု ထော င့် မှ ကြည့် သော် - အချို့ လုပ်ငန်းများ သည် ပ လိ ဗော ဓ နှင့် ဝိ ပဿ နု ပတ္တိ လေ သ ( ဝိပဿနာ ချေး တက် ၁၂၇၉- ) ဖြစ်နေသည် ခုနှစ် လယ်တီ ကို ဆရာတော် တိုက် ၌ ဝါဆို လည်း တော်မူ၏ သိမြင် ။ ဝါကျွတ် တော် မူ ရာ ၏ လျှင် ။ ရင်းနှီးသော တ ပ ည့် ဒကာ များအား “ တ ပ ည့် - တို့ ၊ ငါသည် အနှစ်နှစ်ဆယ် လုံးလုံး အထက်အောက် မြန်မာပြည် လှ ည့် လည် ၍ သတ္တဝါတွေ ... ရုပ်နာမ် အလင်း ရဖို့ ငဲ့ ညှာ ပြီး တရားဟော ခြင်း ပ လိ ဗော ဓ အလုပ် ကြီးကို ကိုယ်ကျိုး ရှိနေသေး ဖျက် ၍ ဆိတ် လုပ်ခဲ့ ငြိမ် ပြီ ရာ ။ ကြေး ယခု တွင်း ငါ့ မှာ ကြီး မြတ်စွာဘုရားရှင် တော ရ သို့ ကြွ ရဲ့ ဦး မည် ကျေးဇူးတော်ကို ၊ မောင် ဝဏ္ဏိ ဆပ် တ နှင့် ရန် ကပ္ပိယ ဆန္ဒ တစ် ဦး သာ လိုက် ခဲ့ ပေတော့ ” ဟု မိန့် ဆို ကာ သီတင်းကျွတ် လ ကွယ် နေ့တွင် လယ်တီ တိုက် မှ ထွက်ခွာ တန်ဆောင်မုန်းလဆန်း ၍ အလုံမြို့ အရှေ့ဘက် ၁- ရှိ ရက်နေ့မှစ၍ ထို တော ရ သို့ ကျေးဇူးဆပ် ဝင် တော်မူ၏ လုပ်ငန်းကြီး ။ စတင် ရာ တ ပေါင်း လ ကွယ် နေ့အထိ ငါး လ တိတိ ဖြစ်သည် ။ ကျေးဇူးဆပ် လုပ်ငန်း ဟူသည် ပုဒ် ပေါင်း ( စာကြောင်း ပေါင်း ) ၄၈၃- ပုဒ် ရှိ၍ စာမျက်နှာ ( ဒီ မိုင်း ဆိုက် ) ၃၄ မျက်နှာ ရှိ “ မဟာ သရဏဂုံ ကြီးကို အသံ မ ဆိတ် ၊ မအိပ် မ နေ ရွတ် ဖတ် ပူဇော်ခြင်း ပင် ဖြစ်၏ ၊ ( ကျေးဇူးဆပ် နည်း နိ သျည်း ဟု စာအုပ် ရှိပြီး ။ ) သရဏဂုံ သုံးပါး ကို သစ္စာလေးပါး နိဗ္ဗာန် ဂုဏ် တို့ ဖြင့် စက် လှ ည့်၍ ရေး ထားခြင်း ဖြစ်သည် ။ ဥပမာ “ စ တု သစ္စ ပဋိ ဝေ ဓ ပရိ ယန္တံ ဗုဒ္ဓံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ ( အ စ ) ၊ သဗ္ဗ ဝိ ပါ က ဝဋ် ဒုက္ခက္ခ ယ နိဗ္ဗာန ဓာတု သစ္ဆိ က ရ ဏ ပရိ ယန္တံ သံဃံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ ( အ ဆုံး ) ။ ” အခေါက် ယင်း ပေါင်း သရဏဂုံ တစ်သောင်း တော်ကြီး ကို လေး ငါး ထော လ င့် တိတိ လေး ရာ မအိပ် ( ၁၄၄ မ နေ ဝဝ ရွတ် ) ရ ဖတ် ၍ ပူဇော် ငါး လ ရာ လုံး တစ်နေ့လျှင် ပေါင်း သော် ရွတ် ဖတ် သည့် အကြိမ် အခေါက် ပေါင်း နှစ်သန်း တစ်သိန်း တစ်သောင်း ခြောက်ထောင် ရှစ် ရာ ( ၂၁၁၆၈ ဝဝ ) ဖြစ်လေသည် ။ သူ မတူသော ဝီရိယ ရှင်ကြီး ပါ ပေ ။ မအိပ် မ နေ ရွတ် ဖတ် ရ သည်မှာ ငါး လ ဟု ဆိုသော်လည်း ထိုသို့ ကျေးဇူးဆပ် ရန် အတွေး တွေး ရ ၊ အကြံ ကြံ ရ ၊ ရေး အာရုံ ရသော ကြီး အချိန်ကာလ ဝင်ရောက် လက်ခံ လည်း မည်မျှ မိ သည် ကြာ မှစ၍ သည် မသိ ထို ၊ ထို သရဏဂုံ မျှ လောက် ကြီး ရှည်လျား ဖြစ်အောင် စွာ ၊ IC အကြိမ် ## PAGE 376 ၃၂ ဝ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ကြာ မြင့် စွာ ရွပ် ရွပ် ချွံ ချွံ ကြီး ရွတ် ဖတ် ပူဇော်ခြင်း ကို ပဋိ ပတ် အလုပ်ခွင် ၌ တင်၍ စဉ်း စား သော် ရိုးရိုး ကြီး စဉ်း စား၍ မ ရသည် ကို လက်ခံ နိုင်ကြ ပေ လိမ့် မည် ။ အ ဖြေ ကို စဉ်း စား သောအခါ တွင်မူ ရှုမြင် ပုံ ချင်း တူညီ ကြ မည် မဟုတ် ။ သဒ္ဓါ သန် သူများ က ကမ္မဋ္ဌာန်း လုပ်လျှင် လုပ် သလောက် ဘုရားရှင်၏ ကျေးဇူး ဂုဏ် များကို ပို၍ မြင် ကြ ရ၏ ၊ အပဒါန် ပါဠိတော် လာ မထေရ် ကြီးများ ပင် ဘုရား ရှ င့် ဂုဏ် ကို ထုတ်ဖော် ချီးကျူး လေ့ ရှိကြသည် ။ အာနာပါန ကို ပွား လျှင် သတိပဋ္ဌာန် လေးပါး စ သော ဗောဓိ ပက္ခိ ယ တရား များ တစ်ဆင့် ပြီး တစ်ဆင့် တစ် သီ ကြီး ရှုမြင် ကြ ရ၏ ။ ထိုအခါ သဗ္ဗညုတ ဉာဏ်တော် ကြီးကို အံ့ ချီး မ ကုန် ရှိကြ ရသည် ။ နိုင်ကြောင်း ရွတ် ဖတ် မှု မှ စိတ် ၌ ဆင်ခြင် မှု ၊ ဆင်ခြင် မှု မှ လက္ခဏာ ရေး သုံးပါး မြင် မှု သို့ ရောက် “ ဝိသုဒ္ဓိမဂ် နှင့် သမ္မော အဋ္ဌကထာ ' ၌ ပြ ၏ ။ ရွတ် ဖတ် မှ သည်လည်း အ ချည်း နှီး မဟုတ် ။ ထို့ကြောင့် လည်း “ သ ဂါထာ ဝဂ် သံယုတ် ၌ ” “ သဇ္ဈာ ယ က မထေရ် ” သည် မိမိ ရွတ် သော အကောင်းမြင် အသံ များ ချုပ် ယူဆ ပျောက်သွား ကြ ပေ သည် လိမ့် မည် ကို ဆင်ခြင် ၊ သို့ရာတွင် ရင်း ရဟန္တာ ရွတ် ဖတ် ဖြစ်သွားသည် မှုသည် ရှု ပွား လည်း မှု လောက် ရှိ၏ ။ အကျိုး ဤသို့ မ သက်ရောက် ပေ ။ ကြီးကို အလုပ်ခွင် အချိန် ပြည့် ၌ ရှိကြ အ လုပ်ပေး သော ပုဂ္ဂိုလ် ကာ ဆရာတော်၏ တို့၏ အမြင် အ ပဋိ ရ ဆိုလျှင် ဝေ ဓ ၊ သို့မဟုတ် သည် နာမ် အခြား နှင့် သည် ကြီးမားသော ခန္ဓာကိုယ် သာသနာ အကျိုး တစ်ခုခုကို အချိန်ဆွဲ ထား လိုက်သော ( ဝါ ) လမ်း လွှဲပေး လိုက်သော အာရုံ ကြီး ဟု ပင် ပြောဆို ကြ ကုန် ၏ ။ တရား အားထုတ် ရင်း သဒ္ဓါ ပေါက် လာ၍ ဆန် တစ် တင်း ထ , ချက် ပြီး ဆွမ်းတော် တင်သည် နှင့် တူ လှသည် ဟူ လို ။ ဗမာ ကို ကမ္ဘာ က သိ သည်မှာ ဗုဒ္ဓဝါဒ ဆရာတော်၏ သမိုင်းတွင် နိုင်ငံခြား သာသနာပြု အခန်း သည်လည်း အလွန် ထူးခြား ပြောင်မြောက် သော အခန်း တစ်ခု ဖြစ်၏ ။ ဆရာတော်၏ ကျေးဇူး ဂုဏ် ကို မြန်မာပြည်သားတို့ သာမက “ နိုင်ငံခြား နိုင်ငံခြားသား ဗုဒ္ဓဘာသာ တို့လည်း သာသနာပြု ခိုလှုံ ကြ ရသည် အသင်းကြီး ။ ” ကို ၁၂၇၅- ခုနှစ် န ယုန် လဆန်း ၁၅- ရက်နေ့မှစ၍ တည်ထောင် ခဲ့ ၏ ။ မန္တ လေး မြို့ကို ဗဟိုပြု၍ အဖွဲ့ခွဲ ( မြို့ ) ပေါင်း နှစ်ဆယ် ကျော် ဖွဲ့စည်း နိုင်ခဲ့သည် ။ ငွေကျပ် တစ်သိန်း ခန့် မ , တည် ခဲ့ ၏ ။ သတင်းစာများ နှင့် တကွ တစ်ပြည်လုံးက ထိုအချိန်က ထောက်ခံ ရုရှ နှင့် ဥရောပနိုင်ငံ အား ပေးခဲ့သည် တို့၌ ။ ပါဠိစာပေ လေ့လာသူများ ၊ ကျွမ်းကျင်သူများ ပေါများ နေ ပေ ပြီ ။ လွန်ခဲ့သော နှစ် တ ရာ ကျော်ကတည်းက လေ့လာ လိုက်စား လာ ကြ ရာ ၁၈၅၀- ပြည့်နှစ် က ပင် ရုရှ ပြည် စိန် ပီ တာ စ ဘတ် မြို့ ( ယခု လီနင် ဂ ရက် မြို့ ) ၌ ပါမောက္ခ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 377 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၃၂၁ များ ဦး စီး ၍ ပါဠိ - ရုရှ အဘိဓာန် ရေး နေကြ လေပြီ ။ ဥရောပ ၌ လည်း ၁၈၇၅- ခုနှစ်က ပင် ချစ် လ် ဒါး ဓမ္မပဒ ၏ ပါဠိ လက်တင် - အင်္ဂလိပ် ဘာသာပြန် အဘိဓာန် ( ၁၈၅၅ ထွက် ) ၊ နေပြီ ဇာတ် ။ အံဋ္ဌ ကထာ ပါဠိ ( ရော မ အက္ခရာ ဖြင့် ခြောက် ပုံနှိပ် ပါဠိ အုပ် စာအုပ် ၊ ၁၈၇၇ အ နေ ) ၊ ဖြင့် ဝိနည်း ကျမ်း ပါဠိတော် များ မရှိသေး ငါး ခင် ကျမ်း က ပင် ( ၁၈၇၉ ဥရောပ ) စ ၌ သည် လေ့လာ ဖြင့် ထုတ်ဝေ မြန်မာပြည်တွင် နေကြပြီ ။ ၁၈၈၁- ခုနှစ်တွင် ကား ပါဠိ ပညာရှင်များ စုပေါင်း၍ “ ပါဠိ တက် စ် ဆို ဆိုက် ယ တီး ' ခေါ် တန် လန်ဒန် အိုင်ယာလန် ပါဠိ စာ ဗုဒ္ဓသာသနာပြု တော် မူ အသင်းကြီး အသင်းကြီး တည်ထောင် ' ကိုလည်း နှင့် ပြီး ၁၉ ဖြစ်ကြသည် ဝ ၇- ခုနှစ်တွင် ။ “ ဂရိတ် တည် ဘ ထောင်၍ ရိ ဂျာနယ် ဥရောပ မဂ္ဂဇင်းများ တိုက် ဖြင့် သား ဗုဒ္ဓဘာသာကို တို့သည် ဗုဒ္ဓဘာသာ ဆွေးနွေး ရှု လာ ခဲ့ကြသည် ထော င့် အရသာ ။ မဟုတ် ။ ရှေးဟောင်း ကမ္ဘာ့စာပေ ပါဠိ နှင့် အ ကြီး သော တစ်ရပ် က ကျောက်စာ အ နေ ဖြင့် လည်း တို့ မှစ၍ ပါဠိ ပါဠိစာပေ ကို အပတ် များကို တ ကုတ် ကျောက်စာ လေ့လာ ခဲ့ ကြ၏ ဖတ် ။ မဟာ သကဲ့သို့ ဝံ သ လည်းကောင်း ၊ ကျောက် ဆစ် သကဲ့သို့ လည်းကောင်း တစ် တိ တစ် တိ စမ်းတဝါးဝါး ဖတ်ရှု ရာ မှ ကမ္ဘာကျော် ပါဠိ အဘိဓာန် ကြီးများ ရေးသား နိုင်သည် အထိ . အောင်မြင်ခဲ့ ကြ၏ ။ စာပေ သာရ များကို ဟောင်း မြီး စမ်း ကြီး တစ်ခုအဖြစ် အရသာ ခံခဲ့ ရာ လေ့လာ မှ ရှေ့သို့ ရာ တိုး မှ ၍ တန်ဖိုးမဖြတ်နိုင်သော သာ အရသာ ခံ လို စိတ်များ ဗုဒ္ဓဘာသာ၏ ဖြစ်ပေါ် လာ အ ကြ၏ နှစ် ။ လူ့ဘဝ၏ ချမ်းသာ အစစ်အမှန်ကို ပေး မည့် ဘာသာ စာပေ ကြီး ဖြစ်ကြောင်း မ မှိတ် မ သုန် ယုံကြည် လက်ခံ လာကြသည် ၊ သို့ရာတွင် ဗုဒ္ဓ၏ စာပေများ ၊ ပါဠိတော် များကို လုံး စေ့ ပါဌ် စေ့ အသုံးချ ဘာသာပြန် နိုင်သော . အဆင့် သို့ ကား မ ရောက်နိုင် ခဲ့ ကြ ပေ ။ ထို အချိန်၌ မြန်မာပြည်တွင် လယ်တီဆရာတော်၏ . အမျိုးမျိုးသော ဒီပနီ ဘာသာရေး အလင်းရောင် များ ကွ န့် မြူး ခိုက် နှင့် တိုက်ဆိုင် ကြုံ ကြိုက် ရ လေ၏ ။ ဗုဒ္ဓဘာသာ ပါဠိစာပေ မှ သိ ခက် နက် ရှိုင်း သော ဝေါဟာရများ ကို ထုတ်ဖော် ပေးနိုင် မည့် ပုဂ္ဂိုလ်ကြီး အဖြစ် ယုံကြည် အားကိုး အထူး သ ဖြင့် လာကြသည် အဘိဓမ္မာ ။ ၌ ဆရာတော် မ ကျေ လည် ထံ သော ပါဠိ အချက်များကို ဝေါဟာရ ၊ ဗုဒ္ဓဘာသာ ဖြေရှင်းပေးရန် ခက်ဆစ် စာ အတန်တန် ခက် ရာ ဖြင့် နှင့် တောင်းခံ လာကြသည် ။ ဖြေရှင်း ရ ရှိသမျှ ကိုလည်း ဂျာနယ် ၊ မဂ္ဂဇင်းများတွင် ဖော်ပြခဲ့ ကြ၏ ။ ဆရာတော်၏ သတင်း ဂုဏ် သည် ကမ္ဘာကို ပင် ခြုံ မိ လေပြီ ။ ယ မိုက် အ ဖြေ ကျမ်း ၊ နိယာမ ဒီပနီ ၊ ယင်း အ ဖွ င့် ဋီကာ ၊ မူလ ပရိ ယာ ယ သုတ် အ ဖွ င့် ဋီကာ ၊ လန်ဒန် ပါဠိ ဒေဝီ ပုစ္ဆာ အ ဖြေ ကျမ်း ၊ သာ သ န သမ္ပတ္တိ ဒီပနီ ၊ သာ သ န ဝိ ပတ္တိ ဒီပနီ ၊ ပဋ္ဌာန ဒေသ ဒီပနီ စ သော ကျမ်း များကိုလည်း ပါဠိ ဘာသာဖြင့် ရေးသား ခဲ့ ၏ ။ ( အ ဖွ င့် ဋီကာ -၂ စောင် ရှာဖွေ ထုတ်ဖော် သ င့်၏ ။ ) မစိုးရိမ် ဦး ဉာဏ ဆရာတော် က ဥရောပ သား တို့ နှင့် သင့် တော် မည့် ဒီပနီကျမ်း များကို ဒိုင် ခံ ၍ အင်္ဂလိပ်ဘာသာ ပြန်ပေး တော် မူ ခဲ့ ၏ ။ ဆရာ တော့် ဒီပနီ တို့ ကား မြန်မာ အဋ္ဌကထာ ကြီးများ ပင် တည်း ၊ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 378 ၃၂၂ ာ စ ရိ ယ ဦး ဌေး လှိုင် သိပ္ပံပညာ အပေါ် ဆရာ တော့် အမြင်မှာ အံ့ သြ လောက် ပေ ၏ ၊ ထို ခေတ် ကား သိပ္ပံ ထွန်း ကား ခါ စ သာ ရှိသေးသည် ။ အလွန် နက် နဲ သိမ်မွေ့ လှသော အဘိဓမ္မာ တရား များသည် မျက်စိ နား ကြီးသော သိပ္ပံပညာရှင်များ နှင့် လိုက်ဖက် သည်ဟု ဆရာတော် ခံယူ ထား ၏ ။ ( နိုင်ငံခြား သာသနာပြု သြ ဝါဒ များကို ရှု ပါ ။ ) ထိုအခါ အင်္ဂ လန် ပါဠိ အသင်းကြီး မှ ပါဠိ အဘိဓာန် တစ်ခု ပြုစု ရန် စိုင်း ပြင်း ကြ၏ ။ ၁၈၅ ၁၉၁၈- ဝ - ပြည့်နှစ် ခုနှစ် တိုင်အောင် က စတင် အ ရေးသားသော ဆုံး မ သတ် နိုင် ပါဠိ ရှိခဲ့သည် ’ ရုရှ အဘိဓာန် ။ ပါဠိ စာ လည်း တော် အကြောင်း မူ အသင်းကြီး အမျိုးမျိုး ကိုယ်တိုင် ကြောင့် ကလည်း ထို ဝေါဟာရ ပုဒ် များကို မှာ ယူ စုဆောင်း ၍ အဘိဓာန် တစ်ခု ရေးရန် စီမံ ကြ၏ ။ လယ်တီဆရာတော် ဦး စီး သော နိုင်ငံခြား သာသနာပြု အသင်းကြီး ကိုလည်း ပါဠိ အဘိဓာန် ကြီး တစ်ခု ကူညီ ရေးသား ပေးရန် တောင်းခံ ကြ လေသည် ။ ထို့ကြောင့် ဆရာတော်သည် ယင်းသို့ ကြီး လေး သော တာ ဝန်ကြီး ကို ဆောင်ရွက်နိုင်ရန် မန္တ လေး မြို့တွင် စာသင် စာ ချ နာယက အများဆုံး ရှိသော မစိုးရိမ်တိုက် ကို အကူအညီ တောင်း ခဲ့သည် ။ ထို တိုက် ကား သင်ကြား ပို့ချ မှု နှင့် စည်းကမ်း တွင် အကောင်းဆုံး ဖြစ်၏ ။ နာယက ဆရာတော်များသည် သက္က တ ၊ အင်္ဂလိပ် ဘာသာ များကို ပါ အလုပ် ဖြစ်အောင် ကျွမ်းကျင် ကြသည် တစ်ခါက ။ ယင်း အဘိဓာန် ကိစ္စ ဖြင့် မစိုးရိမ်တိုက် ၌ ညအိပ် ည ဉ့် နေ သီတင်းသုံး တော် မူ ခိုက် ကျောင်း မဟာ ရဋ္ဌ ဂုရု အောက်ထပ် ။ ၉၆- နှစ် ၌ ဆရာတော် ) နှင့် လယ်တီဆရာတော်၏ ကလေး ဦး သူရိယ တ ( ယခု ပ ည့် ဓမ္မကထိက တစ်ပါးတည်း ဘုန်းကြီး သော အဘိဓဇ တစ်ပါး စကားလက်ဆုံ ကျ နေကြ ရာ ဦး သူရိယ က “ ဘုန်းကြီး ၊ ကိုယ်တော် တို့ တရားဟော ကောင်း လှ တယ် ဟု ပြောကြတယ် ။ တ ပ ည့် တော်ကို သံဝေဂ ဖြစ်အောင် ဟော ပြပေး စမ်း ပါ ” ဟု ပြော 1 ရာ . ဓမ္မကထိက “ ကိုယ်တော် ဘုန်းကြီး အဘိဓမ္မာ က - စာတွေ .. သည် လောက် တတ် နေတာ သံသရာ ဘေး ကြီး မကြောက် ပဲ ကိုး ” ဟု ဆို လေသည် ။ “ မကြောက် လို ့ သည် လို နေ တာပေါ့ ကိုယ်တော် ” ဟု ဆို သ ဖြင့် “ မကြောက် ဟော ရ သေး တာပေါ့ ” ဟု ပြော ကာ သံဝေဂ ဖြစ်ဖွယ် များကို ဆ ယ့် ငါး မိနစ် ခန့် ဟော ပြ ၏ ။ ဘ ပ ည့် “ တော် ကဲ .... ဖြင့် ကိုယ်တော် မကြောက် ၊ ဘ သေး ယ့် နှယ် ပေါင် ” လဲ မကြောက် ဟု ဆို၍ နာရီဝက် သေးဘူး လား ခန့် ” ထပ်၍ ဟု မေး ဟော ရာ ပြန် “ ဟ ရာ င့် -- အင်း “ တ ပ ည့် တော် ဖြင့် ဘယ်လိုမှ မ နေ ပေါင် ” ဟု ဆို၍ ဓမ္မကထိက မှာ အော င့် သက်သက် နှင့် တရားပွဲ သိမ်းလိုက် ရ၏ ။ နောက် ဆရာတော်အား သွား၍ လျှောက် သ ဖြင့် ဆရာတော် က ဦး သူရိယ အား ခေါ် လျက် - “ မစိုးရိမ် ဆရာတော် ကလေး ...... ဒီ ဓမ္မကထိက က လဲ ဝေ နေ ယျဇ္ဈာ သ ယ မသိရှာ ပဲ ကိုး ။ ဦး သူရိယ ဒီ အရွယ် ဒီ ပညာ တွေနဲ့ သံဝေဂ မဖြစ်ပါ နှင့် ဦး ၊ တ ပ ည့် တော် တောင်းပန်ပါရစေ ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 379 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၃၂၃ ကိုယ်တော် ကျော် လို ့ မှ သံဝေဂ တို့ နှင့် တွဲပြီး မဖြစ်ရင် ပရိယတ္တိ တ ပ သာသနာပြု ည့် တော် ဟော စရာတွေ ပေးပါ့မယ် အများကြီး ။ ယခု ရှိပါသေးတယ် ပါဠိ အဘိဓာန် ။ ငါးဆယ် ကြီး ပြီးစီး အောင် ယင်း ကြိုးစားကြပါ ပါဠိ အဘိဓာန် ဦး ” ဟု ကြီးကို မိန့် ပါဠိ တော်မူ၏ တတ် တ ။ ပ ည့် သုံး ရာကျော် အကူအညီ ယူ၍ အပိုင်း လေး ခဲ့ ကြ ပိုင်း ရသည် ခွဲပြီး ။ ၁၂၉၈- ၁၂၇၈- ခုနှစ် ခုနှစ်မှ အနှစ်နှစ်ဆယ် စတင် ရေးသား ခရီး ခဲ့ တွင် ကြ ရာ စာမျက်နှာ အခက်အခဲ ၁၁၃၄- အမျိုးမျိုး မျက်နှာ နှင့် ၊ ရင်ဆိုင် အုပ်ရေ အား လုပ်ငန်းကြီး ဖြင့် အုပ်ကြီး ရပ်ဆိုင်း လေး အုပ် သွားခဲ့သည် ထွက်ပေါ် ။ ( ယခု ခဲ့ ၏ ။ ထို နောက်တွင် လုပ်ငန်း လက် အကြောင်း ငုပ် ကို ဗုဒ္ဓသာသနာ အမျိုးမျိုး ကြောင့် အဖွဲ့ ထို က ဆက်လက် အကောင်အထည်ဖော် လျက် ရှိရာ မကြာမီ ပြည့် စုံ သော ပါဠိ အဘိဓာန် ကြီး တစ်ခု မြန်မာပြည်က ယင်းသို့ ထုတ်ဖော် ဆရာတော်၏ နိုင်ကြ ကျေးဇူး ပေ တော့မည် ကြောင့် ။ ) အင်္ဂ လန် ပါဠိ အသင်းကြီး ကလည်း ပါဠိ - အင်္ဂလိပ် အဘိဓာန် အဘိဓာန် ၊ က ရီ တိ ကြီး ကယ် တစ်ခု လ် ပါဠိ ထွက်ပေါ် အဘိဓာန် နိုင်ခဲ့ ၏ ( ၁၉၅၂ ။ ( ၁၉၂၁-၂၅ ) များလည်း ။ ) ပါဠိ ထွက် တိပိ ဆဲ ဋ ကံ ထွက် ကွန် လတ္တံ့ ကော ဒင်း ရှိ ပေ စ် သည် . စင်စစ် . အား ဖြင့် ယနေ့ ကမ္ဘာ အရပ်ရပ် ၌ လုပ်ဆောင် ခဲ့ လုပ်ဆောင် ဆဲ ဖြစ်သော ပါဠိ အဘိဓာန် လုပ်ငန်းကြီး များလည်း ဆရာတော် ပျိုး ခဲ့သော အ မွေ များ ဟု ဆိုလျှင် မ မှား နိုင် ချေ ။ မြန်မာပြည်မှ အင်္ဂ လန် ပါဠိ ပါဠိ ပညာရှင်များ အသင်းမှ အဋ္ဌကထာ ထံ အကူအညီ များကို ပါ အင်္ဂလိပ်ဘာသာ တောင်းခံ လျက် ရှိ၏ ပြန်ရန် ။ “ .. ယနေ့ ဗုဒ္ဓဘာသာကို ပင် လျှင် အင်္ဂလိပ် လို ဖတ် ရ မှ ” ဟု ဆိုသော မြန်မာပြည်မှ ပုဂ္ဂိုလ်များ အရင်း အဖျား စဉ်း စားဖွယ် ဖြစ်ပေ ၏ အကယ် ။ အား ဖြင့် လန်ဒန် ပါဠိ ဒေဝီ ခေါ် ဥရောပ ထိပ်တန်း ပါဠိ ပညာရှင် ရီး စ် ဒေးဗစ် တို့ ဇနီးမောင်နှံ များလည်း ဘောင် ပင် လျှင် ဘင် ဗုဒ္ဓဘာသာ ခတ် နေ၏ ၌ သက်ဝင် ။ လုံးဝ ဆ ချဉ်း န့် ကျင် ကပ် ပုံ သော မ တည်ငြိမ် ထာဝရ ခဲ့ အတ္တ ကြ ၊ ပုံစံ သူတို့ ခွက် ရေးသားချက် ၌ အနတ္တ ကို မဝင် ဝင် အောင် လိုသလို ဆွဲ ဆ န့် လှ ည့် ဖယ် ရိုက် သွင်း ရင်း တစ်ဘဝ ကုန် ခဲ့ ကြ ရ ရှာ လေပြီ ။ စိတ်သွားတိုင်း ကိုယ် ပါ အာဇာနည် တန်ခိုး ရှင် အပ္ပစ္စ တာ ပဋိ ပတ္တိ ဂုဏ် ပင် အလုပ် တည်း နှင့် ။ စပ် ဝိနည်း ၍ ရဟန်းတော်များ ဥပဒေ ကလည်း သည် ထို ကိစ္စ အထူး ၌ တင်းကြပ် လျှို့ဝှက် လှ တော် ပေ ၏ မူ ။ ကြ၏ ရံ ခါ ။ အတွင်း နိဗ္ဗိန္ဒ ဆရာတော် နေ တ ပ ည့် အခန်း များထံမှ ၌ ကြည့် တစ် စွန်း ပါ ။ တစ် မီး မ စ ထွန်း သိ ကြ ဘဲ ရသည် ညအခါ ။ ( စာ သူတစ်ပါး ရေးနိုင် ပုံ စိတ် ကို သေ အကြံ ကျွ သိ ပုံ တောင် ကို ဆရာတော် ရှား လှ ၏ ၊ သဒ္ဓါ အခန်း သလောက် ၌ ကြည့် ပါ ပုံ ။ ) ဆရာ့ ကြီး မ ချဲ့ အရည်အချင်းကို ဘဲ ရိုး ဖြော င့် အကဲခတ် တော် တ ည့် နိုင်သော စွာ ပြောဆို တ ပ တတ်သော ည့်လည်း နဝမ အကြိမ် ## PAGE 380 ၃၂၄ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် တ ပ ည့် မျိုး ကား ပို၍ ရှား သည် ။ ဤ ၌ ဆရာတော်၏ ပဋိ ပတ် စွမ်းရည် တစ်စိတ်တစ်ဒေသ ကို ပျော်ဘွယ် ဆရာ သက်ကြီး ထံမှ အနည်းငယ် သိရှိ ကြည်ညို ရသည် ။ သူ ကား ဆရာတော် နှင့် ဆယ်နှစ် ခန့် တော အနှံ့ လိုက်ပါ အားထုတ် ဖူး သူ ဖြစ်၏ ။ လုပ်ကြံ ခြင်း ၊ ချဲ့ ထွင်း ခြင်း မရှိ နိုင်သည် မှာလည်း သေချာ ၏ ။ သူ ကား အနာ ဂါမ် ဟု ကျော်ကြား သူ တည်း ။ ဆရာတော် ကိုယ်တိုင် တိုက် တွင်းရှိ သံဃာ များအား ဆရာကြီး ထံ တရား နည်း ခံ ထိုင် စေ ဖူး ၏ ။ ဆရာတော် အထူး ယုံကြည် ကိုး စား သော တ ပ ည့် ကြီး တစ်ခါက ဖြစ်သည် ဆရာတော် ။ ထံ ကန်တော့ ရောက် စဉ် ... “ ဆရာတော်ဘုရား ၊ တ ပ ည့် တော် ဟာ ဆရာ တော့် တ ပ ည့် များတွင် စာ မတတ် ပေ မတတ် ပရိယတ် အညံ့ဆုံး ဖြစ်ပါတယ် ။ ဆရာ တော့် အ မိန့် အ ရ ကမ္မဋ္ဌာန်း ပြ ရ မည့် သာသနာပြု အလုပ် ကြီးဟာ အလွန်ပင် သိမ်မွေ့ ကြီး လေး လှပါတယ် ။ ထို့ကြောင့် ဘုရား တ ပ ည့် ကြီး လျှောက်ထား မေးမြန်းရန် ရှိ သည့် အခါ တ ပ ည့် ကြီး ထံ ကြွရောက် ချီး မြှောက် ပါ ။ ကိုးကွယ်ရာ ဖြစ် တော် မူ ပါ ။ ဆုံး မ သင့် တာ ဆုံး မ ပါ ဘုရား ” ဟု လျှောက်ထား ရာ .... “ ငါ ပရိနိဗ္ဗာန် ပြု မည့် အချိန်ကျ တောင် န င့် ကို ပစ် မ ထား ဘူး ဟဲ့ ” ဟု ပင် ချီး မြှောက် ခြင်း ခံရသူ ဖြစ်၏ ။ ( လျှောက်ထား သော စကား များ အဓိပ္ပာယ် လေးနက် လှသည် ။ ထို စကားကို ဆရာတော် နှင့် ဆရာကြီး တို့ နှစ် ဦး သာ သိ ကြသည် ။ ) ယခုအခါ ထို ဆရာ သက် ကြီး၏ နည်းစနစ် အ ရ ကမ္မဋ္ဌာန်း ပြ လျက် ရှိသော ဌာန အ များ ပင် ရှိသည် ။ ရန်ကုန် ဟံသာဝတီ ကမ္မဋ္ဌာန်း တိုက် ၊ ဉာဏ စာ ဂီ ရိပ်သာ ၊ လယ်တီ မူ ကမ္မ ဌာန်း တိုက် ၊ ဆရာကြီး ဦး ဘ ခင် ရိပ်သာ ( အင်းလျား မြိုင် ) နှင့် မန္တလေး မဟာဗောဓိ ရိပ်သာ စသည်တို့ ဖြစ်၏ ။ ဆရာကြီး ထံမှ တစ်ဆင့် မှတ်သား ရသော ဆရာ တော့် အကြောင်းအရာ များစွာ အနက် အချက် နှစ်ချက် မျှ ထုတ်ပြ လို ပေသည် ။ ဆရာ ကြီးသည် တစ်နေ့သောအခါ သူ၏ လ ပ ည့် ယောဂီ များ ဖြစ်ကြသော ဦး ဘ စိုး အစ်မ ဒေါ် ဖွား ရင် နှင့် တူ ဦး စံ အေး ( ယခု ရှိသည် ) တို့အား တရား ထိုင် ရာ၌ မာရ်နတ် ၏ လှ ည့် စား တတ် ပုံ ကို သူ့ ကိုယ်တွေ့ သာဓက ဖြင့် ဟော ပြ ဖူး ၏ ။ ထို တွင် ဦး ဘ စို ဆို သူ ကား တရားဝင် တိုင်း ဝမ်းပျက် ၊ ဖျား နာ ၊ မူးဝေခြင်း စ သည် ဖြင့် အမြဲတမ်း က သိ က အောက် ဖြစ် အရာများကို လေ့ ရှိသည် ။ နောက်ဆုံး အိမ်သာ တက် ရင်း တရား မှတ်မှ သာ မှတ်လို့ ရ၏ ။ ထို အကြောင်း ရည်ညွှန်း ၍ ဟော ပြ ခြင်း ဖြစ်သည် ။ ထို ဟော ပြ ချက်များ တွင် အကြောင်းအရာ တစ်ခုသည် ဆရာတော် နှင့် စပ် ၍ မယုံ နိုင် လောက်အောင် လည်း အံ့ဖွယ် ရှိသည် ။ တစ်ခါက ဆရာ ကြီးသည် ရွှေ ကျင် မြို့မှ ရာ ဘာ သူဌေး ဦး ဘိုး သင်း ၏ ပ င့် လျှောက် ချက် မုံရွာမြို့၌ အ ရ ရွှေ ကျင် သီတင်းသုံး မြို့ ဓမ္မာရုံ နေသည် တစ် ခု၌ ။ ဆရာ ရက်ရှည် ကြီးသည် တရား ထို ၌ ပြ ရွာ နေ၏ သူ နတ် ။ ထိုအခါ စိမ်း စ လယ်တီဆရာတော် သော အ နှော င့် အယှက် များ ကား များစွာ တွေ့ ရ၏ ။ သို့သော် မာရ်နတ် သည် ဘုရား ကို နိုင် ရိုး မရှိ ၊ တစ်ခုသော ညနေခင်း ၌ ဆရာ ကြီးသည် မြို့ပြင် သို့ လမ်းလျှောက် ထွက် သည် ။ သွားရင်း သွားရင်း နှင့် မျက်စိ လည် သွား ၏ ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 381 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၃၂၅ တော သည် နက် ။ နေလည်း သည် ထက် ဝင် နက် လု ဆဲ သွား ၊ လူ သ ဖြင့် စ လူ ဆက်၍ န လည်း မ သွား မမြင် ဘဲ ၊ ညောင်ပင် ပြန် လည်း တစ် မပြန်တတ် ပင် အောက် ။ ၌ ထိုင်လိုက် ရ တန်ခိုး “ ချမ်းသာ အင်း ၊ ဒါ ဖြင့် မာရ်နတ် သံသရာ တ ထဲ ပ လည် ည့် တွေ မ ယ့် လက်ချက် လူ ထင် အောင် ပဲ ။ သံသရာ ပုတီးစိပ် က လေ ထွက် မှ ပဲ ” ဟု မ ယ့် အကြံ လူ မဟုတ် ရ ကာ ၊ အိတ် ထဲ၌ မကြာမီ ပါ ပင် သော ထင်း ပုတီး ခွေ ကို သူ ထုတ် မ တစ် ၍ ဦး ကို ဂုဏ်တော် မ လှမ်း မ စိပ် ကမ်း လေသည် တွင် တွေ့ရ ။ ၍ ဝမ်းသာ သွားသည် ။ 66 မဟုတ်တော့ဘူး “ အင်း ..... ရုပ်နာမ် ” အဖြစ်အပျက် ဟု စဉ်း စား မိ ချည်း ကာ သာ မိမိ မှတ် ရုတ်တရက် သွားရင် ဇရပ် အကြံ ရောက်အောင် ပိုင် ပုံ ကို ခေါင်းညိတ် ပြန် လို့ တတ် ရင်း မှာ သွား ထင်း သ ခွေ ဖြင့် သူမအား မြင်း လှည်း အကျိုးအကြောင်း ငှား ၍ ပင် ခရီး မေး အတန်ကြာ ၍ သူ မ နှင့် စီး အတူ ခဲ့ ရသေး ပြန် ခဲ့ရသည် ၏ ။ “ မာရ်နတ် ။ မကြာမီ နှယ် သူ ၊ ယောက်ျား မ လမ်းခွဲ အဖော် ကလေး ထည့် ပေး တော် ဦး မယ် ၊ ခုတော့ အချိန် မဲ့ မိန်းမသား အဖော်နဲ့ ” ဟု ပင် စဉ်း စား ထို ရင်း ဦး ပြုံး ဘိုး သင်း မိ ဇရပ် လေ၏ ။ ၌ ရှေ့ ပိုင်း က ပင် အ နှော င့် အယှက် အခက်အခဲ တော်တော်များများ နှင့် တွေ့ခဲ့ အလွန် ရသော်လည်း အ ခံရ ခက် နေ သ မိမိ ဖြင့် က ည ပင် အိပ်ရာဝင် အနိုင်ရ၍ ဆီမီး မ ပူဇော် ထောင်း ပြီး တာ ဘုရား လှ ။ ဝတ်ပြု ယနေ့ စဉ် မျက်စိ လယ်တီဆရာတော် လည် သည်မှာ သီတင်းသုံးရာ “ ကျေးဇူးရှင် အရပ် ဆရာတော်ဘုရား သို့ လှ ည့်၍ ရှိခိုး ၊ ပြီး ယနေ့ နောက် တ .... ပ ည့် ကြီး ဖြစ်ပျက် ပုံမှာ မ ခံ ချိ မ ခံ သာ ရှိ လှ ပါသည် ။ မျက်စိ ဝိညာဉ် သညာ အသိ အားကိုး မှား မိပါသည် ။ အကြံ ရ တတ် သ ရွေ့ ဖြင့် ထွက်ပေါက် တရား အ ဆုံး ရ မ ခဲ့ပါ ပေး သနား သော်လည်း တော် စိတ် မူ ထဲ၌ ပါ ဘုရား မ ရှင်းလင်း ” ဟု နှုတ်မှ ပါ ။ နောင်အခါ လျှောက်ထား ဤကဲ့သို့ လိုက်သည် မဖြစ်ရအောင် ။ ထိုအခါ ဆရာတော်သည် ဘုရား ခန်း သို့ ကြွ လာပြီး ခင်း ထားသော နေရာ၌ ထိုင် ဖြစ်တာ တော်မူ၏ ကစပြီး ။ မေတ္တာ “ ဆရာ ပဲ သက် နာ ၊ နာ တစ်စုံတစ်ရာ ဖိ ပို့ ။ ပြီးရင် ဒီ အခက်အခဲ ရုပ်နာမ် အဖြစ်အပျက်ကို တွေ့တိုင်း မိမိ စိတ်မှာ ပဲ ရှဲ့ ရိုး ရှု စနိုး စဉ် စ ရှု နော ရမှာ င့် ပေါ့ ” ဟု မိန့် ဆိုပြီး ပြန် ကြွ တော်မူ၏ ။ ကေ သ ရာ ဉာဏ် အစွမ်း နဲ့ ဈာန် လမ်း ကို အပြီးတိုင် ဇရာ ဒုဗ္ဗလ ယခု အရွယ် ပြ လတ္တံ့ တော်လည်း သော အကြောင်း ကျဆင်း မှာလည်း ၍ စာ ဒဏ် အံ့ဖွယ် ကြောင့် သ မျက်စိ ရဲ ဖြစ်ပေသည် နှစ် ကွင်း ရောဂါ ။ ဆရာတော်သည် ပြင်းထန် ခိုက် ဖြစ်၏ လည်း ။ ဒ မျက်စိရောဂါ လ ၊ ပျော်ဘွယ် ကုသရန် ကြီး ရွာမှ ရန်ကုန် လာရောက် ဗဟန်း သို့ ဖူးမြော် ကြွ လာ ကန်တော့ သီတင်းသုံး ၏ ။ သည် ။ ဆရာ သက်ကြီး တွေ ဆုံ “ တုန်း အေး ဆရာ ရွှေတိဂုံဘုရား သက် တို့ လား ကြီး ၊ ဝမ်းသာစရာ ဆွမ်း ပန်းများ ပဲ ကွ မ ယ့် လှူ ။ ရတာလဲ မ ပြန် နဲ့ အုံး ကြာပြီ နော် ။ ။ တ ဆရာ ပ ည့် အစွမ်း သက် နေနိုင် ကောင်း နဝမ အကြိမ် ## PAGE 382 ၃၂၆ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် သေး ရဲ့ မဟုတ်လား ” ဟု မိန့် တော် မူ ၍ အိမ်ကို စာ ဖြင့် အကြောင်းကြား ပြီး စောင့် ဆိုင်း နေ ရ၏ ။ အ ရက် နှစ်ဆယ် ခန့် ကြာ လေသည် ။ အကြောင်း ကား ဆွမ်း ပန်း ကပ်လှူ ရန် အ ဝ အကျယ် သံ ဆရာ တောင် အား ကိုး အပ်နှံ တောင် စေခိုင်း ရှိ ကြေး ကြ ရ၏ လင် ။ ပန်း အ ကြီး ဝ ကိုး တစ်ချပ် တောင် လို သ အဆင့် ဖြင့် တ ကိုး ပ ဆင့် ည့် ရှိ ကြီးများ ထီး က ကြီး ပန်း ကိုလည်း တဉ်း ပိုး ရွက် အဖြူ အ မြိတ် တပ် ၍ ချုပ် လုပ်ကြ ရသည် ။ အားလုံး ပြီး ပြည့် စုံ သောအခါ ကြေး လင် ပန်း ကြီးတွင် ဆွမ်း နှင့် အ သား လွတ် ဟင်း ကိုး မျိုး ၊ အ သီး ကိုး မျိုး ၊ မု န့် ကိုး မျိုး ၊ ယို ကိုး မျိုး ပြင်ဆင် ရ၏ ၊ ထီး ကိုး ဆင့် တွင်လည်း ပန်း တစ်မျိုး စီ သီ ကုံး ၍ တပ်ဆင်ထား ကြ ရသည် ။ အားလုံး စီမံ ပြီးသော အခါ ဆရာတော်အား လျှောက်ထား ကြ ရ၏ ဆရာတော်သည် ။ တ ပ ည့် တစ်ဆ ယ့် ငါး ဦး ခန့် နှင့် တစ်ခုသော နံနက် လေး နာရီခွဲအချိန် လှူ ဖွယ် ပစ္စည်းများကို ယူဆောင် ၍ ရွှေတိဂုံ ကုန်းတော် ပေါ်သို့ ကြွ တော်မူ၏ ။ ရင်ပြင် တော် ပေါ်သို့ ရောက်လျှင် ဝိုင်း ၍ ထိုင် လျက် စေ တီ မ , ခြေ ကိုင်ထား ရင်း အမိုးအကာ စေ ၏ ။ ကိုး အ ဆီး ဆင့် အ ထီး တား ကြီး မရှိသော ကိုလည်း လ လင် ဟာ ပန်း ပြင် ၌ ပေါ်၌ ကြေး တင်ထား လင် ပန်း ရသည် ကြီးကို ။ ကုသိုလ်တွေ “ ကဲ ကို … .. ဝမ်းမြောက် တ ပ ည့် တို့ ၊ အင်မတန် ကြ ရမယ် ။ ဘုရား လှူ ရ ခဲ ရှ တဲ့ င့် အလှူ ကျေးဇူးတော် ကြီး ကွ ယ့် ဂုဏ်တော် ၊ မိမိတို့ ဆောင်ရွက် တွေကို စိတ်ထဲမှာ စီမံ ရတဲ့ ကြည် ကြည်နူး နူး စူး စူး စိုက် စိုက် နဲ ့ ရွှင် မြူး ထက် သန် စွာ အာရုံ ပြုကြ ။ လင် ပန်း ကို ကိုင်ထားတဲ့ တ ထားပြီး ပ ည့် များကလည်း အလိုက် သင့် ရွ ကြွ ရွ ကလေး ပေးကြ ရမယ် ကိုင် ၊ ။ လင် မီးအိမ် ပန်း က ပျံ လွှတ် ကြွ တက်လာရင် သလို ပေါ့ကွယ် လက် ” ဟု ကို မိန့် အ ဆို သာ မှာကြား ဖော့ ဖော့ ပြီး ဆရာတော်ကိုယ်တိုင် လက် နှစ်ဘက် ဖြင့် လင် ပန်း ကို ထိ ၍ ဘုရား အာရုံ ပြု တော်မူ၏ ။ အားလုံး ငြိမ် နေကြသည် နာရီဝက် ။ ခန့် အကြာ နေ အရုဏ် လည်း တက် အ လာ တွင် ထီး မှ ပိုး သား အ မြိတ် များ တ လင် ဖိတ် ပန်း ဖိတ် ကြီး လည်း လက် ကာ တ ကြွား ရွ ရွ ရ ရား ကြွ စွ တက်လာ င့် ပျံ လာ သ ကြ၏ ဖြင့် ။ လက် လက်ဝါး ကို အလိုက် ပေါ်တွင် သင့် တင်ထားသော ခံ ပေးကြ ရသည် ကြေး ။ “ ဘန်း တော်ကြီး ကိုင် များသည် ထိုင်ရာမှ ပင် ထ လျက် ကိုင် ကြ ရ၏ ။ လက် ကို မြှောက် နိုင် သမျှ အထိ ကောင်းကင်ယံ မြှောက် ၍ သို့ မ ခံ တရွေ့ရွေ့ ကြ ရာ ကိုး ပျံ တက်သွား တောင် ရှိ ကြေး လေတော့ လင် ပန်း ၏ ။ ကြီး အရုဏ်တက် နှင့် ကိုး ဆင့် စ တစ်လက် ထီး ကြီးသည် လက် တောက်ပ မျက်စိ တ ဆုံး နေသော တ အံ့ ပိုး တ သြ သား ဖူးမြော် ထီး မှာ ကြ ငွေ ရသည် စေ တီ ။ ပ ကြည့် မာ ကြည်နူးစရာ ၍ မမြင် မှ ပင် ရွှေတိဂုံ ရှိ လှသည် ရင်ပြင် ။ . . အားလုံး တော် မှ ဆင်း လာခဲ့ ဆရာတော် ကြ၏ ။ ကား နောက်မှ ပါ လာ သည့် ဆရာ သက်ကြီး နှင့် တကွ တ ပ ည့်များ အား “ သာသနာ နောက် ဖျား ၊ ပေါက်ဖွား ကြ ဆူ ဆူ … . ကေ သ ရာ ဉာဏ် အစွမ်း ဟာ မို့ ၊ ဈာန် လမ်း ကို ပြီး တိုင် ၊ ဝ သီ ဘော် အစုံ ငါး ၊ အကုန် သား စိုး ရပိုင် နိုင် ” တေးထပ် ကို ရွတ် ၍ ပြ တော် မူ သည် ။ ဤ အကြောင်းအရာများ သည် ဆရာကြီး ဆရာ သက် ပြောပြချက် မူရင်းအတိုင်း နဝမ အကြိမ် ## PAGE 383 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၃၂၇ ဖြစ်ပါသည် မူ ကြသော အရှင်မြတ် ။ အ စိန္တေ ယျ တို့၏ ဘုရားရှင်၏ သီလ ၊ သမာဓိ အ ၊ စိန္တေ ပညာ ယျ စွမ်းရည် တရားတော် တော်တို့ အတိုင်း လည်း အ ကျင့် စိန္တေ ကြံ ယျ ပင် တော် ။ စ ကြာ မင်း မြင် ၏ သူ ဘုန်း သည် တန်ခိုး မြင် သူ အ ကို သ လည်းကောင်း ရေ ကို သူ ဖုန်း ၊ မမြင် စား တို့ သူ ကိုယ်ချင်းစာ ကို လည်းကောင်း ၍ မ ရ စ မြင်၏ ကောင်း ။ မမြင် ချေ တ သူ ကား သည် ။ မြင် သူ ကို လည်းကောင်း ၊ မမြင် သူ ကို လည်းကောင်း မမြင် ။ ( ဝပ္ပ ထေ ရ ဂါထာ ။ ) နတ်တို့ ပ င့် လှာ မြေ ပါ တုန် ဟည်း ဆုံး ခရီး ဝါဆို ဆရာတော် တော် မူ ဖူး ၏ ။ ဘုရား ကျန် ဝါ များ ကြီးသည် ကား လယ်တီ ပြ ဆိုပြီး တိုက် တော ၌ ရ ဌာနများ ၁၃ ဝါ မျှသာ နှင့် မြင်းခြံမြို့ သွား ချည် ၊ မင်း ပြန် လှ လှ မြို့ ည့် ဖက် လယ်တီ တန်း စံကျောင်း တော ရ ၊ သာ ၊ စစ်ကိုင်းတောင် ပေါင်း မြို့ ၊ ရန်ကုန် စံကျောင်း ညောင် ကုန်း နှင့် ကျောင်းတိုက် ဇေ တ ဝန် ဆေး ၊ ကျိုက် တိုက် ၊ ဝိုင်း မြစ် ။ မန္တ သား လေး မြို့ ၊ က တွန် မြို့ ၁၂၈၃- သတ္တုတွင်း ခုနှစ်မှစ၍ စ ပျဉ်း သည် မ တို့၌ နား မြို့ လှ တွင် ည့် လည် အများဆုံး ဝါ ကပ် သီတင်းသုံး တော် မူ သည် ။ တော်မူ၏ - ။ ဇရာ ဒုဗ္ဗလ အိုမင်း အသားအရေ မ စွမ်း ခန့် များ ကျန်း လျော့ တော် လျဲ မ လျက် မူ တော့ ရှိ၏ ပြီ ။ ။ အသားအရောင် ( အ ရ ည ဝါ သီ မှာ တော ဝင်း ရ ဝါ မှီ ကြည်လင် သော ဝါ စုစုပေါင်း နေသော်လည်း ၂၁- ဝါ ဖြစ်သည် ၁၂၈၅- ။ ) ခုနှစ် ဝါ ကား ပျဉ်း မ နား မြို့ သူဌေး ဦး လန်း - ဒေါ်မမ လေး တို့ တိုက် ကျောင်း၌ နှစ် သီတင်းသုံး ဖြစ်သည် ။ ထိုနှစ် တော်မူ၏ န ။ ယုန် သက်တော် လလောက် ၇၇- ကစ၍ နှစ် ခန္ဓာကိုယ်မှာ ရှိပြီ ဖြစ်၍ ကျန်းမာရေး အို တအိအိ ယို အဆိုးရွားဆုံး ယွင်း ဆွေး မြ ည့် ခဲ့ ၏ ၊ ဆေးဝါး ထိုသို့ မကျန်းမမာ အမျိုးမျိုး ရှိ ဖြင့် ခိုက် အစားထိုး မှာပင် - “ .. သော်လည်း ဟေ့ - မောင် တစ်ခဏ ဓမ္မ စာ ရီ ၊ မျှသာ ယခု ငါ သက်သာ နိဗ္ဗာန် အဆုံးအဖြတ် ၏ ။ ရေး အစားအသောက် ဦး မယ် ။ ခု နေသာ မျှတ ရေးလိုက် လာပြီး ရရင် နေသာ အရင် ကောင်း နိဗ္ဗာန် ပေ့ တရား စေ ဦး ” ထက် ဟု အများကြီး ကြုံးဝါး လင်း တော် မူ လာ သေး မှာ ၏ ၊ ။ ကိုယ်တော် ဘဝ ကား သက်တမ်း ယဲ့ ယဲ့ မျှသာ ၏ လေးပုံ ရှိ တော့သည် တစ်ပုံ ကို ။ စာရေးခြင်း အလုပ် ၌ မြှုပ် နှံ ခဲ့သော်လည်း အား ရ တော် မ မူ လေ ။ ဆရာတော် ကား ကျမ်းပြု ဆရာ တို့၏ စံချိန် ကို ချိုး ခဲ့ ၏ ။ သင်ပုန်းကြီး မှ အ စ နိဗ္ဗာန် အထိ ဝါဆိုလ ရေး ခဲ့ပြီး တွင် အခြေအနေမှာ မဟုတ် လော ပို၍ ။ ဆိုး ရွား လာခဲ့ ၏ ။ “ နေမကောင်း နေပြီ ” ဟု ထင် ဟော် မ မူ သေး သေ ၊ အရပ်ရပ် ကျွ တောင် ရှိ တ ဦး ပ ည့် တိ ကြီးများ လောက ပင် ၊ တဖွဲဖွဲ ဦး ပ ဒု မ ရောက်လာကြ၏ ၊ ဦး ဝဏ္ဏိ တ နှင့် ။ လယ်တီ ပဏ္ဍိတ ဦး မောင်ကြီး “ ငါ များ .... မကျန်းမမာ စ သည် ၊ ရှိလျှင် အဘိဓမ္မာ ပဋ္ဌာန်း ပဉ္စာ ဝါ ရ ပါဠိ တော်ကြီး ကို ရွတ် ဖတ် ကြ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 384 ၃၂၀ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ပဋ္ဌာန်း သံ ကြီး ငါ ကြားနာ လို သည် ” ဟု မိန့် တော် မူ ခဲ့ ဖူးသည် ကို တ ပ ည့် ကြီးများ တီးတိုး ပြောဆို တိုင်ပင် ပထမ နေ ကြ၏ ဝါဆိုလ ။ မ ပြည့် မီ တစ်ရက် တွင် ဆရာတော် လက်ဖက်ရည်ကြမ်း ဘုဉ်း ပေး ခိုက် တစ် ကျောင်း လုံး သိ မ့် သိ မ့် တုန် အောင် မြေငလျင် လှုပ် ၏ ၊ ဆရာတော် က တ ပ ည့် ကြီးများ အား “ ဒါ ဘာ အဓိပ္ပာယ် လဲ ၊ သိကြရဲ့လား ” ဟု မေး တော်မူ၏ ။ အားလုံး ဆိတ် ဆိတ် နေကြ စဉ် - " “ လူ့ပြည် မှာ အဘိဓမ္မာ တရား ဟော ရတာ အား ရ လောက် ပါပြီ ၊ နတ် ဗြဟ္မာ တွေကို တစ် လှ မိုးညှင်း ည့် ဟော ရန် ဆရာတော် အချိန်တန် လည်း ပါ ပြီလို့ ကြေးနန်း လျှောက် ရ ၍ ပျဉ်း တာ ကွ မ နား ယ့် ” သို့ ဟု ရောက်လာ မိန့် တော် ၏ မူ ။ သည် ခြေ ။ တော်ကို န ဖူး ဖြင့် ပွတ် ၍ ဆရာတော် ရေးခဲ့သော “ အနတ္တဒီပနီ ’ ကို ဖတ် ပြသည် ။ “ .. အေး - ကောင်းလိုက်တာ ကွယ် ၊ အနတ္တ ဒေသနာ နာ ရတော့ အ ဘ ဘုရား အနတ္တ လက္ခဏာ သုတ် ဟော ပုံ မြင်ပြီး ကြည်ညို လိုက်တာ ၊ ဘုရားရှင် ယခု ကြွ လာ သလိုပဲ ကွ ယ့် ၊ “ ချစ် သား လူ ပြည်မှာ တရားဟော ပြီးပြီ ၊ နတ် ဗြဟ္မာ တွေကို တစ် လှ ည့် ဟော ချိန် ကျ ပြီ ” လို့ ခေါင်း ရင်း မှာ ဘုရားရှင် ကြွ လာပြီး မိန့် တော် မူ သံ လို ငါ့ နား ထဲမှာ ကြားနေရတယ် ၊ အေး - အေး ငါ မရှိလို့ အား မ ငယ် နဲ့ ၊ ငါ့ စာ တွေရှိတယ် ၊ ဝိပဿနာ သာသနာ ကြီး ကြိုးစား ပြု ရစ် ကွ ယ့် ” ဟု မိ မှာ တော် မူ သည် ။ လ ပြည့် နေ့ ၁၂- နာရီ အချိန်၌ ငလျင် တစ်ကြိမ် လှုပ် ပြန် ၏ ၊ ထိုအခါ ဆရာတော် ကိုယ်တိုင် ဦး တိ လောက စ သော တ ပ ည့်များ အား ပဋ္ဌာန်း ရွတ် ရန် အ မိန် ရှိသည် ။ တ ပ ည့် ကြီး း လေး ဦး တစ် လှ ည့် စီ ရွတ် ပြ ကြ၏ ။ နေ့ ၂- နာရီ မိနစ် ၃၀- တွင် ပဉ္စာ ဝါ ရ ပါဠိ တော်ကြီး အ အ ဆုံး ရွတ် ဖတ်ပြီး သည် ။ ရပ်စဲ သွားသော ပဋ္ဌာန်း သံ နှင့် အတူ ဆရာတော်၏ ဝိညာဉ် လည်း တစ်ပြိုင်တည်း ချုပ် ငြိမ်း တော် မူ လေ၏ ။ တိုက်ဆိုင် လွန်း စွာ့ ။ ဆရာတော် ထိုနှစ် ငါ ဘယ်မှာ ဆို လေ မည် နည်း ။ ခုနှစ် ရက် ရှိလျှင် အလောင်းတော် ကို ဦး လန်း တိုက် မှ လယ်တီ စံကျောင်း ( ယခု ဦး ဉေ ယျ ကျောင်း ) သို့ ပြောင်းရွှေ့ ပ င့် ဆောင် ကြသည် ။ သုံးကြိမ်မြောက် ငလျင်လှုပ် ၏ ။ ကျောင်း လှေကား အနီးရှိ သ ရက် ပင် ခြောက် ကြီးမှာ အခေါက် ပွေး ပင် မရှိတော့ သော်လည်း ထို ရက်တွင် ရုတ်တရက် ရွက် နု များ ဝေဝေဆာဆာ ဖြင့် တပေါင်းလ ဈာပန ပွဲ အတိ ပင် လုံး ကျွတ် ဖူး ပွ င့် နေ သည်မှာ ထူးခြား လွန်း လှသည် ။ ဘုန်းကြီး ပျံလွန် တော် မူ လျှင် အလောင်း လုပွဲ ဖြစ် တတ် ကြ သည့် အတိုင်း ဆရာတော်၏ အလောင်းကို လည်း မုံရွာ မှ တ ပ ည့် ဒကာ များ က မ ရ မ နေ တောင်း ကြ၏ ။ ပျဉ်း မ နား မြို့ ကလည်း မ ပေး ။ ပုလိပ် အ စောင့် ချထား ကြ ရသည် ။ မုံရွာ မှ တပည် များ က ဆရာတေ ၏ ညီ အရင်း ဦး အလောင်းတော် ကိတ္တိ ကို ပါ ခေါ် အနီးသို့ ၍ အလောင်းတော် ကြွ လာသော ဦး ရ ကိတ္တိ ရန် အား လာ “ တ ကြ ပ ရာ ည့် ပျဉ်း တော်တို့ မ နား ယခုလို မှ ရှေ့နေ ခမ်းခမ်းနားနား တစ် ဦး က ပူဇော် ထားတာ သဘောကျ ပါ ရဲ့ လား ဘုရား ” ဟု လျှောက် ရာ ဦး ကိတ္တိ က “ ကောင်းပါတယ် ဒကာကြီး ၊ သဘောကျပါတယ် ” ဟု ပြော မိ ၏ ။ ထို စကားကို အ မိ ဖမ်း ၍ “ ဆရာ တော့် ညီ က တောင် ယခုလို ပျဉ်း မ နားမှာ ပူဇော် တာ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 385 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်များ ၃၂၉ သဘောကျတယ် လို့ ဆို နေ မှ ဘယ်သူ အ လို မှ လိုက် စရာ မလိုဘူး ” ဟု ဆို သ ဖြင့် မုံရွာ သား တို့ အရှုံးပေး ကြ ရ လေ၏ ၊ သို့သော် ဦး ကိတ္တိ အား ဝိုင်း ၍ ဆူ ကြ ပြောကြ ရာ ဦး ကိတ္တိ လည်း မိမိ နှုတ် ကြောင့် မ လိမ့် တစ်ပတ် ခံ လိုက်ရ သ ဖြင့် ခေါင်း ပု ခြုံ အိပ် ပြီး စိတ်မကောင်း ဖြစ် ရ ရှာ ၏ ။ ပြန် လျှင် ဒီပဲရင်း ကျောင်းသို့ အ ရောက် မိမိကိုယ်ကို ကြိုး ဖြင့် စီရင် ၍ ပျံလွန် ရ ရှာ သည် ။ အလောင်းတော် ကို ပုတ် တို့ ပူဇော်ခြင်း ထိုနှစ် တပေါင်းလ ပြည့် နေ့တွင် ခုနှစ် ရက် တိတိ ဈာပန ပွဲ ကျင်းပ ၏ ။ အင်္ဂလိပ် တိုင်း မင်းကြီး များ ၊ အရေး ပိုင်များ နှင့် အနယ်နယ် မှ ဆရာတော်ကြီးများ စုံညီ လှသည် ။ ရေစကြို မြို့နယ်၌ တော ရ နေသော ဘုန်းကြီး ဦး နု လည်း ဈာပန ပွဲ၌ ရှိ နေ၏ ။ သူ ကား ဆရာတော် စစ်ကိုင်း ၌ တရား ဟောသည် ကို နာ ရ ၍ သဒ္ဓါ သ ဖြင့် ရဟန်း ပြုပြီး ဝတ် ကြီး ဝတ် ငယ် ပြုစု လုပ် ကျွေး လျက် ဓုတင် နှင့် တကွ ပဋိ ပတ် အမွေခံ သား ကြီး ဖြစ်၏ ။ ရဟန္တာ ဟု ကျော်ကြား သည် ။ ဘွဲ့ ဦး ပညာ သိ ဟ ။ ဆရာတော် နေမကောင်း စ က ပင် ကြွ လာပြီး ဝတ် ကြီး ဝတ် ငယ် ပြုစု သည် ။ ဆရာတော် ဆန္ဒရှိသော်လည်း အ များ က ရောဂါ နှင့် မ သင့် ဟု ထားသော ဆေးဝါးများကို ဘုန်းကြီး ဦး နု က အ များ မသိအောင် တိုက် လေ့ ရှိ၏ ။ မေး လျှင် “ ဆရာတော် ခိုင်း ၍ ” ဟု ဖြေ ကြား လေ့ ရှိသည် ။ ဆွမ်း ခံစား ၏ ။ အ များ နှင့် မ ရော ၊ ရုက္ခ မူ ဓုတင် ဆောင် ၍ သစ်ပင် အောက် ၌ သာ နေ လေ့ ရှိသည် ။ နာမည်ကျော် ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးများ အသိုင်းအဝိုင်း ၌ အ ရာ မ သွင်း ကြ ။ ထို စံကျောင်း အတွင်းရှိ အုတ်ဂူ ၌ လ ပြည့် နေ့တွင် မီး သင်္ဂြိုဟ် ရန် စီစဉ် ကာ နံ့ သာ ထင်း များ စီမံ ပျောင်း ထား အိ ကြ၏ ဝါ ။ ဝင်း သို့ရာတွင် နေ၍ မီး မ အလောင်းတော် သင်္ဂြိုဟ် ရက် ကြ မှာ ။ မပုပ်မသိုး ရဟန်းရှင်လူ ပကတိ အ များ ကျိန်း ဆန္ဒ စက် ဖြင့် နေ မှန် သကဲ့သို့ စီ ရွှေ ချ ခေါင်း သွင်း ကာ အုတ်ဂူ ရှိ ပလ္လင် ပေါ်၌ တင်ထား ပြီးလျှင် သံ တံခါး နှစ်ထပ် ကို သော့ ခတ် ၍ ဂူ ပေါက် သုံးရက် ကို အင်္ဂ ခန့် တေ ကြာ ဖြင့် လျှင် အ သေ ကောင်းကင် ပိတ်လိုက် မှ ကြ၏ တူရိယာ ။ သံ များ ကြားနေရ သည် ။ ထို ည ငလျင် လည်း ဆက်တိုက် သုံးကြိမ် လှုပ် ၏ ။ ဆရာတော်ကြီး သုံးဆယ် ကျော်လည်း အုတ်ဂူ အနီး၌ ည မီး စဉ် တစ်လက် ဆရာတော်၏ လက် မြင်နေ ကျေးဇူး ရသည်ဟု စကား များ ကြား ဟောပြော ရ သ ဖြင့် ဆွေးနွေး သွား ကြည့် လျက် သောအခါ ရှိကြသည် ငလျင်လှုပ် ။ အုတ်ဂူ ၍ မှ ဂူ ပေါက် နောက် ပြိုကျ နေသည် မ သင်္ကာ မှ အ သ ပ ဖြင့် ခေါင်း သော့ နှင့် ဖွ င့် သော့ ကြည့် နှစ်လုံး ရာ အလောင်းတော် ပကတိ ရှိနေ၍ ပြာကျ အေး နေ နေသည်ကို ကြ၏ ။ တွေ့ ကြ ရသည် ။ အားလုံး ဝမ်းနည်း ကြေ ကွဲ ကြ၏ ။ သတင်းစာ၌ $ “ 6 အလောင်းတော် အ လို အလျောက် တို့ ဦး စီး ၍ တေဇော ပုလိပ် စုံ ဓာတ် ထောက်များ လောင် သွားကြောင်း စေလွှတ် ကာ ” မုံရွာ သတင်း ၊ စစ်ကိုင်း ပါ လာသည် မန္တလေး ။ အရေး တို့၌ ပိုင် အပူတပြင်း ၊ နယ် ပိုင် တရားခံ ရှာ ကြ၏ ။ ပျဉ်း မ နား မှ မုံရွာ ပြန် ခရီးသည် စာရင်း ကိုလည်း ဘူတာ ၌ စစ်ဆေး ကြသည် ။ ## PAGE 386 ၃၃၀ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် “ မုံရွာ သား တို့ လက်ချက် ’ ဟု ထင် ကြ၏ ၊ တ ရာ ခံ ကို ကား မတွေ့သေး ။ ထို အတွက် မကျေနပ်ကြ သ ဖြင့် ရင်းနှီးသော ရဟန်းရှင်လူ များ ပြန် မ ကြွ ကြ ။ သုံး လ ခန့် နှင့် ရှိသော ဦး ထွန်း အခါ လှိုင် အစည်းအဝေး၌ တို့အား အပြစ်ပေး အရေး ရမည် ပိုင် ” ဟု ကြီး ကြိမ်း က “ ဒီကိစ္စ ရာ ဘုန်းကြီး လက် သယ် ဦး နု မပေါ် က ထ လျှင် ၍ “ ဦး အပြစ် လန်း မရှိ သူ ကို အပြစ် မ ပေး သင့် ကြောင်း ” ကန့်ကွက် သည် ။ အပြစ်ပေး “ ဒါ ရ ဖြင့် လိမ့် မယ် လက် ” သယ် ဟု အ ဆို၍ စစ် ကို ဦး နု ပြောကြပါ က “ လက် ၊ မပေါ် သယ် ဟာ လျှင် ကျုပ် ဦး လန်း ပဲ ” ၊ ဟု ဦး ထွန်း ဆို လေ၏ လှိုင် တို့ကို ။ “ ကိုယ်တော် ဘ ယ့် နှယ် လုပ်တာလဲ ” ဟု ဝိုင်း ၍ ဒေါသ ဖြစ်နေကြသည် ။ ဘုန်းကြီး ဦး နု ကား ရဲ တင်း စွာ ဖြင့် ပင် - ဆရာတော်ကြီး “ ငါ ပျံလွန်တော်မူ မှာ ခဲ့ လို့ လုပ် ပြီး တာပဲ ခုနစ်ရက် ၊ ခုနစ်ရက် ရှိလျှင် ပြည့် မင်း စဉ် မီး က အကြောင်း သင်္ဂြိုဟ် ရစ် မ ၊ ညီညွတ် ဘယ်သူ့မှ လို့ ခု မ မှ တိုင်ပင် လုပ်ရတာ နဲ့ လို့ ပဲ ” ဟု ပရိသတ် “ အဖော် ရှေ့ ဘယ်သူ ရပ် ၍ ရှင်းပြသည် ပါ သေး သလဲ ။ ” ဟု မေး ကြ ရာ - “ ဆရာ တော့် ဆန္ဒ ပြည့် ဝ စေရန် သမ္မာ ဒေဝ နတ် တွေကို အကူအညီ တောင်းပြီး လုပ် တာပဲ ” ဟု ံ ဆို ကာ လုပ် ပုံ ကို ရှင်းပြသည် ။ ထိုနေ့ ည တစ်နာရီ က နတ် များကို တိုင် တည် ၍ အကူအညီ တောင်း ပြီးလျှင် ့ ပေါက် ကို တူ ရွင်း နှင့် တစ်ချက် ထိုး လိုက် ရာ ဆက်တိုက် ငလျင် သုံးကြိမ် လှုပ် ပြီး အုတ် များ အလိုလို ပရိသတ် ပြိုကွဲ အားလုံး ကျ အံ့အား လာ သ ဖြင့် သင့် အနီးရှိ ကာ မည်သို့မျှ နံ့ သာ မပြောတတ် ထင်း များ ဖြင့် ရှိ မီး ကြ၏ သင်္ဂြိုဟ် ။ အပြစ်ပေး ကြောင်း လို ရှင်းပြ က ပေး ရာ ကြရန် ၊ ထို ကိစ္စ မ ပြော ရသေး ၍ တစ်ခြား ဘယ်မှ မ သွား ဘဲ နေ ခဲ့ကြောင်း ထပ်၍ ပြော ရာ " သင်္ကန်း အပြစ် မ ဖြင့် ပေး ထို လို အစည်းဝေး ပါ ” ဟု မှ ဆို၍ ထွက်ခွာသွား ဘုန်းကြီး ဦး လေတော့ နု လည်း ၏ ။ သပိတ် ( ရဟန္တာ တစ်လုံး ဟု ကျော်ကြားသော သုံး ထည် သော ထို အရှင် လည်း ဂျပန်ခေတ် တွင် ရေစကြို မြို့ ၌ ပျံလွန် သွားသည် ။ ) သူတော်ကောင်း ကျေးဇူးရှင် ကြီး လယ်တီဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ အချို့က “ ဈာန် အဘိ ညာဉ် ရ အနာ ဓမ္မာ ဂါမ် ” ဘိ ဟု သမ ယူဆ ယ နှင့် လို စပ် ကြ၏ ၍ ။ ပညာရှိ - ။ စာ ချ ၊ တရားဟော ၊ စာရေးခြင်း ၌ အချိန် နှင့် အင်အား များကို သုံး မတ် သား ခန့် မ သုံး မူ ၍ ဝိပဿနာ အလုပ် ၌ သာလျှင် ဘဝ အ ပြည့် ၊ အချိန် အ ပြည့် ၊ အင်အား အ ပြည့် ( တစ်ကျပ် သား လုံးလုံး ) အသုံးချ ခဲ့သော် ရဟန်း ကိစ္စ ပြီး လေရာ ၏ ဟုလည်း ဝေဖန် ကြသည် ။ ရှိနေသေး အကြားအမြင် ၏ ။ ထူးခြား ရသည် တောက် ဆိုသော ပြောင် သူတို့ သော က ကိုယ် မူ “ ဆရာတော်သည် ရောင် ကိုယ် ဝါ ဖြင့် သုံးဆ မရေ ယ့် မ တစ် တွက် ဘုံ နိုင်အောင် အတွင်း၌ များပြား လယ်တီ သော ပရိသတ်များအား ဂန္ထဝင် ကျော်များ တရားဟော သမိုင်း ဆရာ လျက် က ချည်း မူ “ တွေ့မြင်ရသည် ကျေးဇူးရှင် လယ်တီဆရာတော် ” ဟု ဆို ကုန် ၏ ။ ဘုရား ကြီးသည် ယခုအချိန်တွင် ဗြဟ္မာ ပြည် ဝေ ဟပ္ဖိုလ် ဘုံ ၌ ရောက်နေ သည်ဟု ပြောလျှင် နဝမ အကြိမ် ## PAGE 387 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၃၃၁ ယုံကြည် နိုင် သူ ဦး ရေ များ မည် မဟုတ် ” ဟု မှတ်ချက် ရေးထားသည် ကို တွေ့ရ၏ ။ တိ ကျ လွန်း လှသည် ။ အ ဘယ် ကို ထောက် ဆ ၍ အ ဘယ်မှ ရသော အချက် ဟု ကား မ သိရ ချေ ။ စင်စစ် ထို အဆိုပြုချက် အားလုံးသည် အလွန် နီးစပ်သော အဆိုများ ဟု ပင် ဆို သ င့်၏ ။ ဆရာတော်၏ အရေးအသား ၊ အ ကျင့် ၊ ဥပ ဓိ ၊ မိန့် ဆိုချက် စသည်များကို ခြုံ ၍ ကြည့် ပါ လျှင် “ ဈာန် အဘိ ညာဉ် ရသော အနာ ဂါမ် ကြီး ’ ဆိုသည်မှာ အနည်းဆုံး သာ ဖြစ် သင် ရာ ပါ၏ ။ သို့သော် ထို ကိစ္စ ကား ကျွန်ုပ်တို့၏ အ ရာ မဟုတ်ပါ ချေ ။ ဦး ခေါင်း ၌ မီးလောင် သူ သည် မီး ကို နောက်မှ ငြိမ်း သတ် ၍ အ ရ ဟတ္တ ဖိုလ် မရောက် မ ချင်း မ ထောက် မ ကွေ့ မ ရွေ့ မ ဝိုက် ပစ်လွှတ် လိုက်သော မြား ပ မာ ကျင့် တော် မူ နိုင် ပါ လျှင် မြန်မာနိုင်ငံ ပဋိ ပတ္တိ သာသနာ ဝင် သည် ဆရာတော်၏ ပညာ ဓိက အ ရ ဟတ္တ ဖိုလ် အင်အား ကြောင့် ထို ့ ထက် အဆပေါင်းများစွာ လင်း ချင်း ရမည် သာ တည်း ။ ( လယ်တီ မဟာ ထေရုပ္ပတ္တိ ကထာ ၊ လယ်တီ ဂန္ထဝင် ကျော်များ သမိုင်း ၊ ဆရာ သက်ကြီး အတ္ထုပ္ပတ္တိ ၊ လယ်တီ ဒီပနီ များ နှင့် သူတော်ကောင်း ပညာရှိ လူကြီး သူ မ များထံမှ ကြား သိမှတ် နာ ရသမျှ စေ့ ရုံ သား ) နိဗ္ဗာန် နှင့် အပါယ်လေးပါး ကြိုက်ရာ သွား အပါယ်လေးပါး “ နိဗ္ဗာန် ချမ်းသာ ဆင်းရဲ ကြီးကို ကြီးကို မြင်နေ မြင်နေ မှတော့ မှတော့ ဆင်းရဲ ချမ်းသာ က လေးတွေ က လေးတွေ ကြိတ် မှတ် ပြတ်ပြတ် သည်းခံ စွ န့် ။ ့ ။ ” - စစ်ကိုင်း မဟာဂန္ဓာရုံ ဆရာတော် ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 388 ၃၃၂ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် လှေ သင်း မင်း ကျောင်း ဆရာတော် ( ၁၂၁၅ - ၁၂၈၈ ) “ လှေ သင်း မင်း ကျောင်း ဆရာတော်ကြီး ပျံ တော် မူ တော့ လှေ သင်း မင်း ကျောင်းကြီး ရော ၊ သူ နေ ဖူးတဲ့ တောရွာ က ကျောင်း ရော တစ်ပြိုင်နက် ထဲ လောင်မီးကျ သွားတယ် ” ဟု ဆရာတော်ကြီး၏ တ ပ ည့် ဖြစ်သူ သက်တော် ၉၆- နှစ်ရှိ ကျေးဇူးရှင် မစိုးရိမ်ဆရာတော် ဘုရားကြီး ထံမှ မှတ်သား ရ ဖူး ၍ ယင်း ဆရာတော်ကြီး၏ ထေရုပ္ပတ္တိ ကို လိုက်လံရှာဖွေ ရာ မောင်းထောင် ရွာ နောင်တော်ကြီး ဦး သော ဘိ တ ထံမှ ပင် လွယ် လင့် တကူ ရရှိ၍ ယခုကဲ့သို့ တင်ပြ နိုင်ပါသည် ။ ထေရုပ္ပတ္တိ ၏ အမည်မှာ “ ထေ ရ ဝံ သာ စာ ရက္က မ ပ ဒီ ပိ ကာ ' ဟု ခေါ် ၍ ၁၂၈၉- ခုနှစ် ကဆုန်လ က ပုံနှိပ် သည် ။ ရေးသား သည့် ပုဂ္ဂိုလ် မှာလည်း မစိုးရိမ် နာယက ၊ နောင် စစ်ကိုင်း သစ် ဝင် ချောင် တော ရ ဆရာတော် ဦး သော မာ ဘိ သိ ရီ ဖြစ်သည် ။ ပါဠိ - သက္က တ တတ် ။ ။ လယ်တီဆရာတော်၏ ဆန္ဒအရ ပါဠိ အဘိဓာန် ကြီးကို ဦး စီး ရသော ပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်သည် ။ ငယ် စဉ် မှစ၍ လှေ သင်း မင်း ကျောင်း ဆရာတော် ထံ တ ပ ည့် ခံနေရ သူ ဖြစ်ရာ ကိုယ်စား ထား အားကိုး ခြင်း ခံရသော တ အတွင်း ပ ည့် နေ ကြီး တစ်ပါး ပုဂ္ဂိုလ်များ၏ ဖြစ်၏ ။ ရေးသားချက် ဤ သာသနာ မျိုး ဝင် ကို တွင် ဖတ် ထို သည့် ရ သည်မှာ ပရိယတ် ရှားပါး ၊ ပဋိ လှ ပတ် ပါ၏ ကျွမ်း ။ ကျေးဇူး သော များ လှ ပါ၏ ။ လှေ သင်း မင်း ကျောင်း ဟူသည် စစ်ကိုင်းတောင်ရိုး ဝတ် ချက် ရွာ မြောက် ဧရာဝတီ မြစ်ကမ်း ပတ္တမြား စေ တီ စောင်း တန်း အခြေ ရှိ ၁၂၃၆- ခုနှစ်က ထို ရွာ ဇာတိ လှေး သင်း အတွင်းဝန် မင်း ဆောက် လှူ သော ဗိမာန် ဘုံ သာ ကျောင်းတိုက် ကြီး ပင် တည်း ။ ထို ကျောင်း၌ သီတင်းသုံး စစ်ကိုင်းမြို့ မြောက် နေထိုင် သာစည် ၍ လှေ ဘု ဇင် သင်း ပင် မင်း ရွာ ၌ ၁၂၁၅- ကျောင်း ဆရာတော် ခုနှစ် ၊ နတ်တော်လဆန်း ဟု တွင် လတ္တံ့ နှစ်ရက် သော ၊ သူငယ် သောကြာနေ့ ကား ည သုံး ချက် တီး ကျော် အချိန် အ ဖ ဦး ကာ လီ ၊ အ မိ ဒေါ် မယ် ညှင်း တို့မှ ဖွားမြင်သည် ။ ( မငြိမ်း အောင် ၊ မငြိမ်း တုတ် အစ်မ နှစ် ဦး ရှိ၏ ။ ) ကြန် အင် လက္ခဏာ ခန့် ညား ထွား ကြိုင်း ၏ ။ ( ဆရာတော် စီး သော ဖိနပ် မှာ တစ် ပေ ကျော်၏ ။ ) ငယ် မည် မောင် သာ ဆိုင် ။ ရှင် မည် ဘု ဇင် ပင် ရွာ ဘောဂ တောရကျောင်း ဆရာတော် ထံ ပညာ သင်၏ ။ ထို တောရကျောင်း ဆရာတော် ကား လွင်တီးခေါင် ၌ အမြဲ နေသော ဓုတင် အ ကျင့် ဆောင် တွင် သည် တော် ။ မူ ( သ အရပ် ဖြင့် အ အမ္ဘော ခေါ် ဘောဂ ကာ သိ က ဆရာတော် တောရကျောင်း ။ ) ရှင် ၊ သော အမ္ဘော မ သည် ကာ ဉာဏ် သိ က ဆရာတော် ထက်မြက် ၏ ဟု ။ တစ်ခဏ တွင်း ၌ ပင် ပေ တစ် အင်္ဂါ ( ၁၂ ရွက် ) နှစ် အင်္ဂါ ကို အ လွတ် ရအောင် ကျက် နိုင်သည် ။ ရ လွယ် ၏ ။ ရပြီး စာ မမေ့နိုင် ။ ငယ် က ရသော စာ ပျံလွန် ခါနီး ကာလ ထိ ရွတ်ဆို နိုင်သည် ။ ၁၇- နှစ်သား ရှင် တစ် ဝါ အ ရ ခမည်းတော် ကြီး ကွယ်လွန် ၍ မိခင် အို ကြီး အား လုပ် ကျွေး ရန် ရှင် လူ ထွက် ရ “ မ အကြိမ် ## PAGE 389 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၃၃၃ အ များ နှင့် မတူသော စာသင် စာ ချနည်း မိခင် အို ၁၂၃၅- ကြီး အား ခုနှစ် ရဟန်း ပါရမီ ပြု ခွင့် နှိုးဆော် တောင်း ရာ လာ မိခင် သ ဖြင့် ကြီး၏ လူ ဝတ် စကား ကြောင် မှာ ဖြင့် မှတ်သား နေ ရန် ထိုက် မ ပျော်ရွှင် ပေ စွာ့ ။ ။ “ တစ်ယောက်တည်း သော သား မို့ အ အ မေ မေ မ ခွဲ ချင် ပေမယ့် အမေ့ကို လုပ် ကျွေး ပြုစု မ ယ့် အစား ဘုရားရှင်ကို လုပ် ကျွေး ပါ ။ အ မေ မွေး ကျိုး နပ် ပါပြီ ” ဟူ၏ ။ ရဟန်း ဖြစ်လျှင် ဘောဂ တောကျောင်း ဆရာတော်၏ တ ပ ည့် ပီပီ ည ဉ့် သုံး ယံ တွင် တစ် ယံ သာ အိပ်စက် ၍ ကျန် အချိန် ဝတ် တက် ၊ စာ ပြန်သည် ။ ဒကာ ဒကာမ များ နှင့် မ ရောနှော ၊ ရှင် ရဟန်း များ နှင့် မ ပြော မ ဖြစ်မှ ပြော၏ 66 ။ “ ပြောလို မူ အကျိုးရှိသော တရား စကားကို သာ ပြော ၊ မ ပြောလျှင် ကောင်းစွာ ဆိတ် ဆိတ် နေ ” ဟူသော ဘုရားရှင် သြ ဝါဒ နှင့် ကိုက်ညီ လှ ပေသည် ။ စာပေ ပရိယတ္တိ ကို ကြိုးစား ရာ တွင်လည်း အချိန် အား မ ထား ။ ဆွမ်းခံ သွား ရာ၌ ပင် သွားရင်းလာရင်း ကျက် မှတ်ရန် ထန်း ဖူး ရွက် အ တို များကို ကြိုတင် ရေးမှတ် ၍ ထား လေ့ ရှိသည် ။ အခါအားလျော်စွာ ဓုတင် များကိုလည်း ဆောင် သည် ။ ရဟန်း တစ် ဝါ အ ရ မန္တ လေး သို့ စာသင် ကြွ ၏ ။ ရွှေ ရ င့် မာ ဆရာတော် ၊ ပေါင်း လဲ တိုက် ( ယခု မဟာအောင်မြေ ) ဆရာတော် ဦး နာဂ ထံ ပညာ သင်သည် ။ နှစ် ဝါ အ ရ မိခင်ကြီး ထံ တစ် ဝါတွင်း ပြန် ကြွ လာ၍ တရား ဖြင့် ချီး မြှောက် ၏ ။ “ ဝိ န ယာ ဘောဂ ’ ကျမ်း ကိုလည်း ပြုသည် ။ လေး ဝါ ငါး ဝါ တွင် မန္တလေး လေး ပြင် လေးရပ် နာမည်ကျော် ဆရာတော်များ ထံ အနည်းဆုံး ခုနစ်ရက် ကျ စီ စာ လိုက် စာနာ ၏ ။ ထို ့ ကြောင့် မိမိကိုယ်တိုင် စာ ချ သောအခါ “ မည် သည့် ဆရာတော် က မည်သို့ စာ ချ သည် ” စ သည် ဖြင့် သိုင်း သိုင်း ဝိုင်းဝိုင်း စာ ပြောလေ့ ရှိသည် ။ ငါး ဝါ မှစ၍ “ သာသနာ တော်၏ အသက်သည် ဝိနည်း ဖြစ်သည် ။ သာသနာ ဟူသည် ဝိနည်း ပင် တည်း ။ ငါ့ တစ်ကိုယ်လုံး သာသနာ တည် ကိန်း စေ ရမည် ” ဟု သဘောကျ ကာ ဝိနည်း ငါး ကျမ်း ပါဠိတော် ကို အာ ဂုံ နှုတ် တက် ဆောင် တော် မူ ၍ ည စဉ် ဘုရား ပူဇော် လေ့ ရှိ၏ ။ တ ပ ည့် များကို စာ ချ သောအခါ တွင်လည်း ယင်း ပါဠိတော် များကို မည် သည့် အခါ မျှ မ ကိုင် ရတော့ ။. အ လွတ် ချ ပို့ နိုင်သည် ။ သက္က တ ၊ ဗေဒင် များကိုလည်း ကြည့် ကာ မတ္တ ဖြင့် တတ် မြောက် လေ၏ ။ မယုံ နိုင် လောက်အောင် ထက်မြက် လှသည် ။ နေတ္တိ ပါဠိ တော်ကြီး ကို ပါ ဆက်လက် ကျက် ဆောင် လေ၏ ။ ( နောင် သောအခါ “ လှေ သင်း မင်း ကျောင်း နေတ္တိ ကောင်း ' ဟု ပင် ဥဒါန်း တွင် သည် ။ ) ငါး ဝါ အ ရ ဝိနည်း ငါး ကျမ်း နှင့် နေတ္တိ ပါဠိတော် ကို ပါ နှုတ် တက် အာ ဂုံ ရပြီးနောက် မြင်း ဝန် တိုက် မြင်း ဝန် ဆရာတော် ထံ ၌ စာ ချ အဖြစ် ခိုလှုံ သည် ။ ကို မြင်း ၁၂၄၄- ဝန် ဆရာတော်ကြီး ခုနှစ် လှေး သင်း အား အတွင်းဝန် တင် မင်း လှူ ရာ က ဝတ် မန္တလေး ချက် ရွာရှိ မြင်း ဗိမာန် ဝန် တိုက် ဘုံ သာ မှ ကျောင်းတိုက် နောက် ပါ သံဃာ ကြီး တစ်ရာကျော် နှင့် ကြွရောက် အလှူခံ သည် ။ စာ ချ ဘုန်းကြီး ဦး သော မ လည်း မြင်း ဝန် ဆရာတော်၏ လက် ရုံး တစ်ဆူ အဖြစ် လိုက်ပါ ရသည် ။ ထို ကျောင်းတိုက် အတွင်းရှိ လှေး သင်း ဗိုလ်မင်း နဝမ အကြိမ် - ## PAGE 390 ၃၃၄ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ဦး တွင် စံ လှ သေး ဆောက် ၏ ။ မြင်း လှူ ဝန် သော ဆရာတော်ကြီး ကျောင်း၌ ဦး ပျံလွန်တော်မူ စွာ သီတင်းသုံး ၍ ရ ၍ ၁၂၄၉- “ ဗိုလ် ခုနှစ်တွင် ကျောင်း ဆရာတော် ဦး သော မ ’ သည် ဟု မင်း ကျောင်း ဆရာတော် အဖြစ် အ ရိုက် အ ရာ ခံယူ ရ သည့် ။ တစ် မူ ဆရာတော် ထူးခြား လှ ၏ စာ ။ မည်သူမဆို သင်ယူ စဉ် က မိမိ အ သင်ယူ များ နှင့် မတူ လိုသော သကဲ့သို့ ကျမ်း စာ ကို ချ နေရာ ပုံ မှာလည်း ၊ အချိန် အ များ သတ်မှတ်၍ နှင့် မတူ ။ တစ် ဦး ချင်း သင်ယူ နိုင် ၏ ။ ပညာပါရမီ ဖြ ည့် သော အား ဖြင့် အချိန် အ အား မ ထား ချေ ၊ အကြောင်း တစ်စုံတစ်ခု ကြောင့် စာ တက် ပျက်ကွက် လျှင် ထို ဦး ပဉ္စင်း ရှိရာ သွား၍ “ ဦး ပဉ္စင်း ၊ စာ တက် ကြရအောင် လေ ” ဟု နှိုးဆော် ၏ ။ ထိုသူက အကြောင်း မ ညီ ၍ စာ မတက်နိုင် မှ သာ အခြား စာ ဝါ အ ပို တက် လိုသူများ အား သင်ကြား ပေးသည် ။ ရံ ခါ စာ တက် သူများ နှစ် ဦး ဆိုင် နေ၍ သူ အရင် ငါ အရင် အငြင်းပွား ရာ မဲ ချပေး တော်မူ၏ ။ ဤမျှ ပညာပါရမီ ဖြ ည့် တော် မူ နိုင်သည် ကို အ ခွင့် ယူ၍ သီလရှင် ဆရာ များသည် မိမိတို့ ဆွမ်း စား၍ ချောင် စာ သို့ ဆွမ်း ချ နေ ကပ်၍ ရ သ ဖြင့် စာ တက် မွန်းလွဲ ကြ မှ ရာ ကျောင်းသို့ ဟို ချောင် သည် ရောက်တော့ ချောင် ၊ ဟို နည်းနည်း ၏ ။ ထို ၊ သည် အချိန်ကျမှ နည်းနည်း သာ ရှင် ရဟန်း များ စာ ဝါ တက် လှ ည့် ရ ကြ တော့သည် ။ ဆရာတော်သည် ဝိနည်း နှင့် နေတ္တိ ကို ဦး စား တစ်ခါက ပေး ပို ့ ချ လေ့ စစ်ကိုင်း ရှိ၏ ။ အနောက်ဘက် ရွာ ထောင် အနီး ကြာနီကန် ကျောင်း ဘုန်းကြီး ကလေး နေ ့ စဉ် က စာ ဝိနည်း သွား ချပေး သင် ဖူး ချင် သည် ကြောင်း ဆို၍ မစိုးရိမ်ဆရာတော် စစ်ကိုင်း တောင်ကြီး အ မိန့် ကို ရှိ ဖြတ်ကျော်ကာ ဖူး ၏ ။ ခြေလျင် ကြွ ၍ စာပေ ကြည့် ရှု ကျမ်း ပြုခြင်း များသို့ ဆရာတော်သည် ရံ ခါ “ ငါ စာ သွား ကြည့် ဦး မည် ” ဟု ဆို ကာ အခြား ကျောင်းတိုက် နှစ်ရက် သုံးရက်ကြာ သွားရောက် ကြည့် လေ့ ရှိ၏ ။ ရေ ဝန်း တောင် ဘီလူး ကျောင်း ၊ ဆင် နင်း ကျောင်း ပိဋက တိုက် များမှာ လောကီ လောကုတ္တရာ စာ စုံ သ ဖြင့် အ ကြွ များ၏ ။ ကျောင်း နေရာ ထိုင် ခံ ဘုန်းကြီးများ ခင်း ပေး၍ ဆရာတော် လည်း အကြောင်း နေသမျှ သိ နေကြ ဆွမ်း ၊ သ ကွမ်း ဖြင့် ပိဋက ၊ ဝေ တိုက် ယျာ ဝစ္စ စာတိုက် ဆောင် ဗီ ရို ကြ ရသည် ဘေးတွင် ။ ရံ ခါ တစ်ဆ ယ့် ငါး ရက် ခန့် ပင် ကြာ တတ် ၏ ။ ဆရာတော် ကြွ လာ လျှင် လောကီ လောကုတ္တရာ လျှို့ဝှက် စာ များမှ အ စ မေး ချင်တာ မေး ၍ ရ သ ဖြင့် စာ ဝါသနာ ပါ သော ကျောင်း ခံ ဘုန်းကြီး များလည်း ဝမ်းသာ ကြသည် ။ ဆရာတော်၏ အရည်အသွေးကို သိ သော တောင် ဘီလူး ဆရာတော်သည် ရှေး ဆရာတို့ အ ပြီး မ သတ် သော “ ဝိသုဒ္ဓိမဂ် မဟာ ဋီကာ ' ဝိပဿနာ ပိုင်း ကို နိဿယ ရေးရန် ပေ ထုပ် များကို ပါ ပို့ ၍ လျှောက်ထား သည် ။ ဝိသုဒ္ဓိမဂ် ဋီကာ နောက်ပိုင်း ကား ဝိပဿနာ ပိုင်း ဖြစ်၍ စာ တတ် ရုံ မျှ ဖြင့် နိဿယ မ ရေးနိုင် ။ ပကတိ ဝါဒ ၊ ဒဗ္ဗ ၊ ဇီဝ ၊ ဒွိ အ ဏု က စ သော အတ္တ ဝါဒ ဆိုင်ရာ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 391 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၃၃၅ သာသနာ ပ ဝေါဟာရများ ( ဒရ် ရှန်း ခေါ် ဒဿန ၊ အိန္ဒိယ ဖိ လော် ဆ ဖီ ) အများဆုံး ပါဝင် နေ ပြန် သ ဖြင့် အ ကျင့် တတ် ၊ ပရိယတ် တတ် ရုံ မျှ နှင့် လည်း မ ရ ချေ ။ သက္က တ ဘာ သန္တ ရ ကို ပါ တတ် ကျွမ်း မှ သာလျှင် နိဿယ မြန်မာပြန် နိုင်သည် ။ ဆရာတော်သည် သက်တော် ၄၄- နှစ် ၊ ၁၂၅၇- ခုနှစ်တွင် ဒူး ပ ဆစ် ပေါ်၌ ပေ ရွက် တင်၍ က ညစ် ဖြင့် တစ်ကြိမ် တည်း အပြီးသတ် အ ချော တင် ရေး တော်မူ၏ ။ စာ အင်္ဂါ သုံးဆယ် ရှိသည် ။ ရှေးက ကျမ်းပြု ပုံမှာ ပထမ ပ ရ ပိုက် တွင် အကြမ်း ရေးပြီး မှ ပေ ၌ အ ချော ရေး လေ့ ရှိ၏ ။ ထို သို့မဟုတ် မူ ၍ တစ်လက် စ တည်း ဒူး ပေါ် တင်၍ အ ပြီး ရေးသော နိဿယ ကို “ လက် ပန်း နိဿယ ” ဟုလည်း ခေါ် ကြသည် ။ အ ပင်ပန်း ခံ သည် ၊ စေ့စပ် သည် ဟူ လို ။ ( ယခု ထို နိဿယ ပေ မူ စုံစမ်း ၍ တစ်နေ့သောအခါ မရသေး ။ ) ယင်း ဋီကာ နိဿယ ပေ ကို ဒူး ပေါ်တင် ရေး နေစဉ် မန္တလေးမြို့ ဘုရားကြီး တိုက် မှ စာသင် ဖက် တိုး ကြောင်ကလေး ဇာတိ ဆရာတော် ဦး ရန်ကုန် ( ဘွဲ့ - ဦး သု ဇာတ ) ကျောင်းသို့ ရောက်လာပြီး “ 66 ဘာ ကျမ်း တွေ ပြု နေ သ တုန်း ” ဟု မေး ရာ - ဦး ရန်ကုန် မှန်း ရုတ်တရက် မ သိ၍ “ ဘယ် ကျောင်း က ဘုန်းကြီး လဲ ” ဟု ပြန် မေးသည် တွင် အပျော် အ ပြက် ပြော တတ်သော ဦး ရန်ကုန် က “ ငါ့ ကျောင်း က ဘုန်းကြီး ပါ ” ဟု ပြော ကာ အာလာပ သလ္လာပ ဆွေးနွေး ကြသည် ။ ဋီကာ နိဿယ မှာ ဒိဋ္ဌိ ဝိသုဒ္ဓိ နာမရူပ ပ ရိဂ္ဂ ဟ အခန်း ရေး နေ ခိုက် ဖြစ်၍ ဦး ရန်ကုန် က တစ်ချပ် ယူ ကြည့် ရာ သမ ယန္တရ ( ဘာသာခြား အယူဝါဒ ) စကားများကို ဖတ် ရလျှင် “ ကျုပ်တို့ ဒီ အဓိပ္ပာယ် မျိုး မ ကျက် စား နိုင် ပေါင် ဗျာ ” ဟု ဆို ကာ ချီးကျူး ပြီး ပေ ကို ချထား ၏ ။ ` ` မန္တ လေး ရောက်၍ စာ ချ သောအခါ “ စစ်ကိုင်း ဘက်မှာ တော် စွာ လျော် စွာ နေကြ သလား အောက်မေ့ ၊ မင်း ကျောင်း ဆရာတော် ဟာ တ က ယ့် ပုဂ္ဂိုလ် ဟေ့ ” ဟု ချီးကျူး လေ သ တတ် ။ ( ယခုအခါ ဋီကာ နိဿယ မူ သစ် တစ်စောင်ကို ကျေးဇူးရှင် မဟာစည်ဆရာတော် ဘုရားကြီး က အိန္ဒိယ ရှေးဟောင်း အယူဝါဒ များ နှင့် တိုက်ဆိုင် ဖြေရှင်း ကာ ရေးသား ရိုက် နှိပ် ထားပြီး ။ ) ၁၂၅၉- ခုနှစ် ၊ တပေါင်းလ တွင် မိုင်း ခိုင်း ဆရာတော် ရောက်လာပြီး “ " စေ တီ ရင်ပြင် ၌ ဖိနပ် စီး အပ် ၊ မ စီး အပ် ” ပြဿနာ နှင့် စပ် ၍ အဆုံးအဖြတ် ပေးရန် ရှိ သ ဖြင့် လှေ သင်း ဆရာတော်၏ အယူအဆကို နှီးနှော ကြည့် ရာ ချက်ချင်းပင် - “ ဝိနည်း အ လို . တံတိုင်း ရှိလျှင် တံတိုင်း အတွင်း ၊ မရှိလျှင် တံတိုင်း ပြု သင့် သော နေရာ အတွင်း မ စီး သင့် ။ သုတ္တန် အ လို စေ တီ ကို မြင် ရာ အထိ မ စီး အပ် ။ အဘိဓမ္မာ အ လို ဘုရားဂုဏ်တော် များကို အာရုံ ပြုသော အခါ ဂါရဝ စိတ် ထား၍ မ စီး ထိုက် ” ဟု လျှောက်ထား သည် ။ တွေ့ စဉ် ထို့ပြင် တစ်ပါးတည်း အောက် ပြည် နဝကမ္မ အောက် အ ရွာ မှု က ရောက် လေးတစ်ခု ခိုက် နာမည်ကျော် ကိုယ်တိုင် အုတ်ဖို လုပ်နေ ခိုက် ဆရာတော်ကြီး ဖြစ်၍ မိမိ နှင့် က ဦး မ ချ ဘဲ နေ သ ဖြင့် ဆရာတော်ကြီး က ရော အနီးရှိ လူများ က ပါ ဝိုင်း ၍ ပြောသော်လည်း ဝိနည်း ပါဠိတော် အ ရ ရှိ မ ခိုး ဘဲ ပြန် ခဲ့ ဖူး ကြောင်းကို ပါ ပြောပြ လျှောက်ထား ရာ မိုင်း ခိုင်း ဆရာတော် က “ ဟုတ် ပါ ပေ ရဲ့ ” ဟု ချီးကျူး ၍ ပြန် ကြွ သွားသည် ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 392 ၃၃၆ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေ - လှိုင် ပုဂ္ဂိုလ် ကျော် ကျင့် ထုံး အဆုံးအမများ ဟု ပြောဆို ဆရာတော်သည် ပို ့ချသည် စာ သာမက ချ သောအခါ၌ အကြောင်း သာ အားလျော်စွာ “ ,, မည် သည့် ဆရာ ဆုံး မတရား တော့် ဝါဒ ဟောပြော က မည်သို့ သော ” လင်္ကာ အခါ တွင်လည်း သံပေါက် “ ရေး မည် ၍ သည့် ဆုံး မ လေ့ ဆရာတော် ရှိသည် က ။ ကိုယ်တိုင်လည်း မည်သို့ ကျင့် သုံး၍ ယင်းသို့ မည်သို့ ကျင့် ဆုံး ကြံ မ တော်မူ၏ ကြောင်း ။ ၁။ ရတနာ သုံး ဆိုင် ၊ ငုံ ကြာ ခိုင် ၊ ဆုံ ပြိုင် ဝန္ဒ နာ ။ ၃။ ၂။ ပရိ နှစ် ဆီ နိဗ္ဗာန ရ ၊ သ မြတ်ဗုဒ္ဓ ၊ မြတ်ဓမ္မ ၊ မိန့် ၊ မှတ် ထ ကြ ညောင် စဉ် အ စောင်း လာ မှာ ။ ။ ၄။ နိဗ္ဗာန် လို က ၊ သင်္ခါ ရ ၊ နေ့ည မာ ။ ၅။ ပု တြာ မည် ရှိ ၊ ရှင် သာ ရိ ၊ အန္တိ . မိန့် ခဲ့ ရှာ ။ ၆။ ၇။ နိဗ္ဗာန် ဆရာတော် လိုလား ရေ ငုံ ၊ ၊ သဒ္ဓါ ကျင့် အထုံ ပွား ၊ ၊ မ မှာ ခြား ပုံ နေ သင့် သင့် ရာ လှ ပါ ။ ။ ၈။ နိဗ္ဗာန် လို က ၊ လို သမျှ ၊ ကျင့် ကြ ကောင်း ရာ ရာ ။ ၉။ ဝံ သာ အ ရိ ၊ သား မုနိ ၊ ထားရှိ သူ့ အ မှာ ၊ ( အ ရိ ယ ဝံ သ ဆရာ ) ၁၀။ နိဗ္ဗာန် လို က ၊ ကိုယ် ဧက ၊ နေ ထ သင့် လျော် ရာ ။ ၁၁။ ညောင် ကန် ဆရာတော် ၊ ဦး ဗုဓ် ခေါ် ၊ ထုတ်ဖော် မိန့် ခဲ့ရာ ။ ၁၂။ လူ နတ် ဗြဟ္မာ ၊ ကဲ့ရဲ့ မှာ ၊ ဆိတ် စာ မကြောက် ရာ ။ ၁၃။ ဘုရား ကဲ့ရဲ့ ၊ ကြောက် သူ ကွ ယ့် ၊ ရောက် မ ယ့် ' နိဗ္ဗု တာ ၊ ၁၅။ ၁၄။ ငါး စိတ်ဆိုး ခုံ က စိတ်ညစ် ဝိ ၊ မြတ် ဗောဓိ ၊ ကိုယ့် ၊ ဟော ကြောင့် ရှိသည် ဖြစ် ၊ ပယ် အ မှာ လှစ် ၊ သူ တကာ ။ ၁၆။ စိတ်ညစ် ပယ် ချိုး ၊ စိတ်မ ဆိုး ၊ ရောက် ရိုး နိဗ္ဗူ တာ ။ ၁၇။ မန် ကျည်း တော ခေါ် ၊ ဆရာတော် ၊ ထုတ်ဖော် မှတ်စရာ ။ ၁၈။ · . နိဗ္ဗာန်ကို ရည် ၊ ကုတ် နှင့် ကီ ၊ ကြောက် သည် မရှိ ရာ ။ ၁၉။ ၂၀။ ကျင့် နိဗ္ဗာန် ကျော် လို လျှင်း ထွဋ် ၊ ခေါင် သူ့ ၊ အတင်း နှုတ် ၊ တော် ပြောခြင်း ဆောင် ၊ ပယ် သိအောင် ချိုး ပါ ။ မိန် ခဲ့ရာ ။ ၂၁။ ၂၂။ ရွှေ ဟော ရ င့် တိုင်း မာ ရှင် ၊ ပြော ဆရာ တိုင်း ပင် ၊ ချ ၊ င့် မှာ စာ နှိုင်း တွင် ၊ သိစရာ ရေး တိုင်း ။ မယုံ ရာ ။ ၂၃။ နိဗ္ဗာန် လို က ၊ ဝိ ရာ ဂ ၊ မိန့် မှ ယုံ သင့် ပါ ။ ၂၅။ ၂၄။ မြင်း နိဗ္ဗာန် ဝန် လို ဆရာတော် လစ် ၊ မုန်း ၊ အချစ် မိန့် မြွက် ၊ ဆုံး ဖော် ပစ် ၊ ပယ်ချ မြင် ပါ မြော် ။ မှတ်စရာ ။ ၂၇။ ၂၆။ ဝိနည်း နိဗ္ဗာန်ကို မက် ကျော် ၊ လှ ၊ ကိုယ် ဗန်းမော် အသက် က ၊ ၊ ဖော်ပြ ငဲ့ ကွက် မိန့် မပြု ခဲ့ရာ ရာ ။ ။ န ပ မ အကြိမ် ## PAGE 393 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၃၃၇ ၂၈။ လှေ သင်း မင်း ကျောင်း ၊ နေတ္တိ ကောင်း ၊ သိ ကြောင်း အ စဉ်မှာ ။ ၂၉။ နိဗ္ဗာန် လို က ၊ သည်းခံ ကြ ၊ တွင်း ပ အရာရာ ။ ၃၀။ သုံးပုံ မ ကိုဋ် ၊ တရား မြိုက် ၊ သား နှိုက် ဤ နည်း သာ ? ။ ၃၁။ အ ချုပ် စကား ၊ ဆုံး တရား ၊ သုံး ထား မြဲ မြံ စွာ ။ ၃၂။ အဓိပ္ပာယ် နက် ၊ အသိ ခက် ၊ ထည့် စွက် ဉာဏ် ဝိဇ္ဇာ ၊ ၃၃။ ထိုမှ ကျင့် တစ်ပါး သုံး ဗိုလ် ဆရာတော် လူ ၊ ပြည် မကြာခဏ နိဗ္ဗူ ၊ လွယ်ကူ . ဆုံး မ ရောက်မည် ပြောဆို လေ့ သာ ရှိသော ။ သြ ဝါဒ လက်သုံး စကား များ မှာလည်း မှတ်သားဖွယ် ကောင်း လှ ၏ ။ ထို စကား များ ဖြင့် ဆရာတော်၏ ဇာတိ ရုပ် ၁။ ကိုလည်း သွား ၊ ခန့် ရပ် ၊ မျှော် ထိုင် နိုင်သည် ၊ လျောင်း ။ ဣ ရိ ယာ ပုတ် လေးပါး တို့၌ အကုသိုလ် မဖြစ်ရ ။ ကုသိုလ် တရား သာ ဖြစ်အောင် နှလုံးသွင်း ရမည် ။ ၂။ အကုသိုလ် ဖြစ်သော အချိန်ကာလကို မရှိစေရ ၊ ကုသိုလ် ဓမ္မ ဖြင့် သာ အချိန်ကာလကို ၃။ ကုန် ကောင်း လွန် , မကောင်း စေ ရ မည်း ဖြစ်သော ကံ ဟောင်း ကို မ မျှော် လင့် ရ ။ ကောင်းသော ကံ သစ် ကို ၄။ သာ အကျိုးကို ဖြစ်ပွားအောင် အား မ ထုတ် အားထုတ် ရ ၊ မ ကျင့် ရမည် ရ ။ ။ အကြောင်းကို သာ ဖြော င့် မှန်အောင် ၅။ အားထုတ် အ ကျင့် အတုအယောင် ကျင့် ကြံ ရမည် ကို ။ မဖြစ်စေရ ။ အ ကျင့် အစစ်အမှန်ကို ကျင့် ရမည် ။ ၆။ ကိုယ်၏ အ ကျင့် ကို တစ်ပါး သူ မသိ စေ ရ ၊ ကိုယ့် အ ကျင့် မှန် - မမှန် ကို ကိုယ်တိုင် သိအောင် ဆင်ခြင်ရမည် ၊ ၇။ သူတစ်ပါးကို အား မ ကိုး ရ ။ မိမိကိုယ်ကို သာ အားကိုး ၍ ကျင့် ရမည် ။ ၈။ မိမိ က မ ကျင့် မူ ၍ သူတစ်ပါးအား မ ဆုံး မ ရ ၊ ကိုယ့် ကို ကိုယ် သာ ယဉ် ကျေး အောင် ၉။ သူတစ်ပါး ဆုံးမရမည် ၏ ။ အပြစ်ကို မ ရှု ရ ၊ ကိုယ့် အပြစ်ကို သာ ကိုယ် မြင်အောင် ရှု ၍ အပြစ် လုတ် သူ့ ပစ္စည်း အောင် ကို ပြု မ ရမည် လိုချင် ။ ရ ၊ ကိုယ့် ပစ္စည်း အ စစ် ဖြစ်သော အ ကျင့် တရား ကို သာ ၁၁။ လိုချင်သော ပစ္စည်း ရအောင် သမ္မာ မ ကျင့် ဆန္ဒကို ရ ။ ဖြစ်စေ တရား ရမည် ကောင်း ။ အ စစ် ကို ရအောင် ကျင့် ရမည် ။ ( ဓမ္မဒါယာဒ ။ ) ၁၂။ အပေါင်းအ ဖော် နှင့် - ပျော် ၍ သူများ နှင့် သင့် အောင် မ နေ ရ ၊ ရုပ်နာမ် တရား တို့ နှင့် သုံးသပ် မွေ့ လျော် သင့် တော် အောင် နေ ရမည် ။ ၁၃။ ကြောက် လ န့် အောင် မ နေ ရ ၊ ကြောက် လ န့် မှု မရှိအောင် နေ ရမည် ။ ၁၄။ စာပေ ကျမ်း ဂန် တတ် သိခြင်း မ မှား စေ ရ ၊ တတ် သိခြင်း အမှန် ကျအောင် နဝမ အကြိမ် ## PAGE 394 ၃၃၈ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် သတိ သမ္ပ ဇဉ် ရှိရမည် ။ ၁၅။ စာပေ ကျမ်း ဂန် တတ် သိ ရုံ မျှ နှင့် ရော င့် ရဲ မ နေ ရ ၊ တရား တတ် သိအောင် အားထုတ် ကျင့် ကြံ ရမည် ။ ၁၇။ ၁၆။ သံသရာ ရှည်လျားသော ၌ အသက်ရှည် တဏှာ ရန် ကို ဖြတ်၍ မ လိုအပ် တို ။ သံသရာ သေးသော သက် ပါရမီကို တို ရန် ဆက် သာ လိုအပ်သည် ပေးရမည် ။ ။ ၁၉။ ၁၈ မေ့ အသက် ၍ နေ မပြတ် လျှင် အ ရှင် ဖန် တ လျက်ရှိ လဲ လဲ နေသော သေ ရ လိမ့် အဝိဇ္ဇာ မည် ။ တဏှာ မမေ့ လျှင် ကို သေအောင် နောက်ထပ် သတ် မ သေ ။ ရပြီ အမြဲ ။ သေ ၍ သာ နေသော အ သင်္ခ တ နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်အောင် ကပ် ရမည် ။ ၂၀။ သင်္ခါ ရ အလုံးစုံ ၌ စွဲ လမ်း သော ဥပါဒါန် ကို ဖြတ် ၊ သင်္ခါ ရ ဟူသမျှကို စွ န့် လွှတ် နိုင် မှ အနု ပါ ဒိ သေ သ နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်မည် ။ တက် သည် တရား မ ရှု မှတ် ဆို သာ ၊ နေ သီလ သူများသည် ၊ သမာဓိ ရှု မှတ် ၊ ပညာ ပွား များ ၊ သဒ္ဓါ တိုင်း ၊ ရှေ့သို့ ဝီရိယ ဖြစ်ကြောင်း ရောက်သည် ဘုရား မဟုတ် စ ။ တိုး သော သူတော်ကောင်း ကြီး တို့၏ ဤသို့သော သြ ဝါဒ များ ၊ ဖြစ်စဉ် ဖြစ်ရပ် အဋ္ဌပ္ပတ် များ ၊ နှလုံး သွင်း ပေးရမည် ပုံများ ။ ၊ တိုး တရား ၊ ရပ် ၊ ဆုတ် ဆောင်ပုဒ် ( ဝိသေသ များ ဖြင့် ၊ လည်း ဌိ တိ ၊ ဟာ မကြာခဏ န ’ ဘာ ဂိ အား ယ ) ဖြ သုံးမျိုး ည့် ဆင်ခြင် ဖြင့် ချိန် ၍ ပေး ထိုး ကြည့် သင့် ရာ သည် ၏ ။ ။ ဆင်တူယိုးမှား အ ကျင့် များကို ပြတ်ပြတ် မိန့် ခြင်း ဟောကြားတော် ဆရာတော်သည် မ မူ ၊ ဆုပေး အလှူအတန်း ၊ ရေစက်ချ များ၌ က အ တရားဟော စ လက္ခဏာ ရ ရေး သောအခါ သုံးပါး ၊ ဇာတ် ဝိပဿနာ နိ ပါတ် တရား ဝတ္ထုများ ကို သာ ကို ဟော တော် မူ လေ့ ရှိ၏ ။ ရင်းနှီးသော ၊ စဉ်း စား ဝေဖန် တတ်သော ပုဂ္ဂိုလ်များ ကို မူ အကျိုး ပျက် မည့် အ ရာ၌ တင်းတင်း ရင် ရင်း မျက်နှာ မ ငဲ့ ဘဲ ဟောကြား လေ့ ရှိသည် ။ ကျောင်းဒကာ ၁၂၇၁- ဦး ခုနှစ်က သက်ရှည် မန္တလေး အား “ မစိုးရိမ် နွား သတ်ပြီး ကျောင်းတိုက် ရေစက်ချ မှ ကြီး ပါ ရေစက်ချပွဲ ဏာ တိ ပါ တ လုပ် အ ကုသိုလ်ကံ သောအခါ မြောက် ဝတ္ထု အဆောက်အအုံ သလား ” ဟု မိန့် ပြည့် စုံ တော်မူ၏ လျှင် ကံ ။ ဝိနည်း မြောက် အ ၏ ။ လို အင်္ဂါ အဘိဓမ္မာ စုံ လျှင် အ ကံ လို စေတနာ မြောက် ၏ စ ။ သုတ္တန် သော တရား အ လို ကိုယ် ကြောင်း ထင်ရှား ကိုလည်း ဖြစ်ပေါ် အကျယ် လျှင် ကံ ဟော မြောက် ပြ တော် ၏ ။ မူ အ သည် ပ ယိ ။ က ဝေါဟာရ မျှ လောက်ကို ပဓာန မပြု သင့် သက်သတ်လွတ် အ ကျင့် ဆရာတော် တစ်ခါက ထံ သက်သတ်လွတ် သက်သတ်လွတ် ဆွမ်း ဘုဉ်း လာ လှူ ပေးသော သော ဒကာ ´ တ တစ် ပ ည့် ဦး ဦး အား အာ အကျယ် စ ရ ကိုယ်တော် ဝေဖန် ဟော နှင့် နဝမ အကြိမ် ## PAGE 395 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၃၃၉ ပြ တော် မူ “ ရသေ့ ဖူး ၏ ။ ဖြစ်လျှင် ရသေ့ လို ကျင့် ၊ တိတ္ထိ ဖြစ်လျှင် တိတ္ထိ လို ကျင့် ၊ ဇော်ဂျီ ဖြစ်လျှင် ဇော်ဂျီ ပဋိ ပတ် လို ကြီး ကျင့် တစ်ခု ၊ ရဟန်း လုပ်၍ လုပ်လျှင် မ ကျင့် သင့် ရဟန်း ။ အကျိုးရှိ လို ကျင့် ရိုး ၊ မှန် သက်သတ်လွတ် လျှင် သဗ္ဗညုတ ရွှေ စား ဉာဏ်တော် ခြင်းကို အ ကြီး ကျင့် ဖြင့် သိမြင် “ ခွင့် ဝိနည်းတော်အရ ပြု တော် မူ ခဲ့ရာ ၏ ဆင် ။ ဒေဝဒတ် သား ၊ မြွေ တောင်းဆို သား စ သော သည် အ သား ကို ပင် ကြီး တားမြစ် ဆယ်မျိုး ခဲ့ပြီ နှင့် ။ ရည်မှန်း ၍ သတ် သော အ သား မျိုး မဟုတ်လျှင် အပ် ၏ ။ စား ကောင်း၏ ။ ဘုရား ခွင့် ပြုပြီး ဖြစ်သည် ။ “ “ အဘိဓမ္မာ သုတ္တန် အ အ လို လို အစားအသောက် မည် သည့် အ စာ နှင့် ကို စား စပ် မှ ရှောင် သော မှ ခု ကုသိုလ် တင် သုံးမျိုး ရသည် ခွင့် မ ပြုထား လာ ။ ယောနိသော ၏ ။ မနသိကာရ သင့် တ င့် အောင် စိတ် ကို ပြုပြင် မှ ကုသိုလ် ရ၏ ။ မိစ္ဆာ ၊ ပဋိ ပန္န ၊ အတ္တ ကိ " “ လ ယုတ္တိ မ ထာ ံ နု ယုတ္တာ ယောဂ ဖြင့် လမ်း အ စဉ် ကျင့် သာ ကောင်း ဖြစ်သည် ဟန်ဆောင် ။ သော အလွန် မ ကွဲပြား လွန်း သည့် အ ကျင့် တစ်ခုကို လက်ခံ မိ လျှင် တစ်စတစ်စ လမ်းခွဲ မှန်းမသိ ခွဲ၍ မဇ္ဈိမ ပဋိပဒါ မှ ချွတ် လွဲ တတ်သည် ” ဟု ဟောကြား တော်မူ၏ ။ ( အတ္ထုပ္ပတ္တိ မူရင်း ၌ အထူး ပြည့် စုံ စွာ ဆုံး မ ထားသည် ။ ) ကိုယ့် စိတ် ပဋိ နှင့် ပတ် ကိုယ် ရေး ဟု ရာ၌ အ မမြင်နိုင်သော ထင် ရောက်စေ မှုများ သိမ်းသွင်း သည် မှု ၊ ကြောက် စိတ် စေ စားမှု ဖွယ် ၊ ကောင်းစွာ အာရုံ ။ ဆွဲဆောင်မှု ထို ကိစ္စ ၌ ၊ ဆရာတော် ထို့ကြောင့် ကား ကျယ်ကျယ် သဗ္ဗညုတ ပြ ဉာဏ်တော် န့် ပြ န့် ကြီး မြင် ကြီးကို ပေ မ လိမ့် မည် ကျော်လွန် ။ သင့် သကဲ့သို့ အတွေ့အကြုံ အသိဉာဏ် ကြီးမားသော သူတော်ကောင်း ပညာရှိ ကြီး တို့၏ စကား ကိုလည်း မ ထေ မဲ့ မြင် မပြု အပ် ။ တရား သဘော ကား နက် ရှိုင်း စွာ ။ “ အ တက္ကာ ဝ စ ရော = ကြံစည် စိတ်ကူး ကောင်း ရုံ မျှ ဖြင့် ဝေဖန် ဖို့ နေနေသာသာ ၊ ရိပ် စား မိ ရုံ မျှ ပင် ချဉ်း ကပ်၍ ရ စ ကောင်းသော အ ရာ မဟုတ် ။ ထင်း ခွေ ရေ ခပ် သော ဘုန်းတော်ကြီး ထူးခြား သည့် သူတော်ကောင်း ကြီး များ၌ နိ ဗဒ္ဓ ( အမြဲ ) ဆောင်သော စရဏ အ ကျင့် ဝတ္တရားများ ရှိ၏ ။ “ ဝတ္တံ အ ပရိ ပူ ရေန္တော သီလံ န ပရိ ပူ ရ တိ = ကျင့် ဝတ် မ ဖြ ည့် သီလ မ ပြည့် ” ဟူ သည့် အတိုင်း ကျင့် ဝတ် များကိုလည်း ကျန်းမာရေး အလိုက် ဆောင် ကြသည် ။ နေ့စဉ် ဝတ် ထား၍ ပြု ကြ၏ ။ မင်း ကျောင်း ဆရာတော်သည် ကျောင်းဝင်း ကြီး အတွင်း၌ သာမက သံဃာများ ဆွမ်းခံကြွ ရာ လမ်း တစ် လျှောက် ခရီး တစ် တိုင် ခန့် ရှိ ရွာ ဝင်ပေါက် အထိ နေ့ တစ်ကြိမ် ည တစ်ကြိမ် လှ ည့် လည် တံ မြက် လှည်း တော်မူ၏ ။ အခြားသူများ လှည်း ပြီး ၍ ဖြစ်စေ ၊ အလိုအလျောက် ဖြစ်စေ အမှိုက် သ ရိုက် ရှင်း နေသော်လည်း လှည်း မြဲ လှည်း တော်မူ၏ ။ “ ကာ ယ ဝေ ယျာ ဝစ္စ ၊ သေ နာ သ န ဝတ် ကုသိုလ် ဇော ဖြစ် သ ဟဲ့ ” ဟုလည်း မိန့် တော် မူ သည် ။ သောက်ရေ ကိုလည်း ဧရာဝတီမြစ် သို့ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 396 ၃၄၀ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ဆင်း ထား ၍ လျှင်လည်း သံဃာများ ထို မ နိုး ရေ များကို မီ လောင်း အိုး လိုက် ထည့် ပြီး ဘုရား ဖြစ်၏ လှူပြီး ။ တ ထပ်၍ ပ ည့်များ ခပ် က ထည့် ဦး အောင် တော် မူ သည် လောင်း ။ ကု ထည့် ဋီ ၊ သုံး ရေ ၊ ဆေး ရေ များလည်း အမြဲ ပင် လောင်း ထည့် သည် ။ ကု ဋီ ၌ သံဃာ အ များ သုံး ပြီးသော က ဝါး နုတ် ကို များကိုလည်း ခွဲစိတ် ၍ သပ် ကိုယ်တော်တိုင် တော်မူ၏ ။ ဆေး ကြော ၍ က နု တံ ကုန် လျှင်လည်း ကိုယ်တော်တိုင် ဆယ်၍ ဆရာတော်သည် ကမ်းနား ၌ ပုံ ထား ဧရာဝတီမြစ် ၏ ။ လိုချင် သူ တွင်း ယူ၍ ရေချိုး ကျန် ဆင်း သမျှ ထင်း တိုင်း . များကို ထင်း များကို ကျောင်း ကိုယ်တိုင် အ ရောက် ကိုယ်တိုင် ထမ်း သယ် ၏ ။ ဆောင်း အခါ၌ ထို ထင်း များကို မီးဖို ၍ ဘုရား လှူ ခြင်း ၊ သံဃာများ ဆွမ်းခံ လမ်း တစ် လျှောက် မီးဖို ခြင်း ၊ ခွေးများ မီး လှုံ ရန် ပင် မီးဖို ပေးခြင်း ပြု တော်မူ၏ ။ သဲ ခင်း ဧရာဝတီမြစ် တော် မူ ရာ လှည်း တွင်းမှ အ စီး တစ်ထောင် သဲ များကိုလည်း ခန့် ရှိ၏ ကိုယ်တော်တိုင် ။ ကျောင်း အနီးအနားရှိ ထမ်း ၍ ကျောင်းဝင်း စေ တီ များတွင်လည်း အ ပြည့် စေ ဆောင်း တိ ယင်္ဂ ဏ ဝတ် များကို ပြု တော် မူ သည် ။ တံ မြက် လှည်း ရုံ ၊ ရေ လှူ ရုံ မျှ မ က ရာသီဥတု အလိုက် အခါတွင် ထင်း မီးဖို ၍ လှူ ခြင်း ၊ နွေ အခါတွင် ရုပ်ပွားတော် ရှေ့၌ ယပ် လေ ခတ် ၍ လှူ ပတ္တမြား ခြင်းများ စေ လည်း တီ တောင်ပေါ် ပြု တော် မူ သို့ သည်မှာ ရေ ပြည့် ထူးခြား အိုး ထမ်း လှ လျက် ပေ ၏ ။ ရေ အလွန် လှူ တော်မူ၏ မြင့် စောက် ။ ရှည်လျား ဝေး လံ လှသော လှသော စောင်း တန်း ကြီး ၌လည်း အသွားအပြန် တံ မြက် လှည်း တော်မူ၏ ။ ရောက် ဖူး သူများ သိ ပေ လိမ့် မည် ။ ‘ လူငယ် လူရွယ် လူ သန် များ ပင် လျှင် လူ ချည်း ကို အထောက် ထောက် နား ၍ အ မော ဆို့ အောင် တက် ရသော တောင် ဖြစ်သည် ။ ခက်ခဲ သည် ဘဝတန်ဖိုး ပင်ပန်း ကို သည် အပြတ် မ ထင် မြင်ပြီး ။ သူ တို့၌ လှူ စရာ ၊ လုပ်စရာတွေ . • ပေါများ လှ ပေ ၏ ။ ရံ ခါ ဒန် ပူ တံ ၊ က နု တံ များကို ကုဋေ ကျော်အောင် ကိုယ်တော်တိုင် သပ် တော်မူ၏ ။ မိမိ တိုက် အတွက်သာမက ၁၂၅၉- ခုနှစ်က မန္တ လေး မြို့ ပေါ်တွင် သံဃာ အများဆုံး ( ၁၆၀၀ ) ရှိသော ဘုရားကြီး တိုက် အတွက် တစ်ပါး လျှင် ဒန် ပူ တစ်ရာ စည်း တစ်စည်း ကျ စီ လှူ တော် မူ ဖူးသည် ။ ရမည် ၊ စရဏ ‘ ငါ ကား ခေါ် မလုပ်နိုင် ကျင့် ဝတ် ” ဟု ဝေ ယူဆ ယျာ ပစ္စ ၍ များကို အား မ ဤကဲ့သို့ လျှော့ ရာ လုပ်နိုင် ။ သဒ္ဓါ ဓိက မှ သာ ၊ ဝီ ဝိဇ္ဇာ ရိ ယာ ဉာဏ် ဓိက ( ၊ ပညာ တရားထူး ဓိက ) ကိုယ့် ဆု နှင့် ကိုယ် လာကြသည် သာ ။ အာနာပါန စ သော တရား အလုပ် ကား သီးခြား လုပ်နေ ရသည် မဟုတ် ။ ထို အလုပ် မျိုး ကို လုပ်ရင်း လုပ်နိုင် ၏ ။ လုပ် ရသည် ။ တစ်ချိန်တည်း အလုပ် နှစ်ခု အကျိုး နှစ်မျိုး ပြီးစီး ၏ ။ လွယ် လွန်း စွာ ။ ခဲ့သော်လည်း ဆရာတော်သည် ပရိယတ် ကျင့် သင်ယူ ဝတ် နှင့် ပို ့ ချ ခု တင် သောအခါ မှစ၍ ပဋိ မ ပတ် လစ်လပ် အလုပ်ကို ရုံ သာ ငယ် ဆောင် စဉ် က ပင် တော်မူ၏ ပြုလုပ် ။ သက်တော် ဝတ် ၊ ပဋိ ပတ် ငါးဆယ် ကို စောက် တွင်းသို့ ချ၍ ဆောင် ရောက်လျှင် တော် မူ သည် ကား ။ ပရိယတ် ဆရာတော်၏ ကို တန် ပုဗ္ဗေ ရုံ သာ စ က ပို့ ချ၍ တ ပုည ဓုတင် တာ စက် နှင့် တကွ သည် နဝမ အကြိမ် ## PAGE 397 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၃၄၁ ဘောဂ ဆရာတော် ကဲ့သို့သော သပ္ပု ရိ သူ ပ နိဿယ စက် ကို ဆက်၍ လည် စေ သ ဖြင့် ခုံ တင် ၁၃- ပါး ကို အ လျဉ်း သင့် သလို ဆောင် တော်မူ၏ ။ အမြဲတမ်း လည်း မိမိ အ ကျင့် ကို သို ဝှက် တော် မူ သည် ။ ဓုတင် ဆောင် ကြောင်း မသိ စေ လို သ ဖြင့် ဓုတင် ကို ဖျက်၍ ပင် အလှူခံ ၏ ၊ ပြီးမှ ပြန်၍ ဆောက်တည် သည် ။ တ ပ ည့် တိုင်း နေ့ အချိန်တွင် ပင် မသိ ကြ ရွာ ။ နီး ညသန်းခေါင် ကျောင်း၌ အ ထင် ကျော်လျှင် ခံ နေသော်လည်း တိတ်တဆိတ် တော ရ ကျောင်းမှ ပုဂ္ဂိုလ်ကြီး ထွက် ဖြစ်ကြောင်း သွား၍ သုသာန် ၊ သို့မဟုတ် တော ရ မြောက် အောင် ဝေးကွာ သော တစ်နေရာ ရာ၌ အရုဏ်တက် ပြီးမှ သာ ပြန် ကြွ လာ ၏ ။ ဧ ကာ သ နိက် ဓုတင် ( တစ်နေရာတည်း တစ်ထပ်တည်း ဘုဉ်း ပေးခြင်း ) ၊ ပတ္တ ပိုဏ် ဓုတင် ( ဘတ် လ ပိုင် - ချို ချဉ် ငန် စပ် ရော မွှေ ၍ ဘုဉ်း ပေးခြင်း ) များကို ဆောက်တည် သော ဆွမ်း အခါ ကွမ်း “ ဆရာတော် ၊ သဒ္ဓါ ကောင်း ဘုဉ်း သူ ပေးတာ များလည်း ကြည်ညိုစရာ မ နည်း ခဲ့ ချေ ကြီး ။ နိ ” သဇ် ဟု ဓုတင် ယူဆကာ အ ရ ဆရာတော် ဓုတင် ပျက် ကြောင်း အိပ်စက် သည် ကို အတွင်း နေ တ ပ ည့် ကြီးများ ပင် မမြင် စ ဖူး ။ မသိ နိုင်အောင် လျှို့ဝှက် တော် မူ သည် ။ ခေါင်း ပါး ၊ ရိုးသားခြင်း နှင့် ထူးခြားချက်များ ဝိသုဒ္ဓိမဂ် ကျမ်း ကြီး သာ မြန်မာပြည်က ပေါ်ထွက် ခဲ့ လျှင် ဤသို့သော ပုဂ္ဂိုလ် ထူး ကြီးများ အကြောင်းကို ဝိသုဒ္ဓိမဂ် ၌ ' နေရာ မ ပေး၍ မ ရ ချေ ။ ဆရာတော်သည် အလှူအတန်း အ ဖူး အ မြော် လာ သူ မည် သည့် ဒကာ ဒကာမ မ ဆို ဣ ရိ ယာ ပုတ် ပြောင်းလဲခြင်း မရှိ ၊ အမူအရာ ပြောင်းလဲခြင်း မရှိ ဖူး တွေ့ ရသည် ။ သီး သန့် နေရာ သီး ကန်တော့ သန့် ဧ ည့် ရသည် ခံ ဟောပြော ။ ရှင် မဟာ ခြင်း ကဿပ မရှိ ၊ တံ သည် မြက် လှည်း ဒကာ ချိန် ဒကာမ လာ လျှင် တွေ့တိုင်း တံ မြက် လှည်း အသစ် ရာ သို့ ( တ သွား၍ စိမ်း ) ဖြစ်နေ သကဲ့သို့ ကျောင်းဒကာ လှေ သင်း မင်း ကို ပင် လျှင် ဖော် ရွေ လိုက်လျော ခြင်း မရှိ ။ တ စိမ်း တ ရံ ဆံ ကဲ့သို့ ဆက်ဆံ ၏ ။ မင်း ကျောင်းတိုက် ကြီး အတွင်း မည် သည့် ကျောင်း နေရာ၌ မျှ အတည်တကျ မ နေ ၊ ရံ ခါ မီး တင်း ကုပ် ၌ ပင် နှစ်ရက် သုံးရက် နေ တော်မူ၏ ။ လာဘ်လာဘ နှင့် စပ် ၍လည်း အံ့ဖွယ် ရှိစွာ ၊ အလှူအတန်း ကြွ ရာ ပစ္စည်း သယ် ရန် တ ပ ည့် မ ပါ ။ ကျောင်းသို့ လာ လှူ ၊ လိုက် လှူ သမျှ ကိုလည်း အလှူခံ ပြီးလျှင် သည် အတိုင်း သာ ထား တော်မူ၏ ၊ မည် သူ့ ကို မျှ သိမ်းဆည်း မ ခိုင်း ။ လိုသော ကို ရင် ဦး ပဉ္စင်း များ လို ရာ ကောက်ယူ သုံးစွဲ ကြသည် ။ “ ပိုင်းခြား သတ်မှတ်ပြီး လှူ တဲ့ ဒါန ထက် မ ရည်မှန်း မ ပိုင်းခြား ဘဲ စွ န့် ကြဲ တဲ့ ပ ရိစ္စာ ဂ အလှူ က ပိုပြီး မြတ် သ ကွ ယ့် ” ဟုလည်း မိန့် တော် မူ လေ့ ရှိ၏ ။ , ဆရာတော် မှာ ကား အမြဲတမ်း သင်္ကန်း သုံး ထည် သာ ( တိ စီ ဝ ရိက် ဓုတင် ) ဆောင် တော်မူ၏ ၊ မျက်နှာ သုတ်ပဝါ မျှ ပင် မ ထား ချေ ။ တစ် ဆောင် တစ် ယောင် နေရာ ထိုင် ခင်း ဟူ၍ . သီးခြား မရှိ ၊ အိပ်ရာ မရှိ ။ ကျန်းမာရေး နှင့် စပ် ၍ မည် သည့် ဆေးဝါး မျှ သိမ်းဆည်း သို မှီး ထားခြင်း မရှိ ။ ရံ ခါ နဝမ အကြိမ် - ## PAGE 398 ၃၄၂ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် မ ကို ကျန်းမာ ပါ မေး ၍ သည် ရောဂါအတွက် ကို ပင် အသိ မ မည်မျှပင် ပေး ။ တ ပ အကျိုးပြုသော ည့်များ သိ၍ ဆေးဝါး ဆေး ဖြစ်စေ ကပ် သောအခါ ကာ မူ မ ဆေး အပ်သော အ မယ် အ မယ် များ ပါ ပါဝင်သော လျှင် မြစ် ဆေး ပယ် ကို တော်မူ၏ ဆက်ကပ် ။ တစ်ခါက ရာ မ အပ် သမား ၍ မှီ ဝဲ တော်ကြီး တော် မ ဆရာ မူ ။ သီလ သဲ က ကို တိရစ္ဆာန် ထို မျှ အ သည်းခြေ လေး မူ သည် များ ။ လောက၌ ဆင်တူယိုးမှား ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ရှိ တတ် ကြ ရာ သီလ စ သော မှတ်ကျောက် ဖြင့် ခွဲခြား ကြည်ညို ကြ ရသည် ( သတ္တ ဇ ဋိ လ သုတ် ) ။ ဟန်ဆောင် မှု မှန်သမျှ ရေရှည် မ ခံ တတ် ချေ ၊ ထို့ကြောင့် တန်ခိုး အမျိုးမျိုး ပြ နိုင်သော အချို့ သင်္ကန်း ဝတ် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ သည် ဝိနည်း ရဟန်း မဟုတ် ကြ ။ သူတို့ကို သုတ္တန် ရဟန်း ဟု ခေါ် ကြသည် ။ တစ်စုံတစ်ခု သော လောကီ အကျိုး အတွက် အား ကို ရန် ဆို စေ ဦး ၊ မိမိ ရှေး ကံ နှင့် ပစ္စုပ္ပန် လုပ်ရပ် မပါဘဲ အ ဘယ် မည်သော တန်ခိုး ရှင် မှ မ စ , နိုင် ကြသည် မဟုတ်ချေ ။ သူယုတ်မာတို့သည် ရွှေ အတု ကဲ့သို့ သူတော်ကောင်း များ အသွင်အပြင် အ ခြံ အ ရံ ဖြင့် ဖုံးကွယ် လျက် လောက၌ လှ ည့် လည်နေကြ ကုန် ၏ ။ ( သ ဂါထာ ဝဂ် ၊ သတ္တ ဇ ဋိ လ သုတ် ။ ) ကိုယ့် မ သာ ကိုယ် ချ ၊ သူများ မ သာ ထမ်း ပို့ ဆရာတော်သည် အ ချင်း ခပ် သိမ်း ကြည် သာ ရွှင် ပျ သော မျက်နှာ ရှိ၏ ။ နှုတ် ချို ၏ ။ စကား ပြောလျှင် တရား နှင့် စပ် သည် ကို သာ ပြော၏ ။ ရပ် စကား ၊ ရွာ စကား ၊ မင်း စိုး ရာဇာ ပြည် ရွာ အရေးအခင်း အ ဖျင်း စကား ( တိရစ္ဆာန် စကား ) မျိုး ကို မည် သည့် အခါ မျှ မ ပြော ။ မိမိ အတွက် တစ်ပါး သူ တို့၌ တာဝန် တက်မည် ကိုလည်း စိုး တော်မူ၏ ။ တ ရံ ရော ကာလ ဆရာတော်သည် ဝမ်း အလွန် သက် လျော သော ရောဂါ ကပ် ရောက် ရာ သေ လု နီးပါး ရှိလာ သောအခါ တရွေ့ရွေ့ မည် ကြွ သည့် သွား တ တော်မူ၏ ပ ည့် တစ် ။ ဦး နံနက် ကို မျှ အသိမပေးဘဲ နေ မြင့် သည့် ည တိုင်အောင် သန်းခေါင်ကျော် ဆရာတော် တွင် သုသာန် ကြွ မ လာ သို့ မှ အပူတပြင်း ရှာဖွေ ကြ ရာ ဝတ် ချက် ရွာ သုသာန် မြေပုံ တစ်ခုကို ခေါင်း စိုက် ၍ ခွေ လျောင်း နွမ်း ရိ နေသည်ကို တွေ့ ကြ ရသည် ။ အကျိုးအကြောင်း ကို လျှောက် ကြ သောအခါ - “ အင်း - ငါ့ တ ပ ည့်များ ငါ့အတွက် လူနာ ပြုစု ရ ၊ သေ လျှင် သုသာန် ပို့ ရ ၊ ဒုက္ခ အ ပို တွေ ဖြစ်ကြ ရမှာ စိုး သ ကွ ယ့် ” ဟု မိန့် တော် မူ သည် ။ ဂိ လာ န ဝတ် ကို ပြု ရာ ၌လည်း ဆရာတော်သည် ဘုရား ရှ င့် သား ကြီး ပီ သ ပါ ပေသည် ။ တစ်ခါက ဆရာတော်ကိုယ်တိုင် ဦး တိ လောက သူ ခေါ်သော နာ ပြုလုပ် ဟ တော်မူ၏ ပ ည့် စာသင်သား ။ ကျင် ကြီး တစ်ပါး ကျင် ငယ် ကာလ အညစ်အကြေး ဝမ်း ရောဂါ များကို ဖြစ်ရာ သုတ်သင် သန်းခေါင် ချိန် လျော် ပျံလွန် ဖွပ် ပေးသည် သွား ရာ သံဃာများ ။ ဆေး ဆရာ တာဝန် ဦး လူကလေး မ တက် စေရန် အား ကိုယ်တော်တိုင် ခေါ် ၍ ကုသ စေ အလောင်းကို ရာ မ ရ ။ ည ထမ်း ၍ ဦး လူကလေး အား တွဲ လျား ကျသော ခြေထောက်များ ကို နောက် က မ , ကိုင် စေ လျက် ညတွင်းချင်း သုသာန် သို့ ပို့ တော် မူ သည် ။ ၁၂၅၉- ခုနှစ်က ဦး ဒီ ပ ခေါ် တ ပ ည့် တစ်ပါး ဝမ်း နဝမ အကြိမ် ## PAGE 399 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၃၄၃ ရောဂါ ဖြစ်ရာ ကိုယ်တိုင် သူ နာ ပြု၍ ပျံလွန် လျှင် ညတွင်းချင်း တစ်ပါးတည်း အလောင်းကို ထမ်း ၍ သင်္ဂြိုဟ် တော်မူ၏ ။ ဗြဟ္မ ဝိဟာရ ဗြဟ္မ ဝိဟာရ ဘာဝနာ လေးပါး ထုံ ပုံ မှာလည်း တွင် ဥပေက္ခာ မယုံ လောက်အောင် သည် အ မြင့် ရှိ မြတ် ပေ ၏ ။ ဆုံး မည် ဖြစ်ရာ သည့် ထို သတ္တဝါ ဥပေက္ခာ ၊ မည် သည့် သင်္ခါ ရ ( အရာဝတ္ထု အဖြစ်အပျက် ) အပေါ်တွင် မှ လျှာ မပြု ။ ချစ်ခြင်း မုန်းခြင်း ကို လွန် တော်မူ၏ ။ အဆိုး ကို ခံ နိုင်သော်လည်း အ ကောင်း ကို ရှောင် နိုင် ခဲ စွာ့ ။ ရဟန်း သာ မ ဏေ များ ဆရာတော် ကျောင်း၌ နေ ခွင့် တောင်း လာ လျှင် “ အေး - ကံ ပစ်ချ လို ရောက်လာ ၊ သင့် တော် တဲ့ နေရာယူ ပြီး ချမ်းသာစွာ နေ လေ ” ဟု သာ မိန့် တော်မူ၏ ။ ကျောင်း မှ ပြောင်းရွှေ့ ထွက်ခွာ လို ၍ လျှောက် လာ လျှင်လည်း “ အေး - ကောင်းပြီ ၊ ကံစီမံရာ သွား ပေ ဦး တော့ ” ဟု သာ နှုတ်ဆက် တော် မူ လေ့ ရှိသည် ။ ကျောင်းသား သာ မ ဏေ များ ဆူညံ စွာ ဆော့ ကစား နေသော်လည်း ဆရာတော်သည် စာ ကြည့် မပျက် ။ စာ ကြည့် ခိုက် ဖြစ်လျှင် လည်း ပကတိ အ နေ မ ပြောင်း ။ အနီးအနားတွင် ခိုက်ရန် ဖြစ်ပွား၍ သွေးထွက်သံယို ဖြစ်နေ စေ ကာ မူ မည်သို့မျှ မ ပြော ။ ထ သွား လို လျှင် သာ ထို နေရာမှ ထ သွား တတ် ၏ ။ ခိုက်ရန် ဖြစ်ပွား၍ သူ လွန် ကိုယ် လွန် ငြင်း ခုံ လျှောက်ထား ကြ လျှင်လည်း “ အင်း - ချမ်းသာအောင် နေကြ " ဟု သာ မိန့် တော် မူ သည် ။ ကျောင်းဒကာ လှေ သင်း အတွင်းဝန် မင်း က - “ ဆရာတော်ဘုရား ၊ တ ပ ည့် များကို ယခု လောက် အ လို မ လိုက်ပါ နဲ့ ၊ လျစ်လျူ မ ရှု သင့် ပါ ။ ဆုံး မ သင့် သည့် အခါ ဆုံး မ သင့် ပါသည် ” ဟု မ အော င့် နိုင် လွန်း ၍ လျှောက်ထား လာ သောအခါ ဆရာတော် က - “ သူတို့ ကံ စီမံ သည့် အတိုင်း ခိုက်ရန် ဖြစ်ကြ တာ ၊ သူတို့ ကံ က သူတို့ကို ဆုံး မ လိမ့် မယ် ။ ကိုယ့် ကို ကိုယ်တောင် ဆုံး မ လို ့ မ ရ ၊ ကောင်းမှု မကောင်းမှု ကံ က ဆုံး မ တဲ့ အတိုင်း သာ ခံ နေ ရတယ် ဆရာတော်သည် ” ဟု မိန့် တော် မူ လိုက် သို့ စင် ၏ ။ လျစ်လျူရှုခြင်း ၊ သည်းခံခြင်း များသည် ကို အားလုံး ပင် သိ ရှိနေ ကြ သည့် အတိုင်း သာ မ ဏေ ငယ်များ သည် ရံ ခါ နင်း နှိပ် ဝတ် ဖြ ည့် ကြ ရသော အခါ ဆရာတော်၏ ခြေသလုံး မွေး များကို တစ်ပင်ပြီးတစ်ပင် နုတ် ၍ သူငယ် ဘာဝ ရယ် မြူး က လူ ပြုမူ ကြ၏ ။ ဆရာတော် ကား မည်သို့မျှ မလှုပ် ချေ ။ ထိုသို့ ပြုလုပ် ဖူး သော ဝတ် ချက် ရွာ သား မောင် ဥ ဆိုသူသည် ဆရာတော် ပျံလွန်တော်မူ သော အခါ ကျေးဇူး ဂုဏ် ကို ပြောဆို ကြ ရင်း ထို အလောင်းတော် အကြောင်းကို ၌ ပြောပြ ဓာတ် ၍ မီး ပူဇော်၍ တတ် သိ ကန်တော့ နားလည် ဝန်ချ သူများ ဖူး လေသည် က သတိပေး ။ ဆုံး မ ကြ သ ဖြင့် သက်ရှိ သတ္တဝါ တို့ အပေါ်၌ ထို မျှ ဥပေက္ခာ ပါရမီ ဖြ ည့် တော် မူ နိုင်သေး လျှင် ကျောင်း ၊ သင်္ကန်း စ သော သက်မဲ့ လာဘ်လာဘ တို့ အပေါ်၌ ဆရာတော် မ ငြိ မ တွယ် လေသည် မှာ အံ့ဖွယ် ရာ မရှိတော့ ချေ ။ ရေ ၌ ပိုက် ကြိုး တန်း လျှင် မ ငြိ ၊ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 400 ၃၄၄ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ကောင်းကင် ၌ တုတ် နှင့် ရမ်း လျှင် မ ထိ ၊ လေ ကို လက် နှင့် ဆုပ် ဖမ်း လျှင် မ မိ သကဲ့သို့ သက်ရှိ သက်မဲ့ ကောင်း ဆိုး နှစ် တန် ဝဲ ယာ အစွန်း နှစ်ဘက်စလုံး မ ငြိ ၊ မ ထိ ၊ မ မိ ရအောင် တော် တ ည့် ဖြော င့် မှန်သော ဗဟို လမ်း မ က လျှောက် နိုင် ပါ လျှင် အ သင်္ခ တ မုခ် ဦး သို့ သာ ဆိုက်ရောက် ကြ ပေ လိမ့် မည် ။ , လောကီ လော ကုတ် အသိအမြင် ထူး များ ဖော်ပြပါ အရိပ်အမြွက် မျှ သိရှိရ သော ကျေးဇူး ဂုဏ် တို့ နှင့် ပြည့် စုံ တော် မူ သည့် လှေ ရက် ၊ သင်း ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ မင်း ကျောင်း ည ဆယ် ဆရာတော် နာရီ မိနစ် ဘုရား သုံးဆယ် ကြီးသည် အချိန်၌ ၁၂၈၈- စု တိ ကမ္မ ခုနှစ် ဇ ရုပ် ၊ ပြာသိုလ ချုပ် ငြိမ်း ပြည့် တော် မူ ကျော် သည် ၉- ။ မ ချုပ် ငြိမ်း .. “ တ မီ ပ ည့် ခုနစ်ရက် တို့ ၊ ဤ အ လို နေ့မှ က ပင် ခုနစ် တ ရက်မြောက် ပ ည့်များ အား ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ - ည ကာလတွင် ဤ ဘဝ၏ အ ပဋိ ဆုံး ပတ် စွန် နှင့် သို့ စပ် ရောက်တော့ ၍ မှတ်သား မည် ဆည်း ။ ငါ ပူး မရှိ လို လျှင် သည့် ငါ့ နောက် တ ပ ည့် ငါ ကြီး မဟာ ဟောပြော သစ် ကျင့် ဝင် ကြံ ချောင် သော မစိုးရိမ် ပရိယတ် တော ရ ၊ ဆရာ ကို ငါ့ ကိုယ်စား အ ရာ ထား ဆည်း ကပ် ရစ် ကြ ” ဟု ကြိုတင်၍ မိန့် မှာ တော် မူ ခဲ့ သေး ၏ ။ ( မစိုးရိမ် တော ရ ဆရာတော် ဟူသည် မင်း ကျောင်း ဆရာတော် ပျံလွန် ပြီး နှစ်လအတွင်း စာမျက်နှာ ၁၄၀- ရှိ ထေရုပ္ပတ္တိ ရေး သူ ဦး သော မာ ဘိ သိ ရီ ဖြစ်သည် ။ ) အတ္ထုပ္ပတ္တိ စာအုပ်တွင် ဆရာတော်၏ ပဋိ ဝေ ဓ နှင့် စပ် ၍ အကြောင်း အတ္ထုပ္ပတ္တိများ မ “ ဖော်ပြ လောကီ စေ လောကုတ္တရာ ကာ မူ စာပေ ကျမ်း နှစ်ဖြာ ဂန် အထောက်အထား သော ပဋိ ဝေ ဓ သို့ ဖြင့် ဆိုက်ရောက် ပညာရှိ ပီသစွာ တော် ထုတ်ဖော် မူ သည် ” ဝန် ဟု ခံထား ဆို လေ ၏ ။ သည် ။ ဆရာတော်သည် ၁။ ပါဠိ ၊ အဋ္ဌကထာ - ၊ ဋီကာ လာ မည်မျှ လျှို့ဝှက် ခဲ့ ကပ် သော အဓိပ္ပာယ် မျိုး ကိုမဆို ၊ အ ဖွ င့် သံ ဝဏ္ဏ နာ ၊ နိဿယ စ သည် မ ကြည့် ရ ဘဲ တွေ့ ကာ မြင် ကာ မျှ ဖြင့် ယထာ ဘူ တ ကျအောင် ရှင်းပြ တော် မူ နိုင် ၏ ။ ၂။ ရှေး ပညာရှိ တို့ လျှို့ဝှက် သိပ် သည်း စွာ နည်း ပရိယာယ် ဖြင့် စီရင် ခဲ့သော အ ရာ များကိုလည်း တစ် မု ဟုတ် ချင်း ပင် ဖော်ထုတ် နိုင် ၏ ။ ဂန္ဓာ ရီ ၀ိဇ္ဇာ ထွက် ရပ် ပေါက် လျှို့ဝှက် ပညာရပ်များ ( အင်း ၊ လက် ဖွဲ့ ၊ မန္တန် စ သည် ) ကိုလည်း မြင် ကာ မျှ ဖြင့် ဖြစ်ပေါ် ပုံ ၊ သုံးစွဲ ပုံ ၊ အကျိုး အာနိသင်များ ကို ပါ ထုတ်ဖော် ၃။ ညွှန် လောက၌ ပြ နိုင် ၏ ။ ကြိုတင် ဖြစ်ပေါ် တတ်သော အတိတ် ၊ နိမိတ် ၊ အိပ်မက် ၊ အလိုလို ပေါ်လာသော ဂဏန်း အက္ခရာ ၊ ဂါထာ ၊ တဘောင် ၊ ဟော ၊ တောင် ၊ ရေ ၊ မြေ ၊ သင်္ကေ တ ၊ နိမိတ် မှန်သမျှ သိ လို ၍ လျှောက် လျှင် ချက်ချင်းပင် အ ဖြေ ပေး တော် မူ နိုင် ၏ ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 401 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၃၄၅ မ မှတ် ( ထို မျှ ထင် လောက်ကို လင့် ။ ဝိပဿနာ သာ ကြည့် သမာဓိ ၍ သည် ဂန္ဓာ ပသာဒ ရီ ၊ လော ငါးပါး ကာ ၊ ယ အတွင်း တ လမ်း အာယတန စဉ် ဟု ခြောက်ပါး ကို ထက်မြက် စေ ၍ လွယ်လွယ် နှင့် ပင် ပိဋက သုံးပုံ ကို ဆောင် နိုင် 1 ကြောင်း သထုံ ဇေ တ ဝန် ဆရာတော် အခန်း ၌ ကြည့် ပါ ။ ) ၄။ ထို မျှသာ မဟုတ် ၊ စေ တော ပရိ ယ အဘိ ညာဉ် ခေါ် သူတစ်ပါး စိတ်ကူး အကြံ အ စည် များကို လည်းကောင်း ၊ ပြုလုပ် စီမံ ထားသော အရာများကို လည်းကောင်း ၊ ဖြစ်ပျက်နေသော အရာများကို လည်းကောင်း သိ တော် မူ သည် ။ ၅။ ကွယ်လွန် ထိုမှ တစ်ပါး သည့် သေ နောက် ကြေ ပျက်စီး ရောက် မည့် ရ ၊ လား အရာများကို ရ သည့် ဘဝ လည်းကောင်း ဂတိ များကို ၊ တစ်စုံ လည်းကောင်း တစ် ဦး ၏ ထိုး ထွင်း သိမြင် တော် မူ ကြောင်း လော ကိ ယ ပဋိ ဝေ ဓ ဆိုက် ပုံ အတိအလင်း ပင် လောကုတ္တရာ ဖော်ပြ ပဋိ ရေးသားထားသည်ကို ဝေ ဓ ဆိုက်ရောက် တော် ကြည်ညို မူ ရာ ၌လည်း ရ၏ ။ သိက္ခာ သုံးပါး ကို မ အား မ လ ဖြ ည့် ပုံ ၊ ကပ် ငြိ တွယ်တာ ခြင်း ကင်း ပုံများကို တောက် ၍ ယုံ မှား ဖွယ် မရှိပါ ချေ ။ ဝိနည်း သိက္ခာပုဒ် တော် က ပညတ်တော် မူ သည် ထက်ပင် လျှို့ဝှက် သိပ် သည်း တော် မူ ပေတော့ ကြ ၍ အရိပ်အမြွက် ၏ ။ အထိုက်အလျောက် တစ် စွန်း တစ် ဖွ င့် စ မျှ တော် ဖြင့် မူ သာ ခဲ့ ဒိဋ္ဌာ ကြ ပါ မူ နု ဂတိ ကား မြန်မာနိုင်ငံ ( အတုယူ ) ကျင့် ပဋိ ပတ္တိ သုံး သာသနာ ဝမ်းမြောက် ဝင် သည် ကြ ရ လျှမ်းလျှမ်းတောက် ဝမ်းမြောက် အား ကျ ဖွယ် အတိ ဖြစ်ပေ ရာ ၏ ။ အ ဘ ယ့် ကြောင့် ဆိုသော် သဒ္ဓါ ၊ ဝီရိယ သာ အရင်း စိုက် ၍ လိုက်နာ ကျင့် ကြံ ကြ ပါ မူ ပါဠိတော် တို့သည် လည်း ပူပူနွေးနွေး မျှသာ ရှိသေး ၍ မဇ္ဈိမ ပဋိပဒါ လမ်း ရိုး လမ်း ဟောင်း တစ်ကြောင်း တည်းသော ခရီး လည်း ဖုံ လျက် ပင် ရှိနေသေး သော ကြောင့် တည်း ။ * နဝမ အကြိမ် ## PAGE 402 စစ်ကိုင်းတောင်ရိုး မဟာဂန္ဓာရုံ ဆရာတော် " ( ၁၂၂၀ - ၁၂၈၁ ) စစ်ကိုင်းတောင်ရိုး မဟာဂန္ဓာရုံ ဆရာတော်သည် မကွေး မြို့၌ ၁၂၂၀- ပြည့်နှစ် မကွေးမြို့ တော်သလင်း ဂုံ လ တော ဆုတ် ဆရာတော် လေးရက် ဦး ကေ တ နင်္ဂ သ ရ နွေ ထံ နေ့ည ၌ သာ ( မြန်မာ မ ဏေ နာရီ ငါး ) ဝါ တစ်ချက် ရဟန်း တီး ငါး ဝါ ကျော် နေခဲ့သည် ဖွား သည် ။ ။ အရှင်ဝိမလ ဘွဲ့ အရှင် ဥတ္တရ ထံ ၌ ၊ သုံး နောက် ဝါ ၊ ကွမ်းခြံကုန်း အိမ် မဲ မြို့ အရှင် မြို့ မဟာ ပုည ထံ ဝုန် ၌ တစ် ဆရာတော် ဝါ ၊ ဒေးဒရဲ အရှင် မြို့ ဇိ . န ချောင်း ထံ ၌ ဖျား နှစ် ဝါ ရွာ ၊ ထို့နောက် မန္တ လေး မြို့ အရှေ့ ပြင် မဟာ ဝိသုဒ္ဓါရုံ ဆရာတော် ထံ ၌ လေး ဝါ နေခဲ့သည် ။ တော် ၁၂၅၇- မူ ခဲ့သည် ခုနှစ် ။ ဗုဒ္ဓါနုဿတိ ၁၈- ဝါ အ ရ ဝါဆိုလ ကမ္မဋ္ဌာန်း ဆန်း ရှုပွားနည်း လေး ရက်နေ့၌ “ နိဗ္ဗာန စစ်ကိုင်းတောင် မဂ္ဂ ဒီပနီကျမ်း ” သို့ ၊ တော “ နိဗ္ဗာန ထွက် မဂ္ဂ ဘေ ဒ နီ ကျမ်း ’ နှင့် “ နိဗ္ဗာန ဂ တ ဗောဇ္ဈင်္ဂ ဒီပနီကျမ်း ' တို့ကိုလည်း ရေး တော် မူ သည် ။ စစ်ကိုင်းတောင် သည် ထို စဉ် က ယခုကဲ့သို့ မဟုတ် ။ ဆိတ် ငြိမ် အေးချမ်း လှသည် ။ ဆရာတော် တော ထွက် စဉ် နောက် ပါ သီတင်းသုံး ဖော် လေး ငါးပါး သာ ပါ ခဲ့သည် ။ ကိုယ့် တံခါးပိတ် ကျောင်း နေသည် ကလေး ။ နှင့် ပရိသတ်ကို ကိုယ် နေကြ ရှောင် ရ၏ ။ သော်လည်း သီတင်း နေ့ တစ်နေ့ များတွင် တစ်ခြား သီလ ပေးရမည် ကျော်ကြား စိုး ကာ ၍ - ပရိသတ် များ လာ သ ဖြင့် ၁၁- နှစ်ကြာ သော် အရှေ့ ဂန္ဓာ ရုံ သို့ ရွှေ့ပြောင်း သီတင်းသုံး ရ၏ ။ ထို ၌လည်း ဝိုင်း အုံ လာ ကြ ပြန် သ ဖြင့် နှစ် ဝါ မျှသာ နေပြီး မူလ ချောင် သို့ ၁၂၇၀- ပြည့်နှစ် ဝါဆိုလ တရား အနည်းငယ် ဆန်း တစ် ရက်နေ့တွင် ဟော ၏ ။ ထိုမှ ပြောင်းရွှေ့ တစ်ဖန် ရ ၁၂၇၂- ပြန်သည် ခုနှစ် ။ မ ဝါ လွှဲ မ ကပ် ရှောင် မည့် သာ နေ့တွင် လွန်း ဝင်္က လျှင် သီလပေး ပါ တောင် မဟာ သုခ ချောင် သို့ ကြွ ၍ လိုဏ်ဂူ တွင်း ၌ ဝါ ကပ် တော် မူ သည် ။ လိုဏ်ဂူ တွင်းမှာ ပင် နေ တော် မူ ၍ နေ့ည မ စဲ အသက်ရှင် သမျှ ကာလပတ်လုံး တရား နှင့် သတ်မှတ်ထားသော သာ နေ တော် မူ သည် နေရာ၌ ။ ဆွမ်း သာ ချ ပို့ သော ထား၍ အချက်ပေး ရဟန်း ငယ် ခဲ့ သည် ရ၏ ။ ဆွမ်း ဆွမ်း သပိတ် ပို ့ သူ နှင့် ကို ပင် အ လိုဏ်ဂူ တွေ့ အ မ ခံ ဝ ။ း ဒကာ ဂူ , မှ ဒကာမ ထွက် များ သည့် ဆွမ်း အခါ လှူ သီလရှင် ကြ ရသည် ချောင် ။ ပို လျှံ များသို့ သော ဆွမ်း ဆွမ်းခံကြွ သင်္ကန်း ရာ စ ထိုအခါ သည် ကို ကျောင်းများ ကျမှ ပင် ရပ်ဝေး သို့ အ ခေတ္တ လျှံ ဝင် လက်မခံ ကာ လှူ ။ အခြား ခဲ့သည် လိုအပ် ။ မည် သည့် သည့် ဌာန အသုံးအဆောင် များ၌ ဆောက်လုပ် ကျောင်း လှူဒါန်းရန် , သင်္ကန်း မိန့် စ သည် ညွှန် ကို လေ့ မျှ ရှိသည် အ ပို ။ သည် စာမေးပွဲကြီး ကြားထဲက ကျင်းပ အ စေ ပို အ ၍ လျှံ ပေး ရ လာသော လှူ စေ ခဲ့သည် သင်္ကန်း ။ ယခုတိုင် စသည်တို့ကို စာ ပြန် ပွဲကြီး တစ်နှစ် ထွန်း တစ်ကြိမ် ကား လျက် ဝိနည်း ရှိ၏ ။ ဖြစ်၏ ။ မူလ ခမ်း ကျောင်း ကြီး နား ဒါယကာ ကြီး ဖြင့် မှာ ကျောင်း မန္တ လေး မြို့ ရေစက်ချ ဝါး တန်း မည် ရပ် လာ သူဌေး ကြ ဦး ရာ ကျော်၏ ပရိသတ်များအား ဖခင် ဦး စာ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 403 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၃၄၇ ဖိတ် ထား သည့် ရက် မတိုင်မီ တစ်ရက် နှစ်ရက် တွင် တိုးတိုးတိတ်တိတ် ရေစက်ချ လှူ ထား နှင့် စေသည် ။ စိတ်အာရုံ မ ပြ န့် လွ င့် စေ ဘဲ ဝိ ဝ ဋ ပါရမီ ဒါန ကြီး အ ပြည့် အ ဝ ပြီး မြောက် စေရန် ဖြစ်သည် ။ နည်း ခံ ကျင့် ကြံ သော ယောဂီ များကိုလည်း အထိုက်အလျောက် ပြည့် စုံ ရုံ လောက်သာ ညွှန် ပြ ၍ တစ်ပါးတည်း ကိန်း အောင်း တော် မူ သည် ။ 1 ကိုယ် ရောင် ကိုယ် ဝါ တစ်နေ့သောအခါ ဆရာတော် က အတွင်း နေ တ ပ ည့် ဦး သဒ္ဓမ္မ ( ချမ်း အေး ဆရာတော် ) အား ဂူ တွင်း ၌ ထား သည့် အသုံးပြု လိုသော စာအုပ်များ ယူ ပေးရန် အ မိန့် ရှိသည် ၊ ဂူ တွင်း ၌ မှောင် တစ်ခုလုံး နေ၍ လင်း မမြင်ရ ထိန် သွားသည် ကြောင်း လျှောက် ။ ဆရာတော် သောအခါ က ထို ဆရာတော် အကြောင်းကို ဂူ တွင်းသို့ မည် သူ ့ ကြွ အား လာ မျှ ရာ မ လိုဏ်ဂူ ပြော ရ ဟု တားမြစ် တော် မူ သ ဖြင့် ပျံလွန်တော်မူ မှ ဦး သဒ္ဓမ္မ က ဦး အဂ္ဂ ဓမ္မ ( အောင်မြေ သာစည် ဆရာတော် ) အား အ မိန့် ရှိသည် ။ အခါ တစ်ပါး မဟာဂန္ဓာရုံ သိမ် အတွင်း သံဃ ဥပုသ် ပြုကြ ရာ၌ ဆရာတော် လည်း အခြား မထေရ် ကြီးများ နှင့် တစ်တန်းတည်း သီတင်းသုံး တော် မူ ရာ ဆရာတော်၏ ကိုယ် ဝတ် သင်္ကန်း လွတ် နေသော ပခုံး လက် ရုံး သား များမှ အရောင်များ ထွက် နေသည်ကို နောက်တန်း ၌ နေသော ဦး အဂ္ဂ ဓမ္မ က ဖူး မြင်ရ ကြောင်း အ မိန့် ရှိ ဖူးသည် ။ တစ်ခါ သော် ပုလိပ် မြို့၌ သီတင်းသုံး တော် မူ စဉ် ကျောင်း အနီး၌ ကု ဋီ တစ်ခု ဆောက်လုပ် ' ထား ရာ ထို ကု ဋီ ကို အခြား နေရာသို့ ရွှေ့ပြောင်းရန် ဦး သဒ္ဓမ္မ အား ခိုင်း ၏ ။ မည်သို့မျှ အကျိုးအကြောင်း မ ဖော်ပြ သဖြင် ဦး သဒ္ဓမ္မ မှာ မ ရွှေ့ ချင် ရွှေ့ ချင် နှင့် ရွှေ့ ရသည် ။ မကြာမီ ပင် ရွှေ့ ခိုင်း သည့် အဓိပ္ပာယ်ကို နားလည် တော့သည် ။ အကြောင်းမှာ ထို ကု ဋီ အထက် ၌ ရှိသော သ ရက် ပင် မှ ကိုင်း မ ကြီးမှာ မ မျှော် လင့် ဘဲ ကျိုး ကျ လာ လေ တော့သည် ။ ဆရာတော်ဘုရားကြီး ထံ ၌ လာရောက် နည်း ယူ၍ တရား ဘာဝနာ ပွား ရ သည်မှာ ထင် လွယ် တရား မြင် အားထုတ် လွယ် ရှိသည်ဟု ဖူး သော ယောဂီ ယောဂီ အဘွားကြီး များ က တစ်ယောက် ယုံကြည် ကြ ( ပေသည် ရှစ် မိုင် ။ မစိုးရိမ် ဆရာ တော့် ဆရာတော်၏ ချောင် ၌ ဒကာမကြီး ဖြစ်သူ ) က ပြောပြ ဖူး သည်မှာ ထို ချောင် ၌ ဆရာတော်၏ တ ပ ည့် မ တစ် ဦး ရှိသည် ။ ဆရာတော်၏ ဝေ ယျာ ဝစ္စ များကို ဆောင်ရွက် ရင်း လက်ထောက် တရား ပြ ရသော မင်း မျိုးမင်း နွယ် သာ ဝိ ကာ မ ကြီး ဖြစ်သည် ။ ထို အဒေါ်ကြီး မှာ ရောက်လာသော ယောဂီ သစ်များ အား “ သမီး ရယ် ’ ” စ သည် ဖြင့် သာယာ ချေ ငံ စွာ ပြော ဆို၍ လိုအပ်သော အကူအညီ ကို ပေးသည် ။ တရား ရှု ပွား ပုံ . ကိုလည်း ညွှန် ပြပေး လေ့ ရှိသည် ။ ထို အဘွားကြီး ထံ ရောက်သွား သောအခါ ထုံးစံအတိုင်း ပြောဆို အား ပေး၍ ယုယ စွာ ကျော ကို ပွတ် သပ် လိုက် ရာ မှော် သွင်း သကဲ့သို့ တစ်ကိုယ်လုံး ဖိန်း ရှိန်း သွားပြီး စိတ်အား တွေ ထက် သန် ရွန် လန်း သွားကြောင်း ပြောပြ ဖူး ၏ ။ D ပုံ မ အကြိမ် ## PAGE 404 ၃၄၈ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ယင်းသို့ တစ်ဖက်က သံဃာ ထိန်းသိမ်းမှု စ သော သာသနာ့ တာဝန်များကို ဆောင်ရွက် ရင်း ပဋိ ပတ် လုပ်ငန်း ကို ရာသက်ပန် ဇောက် ချ၍ အချိန် ပြည့် အားထုတ် တော် မူ သော မဟာ ဂန္ဓာ ရုံ ဆရာတော် ဘုရား ကြီးသည် သက်တော် ၆၁၊ သိက္ခာ တော် ၄၂- ဝါ အ ရ ၁၂၈၁- ခုနှစ် ဝါခေါင်လ ဆုတ် ရှစ် ရက်နေ့ မဟာ သု ချောင် ၌ ပင် ပျံလွန် တော် မူ ခဲ့သည် ။ ထိုအခါ ပျံလွန်တော်မူ သော ည မှာပင် စစ်ကိုင်း တစ် တောင် လုံး ဟို တောင် သည် တောင် ကူးသန်း နေသော အလင်းရောင် ကြီးများ တ ဝင်း ဝင်း တ ထိန် ထိန် မြင် နေရကြောင်း တောင် အနောက်ဘက် ၌ သီတင်းသုံး တော် မူ သော သုဓမ္မာ ဂိုဏ်း ချုပ် ဃော သိ တ ၀ န် ဆရာတော် က ချမ်း အေး ဆရာတော်အား အ မိန် ့ ရှိခဲ့ ဖူး လေသည် ။ လယ်တီဆရာတော် နှင့် ဆွေးနွေး ပုံ ကျေးဇူးရှင် လယ်တီဆရာတော် ကြီး စစ်ကိုင်းတောင်ရိုး ၌ သီတင်းသုံး ခိုက် မဟာဂန္ဓာရုံ ဆရာတော် ကြွ ရောက်၍ ဆရာတော် နှင့် အောက်ပါအတိုင်း လျှောက်ထား ဆွေးနွေး တော် ့ ကြောင်း သက်တော် ၇၀- ကျော်ရှိ သိမ် တောင် ဆည် ကြီး ဆရာတော် ရေး “ အရိယာ ဝိဇ္ဇာ မဂ္ဂ အလင်း ပြ ကျမ်း ( ၁၉၅၅ ) စာမျက်နှာ ၃၆၉- ၌ မှတ်တမ်းတင် ထားသည် မှာ အလွန် မှတ်သားဖွယ် ကောင်း ပေ စွာ့ ။ ဂန္ဓာ ရုံ ။ တ ပ ည့် ။ ဆရာတော်ဘုရား ယောဂီ များ ၄-၅-၇- ၊ ဘုရား ရက် နှင့် တ ဘုရား ပ ည့် တော် နိမိတ် ဗုဒ္ဓါနုဿတိ ကို ကောင်းစွာ ကမ္မဋ္ဌာန်း ရ ရှိကြပါသည် ပေး ရာ ၊ ထို့နောက် နာမ် ရုပ် အဖြစ်အပျက်ကို အ ရှု ခိုင်း သောအခါ ဝိပဿနာဉာဏ် ၁၀- ပါး ကို ၇- ရက် ၈- ရက် ၉- ရက် ၁၀- ရက် ဖြင့် ထင်မြင် ပေါက် ရောက်သော ယောဂီ တွေ ရှိပါသည် ဘုရား ။ ဝိသုဒ္ဓိမဂ် အ လို က လွန်စွာ ခက်ခဲ ကြောင်း ပြ ပါသည် ။ ယခု အားထုတ် သော ပုဂ္ဂိုလ်များ မှာ လွန်စွာ လွယ် နေပါသည် ဘုရား ။ လယ်တီ ၊ ။ ဆရာ ပေးသော ဗုဒ္ဓါနုဿတိ က ဘယ်လို ပေး သနည်း ။ ဂန္ဓာ ရုံ ၊ ဘုရား တ ပ ည့် တော် ပေးသည် မှာ မဟာဗောဓိ ပင် ရင်း - ရွှေ ပလ္လင် ပေါ်၌ မြတ်စွာဘုရား ကိုယ်တော်မြတ်ကြီး မာရ်ငါးပါး အောင် ၍ သစ္စာလေးပါး ထိုး ထွင်း သိ တော် မူ ပုံ ကို မိမိ ရှေ့မှာ စမ္မ ခဏ် ( သား ရေ နွယ် အ ခင်း ) ခင်း ၍ ပန်း ၊ ရေ ၊ ဆီမီး ကပ်လှူ ပူဇော် စေ ပါသည် ။ ရုပ်နာမ် နှစ်ပါး ကို ဘုရားရှင်အား အပ်နှင်း စေ ၍ နှစ် တော င့် ထွာ လောက်က ရိုသေစွာ ရှိခိုး ပြီး “ အရဟံ ၊ အရဟံ ” ဟု နှလုံးသွင်း နေ ရမည် ခိုင်း ပါသည် ။ ယောဂီ များမှာ သက်တော် ထင်ရှား နိမ္မိ တ ရုပ်ပွားတော် ကဲ့သို့ ရောင်ခြည် တော် ၆- သွယ် နှင့် တကွ အာရုံ နိမိတ်များ ကောင်းစွာ ထင် ၍ ဖူး တွေ့ ကြ ရပါသည် ဘုရား ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 405 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၃၄၉ လယ်တီ ။ “ ဗုဒ္ဓါနုဿတိ ကမ္မဋ္ဌာန်း သည် နိမိတ် မ ထင် ကောင်း ၊ ပီတိ သာ ဖြစ်ကောင်း သည်ဟု ဂုဏ်တော် ဝိသုဒ္ဓိမဂ် ကို စွဲ လမ်း ၌ သ လာ မှ အာရုံ ရှိသည် ပြု၍ ။ ဗုဒ္ဓါနုဿတိ ဖြစ်သော အ ဖန် ဆိုသည် တ လဲ လဲ ကား အောက်မေ့ ဘုရားရှင်၏ ခြင်း သတိ ကို ဗုဒ္ဓါနုဿတိ ဗုဒ္ဓါနုဿတိ - ကမ္မဋ္ဌာန်း ခေါ်သည် အားထုတ် ။ သူတို့သည် ဗုဒ္ဓါနုဿတိ အာရုံ ကို သာ ကောင်းစွာ စွဲ လမ်း ကပ် ငြိ သော စိတ် ရှိသည် ဖြစ်၍ မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ ဂုဏ်တော် ကျေးဇူးတော် တို့ကို အ ဖန် တ လဲ လဲ အောက်မေ့ ၍ ပွား များသော သူတို့အား ထို အခိုက် ရာ ဂ စိတ် ၊ ဒေါသ စိတ် ၊ မောဟ စိတ်မ ဖြစ် ။ ဘုရား အာရုံ ၌ သာ ဖြော င့် မတ် တည် ကြည်၏ ။ နီဝရဏ ကင်း ၏ ။ ဘုရားရှင် ဂုဏ်ကျေးဇူး သို ့ ညွတ် သော ဝိ တက် ဝိ စာ ရ ဖြစ်၏ ။ နှစ်သက် ခြင်း ပီတိ ဖြစ်၏ ၊ ငြိမ်း အေး ခြင်း ပ ဿဒ္ဓိ ဖြစ်၏ ။ ကိုယ်ရောစိတ်ပါ ချမ်းသာခြင်း သုခ ဖြစ်၏ ။ သုခ ရှိသူ အား ဘုရား ဂုဏ် လျှင် အာရုံ ရှိသည် ဖြစ်၍ စိတ်သည် တည် ကြည်၏ ။ ဤသို့ အ စဉ် အတိုင်း တစ်ခုသော ခဏ ၌ ဈာန် အင်္ဂါ တို့သည် ဖြစ်ကုန်၏ ။ ဂုဏ်တော် တို့၏ နက် နဲ လှသော ကြောင့် လည်းကောင်း ၊ အ ထူးထူး အ ပြား ပြား များသော ဂုဏ် တို့ကို အောက်မေ့ ခြင်း စုပ် စုပ် နစ် နစ် ဖြစ်၍ လေးမြတ် ယုံကြည်သည် အဖြစ် ကြောင့် လည်းကောင်း အပ္ပ နာ သို့ မရောက် မူ ၍ ဥပစာ ရ ဈာန် မျှသာ သည် ဖြစ်၏ ။ ထို ဥပစာ ရ ဈာန် သည် ဘုရား ဂုဏ် ကို အ ဖန် တ လဲ လဲ အောက်မေ့ ၏ အ ဗုဒ္ဓါနုဿတိ စွမ်းအား ဖြင့် ကမ္မဋ္ဌာန်း ဖြစ်သော သည် ကြောင့် ပီတိ ဗုဒ္ဓါနုဿတိ သာ ဖြစ်ကောင်း ဟူ၍သာ ၍ နိမိတ် လျှင် မ ထင် ဆို ရ၏ ကောင်းသည် ။ ထို့ကြောင့် မှာ ထင်ရှား လှ ပေသည် ။ သို့ရာတွင် ဆရာ က ပရိ ကံ လုပ်၍ ပေးသော ကြောင့် ပေးသော ဘုရား နိမိတ် ပရိ ထင် ကံ နှင့် ခြင်းသည် ထင် သော ကောင်း နိမိတ် ပေသည် တ ည့် ။ ပေသည် ရသော နိမိတ် ။ အတု ကို မရှိသော ဖျက်၍ မ အတိ ပစ် ကောင်း ဣဋ္ဌာ ရုံ ။ ဗုဒ္ဓါနုဿတိ က သိုဏ်း လေးပါး လို ့ ခေါ် တွင် လျှင် သွင်း ၍ စာ ဗုဒ္ဓ နှင့် မ က သိုဏ်း ညီညွတ် လို့ ခေါ် ဖြစ်ပေ မှ ရသော လိမ့် မည် နိမိတ် ။ နှင့် အ တ ဆင်း ည့် ရှိသော မည်ဟု လယ်တီဆရာတော် က အ မိန့် ရှိလေသည် ။ ဝိပဿနာဉာဏ် ၁၀- ပါး နှင့် စပ် ၍လည်း အောက်ပါအတိုင်း ဆက်လက် အ မိန့် ရှိသည် ၊ လယ် တီး ။ ဆရာ ဉာဏ် ၁၀- ပါး ပေး ပုံ ကို လျှောက်ထား ပါ ဦး ။ ဂန္ဓာ ရုံ ။ သည့် အတိုင်း ။ သမ္မ သ န ထင်မြင် ဉာဏ် ရှု နည်း ကြပါသည် ကို ဟောပြော ။ ထို ့ နောက် ပါသည် ။ ယောဂီ ဥ ဒ ယဗ္ဗ တို့လည်း ယ ဉာဏ် ဟောပြော ရုပ်နာမ် ဖြစ်ပျက် ပုံ ကို ဟောပြော ပါသည် ။ ထို့နောက် အဖြစ် ကို လွှတ် ၍ အပျက် ကို သာ ရှု ကြည့် ရမည်ဟု ဟောပြော ပါသည် ။ ဟောပြော တိုင်း လည်း ထင်မြင် ကြပါသည် ။ * မ အကြိမ် ## PAGE 406 ၃၅ ဝ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် လယ်တီ ။ ။ သုတ မ ယ ဉာဏ် ၊ စိန္တာ မ ယ ဉာဏ် ၊ ဘာဝနာ မ ယ ဉာဏ် သုံးမျိုး ရှိ ရာတွင် ဘာဝနာ မ ယ ဉာဏ် သဘာဝဓမ္မ အ ဟုတ် အမှန် အ စစ် ကို သိ ရန် မှာ ဒုက္ခ အချက်က ထိုင် ၍ သာ ကြည့် ရမည် ။ ဒုက္ခ အချက် မ ပိုင် သေး လျှင် သဘာဝဓမ္မ ဘာဝနာ မ ယ ဉာဏ် အစစ်မဟုတ် သေးကြောင်း သိရ မည် ၊ ဒုက္ခ အချက် ပိုင် အောင် ရှေ့သို့ တိုး ၍ ဗိုလ် ငါးပါး တူ မျှ အောင် ထား၍ အား ထုတ်ရန် တိုက်တွန်း ပေးရမည် ။ မန္တ လေး မြို့၌ ရှိသော မြင်း ရထား က , သော မြင်း များကို အ စာ ကျွေး သောအခါ မြက် ခြောက် ကို စဉ်း ၍ ကျွေး ကြသည် ။ မြင်း ကို မျက်မှန် စိမ်း တပ် ၍ ကျွေး သည် ။ မြင်း ၏ စက္ခု ဝိညာဉ် စိတ်သည် မြက် စိမ်း တွေ ထင် ၍ စား ကြသည် ။ မြက် ဖြူ အ ခြောက် တွေကို အ ဟုတ် တကယ် မြက် စိမ်း ထင် အောင် စက္ခု ဝိညာဉ် စိတ် ကို မျက်မှန် ပကတိ စိမ်း ကြီး ဇာတိ တပ် ၍ ပေါ်အောင် လိမ် ကျွေး မျက်မှန် ခြင်း မျှသာ စိမ်း ကြီးကို ဖြစ်သည် ချွတ် ။ ကြည့် လိုက် ၊ မြက် စိမ်း တွေ ကွယ် ပျောက် ၍ ပကတိ ဇာတိ မြက် ဖြူ တွေကို သာ အဖြူ အတိုင်း မြင် လိမ့် မည် ။ ထို ့အတူ တရား အားထုတ် သော ယောဂီ တို့ ထင်မြင် နေသော ဉာဏ် ပါး သည် သဘာဝဓမ္မ အစစ်အမှန် ဟုတ် - မဟုတ် ကို ကာ မ ဝိ တက် ပြင်းထန်စွာ ဖြစ် ပြီးနောက် မိမိတို့ ထင်မြင် နေသော ဝိပဿနာဉာဏ် ၁၀- ပါး ကို ပြန်၍ အားထုတ် ခိုင်း ကြည့် ရမည် ။ သမထ သမာဓိ နှင့် သုတ မ ယ ဉာဏ် ၊ စိန္တာ မ ယ ဉာဏ် တွဲ၍ ‘ ထင် နေသော မိမိ ဉာဏ် ခန္ဓာကိုယ် ဖြစ်ခဲ့ လျှင် အသွင် ရုပ်နာမ် သဏ္ဌာန် ၏ အဖြစ်အပျက်ကို ကြီး ပင် မမြင်ရအောင် ဘာ တစ်ခု မျှ မှောင် ရှာဖွေ ကြီး လို့ အတိ မ ရ သည့် ကျ ပြင် နေ တတ်သည် ။ သို့အတွက် ဆရာ့ တ ပ ည့် များကို ယခု စမ်း နည်း အတိုင်း စမ်း ကြည့် ရမည် ။ ( သဘာဝ အစစ်အမှန် ဖြစ်လျှင် ရုပ်နာမ် အဖြစ်အပျက် မ ပျောက် တော့ ပြီ ဟု ဆိုလို ၏ ။ အနတ္တဒီပနီ တွင်လည်း ကြည့် ပါ လေ ။ ) ( ဂန္ဓာ ရုံ ဆရာတော်၏ ယောဂီ များတွင်လည်း မဂ် ယောင် ဖိုလ် ယောင် အာ ဝ ဋ နိ မာယာ အ မွှေ ဓာတ်များ ဝင်နေပြီ ဟု လယ်တီဆရာတော် ယူဆ ၍ မိန့် တော် မူ ဟန် ရှိသည် ။ ဆရာတော် ကား အတွေ့အကြုံများ ၍ ဉာဏ် ကြီးမား ပေ စွာ့ ။ ဆည် ကြီး ဆရာတော် မှတ်တမ်းတင် ထားသည် မှာလည်း လေးနက် သော အဓိပ္ပာယ်ကို ဆောင် လေသည် ။ မဟာဂန္ဓာရုံ ဆရာတော် အကြောင်းကို လက်လှမ်း မှီ သမျှ လေ့လာ ဖတ် ရှ စွယ်စုံ ရာတွင် တတ် ကျော်ကြား မြောက် သူတို့ သလောက် မှတ်တမ်းတင် မှတ်တမ်းမှတ်ရာ မှ သာ လည်း မရှိ ယုံကြည် ဖြစ်သည် ထိုက် ။ ပရိယတ် ၏ ။ ထူးခြား ၊ ပဋိ ပတ် သည့် ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးများ အနီးတွင် နေထိုင် ခွင့် ရသော စွယ်စုံ - ပညာရှင်များ သတိပြု ရ မည့် အချက် ပင် ဖြစ်သည် ။ သာသနာတော်အတွက် များစွာ အထောက်အကူ ပေးနိုင်သော အ ခွင့် ကောင်းများ လက်မ လွတ် စေ သင့် ပေ ။ ) နဝမ အကြိမ် ## PAGE 407 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၃၅၁ မှန်ကန်သော အာရုံ နိမိတ် ဆရာတော်၏ တ ပ ည့် မ သီလရှင် ယောဂီ ကြီး တစ် ဦး အကြောင်း နှင့် စပ် ၍ မန္တလေးမြို့ အဘိ ဓမ္မကထိက ဆရာကြီး ဦး သိန်းအောင် မှတ်တမ်းတင် ထားသည်ကို ဖတ် ရ သ ဖြင့် ဆရာတော်အား ကြည်ညို အား ကျသော စိတ် တက် ရ ပြန်သည် ။ ထို စဉ် က ဟင်္သာ တ မြို့မှ လာရောက် အားထုတ် သော သီလရှင် ဆရာကြီး တစ် ဦး သည် မဂ္ဂင် ချောင် ၌ နေ၍ သူ ၏သား ရဟန်း မှာ ဓူဝံ ချောင် ၌ နေသည် ။ တစ်နေ့သ၌ သီလရှင် ဆရာ ကြီးသည် သား ရဟန်း ထံ ရောက်လာပြီး လျှင် - “ မောင် ပဉ္စင်း ၊ မောင် ပဉ္စင်း ရဲ့ ညီ မောင် ဘ ကြမ်း တစ်ယောက် မနက်က ဓား ခုတ် ခံရတယ် ၊ ညာဘက် မျက်နှာ ရော ၊ ဘယ်ဘက် ဂျို စောင်း နှင့် လက် ပြင် မှာရော ဒဏ်ရာရ လို ့ ခု ဟင်္သာ တ ဆေးရုံ တက် နေရတယ် ” ဟု ဟင်္သာ တ မြို့ရှိ သား အကြောင်းကို လျှောက်ထား ရာ - “ ဒကာမကြီး ဘယ်သူ ပြော သ တုံး ” ဟု သား က ပြန် မေးသည် ။ “ တ ပ ည့် တော် မ ကို ဘယ်သူမှ လာ မ ပြော ပါ ၊ ကမ္မဋ္ဌာန်း ထိုင်ရင်း စိတ်အာရုံ မှာ တွေ့ရ တယ် ” ဟု လျှောက် လျှင် - " “ အာ - ဒကာမကြီး စိတ် စွဲ နေလို့ အာရုံ ပေါ်လာတာ ဖြစ်ပါ လိမ့် မယ် ” ဟု ဆို လေသည် ။ “ တ ပ ည့် တော် မ ဒီဘဝ မရောက်ခင် က ထဲက ရှိ ပစ္စည်း အားလုံး မောင် ပဉ္စင်း တို့ ညီအစ်ကို နှစ်ယောက်ကို အပြတ် ခွဲဝေ ပြီးမှ ပဲ ၊ စွဲ လမ်း ဖို ့ မရှိပါဘူး ၊ ဘ ကြမ်း ကို လဲ သတိရ မ နေ ပါဘူး ၊ တ ပ ည့် တော် မ အာရုံ ဟာ မှန် တတ်ပါတယ် ၊ မောင် ပဉ္စင်း ဟာ ခေတ္တ ဒုလ္လဘ သင်္ကန်း ဝတ် နေ သူ မို့ ဝတ္တရား အတိုင်း ဆောင်ရွက်ဖို့ လာ ပြောတာပဲ ” ဟု သာ လျှောက်ထား ပြီး ပြန် သွားသည် ။ ထိုသို့ မိမိ အာရုံ ကို မိမိ ယုံကြည်ထား သည်မှာ သာမည အသိ ဖြင့် ယုံ ရန် ခက် ပေသည် ၊ သီလရှင် ဆရာကြီး ကား သူ့ အသိ ကို ကောင်းစွာ ယုံကြည်ကြောင်း ထင်ရှား ပေသည် ။ မယ် တော်ကြီး ပြန်သွား လျှင် သား ဦး ပဉ္စင်း မှာ စဉ်း စား ဆုံးဖြတ်ရန် ခက် နေ၏ ။ ထို နေ့မှာ ပင် ကြေးနန်း ရောက်လာ သ ဖြင့် ဟင်္သာ တ သို့ လိုက် သွား ရသည် ။ ဆေးရုံ ရောက်၍ ကြည့် တွေ့ ရ သောအခါ လေ၏ ။ နောင် ဒဏ်ရာများ မကြာမီ လည်း မောင် မယ် ဘ တော်ကြီး ကြမ်း ကျန်းမာ ပြောသည် လာ၍ နှင့် တစ်ထပ်တည်း စစ်ကိုင်းတောင်ရိုး ဖြစ်နေသည် သို့ ဒုလ္လဘ ကို ရဟန်းခံ ရန် ရောက်လာ ရာ ကျောင်းရှိ ဦး ပဉ္စင်း များ က မယ်တော် သီလရှင် ဆရာကြီး မြင် သိ ပုံ နှင့် စပ် ၍ ပြောဆို ဆွေးနွေး ကြ၏ ။ ထိုအခါ မောင် ဘ ကြမ်း ဓား ခုတ် ခံရ စဉ် က သေ လု မျော ပါး ဝေဒနာ ခံစားရ သောအခါ “ မယ် တော်ကြီး ဆုံးမစကား ကို မ နာယူ မိ၍ ဖြစ် ရ သည် ' ဟု နောင်တ ရ ကာ မယ် တော့် ကျေးဇူးကို သတိရပြီး မယ် တော်ကြီး ထံ စိတ် ရောက် နေကြောင်း ပြောပြ လေသည် ။ ဆရာကြီး ဦး သိန်းအောင် က စိတ်ဓာတ် ချင်း ဆက်စပ် ထိခိုက် ပုံ ကို ယူဆ လို သ ဖြင့် သူ၏ သူကိုယ်တိုင် ' ဗုဒ္ဓဝါဒ သိ မှီ သုံး ခဲ့သော လောက ပုံစံ နှင့် တစ်ခုကို သတ္တဝါ ထုတ်ပြ အ စ ဖြစ်ပုံ ခြင်း ဖြစ်ပေသည် ကျမ်း ' တွင် ။ ၁၅- နှစ်သားအရွယ် က နဝမ အကြိမ် ## PAGE 408 ၃၅၂ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် အကြားအမြင် အ ထင် မ ကြီး သင့် အဆိုပါ သီလရှင် ကြီး၏ အခြေအနေကို ထောက်၍ လည်း ကမ္မဋ္ဌာန်း နည်းပြ ဆရာတော်၏ ဂုဏ် ကို ဆင့် ပွား ကြည်ညို နိုင်မည်ဟု ယူဆ ပါ၏ ။ ကျွန်ုပ်တို့ သိစေလို သည်မှာ “ တကယ် လုပ်လျှင် အ ဟုတ် ဖြစ်သည် ” ဟူသော အချက် ပင် ဖြစ်၏ ။ ထို သီလရှင် ဆရာကြီး ကဲ့သို့ သိမြင် သူတို့ ကား ယခုအခါ အလွန် များသော အရေအတွက် ၌ ရှိ ပေ လိမ့် မည် ။ သို့ရာတွင် ထို အသိ မျိုး ရှိလျှင် ပင် ရဟန္တာ ဟူ၍ သ မုတ် တတ် ကြသည် မှာလည်း ပဋိ ပတ္တိ သာသနာ ဝင် ၌ အန္တ ရာယ် ကြီး တစ်ခု ဖြစ်နေ ပေသည် ။ ထို အသိ မျိုး သည် အဘိ ညာဉ် ရှေ့ပြေး သာမန် လောကီ အသိ မျှသာ ဖြစ်နိုင် ၍ ရဟန္တာ မ ဆိုထား ဘိ ၊ သောတာပန် မျှ ပင် ဖြစ်နိုင် ရာ သည် မဟုတ်ချေ ။ အရိယာ ဖြစ်တိုင်း သိချင် မှ သိ၍ ၊ သိတိုင်းလည်း အရိယာ ဖြစ်ချင် မှ ဖြစ်ရာ သည် ။ လောကီ နှင့် လောကုတ္တရာ ကို ခွဲခြား ဝေဖန် နိုင်သော ပရိယတ် ပဋိ ပတ် အခြေခံ မရှိဘဲ လျက် အ ယူ အ စွဲ မ သည်း အပ် ။ ဝိနည်း သိက္ခာကို ရို သေ စောင့် သိ၍ ပရိယတ် ပဋိ ပတ် စွယ်စုံ ပုဂ္ဂိုလ် ကျော် သူတော်စင် ကြီး တို့ ကား ဘာမျှ အ ဆန်း တ ကြယ် မဟုတ်သော ထို သည့် အထင်အမြင် အသိအ ကြား များကို ရေးကြီး ခွင် ကျယ် လုပ်၍ ထုတ်ဖော် ပြောဆို တော် မ မူ ကြ ။ သူတစ်ပါး သိ မည် ကို ပင် စိုး တော် မူ ကြသည် ကို သဘောပေါက် သ င့်၏ ။ ကိုယ်တိုင်ရေး အလုပ်ခွင် မှတ်တမ်း ဆရာတော်အား အနာ ဂါမ် ကြီး ဟူ၍ သ မုတ် ခဲ့ ကြ၏ ။ ကာ မ ဘုံ က မ လွန် သေး ဟုလည်း သိမြင် သူများ က ဆိုကြသည် ။ မည်သို့ ဆို စေ ဆရာတော် ကား ဇွဲ ၊ လုံ့လ ကြီးမား လှ ပေ ၏ ။ ပျံ တော် မူ ခါနီး မ မာ မ ကျန်း ရှိ စဉ် ပို၍ ပင် အားထုတ် တော်မူ၏ ။ “ ရဟန္တာ မ ဖြစ်သမျှ ဤ ဂူ မှ မထွက် တော့ ပြီ ” ဟု ပင် တစ်ဆင့် တက် ကာ သမ္မပ္ပ ဓာန် လုံ့လ ဖြင့် အဓိဋ္ဌာန် တော် မူ သည် ။ ရောဂါ အခြေအနေမှာ တစ်နေ့ တစ်ခြား ဆိုး ရွား လာ သ ဖြင့် မ ကြည့် ရက် သော တ ပ ည့် ကြီး များ က ဂူ မှ ထွက်၍ ဆေးဝါးကုသ ခံယူရန် အတန်တန် လျှောက်ထား ကြ၏ ။ လျှောက်ထား ကြသော်လည်း မ ရ ။ နောက်ဆုံး တ ပ ည့် ကြီးများ က လယ်တီဆရာတော် အား အကြောင်းစုံ လျှောက် ထား၍ အကူအညီ တောင်း ကြ ရ၏ ။ လယ်တီဆရာတော် ကိုယ်တိုင် ဂူ ထဲသို့ ကြွ ရောက်၍ ပြော ရာ - “ တ ပ ည့် တော် အဓိဋ္ဌာန် ရှိနေလို့ ပါ ” ဟု တောင်းပန် လျှောက်ထား ၏ ။ လယ်တီဆရာတော် လည်း ပါလာသော ကျန်းမာရေး ဦး ပဉ္စင်း များ အခြေအနေများကို ဘက်သို့ လှ ည့်၍ ကြည့် - ၍ အထပ်ထပ် စဉ်း စား ပြီးနောက် အ သင့် “ ကဲ - မောင် ပဉ္စင်း တို့ ၊ အပြင် ထမ်း ပ င့် ကြ ၊ အဓိဋ္ဌာန် တာ က ဦး ဥတ္တရ ၊ ဂူ အပြင် ထုတ် တာ က လယ်တီဆရာတော် ဆရာတော် ပဲ ” ပျံလွန်တော်မူ ဟု ပြောပြောဆိုဆို သည့် နောက် ကျောင်းသို့ နေရာ ရှင်း ပ င့် ကြ ဆောင် သောအခါ စေ ခဲ့ ၏ ။ အမြဲ သုံး သည့် နဝမ အကြိမ် ## PAGE 409 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၃၅၃ ခေါင်း အုံး အောက်တွင် ဆရာတော်ကိုယ်တိုင် ရေးသား ခဲ့ သည့် ၁၂ ’ နှစ် တာ အလုပ်ခွင် မှတ်တမ်း ကို အံ့အား သင့် စွာ တွေ့ ကြ ရ၏ ၊ အိပ်မက် ၁၆- မျိုး နှင့် အာရုံ နိမိတ်များ , အတွေး အ ထင် များ ပါဝင် လေသည် ။ ထူးခြား သည်မှာ ဆရာတော်၏ အ မှာ စာ ၌ ပင် - “ ရဟန်းရှင်လူ သီလရှင် အပေါင်းတို့ ၊ သမထ ဝိပဿနာ တိုးပွား စေ ခြင်း ငှာ တ ပ ည့်များ က သမထ ဝိပဿနာ စာအုပ်မှာ ထည့် ၍ ပုံနှိပ် ရမည် ” ဟု ရေးသား မှာ ထား တော် မူ ခဲ့ ၏ ။ သို့ရာတွင် ဆရာတော် ရေး မည် သည့် စာအုပ်တွင် မျှ ဤ မှတ်တမ်း ကို မတွေ့ရ ။ သ ဓ ပဏ္ဍိတ ယင်း မှတ်တမ်း ၏ ကျေးဇူး ကို စစ်ကိုင်းတောင်ရိုး ကြောင့် ၁၃၃၂- ခုနှစ ၊ ဝေ ၊ တပို့တွဲလ ဇ ယန္တာ ချောင် ( ၁၀၊၂၊၇၁ ဆရာတော်အရှင် ) ထုတ် ဓမ္မဗျူဟာ မ ဟော စာစောင် ( ၉-၁ ဝ နှင့် ၁၀-၅ ) တို့၌ ဖတ်ရှု ရသည် ။ ဤ မှတ်တမ်း သည် ဤ ခေတ် အခါတွင် မ ဆန်း ကြယ် လှ သော်လည်း - အရှင်မြတ် “ ဤသို့ ကြီး တို့ စာ ပင် တတ် လျှင် အစစ်အမှန် ကျမ်း တတ် မဟုတ်သော အ ကျင့် ပဋိ အထင်အမြင် ပတ် နှင့် ပြည့် အတွေးအခေါ် စုံ သော တ က အာရုံ ယ့် အာဇာနည် နိမိတ်များ ရှုပ်ထွေး ပွေ လီ လှ ပေ ၏ ။ ရဟန်း ကိစ္စ မပြီးသေး ဘဲ လျက် ပြီးပြီ ဟု အထင်မှား အမြင် မှား ဖြစ် ရ ချေ အထူး သေး ၏ သ ” ဖြင့် ဟု ယူရ သင်ခန်းစာ မည့် သင်ခန်းစာ ယူ ကြ ရ ကား ပေ ဘုရား လိမ့် မည် ။ ဆု ပန် ခြင်း ပည် တည်း ။ မိမိ၏ အ မူ အ ရာ အလောင်းတော် ကြီး များ၏ အ လေ့ အ လာ နှင့် ကွာ ချင်းတိုင်း ခြား ကွာ မှန်းမသိ ၊ မိမိ ကိုယ် ကို မိမိ လှ ည့် စား ရာ ရောက်နေ တတ်သော “ ဆု ကြီး ပန် ” ဆို သူများ ယနေ့ အပြတ် စဉ်း စား ဆုံးဖြတ် ရ ပေ လိမ့် မည် ၊ မှတ်တမ်းတင် ထား တော် မူ ခဲ့သည် ကိုလည်း ကျေးဇူးတင် ထိုက် ကြ ပေ စွာ ဆရာတော်၏ ။ မှတ်တမ်း ကား အောက်ပါအတိုင်း ပင် ဖြစ်ပါသည် ။ သမထ ကမ္မဋ္ဌာန်း ကို ၁၂၅၇- ခုနှစ် အားထုတ် ရာ ၅၉- ခုနှစ် သို့ ရောက်လျှင် ကာ ယ ပ ဿဒ္ဓိ စိတ္တ ပ ဿဒ္ဓိ ဖြစ်၍ တစ် လလောက် ပင် ကိုယ်စိတ်နှစ်ဖြာ ကိလေသာ ၂ ။ ကင်း ၎င်းနောက် ကွာ ပူပန် ၆၁- မှု အလွန် ခုနှစ် သို့ ငြိမ်း ရောက်လျှင် အေး ၍ နေခြင်း ကဆုန်လဆန်း ၊ ၇- ရက် ( နှစ်ဆန်း ၁– ရက် ) ၎င်း နေ့ ကစ၍ သော တ ဒွါ ရ ဖြင့် သဒ္ဒါ ရုံ တွေ အမြဲ ကြား ၍ နေရခြင်း ၊ ၃ ။ ၎င်း သဒ္ဒါ ရုံ ကို ရပြီးနောက် အလွန် နှစ်နှစ် သက်သက် ရက်ပေါင်းများစွာ ပိတ် ဖြစ်၍ နေခြင်း ၊ ၄ ။ ၎င်းနောက် ဈာန် မဂ်ဖိုလ် တ ရှား ကို မရသေး သော်လည်း ရသကဲ့သို့ ရက်ပေါင်း များစွာ စိတ်ထဲမှာ ထင် ၍ နေခြင်း ။ ၅ ။ ၎င်းနောက် နိဗ္ဗာန် မှာ မြတ်စွာဘုရား နှင့် တကွ အရှင်သာရိပုတ္တရာ ၊ အရှင် မောဂ္ဂလ္လာန် အစရှိသော ရဟန္တာ အရှင်မြတ် တို့သည် ခန္ဓာ ပဉ္စ က ဒြဗ် ကောင် ကြီး ကဲ့သို့ ရက်ပေါင်း ၆ ။ များစွာ ၎င်းနောက် စိတ်ထဲမှာ ရုပ်နာမ် ထင် ကို ၍ အဖန်ဖန် နေခြင်း ၊ ဆင့် ခြင် ပြန်သည် ရှိသော် ၆၁- ခုနှစ် ပထမ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 410 ၃၅၄ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ဝါဆိုလ ဆန်း ၇- ရက်နေ့ည ရုပ်နာမ် ကို ဆင်ခြင် ဆဲ အ ဝိဇ္ဇ မာ န ပညတ် ကွယ် ၍ ထိ န မိဒ္ဓ ဥဒ္ဓစ္စ စ သည် ကင်း လျက် တစ်ညလုံး မိုး လင်း သည့် တိုင်အောင် သက်ရှိ သက်မဲ့ ၎င်း ရုပ်နာမ် တို့သည် တရား ရုပ်နာမ် တို့သည် အ စု ရုပ် အနိစ္စ အ စု , ချည်း ဒုက္ခ , သာ အနတ္တ တည်း - တရား ဟု အလွန် ချည်း ထင် သာ လာသည် ဟု . အမြဲ ။ ကြည်လင်သော ထင် ၍ နေသည် ။ မီးခိုး အရောင် တောင် ဖြစ်၍ ခိုး တိမ် မျက်နှာ ခိုး တို့ ရိပ် ကဲ့သို့ ကို များစွာ ထင်မြင် ဖြစ်လျက် ခြင်း ၊ ၎င်း အ ခိုး ထဲက ၇ ။ လဆန်း ၎င်းနောက် ၁၄- ရုပ်နာမ် ရက်နေ့ည တရားတို့ကို တစ်ညလုံး အဖန်ဖန် မိုး လင်း ဆင်ခြင် သည့် တိုင်အောင် ပြန်သည် ရှိသော် ကိလေသာ ပထမ ဝါဆို ပူပန် ခြင်း အစရှိသော ငြိမ်း အေး တရား ၍ ထိ တို့သည် န မိဒ္ဓ ဥဒ္ဓစ္စ ဖြစ်ပေါ် စ သည် ကုန် ကင်း ၍ . လျက် မီးခိုး ကာ တောင် ယ ပ ခိုး ဿဒ္ဓိ တိမ် ၊ စိတ္တ ခိုး တို့ ပ ဿဒ္ဓိ ကဲ့သို့ လည်းကောင်း များစွာသော ၊ အရောင် နီ သော ရွဲ ဖြစ်၍ လုံး ကဲ့သို့ ၎င်း လည်းကောင်း အရောင် တို့သည် ၊ မီးတောက် အနိစ္စ ကဲ့သို့ , ဒုက္ခ လည်းကောင်း , အနတ္တ # သဘော ၎င်းနောက် ချည်း ဝိပဿနာဉာဏ် ဟု အမြဲ ထင် ၍ နေခြင်း ၁၀- ၊ ပါး ကို အဖန်ဖန် ဆင်ခြင် ပြန်သည် ရှိသော် ၉ ။ သမ္မ ၎င်းနောက် သ န ဉာဏ် .... မှစ၍ ရှိသော် သင်္ခါ သမ္မ ရု ပေက္ခာ သ န ဉာဏ် ဉာဏ် နှင့် တိုင်အောင် ဥ ဒ ယဗ္ဗ ယ ဉာဏ် ထင်မြင် မှာ ခြင်း ၆၁- ၊ ခုနှစ် ကစ၍ ၆၂- ခုနှစ် ပြာသိုလ ပြည့် ကျော် ၆- ရက် - ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ တိုင်အောင် အလွ န့် အလွန် ၁၀ ။ ထင်မြင် ၎င်းနောက် ခြင်း ၊ .... ရှိသော် ၆၂- ခုနှစ် နတ် တော်လ ပြည့် ကျော် ၈- ရက် နေ့ လေး နာရီ မဂ် လေးပါး ကစ၍ လုံး တစ်ညလုံး ရပြီ ဟု ထင် မိုး နေ လင်း ပြီးလျှင် သည့် မိုး တိုင်အောင် လင်း သော ကာလ နိဗ္ဗာန် မှ မဂ် ၌ သာ လေးပါး အာရုံ လုံး ပြု မ လျက် ရ မှန်း သိ သည် ။ ပ ၎င်းနောက် အ ၊ ထ အ ၊ မ အံ ၊ မ အ ၊ ဂ အ - ရ အ ။ ( ပထမ မဂ္ဂ - ရပြီ ဟု ဆိုလို ၏ ။ ) ဘင်္ဂ ဉာဏ် ရ င့် ..... ခြင်းကို ရှိသော် အလွန် ၆၂- အလွန် ခုနှစ် ပြာသိုလ အမြဲ ထင်မြင် ပြည့် ခြင်း ကျော် ၊ ၆- ရက် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ ၌ ၁၂။ . . အာ ၎င်းနောက် ဒီ န ဝ ဉာဏ် .... ရှိသော် ၊ နိဗ္ဗိ ဒါ ပြာသိုလ ဉာဏ် ၊ ပြည့် မုဉ္စိ တု ကျော် က မျ ၁၁- တာ - ရက်နေ့ည ဉာဏ် ၊ ပဋိ ဘ သင်္ခါ ယ ဉာဏ် ဉာဏ် ၊ ၊ ၁၃ ။ သင်္ခါ ၎င်းနောက် ရု ပေက္ခာ ...... ဉာဏ် ရှိသော် တို့ သင်္ခါ အလွန် ရု ပေက္ခာ ထင်မြင် ဉာဏ် ခြင်း ၊ ၏ အ ဆုံး ၌ ရှေး ဦး စွာ ဥ - အာ - နိ ထင် ဉာဏ် လာသည် တို့ကို ဒုက္ခသစ္စာ ။ . မုဉ္စိ တု ဟု က မျ ထင် တာ ဉာဏ် လာသည် ကို ။ သမ္မ နိ ရော သ ဓ န ဉာဏ် သစ္စာ ကို ဟု သမုဒယသစ္စာ ထင် လာသည် ဟု ။ ပဋိ ၎င်းနောက် သင်္ခါ ဉာဏ် ဝိပဿနာဉာဏ် ၊ သင်္ခါ ရု ပေက္ခာ ဉာဏ် တို့ကို မဂ္ဂ သစ္စာ ဟု . ထင် လာသည် ။ ၁၄ ။ ၁၀- ပါး ကို အဖန်ဖန် ဆင်ခြင် ပြန်သည် ရှိသော် နဝမ အကြိမ် ## PAGE 411 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၃၅၅ သစ္စာလေးပါး သည် ဘာဝနာ ၏ အ စွမ်းအား ဖြင့် အမြဲ ထင်မြင် ခြင်း ၊ ၁၅။ ၎င်းနောက် ပဋိစ္စ သ မုပ္ပါ ဒ ၊ ပဋိစ္စ သ မုပ္ပန္န တရားတို့ကို ဆင်ခြင် ပြန်သည် ရှိသော် ၎င်း တရား တို့သည် ရက်ပေါင်းများစွာ ထင်မြင် လာ ကုန် ၏ ။ ၁၆ ။ ၎င်းနောက် ... ဧ ကတ္တနည်း ၊ နာ နတ္တနည်း ၊ အ ဗျာ ပါ ရ နည်း ၊ ဧဝံ ဓမ္မတာ နည်း လေးပါး တို့ကို ဆင်ခြင် ပြန်သည် ရှိသော် ၎င်း နည်းလေး ပါး တို့ ရက်ပေါင်းများစွာ ထင်မြင် လာ ကုန် ၏ ။ ၁၇ ။ ၎င်းနောက် ဝိသုဒ္ဓိ ၇- ပါး ကို ဆင်ခြင် ပြန်သည် ရှိသော် သီလ ဝိသုဒ္ဓိ မှ စ၍ ပဋိပဒါ ဉာဏ ဒဿန ၀ိ သုဒ္ဓိ တိုင်အောင် ထင်မြင် ခြင်း ၊ ၁၈ ။ ၎င်းနောက် သိ ကျွမ်း ဖူး သော မာတုဂါမ တစ် ဦး ကို ပုတီး နား ဋောင်း စ သော အဝတ် တန်ဆာ တို့ ဖြင့် တန်ဆာ ဆင် ယင် ၍ စိတ် ဖြင့် အနီးအနား ၌ ထား လျက် ၎င်း မာတုဂါမ သည် အဝတ် တန်ဆာ တို့ ကြောင့် အလွန် တ င့် တယ် ၏ ။ မည်သို့ပင် တ င့် တယ် သော် ငြား လည်း အို ခြင်း သဘောတရား မ ကင်း ချေ သေး ဟု အောက်မေ့ ဆင်ခြင် ကာ မတ္တ ဖြင့် ဆံ ဖြူ သွား ကျိုး ပါး ရိုး နား ရိုး နံရိုး အ ပြိုင်း ပြိုင်း ကျ လျက် စက်ဆုပ် ရွံ ရှာ ဖွယ် မ တ င့် တယ် သော အသွင် ဖြင့် ထင်မြင် ခြင်း ၊ ( နာ - သေ - ပုပ် ပွ များလည်း ထို့အတူ ထင်သည် ။ ) အရိုးစု မ ကင်း သေး ဟု အောက်မေ့ ကာ မတ္တ ဖြင့် အရိုးစု ထင်မြင် ခြင်း ၊ ၎င်း အရိုးစု ကောင် ကြီးသည် အနိစ္စ , ဒုက္ခ , အနတ္တ သဘော တရား ဟု ထင်မြင် ခြင်း ၊ ၁၉ ။ အိပ် ညအခါ သောအခါ မအိပ် မနော မီ ကောင်းကင် ဒွါ ရ ၌ ကြယ် ၌ ကြယ် များစွာ အပေါင်းကို ထင်မြင် ကြည့် ခြင်း ၊ ၍ ဝိပဿနာ ပွား လျှင် ၂၀ ။ နေ့ အခါ ကျောင်း အ မိုး ကို ကြည့် ၍ ဝိပဿနာ ပွား လျှင် .. ညအိပ် သောအခါ ကျောင်း အ မိုး တို့သည် မ နေ ဒွါ ရ ၌ ထင်မြင် ခြင်း ၊ ၂၁ ။ ကြောင့် ၁၂၆၃- နှလုံး ခုနှစ် မ ပထမ သာ မ ဝါဆိုလ ယာ ခြင်း ပြည့် ဖြစ်၏ ကျော် ။ ထိုနေ့ ငါး ရက်နေ့ နေ့လယ် နံနက် အိပ် ပြီးလျှင် က သူတစ်ပါး အာရုံ ပြု အတွက် နေ ကျ တရား ကို အာရုံ ပြု ပါ သော်လည်း နှလုံး မ သာယာ ခြင်း ဓမ္မ အန္တ ရာယ် ကြီး ဖြစ်ပေါ် လာ သော ၏ ။ ကော ဖြစ်ပေါ်လာ ” အစရှိသော လျှင် ဂါထာ ထိုသူ ကို များကို အကြိမ်ကြိမ် ရန် သူ ထင် အဖန်ဖန် အောင် “ ဆင်ခြင် ပိ ယတော လျှင် ဇာ ထိုသူ ယ တိ မှ စ၍ ပိ ယ ပုဂ္ဂိုလ် ဟူ သ ရွေ့ အဇ္ဈတ္တ အတွင်း ရန် သူ ၊ ရန်သူမျိုးငါးပါး ကို ဗ ဟိဒ္ဓ အပြင် ရန်သူဟု အလွန် ထင် လာခြင်း ၊ ထို ဗ ဟိဒ္ဓ ရန် သူတို့ ကြောင့် အဇ္ဈတ္တ ၌ ဖြစ်သော လောကီ ကုသိုလ်သည် အတွင်း ရန် သူ ၊ အဇ္ဈတ္တ ၌ ဖြစ်သော အ ကုသိုလ်သည် အ ပြင်ရန် သူ ဟု အလွန် ထင် လာခြင်း ၊ ထို ထက် ရှေးရှေး သော ဘဝ က ကုသိုလ် အကုသိုလ် တို့သည် ရန် သူ ကောင် ကြီးတွေ ကဲ့သို့ ဝိုင်းဝန်း လာ၍ အကုသိုလ် ရန် သူတွေက အပါယ် လေး ဘုံ သံသရာ နှောင် အိမ် ထဲ၌ ချ မည်ဟု ဆို သကဲ့သို့ အလွန် ထင် လာခြင်း ၊ ကုသိုလ် ရန် သူ တွေကလည်း လူ့ဘုံ ၊ နတ်ဘုံ ၊ ဗြဟ္မာ့ ဘုံ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 412 ၃၅၆ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် သံသရာ မှောင် အိမ် ထဲ၌ ချ မည်ဟု ဆို သကဲ့သို့ အလွန် ထင် လာခြင်း ၊ အ မင်း ကြောက်ရွံ့ ထိုသို့ ထင် ထိတ် လျှင် လ ဘုံ န့် ခြင်း သုံးပါး ပြင်း ၌ ကိုးကွယ် စွာ ဖြစ်သော လဲ ကြောင့် လျောင်း သိမ်းဆည်း ပုန်း အောင်း ၍ မရနိုင် မှီခို ရာ ၊ မရှိ၍ မျက်ရည်တွေ အလွန် လှိုင် လျက် နှစ်နာရီ သုံး နာရီအတွင်း အလွန်အမင်း ကြောက် လှ ၍ ရန်သူကို လိုက်၍ ရေတွက် သည် ရှိသော် အကုသိုလ် ဖ ဿ စ သော သဗ္ဗ စိတ္တ သာ ဓာ ရ ဏ စေတသိက် ၇- ခု ၊ အကုသိုလ် ဝိ တက် စ သော ပ ကိဏ်း စေတသိက် ၅- ခု ၊ မောဟ စ သော အကုသိုလ် စေတသိက် ၁၄- ခု ၊ အ ကုသိုလ်စိတ် ၁၂- ခု ၊ ၎င်း ၃၉- ခု တို့သည် အပါယ် ၄- ဘုံ သံသရာ နှောင် အိမ် ထဲ၌ လား ကြောင်း ဖြစ်သော အကုသိုလ် ရန် သူတွေ ဟု အလွန်အမင်း အထူး မြင် ခြင်း ၊ ကုသိုလ် ဖ ဿ စ သော သဗ္ဗ စိတ္တ သာ ဓာ ရ ဏ စေတသိက် ၇- ခု ၊ ကုသိုလ် ဝိ တက် စ သော ပ ခု ကိဏ်း ၊ ရူပ စေတသိက် ကုသိုလ် ၅- ခု ၆- ၊ ခု အ ၊ ရူပ သဒ္ဓါ ကုသိုလ် စ သော ၄- သော ခု ၊ ၎င်း ဘဏ ၅၄- စေတသိက် ခု တို့သည် ၂၄- ခု သံသရာ ၊ ကာ မ ဝဋ် ကုသိုလ် ဆင်းရဲ ၈- ၌ ကျင် လည် ကြောင်း ဖြစ်သော ကုသိုလ် ရန် သူတွေ ဟု အလွန်အမင်း ထင်မြင် ခြင်း ၊ ထိုသို့ ထင် ပြီးလျှင် ပညာ စေတသိက် ကို အောက်မေ့ ဆင်ခြင် သည် ရှိသော် ၎င်း ပညာ စေတသိက် သည် သံသရာ ဝဋ် ဆင်းရဲ မှ ထွက် မြောက် ကြောင်း ကိုးကွယ် လဲ လျောင်း ပုန်း အောင်း မှီခို ရာ အဆွေ ခင်ပွန်း ကောင်း ဟု အလွန် အ ကျူး ထင်မြင် ခြင်း ၊ ကိုယ်စိတ်နှစ်ဖြာ ၎င်း ပညာ ချမ်းသာစွာ စေတသိက် ကို သက်သာရာ အဆွေ ခင်ပွန်း ရ လေသည် ကောင်း ။ ဟု အလွန် အ ကျူး အထူး ထင် လျှင် ၂၂ ။ ၁၂၆၆- ခုနှစ် ၊ တပို့တွဲလဆန်း ရှစ်ရက် ၊ တ နင်္ဂ နွေ နေ့ ည ခြောက် နာရီ ကျော်ကျော် အချိန်တွင် သစ္စာလေးပါး ကို သိ သည် ။ ငလျင် ၊ နှစ်ကြိမ် လှုပ် ၏ ။ သ ဒ က ဥ ဒါဂါမ် ၊ တ ဤ ဖြစ်၏ ၊ ယ အ ။ ၊ မ ။ စာရေးသူ၏ အ ၊ ဂ အ ၊ ရ အ ။ မှတ်ချက် ( “ ဒုတိယ ။ မဂ္ဂ ) ရ ” ဟု ဆိုလိုသည် ။ ထိုနှစ် တစ်ဆ ယ့် ခြောက်ချက် အိပ်မက် ဆန်း များ ၁ ။ ခြေ ၌ ခြ တက် ၍ ခြ ကို နင်း မိ မည် စိုး သော ကြောင့် ကောင်းကင် မှနေ၍ ခြ ကို ခါ ပစ် ရသည် မြင် မက် ခြင်း ၊ ၂။ . မြစ် ကို အလျားလိုက် ဆန်သော သင်္ဘော စီး ရအောင် လိုက်သော် သင်္ဘော ကို မှီ ရုံ မျှသာ ရှိ၍ မ စီး ရ ဟု မြင် မက် ခြင်း ၊ ( ၎င်း အိပ်မက် အ ရမှာ သူငယ် အဖြစ် ကစ၍ ရဟန်း နှစ်ဆ ယ့် နှစ် ဝါ တိုင်အောင် “ ဘုရား ဆု ပန် ” ၍ နေသည်ကို ၁၂၆၁- ခုနှစ် သို့ ရောက်သောအခါ ၎င်း နှစ် ကဆုန်လ က စ၍ ဝါဆိုလ ပြည့် တိုင် လျှင် သံသရာ ဘေး ကို အလွန် ကြောက် သော ကြောင့် ဘုရား ဆုကို မ ပန် တော့ ၊ ထို ဘုရား ဆုကို မ ပန် နိုင်ခြင်း အကြောင်း ဟု ထင်သည် ။ ) နဝမ အကြိမ် ## PAGE 413 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၃၅၇ ၃ ။ မြစ် လယ် သို့ ရောက်၍ နေစဉ် မြစ် တစ်ဖက် သို့ လက်ပစ်ကူး မည် လို လို ၊ ဖောင် ဖွဲ့ ၍ တစ်ဖက် ကူး မည် သို့ လို ရောက်သည် လို နေဆဲ လှေငယ် ဟု မြင် မက် တစ်စင်း ခြင်း လာ၍ ၊ ထို လှေငယ် နှင့် စီး လျက် မြစ် ( ၎င်း အိပ်မက် အ ရမှာ ဒုတိယ ဝါဆိုလ ပြည့် ကျော်မှ သာ သာဝက ဆုကို ပန် ၍ ထို သာဝက ဆုကို ပန် ဆင် နိုင်ခြင်း အကြောင်း ဟု ထင်သည် ။ ) ၄ ။ ဘုရားရှင်ကို ကိုယ်တိုင်ကိုယ်ကျ ဖူး တွေ့ရ ၍ ဘုရားရှင် မျက်မှောက် နိဗ္ဗာန် ၅ ။ ရောက်အောင် မစင် စွ န့် ဆဲ “ ဝိပဿနာ ကု ဋီ နှင့် တကွ ကို တစ်ပါး အားထုတ် သို့ ရသည်ဟု ရောက်၍ မစင် မြင် မက် လိမ်း ခြင်း ကပ် ၊ လေ သ လော ဟု ကြည့် လျှင် “ မစင် မ လိမ်း မ ကပ် ' ဟု ဟု မြင် မက် ခြင်း ၊ Gu နွံ ၌ နှစ်ယောက် သောသူ သည် လက်တစ်ဖက် တစ်ချက် ကို ကိုင် ၍ နွံ ထဲမှ တင်သည် ဟု မြင် မက် ခြင်း ၊ ၇ ။ “ အေး သောအခါ ပူ သော ကမ္မဋ္ဌာန်း ကျောင်း၌ နေ၍ ၊ ပူ သော ကမ္မဋ္ဌာန်း ကို အားထုတ် ရမည် ။ ပူ သောအခါ အေး သော ကမ္မဋ္ဌာန်း ကျောင်း၌ နေ၍ ၊ အေး သော ကမ္မဋ္ဌာန်း ကို အားထုတ် ရမည် ' ဟု မြင် မက် ခြင်း ၊ Q “ သည် အရောင် သည် အ ဘယ် အရောင် နည်း ” ဟု မေး လျှင် “ မဟာဂန္ဓာရုံ ဘုန်း ကြီး၏ သီလ အရောင် ’ ဟု ဆိုပါသည် ။ “ အ ဘယ် ကျအောင် တောက် သနည်း ” ဟု မေး လျှင် အ က နိဋ္ဌ ဗြဟ္မာ့ ပြည် တိုင်အောင် တောက် ပါ သည်ဟု ဆို၍ မြင် မက် ခြင်း ၊ ၉ ။ နိဗ္ဗာန်ကို တစ် ဝီထိ သာ လို တော့သည် ။ နိဗ္ဗာန်ကို သိ မြင်အောင် ဥပေက္ခာ ဝီထိ ချ ရမည် မြင် မက် ခြင်း ၊ ၁၀ ။ ပုံ - ရုပ်နာမ် ၊ အေး - နိဗ္ဗာန် ၊ ဖေ - စိန္တေ ယျ ၊ မေ - တရား ၊ သား - သံဃာ က အေး နိဗ္ဗာန်ကို အသက် ဇီ လျင်မြန်စွာ ဝိန် မ ရှိသည် ရအောင် ဘုရား ရုပ်နာမ် ဟောကြား ရှိ စဉ် မြတ် သည့် တရား တရား ။ ကို ကြိုးစား ၍ အားထုတ် ၊ ( ၁၂၇၁- ခု ၊ တော်သလင်း လဆန်း သုံးရက် ၊ အင်္ဂါ နေ့ တစ်ကြိမ် မက် သည် ။ ၎င်း လဆန်း ဆယ် ရက် အင်္ဂါ နေ့ တစ်ကြိမ် မက် သည် ။ ) ၁၁ ။ “ ဖ လ တံ အဓိ ဝစနံ ၊ ဧတံ = ဤ သမ္မာဒိဋ္ဌိ သမ္မာ သင်္ကပ္ပ စ သော မဂ္ဂင် ဖောင်ကြီး သည် ။ ဖ လ ဿ အကုသိုလ် တည်းဟူသော မြေ ပြင် အရပ် ဝယ် မ ငြိ ကပ် ငြား ကောင်းကင် သွားသော အ ရ ဟတ္တ ဖိုလ် ၏ ။ အဓိ ဝစနံ = အမည် ပေ တည်း ။ ( ၎င်း လ ဆုတ် ကိုး ရက် ၊ အင်္ဂါ နေ့ည ၊ နာရီ ပြန် တစ်ချက် တီး ကျော် မြင် မက် သည် ။ ) ၁၂ ။ ပူ လှ ချ ည့် ၊ လောင် လှ ချ ည့် ၊ ပူ လှ ချ ည့် ၊ လောင် လှ ချ ည့် ။ သံ ယော ဇဉ် ပြတ် လျှင် း ၏ ( ၎င်း ၊ သံ လ ဆုတ် ယော ဇဉ် နှစ်ရက် ပြတ် လျှင် အင်္ဂါ ဧ နေ့ ၏ ။ မက် သည် ။ ) ၁၃ ။ ၁၂၇၂- ခုနှစ် ၊ ဝါခေါင်လ ဆန်း ခြောက် ရက်နေ့ ၊ ည နှစ်ချက် တီး ကျောက် လောက် မြင် မက် သော အိပ်မက်မှာ – “ တောင်ကြီး တစ်လုံး ၏ နံ ဘေးတွင် မဟာဂန္ဓာရုံ ဘုန်းကြီး နဝမ အကြိမ် ## PAGE 414 ၃၅၈ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် အ မဟာဂန္ဓာရုံ မှူး ပြု၍ လမ်း ဘုန်းကြီး ဖောက် ကို ရာ နှိပ်စက် ပေါက် မည့် သောအခါ ရန် သူ နောက် ၎င်း လမ်း က လိုက် အ သွား လာ တောင် ရာ မှီ နံ သောအခါ ပါး တွင် မဟာဂန္ဓာရုံ ဘုန်းကြီး အား ပုတ်ခတ် မည် အ ပြု တွင် မဟာဂန္ဓာရုံ ဘုန်းကြီး က တွက် ၍ ကျ ချလိုက် သောအခါ သ ဖြင့် မဟာဂန္ဓာရုံ ဘယ်အခါမှ ဘုန်း · မတက်နိုင် ကြီး၏ တ ပ သော ည့်များ ချောက်ထဲ က “ အောင်ပြီ သို့ ကျ ၍ အောင်ပြီ သွားသည် ” ဟု ။ ကြွေးကြော် ကြ၏ ။ ၎င်း လမ်း အ ဆုံး တွင် ရေ အ လျဉ် တွေ့ ၍ ရေချိုး ရ ၊ သောက်သုံး ၁၄ ။ ကြ ၎င်း ရ ကုန် ခုနှစ် ၏ ၊ သီတင်းကျွတ်လ ။ ကွယ် နေ့ ၊ မဟာဂန္ဓာရုံ ဘုန်းကြီး သည် တစ်ကိုယ်လုံး ဖွေးဖွေး ဖြူ သော ဆင်ဖြူ စီး လျက် ဆင်ဖြူ ပေါ်က ဘုရား ပေါ်သို့ အရှေ့ မျက်နှာ က တက် လျက် ၎င်း ဘုရား ပေါ်က နေ၍ အောက် ကို ကြည့် သောအခါ ရေတွေ မြင်ရ သည်ဟု မက် ခြင်း ။ ၁၅။ ၎င်း ခုနှစ် ၊ တန်ဆောင်မုန်းလဆန်း တွင် ရွှေ ပြာ သာဒ် ကြီး လေး ဆောင် ၏ အလယ်က . ပလ္လင် နှင့် တကွ ရွှေ ပြာ သာဒ် ကြီး လေး ဆောင် ရသည်ဟု မြင် မက် ခြင်း ၊ ၁၆ ။ ၎င်း ဤကား လဆန်း မဟာဂန္ဓာရုံ မှာ ထီး ဖြူလေး ဆရာတော်ကိုယ်တိုင် စင်း ရသည်ဟု မြင် ရေးမှတ် မက် ခြင်း ထားခဲ့သော ။ အိပ်မက် နှင့် အဓိပ္ပာယ် ကောက် ပုံများ ဖြစ်၏ ။ အရိယာ ဖြစ်သွားသော ဘုရား ဆု ပန် ပုဂ္ဂိုလ်ကြီး မြင် မက် မြတ်စွာဘုရားရှင် တော် မူ ခဲ့သည် ကိုလည်း သည် ဘုရား သတိပြု မ ဖြစ် မီ သင့် က ကုန် ပင် ဘုရား ၏ ( ပဉ္စ ဖြစ် က မည့် အင်္ဂုတ္တရ နိမိတ် ၊ မဟာ ကြီး အိပ်မက် သု ပိ န သုတ် ငါးပါး ) ။ သူ မြတ် လျာ တို့အတွက် ပုဗ္ဗ နိမိတ် အိပ်မက် စသည်တို့ သည် ကြိုတင် ဖြစ် စ မြဲ ။ သို့ရာတွင် တစ်ခု သတိပြု ရ မည်မှာ . လှ ည့် စား သော အာရုံ နိမိတ် လိမ် များ ၊ အိပ်မက် လိမ့် များလည်း ရောင် တော် ပြန် နှင့် ရော ၍ ဝင်ရောက်လာ တတ် ပေသည် ။ အထူး မှတ်သား မဟာဂန္ဓာရုံဆရာတော် ၍ မည်သူ့ကိုမျှ သည် အသိမပေးဘဲ ပြ ဆိုပြီး အာရုံ နှစ်ပေါင်းများစွာ နိမိတ် နှင့် အိပ်မက် ခေါင်း ကြီး အုံး ၁၆- အောက် မျိုး ကို ၌ လျှို့ဝှက် ထားခြင်း ၊ ကမ္မဋ္ဌာန်း စာအုပ် များ၌ ထည့် သွင်း ရိုက် ရစ် ရန် မှာကြား ခြင်း ပြုသည် ကို ထောက် ဆ ကြည့် ပါ လျှင် “ မှန်ကန်သော အာရုံ နိမိတ် ၊ အိပ်မက်များ ဖြစ်သည်ဟု အသိအမှတ် ပြုကြောင်း ယင်းသို့ ထင်ရှား ဆိုသော် လေသည် ဆရာတော်ကိုယ်တိုင် ။ မှတ်တမ်း ပြုခဲ့ သော “ ပထမ မဂ် ရ၏ ” ( ၁၂၆၂ ) ၊ “ ဒုတိယ မဂ် ရ၏ ” ( ၁၂၆၉ ) ဟု တိုက်ရိုက် ရေးသားချက် မျိုး နောက် ကာလတွင် မတွေ့ရ သ ဖြင့် သ က ဒါဂါမ် မျှသာ ဖြစ်သည်ဟု ကား မ မှတ် ယူ သင့် ချေ ။ ထို အာရုံ နိမိတ် အိပ်မက်များ ကို ဖော်ပြ ရာတွင် အချို့ နေရာ၌ ဆရာတော်ကိုယ်တိုင် ## PAGE 415 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၃၅၉ မှတ်ချက် ( အဓိပ္ပာယ် ကောက် ) စကား များ ရေး ထားသော်လည်း “ ပြာ သာဒ် လေး ဆောင် ၊ မှတ်တမ်းများ ထီး ဖြူလေး စင်း ရေး ရသည် ပြီးနောက် ” စ သည် တွင်လည်း ၌ မှတ်ချက် ကိုး တစ်စုံတစ်ရာ နှစ် ခန့် နေထိုင် မ ပါ သွား ရှိ ရသည် ချေ ။ ဆရာတော်သည် ကို တွေ့ ရ လေရာ ထို ဆရာတော်၏ ကြရန် သာ ရှိ ဓမ္မာ ပေ ၏ ။ ဘိ သမ ယ ကို အတိအကျ မ ပြောဆို ဝံ့ သာ ချေ ။ တု ယူ အား ကျ ၍ ကြိုးစား ပြီးစီး သွား ထိုသို့သော လေ ဟန် အာရုံ အာဇာနည် လိမ် များ ဝင် အရှင်မြတ် ခြင်း နှင့် နှစ်ပေါင်းများစွာ ကြီး တို့အား ပင် ငယ် လျှင် စဉ် ရဟန်း ကာ လမှစ၍ ကိစ္စ မ မ ပြီး ရိုးသား ပါ သေး သော ဘဲ ဘုရား သင်ခန်းစာ ဆု ပန် ကြီးများ စိတ် ပင် ကြီး နှင့် တည်း အ ။ ဖိ ခံရ ခြင်းမှာ ဆရာတော် ဘဝ နှင့် ရင်း၍ ပေးခဲ့သော ပဓာန ## PAGE 416 အင်ကြင်း မြောင် နှင့် နိဗ္ဗိန္ဒ ဆရာတော် ( ၁၂၂၂ - . ၁၂၇၈ ) ။ ( ၁၂၄၈ - ၁၃၃၈ ) ပြည် မြို့၌ “ တေ ဝိဇ္ဇ ရဟန္တာ ” ဟု ဆို ကြသော အင်ကြင်း မြောင် ဆရာတော်ဘုရားကြီး နှင့် နိဗ္ဗိန္ဒ ဆရာတော် ဘုရားကြီး နှစ်ပါး အကြောင်းကို နိဗ္ဗိန္ဒ ဆရာတော် ရေးသား တော် မူ သော သိက္ခာ နိဗ္ဗိန္ဒ သုံးပါး ဆရာတော်ဘုရားကြီး ပြ ရာ ကျမ်း ' ၌ ဖတ်ရှု ကိုယ်တိုင်ရေး ရ၏ ။ သော အတ္ထုပ္ပတ္တိ နိဒါန်း ဖြစ်၍ အလွန် ခိုင်မာ ပြီး ဆရာတော် စိတ်ဝင်စားဖွယ် ၊ စစ်ကိုင်း ကောင်း မဟာဂန္ဓာရုံ လှ ပေသည် ဆရာတော်များ ။ ထို နိဒါန်း နှင့် သွားရောက်တွေ့ဆုံ ၌ လယ်တီဆရာတော် လျှောက်ထား ၊ သေ ပုံများကို ကျ တောင် ပါ ဖော်ပြထား ထို မှတ်တမ်း ရာ ပို၍ မှတ်သားဖွယ် ကောက်နုတ်ချက် ကောင်းလှသည် အကျဉ်း မှာ ။ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ပါသည် ။ မှတ်တမ်း ပြုစု သော နိဗ္ဗိန္ဒ ဆရာတော်ဘုရားကြီး မှာ သာယာဝတီ ခရိုင် မိုးညို မြို့နယ် ဧရာဝတီမြစ် အနီး မြေ ဇာ ကျွန်း ခေါ် ရွာ ကြီး ၌ ၁၂၄၈- ခုနှစ် တန်ဆောင်မုန်းလဆန်း ၁၀- ရက် မယ်တော် ၊ သောကြာနေ့ များမှာ ဦး နံနက် ကြာ ညို စက် ဒေါ် နာရီ လုံ မ ၈- တို့ နာရီအချိန်တွင် ဖြစ်ကြသည် ။ ဖွား ဆရာတော် မြင် တော်မူ၏ လောင်း ၊ ခမည်းတော် လျာ ၁၀- ၊ နှစ်သား တွင် ဝဲ နာ များ စွဲ ကပ်၍ မည် သည့် ဆေး နှင့် မျှ မ ပျောက် နိုင် ရှိသော အခါ မယ်တော် က အလုပ်များ " “ နင် သည့် တော့ ကြား ကြာရင် က ဆေး နူ လိမ့် လိမ်း မယ် ခိုင်း ၊ အဲဒီတော့မှ ၍ မ ရ သ နင် ဖြင့် - တစ်ယောက်ထဲ ရွာ ပြင် တဲ နှင့် နေ ရမယ် မှတ်ထား ပါရမီ ရှိသော ” ဟု သား မြည် အတွက် တွန် ပြော ကား ဆို၏ ကြီး ၊ တို စွာ စကား သံဝေဂ သည် ဖြစ်ကာ မထူးဆန်းလှ ဘုန်းကြီး သော်လည်း ဖြစ် လိုသော အသိဉာဏ် ဆန္ဒကို နှိုး ဆွ ပေးလိုက် သကဲ့သို့ ရှိ၏ ။ ရှေ့ပြေး နိမိတ် သင်ယူ ခိုက် မြေ ဇာ ညအိပ် ရွာ ဘုန်းကြီးကျောင်းတွင် သောအခါ ခြေ ရင်း ၌ ကျောင်းသားဘဝ မီး ထွန်း ထား သကဲ့သို့ နှင့် နေ၍ ဝင်း ဝင်း သင်္ဂြိုဟ် လက် ကို လက် ကြိုးစား မြင်ရ သ ဖြင့် တစ်ခါက မကြာခဏ သော် ထ ညာဘက်လက် ၍ ထ ၍ ရှာ မိ ၏ မ ။ ၌ ကြွက် ရှာ တိုင်း နို့ ပေါက် ပျောက်သွား ၍ မိခင် သည် အား ။ ပြ ရာ နူ တတ်သည် ဆို၍ အိမ် အနီးရှိ နူ နေ သူ ကိုလည်း မြင်တွေ့ နေ ရ သ ဖြင့် သူငယ် မှာ ကြောက် လ န့် နေ၏ ၊ ညအိပ် သောအခါ လက်မ ကို ဆုပ် ၍ အိပ် ၏ ။ တစ်ည သ၌ လက်မ ပျောက်သွား ပြီ ထင် ၍ ထ ငို လေ သ ဖြင့် မိခင်ကြီး က လက်မ , ကို ကိုင် ၍ “ ရှိ သား ပဲ သား ရဲ့ ” ဟု နှစ် သိ မ့် ရသည် ။ ( မည်သူမဆို မွေး သည် မှ သေ သည့် တိုင် စဉ်း စား ပြောဆို လုပ်ကိုင် နေကြသော အကျိုးတရား မှန်သမျှ အကြောင်း နဝမ အကြိမ် ## PAGE 417 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၃၆၁ ဆက်စပ် ပစ္စည်း မ ကင်း ၏ ။ ။ ဗီဇ ယနေ့ က အလုပ်သည် ပြောသော တရား မနေ့က သဘော အလုပ် များ နှင့် ဖြစ်သည် ဆပ် စပ် ၏ ကို ။ ရှေ့ဘဝ သတိပြု ကြ သည် ရာ ယခု ၏ ။ ) ဘဝ နှင့် သူငယ် ၁၅- နှစ်သား တွင် ကို ရင် ဝတ် ၍ ပရိယတ် စာပေ သင်ကြား ၏ ။ ဘွဲ့ ရှင် သီရိ ။ ရဟန်း ဖြစ်ချင် , တော ထွက် ချင် စိတ်များ မကြာခဏ ဖြစ်သည် ။ သို့ နှင့် ရဟန်း ဖြစ်၍ နှစ် ဝါ ` အ ရ ပခုက္ကူဆရာတော် ဦး ဂန္ဓ သာရ ၊ မန္တလေး ဘုရားကြီး ကျောင်းတိုက် ဦး ဉာဏ ထံ ကြွရောက် ပြန် ၏ ။ လေး စာ သင်သည် ဝါ အ ရ ။ တွင် ထိုအခါ ကိုယ့် စာ ကို ၌ ကိုယ် စိတ် သန် ပြန်သုံးသပ် နေ၍ ဗီဇ ပါ ၍ တော တော ထွက် မထွက် ချင် စိတ် နိုင်သေး ပျောက်သွား စေ ကာ မူ ဓုတင် ကို ကျင့် မည်ဟု ဆုံးဖြတ် လိုက်ရသည် ။ ခြောက် ဝါ အ ရ ပြည်မြို့ ပုထိုး ကြီး ဆရာတော် ထံ ၌ ပရိယတ္တိ သင်ယူ သောအခါ တော အကြံ ထွက်ရန် ကား မ လျှောက် လျှော့ သေး ။ သော်လည်း စိတ်ကူး တွင် မ ရ ။ နေ့ တော အခါ ထွက် စာ ချ ကြည့် ပေး၍ ရာ ညအခါ သပိတ် မှ ပ တရား ရိက္ခ ရာ ထိုင် လွယ် ရသည် စရာ ။ အိတ် များ ပင် မရှိသေး သ ဖြင့် ဝိနည်း တော် နှင့် အပ် အပ် စပ်စပ် ရရှိရန် သပိတ် တစ်ခု ရဖို ့ ပင် ဝန် လေး နေ၏ ။ စိတ်း ဆင်းရဲ နေ၏ ၊ ထိုအခါ ဆွမ်း ဒကာ ဦး သာ ပြော ကောင်းမှု ကြောင့် ပြည့် စုံ သွား၍ အ ပို စာအုပ်စာတမ်း ဆရာတော်အား ပစ္စည်းများ တောင်းပန် လှူ လိုက် ဝန်ချ ၏ ။ ကန်တော့ အချိန် ကား ကာ ၁၂၇၄- နောင်တော် ခုနှစ် တန်ဆောင်မုန်းလဆန်း စာ ချ ဘုန်းကြီး အား ရှစ် ရက်နေ့ ညနေ ငါး နာရီခွဲအချိန် ဖြစ်သည် ။ ဘော ရ ဝင် စ အခြေအနေ နောင်တော် ဆရာတော်သည် စာ ချ ဘုန်းကြီး သပိတ် လိုက်၍ ကို လွယ် ပို့ ၍ သည် ပုထိုး ။ ကြီး ညီနောင် တောင်တန်း နှစ်ပါး စကား ပေါ်သို့ တ ထွက်ခွာ ပြောပြော ခဲ့ နှင့် ၏ ။ ။ လာခဲ့ ကြ ရာ ကြက် တင်း တောင် အနီး တွင်း မှောင် စ ပျိုး လေ၏ ။ ရှစ်ရက် လ ကား မှုန်ဝါးဝါး ရှိသည် ။ နောင်တော် ပြန် ကြွ သွားသည် ကား သတိပေးစကား ။ ပြောကြား ဆုံး မ ၍ ကြက် တင်း တောင် အ ရောက် လိုက်ပို့ ပြီး တသက် နှင့် တစ်ကိုယ် မ ခံစား ဖူး သော ကြေ ကွဲ ဝမ် နည်း ခြင်းသည် . ရုတ်တရက် ကောက် ရသကဲ့သို့ ဝင်လာ ရာ ဖြေ ဆည် မ ရ ။ နှလုံး ကွဲ မ တက် ခံစား ရ၏ ။ ( အ မွှေ ဓာတ် ကို သတိပြု နှစ် မိုင် ခန့် ။ ) အတန်ကြာ အကွာ သို့ တောင်တန်းများ စိတ်ဖြေ အား တင်း ကို ၍ ဖြတ်ကျော် ရှေး သူ ဟောင်း လာ ရ၏ တို့ ထုံး ။ တော ကို နှလုံး ရိပ် တောင်ခြေ မူ လျက် ပြည်မြို့ တစ်ခုလုံး နှင့် မှောင် နှင့် မည်းမည်း ရှိလေ၏ ။ အ ရံ သင့် ပိုင်ရှင်မဲ့ တဲ ကျောင်း ပျက် တစ် ဆောင် တွေ့ ရ ၍ ထို ည ထို တဲ ၌ စ တဲ ချ ကာ အာနာပါန ရှု မှတ် တော်မူ၏ ။ ( “ နင် တစ်ယောက်ထဲ ရွာ့ ပြင် တဲ နှင့် နေ ရမယ် နံနက် ' ဆိုသော မိုး လင်း မိခင်ကြီး သောအခါ စကား မျက်နှာသစ် သည် မှန် ရန် ပေ ရေ ပြီ ။ မရှိ၍ ။ စာရေးသူ ရေ ရှာ ရ၏ ) ။ ထို တောင် အ ဆုံး ၌ ရေ အိုင် ငယ် တစ်ခု တွေ့ရ သ ဖြင့် ရေ စစ် ဖြင့် စစ် ၍ သုံး ရသည် ။ ဆွမ်းခံ ချိန် ရောက်လျှင် မ အ ## PAGE 418 ၃၆၂ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် သီလရှင်များ နေထိုင်ရာ ဇရပ် နှင့် ပွ င့် လှ သိမ် ကုန်း ရွာသို့ ကြွ ၏ ။ ဆွမ်း နီ အတန်ငယ် ရ သ ဖြင့် ကျောင်းသို့ ဟင်း မ ပါ ဆား ပြန်လာ မ ပါ ရာ ဆွမ်း သောက် ကြမ်း နီ ကို ရန် သာ ရေ မရှိသေး ဘုဉ်း ပေးရ ၍ ရေ သည် အိုင် ။ သို့ ငါး ရက် သွားပြီး ခန့် ဤ ရေ ခပ် အတိုင်း ရ ပြန် ဆွမ်း ၏ ။ ချည်း ဘုဉ် ပေးရ ၍ နောက် ကာလတွင် မှ ဆွမ်း ဟင်း ပါ ရသည် ။ အင်ကြင်း မြောင် ဆရာတော် အံ့ဖွယ်များ ၁၅- ရက် ခန့် ရှိလျှင် နှာ သီး ဝ တွင် အာရုံ နိမိတ် ပေါ် လာ၍ မ ဝေ ခွဲ နိုင် သ ဖြင့် အင်ကြင်း မြောင် ဆရာတော် ထံ သွားရောက် လျှောက်ထား ရသည် ။ ရှေး ကလည်း အင်ကြင်း မြောင် ဆရာတော် ဟု ကြားဖူး ၏ ။ “ ငါလဲ စာ တတ် သား ပဲ ၊ ငါတို့ နှင့် ဘာ ထူး မှာလဲ ” ဟူသော မာန် ကြောင့် ဆည်း ကပ် ရ မှန်းမသိ ခဲ့ ၊ ကမ္မဋ္ဌာန်း အလုပ် လုပ်၍ မ ရှင်းလင်းသော အခါ သွားရောက် လျှောက်ထား ရာ မှ ကြီး မှန်း ငယ် မှန်း သိရ တော့သည် ။ ဆရာတော်ကြီး ထံ နည်း ခံ ၍ ခြောက်လ ခန့် အားထုတ် စဉ် ရေ အခက်အခဲ ကြောင့် ကမာရွတ် ကုန်း မြေ သို့ ပြောင်းရွှေ့ နေထိုင် ရ၏ ။ ဒကာ များလည်း ကျောင်း ကလေး တစ် ကျောင်း ဆောက် လှူ ကြသည် ။ သုံး လေးရက် အ ရ တွင် ထို ကျောင်းကို မီးလောင် သ ဖြင့် ထပ်၍ ဆောက် လှူ ကြ ပြန်သည် ။ ကျောင်းဆရာ ဦး ရာကျော် ဆိုသူသည် “ သူ့ စိတ်ကူး နှင့် သူ ကျောင်း တိုင် အစေ့ မြေ ဖြူ ဖြင့် “ နိဗ္ဗိန္ဒ ၊ နိဗ္ဗိန္ဒ ” ဟု ရေး ခြစ် ထား သ ဖြင့် ် ၁၂၇၅- ခုနှစ်က စ၍ ထို အမည် အတိုင်း ခေါ်ဝေါ် ကြ လေသည် ။ “ ပရိယတ် မာန် ခံ ၍ အင်ကြင်း မြောင် ဆရာတော် ထံ စောစောက မရောက် မိ သည် ကို နောင်တ ဖြစ် မိ ၏ ။ နီးနီးကပ်ကပ် နေရသော အခါ ကျမှ ဆပ် ၍ မကုန်နိုင် သော ကျေးဇူး ဂုဏ် များ ရှိသည်ကို တွေ့ရသည် ။ ထို ဆရာတော်ဘုရားကြီး ကား ၂၃- ဝါ အ ရ တွင် ပြည်မြို့ အင်ကြင်း မြောင် တော ရ ၌ တော ထွက် တော်မူ၏ ။ ဘွဲ့ အရှင် အာ သ ဘ ။ အာနာပါန ကမ္မဋ္ဌာန်း ကို အားထုတ် တော် မူ သည် ။ ထို ဆရာတော်၏ ဂုဏ်ထူး ငါးခု ကို အောက်ပါအတိုင်း မှတ်သား ထား ၏ ။ ၁ ။ ကောင်းကင် မှ လ ဝန်း ကို မိမိနေရာ ကျောင်း ပေါ်သို့ ရောက်အောင် တင် နိုင်ခြင်း ၊ သေတ္တာ သစ်ပင် စ တောတောင် သည် ၌ သော့ တို့ကို မ ခတ် ဖောက်ထွင်း ဘဲ ဂုဏ်တော် ၍ ရွတ် မြင်နိုင် ရုံ မျှ ဖြင့် ခြင်း ဖွ ၊ င့် နိုင် ပိတ် နိုင်ခြင်း ၊ ၄ ၃ ။ ။ သူတစ်ပါး တို့ စိတ် အကြံကို သိခြင်း ၊ ၅ ။ တ သိခြင်း ပ ည့်များ တို ့ အား ဖြစ်၏ ကမ္မဋ္ဌာန်း ။ ပေး ရာ၌ မည် သည့် တ ပ ည့် မည် သည့် ဉာဏ် ရပြီ ဟု အင်ကြင်း မြောင် ဆရာတော် ထံ နည်း ခံ ၍ လေးနှစ် မျှ အကြာ ၁၂၇၈- ခုနှစ် တန်ဆောင်မုန်း လ ကွယ် နေ့တွင် ဆရာတော် ပျံလွန် တော်မူ၏ ။ ထို တော ရ ၌ ၁၄- နှစ် သီတင်းသုံး တော် မူ သွားသည် ။ သက်တော် ၅၆- နှစ် ၊ သိက္ခာ ၃၇- ဝါ အ ရ ပျံလွန်တော်မူ သ ဖြင့် အားကိုးရာမဲ့ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 419 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၃၆၃ ဖြစ် ရ၏ ။ လက်မ , ကို ရှာ ( ငယ် ပေး စဉ် သကဲ့သို့ က လက်မ အင်ကြင်း , ပျောက် မြောင် ၍ ငို ဆရာတော်ကြီး ခဲ့ရ သည်မှာ ယခု သည် ကြုံ လယ်တီဆရာတော် လေပြီ ။ မိခင်ကြီး က ပြည် သို့ ရောက် ခိုက် တ ပ ည့် ဦး သီရိ အား အတူ ခေါ် ၍ သွားခဲ့ ဖူးသည် ။ ကြိုတင် သိမြင် တော် မူ ဟန် ရှိ၏ ။ လက်မ , တွေ့ လေပြီ ။ ။ စာရေးသူ ) ဆရာ ရှာ ထွက် ခြင်း သို့မဟုတ် တရား စစ် ခံ ခြင်း ရွှေတိဂုံ ၊ ဦး ရွှေ သူရိယ မော် စ ဓော ဘုရား သော တ များ ပ ည့် ဖူး အဖော် ပြီးလျှင် သုံးပါး သထုံ ၊ ဒကာ သို့ ရထား တစ်ယောက် ဆက် စီး နှင့် ကာ အတူ သာ သ ဆရာ န ပဇ္ဇောတိက ရှာ ထွက်ခဲ့ တိုက် ၏ ။ မင်းကွန်းဆရာတော်ဘုရားကြီး ထံ တစ်ည တည်းခို ၍ အလုပ် နှင့် စပ် သမျှ လျှောက်ထား မှတ်သား ခဲ့ရသည် ။ ဒကာ " တစ်ယောက် ထို့နောက် မော သာ လ ခေါ် မြိုင် ၍ ၊ ကျိုက်ထီးရိုး ဖြူး မြို့ သူဌေး ၊ ကျိုက် ဦး သက် ထို ၊ အိမ်၌ ထိုမှ ပဲခူး နှစ် သို့ ည ပြန် တည်းခို လျှင် တ ၏ ပ ။ သေက္ချ ည့်များ နှင့် ခွဲ တောင် ကာ ဦး စောင့် တိ နေ လောက ရ၏ ။ ထံ ဖို - မှ စုံစမ်း ထွက် လျှင် သွား ရာ တရား ဦး တိ စကား လောက မ အား လျှောက်ထား ရုတ်တရက် မဆွေးနွေးဘဲ မတွေ့ ၍ အာလာပ မေး လျှင် သလ္လာပ ဖို ဝင်၍ စကား မျှ ဖြင့် ပြန် ခဲ့ ၏ ။ သူဌေး ဦး သက် က - “ ဘာ များ စုံစမ်း သိရှိ ခဲ့ရ ပါသလဲ ” ဟု လျှောက် ရာ ဖို ရုံ မှ ထွက် ခိုက် ဖြစ်၍ ဘာမျှ မ စုံစမ်း ခဲ့ကြောင်း အ မိန့် ရှိသည် ။ “ တွေ့ ခဲ တွေ့ မှ လျှောက် ရော ပေါ့ ဘုရား ” ဟု ဆင့် လာ သ ဖြင့် စိတ်ထဲ ရှိ သည့် အမှန် အတိုင်း - ' “ အို … .. ကမ္မဋ္ဌာန်း ဘုန်းကြီး လုပ်ပြီး ဖိ ဆွဲ နေ မှ ဖြင့် စုံစမ်းဖို့ လို မယ် မထင်ပါဘူး ” ဟု အ မိန့် ရှိသည် ။ သူဌေးကြီး ဦး သက် အကြံပေး တိုက်တွန်းချက် အ ရ ပျဉ်း မ နား အင်ကြင်း မြိုင် ကြွရောက် တော ရ ၌ တရားဟော သီတင်းသုံး ခိုက် တော် မူ ကြုံ နေ၍ သော လယ်တီဆရာတော် တစ်ည စောင့် ရ၏ ။ ထို ထံ ည တွင် သွားရောက် အိပ်မက် မြင် သည် မက် ။ ရ ရွှေ သည်မှာ မြို့သို့ မိမိ ဝတ်ထားသော သင်္ကန်း များ ဆွတ် ဆွတ် ဖြူ နေသည်ဟု မြင် မက် ၏ ။ ကပ္ပိယ အား ပြော ရာ သူ့မှာလည်း ပါးစပ်ထဲမှ ခေါင်း မပါသော ကျီး များ ထွက်လာသည် ကို မြင် မက် ကြောင်း လျှောက် သည် ။ မ ဝေ ခွဲ နိုင် ၊ ( အ ရိ ယ သဒ္ဒါ ဖြူစင် ခြင်းကို ဟော ၏ ။ ) လယ်တီဆရာတော် သြ ဝါဒ ဆရာတော်အား မ ရှင်း သော ဒိဋ္ဌိ , ဝိစိကိစ္ဆာ အကြောင်း လျှောက်ထား ရာ စိတ် ကျေနပ် လောက်အောင် ရှင်းပြ ပေး၏ ၊ ( ဤ စကား အဓိပ္ပာယ် ရှိ လှ ၏ ။ ) လယ်တီဆရာတော် အ ပါး နဝမ အကြိမ် ## PAGE 420 ၃၆၄ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် တွင် လေး ငါး ရက် ခန့် နေပြီး လယ်တီဆရာတော် နှင့် အတူ မန္တလေးသို့ ခရီးဆက် သည် ။ - ပြန် ခါနီး တွင် လယ်တီဆရာတော် က - ကလေး “ စွ ကို န့် ရသေး နိဗ္ဗိန္ဒ တို့ တာပေါ့ တော ” ဟု ထဲ ဆို နေတယ် ကာ လက် ဆိုတော့ ဖွဲ့ တစ်ခု . အန္တ ချီးမြှ ရာယ် င့် လိုက် များတယ် ၏ ။ ဆရာတော်ဘုရားကြီး ။ ကဲ - အ ရံ အ တား ချီးမြှ င့်၍ သာ ယူ ခဲ့ရသည် ။ စိတ်ထဲတွင် မ ပါ လှ ။ ကျောင်း ရောက်လျှင် ဘုရား စင် မှာပင် အမှတ်တမဲ့ ထား ၏ ။ နောက်တစ်ကြိမ် လယ်တီဆရာတော်ဘုရားကြီး နှင့် တွေ့ သောအခါ လယ်တီဆရာတော် က - “ ကို နိဗ္ဗိန္ဒ တို့ ကျုပ်ကို တောင် မယုံ ဘဲ ကို ဗျ ” ဟု အ မိန့် ရှိ သ ဖြင့် အံ့အား သင့် သွား ၏ ။ “ လယ်တီဆရာတော် သိ သ ကိုး ” ဟု ထပ် ဆင့် ဝမ်းမြောက် ခဲ့ရ ပြန်သည် ။ မန္တလေးမှ စစ်ကိုင်း ဘက်သို့ ကူး ကာ ဃော သိ တ ဝန် ဆရာတော်ဘုရားကြီး ထံ လေး ငါး ရက် စုံစမ်း လျှောက်ထား ၏ ။ ငယ် ဆရာတော် က ဃော သိ တ ဝန် ဆရာတော် ရဟန်း ကိစ္စ ပြီး သ ယောင် အ မိန့် ရှိသည်ကို မှတ်သား ရ ဖူး ၏ ။ လက်တွေ့ တွင် ဆို ဆုံးမစကား ထွက် ကြမ်း နေသည်ကို တွေ့ရ သ ဖြင့် သံသယ မ ရှင်း ဖြစ်ကာ - ကိုယ် ရယ်လို့ “ ဆရာတော်ဘုရား ရှာ မ တွေ့တော့ ၊ မိမိကိုယ်ကို ဘဲ တ ရွ ရွ ပျက် ဖြစ်စေ နေတာ ၊ သူတစ်ပါးကို ကို မြင်လျှင် ဖြစ်စေ ဘယ်လို ကြည့် ပါ လိုက်သော လဲ ဘုရား ” အခါ ဟု ဆုံး စမ်း လျှောက်ထား ရာ - “ ဒီလို မြင် တာကတော့ အကောင်းဆုံးပဲ ၊ ရုတ်တရက် မ မြင်နိုင် ကြ ဘူး ” ဟု မိန့် တော် မူ သည် ကို မှတ်သား ခဲ့ ရ၏ ။ ဂန္ဓာ ရုံ ဆရာတော် သြ ဝါဒ ထို့နောက် မဟာဂန္ဓာရုံ ဆရာတော် ထံ သွားရောက် လျှောက်ထား ရာ ဆရာတော် က - “ ဒီလိုရှိတယ် ။ တချို့က သမထ နှင့် စား ပစ်ပြီး လုပ်ကြ တာ တွေလဲ ရှိတယ် ” ဟု အ မိန့် ရှိလျှင် - " “ ရုပ် က လာပ် အ စဉ် သည် မြစ်ရေ ယဉ် မီး လျှံ အသွင် ကဲ့သို့ ဟု စာ ရှိ သ ဖြင့် ထိုကဲ့သို့ မြင်လျှင် မည်သို့ ဖြစ် ပါသလဲ ဘုရား ” ဟု ထပ် ဆင့် ၍ လျှောက် မိ သည် ။ “ ဤကဲ့သို့ မြင်လျှင် တော့ ပေါက်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ် ဟု ဆိုရမည် ” ဟု အ မိန့် ရှိသည် ။ ဆက်လက် စုံစမ်း လို သော်လည်း ဂန္ဓာ ရုံ ဆရာတော် မှာ ထို စဉ် က စကား မ ပြော နိုင်အောင် ကျန်းမာရေး ချို့တဲ့ နေ သ ဖြင့် ပြည် နိဗ္ဗိန္ဒ သို့ ပြန်ခဲ့သည် ။ ၁၃၃၈- ခုနှစ် တပို့တွဲလ ပြည့် ကျော် ၉- ရက် ၊ သောကြာနေ့ နံနက် နှစ်နာရီ ၁၅- မိနစ် အချိန် ၊ သက်တော် ၉၁- နှစ် ၊ သိက္ခာ တော် ၇၁- ဝါ အ ရ နိဗ္ဗိန္ဒ ဆရာတော်ကြီး ဆက်လက် စု တိ ကမ္မ ဇ ရုပ် လေ့လာ ချုပ် ငြိမ်း နိုင်ကြပါစေ တော် မူ လေသည် ။ ( အခြား ကြည်ညိုဖွယ် ၊ အား ကျ ဖွယ် ၊ အံ့ဖွယ်များ ကို ။ ) နံ ဝ မ အကြိမ် ## PAGE 421 ကြောင် ပန်း တော ရ ဆရာတော် ( ၁၂၂၂ - ၁၂၈၈ ) ကြောင် ပန်း တော ရ ဆရာတော်သည် ကျေးဇူးရှင် လယ်တီ ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ လက် ကလေးဘဝက သပ် မွေး ပင် ငယ် စောင့် တ ပ ည့် ရှောက် ရင်း ကြီး မွေးမြူ တစ်ပါး ခဲ့ရသည် ဖြစ်၏ ။ ။ လယ်တီဆရာတော် စာ ချ ဘုန်းကြီး မုံရွာ ဘု တ လင် သွား ကားလမ်း အနီး ( မုံရွာ မှ ၁၉ မိုင် ) ကျည်း ပင် ချောင်း ရွာ ၌ ငယ် ဖွား မြင်၏ မည် ။ မောင် ၁၂၂၂- သံ ခုနှစ် တူ ၊ အ ၊ သီတင်းကျွတ် ဖ ဦး မြ ၊ အ မိ လဆန်း ဒေါ် လှိုင် သုံးရက် ၊ ၆- ၊ နှစ်သား တ နင်္ဂ နွေ , နေ့ အရွယ် နံနက် ရွာ ဦး ၁၀- ကျောင်း နာရီ ။ ဦး မု နိန္ဒ ထံ ပညာ သင်သည် ။ ၁၄- နှစ်သား တွင် ရှင်ပြု ၏ ။ ဘွဲ့ ရှင် ဣန္ဒ က ၊ သင်ယူ ခိုက် ၁၇- နှစ်သားအရွယ် ဆရာ ဘုန်းတော်ကြီး ထိ ပျံလွန် ရွာ ဦး ကျောင်း၌ တော်မူ၏ ။ ပင် အားကိုးရာမဲ့ ပိဋက အခြေခံ ဖြစ်ကာ ရှင် စာများကို လူ ထွက် ခဲ့ရသည် ကြိုးစား ။ နောက်တစ်နှစ် တက်ကြွ တုန်း အရွယ် ( ၁၂၄၁ ၌ ) မောင် ခမည်းတော် သံ တူ တစ်ယောက် ကြီး ဦး မြ ကွယ်လွန် စိတ်အား ငယ် ရ ပြန်သည် ခဲ့ ရ၏ ၊ ။ လူ သို့ရာတွင် လား မြောက် မိမိ စ လက် ပေါ်၌ ချည်း ပြုစု ရင်း ကွယ်လွန်ခဲ့ ကြ ရသော ဆရာ နှင့် ဖခင်ကြီး တို့ က သေခြင်းတရား ၏ ကြောက်မက်ဖွယ် ကို လက်တွေ့ သင် ပြပေး ခဲ့ကြသည် ။ ဘဝ၏ ပွဲ ထို ဦး ထွက် သင်ခန်းစာ သင်ခန်းစာ ကား နု နယ် ဖြစ်၍ သေးသော ပြင်း မောင် ပြ စွာ ငိုကြွေး သံ တူ အတွက် ရင်း ခက်ထန် သေခြင်းတရားကို ကြမ်း ကြုတ် လွန်း များစွာ စွာ ၊ လ န့် ကြောက် သံဝေဂ ပေါက် ၍ “ " သင်း လက်မှ လွတ်မြောက်အောင် ငါ လုပ်မည် ” ဟု ပါရမီ ဗီဇ ရာ က မဲ့ မိခင်ကြီး နှိုး ဆွ ပေးလိုက် အား ခွင့် ၏ ။ တောင်း သို ့ နှင့် ရန် ကို နှုတ် ရင် က ပြန် မထွက် ဝတ် ရန် ဖြစ်နေ၏ ဆုံးဖြတ် ။ လိုက်သည် . နောက် ဇွတ် ။ သို့ရာတွင် မှိတ် တောင်းပန် ခို ကိုး သောအခါ တွင်လည်း မိခင်ကြီး က မ ခွဲ ရက် ဆို၍ စိတ်ပျက် ခဲ့ရသည် ။ ချီ တုံ ချ တုံ ဖြင့် လ , ကုန် ၍ နှစ်ကူး ခဲ့ ၏ ။ ထို အတွင်း ညီ မောင် သာ ပိုက် နှင့် တကွ မိခင်ကြီး အား တောင်ယာ လုပ်ကိုင် ၍ ကျွေးမွေး ပြုစု ကြသည် ။ ထို အလုပ်ကြမ်း များ သည်လည်း မောင် သံ တူ အတွက် ထပ် ဆင့် သံဝေဂ လောကဓံ ဖြစ်စေ ၏ ၏ ။ ဒုက္ခသည် အ ခံရ ခက် သော်လည်း ပါရမီ ဓာတ် ခံ အသိဉာဏ် ရှိ သူတို့အတွက် လာဘ် ဝင် ခြင်း ပင် တည်း ။ အ ကောင်း လာ ရန် အဆိုး ရှေ့က ခံ ။ လောကဓံ မှ လောကုတ္တရာ သို ရှင် လူ ထွက် မောင် သံ တူသည် လယ်တီ လောင်း လျာ ဦး ဉာဏ နှင့် ယခင်က မည်သို့သော အဆက်အသွယ် ရှိသည် မသိ ။ မိခင်ကြီး အား ခွင့် တောင်း မရ၍ စိတ်ပျက် နေရာမှ တစ်နေ့တွင် နဝမ အ ကြိ ## PAGE 422 ၃၆၆ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ဦး ဉာဏ ဦး ရှိရာ ဉာဏ စစ်ကိုင်းတောင်ရိုး သည် မန္တလေး ညောင်ပင် စံ ကျောင်းတိုက် သာ ချောင် ၌ နေစဉ် သို့ ရောက်လာ ဝါ ပ အခါ ´ ၏ စစ်ကိုင်းတောင် ။ သို့ လာရောက် နေထိုင် လေ့ ရှိသည် ။ ဦး ဉာဏ လည်း မောင် သံ တူ အား ရောက် စ နေ ့ မှာပင် ကို ရင် ဝတ် ပေးလိုက် ၏ ။ မိခင်ကြီး သည် ထိုသတင်းကို ကြား ၍ သားငယ် မောင် သာ ပိုက် နှင့် စစ်ကိုင်းတောင် သို့ လိုက် လာခဲ့သည် ။ သား ကြီး ကို ရင် ကို တွေ့လျှင် အားပါးတရ ဖက် ၍ ငို လေတော့ ၏ ။ " “ အ မေ မုဆိုးမ ကြီးကို ပစ် မ ထားပါ နဲ ့ သား ရယ် ” ဟု ငို ယို ပြောဆို ကာ မုံရွာ သို့ လိုက် ခဲ့ ရန် အတင်းအကြပ် ခေါ် လေ တော့သည် ။ ဦး ဉာဏ ၏ ဟောပြော နှစ် သိ မ့် မှု ကြောင့် မိခင်ကြီး မှာ အကြံ လက် လျှော့ လိုက် ရ၏ ။ သားအမိ လည်း မုံရွာ သို့ အ ပြန် ဦး ဉာဏ လည်း ရှင် ဣန္ဒ က ကို ခေါ် ၍ စံ ကျောင်းတိုက်သို့ ပြန် ကြွ ၏ ၊ ဦး ဉာဏ ကိုယ်တိုင် စာပေ သင်ကြား ပေးသည် ။ ၁၂၄၂- ခုနှစ်တွင် စစ်ကိုင်းတောင်ရိုး ညောင်ပင် သာ ချောင် ၌ သစ် ဆိ မ့် ဆရာတော်ကြီး ကို ဥ ပဇ္ဈာယ် ပြု၍ ဦး ဉာဏ ဦး စီး ကာ ရှင် ဣန္ဒ က အား ရဟန်းခံ ပေး၏ ။ ( ဝက် ရဲ ရွာ ၌လည်း တစ်ကြိမ် သိမ် ထပ် သေးသည် ။ ) ဦး ဉာဏ မုံရွာ သို့ - ပြန်လည် ကြွ ရာတွင် ဦး ဣန္ဒ က သည် မန္တလေး ဆီး ပန်း နီ ဆရာတော် ထံ ၌ ဆက်လက် စာသင် ရန် ခွင့် ပန် ၍ နေခဲ့သည် ။ ဦး ဣန္ဒ က ကား သီပေါမင်း ပါ စဉ် ငါး ဝါ မျှသာ ရှိသေး ၏ ။ လယ်တီဆရာတော် က လယ်တီ တိုက်ကြီး တည်ပြီး သောအခါ ဦး ဣန္ဒ က အား ပြန်ခေါ် သည် ။ မုံရွာ သို့ ရောက်လျှင် မိမိ လက်ထောက် အဖြစ် ရဟန်း ငယ် ၊ ရှင် ငယ်များ အား စာပေ သင်ကြား ပေးရန် အ မိန့် ရှိရာ - “ ရိုသေစွာ လျှောက် ပါသည် ကျေးဇူးရှင်ကြီး ဘုရား ၊ တ ပ ည့် တော် ငယ် စဉ် က ဆရာ နှင့် ခမည်းတော် ကြီး မိမိ လက် ပေါ်မှာ ပင် ကွယ်လွန်ပြီး က ထဲက သေ မင်း လက် က လွတ် မည့် တရား ကို ရှာ ဖို ့ အမြဲတမ်း စိတ်ကူး ကြံစည် လျက် ရှိပါသည် ။ ကမ္မဋ္ဌာန်း တရား ကို သာ အားထုတ် အစီအမံ အတိုင်း ခွင့် ပြု မဖြစ်ရ စေချင် ပါသည် စေ ကာ မူ ဘုရား လွန်စွာ ” ဟု အား လျှောက်ထား ရ တော် မူ ၍ သာဓု သည် ။ ခေါ် ဆရာတော်သည် တော် မူ လေသည် မိမိ ။ မေတ္တာ ကိုယ်တွေ့ ရန် မ ငွေ့ ၁၂၅၃- ခုနှစ် ၊ န ယုန် လ ပြည့် နေ့ ။ ဦး ဣန္ဒ က တော ရ ဝင် ခါနီး အပြစ် ကြီး ငယ်များ ရှိ က ခွင့် .. “ ပြုရန် မောင် သွားရောက် ဣန္ဒ က ၊ ဒီ အလုပ်လုပ် ကန်တော့ ရာမှာ စဉ် ဆရာတော် အရေးအကြီးဆုံး က - က ခန္တီ ပဲ ။ မှား သည် ဖြစ်စေ မှန် သည် ဖြစ်စေ ၊ ဆိုး သည် ဖြစ်စေ ၊ ကောင်းသည် ဖြစ်စေ သည်းခံ ရမယ်နော် သာသနာတော် ။ သည်းခံခြင်း ကို ` တလောကလုံး အကောင်းဆုံး က တရား အရှုံးပေး ကြီး ကွ ယ့် ရ ၊ ။ ပွ အနစ်နာခံ င့် တော် မူ ပြီး ရတယ် ကြ တဲ့ ဘုရားရှင် လို ့ ထင် ကြ တိုင်း ပေမယ့် ၏ လက်သုံး ဩဝါဒ ကြီး မှာ ။ ဒီ ပဓာန အလုပ် ကြီးကို လုပ်နေရ ပေ တဲ့ ခန္ဓာ ဝန်ကြီး က ရှိနေသေး လေတော့ မ ကင်း နိုင်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ နဲ့ ဆက်ဆံ နေရတယ် ။ အနည်းဆုံး ကပ္ပိယ တစ်ယောက် ရှိ သင့် တဲ့အခါ ရှိ ရ ။ ## PAGE 423 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၃၆၇ လုပ် ကြတော့ “ အဲ သူတို့ လောက ပြောသမျှ လူသားတွေဟာ ၊ လုပ်သမျှ ၊ ကိုယ့် လောက ကို ကူညီ အမြင်နဲ့ တာ ဖြစ်စေ ပဲ စိတ်ကူး ဦး တော့ ကြ ဝိုင်းပြီး ၊ ပြောကြ ဒုက္ခ ၊ အဲသည် ပေးနေ သလို အခါမှာ ထင်ရတယ် ခန္တီ မရှိရင် ။ ရံ မဖြစ်တော့ဘူး ခါ ပေး လဲ ပေးကြ ” တယ် ။ သူတို့ကတော့ မသိရှာ ကြ ဘူးပေါ့ ။ “ အေး ...... မောင် ဣန္ဒ က လဲ စာ အ တတ် သား ပဲ ၊- တောင် ပို့ ဥပမာ တံခါး ခြောက် ပေါက် ထူထောင် တစ် ပေါက် ပြီး သာ အဋ္ဌ ဖွ င့်ပြီး က လာပ် ´ စိတ် ရုပ် ဝိညာဏ် ရှစ်ပါး ကို ၊ ဝိ သန္ဒိဋ္ဌိ ညာ ဏ က ဓာတ် ဖြစ်အောင် ခြောက်ပါး အထူး ရှု ပုံကတော့ ရှု ရမယ် ။ အာနာပါန အရင် ပြောတဲ့ ကို အတိုင်းပဲ ။ ကဲ ..... ကဲ သွား ပေတော့ ၊ သာဓု .. သာဓု ..... ” ဟု မိန့် တော်မူ၏ ။ လည်း “ ချီး အကြောင်း မြှောက် အားပေး ကိစ္စ ရှိရင် တော် မူ ငါ့ကို လိုက်သည် အကြောင်းကြား ။ ဦး ဣန္ဒ က လိုက် လယ်တီ ၊ လာနိုင် တိုက်ကြီး လာခဲ့ မှ ရတာပေါ့ ထွက်ခွာ ” ခဲ့ ၏ ဟု ။ ကျော် ဝက် ကျည်း ရဲ ပင် တော ချောင်း ကြီး သို့ ရွာ ခြေလျင် မယ် တော်ကြီး ကြွ တော်မူ၏ ထံ ခေတ္တ ။ ထို ဝင်ရောက် တော ကား နှုတ် ကျွန်း ဆက်၍ ပင် များ မုံရွာ အလွန် မှ မိုင် သုံးဆယ် ပေါ ၏ ။ သား ဂူ အဖြစ် ရဲ တိရစ္ဆာန် သီတင်းသုံး ထူ ၏ ပြောသည် ။ စိတ္တု ။ ရောက် တြာ သ စ ဘ တွင် ယ ဘေ လူသုံး ရ ဝ ဖက် ခေါ် ခန့် စိတ်ဓာတ် ရှိ ကျွန်း ပင် ချောက် အ ခေါင်းကြီး ချား ခြင်း ထဲ၌ နှင့် မကောင်းဆိုးဝါး ပွား ပို ့ မှ အေးချမ်း သော သွားတော့ အ ခြောက် ၏ အလှန် ။ မေတ္တာလက်နက် အနံ့ အသံ များ များ ထက်မြက် လှသည် ။ လှ မေတ္တာ ကြောင်း ကို ကြပ် ကိုယ်တွေ ကြပ် ဖိ ၍ . သဘောကျ တော် မူ သွားသည် ။ ( ၁၃၃၅ မေတ္တာ ခုနှစ် ) နှင့် က စပ် ၍ ဖြစ်၏ ဤနေရာ၌ ။ ရန်ကုန်မြို့ ကိုယ်တွေ့ဖြစ်ရပ် ကျေးဇူးရှင် တစ်ခု မဟာစည် ဖော်ပြ လိုပါသည် ဆရာတော်ဘုရားကြီး ၊ ယမန်နှစ် မ ရိပ်သာ ရ သ ဖြင့် ၌ ယောဂီ မေတ္တာ ဒကာမကြီး ကမ္မဋ္ဌာန်း တစ် ကို ဦး ပေးရ လာရောက် သည် ။ သက်ရှိ တရား အားထုတ် ကျေးဇူးရှင် ၏ ။ ဆရာ သတိပဋ္ဌာန် မိဘများ ပွား မှစ၍ ၍ အရပ်ဆယ်မျက်နှာ တရား စစ် ခံ လုံး လာ စိတ် သောအခါ ကို စေလွှတ် သတ္တဝါ ဖြန် ့ အ ချိ များကို လျက် “ ပွား ချမ်းသာကြပါစေ ပို၍ ရသော်လည်း ” ဟု စီးပွား ပွား ပြိုင်ဘက် စေသည် ။ ရန် “ ချစ်သူ သူ အိမ်နီးချင်း နှင့် ရန်သူကို ဒကာမ နောက်ဆုံး တစ် ဦး ကို ကျမှ မူ ပို့ မည်သို့မျှ ” ဟု ခိုင်း ပွား ၍ သော်လည်း မရကြောင်း မ ရ ။ ရိုးသားစွာ သို နှင့် ဆရာတော် အစစ်ခံ ၏ က ။ - ဖြစ်၍ " “ သံသရာ သာလျှင် ၌ ဆွေမျိုး အခိုက် မိဘ မ တော် စပ် ဖူး သူ မရှိ ပုံ ၊ အ နေ နီး ၍ ကျေးဇူး ခံ ကျေးဇူး စား ရှိသူများ စသည်တို့ကို ဟော ပြ ၍ အ ထပ်ပြီး တ န့် အား အ ဖြင့် ပွား ရန် ခိုင်း သူ သည် ဖြစ် ။ ရ ပုံ ထို ၊ သူ့ကျေးဇူးကို ယောဂီ သည် သုံးရက် ချည်း ရှု ပြီး ခန့် သည်းခံ ရှိသော ရ အခါ ပုံ ” ဆရာတော်အား “ ဆရာတော်ဘုရား အောက်ပါအတိုင်း ၊ တ ပ ည့် ဝမ်းသာအားရ တော် မ ယခု မေတ္တာ လာရောက် ပွား လို ့ရပါပြီ လျှောက်ထား ။ ရ ရုံ သာ ၏ မဟုတ်ပါ ။ ။ ပထမ ထူးဆန်း က လွန်းလို့ ပို ့ လို ့မရတဲ့ ဆက်ပြီး အိမ်နီးချင်း လျှောက် ပါရစေ ဒကာမ ၊ တ ကို ပ မျက်နှာ ည့် တော် မ လ က စ , ပြည့် တစ်ကိုယ်လုံး အ ဖိတ် နေ့ည မြင်အောင် က မေတ္တာ စေ့ ပွား ရာ စေ့ ကြည့် ပြီး ပို့ ပါတယ် ၊ ပို ရင်း ပို့ ရင်းနဲ့ သူ့ မျက်နှာ ဟာ ပြုံး ရွှင် လာပြီး တ ပ ည့် တော် မ ကို သူ က သို့ မ အကြိမ် ## PAGE 424 ၃၆၈ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် တောင်းပန်တယ် တဲ့ ။ “ အ ဒေါ် ရိပ်သာ ။ “ အ မှာ ဒေါ် သွားပြီး ရယ် ၊ ကျွန်မတို့ နေတယ် ဆိုလို ရှေးက ့ ကျွန်မတို့ ပြော မှား ဝမ်းသာလိုက်တာ ဆို မှား တာတွေ သည်းခံပါ ။ ကျွန်မတို့ နော် လဲ ” ရိပ်သာ ဝင်ဖို့ “ ဒီ လောက်နဲ့ အား ခဲ နေပါတယ် တ ပ ည့် တော် ” လို မ ့ မ တ အံ့ ပ သြ ည့် ပါဘူး တော် ။ မ တ လက် ပ ည့် ကို တော် ဆွဲပြီး မ တို့ ပြောပါတယ် ဟာ ခပ် ငယ်ငယ်ထဲက ဘုရား ။ လ မနက် ပြည့် လဲ လ ရောက်ရော ကွယ် နေ ့ ၊ လ တိုင်း ပြည့် ရွှေတိဂုံဘုရား နေ့ ဖြစ်နေလို့ ဘုရား သွားပြီ . ကို ပန်း သွားပါတယ် ရေ ချမ်း ။ ဘုရားပေါ် လှူ လေ့ ရှိပါတယ် လဲ ရောက်ရော ။ ဒါနဲ့ ။ အဲဒီ ထိုင်ရင်း ဒကာမ ထင် က ရ အူ ကြားရတဲ့ ယား ဖား ယား စကား နဲ့ အတိုင်းပဲ ပြေး လာ ၊ တ ပြော ပ ည့် လှာ တော် တော့ မ လက် ငါ့ မေတ္တာ ကို ကိုင်ပြီး အောင်ပြီ ကမ္မဋ္ဌာန်း ဆိုပြီး တ တဲ့ ပ အတိုင်း ည့် တော် မ အင်္ကျီ ဝမ်းသာလိုက်တာ လုံချည် ရော ၊ တဘက် ။ ပိုပြီး အံ့ ရော သြ ၊ စရာ တ ဆင် ကောင်းတာက ထဲ တ ထေ ရာ တရား ထဲ ချွတ် အာရုံ စွပ် ထဲမှာ တူ မြင်ရ နေတာ အံ သြ စရာ “ မေတ္တာ ပဲ ဘုရား ပို ့ တာ ” ဟု ရောက် လျှောက် , မရောက် သည် ” ကို စ ယောဂီ သော ပြဿနာများ များ ပင် ကြား အတွက် သိ ရ၏ ။ ဤ ဖြစ်ရပ် သည် အရေးပါ လှ ပေ ၏ ။ မမြင်ရသော အ နှော င့် အယှက် များ အပေါ်၌ မေတ္တာ သက်ရောက် ဘေး ရန် ပျောက် သည်မှာ ယုံ မှား စရာ မရှိ သင့် ပြီ ။ စိတ် ကို ပိုင် ရင် အားလုံး ပြီး ဦး ဣန္ဒ က ဝက် ရဲ တော ၌ လေးနှစ် ခန့် ကြာသောအခါ ကျည်း ပင် ချောင်း ရွာမှ သား ချင်း များ လာရောက် ဖူးမြော် ကြ ရာ မယ်တော် ပါ မ လာ သ ဖြင့် မေး တော် မူ လျှင် ၁၂၅၆- ခုနှစ် န ထို ယုန် သတင်းသည် လ က ပင် ကွယ်လွန် ဦး ဣန္ဒ က အား ကြောင်း “ လျှောက်ထား သေဘေး ကြီး နှင့် နီးကပ်လာ ကြ၏ ။ ပြီ ။ မသေခင် တစ် မဂ် တစ် ဖိုလ် “ ရအောင် မောင် သာ ပိုက် ကြိုးစား ၊ မင်းတို့ " ဟု လဲ ထပ် မ ငယ် ဆင့် တော့ဘူး သတိ ။ ပေးလိုက် သေ တာ သ က ကဲ့သို မ ဆန်း ့ ဖြစ်သည် ဘူး ။ ခုလို ။ သာသနာ နဲ့ တွေ့ တုန်း မ သေ တဲ့ တရား ကို ရှာ နိုင် မှ တော် ကာ ကျမယ် ။ ခု အခါ နိဗ္ဗာန် ချမ်းသာ ကြီးဟာ မုတ်ဆိတ် ကိုယ်ပိုင် နွား ပျား ထင်ပြီး စွဲ သလို အစာရေစာ မျို လိုက် ရုံ ပဲ ကျွေးမွေး လိုတော့တယ် ကာ မ ။ ခန္ဓာကိုယ် ခိုင်း ရက် ဘဲ ဟာ ယုယ ငှား နေတုန်း နွား ကြီး ပိုင်ရှင် ပါ ကွာ ။ သေ ကိုယ် မင်း က က လာ ယူ တော့မှ နောင်တ ဖြစ်ပြီး မ ကျန်ရစ် ကြ စေ နဲ့ ” ဟု တရား ဆုံး မ ပြီး နောက် မ လာ ကြ စေရန် ပြောဆို ထိုမှ လွှတ် လိုက်သည် နောက် ။ ဆရာ့ အ မိန့် အ ရ စိတ် ဝိညာဉ် ကို အထူး မြင်အောင် ရှု ပွား ၏ ။ ခုနစ်ရက် တွင် တစ်ကြိမ်သာ ဆွမ်းခံကြွ သည် ။ ပြတ်ပြတ်သားသား ကြိုးစား တော် မူ လေသည် ။ မကျန်းမမာ ၁၂၆၂- ဖြစ်လာ ခုနှစ် ၏ နှစ် ။ ဦး တရား အထိ ကား အပြင်းအထန် ထင်သလောက် ကြိုးစား မ ပေါက် ရာ ခန္ဓာကိုယ် နိုင် ။ ထိုအခါ သာ ဒကာ တစ်နေ့ တစ်ယောက် တခြား အား လယ်တီဆရာတော် ထံ လျှောက် လွှာ ပို့ စေလွှတ်ခဲ့ ၏ ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 425 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၃၆၉ ထို စာ တွင် “ ဆရာ ခိုင်း တဲ့ နာမ် တရား က ဆန်း ကြယ် လွန်း ၍ မ ပိုင် နိုင်အောင် ရှိ ပါ ကြောင်း ” နှင့် ( ဆီး ပန်း နီ နှင့် လယ်တီ တ ပ ည့် ပီပီ ) အောက်ပါ ကဗျာ ကလေးကို ပါ ရေးလိုက်သည် ။ - အသွင် ငယ် တူ ၊ အရင် မူ ဟန် မပျက်ပါ ဘူ ၊ သဘော မှန် ဟော ရန် ခက် ပါ ဘိ ၊ ဉာဏ် ထက် သူ သုံး ။ နာမ် စိတ် အ စဉ် ၊ မှန် ရိပ် လို ဘယ် ခါ တွင်မှ ၊ ဉာဏ် ယှဉ် ကာ သမ္ပ ဇ ည ရယ် နှင့် ၊ ဒဿ နာ ဧ ကန္တ ကို ၊ မြင်ရ မ တုံး ။ ( ဒဿ နာ ဧ ကန္တ - သော တာ ပတ္တိ မဂ် အစစ်အမှန် ။ ) လယ်တီဆရာတော် လည်း “ ဝက် ရဲ တော ထဲက ငါ့ တ ပ ည့် ကြီး ခေါ် တာ သွား ဦး မှ ပဲ ” ဟု ဆို ကာ စာပို့ လာ သူ နှင့် အတူ သပိတ် လွယ်ပြီး ခြေလျင် လိုက်ပါ ကြွ သွား တော်မူ၏ ။ ကဆုန်လ ဖြစ်၍ ရာသီဥတုက ပူ ပြင်း လှသည် ။ ထို ဆရာ တ ပ ည့် ထို တော ၌ ပင် ထိုနှစ် ဝါ ကပ် တော် မူ ကြ၏ ။ ဦး ဣန္ဒ က နေမကောင်း ၍ ဆရာတော်ကိုယ်တိုင် ဆွမ်းခံ ကျွေး တော် မူ သည် ။ “ ဟေ့ .... မောင် ဣန္ဒ က ၊ စိတ် ဟာ မျက် လှ ည့်ပ မာ လွန်စွာ ဆန်း ကြယ် တာ ၊ လောက မှာ အသုံးအဆောင် တွေ ၊ အဆောက်အအုံတွေ မ ဆန်း ကြယ် ဘူးလား ၊ ဒါထက် သတ္တဝါ တွေထဲမှာ တိရစ္ဆာန် တွေဟာ ပိုပြီး ဆန်း ကြယ် တယ် ၊ သဏ္ဌာန် အမျိုးမျိုး ၊ အရောင် အ ဆင်း အမျိုးမျိုး ။ အဲဒီ ဆန်း ကြယ် ပါတယ် ဆိုတဲ့ ဟာ တွေ အားလုံး စိတ် ကြောင့် ပဲ ဖြစ်ရတာ ချည်းပဲ ၊ စိတ် က ဖန်ဆင်း ပေးလိုက်တာ ။ ဒါ ကြောင့် စိတ် ဟာ ဆန်း ကြယ် လှပါတယ် ဆိုတဲ့ ဟာ တွေထက် ဆန်း ကြယ် တယ် ။ လောကမှာ အဆန်းကြယ်ဆုံး ပဲ ။ အဲ ’ တစ်လောကလုံး ဟာ သူ ခြယ် လှယ် သလို ခံ နေကြ ရတယ် ။ သူ ပဲ အုပ်စိုး နေတာ မို့ သူ ့ အ လို ကျ ပဲ အကုန် လိုက် နေကြ ရတာ ၊ ဒီ စိတ် တစ်လုံး ကို နိုင်ရင် လောကကြီးမှာ ကိုယ် ဖြစ်ချင်တာ အကုန် ဖြစ်တယ် ၊ ဒီလောက် တန်ခိုးကြီး တယ် ၊ ပိုင် ပ စေ နော် ။ ( ခန္ဓ ဝဂ် ၊ ဒုတိယ ဂ လ ဗဒ္ဓ သုတ် ။ ) “ အ သ ည သတ် ဗြဟ္မာ ကြီးတွေ နာမ် မရှိဘဲ ရုပ် ချည်း သက်သက် နဲ့ ကမ္ဘာ ပေါင်းများစွာ နေနိုင် တာ ၊ အ ရူပ ဗြဟ္မာ ကြီးတွေ ရုပ် မရှိဘဲ နာမ် ချည်း သက်သက် ကမ္ဘာ ပေါင်းများစွာ နေ ရ တာ ဘာ့ ကြောင့် လဲ ၊ အဲသလို ဖြစ်ချင်တဲ့ သူတို့ စိတ် ကြောင့် ဖြစ်ကြ ရတာ ။ စိတ် ဟာ ဘာမဆို လို တိုင်း ဖြစ်စေ နိုင်တယ် ။. ရှင် သာ ရိ ပု တြာ ကိုယ်တော်မြတ်ကြီး က မဟာ ဂေါ သိင်္ဂ သုတ် မှာ “ ရဟန်း ာ စိတ် အ လို ကို မ လိုက် ဘဲ စိတ် ကို သာ မိမိ အ လို ပါ အောင် ကြိုးစားပြီး လောက် လောကုတ္တရာ သ မာ ပတ် နဲ့ နေနိုင် မှ အင်ကြင်း တော ပ မာ သာသနာ တော်ကြီး ကို တ င့် တယ် စေနိုင် သူ ဖြစ်တယ် ' လို့ ဟော ခဲ့တယ် ၊ စိတ် ဟာ လဲ ရေ လို မြောင်း သွယ် ရာ ပါ တာပဲ ၊ အဲ - တစ်ခု တော့ ရှိတယ် ၊ နွားကျောင်းသား ကို သိကြားမင်း က လို တဲ့ ဆု ကြီး ပေးနေ ခါမှ နွား စား ကျက် လောက် တောင်း တာ လို ပါရမီ ဖြစ် ရုံ ၊ တစ် မဂ် တစ် ဖိုလ် ရ ရုံ ဆိုတဲ့ အောက် တန်း စိတ်မ ထားဖို့ လိုတယ် ။ စိတ်ကတော့ အ မြင့် မြတ် ဆုံး အထိ လိုချင်တာ ကို ပေးတော့ မှာ သေချာတယ် ။ မယုံမရှိနဲ့ ။ “ ပုဗ္ဗေ နိ ဝါ သ အဘိ ညာဉ် ရပြီး တစ်သံသရာလုံး ဖြစ်ခဲ့တဲ့ ဘဝတွေကို သိချင်ရင် ဘာလုပ် ရသလဲ ၊ သိ စရာတွေ အပေါ်မှာ စိတ် ကို ဦး လှ ည့် ပေး ရုံ ပဲ ။ “ ပုဗ္ဗေ နိ ဝါ သာ ယ စိတ္တံ နဝမ အကြိမ် . ## PAGE 426 ၃၇ ဝ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် အဘိ နိန္ဒာ မေ သိ ” မဟုတ်လား ။ သူ ့ ကို ပိုင် ရင် အလွန် လွယ်တယ် နော် ။ တစ်လောကလုံး မဖြစ်နိုင်တာ ဘာ မှမရှိတော့ဘူး ။ အေး - ဘုရား ကျေးဇူး တွေကတော့ ဆပ် မ ကုန် တော့ဘူး ဟေ့ ” ဟု မကြာခဏ ဟောပြော ပေး တော်မူ၏ ။ ဤ ပုဂ္ဂိုလ်ကြီး နှင့် ပဋိ ပတ် မိတ်ဆွေ ကောင်းကြီး ဖြစ်ရသည် မှာ ဦး ဣန္ဒ က အတွက် ကံကောင်း လေ စွာ့ ။ အ ရ တော် လေ စွာ့ ။ ဦး ဣန္ဒ ကလည်း အကြောင်း အ ပေါင်း အ ခွင့် ကောင်းကြီး ကို ရ နေ မှန်း သိ သည့် အတိုင်း မကျန်းမမာ သည် ကို ပင် ဂရု မ ထား ။ တစ် ဝါတွင်း လုံး မျက်နှာကို သင်း ပိုင် ဖြင့် စည်း ၍ မ ထ တမ်း ရှု မှတ် လေတော့ ၏ ။ ဆရာတော် လည်း ထို တော ၌ တစ် ဝါတွင်း လုံး မအိပ် မ နေ နိ သဇ် ဓုတင် ဆောင် လေသည် ။ ဦး ဣန္ဒ က သည် ထို ဝါတွင်း ၌ ပင် စိတ် ဝိညာဉ် ၏ လှ ည့် စား မှုကြီး ကို ကြောင် ကြောင်ကြီး ထင်မြင် လေ တော့သည် ၊ ရေ မြေ တောတောင် တုံး တိုင် စသည်တို့ အပေါ်၌ ပါ ဖုံးကွယ် သက်ရောက် လျက် ဆန်း ကြယ် သော နာမ် တရား ၏ သတ္တိ ထူး များကို ပင် ဖောက်ထွင်း ၍ မြင်၏ ။ မိမိ တွေ့ မြင် ပုံ ကို ဆရာတော်အား လျှောက်ထား ရာ ဆရာတော် က သာဓု ခေါ် တော် မူ လေသည် ။ ဝါကျွတ် လျှင် ဆရာ တ ပ ည့် ဝင်္က ရဲ တော ကြီးမှ ထွက်ခွာ ၍ ဘု တ လင် မြို့ သို့ ကြွ လာ ကြသည် ။ ထို ၌ ခေတ္တ နား နေ ခိုက် ဆရာတော် က ရောက်လာ သည့် တ ပ ည့် ပရိသတ်တို့ အား ဦး မူ ခဲ့ခြင်း ဣန္ဒ က ဖြစ်ပေ သိမြင် လိမ့် ပုံ ကို မည် ချီးကျူး ။ ဆရာတော် ဟောပြော မုံရွာ တော်မူ၏ ကြွ လျှင် ။ အနာဂတ်အတွက် ဦး ဣန္ဒ ကလည်း ထို လမ်းကြောင်း တော သို့ ပင် ပေး ပြန်ဝင် တော် လေ၏ ။ တုံး နာမ် တိုင် နာမ် မရှိဘူး ရှိတယ် ၁၂၆၅- ခုနှစ်တွင် ဝက် ရဲ တော အနီး ဝက် ရဲ ၊ ကူ တော် ၊ ရွာ မွန် ရွာ တို့၏ အရှေ့ဘက် ကြောင် ပန်း တော ကြီး ထဲ၌ ရွှေ့ပြောင်း သီတင်းသုံး ပြန် ၏ ၊ ဒကာ ဒကာမ များကလည်း ကျောင်း ထိုအခါ မှစ၍ သင်္ခမ်း “ ဆောက် ကြောင် ပန်း လှူ တော ကြသည် ရ ဆရာတော် ။ တစ်စတစ်စ ' ဟု တွင် လေ၏ တရားဟော ၊ ထို ဝက် မှု လည်း ရဲ တော ပြုလုပ် တစ်ဝိုက် လေရာ တွင် ၁၃- နှစ်ကျော် နေ ပြီးနောက် အရပ်ရပ် တော ရ ဌာန များ၌ လှ ည့် လည် သီ တင် သုံး တော် မူ သည် ။ ဝိပဿနာ တရား ဟောကြား ရင်း ဘု တ လင် မြို့ အနောက်တောင် အရပ်၌ ကြောင် ပန်း တော ရ ဌာန ကြီး တစ်ခု ဖြစ်ပေါ်လာ တော့ ၏ ။ ကြောင် ပန်း တော ရ မှ ထွက်ခွာ လာ စ အလုံမြို့ အနီး ယာ ကြီး ကုန်း တော ရ ၌ နေထိုင် စဉ် ဦး ထွန်း ဦး ၊ ဦး ထွန်း လှ ဦး ရန် ငြိမ်း စ သော အဘိဓမ္မာ ဆရာ များသည် ကြောင် ပန်း ဆရာတော် ဟော သော တုံး နာမ် တိုင် နာမ် နှင့် စပ် ၍ အငြင်းပွား ကြသည် ။ ထိုအခါ အင်ကြင်း မြိုင် တော ရ ၌ ´ သီတင်းသုံး တော် မူ သော လယ်တီဆရာတော် ဘုရားကြီးအား ထို အကြောင်း လျှောက်ထား ရာ “ အဆုံးအဖြတ် ငါ မ ပေး လို ” ဟု ပယ် တော်မူ၏ ။ တစ်ခါက အလုံမြို့ သူ ကြီး ဦး ချော အား “ ဟေ့ - မောင် ချော ၊ ကြောင် ပန်း ရဲ့ ဉာဏ် : နဝမ အကြိမ် ## PAGE 427 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၃၇၁ လူ သာမန် တစ်ခါက မီ ရန် ခက် အလုံမြို့ ပါ သ ကွာ သူ ” ကြီး ဟုလည်း ဦး ချော အ အား မိန့် “ ရှိ ဖူးသည် ဟေ့ - မောင် ။ စာ ချော သန် ၊ သူများ ကြောင် ပြစ် ပန်း မှား ရဲ့ မည် ဉာဏ် စိုး ၍ ဟ န့် တော် မူ ဟန် ရှိသည် ။ ( ကြောင် ပန်း ဆရာတော်၏ အယူအဆ ရတနာ ဒီပနီ ၌ အကျယ် ရှု ကြ ပါ ရန် ။ ) - ရင်းနှီးသော ဒကာဒကာမများ ကလည်း ကြောင် ပန်း ဆရာတော်အား လျှောက်ထား ကြ ပြန် ရာ ဆရာတော် က - ပဏ္ဍိ ဝိညာဏံ ခေါ် တောင်ပံ နီ တို့ က ၊ မောင် ကြံစည် တုံး ဟာ ရုပ် ပါ လို ့ ၊ ဟုတ် မ လို ပြော ။ ရုပ် ခံ လို့ ၊ ငြင်း မာ ကြ ယူ လျှင် ပမာဏံ ၊ မင်းတို့ လို ့ ၊ ပိဏ္ဍော သဘော ပ ..... မံ သုတ္တန် ဟူသော က ကဗျာကို လင်း ရက် ပေးလိုက်သည် က နှင့် ၊ ဗုဒ္ဓံ ကို ။ သူ့အမြင်ကို အ လျှော့ မ ပေး ။ ပညတ် မ သမထ တင်နိုင် ဝိပဿနာ အောင်လည်း အမြင် ရှိ တတ် ကား ၏ ရံ ။ ပရိယတ် ခါ ရေး မ ပြ အားနည်း တတ် ၊ ပြော သော မ ယောဂီ ပြ တတ်အောင် အချို့ အလုပ် လည်း စခန်း ( ဝါ နှင့် ) စပ် ၍ ဆွေးနွေး ပြောဆို ကြ ရာ တစ်ယောက် နှင့် တစ်ယောက် အပေးအယူ မ မျှ ဘဲ အငြင်းပွား လေ့ ရှိ တတ်သည် မှာ ထို အားနည်းချက် ကြောင့် ပင် ဖြစ်သည် ။ ထို့ကြောင့် ပစ္စေ က ဗုဒ္ဓါ အရှင်မြတ်များ သစ္စာလေးပါး ကို သိ သော်လည်း တရားဟော တော် မ နက် မူ နိုင်ကြ ရှိုင်း စွာ ။ ထိုး ပညတ် ထွင်း မ သိမြင် တင်နိုင် သော ကြ ၍ အမြင် ဖြစ်သည် ဖြစ်မည် ။ ကြောင် ကိုးကား ပန်း ယုံ မှား ဆရာတော်၏ ဖွယ် မရှိ သင့် ။ ဆရာတော်၏ အမြင် သည် ဝိပဿနာ ဆရာတော်၏ ( ၆ ) စောင်တွဲ အရေးအသားများ ကို ကြည့် လျှင်လည်း ကို ကြည့် ထင်ရှား ၍လည်း လှ ပေသည် ကောင်း ။ ၊ လယ်တီဆရာတော် ကဲ့သို့သော အရိယာ အဖြစ်လည်း ပုဂ္ဂိုလ် ကြီး၏ ယုံ မှား လက် ဖွယ် ပွန်း မရှိ တ ထိုက် တီး ချီး ထင်သည် မြှောက် ။ ပုံ သို ကို ့ ရာတွင် ထောက်၍ စကား လည်းကောင်း အသုံးအနှုန်း ( ပညတ် တင် မှု ) ကား လို ကောင်း လို လေ မည် လား မသိ ။ ဆရာတော် ကိုယ်တိုင်က ပင် ဤ ကိစ္စ လယ်တီဆရာတော် ၌ “ မရှိဘူး ရှိတယ် ” ဟူသော ကုလား စကား မျိုး ကို ယုတ္တိ ထိုး တော် မူ သည် ။ ဂယက် ထ အငြင်းပွား နေကြ ဘုရားကြီး စဉ် ကြောင် ကလည်း ပန်း ဆရာတော်အား တုံး နာမ် တိုင် - နာမ် များ အ လှိုင်း တ ကြီး မ မီ “ တစ် မင်း တရား ကော င့် က တစ်ကောင် နွား မ , တွန် တရား ခြိမ်း ဟိန်း ကိုး ကွ ယ့် ဟောက် ။ နွား ကာ ထီး များကတော့ ခွာ ပေါက် စောင်း ကြ မြောင်း တဲ့ အခါ ပြီးမှ ပြေး ကြ တာ ကြတယ် ကွ ယ့် ။ ။ မင်း နွား မ တရား ဆိုတာကတော့ က လဲ နွား မ ဘာ သလို သံ မ အကျဉ်း ပေး ၊ ညာ ဒက် သံ မ နဲ ပေး တေ့ တေ့ လိုက်တော့ ဆက် ဒက် လူတိုင်း က နဲ နား မခံနိုင် ကြ ဘူး ကွ ယ့် ။ သိပ်ပြီး ကျယ် လွန်း တော့ လဲ လင် ပန်း ထဲ ရေ ထည့် သောက် ရသလို ဖြစ်သွား ပြန်ရော ” ဟု မိန့် တော် မူ ဖူး ၏ ။ ထို သြ ဝါဒ က ပင် ဟုတ် သော်လည်း ထုတ်ဖော် နည်း ထုတ်ဖော် ဟန် အနည်းငယ် လို နေကြောင်း ယူဆ ဖွယ် ရှိနေ လေသည် ။ ဆရာတော်၏ တရား သည် ကြာ လာ သောအခါ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 428 ၃၇၂ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် စာမတတ်သူ တို့ ပါးစပ် သို့ ရောက်၍ ဘူး ရွက် ၊ ကန် စွန်း ရွက် ချက် စား သည် ကို ပင် နာမ် အသက် ရှိနေ၍ ပါဏာတိပါတကံ ထိုက် ရတော့မည် ကဲ့သို့ ဖြစ်သွား ရာ ဝမ်းနည်းစရာ ကောင်း လှ ပေတော့ ထို ၏ အမြင်ကို ။ ထပ် ဆင့် ရှင်းလင်း လို လျှင်လည်း အဟော ကောင်း ရုံ ၊ အရေး အဆက်ဆက် ကောင်း ရုံ ၊ စာ ဝိ ဝါဒ တတ် ကင်း ရုံ နှင့် ပြေ မ ရာ ပြီး ၏ ၊ ၊ ဆရာတော် ဆရာတော် ကဲ့သို့ လည်း ကိုယ် မိမိ အမြင်ကို နှင့် ရင်း၍ မိမိ ရှာ ပြီးမှ သဘောပေါက် သာ ရှင်း လျှင် သလို ရိုးသားစွာ တိုတိုတုတ်တုတ် ထိုမှ တစ်ပါး ဟော ဆရာတော် ရာ မှ ထို မရှိ ပြဿနာ သည့် နောက် ကြီး က ကြားကာလ တန်း လန်း လိုက်ပါ ကြောင် ပန်း နေ ခဲ့ ဝိပဿနာ ရ၏ ။ ဂိုဏ်း ၌ “ စာပေ ကို ကြည့် ၍ သော်လည်းကောင်း ၊ သူတစ်ပါး ဟော သော တရား ကို ကြား ၍ သော် လည်းကောင်း မိမိ စိတ် ၌ ခြိုက် က နဲ သိ မြင်လျှင် သောတာပန် ဟု သာ မှတ် ပါ ” ဟူသော ဆရာတော်၏ စကား ကြောင့် လော မသိ ။ ရဟန်းတော်များ သာမက သီလရှင် ၊ လူ သူ တော်များ ပါ တ လှ ည့် ဓမ္မပဒ စီ ဟောပြော စ သော ကျမ်း နာ ယူခြင်း ဂန် တို့ ဖြင့် ၌လည်း သာ ဝိပဿနာ “ တရား အ ရှု ဆုံး ကြ ၌ လေသည် သောတာပန် ။ စ သည် မည် ရွေ့ သာဓက မည်မျှ ဖြစ်ကြ ပြုနိုင် ပြန်သည် လေ ကုန် ။ ၏ သို့ရာတွင် ” ဟု လာ ပုရွက်ဆိတ် ရှိသော ခိပ္ပါ ကို ဘိ ကျောက်တုံး ည ဉာဏ် ထက် ဖြင့် ဖိ ရှ သတ် သည့် ရာ ပုဂ္ဂိုလ်မျိုး မည်မျှ လျင်မြန်စွာ ကိုလည်း သေ ရသော်လည်း မရဏာ သန္န ဇော မ ကျ ဘဲ သေ ရိုး ထုံးစံ မရှိ သကဲ့သို့ လျင်မြန်စွာ တရားထူး ရ ကြသော်လည်း ရုပ်နာမ် ဓမ္မ ကို မ ရှု မှတ် ၊ မ ပွား များ ဘဲ သောတာပန် စ သည် ဖြင့် ဖြစ် ရိုး ထုံးစံ မ ရှိကြ ယခုအခါ လေ ။ ထို ပုဂ္ဂိုလ်မျိုး လည်း ရှား ပေ လိမ့် မည် ၊ ကြောင် ပန်း ဆရာတော်ဘုရားကြီး ကိုယ်တိုင် ပင် လျှင် ကိုယ် နှင့် ရင်း၍ တစ်ဆ ယ့် လေး ငါးနှစ် အပြင်းအထန် ကြိုးစား တော် မူ ခဲ့ ရ၏ ။ ဤ သည်လည်း ယခု ဆရာတော် ပညာ ရှိသော ဦး သူတော်ကောင်း နန္ဒိ ယ လက်ထက် ကြီး တို့၏ ရောက်လာသော အ ရာ ပေ တ အခါတွင် ကား ။ ကား ဤသို့ မဟုတ် တာ့ ပြီ ။ မူလ ဆရာတော်ကြီးများ၏ လမ်း စဉ် တော် အတိုင်း အ ပြော အဟော ထက် လက်တွေ့ ရှု မှတ် ပွား များ သည့် အပိုင်း ၌ အလေးပေး ညွှန် ပြ တော် မူ လျက် ရှိ ပေ ပြီ ။ ကျေးဇူးရှင် လယ်တီဆရာတော် ကြီး ပျံလွန်တော်မူ သောအခါ ဆရာတော်သည် “ ဒီတစ်ခါ ဖြင့် ခက် ချ ည့် ရဲ့ ၊ ဝိနိစ္ဆယ မဏ္ဍိုင် ကြီး ပြိုလဲ ရ လေပြီ ” ဟု မိန် ့ တော်မူ၏ ။ ဒီပနီ များကို ကျောက်စာ ရေးထိုး ရန် လည်း ဦး ဆောင် ကြိုးစား တော် မူ ခဲ့သည် ။ ဆရာတော် ကိုယ်တိုင်လည်း - ၁ ။ ဝိ ဝ ဋံ ဒီပနီ ( ၁၂၆၈-၇၁ ) ၊ ၂။ ဝိ ပ သ နာ ဒီပနီ ( ၁၂၇၂ ) ၊ ၃ ၄ ။ ။ သဘာဝ သုံး လောက ဒီပနီ ဒီပနီ ( ၁၂၇၃ ( ၁၂၇၈ ) ၊ ) ၊ ၅ ။ ရတနာ ဒီပနီ ( ၁၂၇၉ ) နှင့် ကြောင် ပန်း ဟော စဉ် များ ၊ ဆုံးမစာများ ကို အကြောင်း ## PAGE 429 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ - ၃၇၃ ဆရာတော်သည် ရေးသား ၁၂၈၈- တော် မူ ခဲ့သည် ခုနှစ် ပြာသိုလဆန်း ။ သုံး ရက်နေ့တွင် ပျံလွန်တော်မူ ခဲ့ ၏ ။ အရိုး ပူဇော် အိုး ကြ စေ ကုန် တီ ၏ တည်ထား ။ ပန်း သာ ကိုးကွယ် ဆရာတော် ကြသည် ၊ ဆရာတော် ။ ဒီပနီ ကျမ်း ဦး များကိုလည်း တိဏ္ဏ ၊ ဦး နန္ဒိ ကျောက်စာ ယ တို့သည် ရေးထိုး မူလ ကြောင် ဖြစ် တော် ပန်း မူ ကြ၏ ဆရာတော်၏ ။ ထို တွင် ဇီး အ မွေ တော ကို ဆရာတော် ဖြန် ့ ဝေ ဦး သာသနာပြု နန္ဒိ ယ သည် ဤစာရေးသူ ကြသော ကျမ်းပြု အား ကျောင်းသား ဓမ္မကထိကများ ငယ် ဘဝတွင် ဖေးမ စောင့် ရှောက် ခဲ့သော ကျေးဇူးရှင် ဆရာ တစ်ပါး ပင် ဖြစ်ပါကြောင်း ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 430 ညောင် လွ န့် တော ရ ဆရာတော် ( ၁၂၂၉ – ၁၂၉၅ ) ဥပုသ်နေ့ ဖြစ်၍ မိတ္ထီလာ ကန် အထက် အို ဝ့် ရွာ ဘုန်းကြီး ဦး ကေ သ ရ ကျောင်း၌ ‘ ဥပုသ်သည် များ စည်ကား လှသည် ။ ဥပုသ်သည် ဒေါ် ဂုံ သည် ဥပုသ် ဇရပ် အတွင်း ပုတီးစိပ် ရင်း တောင်မြောက် လေးပါး ကြည့် ကာ ကြည့် ကာ နှင့် စိတ် ဂ ဏာ မငြိမ် ဖြစ်နေ၏ ။ သားငယ် ကို ရင် ကို မ တွေ့မြင် ရ သေးသော ကြောင့် ဖြစ်သည် ။ စာ အံ စာ ကျောင်းသား ကျက် လွတ်လပ်မှု ကို ရင် ရ တို့သည် သ ဖြင့် ဥပုသ် ပျော်ရွှင် နေ ့ ကြ ရောက်တိုင်း မြဲ ဖြစ်၏ ။ ကောင်းကောင်း ရံ ခါ မိမိတို့ မယ်တော် စား ရ သည့် များရှိရာ အပြင် ဥပုသ် ရောက် ဇရပ် မ လာ သို့ လာရောက် သေး သ ဖြင့် နှုတ်ဆက် ဒေါ် ဂုံ မှာ တတ် ပုတီးစိပ် ကြသည် ၍ မရနိုင်အောင် ။ ရှင် မေ မာ ဝီ တစ်ပါး ရှိနေတော့ ၏ က မူ မယ်တော် ။ အနား သို့ တော ထွက်သွား သော ကို ရင် ကလေး “ မောင် ပဉ္စင်း ၊ တ ပ ည့် တော် မ တို့ မောင်ရင် လဲ မတွေ့ ပါလား ” ဥပုသ် ဇရပ် အနီးသို့ ရောက်လာသော သား အ ကြီး ဦး ဝိ စိတ္တ အား မယ် တော်ကြီး ၊ ဒေါ် ဂုံ က မေးမြန်း ကြည့် ၏ ။ ဦး ဝိ စိတ္တ . “ က သူတို့ အ ဖြေ ဒီကနေ့ ပေး၏ ။ သို့သော် စာ အံ ရတာ ရှင် မှတ် မေဓာဝီ လို ့ ၊ ကား သွား ဆွမ်းခံ ချင် ရာ ပြန် ချိန် သွားနေကြ ကတည်းက မှာပေါ့ ပျောက်နေ ” ဟု ကြောင်း စုံစမ်း သိရ သ ဖြင့် မယ် တော်ကြီး အတွက် ပို၍ ရင် မ အေး ဖြစ် ရ၏ ။ ကို ရ င့် ဒကာကြီး ဦး နှုတ် ကို ပါ တစ် ကျောင်းတက် ဆင်း ရှာရန် ပူ ဆာ ရ လေ တော့သည် ။ မကြာမီ ဦး မှုတ် လည်း ရေးကြီး သုတ် ပျာ ဖြင့် ဇရပ် သို့ တစ်ခေါက် ပြန်လာ ကာ 1 ခပ် လှမ်းလှမ်း က ပင် - ဆွမ်း စား “ လဲ ဟေ့ မတက်ဘူး .... ရှင် ဂုံ ရေ့ ။ ..... သပိတ် ရှင် ဂုံ တစ်လုံး ၊ ညည်း နဲ ့ တော သား ထွက်သွား မောင် ရင်တော့ လေ ရဲ့ တဲ့ ဆွမ်း ” ဟု စား ပြောလိုက်ရာ ကျောင်းကို ဒေါ် ဂုံ ခမျာ 66 “ ကို ရင်ထဲတွင် မှုတ် ၊ တော် … ဒိတ် . တကယ်ပြောတာ က နဲ ဖြစ်သွား ရှာ လား ၏ ၊ ။ တ ဒေါ် က ဂုံ တဲ သည် တော် နေရာမှ .... ဘုန်းကြီးနဲ့ ပျာ ပျာ မောင် သလဲ ပဉ္စင်း ထ , ကာ များ - က သား လဲ ကြီး တော ဦး ဝိ မ စိတ္တ ထွက်ဖို့ တို့ကို မ ပါ တား အပြစ်တင် ကြ ဘူး တဲ့လား ညည်း ” ဟု တွား လိုက် တူ ဖြစ်သူ ၏ ။ ဘုန်းကြီး ဦး ကေ သ ရ နှင့် ဦး မှုတ် ကား အေးစက်စက် ပြုံးစိစိ လုပ် နေ၍ အားမလို အားမရ ဖြစ်ကာ - “ ကို မှုတ် ..... အ ဟုတ် သား လား ” “ " ဟဲ့ .... ရှင် ဂုံ ၊ ငါ့ မလဲ ဥပုသ် ကြီးနဲ့ ၊ ညည်း ကို အလကား လိမ် နေ ပါ့ မလား ” နု ဝ မ အကြိမ် ## PAGE 431 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၃၇၅ “ ဒါ ဖြင့် ကို မှုတ် ဘယ်လိုလုပ်ကြမလဲ ၊ ဘုန်းကြီးနဲ့ မောင် ပဉ္စင်းကို လဲ လျှောက် ချေ ပါ ဦး ၊ ခု နေ လိုက်ရင် အချိန်မီ ပါသေးတယ် ။ တ က တဲ တော် ကျုပ် သား ၁၂- နှစ် ပဲ ရှိပါသေးတယ် ” ဒေါ် ဂုံ သည် နေ မ ထိ ထိုင် မ ထိ ဖြစ်နေသည် ။ ဇရပ် ပေါ်ရှိ ဥပုသ်သည် များ ပင် သက်ပြင်း ချ၍ နေကြ လေ၏ ၊ “ .. ဟုတ် မှာတော့ ၊ ညည်း သား ဗိုက် ထဲ ကတည်းက ထူး တဲ့ သား ” ဟု ဥပုသ်သည် အဘွားအို တစ် ဦး က မှတ်ချက်ချ လိုက်သည် ။ မှန် ပေ ၏ ။ ဒေါ် ဂုံ သည် သား ကိုယ်ဝန် ရ သည့် အချိန်မှစ၍ ထူးထူးခြားခြား ချင် ခြင်း တပ် ခဲ့သည် ။ နေ ့ စဉ် သီတင်း သီလ စောင့် ထိန်း ကာ ကမ္မဋ္ဌာန်း ထိုင် လို စိတ်များ မျို သိပ်မ ရအောင် ဖြစ်ခဲ့ရသည် ၊ တူ ဖြစ်သူ အို င့် ရွာ ဘုန်းကြီး ဦး ကေ သ ရ အား လျှောက် ထား၍ ကမ္မဋ္ဌာန်း ထိုင် နည်း ကို သင်ယူ ရသည် ။ ထို ခေတ် အခါ ကား ဝိပဿနာ ကမ္မဋ္ဌာန်း ထိုင် ရသည်ဟု နားလည် ကြ သောအခါ ပင် မဟုတ်ချေ ။ ဦး ကေ သ ရ လည်း ဝိသုဒ္ဓိမဂ် ကို ကြည့် ကာ ဗုဒ္ဓါနုဿတိ ၊ မေတ္တာ ကမ္မဋ္ဌာန်း တို့ကို အ ထိုက် အလျောက် သာ ညွှန်ကြား ပေးနိုင် ခဲ့ ၏ ။ ဒေါ် ဂုံ သည် ထူးခြား လှသော ကိုယ်ဝန် သန္ဓေ ကို ကမ္မဋ္ဌာန်း အာရုံ ဖြင့် စောင့် ရှောက် ၍ လာခဲ့ ရာ ၁၂၂၉- ခုနှစ် တပေါင်းလ ပြည့် ကျော် ၁၂- ရက် ကြာသပတေးနေ့ ည ဉ့် တစ်ချက် တီး ကျော် အချိန်၌ သတို့သား ကို ချမ်းသာစွာ ဖွား မြင်ခဲ့ ၏ ။ သတို့သား ရတနာ သည် ကိုယ်ဝန် သန္ဓေ အချိန် က ထူးခြား သကဲ့သို့ မွေးဖွား လာ သောအခါ တွင်လည်း ထူးခြားသော အမှတ် လက္ခဏာများ တစ်ခုကို ထင်ထင်ရှားရှား ကို တွေ့ရှိရသည် ။ ညာဘက် တွေ့ ကြ ရ၏ ခြေဖဝါး ။ လက် ပြင် ယာ အလယ် ရစ် ခရု ၌ ပတ် ပုံ တောင်း ကြောင်း စက် များ လက္ခဏာ ၊ အလယ်မှ ကြီး အနား စက်ဝိုင်း ကို က န့် လ န့် သွားသော အ က န့် ကြောင်း များကို ကြည့် ၍ “ ထူးခြား မည့် သား ရတနာ ' ဟု အ တပ် ယူဆ ခဲ့ကြသည် ။ ရုပ် လက္ခဏာ လည်း ပီ ပြင် ပြတ်သား လှ ၏ ။ ခုနစ် နှစ်အရွယ် ကျောင်း ထား၍ ကျောင်းသား တို့ တတ် အပ်သော သင်ပုန်းကြီး နှင့် ပရိတ်ကြီး ဆယ် စောင်တွဲ ကို တစ်နှစ်အတွင်း အာ ဂုံ ရရှိသည် ။ သဒ္ဒါ ရှစ် စောင် ၊ သင်္ဂြိုဟ် ကိုး ပိုင်း ကိုလည်း ကျောင်းသားဘဝ က ပင် အာ ဂုံ ရရှိ သ ဖြင့် အစ်ကိုတော် ဘုန်းကြီး နှစ်ပါး ၏ စာပေ အထူး အရေး အ ရာ၌ ပေးခြင်း သာ အရွယ် ကို ခံခဲ့ နှင့် ရ၏ မ ။ လိုက်အောင် “ ဆူး သည် ဖြစ် ထူးချွန် စ ကတည်းက သည် မဟုတ် ချွန် ။ သည် ရတနာသုံးပါး ’ ဆို သကဲ့သို့ နှင့် ဆရာသမား တံ မြက် လှည်း ဝတ် ခြင်း ၌လည်း ၊ ဘုရား မ ခိုင်း ဆွမ်း ရ ဘဲ ပန်း လျက် တင်ခြင်း ကျိတ် ၍ ၊ သောက်ရေသုံးရေ ချီးကျူး ရ လောက်အောင် တည် ကျေ ခြင်း ပွန် .....။ သူ ဖြစ်သည် ။ ၁၂- နှစ် ရွယ် တွင် ရှင် သာ မ ဏေ ပြု ရာ အခြေခံ စာများ အာ ဂုံ ရထား သ ဖြင့် ရှင် ငယ်ဘဝ ဖြင့် ပင် “ ရဟန်းတော်များ ညည်း သား က ဗိုက် သင်ယူ ထဲ ကတည်းက ရ သည့် စာ ထူး ကြီး တဲ့ ပေ သား ကြီးများ အေ့ ၊ တော ကို သင်ကြားနိုင် ထွက်သွားတယ် ပေ ပြီ ဆိုတာ ။ ဟုတ်မှာ ” ဟု ဥပုသ်သည် အဘွားကြီး တစ်ယောက်က မှတ်ချက်ချ သကဲ့သို့ ဥပုသ် ဇရပ် နား ရောက်လာသော “ ဒကာမကြီး ကို ရင် သား ကြီး က ကို တစ်ပါး ရင် မ ဝတ် ကလည်း ခင် ထဲက - သင်္ဂြိုဟ် တွေ ရ နေတာ ၊ ကမ္မဋ္ဌာန်း ၄၀- ' တို့ ၊ ပညတ် ပရမတ် တို့ ၊ နိဗ္ဗာန် တို့ ဆိုတာ သိ နေတာ ဗျ ၊ ကျုပ်တို့ ကို လဲ သူ က တော ထွက် ချင်တယ် ၊ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 432 ၃၇၆ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် . ကမ္မ ဌာန်း ထိုင် ရအောင် ခဏခဏ ပြော ပြောနေတာ ၊ ခု လဲ မနက် ထဲက ပျောက်သွား တာ ” ဟု လာရောက် ပြောနေ ပြန် သ ဖြင့် ဒေါ် ဂုံ မှာ ဦး မှတ် အား အမြန် လိုက်၍ ရှာရန် စိုးရိမ် တ ကြီး ပူ ဆာ လျက် “ ရှင် ရှိ၏ ဂုံ ရယ် ။ ဒီလောက် လဲ ပူ မ နေ ပါ နဲ့ ၊ တော ထွက် တာ ဝမ်း တောင် သာရ ဦး မှာ ပါ ” ဟု ပြောဆိုသည် ကို လက်မခံနိုင် ဘဲ ဦး မှုတ် အား ဒေါသထွက် ကာ တူ နှင့် သား ဘုန်းကြီးများ ထံ သွားမည် အ ပြု ဦး မှတ် က ဒေါ် ဂုံ အား လက် ကို ဆွဲ ၍ - " “ လာ လာ ၊ ညည်း သား ကို တို့ နှစ်ယောက်လုံး သွား ရှာကြမယ် ” ဟု ဆို ကာ ခေါ်သွား ၏ ။ ဒေါ် ဂုံ သည် ဘုမသိ ဘ မသိ ဦး မှုတ် ခေါ် ရာ သို့ လိုက်ပါသွား ရာ လူ သူ နှင့် ဝေးသော ကျောင်းဝင်း စည်း ရိုး ချုံ ကြီး အနီးသို့ အ ရောက် ဦး မှတ် က ဒေါ် ဂုံ အား “ တိုးတိုး ’ ဟု လက် ရိပ် ကာ ချုံ အတွင်းသို့ လက်ညှိုး ထိုး ပြ လိုက်သည် ။ သား ရှင် မေဓာဝီ မှာ နေ ပြောက် မ ထိုး အောင် ပိန်း ပိတ် နေသော ချုံ ကြီး အတွင်း သပိတ် ကို အနားမှာ ချ၍ သင်း ပိုင် ကလေး ခင်း ပြီး ဣန္ဒြေ ကြီး စွာ ကမ္မဋ္ဌာန်း ထိုင်နေသည် ကို တွေ့ ကြ ရ လေသည် ။ ထိုအခါ မှ ဒေါ် ဂုံ မှာ သက်ပြင်း တစ်ချက် ချ၍ ပြုံး နိုင်တော့ သည် ။ ဦး မှုတ် သည် ဒေါ် ဂုံ အား လက်တို့ ၍ ခြေ ကို ဖော့ ဖော့ နင်း ကာ ပြန်လာ ကြ ပြီးနောက် အသံ မ ကြား လောက် သော နေရာ သို ့ ရောက်လျှင် - “ ရှင် ဂုံ ၊ ညည်း သား ကတော့ ဘယ် အထိ ထူးခြား ဦး မ ယ့် သား လဲ မသိဘူး အေ့ ၊ ကို ရင် တစ်ပါး ကို မေး ကြည့် တော့ မနက် ထဲက ပတ္တ ပိုဏ် ဆွမ်းခံ ပြီး ဧက သ နေ့ ( ဧ ကာ သ နိက် ) စား သ တဲ့ဗျား ၊ ဒီ ချုံ ကို လဲ အစောကြီး ထဲက ရှင်း ထားတာ တဲ့ ။ မောင် ပဉ္စင်း များကတော့ ဥပုသ်နေ့ ဖြစ်နေတော့ စာ ဝါ အား သ မို့ လား ၊ သူ ဘယ်သွား တယ်ဆိုတာ ဘယ် သိ မလဲ ” ဟု ရှင်းပြသည် ။ နှစ်ယောက်သား အပြုံး ကိုယ်စီ နှင့် ဥပုသ် ဇရပ် သို့ ပြန်လာခဲ့ ကြ၏ ။ ရှင် မေဓာဝီ ဟူသည် ညောင် လွ န့် ဆရာတော် လောင်း လျာ ပင် တည်း ။ စာပေ တာဝန် ဆရာ့ ဝန် အား သွန် ကြိုးပမ်း စဉ် မှတ် ရ သည့် ရှင် မေဓာဝီ ပိဋက သည် အခြေခံ ရှင် စာများ သာ မ နှုတ် ဏေ တက် ငယ် ရ ဘဝ ခဲ့ ၏ က ။ ပင် ကိုယ် ရဟန်းတော်များ ကျင့် သိက္ခာ တွင်လည်း သင်ယူ ဝိနည်း ကျက် ကျင့် ဝတ် အတိုင်း ပင် ( စာ ထဲက ကို ရင် ) ဖြစ်၏ ။ အသက် ၂၀- ပြည့် မြောက် ၍ ရဟန်း ဘဝ ရောက်သောအခါ တွင်လည်း သီလ သိက္ခာ လွန်စွာ လေး စား၍ “ စာ ထဲက ရဟန်း ပင် ” ဖြစ်နေ ပေ တော့သည် ။ ရဟန်း သုံး ဝါ အ ရ မန္တလေးမြို့ ဘုရားကြီး တိုက် သို့ စာသင် ကြွ ၏ ။ ထို ၌ နှစ် ဝါ မျှ နေ ရေး ပြီးလျှင် အိုး စင် ရွာ နောင်တော် ကျောင်း ငယ် ဟောင်း ဆရာ ၌ ဦး အ ကေ စောင့် သ ရ၏ အ အ ရှောက် မိန့် အ အဖြစ် ရ ညောင် သီတင်းသုံး ရမ်း မြို့ အနီး ရသည် ( တောင်ဘက်ရှိ ။ ထို အခိုက် ) နဝမ အကြိမ် ## PAGE 433 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၃၇၇ ဝိနည်း အ ကျော် မိုး နံ ကုန်း ဆရာတော် ဘုရား ကြီးသည် ညောင် ရမ်း မြို့ သို့ ကိစ္စတစ်ခု ဖြင့် ကြွရောက် လာ ၏ ။ ဦး မေဓာဝီ သည် ဝိနည်း တော် လာ ခါး ပန်း ကြိုး နှင့် စပ် ၍ မ ရှင်းလင်းသော အချက်များကို မိုး နံ ကုန်း ဆရာတော်ဘုရားကြီး အား လျှောက်ထား ခွင့် ပန် ၍ မေးမြန်း လေရာ ကျေနပ် လောက်အောင် အဆုံးအဖြတ် များ မှတ်သား ရရှိ သ ဖြင့် ဆရာတော်ဘုရားကြီး ထံ လိုက်ပါ ပညာသင် ယူရန် ဆုံးဖြတ် လိုက်သည် ။ အ ကျင့် သီလ ကို မြတ်နိုး လှသော ဦး မေဓာဝီ အ ဖို ့ ဝိနည်းပိဋက နှင့် အ ကျင့် သီလ အ ရာ၌ ထင်ရှားကျော်ကြားသော မိုး နံ ကုန်း ဆရာတော်ဘုရားကြီး နှင့် ကြုံ ကြိုက် ရ သည်မှာ အ ခွင့် သာ လှ “ ပေ ပညာ ၏ ။ ချွန် လို သူတို့သည် ရှင် သာ ရိ ပု တြာ ထံ ၊ တန်ခိုး ဣဒ္ဓိ ပါဒ် ကျွမ်းကျင် လို သူတို့သည် ရှင် မောဂ္ဂ လာန် ထံ ၊ ခု တင် ပဋိ ပတ် ဖြ ည့် ကျင့် လို သူတို့သည် ရှင် မဟာ ကဿပ ထံသို့ ” ခိုလှုံ မိ လျက် သား ဖြစ်ကြ ရသည် ။ အင်အား ရှိသော ခေတ် နှင့် အင်အားကြီးမားသော ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ကို မှီခို ရ ခြင်းသည် ကံ အကျိုး ရှိ သူတို့အတွက် ဆုတ်ယုတ် ပိုမို၍ သွား စေ အကျိုးစီးပွား တတ်သည် ။ များ ဥပမာ စေ ၏ မီး ။ နှင့် ကံ နည်း လျှပ်စစ် သူတို့အတွက် ကဲ့သို့ တည်း ကား ။ ( ရံ အ ရိ ခါ ပို၍ ယူ ပ ဝါဒ ပင် ကံ ကိုလည်း ထို ဥပမာ နှင့် အတူ သဘော သက်ဝင် သ င့်၏ ။ ) ဦး မေဓာဝီ သည် ရဟန်း ငါး ဝါ အ ရ တွင် နောင် တော်၏ ခွင့် ပြုချက် ကို ယူ၍ ပျော်ဘွယ် မြို့ အရှေ့တောင် နှစ် မိုင် ခန့် ဝေးကွာ သော မိုး နံ့ ကုန်း ရွာ ကျောင်း သို ့ ရွှေ့ပြောင်း သီတင်းသုံး သည် ။ ဝိနည်း အ ကျော် မိုး နံ ကုန်း ဆရာတော် ဤနေရာ၌ မိုး နံ ကုန်း ဆရာတော်ဘုရားကြီး အကြောင်းကို အနည်းငယ် ဖော်ပြရန် လိုအပ် ၏ ။ ရမည်းသင်း မြို့နယ် ( ရွှေ ဒါး ဘူတာ အနီး ပေ ကုန်း ရွာ ကြီး အရှေ့ဘက် ရှိ ) ညောင်ပင် သာ ခေါ် ရွာ ပိုး ကလေး ဇာတိ ဖြစ်သည် ။ ( ယခု ထို ရွာ မရှိတော့ပြီ ။ ) ဦး အင်း နှင့် ဒေါ် ဘုံ ကြီး ( ဒေါ် အေး ) တို့မှ ၁၂ ဝ ၉- ခုနှစ် ဖွား မြင်၏ ။ ပေ ကုန်း ရွာ ဝန်း ကျောင်းတိုက် ဦး ဉာဏ ထံ ပညာ သင်ယူ သည် ။ ရှင် သာ မ ဏေ ဘွဲ့ ရှင် ဇ ယန္တ ။ ရှင် သာ မ ဏေ ဘဝ ဖြင့် ရတနာပုံ နေပြည်တော်သို့ ကြွ ၍ ဒက္ခိ ဏာ ရာ မ ဘုရားကြီး တိုက် ပုဂံ ညောင် ဦး ဆရာတော် ဦး သုတ ထံ ပိဋက သင်သည် ။ ရဟန်း ဝါ ဆယ် ဝါ ကျော်လျှင် အရှေ့ ပြင် စ လင်း တိုက် ၌ ပထမ စာ တော် ချ အဖြစ် ပြောင်းရွှေ့ သီတင်းသုံး ၏ ။ စ ကြာ ဒေဝီ မိဖုရား ကြီး က ကိုးကွယ် ၍ နေ့စဉ် ပွဲတော် ဆွမ်း အုပ် နှင့် ပစ္စည်း လေးပါး ဒကာ ခံယူ သည် ။ သီပေါမင်း လက်ထက်တွင် ငယ် ဆရာ ရင်း ဦး ဉာဏ ထံ ပြန်လည်၍ တစ် ဝါ ဆို၏ ။ နောက် မယ်တော် နှင့် ဆွေမျိုး များရှိရာ ပျော် ရွာ ၊ ပိတောက် ကုန်း ရွာသို့ ကြွရောက် သီတင်းသုံး သည် ။ ကျောင်း လည်း ဆောက် လှူ ကြသည် ။ ထို ကျောင်းတွင် လည်း ခေတ္တ မျှသာ နေ၍ တ ပ ည့် ဖြစ်သူ ဦး ဇော တ အား လွှဲ အပ် ကာ မိုး နံ ကုန်း ရွာသို့ ရွှေ့ပြောင်း သီတင်းသုံး လျက် နဝမ အကြိမ် ## PAGE 434 ၃၇၈ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် စာသင်တိုက် တည်ထောင်သည် ။ ( ဦး ဇော တ လည်း ၁၂၅၅- ခုနှစ်တွင် ပျော် ရွာ အရှေ့ဘက် သို့ တော ရ ထွက် လေ၏ ။ ) မိုး နံ ကုန်း ဆရာတော်ဘုရားကြီး ကား “ မိုး နံ ကုန်း ဂိုဏ်း အုပ် ဆရာတော် ဟု ထင်ရှား ၍ ဝိနည်းပိဋက အ ရာ၌ ကျော်ကြား တော် မူ ခဲ့ ၏ ။ သီလ ကို မြတ်နိုး သော ဆရာ တ ပ ည့် မိုး နံ ကုန်း ဆရာတော်သည် ဦး မေဓာဝီ အား ပထမ တွင် ဥပ ဓိ ရုပ် ကို ကြည့် ၍ “ ကြီး ပွား မည့် သူ ” ဟု ယူဆကာ အထူး အ ရေးပေး တော်မူ၏ ။ မကြာမီ အတွင်း မိမိ ယူဆသည် ထက်ပင် ထူးခြား သည့် ပဉ္စင်း ငယ် ဖြစ်ကြောင်း တွေ့မြင်ရသည် ။ ဦး မေဓာဝီ သည် ရဟန်း သီလ ကို စောင့် စည်း ရာ၌ ဝိနည်း အ ကျော် မိုး နှံ ကုန်း ဆရာတော်ကြီး ချီးကျူး လောက်အောင် လေးစား ရို သေ ၏ ။ သေးငယ်သော “ ဘုရား အာ ပညတ်တော် ပတ် ကို အရေး မူ သော မ မူ လျှင် အာ ပတ် ကြီး ဟူသမျှ လေး သော သေးငယ်သော အာ ပတ် ကိုလည်း အာ ပတ် အရေး ဟူ၍ ကြုံ က မရှိ ။ လုံ နိုင်မည် မဟုတ် ။ ကြီး လေးသည် ကို နိုင် လျှင် သေး ငယ် သည် ကို အလိုလို စောင့် စည်း ပြီး ဖြစ်ရမည် ” ဟု ဦး မေဓာဝီ က တစ် ထစ် ချ ယုံကြည် လျက်ရှိသည် ။ အင်အား နည်း သော ဗီ လုံး ငှက်ငယ် အတွက် မ ပြော ပ လောက် သော နွယ် ကြိုး အ ချည် အ နှောင် ခံရ ခြင်းသည် ကြီးမား ခိုင် ခန့် သော ထိတ် ခတ် တုံး ကြီး သဖွယ် ဖြစ်၍ ထို နေရာ၌ ပင် အ သက်သေ သည်အထိ ရောက်နိုင် ၏ ။ သို့ရာတွင် အား ကောင်းသော ဆင် ပြောင်ကြီး အတွက် ကား ထို နွယ် ကြိုး အနှောင်အဖွဲ့ သည် မှု လောက် သည် မဟုတ်ချေ ။ ( လ ျ ကိ ကော ပ မ သုတ် ၊ ပဏ္ဏာ သ ။ ) ထို ့အတူ အာဒိ ဗြဟ္မ စ ရိ ယ က ( ပထမဆုံး မ ကျင့် လျှင် မ ဖြစ်သော ) သီလ သာသနာ - ဝိနည်း သိက္ခာပုဒ် တော် များသည် ဘုရားရှင်၏ မဟာ ကရုဏာ ၊ သဗ္ဗညုတ ဉာဏ် အပေါ် နှင့် တရား တော်၏ စွမ်းရည် ကို ချီ တုံ ချ တုံ မယုံ တစ်ဝက် ယုံ တစ်ဝက် လေးနက် သော သဒ္ဓါ ဝီရိယ မရှိ သူတို့အတွက် ကြီးမား ခိုင် ခံ့ သော ထိတ် ခတ် တုံး ကြီးများ သဖွယ် ဖြစ်သော်လည်း ဦး မေဓာဝီ အတွက် ပေါ့ပါး လှ ပေသည် ။ တ မင် အော င့် အည်း ၍ စောင့် စည်း နေရခြင်း မရှိသ ဖြင့် ညီလာခံ သဘင် လန်းဆန်း ဝင်သော တက်ကြွ မင်း ပျို ၊ မင်းလွင် သည် ချပ် ဝတ် တန်ဆာ ဒွါ ဒ ရာ ကို အ သာ ပင် ဆင် မြန်း ၍ နေ သကဲ့သို့ တည်း ။ ပိဋက သင်ရိုး ကျေ သော ဦး မေဓာဝီ ရှိသည် မိုး ကိုလည်း နံ ကုန်း မြင်တွေ့ ဆရာတော်သည် ရ သ ဖြင့် သီး ဦး မေဓာဝီ သန့် ကျောင်းတစ်ကျောင်း အနေအထိုင် ပိ ရိ ၌ နေ သေ ဝပ် စေ ရုံ ကာ မျှ မ စာဆိုတော် က လုံ့လ ဝီရိယ အဖြစ် ချီးမြှ င့်၏ ။ ( စာဆိုတော် ဟူသည် စာ အတူ လိုက် သူ များတွင် ဆရာ ချပေး သည့် အတိုင်း အားလုံး ကိုယ်စား ရွတ်ဆို ရ သူ ဖြစ်သည် ။ ထိုသူ မျိုး သည် ကြို ၍ ပို၍ ကြည့် ရှု ထား ရ သ ဖြင့် နဝမ အကြိမ် ## PAGE 435 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၃၇၉ ပို၍ စာ တတ် လာ နိုင်သည် ။ ) နေ့ အခါတွင် သမ္ဗန္ဓ စိန္တာ စ သော သဒ္ဒါ ငယ်များ မှ အ စ ဝိနည်း ငါး ကျမ်း ပါဠိ အဋ္ဌကထာ ၊ အဘိဓမ္မာ အဋ္ဌကထာ တို့ကို သင်ကြား ရ၏ ။ ညဘက် ၌ အဘိဓမ္မာ “ အဘိဓမ္မာ ည ဝါ များကို ည ဝါ ” တက် ဟူသည် ရသည် ဘုန်းကြီး ။ စာသင် နည်း တွင် ထူးခြားသော သင်တန်း စာ ဝါ တစ်မျိုး ခြုံငုံ မိ အောင် ဖြစ်သည် မြန်မာ ။ စကားပြေ အဘိဓမ္မာ အဖြစ် ခုနစ် ဆို ရိုး ကျမ်း ကျမ်း လာ များ ရှေးက သရုပ် သ ပင် ကန် ရှိခဲ့ ကြ၏ အနက် ။ ထို အဓိပ္ပာယ် ဆို ရိုး ကျမ်း များကို များကို ခေတ်အဆက်ဆက် ပြုပြင် သင်ကြား ပို ့ ချခဲ့ ကြ ရာ “ အဘိဓမ္မာ မြန်မာ အဋ္ဌကထာ ' ဟု ဆို ရ လောက်အောင် လွယ်ကူ ၍ လေးနက် သော ကျမ်း များ ဖြစ်ကုန်၏ ။ အဘိဓမ္မာ ဝေါဟာရ တစ်လုံး သဘောတရား တစ်ခုကို သုံးသပ် ဝေဖန် ရာ၌ “ အ စစ် ကောက် ၊ အတု ကောက် ၊ ရ သင့် ကောက် ' ဟူ၍ လွှမ်း ၍ ဖြစ်နိုင် သွား သမျှ ပေ အစွမ်းကုန် တော့သည် ။ သရုပ် အဋ္ဌကထာ အဓိပ္ပာယ်ကို ၊ ဋီကာ ပြ ဆိုထား ဆရာတို့ ရာ အဋ္ဌကထာ မ တွေ့မြင် ၊ ခဲ့သော ဋီကာ ဆရာ အသေးစိတ် တို့ကို ပင် ကလေးများ မှ အ စ ဗုဒ္ဓအဘိဓမ္မာ ကို အ ပြည့် စုံ ဆုံး အကျဉ်း ရုံး ၍ အကောင်းဆုံးသော သင်ကြား လေ့လာ နည်း စနစ်သစ် တစ်ခုကို မြန်မာတို့ တီထွင် နိုင်ခဲ့ ကြ၏ ။ ထို အဘိဓမ္မာ ည ဝါ ကို ဆရာ့ ဆီ ၌ သင်ယူ ကြ ရသည် ။ ည ဝါဆို သည့် အတိုင်း ဆရာ ရော တ ပ ည့်များ ပါ ထွန်း ညှိ ထားသော မီး ကို ပင် ငြိမ်း သတ် ၍ ည မှောင် နှင့် မည်းမည်း တွင် သင်ယူ ကြ ရသည် ။ သရုပ် အဓိပ္ပာယ်ကို စဉ်း စား၍ စဉ်း စား၍ ရွတ်ဆို ရ သည်ဖြစ် ရာ ည အမှောင် က ပေးသော ပြန် လျှင် သမာဓိ သုံးပါး သည် လေးပါး နက် တစ် နဲ လှသော တွဲ ဖြည်းဖြည်း အဘိဓမ္မာ မှန်မှန် ဉာဏ် နှင့် ပညာ စဉ်း ကို နှိုး စား ၍ ဉာဏ် ပေး နေ၏ ကို ဆုပ်ကိုင် ဆရာ့ ထံ ကာ က တစ်ပြိုင်နက် ရွတ်ဆို ကြ ရသည် ။ ရဟန်း သာ မ ဏေ ငယ် တို့သည် အဘိဓမ္မာ ကြီး ခုနစ် ကျမ်း ( တစ်ဆ ယ့် နှစ် အုပ် ) ကို ဤ သင်ယူ နည်း ဖြင့် အချိန် တို တို နှင့် လို ရင်း မိ အောင် အ ချော ကိုင် သင်ယူ လေ့လာ ခဲ့ ကြ ရသည် ။ ဘယ်မှာ မှ မရှိသော သင် နည်း စ နည်းများ ကြောင့် မြန်မာ တို့သည် ဗုဒ္ဓ စာပေ ၌ လှုပ် ၍ မရအောင် တော င့် ထား နိုင်ခြင်း ဖြစ်သည် ။ ဦး မေဓာဝီ သည် ဤ နည်း ဖြင့် သင်ယူ ခဲ့ရာ သုတ် ၊ ဝိနည်း ၊ အဘိဓမ္မာ မည် သည့် ဘာသာ ကျောင်းမှ တွင် ဆင်း မျှ လို ခဲ့သော်လည်း လေ သေး မရှိ ၊ ကျမ်း မိမိ နေသော ရိုး ကျေ ၍ ကျောင်း ပင် နေ ပေါ်သို့ တော့သည် မတက်သေး ။ ည ဝါ တက်ပြီး ၊ ရှေးက ဆရာ ကျက် မှတ် တော့် ထားခဲ့သော ဝိနည်း ငယ်လေး စောင် ၊ အဘိဓာန် စသည်တို့ကို တစ်ည လျှင် နှစ်မျိုး ၊ သုံးမျိုး အ လှ ည့် ပေး၍ လမ်းလျှောက် ရင်း ရွတ် အံ ရသည် ။ အံ ဖန် များ သ ဖြင့် ကလေးဘဝက ရသော သဒ္ဒါ ၊ သင်္ဂြိုဟ် များမှာ နှစ် နှင့် ချီ ၍ မ ရွတ် အံ ဘဲ ထားသော်လည်း မမေ့ တော့ ချေ ။ ကျင့် ဝတ် ပြည့် စုံ သီလ လုံ ည စဉ် - ဆယ် နာရီထိ ရွတ် အံ ပြီးလျှင် ခေတ္တ ရပ်ဆိုင်း ကာ ဆရာတော်ကြီး ထံ သွား၍ ခြေ ဆုပ် လက် နယ် နင်း နှိပ် ပေး၏ ။ တစ်နာရီ ခန့် ကြာ ၍ ဝတ် ဖြ ည့် ပြီးလျှင် ကျန်သော နဝမ အကြိမ် ## PAGE 436 ၃၈ ဝ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် စာ ကို ဆက်၍ ရွတ် အံ ပြန်သည် ။ လ သာ သော ည များတွင် ရှင် ငယ် ရဟန်း ငယ်များ စာ အံ ကြ သစ်ပင် သည်မှာ ကြည်နူးစရာ ကောင်း လှ ၏ ။ သန်းခေါင်ကျော် မှ စာ အံ သံ များ တိုး သွားတော့ သည် ။ အောက် ကွပ် ပျစ် ၌ ထိုင် သူ ထိုင် ၍ လမ်းလျှောက် သူ လျှောက် နေ ကြ၏ ။ ပရိယတ္တိ ကျေးဇူးရှင် ကလေးများ ပါ ပေ ။ ပေါ်သို့ တက် ဆ ယ့် ပြီးနောက် တစ်နာရီ ပုဏ္ဏား ကျော်လျှင် မီး အိမ်ကလေး ဦး မေဓာဝီ ကို သည် ထွန်း စာ ညှိ လိုက်သည် ပြန် မှု တစ်ခန်းရပ် ။ ဆရာတော် ၍ ကျောင်း ပြောကြား ကလေး သမျှ ခက် ရာ ခက်ဆစ် စာ အဓိပ္ပာယ် များကို ပြန်လည် စဉ်း စား ကာ ဗလာစာအုပ် များ၌ မလွတ်တမ်း တေး မှတ် အ ချော တင် ထားသည် ။ ပြီးလျှင် စုပေါင်း၍ ဘုရား ဝတ် တက် ခဲ့ပြီး စေ ကာ မူ ခေတ္တ မျှ ဘုရား ကန်တော့ ၍ မေတ္တာဘာဝနာ ပွား များ၏ ။ ပြီးမှ နေ့စဉ် ရှု ပွား နေ ကျ ( ကေ သာ - လော မာ စ သော ) ကောဋ္ဌာ သ ကမ္မဋ္ဌာန်း ရှု ပွား သည် ၊ ပြီးလျှင် တစ် နာရီခန် ့ သာ အိပ် ၏ ။ အလွန်ဆုံး နှစ်နာရီ ထက် ပို၍ အိပ် သည် မရှိ ။ နံနက် သုံး နာရီ မ ထိုး မီ ပင် အိပ်ရာမှ ထ ၏ ။ ဆရာတော်ကြီး မျက်နှာသစ် ရန် မျက်နှာ သုတ် ပ ဆရာတော်ကြီး ဝါ ကို ပခုံး ပေါ် ကျောင်း တင် လျက် လှေကား ရေ ချို ရင်း င့် အ ၌ ဖုံး တံခါး ပေါ်၌ မ ဖွ ဒန် င့် မ ပူ ချင်း နှင့် စောင့် ဆား ပန်းကန် ဆိုင်း နေ၏ တင်၍ ။ မေတ္တာ ယူဆောင် ကမ္မဋ္ဌာန်း ကာ ကို မျက်နှာသစ် နှလုံးသွင်း တော် ရင်း ရေ ငံ့ ဆပ်ကပ် လင့် နေရာ ရသည် သုံး ၊ နာရီထိုး မ ပြီး မ ချင်း လျှင် အနီး ဆရာတော်ကြီး အ ပါး ၌ ရိုသေစွာ က တံခါး စောင့် ဖွ လ င့် ပေး၍ င့်၍ နေရာ တ ကျ သိမ်းဆည်း ကာ ဦး ချပြီး မိမိ ကျောင်း ကလေး သို့ ့ ပြန် ခဲ့ ၏ ။ ပြန် ကြည့် ကျောင်း ၍ ကျန်နေသေး ကလေး သို့ လျှင် ပြန်ရောက် စဉ်း စား၍ လျှင် ဖြ ည ည့် စွက် ဦး က ရေးမှတ် စာ အဓိပ္ပာယ် ပြန်သည် ။ မှတ်သား ပြီးလျှင် ချက်များကို ကောဋ္ဌာ သ ကမ္မဋ္ဌာန်း ကို နှလုံးသွင်း ခြင်း ဖြင့် မိုး လင်း စေသည် ။ ဤကား စာသင်သား ငယ် ဦး မေဓာဝီ ၏ နေ့စဉ် လုပ် ရိုး လုပ် စဉ် များ ဖြစ်၏ ။ " “ ကျင့် ဝတ် မ ဖြ ည့် သီလ မ ပြည့် ၊ သီလ မ ပြည့် သမာဓိ မ တည် ။ သမာဓိ မ တည် ပညာ မ ရ ၊ ပညာ မ ရ နိဗ္ဗာန် မရောက် ” ဟူ သကဲ့သို့ ဦး မေဓာဝီ ၏ စာသင်သား ဘဝ သည် စာသင် ပရိယတ် ကာ ၏ မတ္တ မ မဟုတ်ချေ ခိုင်မာ ပုံ ကို ။ ဘယ်အရာ သာဓက မျှ ပေး လို သကဲ့သို့ နေသည် ဟူ၍ ရှိ၏ မရှိ ။ ။ ပဋိ ပဋိ ပတ် ပတ် အ အ ထိန်း ဖုံး မပါသော မပါသော ပရိယတ် ရေ အိုး သည် ပိုး ၊ အမှိုက် ကျ လွယ် သည် ။ မိဘ - သားမယား လူ တို့အတွက် တို အိမ်ရှေ့ ့ အတွက် တံ မြက် စီးပွားရှာ လှည်း ရခြင်း ခြင်း ၊ ၊ လမ်း ယုတ် သွားရင်း စွာ့ အ ဆူး ဆုံး ခက် ကလေး ဖယ်ရှား ငို ၍ သွားခြင်း ချော့ ရ ၊ ထိန်း ရခြင်း အထိ ‘ သီလ ( ဝါ ) စရဏ ကုသိုလ်တွေ ပါလား ' ဟု သဘောပေါက် ရန် လို ပေ သည် ။ မ လွှဲ မ ရှောင် သာ၍ လုပ် ရသော အလုပ် ပင် ဖြစ်စေ ကာ မူ အသိဉာဏ် ပါ လျှင် တန်ဖိုး ကြီး သိ လျှင် မြတ် ချမ်းသာ သွားတော့ မ သည် ဆုံး ။ ။ အသိဉာဏ် အသိ မှန် သည် အရေးကြီး စွာ ။ မ သိ၍ ဆင်းရဲ ကြ ရ၏ ။ နေ့ခင်း နေ့လယ် တွင် ဦး မေဓာဝီ အတွက် နေ့ စာ ဝါ များ က တစ်ပတ် ကျော့ ၍ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 437 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၃၈၁ လာ တော့သည် ။ ကြာ လာ သောအခါ စာ ၏ ဒဏ် ကြောင့် ပါ ဒ ရက် ကိုင် ကာ ဒူး ခေါင်း အထိ အေးစက် လာ ၏ ။ သွေး လေ မ လျှောက် ၍ သွား ရ လာ ရ သည်မှာ ဘောက် ဆတ် ဆက် ငတ် တတ် တတ် ဖြစ်လာသည် ။ ထိုအခါ ရေ နံ ချေး ကို မီး ကင် နေ လှန်း ၍ ဒူး ခေါင်း အထိ သုတ် လိမ်း ပြီးလျှင် ကျောင်း ကလေး အနောက်ဘက် ပြတင်းပေါက်ကို ဖွ င့်၍ ခြေထောက်ကို နေ လှန်း ရ၏ ။ ရံ ခါ မိမိ ဇာတိ ရွာသို့ ပင် ပြန်၍ ဆေးဝါးကုသ ခံရသည် ။ မ လှမ်း နိုင်သော ခြေထောက်များ က တော ထွက်ရန် သတိပေး နေ ကြ၏ ။ စာ အံ စာ ရွတ် ဆရာ့ ဝတ် ကျောင်း ဝတ် များကို နေ ့ စဉ် လုပ် မြဲ တိုင်း လုပ်ဆောင် ခဲ့ သည်မှာ ၁၅- နှစ်လုံးလုံး ဖြစ်၏ ။ ဝါ တော်လည်း ၂၀- ရှိ လေပြီ ။ ဝါတော် ၂၀- ကျော် သော်လည်း မျက်နှာသစ် တော် ရေ ကပ် ခြင်း စ သော ဆရာ့ ဝတ် များကို ကား လုပ် မြဲ လုပ် တော်မူ၏ ။ ပရိယတ် ပဋိ ပတ် ပြည့် စုံ ၍ လုံ့လ ဝီရိယ ကြီးမား သ ဖြင့် ဆရာသမား အားကိုး ခြင်း ခံရသူ ပီပီ မဟာ ထေရ် ( ဝါ -၂ ဝ ) ဖြစ်သော အချိန်မှ စ၍ မိုး နံ ကုန်း ကျောင်းတိုက် ကြီး အုပ်ချုပ်ရေး အရပ်ရပ်ကို ထိုအခါ လွှဲ အပ် နေ့စဉ် ခြင်း ဝတ္တရားများ ခံရ ပြန် လေသည် ပို၍ ပင် ။ များပြားလာ ၏ ။ စာ ချ ခြင်း ၊ တရားဟော ခြင်း , အနယ်နယ်အရပ်ရပ်မှ အ မေး ပုစ္ဆာ ပြဿနာ ရပ် များကို ဖြေ ကြား ရခြင်း စ သည် ။ ကျောင်း သံဃာ ၊ ရပ်ရွာ ဒကာ ဒကာမ များ၏ တာဝန် မျှ မ က မိုး နံ ကုန်း တစ် ဂိုဏ်း လုံး ၏ သာသနာပြု တာဝန် တို့သည် ကြီး လေး စွာ ဖိ လာ ကုန် ၏ ။ ပဓာန အလုပ် နှင့် အ ပဓာန အလုပ် ဦး မေဓာဝီ သည် သာသနာရေး အလုပ်များ ဆောင်ရွက်နေ ရသည် ကို ပင်ပန်း သည် ဟူ၍ မ ထင် ချေ ။ သို့ရာတွင် ဘဝတစ်သက်တာ ၌ အရေးအကြီးဆုံး သော ပဓာန အလုပ် ( ကမ္မဋ္ဌာန်း အလုပ် ) ကြီး အတွက် အနုတ် လက္ခဏာ ပြ နေသည်ကို တွေ့ ရ သောအခါ ခေါင်း န ပမ်း ကြီး ၍ လာ ၏ ။ အ သက်တော် လည်း မွန်း ယိမ်း နေပြီ ဖြစ်၍ ရိုးရာ သာသနာရေး အလုပ်များကို စဉ်း စား မိ တိုင်း ကြက် သီး ထ နေ မိ ရှာ ၏ ။ နေ ့ ရှိသမျှ တော ထွက်ရန် အကြံ ကြီးသည် ပျောက်ကွယ် ၍ မ သွား သည့် အပြင် ပို၍ ပင် ကြီးထွားလာ လေတော့ ၏ ။ “ ဦး မေဓာဝီ ၊ ပရိယတ္တိ ကို လဲ တတ်အောင် သင် ၊ ကိုယ် တတ် ပြီးတော့ တစ်ဆင့် ပို့ ချပြီး ပရိယတ္တိ ကို လဲ ဆောင် ရမှာပဲ ။ ဒါပေမယ့် တစ်သက်လုံး ပရိယတ္တိ နှင့် ချည်း အရိုး ထုပ် သွား ရ မှာ ကတော့ နဲ နဲ မှ မ တော် ဘူး ။ အ ပန်း တ ကြီး နှင့် တောင်ယာ တွေ ခုတ် ထွင် ၊ နေ ပူ မိုး ရွာ မ ရှောင် ထွန် ယက် စိုက်ပျိုး ၊ သီးနှံ တွေ ရိတ် သိမ်း ၊ ကျီ ကြ ထဲ သွင်းပြီး ခါမှ ကိုယ့် လုပ် စာ ကိုယ် မစားရ ဘဲ သေ သွားရတဲ့ တောင်သူ ကြီး လို ဖြစ်နေမယ် ဗျ ။ ဦး မေဓာဝီ စာတွေလဲ တတ် ပါရမီ လဲ ရှိ ၊ သိ လဲ သိ ၊ လုပ် လဲ လုပ်နေ သား ပဲ လေ ” ဟု တစ်ခါက လင့် စင် ကုန်း ဆရာတော်ကြီး အ မိန့် ရှိ ဖူး သော စကားကို ကြား ယောင် နေ မိ ၏ ။ သို့ နှင့် မိုး နံ ကုန်း ဆရာတော်ကြီး အား တော ထွက် ခွင့် ပြုရန် အ ရဲ စွ န့်၍ လျှောက်ထား သည် ။ သို့သော် , ခွင့် ပြုချက် မ ရ ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 438 ၃၈၂ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် “ ဦး မေဓာဝီ တော ထွက်ဖို့ ဆိုရင် တ ပ ည့် တော် ဘက်က အချိန်မရွေး ဘဲ ။ ကိုယ်တော် သန်းခေါင် လာ ၊ သန်းခေါင် ထ လိုက်မယ် ” ဟု ပြောဆို က တိ ရှိ ဖူး သော လင့် စင် ကုန်း ဆရာတော်၏ တိုက်တွန်း ခွင့် ပြု လိုက် စကား သ ဖြင့် သပိတ် ကြောင့် မိုး ကို နံ လွယ် ကုန်း ဆရာတော်ကြီး ကာ လင့် စင် ကုန်း အား အကြိမ်ကြိမ် ရွာ ( ပျော်ဘွယ် လျှောက်ထား မြို့ မြောက်ဘက် ရာ ကျေနပ်စွာ ရှမ်း ရွာ ဘူတာ အရှေ့ ) ဘက်သို့ ထွက်ခွာ လာခဲ့သည် ။ လင့် စင် ကုန်း ဆရာတော် သည်လည်း အမြဲတမ်း သံ ယော ဇဉ် ပါး နိုင် သမျှ ပါး အောင် ဖြတ်တောက် ကာ ပဓာန အလုပ် ကြီးကို လုပ်နေ သူ ပီပီ ဦး မေဓာဝီ ကို မြင် သည် နှင့် ဝမ်းသာအားရ ခရီး ဦး ကြိုဆို ၏ ။ လင့် စင် ကုန်း ဆရာတော် လည်း ချက်ချင်းပင် ဆုံးဖြတ် ကာ သုမေဓာ သူဌေး ဘဏ္ဍာတိုက် ဖွ င့် ကာ အလှူပေး သကဲ့သို့ မိမိ ပုဂ္ဂလိကပိုင် ရှိ ပစ္စည်း အားလုံး လှည်း အ စီး သုံး ဆယ်ကျော် တိုက် ခန့် ကို တစ်ခုပြီးတစ်ခု ထမ်း သယ် ၍ ကျောင်း ရှေ့ တ လင်း ပြင် ၌ အ ဆင် သင့် ပုံ ချထား လိုက်သည် ။ မိမိ မှာ မူ သပိတ် တစ်လုံး နှင့် သင်္ကန်း သုံး ထည် မျှသာ ယူဆောင် ၍ - " “ ကဲ - ဦး မေဓာဝီ ရေ ၊ ဒီ ပစ္စည်းတွေ လဲ အလိုရှိ သူ ယူ ကြ ပ စေ ၊ တ ပ ည့် တော် လဲ “ ဇိ တံ မေ ' ဖြစ်ပြီ ။ အရှင်ဘုရား လို ကလျာ ဏ မိတ္တ ( မိတ်ဆွေ ကောင်းကြီး ) ရ လို့ မှ နိက္ခ မ ပါရမီ ကြီး မ ဖြ ည့် ဆည်း နိုင်ရင် နေရာ မ ကျ ဘူး ။ ကဲ - သွားကြစို့ ” ဟု ဆို ကာ နှစ်ပါး အတူ သပိတ် ကိုယ်စီ လွယ် ၍ ရှမ်း စု ရွာ အနောက်ဘက် ရှိ “ မင်း လို တောင် ” သို့ ထွက်ခွာ ခဲ့ ကြ၏ ။ ရပ်ရွာ မည် သည့် ဒကာ ဒကာမ ကို မျှ အသိ မ ပေးခဲ့ တော့ ချေ ။ “ ထီး က လဲ လို သည် ၊ မင်း က လဲ လို သည် ၊ ထီး လို မင်း လို " ဆို သကဲ့သို့ နှစ်ပါး အတု ထွက်ခဲ့ ရာ သင့် တော် ရာ သစ်ပင် ရင်း ၌ ရှင်းလင်း နေရာ ယူ၍ ကြည်ဖြူ အေးချမ်းစွာ တရား ကိုယ်စီ နှင့် သီတင်းသုံး တော် မူ ကြ ကုန် ၏ ။ မင်း လို တောင် ထက် မှ ဗိ သုဒ္ဓိ မဂ် သံ မည်သို့ပင် စွ န့် လွတ် နိုင်သည် ၊ ဆင်းရဲချမ်းသာ ခံနိုင်ရည် ရှိသည် ၊ တရား အလုပ် ၌ စိတ် ကို ဒုန်း ဒုန်း ချ၍ ဝီရိယ ရှိသည် ၊ စဉ်း စား ဝေဖန် အသိဉာဏ် ရှိသည် ´ ဆို စေ ၊ အ မွှေ ဓာတ် တို့၏ သဘော သည် သိနိုင် ခက် လှ ၏ ။ အကျိုးဆောင် သော မိတ်ဆွေ သဖွယ် ဝင်လာ တတ် ၏ ။ အ နှော င့် အယှက် သည် အဝေးမှ လာ လျှင် မြင် လွယ် ရှောင် လွယ် ၏ ။ အနီးမှ လာ လျှင် မြင် ဒက် ရှောင် ခက် ၏ ။ မိမိ သန္တာန် ထဲက ပင် ထွက်ပေါ်လာ ခဲ့သော် ပို၍ အမြင် ခက် ၊ အ ရှောင် ခက် တတ်သည် ။ ယင်းတို့ ကို “ နီဝရဏ ” ဟူ၍လည်းကောင်း ၊ “ ဥ ပက္ကိ လေ သ ” ဟူ၍လည်းကောင်း ၊ “ မာရ် ၁ ဝ တပ် ” ဟူ၍လည်းကောင်း ၊ ‘ စော တော ခိ လ ၊ စေ တော ဝိ နိ ဗန္ဓ ” ဟူ၍ လည်းကောင်း ၊ “ ဗြဟ္မ စာ ရူ ပဒ္ဒ ဝ ” ( စ သည် ) ဟူ၍လည်းကောင်း အမည် အမျိုးမျိုး ဖြင့် ဟောကြား ပြောဆို ကြ ရ၏ ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 439 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၃၈၃ စေတသိက် အ ချုပ်ဆို ၁၄- ရ လုံး တို့ သော် မသိ မျက်နှာဖုံး မှု နှင့် လိုချင် အမျိုးမျိုး မှု ( အဝိဇ္ဇာ တပ် ကာ , တဏှာ သတ္တဝါ ) ဦး တို့အား ဆောင်သော လှ ည့် စား အကုသိုလ် နှိပ်စက် နေခြင်း ပင် တည်း ။ ထို သဘောကို မ ဆင်ခြင် မိ ပါ က “ မောင် ဖြူ သည် ငါ့ အလုပ်ကို နှော င့် ယှက် ၏ ” ဟု ပုံသဏ္ဌာန် ပညတ် တင် မှား ကာ ထို ၁၄- လုံး သည် မျက်နှာဖုံး တစ်မျိုး စွပ် ၍ ဝင်လာ တတ် ပြန်သည် ။ ထို အချက်များ က ဘာ ကို ဆိုလို သနည်း ။ လင့် စင် ကုန်း ဆရာတော်ကြီး နှင့် ဆရာတော် ကလေး ဦး မေဓာဝီ တို့သည် အခက်အခဲ အမျိုးမျိုး ကို ကျော်လွှား ကာ မင်း လို တောင် သို့ စွန် ့ စွန် ့ စား စား ကြီး ထွက်လာ ခဲ့ ကြ ရ၏ ။ သို့ရာတွင် လင့် စင် ကုန်း ဆရာတော်၏ ရင်းနှီးသော ဒကာ အချို့က ဘုန်းကြီး ပျောက် ရှာ ရင်း မတတ် သာ သည့် အ ဆုံး ပါရမီ ကူညီ သော အား ဖြင့် ကျောင်းများကို ဆောက် လှူ ကြသည် မှ အ စ ဝတ် လူ ဝင် ငယ် လူ ထွက် ပြု ပါရစေ များ ၊ နည်း လာခဲ့သည် ခံပြီး တရား ။ ဦး မေဓာဝီ ကျင့် ပါရစေ မှာ စိတ်ပျက် ” စ သော စ ( ပြု မ နှင် လာ ရက် ၏ ။ သည့် နောက် ) အ ပြော “ ဝတ် များ ကြီး ဖြင့် ရဟန်းတော်များ တစ်စတစ်စ အားကိုး တ ကြီး ရောက်လာကြ ရာ သံဃာ ၂၅- ပါး ပင် ရှိလာ လေတော့ ၏ ။ ရက်ကြာ လာ သောအခါ အချို့ ရဟန်းတော်များ က “ .. ဝိသုဒ္ဓိမဂ် စာ တစ် ဝါ တော့ ချီးမြှ င့် ပါ ဘုရား ” ဟု ဦး မေဓာဝီ အား ဝိုင်း ၍ တောင်းပန် ကြ၏ ။ ဆရာတော်ကြီး ကလည်း ထပ် ဆင့် တိုက်တွန်း နေ ပြန်သည် ။ ဦး မေဓာဝီ မ ငြင်း သာ တော့ ချေ ။ ဤကား မည် သို ့ မျှ မ ငြင်း သာ အောင် ပိ ရိ စွာ ထိုးနှက် လာသော အ နှော င့် အယှက် ပင် တည်း ။ သို ့ နှင့် ဦး မေဓာဝီ သည် ရွာ စာသင်တိုက် ကြီးကို ပစ် ခဲ့ ရသော်လည်း တောင်ပေါ် စာသင်တိုက် ကြီး အသစ် ဖွ င့် ကာ ဝိသုဒ္ဓိမဂ် စာ သံ သည် တစ် တောင် လုံး ညံ သွားတော့ ၏ ။ ကောင်း ကား ကောင်း၏ ၊ မကောင်း ။ i သုံးကြိမ်မြောက် တော ထွက် ခြင်း ဦး မေဓာဝီ ကား မိမိ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို အခိုင်အမာ ချထားပြီး ဖြစ်သူ ပီပီ ယာယီ အရှုံး ပေးလိုက် ရ စေ ကာ မူ တစ် ဝါ တ ချီ ဆိုပြီး သည် နှင့် မင်း လို တောင်မှ ဖဲ ခွာ ၍ မိုး နံ ကုန်း ကျောင်းသို့ ပင် ပြန်လာခဲ့ တော့ ၏ ။ ထို့ထက် ခက်ခဲသော စွ န့် စား ခြင်း ကြီးကို ပြုလုပ်ရန် ရည် သန် ချက် တစ်ခု ပါ ပါ လာခဲ့သည် ။ ယင်း ကား အခြား မဟုတ် ၊ အနန္တ ကျေးဇူးရှင် ဖြစ်သော မိုး နံ ကုန်း ဆရာတော်ကြီး ကို ပါ တော ထဲသို့ အ ပါ ပ င့် ရန် ဖြစ်၏ ။ သို့သော် လွယ်ကူ သည့် အကြံ ကား မဟုတ်ချေ ။. ကာလ အတန်ကြာ နေမြဲ နေ၍ နည်းလမ်းများကို နေ့ ရှိသမျှ စဉ်း စား နေ၏ ။ တစ်နေ့တွင် ဦး ပဉ္စင်း ငယ် မန် များသည် ကျည်း ပင် ဆရာတော်ကြီး အောက် ကွပ် ပျစ် ထံမှ ပေါ်၌ ( စူ ဠ ဝါ ထိုင် ပါဠိတော် ကာ စုပေါင်း၍ ကို ) စာ စာ တက် လှ ၍ ည့် သံ ပြန်လာ ကို ကြားလိုက် ကြ ပြီးနောက် ရ ရာ နဝမ အ ကြိး ## PAGE 440 ၃၈၄ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ပို၍ ပင် အကြောင်းမှာ သံဝေဂ ဖြစ်သွားသည် နောင်တော် ။ မဟာ နာမ် သာ ကီ ဝင် မင်းသား က ညီတော် အနု ရုဒ္ဓါ အား - ဒီ အလုပ် -66 “ ။ လူမှု နောက်တစ်နှစ် ကိစ္စ တို့သည် လာ မည် လဲ ဒီ သည့် အလုပ် အခါ ၊ ထို မျှ အလုပ်များ ပြီးဆုံး သည် မ ဟူ၍ ပြီး မ ဆုံး မရှိ ။ ၊ လုပ် နောက်တစ်နှစ် တုန်း လုပ် ဆဲ နှင့် လာ ပင် လဲ မိဘ နိဿယ ဘိုးဘွား မြန်မာ တွေလဲ ကို ပါဠိ သေ တစ်ကျော့ ခဲ့ ကြ ရ လှ မြန်မာ ပြီ ” ဟု တစ်ကျော့ ရဟန်း ပြန်လှန် ပြုရန် နား ရွတ် ချ အံ ဖျောင်း နေကြ ဖျ ခြင်း သော ဖြစ်၏ အခန်း ။ သို့ နှင့် ဦး မေဓာဝီ သည် စိတ်အား တင်း ကာ ဆရာတော်အား ဝတ် ဖြ ည့် ရင်း - ရ င့် ရော် “ . လာပါပြီ ဆရာတော်ဘုရား ။ လူမှု ကိစ္စတွေ ၊ သက်တမ်း မ ဆုံး နိုင်သလို က တို ပရိသတ်ကြီး ရ သည့် အ ထဲ နဲ တစ် ့ သာသနာပြု နေ ့ ထက် ရတဲ့ တစ်နေ့ ကိစ္စတွေ အိုမင်း လဲ တစ်နေ့ လာ ဒီ စာ ၊ တစ်နေ့ လာ ဒီ ပရိသတ် မ ဆုံး နိုင်အောင် ရှိနေပါသည် ။ အ ဆုံး ရှိသော လမ်း ကို လျှောက် ရခြင်း က ပင်ပန်း ကျိုး နပ် ပါသည် ။ သည် အတိုင်း သာ သွား နေ လျှင် ရဟန်း တရား ကို အားထုတ် တစ် ဝ နိုင်ကြ ကုန် ခဲ့ရသည် တော့မည် သာ များပါသည် မဟုတ်ပါ ။ ။ ရှေးရှေးက တ ပ ည့် ပရိသတ် ဆရာသမား ဆို ရာမှာ လဲ တွေလဲ သူတို့ သည် လို တာ လို ရ နှင့် လို့ သူတို့ ကိစ္စ ပြီးတဲ့အခါ ဇရပ် မှာ တဲ တဲ့ ဧ ည့် သည် ပ မာ ဆရာ သော ဘာ သော မ ငဲ့ ညှာ ၊ လို ရာ သွား ကြမ် ဖြစ်ပါသည် ဆရာတော်ကြီး ” စ သည် ဖြင့် ကား အ မည် ရဲ စွ သို န့်၍ ့ မျှ စကား လျှောက်ထား မ ပြန် ။ ဦး လိုက် မေဓာဝီ ၏ ။ လည်း ဦး ချပြီး ပြန်လာခဲ့ ရ၏ ။ နောက်တစ်နေ့ ဦး ရေ ဝ တ စ သော ဆရာတော်ကြီး၏ လက် ရုံး တ ပ ည့် ကြီးများ နှင့် တိုင်ပင် “ ကာ ဆရာတော်ဘုရား ဆက်၍ လျှောက်ထား ၊ တော ထွက်တော်မူ ပြန် ၏ ။ ပါ လျှင် တ ပ ည့်လည်း ယခုကဲ့သို့ ပြုစု လုပ် ကျွေး ရန် ဆုံးဖြတ် ချမ်းသာစွာ ထားပါသည် သီတင်းသုံး ဘုရား နိုင်ရန် ။ လယ်ဝေး လယ်ဝေး မှာ ပတ္တ ပိုဏ် တော ဆရာတော် လဲ ခေါင် ပါသည် ဦး ။ အာ စ အ ရ စ က စ အ သင့် အရာရာ စီမံ ထားပြီး ဖြစ်ပါသည် ။ မိုး နံ ကုန်း ကျောင်းတိုက် ကြီးကို လဲ ဆရာတော်ဘုရား ရှိ စဉ် က ကဲ့သို့ ဦး ရေ ဝ တ က တာဝန်ယူ၍ ပါရမီ ဖြ ည့် မည်ဟု သိရပါသည် ဘုရား ” ယင်းကဲ့သို့ သုံးရက် သုံးကြိမ် “ တိတိ ကောင်း လျှောက်ထား ပါ ပေ တယ် ။ ရာ တို့ - များ လဲ စဉ်း စား ပြီးပါပြီ ။ အ စ စ အရာရာ ဦး ပဉ္စင်း ပဲ စီမံ ပေတော့ “ ခင် ။ ဇော သွားကြစို့ ” ဟူသည် ရဲ့ ။ ဘုန်းကြီး ပျော် ရွှာ ခင် ဦး စော ဇော တ ဆီကို ကို လဲ ခေါ် ခေတ္တ ခြင်း ဝင်ကြ ဖြစ်၏ ဦး ။ စို ့ ” ( ဟု ရှေးက မိန် ့ ဘုန်းကြီး တော်မူ၏ ကို ။ “ တ ခင် ပ ကြီး ည့် ” တစ်ပါး ဟု ခေါ် ဖြစ်၏ ကြသည် ။ ထိုအခါ ။ ဦး ဇော ရွာ ကား ပျော် ကျောင်းကို ရွာ ၊ ပိတောက် စွ န့် ၍ ပျော် ကုန်း ရွာ ရွာရှိ အရှေ့ ကျောင်းကို တစ် မိုင် ခန့် လွှဲ ဝေးသော အပ် ခံရသူ နွား စား ကျက် တော ကြီး ( ယခု ညောင် လွ န့် တော ရ ) ၌ လေး တိုင် စင် ကျောင်း ကလေး ဖြင့် ခေါင်း ပါး စွာ တော ရ နေခြင်း ဖြစ်သည် ။ လယ်ဝေး တော သို့ မ ကြွ မီ ဝင်၍ တွေ့ ရန် အ မိန့် ရှိခြင်း ဆရာတော် ဖြစ်၏ ။ ကလေး ဦး မေဓာဝီ သည် အလွန်အမင်း ဝမ်းမြောက် သွား ၏ ။ မည် သည့် ငြာ မ အကြိမ် ## PAGE 441 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၃၈၅ ဟု တ ပ သာ ည့် ဒကာ မြွက် များကို ကြား မျှ ၍ အသိမပေးဘဲ ခါတိုင်း ကြွ နောက်တစ်ရက် နေ ကျ အတိုင်း သပိတ် ဆွမ်း စား ကိုယ်စီ အပြီးတွင် လွယ် ၍ “ ကိစ္စ သား ရှိသည် ရေ နုယ် ” ပခုံး ညောင် တင် လွန် ၊ လက် ဘူတာ တွင် သို့ တောင် ( စည်ပင် ဝှေး ရွာ ကိုယ်စီ ကျောင်းဒကာ ဖြင့် ရွှေ ဒါး ဦး ဘူတာ စံ ငြိမ်း သို့ ၏ ကြွ အလှူ တော် လက်မှတ် မူ ကြ၏ ။ ဖြင့် ထို ) က ဆက်လက် မှတစ်ဆင့် ကြွ တော် မူ ကြသည် ။ ရထား မှ ဆင်း ပြီးနောက် ညောင် လွန် ဘူတာ မှ အနောက်မြောက် တစ် ပျော် မိုင် ရွာ နှင့် ၊ ထို ငါး က ဖာ မှ အရှေ့ဘက် လုံ ခန့် ဝေးသော တစ် ရသေ့ကြီး မိုင် ခန့် ဝေးသော ဦး ခန္တီ ဇာတိ ဆရာတော် ရွာ သာ ရွာ ဦး ( ဇော ယခု ၏ မရှိတော့ပြီ နွား စား ကျက် ) နှင့် တောရကျောင်း ကလေး သို့ ကြွ တော် မူ ကြ၏ ။ ၁၂၆၉- ခုနှစ် တပေါင်းလ ဖြစ်၍ ပူ ပြင်း လှသည် ။ တောရကျောင်း ကလေး သို့ ရောက်သွား ကြ သောအခါ သစ်ရွက် မိုး ၊ လေး တိုင် စင် ကျောင်း ကလေး အတွင်း၌ ဆရာတော် ဦး ဇော ကို မတွေ့ ကြ ရ ။ ကျောင်း နှင့် ဆရာတော် မ နီး မ ဝေး ချုံ အတွင်းမှ စာ အံ သံ များကြား ရ ၍ ကြည့် လိုက် ရာ ဦး ဖော ဖြစ်နေ၏ ။ ဦး ဇော ကား နှစ်ပါး ကြွ လာသည် ကို မြင်ရသည် နှင့် ဝမ်းသာအားရ ဖြစ်ကာ စာများကို အော် ၍ အော် ၍ ရွတ် အံ နေတော့ ၏ ။ ဆရာတော်များ ထံသို့ မူ မ လာ ချေ ။ ဥ သြ ငှက်ငယ် တို့၏ အသံ ကလည်း ဦး ဦး ဇော ဇော နှင့် လည်း အပြိုင် သုတ် သီ သီး ကျူး သုတ် ကာ ပျာ ကြည်နူးဖွယ် ထ ကာ ဝတ်ပြု ရှိ ပြီး ပေ စွာ ကျောင်းသား ။ ဦး မေဓာဝီ ငယ် က ကဲ့သို့ သွား၍ ကြောက်ရွံ့ လျှောက် စွာ မှ မရဲတရဲ ကျောင်းတွင် ထိုင် နေ၏ ။ လည်း သောက်စရာ ရေ ပင် မရှိ၍ နွားကျောင်းသား တစ်ယောက် အား ပျော် ရွာရှိ ဆရာတော်ကြီး၏ သား ချင်း များထံ အ ပြော ခိုင်း လိုက် ရ၏ ။ မကြာမီ ပျော် ရွာ ၊ ပိတောက် ကုန်း ရွာမှ ဖိုး ဆွတ် ၊ ဖိုး ခေါင် စ သော ဒကာ ဒကာမ များ ဖျော်ရည် သောက်ရေ များ ဖြင့် လာရောက် ကန်တော့ ကြသည် ။ ဝမ်းသာအားရ ပင် ချက်ချင်း တော ရှင်း သုတ်သင် ကာ ကျောင်း လယ်ဝေး ငယ် နှစ် ၌ ဆောင် အ ကို သင့် ဆောက် စီစဉ် ပြီး လှူ ဖြစ်သော်လည်း ကြ၏ ။ ဝမ်းရောဂါ များ ဖြစ်ပွား နေ၍ ဤ တော လာ ပ င့် ကျောင်း၌ သော်လည်း ပင် သီတင်းသုံး လက်မခံ ရန် တော့ လယ်ဝေး ပေ ။ “ လယ်ဝေး ဆရာတော် လဲ က ဒီ လာ တော လျှောက် ၊ ယခု သည် လဲ ဒီ ။ နောက်တစ်ကြိမ် တော ပါပဲ ” ဟု ပြောဆို နှစ် သိ မ့် ကာ ဦး ဖော ၏ တောကျောင်း မှာပင် သီတင်းသုံး ရန် အပြီးအပြတ် ဆုံးဖြတ် တော် မူ ကြ၏ ။ ဦး ဇော နှင့် ရပ်ရွာ ဒကာ ဒကာမ များကလည်း “ ချမ်းသာစွာ တရား အားထုတ် နိုင်အောင် ပစ္စည်းလေးပါး လျှောက် ကြသည် ဝေ ။ ကျောင်းဝင်း ယျာ ဝစ္စ ပြုစု မြေယာ ကြ ပါမည် များကိုလည်း ။ ဤ မှာပင် အတိအကျ အမြဲ သတ်မှတ်ကာ သီတင်းသုံး သင့် တော် မူ လျော် ပါ ” အောင် ဟု ကျောင်းများ ဆောက် ၍ ‘ စာ တုဒ္ဒိ သာ သံ ဃိ က ’ အဖြစ် လှူဒါန်း ကြ၏ ။ သံ တုံး ကို အပ် ဖြစ်အောင် သွေး ရ သည့် အ ဆန် လမ်း ဦး မေဓာဝီ နှင့် ဦး ဇော တို့သည် ပို့ ဆွမ်း ကို လက်မခံ ကြ ဘဲ နေ့စဉ် ဆွမ်းခံ ၍ ဆရာတော်အား ပြုစု လုပ် ကျွေး ကြသည် ။ နွား စား ကျက် တော ကြီးသည် တဖြည်းဖြည်း သာယာ စ ပြု လာ ၏ ။ ## PAGE 442 ၃၈၆ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ကောဋ္ဌာ ဦး သ မေဓာဝီ ကမ္မဋ္ဌာန်း သည် ၊ ကိုရင်ငယ် ပထဝီ က သိုဏ်း ကလေး တို့ကို ပ မာ ဆရာ၏ ကြိုး ကြား ဝတ် ကြီး ကြိုး ကြား ဝတ် ငယ် သာ ကို ရှု ပွား ပြု ၍ မြဲ ပြုသည် ပင်တိုင် ။ ( ပဓာန ၊ မူလ ) အား ဖြင့် အာနာပါန ကို ရှု ပွား တော် မူ သည် ။ ဘုရား ဝတ် ၊ ဆရာ့ ဝတ် နှင့် ဆွမ်းခံ ဝတ် များကို ဆောင်ရွက် ရသော အခါ မျိုးတွင် ကား သတိပဋ္ဌာန် ( ဣ ရိ ယာ ပထ နှင့် သမ္ပ လည်းကောင်း ဇ ညပိုင်း ) ၊ ကို ရံ ရှု ခါ မှတ် ချုံ တော်မူ၏ ကြီးများ ။ အတွင်းသို့ ရံ ခါ သစ်ရွက် ဝင်၍ မိုး လေး လည်းကောင်း တိုင် စင် ကျောင်း ရှု ပွား ကလေး တော် မူ ရ၏ တွင် ။ နေရာဒေသ “ ဆရာတော်ကြီး လည်း ကြမ်းတမ်း နှစ်ပါး လှသည် တော ထွက်သွား ။ အစားအသောက်များ ကြ ပြီ တဲ့ ” ဟူသော လည်း သတင်းသည် ခေါင်း ပါး လှ ရက်ပိုင်း ၏ ။ အတွင်း ပြ န့် ပွား သွား ၏ ။ အနယ်နယ် ရှိ တ ပ ည့် ကြီးများ ကိုယ်ပိုင် ကျောင်းတိုက် များကို စွန် ့ ပယ် ကာ နည်း ခံ ကျင့် ရန် လာ ကြ ရာ ရက်ပိုင်းအတွင်း ဆယ်ပါး ခန့် ရှိလာ ၏ ။ ဦး မေဓာဝီ ဆရာ စိတ်ထဲတွင် တူ အတူ လေး နေ ၍ မထေရ် သွားသည် ကြီးများ ။ မိမိ ကဲ့သို့ ဖြစ်၍ ဝါ ၂၀- မ ငြင်း ကျော် သာ စာ တော့ တတ် ပေ ။ ပေ တတ် ဆရာတော်ကြီး ကျောင်း ပိုင် ကိုလည်း တိုက် ပိုင် ပ ( အ င့် လာ ကျင့် မိ ခဲ့ပြီ ဘေး ဖြစ်၍ ရန် ) ရှောင် ယခင် ၍ တစ်ခါ မရသော ကဲ့သို့ အ ထွက်သွား မွှေ ဓာတ် ရန် ကား လည်း အကြပ်ကိုင် မဖြစ်တော့ လေတော့ ပြီ ။ ဗြဟ္မ ၏ ။ စာ ထိုအခါ ရူ ပဒ္ဒ ဝ ရှောင် ၍ မ ရ သည့် အတူတူ ဆရာ့ ဝတ် ၊ သံဃာ့ ဝတ် များ လာသည် နှင့် အမျှ ကမ္မဋ္ဌာန်း ဝီရိယ ကိုလည်း မ ရှောင် “ ဘဲ တ ထိပ်တိုက် ပ ည့် တော်များ တိုး ၍ ကို ကမ္မဋ္ဌာန်း ရင်ဆိုင် သည့် ပေး ပ တော် မာ မူ တိုးမြှင့်၍ ပါ ဦး ဘုရား ပင် ” ဟု ကြိုးစား အာ ဂန္တု က တော် ဘုန်းကြီး မူ ရ လေသည် အချို့က ။ ကြ ဆရာတော်ကြီး ပြန်သည် ။ နေဝင် ထံမှ ဝတ် ရိုး တ ဖြ ရီ ည့် တွင် ပြန်လာသော သစ်ပင် အောက် ဦး မေဓာဝီ ၌ ထိုင် အား ၍ - ကမ္မဋ္ဌာန်း အ ခွင့် ချောင်း အားထုတ် ၍ တောင်းပန် သူများ ရှေး ဦး စွာ လုပ် ရ မည့် · ပရိ ကံ ဝတ် တက် ၊ မေတ္တာ ပွား အ မျှဝေခြင်း စသည်တို့ကို ညွှန်ကြား ၏ ။ ပြီးလျှင် အချိန် ပြည့် အာနာပါန အားထုတ် ရှု ပွား တော် ပုံ မူ ကို ကြ ဟော ရ၏ ။ ပြသည် ။ စာ တက် ၊ စာ ချ ခြင်း ကိစ္စများ မရှိသ ဖြင့် ကြည်ကြည် “ အရှင်ဘုရား နှင့် လုပ် များ ဖို ့ ပဲ လိုပါတယ် စာ တတ်ပြီး ။ သာ ဖြစ်၍ တစ္စ အထူး ကာ ရီ = ပြောပြ စွဲစွဲမြဲမြဲ ရန် တစ် မလိုပါ စပ် ။ ထဲ ဝီရိယ ရအောင် ရှိရှိ ယုံယုံ လုပ်ဖို့ အ ဖြစ်အောင် ရေကြီး သလို သွေး ၊ တဲ့ သက္ကစ္စ ယောက်ျား ကာ ရီ = လို လေးလေးစားစား အထပ်ထပ် ဆင်ခြင်ရပါမယ် လုပ် ဖို ့ လဲ လိုပါတယ် ။ သတ္တဝါ ။ သံ တို့ တုံး သဘော ကို အပ် ဟာ ပကတိ မြစ်ရေ ယဉ် ဖြစ်ပွားနေတဲ့ လို စိတ် အ လို အ တိုင်း မိ ဝမ်းတွင်း ဖြစ် နေကြပြီး ပါ စိတ်ကြိုက် ရေ ကို ဆန် ကို မ အောင်လုပ် လိုက်ပါ ရတာ မိ အောင် ခက် တားမြစ် သလို မိမိတို့ ဖို့ က နေ မလွယ်ဘူး လျှင် အခြား ။ ဒါ စိတ်တွေကို ကြောင့် နှာ သီး အထူး ဝ မှာ မ စိတ် နှင် ရ ကို ဘဲ နှင့် အမြဲ အလိုလို စိုက် ထားပြီး ရေ ညာ ထွက်လေ ဆန် တက် ဝင် လေ လာပါ ကို လိမ့် မှတ် မယ် သိ ။ “ အာနာပါန နဲ့ စပ် လို ့ သည့် ပြင် အားကျစရာ သိမှတ်စရာ တွေကိုတော့ အရှင်ဘုရား များ ( သံယုတ် မူလ ပဏ္ဏာ - အာနာပါန သ - မဟာသတိပဋ္ဌာနသုတ် ဿ တိ သုတ် ၊ ပဋိ ၊ သမ္ဘိ ဥပရိ ဒါ မဂ် ပဏ္ဏာ ) ပါဠိ သ - တော်ကြီး အာနာပါန တွေမှာ ဿ တိ လေ့လာ သုတ် ၊ မဟာ ကြ ရုံ ပါပဲ ဝဂ္ဂ ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 443 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၃၈၇ ဘုရားရှင် တိုင်း ကြွ တော် မူ တဲ့ လမ်း ရိုး လမ်း ဟောင်း အလွန် လဲ အားရစရာ ကောင်းတဲ့ ကမ္မဋ္ဌာန်း နည်း ကြီး ပါ ။ ” နှာ ရည် တ ရွှဲ ရွှဲ နှင့် ပစ် လဲ သော အာနာပါန ပျောက်သွား “ တစ်ခါတစ်ရံ တတ်ပါတယ် ထွက်လေ ။ အဲဒီအခါမှာ ဝင် လေ အထူး တဖြည်းဖြည်း အား မစိုက် ရ ပါဘူး သိမ်မွေ့ ။ ပြီး “ လာ ရှာ လိမ့် မည် မရအောင် ” ဟု ` စောင့် မှတ် နေ လျှင် ပေါ်လာ တာပါပဲ ။ ပင်ပန်း အောင် အထူး ကြိုးစား လျှင် ကိုယ်စိတ် ပင်ပန်းပြီး သမာဓိ မရတော့ဘူး ။ “ သုခံ သ မာ ဓတ္ထာ ယ ’ - ကိုယ် စိတ်ချမ်းသာ မှ သမာဓိ ဖြစ်ပါတယ် ။ ( ကာ ‘ သု ခိ ယ နော သင်္ခါ စိတ္တံ ရံ ..... သမာဓိ သိက္ခ တိ ယ - ” တိ ံ ကြမ်းတမ်းတဲ့ ) သမာဓိ ဖြစ်မှ ယထာ ထွက်လေ ဘူ ၀ င် တ ဉာဏ် လေ ကို ဖြစ်မယ် သာ သိမ်မွေ့ ။ “ ပ ဿန္တ အောင် ယံ လုပ် ယူ ရပါတယ် ။ အထူး အား ထုတ်ပြီး ပင်ပင်ပန်းပန်း ကြီး ရှု ရှိုက် လျှင် ဘုရားဟော နဲ့ မ ညီ ဘူး ။ ဒါ သတိပြု ရမယ် ။ ကမ္မဋ္ဌာန်း နှင့် ဆ န့် ကျင် တဲ့ ကြမ်း ကြမ်းတမ်း တမ်း အပြုအမူ များ ကို လဲ ရှောင် ရမယ် ” ။ [ ၁၂၉၅- ခုနှစ် ရိုက် ပ ကိဏ္ဏ က ဒီပနီ ခေါ် မိုး နံ ကုန်း ဝိနိစ္ဆယ ဒုတိယတွဲ ၃၉၃- လာ “ သမထ ဝိပဿနာ န ယ သင်္ခေ ပ ဝိနိစ္ဆယ ” အခန်း နှင့် “ ဂ ဏ စာ ရိ က ပဋိ ပတ္တိ ကျမ်း ” မှ ။ ] မှတ်သားဖွယ် ပရိယတ် ကောင်း ပဋိ ပတ် လှ ၏ နှစ်ဘက်စလုံး ။ “ လူကြမ်းတွေ ပြည့် ဆိုတော့ စုံ သော ကြမ်း ဆရာတော်၏ ကြမ်း ရှု မှ သမာဓိ စကား ရ လွယ်တယ် မှာ အထူး ” - ဟု ယူဆ သူများ ရှိနေကြပါသည် ။ အခိုက် အ တ န့် အား ဖြင့် ဟုတ် မှန် သကဲ့သို့ ရှိသော်လည်း အသိဉာဏ် နည်းပါး သော ဒကာ ဒကာမ များအတွက် လှေ နံ ဓား ထစ် ယူဆကာ ရုပ်ပျက်ဆင်းပျက် ဖြစ်နေကြ ရှာ သည် ကို တွေ့နေရ ပါသည် ။ လူတစ်ယောက် တရား ထိုင် တော့မည် ရှိလျှင် ခေါင်း အုံး နှင့် လူနှစ်ယောက် ( လဲ ကျ သွား လျှင် ဖေးမ ရန် ) စောင့် ရ သည့် အဖြစ်မျိုး ၊ တရား ပွဲကြီး များတွင် တရားနာ ရင်း ရှု မှတ် ကြ ရာ ဟော သော တရား ကို ပင် မ နာယူ တော့ဘဲ ( ဓမ္မ အ ဂါရဝ ဖြစ်ကာ ) နှာ ရည် တ ရွှဲ ရွှဲ ၊ အသံ လည်း တစ် ခူး ခူး ၊ စူးရှ ကျယ် လောင် ကာ အခြားသူများ ကို ပင် နှော င့် ယှက် ရာ ကျ နေတော့ သည် ။ ထို့ပြင် သတိလစ် ၍ ပစ် လဲ သောအခါ စုန်း ၊ တစ္ဆေ ၊ နတ် ပူး သကဲ့သို့ ကြည့် မကောင်း ရှု မကောင်း ဖြစ်ကာ ပရိသတ် ထဲမှ ဆွဲယူ ထမ်း ချီ သွား ရသော အဖြစ်မျိုး များ အထိ နယ် လွန် ကုန် ကြ လေသည် တည်ငြိမ် ။ အေးချမ်းစွာ အလွန် ကြည်ညိုဖွယ် ဆောင် စေ ရ မည့် မြတ်စွာဘုရား၏ တရားတော် သည် အ ဘယ်မှာ လျှင် ရုပ် ပျက် ဆင်း ပျက် ဖြစ်ပါ လေ မည် နည်း ။– တော်တော့ ခွန်အား နား ယောင် ဗလ နှင့် ရှုပ်ထွေး ဗမာ ဥပုသ် သွား မရဘူး စေနိုင် သ ” ဖြင့် ဆို သတိပြု သကဲ့သို့ အခြား သင့် ကြ သူများ၏ ပေသည် ။ အသိဉာဏ် သဒ္ဓါတရား ကို ဝိပဿနာ သဒ္ဓါ ယာဉ် နှင့် ပညာ သည် နိဗ္ဗာန်သို့ ၊ သမာဓိ နှင့် ရောက် ဝီရိယ နိုင်ကြောင်း နွား နှစ်ကောင် [ အင်္ဂုတ္တရ ပါဠိတော် က , သကဲ့သို့ တိ က နိ မျှတမှု ပါတ် နိ ရှိ မိတ္တသုတ် စေ မှ သာ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 444 ၃၈၈ မ္မာ စ ရိ ယ ဦး ဌေး လှိုင် ( ၂၅၈ ) ဆက္က နိ ပါတ် သီ တီ ဘာဝ သုတ် ( ၃၇၉ ) ၊ မဟာ ဝဂ္ဂ ဗောဇ္ဈင်္ဂ သံယုတ် အဂ္ဂိ သုတ် ( ၉၉ ) နှင့် ဝိသုဒ္ဓိမဂ် - ပထမ ( ၃၇၉ ) တို့၌ ] ရွှေ ပန်း ထိမ် သည် ဥပမာ ၊ မီး မွှေး သူ ဥပမာ တို့ ဖြင့် - ... “ တွ န့် ဆုတ် နေ လျှင် မြှောက် တင်ပေး ၊ ပျံ့ လွ င့် နေ လျှင် နှိပ် ပေး ၊ ပေါ့ ရှပ် ရှပ် အရသာ မတွေ့ မ တ ည့် မ မတ် ဖြစ်နေ လျှင် သံဝေဂ ဖြစ်ဖွယ် စ သည် ကို ဆင်ခြင် ၍ ပေး ၊ နွား နှစ်ကောင် ထမ်း ရှု ပေး ပိုး ” ညီ စ သည် နေ လျှင် ဖြင့် အ တည်ငြိမ် သာ ပင် လိုက်ပါ အေးဆေး ရသကဲ့သို့ စွာ ပြုပြင် မျှတ နေ ပေးရ လျှင် မည့် အလိုက် နည်းများ သင့် ( ကို ဗောဇ္ဈင်္ဂု အတိအလင်း ပေက္ခာ ) ဟော တော် မူ ထား လေသည် ။ ဘုရားရှင် လက်ထက် တော် က ပင် နိ ဂဏ္ဌ နာ ဋ ပုတ္တ ဂိုဏ်း မှ ရိုက်ခတ် လာ သ ဖြင့် “ ဆင်းရဲ နှင့် ရင်း မှ ချမ်းသာ ရမည် ” ထင် သော ဗောဓိ မင်းသား စ သူတို့အား “ အဆင့် ဆင့် ချမ်းသာ လွယ်ကူသော နည်း ” ဖြစ်ကြောင်း ဟော တော် မူ ခဲ့ ဖူး ၏ ။ မဇ္ဈိမ ပဋိပဒါ ကျအောင် ယူဆ ကျင့် ကြံ တော် မူ နိုင်ကြပါစေ ။ ဝေဒနာ လိုက် ပုံ နှင့် အတွင်းအပြင် ရှု ပုံ ကမ္မဋ္ဌာန်း လျှောက် သော ဆရာတော် များတွင် အထိုက်အလျောက် ကြားဖူးနားဝ ရှိသူ ၊ လေ့လာ “ ဖူး ဝေဒနာ သူ များလည်း + . လိုက်ရတယ် ပါဝင် သ ဆိုတဲ့ ဖြင့် .. ဆရာတော်တစ်ပါးက အဓိပ္ပာယ် များကို လဲ - အ မိန် ့ ရှိ ပါ ဦး ဘုရား ” ဟု လျှောက် ရာ ဆရာတော် က အောက်ပါအတိုင်း အ မိန့် ရှိ၏ ။ " “ ဝေဒနာ ရှိရာသို့ စိတ် ကို စေလွှတ် ပြီးတော့ ထို ဝေဒနာ ရဲ့ အမြဲ မရှိတဲ့ အနိစ္စသဘော ၊ အမြဲ မရှိခြင်း ကြောင့် ဆင်းရဲတဲ့ ဒုက္ခ သဘော ၊ ဆင်းရဲခြင်း ကြောင့် အစိုးမရ အ လို သို့ မ လိုက်တဲ့ အနတ္တ သဘောကို အာရုံ ပြုပြီး “ သိ - သိ - သိ ’ ဟူ၍ အထပ်ထပ် ဆင်ခြင် သုံးသပ် ရမယ် ၊ ဝေဒနာကို အာရုံ ပြုပြီး ဝိပဿနာ ရှု လျှင် ရုပ် - သညာ - သင်္ခါ ရ - ဝိညာဉ် တို့ လဲ မ ကင်း တဲ့ သဘောနဲ့ ပါဝင်ပြီး သား ဖြစ်တယ် ။ “ အဲသလို မိမိ နဲ့ မ တန်တဲ့ ဝိပဿနာ ဘုံ ကျယ် ဘုံ လက်တို့ ကို မ လိုက် ဘဲ ဝိပဿနာ ဘုံ ကျဉ်း ကို သာ လိုက်တော့ မိမိတို့ ဉာဏ် နဲ့ ဝိပဿနာ ဘုံ ဟာ အိုး တန် ဆန် ခတ် ဖြစ် လို ့ အမြန်ဆုံး ဉာဏ် ပွ င့် နိုင်တယ် ၊ ခန္ဓာ လေးပါး ငါးပါး ကို ရှု လျှင် ဘုံ ကျယ် ၊ နှစ်ပါး သုံးပါး ကို ရှူ လျှင် ဘုံ လတ် ၊ တစ်ပါးတည်း ကို သာ ရှု မှ ဘုံ ကျဉ်း ဖြစ်တယ် ။ “ အဇ္ဈတ္တ ( အတွင်း ) ဗ ဟိဒ္ဓ ( အပြင် ) ရှု ပုံကတော့ အဇ္ဈတ္တ ကို သုံးသပ် တဲ့အခါ အဇ္ဈတ္တ တရား ထင် မှ ဗ ဟိဒ္ဓ ကို ရွှေ့ ရမယ် ၊ မ ထင် ဘဲ မ ရွှေ့ ရဘူး ။ ဗ ဟိဒ္ဓ ကို သုံးသပ် လျှင် လဲ ဗ ငြိ ဟိဒ္ဓ တွယ် ထင်ရှား ခြင်း ( မှ တဏှာ အဇ္ဈတ္တ နိ ကို ကန္တိ ရွှေ့ ) ကို ရမယ် မ ။ ငြိ မ တွယ် ထင် ရအောင် လျှင် မ ရွှေ့ ဖယ်ရှား နှင့် ၊ အဇ္ဈတ္တ ၍ အားထုတ် ဗ ဟိဒ္ဓ သင်္ခါ လျှင် ရ မကြာခင် တရား တို့၌ ဘဲ မဂ် ဉာဏ် ဖိုလ် ဉာဏ် ဆိုက်ရောက် ပါ လိမ့် မယ် ။ ( ဗ ဟိဒ္ဓ ဖြစ်ပျက် ကို ပါ မြင် မှ ကိစ္စ ပြီး ကြောင်း ဝိသုဒ္ဓိမဂ် ၌ ဆို၏ ။ ) နဝမ အကြိမ် ## PAGE 445 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၃၈၉ “ တစ်စုံတစ်ခု အ မှု ကိစ္စ ပြုလုပ်ရာ ၊ ဆွမ်းခံ စ သည် သွားလာ ရာမှာ အာနာပါန ( မူလ ကမ္မဋ္ဌာန်း ) ကို လွှတ်ပြီး သတိပဋ္ဌာန် ကို ပွား နိုင်တယ် ။ “ ဣ ရိ ယာ ပထ ပဗ္ဗ ၊ သမ္ပ ဇ ည ပဗ္ဗ တို့၌ လည်းကောင်း လာတဲ့ အ သုံးသပ် ဟိုင်း “ သိ ရမယ် - သိ - ။ သိ အဲသလို ” ဟူ၍လည်းကောင်း ဣ ရိ ယာ ပုတ် ၊ တိုင်း “ အနိစ္စ ၌ သတိ , ဒုက္ခ မပြတ် , အနတ္တ ဘဲ ” စပ် ဟူ၍ မိ အောင် သော် ထားတာ ဟာ အထူး ကမ္မဋ္ဌာန်း ( မူလ ) ကို အားထုတ် တဲ့အခါ ဉာဏ် အား ရှိပြီး အင်မတန် ကျေးဇူး [ များတယ် သင်္ခေ ပ ” ဝိနိစ္ဆယ နှင့် ဂ ဏ စာ ရိ က ပဋိ ပတ္တိ ကျမ်း တို့မှ ကောက်နုတ်ချက် မူရင်း ။ စကား နှင့် စာ လဲ ရုံ မျှသာ ။ ဆရာတော် ကိုယ်တိုင် ရေးသားချက် ဖြစ်၏ ။ ] နွား စား ကျက် မှ ညောင် လွန် တော ရ စာသင်တိုက် သို့ အာ ဂန္တု က ဆရာတော်များ ကလည်း ဆရာတော် ဦး မေဓာဝီ ကဲ့သို့ပင် ဓုတင် ၁၃ ပါး အ လျဉ်း သင့် သလို ဆောင် ကြသည် ။ သစ်ပင် နှင့် လွင်ပြင် တို့သည် ဘုရား ပေးသော ကျောင်း များ ဖြစ်ကုန်၏ ။ ထို မထေရ် တို့ ကဲ့သို့ပင် အနယ်နယ် အရပ်ရပ် ရှိ ကျောင်းထိုင် တိုက် ပိုင် တ ပ ည့် ကြီးများ သည်လည်း တစ် သုတ်ပြီး တစ် သုတ် ( အလွန်တရာ ဖြစ်နိုင် ခဲ မျှ ) ရောက်လာကြ ရာ ၁၂၇၁- ခုနှစ် ဝါတွင်း ဝါ ၂၀- ကျော် မထေရ် ကြီးများ အ ပါး ၅၀- ခန့် ထိ စုဝေး နေထိုင် လာကြသည် ။ သံဃ ဘုန်း ကံ ကြောင့် ကျောင်း ကန် များလည်း ဟောပြော တိုက်တွန်း ရခြင်း အ လျဉ်း ဆရာတော် မရှိ ၊ ဝိနည်း ကလေး တော် နှင့် ဦး အ မေဓာဝီ ညီ ၊ အပ် လည်း အပ် ဖြစ်ပေါ်လာသော စပ်စပ် ချည်း ဖြစ်ပေါ်လာ အခြေအနေအရ ကုန် ၏ ။ မ ရှောင် သာ တော့ဘဲ ထို မထေရ် ကြီးများ နှင့် တိုင်ပင် ကာ ( တိုက် တာ ကြီး တစ်ခု ဖြစ်လာ သ ဖြင့် ) ဥပဒေ များကို ပင် ရေးဆွဲ ရ လေ တော့သည် ။ “ ကျောင်းတွင်း ကျောင်း ဥပစာ ၌ မာတုဂါမ များ ည ဉ့် အိပ် မ နေ ရ ၊ လူ ဒကာ များ လာ လျှင် ကြိုတင် နှုတ်ဆက်ခြင်း စား ပွဲ သောက် ပွဲ ထိုး ခြင်း မပြုရ ။ ပွဲလမ်းသဘင် ရဟန်းတော်များ အ ဓုတင် တီး အ မှုတ် ဆောင် တို့ကို ခြင်း စ ကျောင်းတွင်း သော ဝိနည်း ၌ တော် မ နှင့် ပြုလုပ်ရ အ ညီ နေထိုင်ရန် ” စ သည့် တို့ ဥပဒေများ ပါဝင် ကုန် နှင့် ၏ ။ ထို ဥပဒေ ၁၂- ချက် တွင် သံဂါယနာ တင် သကဲ့သို့ အ စဉ် သ ဖြင့် အကျိုးများ အောင် မိုး နံ ကုန်း ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ ဝိနည်း အဆုံးအဖြတ် တို့ကို နောက်ဆုံး မှတ်တမ်းတင် ခြင်း အား ဆရာတော်ဘုရားကြီး ဖြင့် သံဃာ အားလုံးက အား စာ ဝိနည်း ချ ပေးဖို့ ပါဠိ တောင်းပန် တော်ကြီး ငါး ကြရန် ကျမ်း ဥပဒေ ကို တစ်ခု ဆုံး ခန်း တောင်းဆို တိုင် စာ အတည် လိုက်၍ ပြုခဲ့ ကြ၏ ပရိယတ္တိ ။ အမြင် ဖြင့် ကြည့် သော် အကောင်းဆုံးသော ကောင်းခြင်း ကြီး ဖြစ်ကြောင်း ပြော အခက်အခဲ ဖွယ် မရှိ များစွာကို ။ သို့သော် ကျော်လွှား ဤမျှ သက်တော် ၍ ၊ ပရိယတ္တိ ကြီးမား ဝန် ကိုလည်း ၍ ၊ သုံး အား ကြိမ်တိုင်တိုင် ရ လောက်အောင် တော ဆောင်ရွက်ပြီး ထွက် ခြင်း ဖြင့် ဖြစ်၍ ဤမျှ စွ န့် စွ န့် စား စား တော ထွက် ခဲ့ပြီး ကာ မှ ဆရာတော်ကြီး က စာ ချ ၊ ဦး မေဓာဝီ က နှမ အကြိမ် ## PAGE 446 ၃၉ ဝ မ္မာ စ ရိ ယ ဦး ဌေး လှိုင် - စာ ဆို ၊ မှတ်တမ်း ရေး ခြင်း ဖြင့် နောက်ကြောင်း ပြန်သွား ရ သည်မှာ ပဋိ ပတ္တိ အမြင် အ ရ စဉ်း စား ကြ ရာ ၏ ။ ကံတရား တို့ ဆန်း ကြယ် သည် နှင့် အမျှ အ မွှေ ဓာတ် တို့လည်း အသိ ခက် လှ ပေ စွာ့ ။ ဆရာတော် ဦး မေဓာဝီ ၏ အ ရ ဟတ္တ ဖိုလ် ကို လုံးဝ မ တား နိုင် သည့် တိုင်အောင် ဝိနည်း စာ ဝါ နှင့် ပရိသတ် တာ ဝန်ကြီး က အချိန် ကို ဆွဲထား ပေးနိုင် ခဲ့သည်ဟု ဆို ရာ ၏ ။ မိုး နှံ ကုန်း ဆရာတော်ဘုရားကြီး သည် နေ့စဉ် နှင့် အမျှ ဝိနည်း ပါဠိတော် စာ ဝါ ကြီး နှင့် တ ပ ည့် ဒကာ ဒကာမ တို့၏ အ ဖူး အ မြော် ခံရခြင်း ကို ငြီး ငွေ့ လာ သ ဖြင့် - “ တို့ များ ဒီ အလုပ်တွေ ကြောက် လို ့ တော ထဲ လာ ပါတယ် ။ ဒီ ရောက်တော့ လဲ ဒါပဲ လုပ်နေရ ပြန်တယ် ” ဟု ညည်း ညူး တော်မူ၏ ။ နေ နိုင်ရန် ထိုအခါ လျှောက်ထား ဦး မေဓာဝီ စီမံ သည် ရ ပြန်သည် စိတ်မ ။ ချမ်း ဆရာတော်ကြီး မ သာ ဖြစ်ကာ အား အသိပေး ဆရာတော်ကြီး သင့် မှ ပေး ချမ်းသာစွာ ၊ အာ ဂန္တ ၊ ဧ ည့် သည် များကိုလည်း တွေ့ ခွင့် ပေး သင့် မှ ပေး၍ အရေး ကိစ္စ မှန်သမျှ မိမိ က ပင် တိုး ၍ တာဝန်ယူ တော် မူ ရ၏ ။ မြတ်စွာဘုရားရှင် သည် ( ဥပရိ ပဏ္ဏာ သ - မဟာ သုညတ သုတ် ၌ ) - “ အပေါင်းအသင်း ဖွဲ့၍ နေရခြင်း ၏ အပြစ် ၊ တစ် ဦး တည်း နေရခြင်း ၏ အကျိုး ၊ အပေါင်းအသင်း ဖွဲ့၍ နေ ရသော်လည်း စာသင် စာ ချ နေခြင်း မျိုး မဟုတ် မူ ၍ တရား စကား ဖြင့် နေ ရလျှင် တော်သေး ၍ တစ် ဦး တည်း နေ ရသော်လည်း ဒကာ ဒကာမ ပရိသတ်တို့ လိုက်ပါ လာ တတ် သ ဖြင့် ဗြဟ္မ စ ရိ ယ ( တရား ) အန္တရာယ် ဖြစ် တတ် ပုံ ” ကို ဟော တော် မူ ဖူး ၏ ။ ထိုမှ တစ်ပါး “ တ ပ ည့် သည် စာသင် ရန်အတွက် ဆရာ နောက်လိုက် ခြင်း ငှာ မ ထိုက် ။ ရက် လ များစွာ သင်ယူ ခဲ့ပြီ ။ တရား စကား အတွက် သာလျှင် နှင်ထုတ် စေ ကာ မူ လိုက် ထိုက် သည် ” ဟုလည်း ဟော တော် မူ သည် ။ ရုက္ခစိုး ကြီး၏ ပဋ္ဌာန်း သံ မိုး နံ ကုန်း ဆရာတော်ဘုရားကြီး သည် ဆရာတော် ဦး မေဓာဝီ ၏ ပါရမီ ဖြ ည့် မှု ကြောင့် ချမ်းသာစွာ စာ ချ ခြင်း ၊ တရား နှလုံးသွင်း ခြင်း ဖြင့် သီတင်းသုံး ခဲ့ရာ ငါး ဝါ ပြည့် မြောက် သောအခါ ၁၂၇၄- ခုနှစ် တပေါင်းလဆန်း ရှစ်ရက် ၊ သက်တော် ၆၅- နှစ် အ ရ တွင် ဝမ်း သွန် ရောဂါ ဖြင့် ပျံလွန်တော်မူ လေ၏ ။ အရိုး အိုး စေ တီ လည်း တည်ထား ကာ ဆရာတော် ဦး မေဓာဝီ သည် သက်တော် ထင်ရှား ရှိ စဉ် က ကဲ့သို့ နံနက် သုံး နာရီတွင် မျက်နှာသစ် တော် ရေ နှင့် ဒန် ပူ များကို နေ ့ စဉ် ပင် ကပ် လျှ ဝတ် ကျောင်း ဖြ ည့် တွင်းရှိ တော်မူ၏ စေတီတော်ကြီး ။ ဆရာ၏ ကျေးဇူး ကိုလည်း ဂုဏ် ကို မြတ်စွာဘုရား ပြော၍ မယုံ လောက်အောင် သက်တော် ပင် ထင်ရှား သိမြင် ရှိ တော် သည့် မူ သည် ပ မာ ။ မျက်နှာသစ် တော် ရေ ၊ ဒန် ပူ ၊ မျက်နှာ သုတ်ပဝါ နှင့် ဆီမီး တို့ကို ကပ်လှူ ၍ အရပ် ရှစ် မျက်နှာ လုံး ၌ ခြေ ၊ လက် ၊ န ဖူး ၊ တံ တောင် ၊ ဒူး , တည် ခြင်း ငါးပါး ဖြင့် အသက်ထက်ဆုံး ည စဉ် ဝတ်ပြု တော်မူ၏ ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 447 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၃၉၁ အဖိုး အ ခ မ ကုန် သော ရတနာသုံးပါး ကုသိုလ် တို့သည် များ ကုန် ၏ ။ သဒ္ဓါ ( ကျေနပ် မှ ) ရှိသလောက် သာ လုပ်နိုင် ကြသည် ။ အသိဉာဏ် ( ပညာ ) ရှိသလောက် သဒ္ဓါ ကြ ကုန် ၏ ။ ယောဂီ တို့သည် မိမိ - တို့၌ အကုသိုလ် အပူ စိတ်များ မည်မျှ ခေါင်း ပါး ၍ အေးငြိမ်း လာပြီ ၊ ၂ ၃ ။ ။ ကိုယ် ရတနာသုံးပါး နှုတ် စိတ် အပေါ် မည်မျှ မည်မျှ ယဉ် ကျေးဇူး ကျေး လာပြီ တုံ ့ ၊ ပြု ယုံကြည်မှု ရှိလာပြီ ကို အကဲဖြတ် ကြ ရာ ၏ ၊ ထို ဟာ သည် ပင် တရားထူး ရ သည့် အမှတ်အသား ပင် တည်း ။ သီလ စ သော ရတနာသုံးပါး ကျင့် ဝတ် အ ရာ၌ မိမိ မ ကျင့် နိုင် ၍ ဖြစ်စေ ၊ လွန် ကျူး မိသ ဖြင့် ဖုံးကွယ် လို ၍ ဖြစ်စေ “ ဒါ ဒီလောက် အရေးမကြီးပါဘူး ” ဟု မ ယူ ဆရာ ။ နှုတ် မ ကျူး ရာ ။ မိမိကိုယ်ကို ညောင် မ လိမ်လည် လွ န့် တော ရ မ ၌ အရှေ့ဘက် ကောက် ကျစ် နှင့် ရာ ။ အနောက်ဘက် နှစ် ခြမ်း ခွဲ၍ ပဋိ ပတ် နှင့် ပရိယတ် ခွဲ ထား ရာ ဆရာတော် ဦး မေဓာဝီ သည် ဆရာတော်ကြီး မရှိ သည့် နောက် မအိပ် မ နေ ရှု ပွား တော်မူ၏ ။ ည ၁၀- နာရီ နောက်ပိုင်းတွင် “ ကမ္မဋ္ဌာန်း ချောင် သို့ သာ အမြဲ ကြွ တော်မူ၏ ။ ပရိနိဗ္ဗာန် မပြု မီ ခြောက် နှစ် ခန့် အထိ ကိုယ်တိုင် ဆွမ်းခံ ခြင်း စ သော ဓုတင် များ ၊ ရသမျှ ဆွမ်း ကို သံဃာ အား အကုန် လှူ ၍ သံဃာ က ပြန် စွ န့် ့ မှ စား ရသော ‘ သာရ ဏီ ယ ဘတ် ” ကျင့် ဝတ် များ ကိုလည်း သစ်ပင် ဆောင် ရှိလျှင် တော်မူ၏ ဆွမ်း ။ ရှိသည်ဟု ပြော ရ လောက်အောင် လာဘ်လာဘ ပေါများ စေသော သာရ ဏီ ယ ဘတ် ကျင့် ဝတ် ဖြ ည့် ကျင့် ပုံ ကို ဝတ္ထုများ နှင့် တု ကွ “ သီဟိုဠ် ခေတ် စံ တော်ဝင် အရိယာ ရံ များ ခါ ' ည စာအုပ် ကာလ ၌ ကမ္မဋ္ဌာန်း အကျယ် ရေးထားသည် ချောင် အတွင်း၌ ။ ] ပဋ္ဌာန်း ပါဠိတော် ပ ဉှာ ဝါ ရ ကို အသံ တစ် စာ စာ နှင့် ရွတ် အံ သံ များ ကြား ရ၏ ။ လ ပြည့် နေ့ည များတွင် ပို၍ ကြားရသည် ။ အသံ ကြား သင်္ကန်း ရာ ဝတ် သို့ လိုက် ဖြင့် ကြည့် တွေ့ ရသည် ရာ အသံ ။ မိုး မှာ နံ တဖြည်းဖြည်း ကုန်း ဆရာတော် ဝေး ရုက္ခစိုး ၍ ဝေး ၍ ကြီး သွား ဖြစ်၏ ၏ ။ ။ တရား ရံ ခါ အသံ အားထုတ် ရှင် ကို သူတို့အား တစ်စုံတစ်ရာ အန္တရာယ်ရှိ လျှင် ကြိုတင်၍ သိ လောက်အောင် သတိပေးခြင်း ၊ အန္တ ရာယ် ကာကွယ် ပေးခြင်း စ သည် ဖြင့် အမြဲ စောင့် ရှောက် ကာ အရိုး အိုး စေ တီ အနီး သစ်ပင် တစ် ပင် ၌ အမြဲ နေ၍ ထို ကမ္မဋ္ဌာန်း ချောင် တော စပ် ၌ သာ လှ ည့် လည် လျက် ရှိသည် ဆို၏ ။ ရှေးက အချို့ စာ တတ် အ ကျော် ဆရာတော်ကြီး အတော်များများ သည် “ ဓာတု ပရိနိဗ္ဗာန် ဘဝ၏ အ ပွဲကို ခွင့် ဝင် သာ နွှဲ မြင့် ရန် မြတ် ” ဆို ခြင်း ကာ နှင့် ရုက္ခစိုး သာသနာ နတ် ဖြစ်ရန် တော်၏ အား နိ ယျာ သန် နိ တော က ( င့် လွတ်မြောက်ရာ တ ကြ ကုန် ၏ ။ ) လက်ရှိ လမ်း ကို မျှော် မှန်း နိုင်သော အသိဉာဏ် နည်းပါး ခြင်း တို့ ကြောင့် လက်ငင်း အခွင့်အရေး ကို လက် လျှော့ အရှုံးပေး သည့် သဘော သာ တည်း ။ တစ်စုံတစ်ခု သော သက်သာရာ ( တရားထူး ) မရှိသေး ပါဘဲ လျက် အသက်ရှည် စွာ ရုက္ခစိုး ဘဝ ၌ နေ ရ မည်မှာ ပျင်း မုန်း ငြီး ငွေ့ ဖွယ် ကောင်း လှ ချေ ၏ ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 448 ၃၉၂ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ဈာန် သ မာ ပတ် နှင့် အမြင် ဓာတ် ရခြင်း တစ်ည ၁၂၇၄- တွင် အရိုး ခုနှစ်မှစ၍ အိုး စေ ဆရာတော်သည် တီ အနီး မြောက်ဘက် သက် စွ ဇရပ် န့် ကြိုးပမ်း ကြီး ပေါ်၌ ရဟန်း မအိပ် တရား မ နေ ကို ရူပ္ပား ရူ ပွား တော်မူ၏ တော် မူ ရာ ။ ဇရပ် သမာဓိ နံရံ မရနိုင်အောင် အပြင်ဘက် မှ တက် လိုက် ဆင်း လိုက် အသံ များ တဝုန်းဝုန်း တ ဒိုင်း ဒိုင်း ဆူညံ နေ၍ ရှိ ရသည် ။ ငါ့ အလုပ် “ ငါ အင်း လုပ်မှ ..... မာရ်နတ် ပဲ ” ဟု အသက် တ ပ ည့် နှင့် တွေပဲ ခန္ဓာကိုယ်ကို ၊ တတ်နိုင်ရင် အပြတ် ငါ့ အသက်ကို စွ န့် လှူပြီး ပင် အားထုတ် သတ် ကြ တော်မူ၏ စေ တော့ ။ ၊ ဦး ဆူညံ ပဉ္စင်း နေသော်လည်း ငယ် အား ကြည့် လျစ်လျူရှု ရှု ခိုင်း ရာ လိုက်သည် ခုနစ် တောင် ။ နံနက် ခန့် ရှည်လျားသော သုံး နာရီ မျက်နှာသစ် မြွေ စိမ်း ကြီးကို တော် ရေ ကပ် တွေ့ ရ၏ လှာ သူ ၊ မကြာမီ ' ထူးဆန်းစွာ ပျောက်ကွယ်သွား တော့သည် ။ ( ရှစ်ပါး ဆရာတော်သည် - ကိုး ပါး ) သ မာ ပတ် အာနာပါန ရှစ်ပါး ကို ကို ရ နိုင် နင်း တော် မူ ကျွမ်းကျင် လေသည် ။ လာ တစ်ခုခု သ ဖြင့် နိုင် ရူပ နင်း ဈာန် သွား ၊ အ လျှင် ရူပ ကျန် ဈာန် ကမ္မဋ္ဌာန်း များကိုလည်း အလိုလို နိုင် နင်း သည် သာ ဖြစ်၏ ။ တစ်နေ့သောအခါ အဘိဓမ္မာ ဈာန် ခန်း ကို ပို့ချ တော် မူ စဉ် - “ ငါတို့ တော့ သမာဓိ အား ကောင်း လာ တဲ့အခါ ဘယ် သမထ ၊ ဘယ် က သိုဏ်း ဖြစ်ဖြစ် နှလုံးသွင်း လိုက်ရင် ချက်ချင်း ထင်မြင် လာ တာပဲ ၊ ယုတ် စွာ အ ဆုံး သစ်ပင် မှာရှိတဲ့ သစ်ရွက်တွေ စိုက် ကြည့် လိုက်ရင် နီ လ က သိုဏ်း ချက်ချင်း ပွား ပြီးသား ဖြစ်နေတယ် ” ဟု အ မိန့် ရှိ ဖူး ၏ ။ နာနာဘာဝ ဈာန် တို့ကို သ မာ ပတ် ပကတိ ရှစ်ပါး မျက်စိ ကို ဝင်စား ဖြင့် ဖန် မြင်နေ များ ၍ သကဲ့သို့ အဘိ ညာဉ် မ မြင်နေ ရ စေ ကာ ရ၏ မူ ။ မ ဟဂ္ဂုတ် ညောင်လေးပင် သမာဓိ မျှ ဖြင့် မြို့ ခင် တန်း ရွာ သိမ် သ မုတ် ပွဲ သို့ ကြွ တော် မူ စဉ် နံနက် သုံး နာရီ ခန့် ထို ရွာ သုသာန် အနီးသို့ တစ်ပါးတည်း ထွက်၍ တော ရ အရုဏ် ခံ တော် မူ ရာ သ ရဲ တစ္ဆေ များ မရေ မ တွက် နိုင်အောင် ချောက် လှ န့် သည် ကို မြင် တော် မူ ၍ မေတ္တာ ပွား ပို့ ကာ အာဋာနာဋိယသုတ် ကို ‘ ရွတ် ခါမှ ဖယ်ရှား သွားကြ သ တတ် ။ ကျောင်း တစ်နေ့တွင် ဖိနပ် ချွတ် ၌ ပြိတ္တာ ဆရာတော်သည် တစ် ဦး လာ၍ ဝတ်ရုံ ပေ ကပ် ကျောင်းကြီး ထိုင်နေ သ ဖြင့် ပေါ်၌ - တရား ရှု ပွား တော် မူ ရာ “ သင် - ဘယ်သူလဲ ” ဟု မေး တော် မူ ရာ - ပျံလွန် ရာ “ နန္ဒိ သီလ ယ ပါ စင် ဘုရား ကြယ် ၊ ” ကယ် သော်လည်း တော် မူ ခန္ဓာကိုယ် ပါ ” ဟု ၌ လျှောက် စွဲ လမ်း သ ၏ ။ ဖြင့် ပထမ ညှိုးနွမ်း တိုက် ပိန် ချုံး ကြပ် စွာ ဘုန်းကြီး စား ရမဲ့ ၊ ဝတ် ရမဲ့ ပြိတ္တာ ဘဝ ရောက် နေရခြင်း ဖြစ်သည် ။ ဒကာ ဒကာမ များအား အလှူအတန်း ပြု စေ ၍ အ မျှဝေ “ ရာ တ ထိုနေ့ ပ ည့် တော် ည မှာပင် အထက် ကိုယ် နတ်ပြည် ရောင် အ သို့ ဆင်း သွား လှပ ရပါ မည် တောက် ဘုရား ပြောင် ” စွာ ဟု ဖြင့် - ရိုသေစွာ ရှိခိုး နဝမ အကြိမ် ## PAGE 449 ` ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၃၉၃ လျှောက် သတ္တဝါ လွှာ ၏ ။ တို့အား ကယ်တင် ရာ၌ မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ တရားတော် သည် လွယ်ကူ ထက်မြက် နှစ်သက် ဝမ်းမြောက် အားကိုး လောက် ပေ စွာ ။ တရား ဖြင့် ရောဂါကို ကာကွယ် ပေးခြင်း လောက၌ ညောင် လွန် အသိဉာဏ် ဆရာတော်များ ရှိ သူတို့သည် ခေတ် တ ပို၍ ခု၌ အလုပ်လုပ် ကာလ ဝမ်း ကြ ၊ ရ၏ ပ လိပ် ။ ကပ် ၊ ကျောက်ကြီး စ နှင့် တစ်ခု သော ရောဂါများ တွေ့မြင် ရ ထူ ပုံ ချင်း ပြော မတူ လှသည် သကဲ့သို့ ။ အဆင့် ရောဂါကို ဆင့် ကာကွယ် အား ကောင်းသော ကုသ ကြ ရာ၌ မှန်ဘီလူး အမြင်ချင်း များ ‘ မတူညီ တစ်ခု နိုင် ပေ ။ ရာသီဥတု ကြောင့် ၊ ပိုး ကြောင့် ၊ ကြွက် သေ ကြောင့် ၊ နတ် စ သည် ဖမ်း စား သော ကြောင့် စ သည် ဖြင့် ကိုယ် မြင် ရာ ကိုယ် ပြော၍ ကိုယ် သဘောပေါက် သလို ကာကွယ် ကုသ ကြ ကုန် ၏ ။ အ ပြည့် စုံ ဆုံးသော အမြင် အသိ သည် ဗုဒ္ဓဝါဒ ၌ သာ ရှိလေသည် ။ လယ်တီဆရာတော် ကဲ့သို့ပင် ညောင် လွန် ဆရာတော် လည်း ရောဂါများ နှင့် လိုက် တမ်း ပြေး တမ်း ကစား နေ ရ၏ ။ လူ တို့ အ ကျင့် သီလ အင်အား နည်းပါး ခြင်း ၊ အစာရေစာ ခေါင်း ပါး ခြင်း စသည်တို့ ကြောင့် အ မနုဿ ရောဂါ ဘေး တို့ များ ကုန် ၏ ။ ရှင် အာနန္ဒာ သည် ဝေ သာ လီ ပြည် ကပ် ဆိုး ရောဂါကြီး ကျရောက် စဉ် ရတနသုတ် ပရိတ်တော် အင်အား ကောင်းသော ကို တစ်ညလုံး သူတော်ကောင်း ၊ ရွတ် ဖတ် ’ ကြီးများ ကယ်တင် အရေအတွက် တော် မူ သကဲ့သို့ ကလည်း ၊ သီလ နည်းပါး သမာဓိ လှ သေး ပညာ သ ဖြင့် မသူတော်တွေ များ သလောက် သူ တော် သူ မြတ် တို့၌ အလုပ်များ တော် မူ ကြ ရ၏ ။ “ ရှေ့သို့ စစ် လဲ တိုက် အရပ် ရ ၊ နောက် လေး မျက်နှာ ပြန်၍ ရှိ သူနာပြု ရပ်ရွာ လဲ မြို့နယ် လုပ် ရ များ၌ သကဲ့သို့ ကပ်ရောဂါ ခရီး မ တွင် ကြီး ဘဲ ပြ ရှိကြ န့် ပွား ရ နေစဉ် လေသည် မိမိ ။ ကျောင်းတိုက် နှင့် ဂေါ စ ရ ဂါမ် ရွာများ ဆီသို့ မရေ မ တွက် နိုင်အောင် လာ နေကြသော ဘီလူး များ ၊ ပြိတ္တာများ ကို ကျွဲ အုပ်ကြီး များ ကဲ့သို့ မြင် တော် မူ ရာ ရဟန်းရှင်လူ အားလုံး အား သီလ စောင့် ရန် ၊ မေတ္တာ ပွား ရန် နှိုးဆော် တော် မူ သည် ။ ပရိတ် ကမ္မဝါ များကိုလည်း မွှန် နေအောင် ရွတ် ဖတ် နာ ကြား စေ ၏ ။ ထို့ကြောင့် ဆရာ တော့် ပတ်ဝန်းကျင် ၌ ကပ်ရောဂါ ကြီးများ မ ဖြစ်ပွားခဲ့ ပေ ။ ဖြစ် စ ပျိုး ရာ ရွာများ ၌လည်း လုံးဝ ငြိမ်း စဲ စေ ခဲ့ ၏ ။ အ မနုဿ များ အုပ်စုလိုက် လှ ည့် ရှောင် ထွက်သွား ကြ ရာ သွား လမ်း တစ် လျှောက် ရှိ အဝေး ရပ်ရွာ များ၌ ရောဂါ ဖိ စီး ခံ ကြ ရသည် ကိုလည်း မြင်နေ တော်မူ၏ ။ အဘိ ညာဉ် မ ရ နေ ပါ ရိုး လား ဆရာတော်သည် တစ်နေ့ တခြား ပိန် ချုံး ကာ အရိုး ပေါ် အ ရေ တင် မ သေ ရုံ ပင် ရှိ တော် မူ ၏ ။ ရံ ခါ တစ် ဝါတွင်း လုံး စာ ဝါ များကို ရပ်စဲ ကာ အ သေ အ လဲ ရှု ပွား တော် မူ သည် ။ လောကီ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 450 ၃၉၄ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် သမာဓိ ဈာန် ကစားခြင်း မျှ ကို သာ ဖြင့် ရ ၍ တရား အကြားအမြင် မတက်နိုင် ဘဲ ဗ ရှိလေ၏ ဟိဒ္ဓ အာရုံ ။ ၌ အကြားအမြင် သာ စိတ် ညွှတ် အာရုံ ကာ များကို သ မာ ပတ် ခြေ ရာ ရှစ်ပါး ခံ ၍ အဘိ ညာဉ် ( တန်ခိုး အမျိုးမျိုး ) ရ ရန် ဦး လှ ည့် ရှု ပွား တော် မူ ပြန်သည် ။ 66 “ က သိုဏ်း ဆယ်ပါး နှင့် အသုဘ ၊ ဗြဟ္မ ဝိဟာရ ဈာန် သ မာ ပတ် တွေ လွယ်လွယ် နှင့် ( ရ ဦး နေ နာယက မှတော့ ) ယခုအခါ က လျှောက်ထား အဘိ ညာဉ် ဖူး ၏ ကော ။ မရနိုင် ဆရာတော် ပေ ဘူးလား က ကိုယ်တွေ့ ” ဟု ယခု နှင့် တိုက် ထင်မြင်ချက်များ အုပ် ဆရာတော် ကို စိတ်ဝင်စားဖွယ် အောက်ပါအတိုင်း အ မိန့် ရှိ တော် မူ သည် ။ “ အဘိ ညာဉ် ကတော့ ယခုအခါ ပေါက် ရောက်ဖို့ တော်တော် ခဲ ယဉ်း တယ် ဘာ ကြောင့် လဲ ဆိုရင် သတ္တဝါတွေ တရား မ စောင့် ကြတော့ ဥတု မမှန် ဖောက်ပြန် တယ် ။ ဥတု ဖောက်ပြန် တော့ ဥတု စားသောက် ဇ ရုပ် တွေ မှီ ၊ ဝဲ ဥတု ရတဲ့ အကြောင်း လူတွေမှာ ခံ လဲ တဲ့ အာဟာရ အသီးအနှံ ဇ ရုပ် အာဟာရ တွေ ညံ့ ဖျင်း တွေ ဖောက်ပြန် ၊ ဥတု ဇ ၊ အာဟာရ ညံ့ ဖျင်း လာတယ် ဇ ရုပ် တွေ ။ ညံ့ စိတ်ဓာတ် တော့ တွဲဘက် သမာဓိ ကမ္မ အား ဇ ရုပ် လဲ ကောင်း တွေလဲ မ သင့် ခိုင်မာ သလောက် နိုင်တော့ မကောင်း ဘူးပေါ့ ။ ဘဲ ထို ညံ့ ရုပ် ဖျင်း တွေ လာတယ် ပေါ် မှီ တွယ် ။ ရုပ် နေ တွေ တဲ့ ၊ စိတ်တွေ မခိုင် ဘဲ ဝိသုဒ္ဓိမဂ် ညံ့ ပြီး အား မှာ လာတဲ့ မ ကောင်းခြင်း အတိုင်း ၁၄- ကြောင့် ပါး သန္တာန် သော အ ခြင်း အ စဉ် အ ခေါ်တဲ့ ရာ တို့ ဖြင့် အတ္တ စိတ် ဘော ကို မ ခန္ဓာကိုယ် ဆုံး မ နိုင်ကြ ကြီး လို သ မာ ပတ် ရှစ်ပါး ကို ရ နေကြ ပေ တဲ့ အဘိ ညာဉ် မ ပေါ်ပေါက် နိုင် ဘဲ ဖြစ်ကြ ရတယ် ” ဤကား ဆရာတော်၏ ၊ ထင်မြင်ချက် ဖြစ်၏ ။ ဆရာတော် သီတင်းသုံးရာ ဒေသ ၊ ထို ခေတ် ထိုအခါ ကာလ သည် အလွန် ခေါင်း ပါး ၏ ။ ဆရာတော် မိုးခေါင် ၏ ။ အစာရေစာ တွေ့ကြုံ ရသော ဆွံ့ အချိန်အခါ ရှား ၏ ။ ရောဂါ နှင့် အရပ်ဒေသ ဘ ယ များပြား ကို ၏ ။ ကြည့် သိပ္ပံပညာ လျှင် ဆရာတော် လည်း မ တိုးတက် အ မိန့် ရှိ ချက် သေး ။ များ သော်လည်း ဟုတ် မှန် ထို ပေ ခေတ် ရာ ၏ အခါ ။ နှင့် သို့ရာတွင် လုံးဝ ခြားနား ဤ ယခုခေတ် လာ ၏ ။ အ ကား စာ အာဟာရ အချိန် အား များလည်း ဖြင့် မ ခြားနား ကြာ မြင့် လှ လာ ၏ သေး ။ တိုးတက်လာ တိုးတက် ကောင်းမွန် သည် ။ သေသေချာချာ လာ ၏ ။ ကျန်းမာရေး ခေတ် ဆေးဝါး ကို စဉ်း စား ဓာတ် ပါ လျှင် စာ ဆေးဝါး များလည်း ဓာတ် မ နှိုင်း စာ အ ယှဉ် စာ သာ အာဟာရ အောင် များ တိုးတက် ကြောင်း ထင်ရှား လှ ပေ ၏ ။ သဘော အ များလည်း စာ အာဟာရ ရှိရာ ကို ကံ ထား စိတ် ဘိ ဦး ဥတု ၊ အစားအစာ အာဟာရ မ လေးပါး စား ဘဲ လျက် တွင် ရက် စိတ်သာလျှင် လ များစွာ နေ ပြဌာန်း နိုင်သော ၏ ။ “ စိတ် - စိတ္တဇ ရုပ် သည် သာလျှင် ကျန် တိ ဇ ရုပ် တို့အား ဦး ဆောင် ထိန်းချုပ်ထား နိုင်ကြောင်း ” အဋ္ဌကထာ ဆရာတော်တို့ ဋီကာ ခေတ်ကာလ တို့ ၌လည်း ၊ ဆရာတော် ဖွ င့် ဆိုကြသည် သီတင်းသုံးရာ ။ ထို့ကြောင့် ဒေသ နှင့် ဆရာတော်၏ ကြည့် သော် မှန်ကန် အယူအဆ ပေ လိမ့် သည် မည် ။ မည်မျှ လောက် အ စာ အာဟာရ ကြမ်း သည် ဆို စေ ၊ တစ်ခါက ဗုဒ္ဓ နှင့် ဗုဒ္ဓ၏ တ ပ ည့်များ မြင်း စား ဂျုံ ကြမ်း များ စား ရသည် လောက် မ ဆိုး ရွား သေး ချေ ။ အင်အား ရှိသော ခေတ် သို့ မရောက်သေး ခြင်းသည် အဓိက အကြောင်း ဖြစ်သည် ။ ဆရာတော်၏ က တာ ဓိ ကာ ရ ဘဝ ပါရမီ က နဝမ အကြိမ် ## PAGE 451 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၃၉၅ ထိုသို့ ပင် မည်သို့ သဘောပေါက် ဆို စေ ၊ ဆရာတော်ကိုယ်တိုင် စေ ခြင်း လည်း ဖြစ်နိုင် စွ န့် စွ ရာ န့် စား သည် စား ။ အဘိ ညာဉ် ရ ရန် ကျင့် ပွား တော် မူ ရာ ကိုယ်တွေ့ဖြစ်ရပ် ကို မိန့် တော် မူ သည်မှာ ကား အထူး စိတ်ဝင်စားဖွယ် ၊ ကြည်ညို အား ကျ ဖွယ် ကောင်း လှ ပါ ဘိ သည် ။ အနာဂတ်သာသနာ အတွက် အားရစရာ ဗျာဒိတ် လာတဲ့ “ အတိုင်း တို့ များ ၁၄- အဘိ ပါး ညာဉ် သော မရရင် အ ခြင်း နေ အ ရာ ပါ တို့ ရိုး ဖြင့် လားလို့ ဈာန် ကစား အား ခဲ ကာ စိတ် စိတ် တင်း ကို ပြီး ဆုံး ဝိသုဒ္ဓိမဂ် မ မယ်ဆိုပြီး မှာ အား ထုတ်လိုက် ဝင် စားလို့ရတယ် တာ ပထမ ။ ဈာန် အနု က လုံ နေ ဆုံး အ ကာ ဆုံး ရှိသေး နေဝ ၊ သညာ ခြေ နာ တွေ သညာ လက်တွေ ယ တ သယ် န ဈာန် မရတော့ဘူး တိုင်အောင် ။ အနု ပဋိ သွေးကြော လုံ လုံ ဆုံး အောင် လေကြော ( အ ဆုံး တွေ က ပြတ် နေ ထွက်သွား အ ၈ ) မလား တစ်ဖန် လို ့ ပြန်ပြီး တောင် များ ထင်ရတယ် ဝင်စား လိုက်ရင် ။ ဒါနဲ့ လက် ချက်ချင်း လျှော့ လိုက်ရတယ် တိုင်းသူပြည်သား “ ဒါဟာ ။ ဘာ့ များ ပါ ကြောင့် တရား လဲဆိုတော့ စောင့် လာ ခန္ဓာကိုယ် ကြ လို့ ဥတု မခိုင် ရာသီ ခံ့ လို ့ ကောင်းမွန် ဘဲ ။ တကယ်လို လာမယ် ့ မင်း ဆိုရင်တော့ များ ရော ၊ သာသနာ ပ မှာတောင် ရ နိုင်သေး တာ ၊ သာသနာ တွင်းမှာ ဘောက် မ ယ့် မရနိုင် ဘဲ ရှိ ရမှာလဲ အမှန်တကယ် “ ရနိုင်ပါတယ် နောင်အခါ ။ က တာ ဓိ ကာ ရ ( ဆု ယူ တော င့် တ ဖူး သူ ) ဖြစ်ပြီး “ ပါရမီ ရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ အဘိ ညာဉ် ' တွေရော ပေါ်ပေါက် ၊ ( ပု ၊ ဒိ သောအခါ ၊ အာ စ မဂ် သော နှင့် ) တ ဝိဇ္ဖာ ပါ ထဲ တစ်ပြိုင်နက် တွေရော အထူး ထဲ မ သ ပွား မာ များ ပတ် ရ တွေရော ဘဲနဲ့ လဲ ၊ ရ နိုင်တယ် ၊ အဲဒီအခါမှာ အဘိ ညာဉ် တွေ ဝိဇ္ဖာ တွေ ရတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ပေါ်ပေါက် လာ ဆရာတော်သည် လိမ့် ဦး မယ် ” ထို စကားကို စာ ချ ရင်း ဖြစ်စေ ၊ စကား အ လျဉ်း သင့် တိုင်း ဖြစ်စေ မကြာခဏ ထို မိန့် မိန့် ခွန်း တော်မူ၏ တော် က ။ ပင် ဆရာတော်များ မရှိ သည့် နောက်တွင် “ သာသနာအတွက် ဈာန် အဘိ ညာဉ် ရ ) ရဟန္တာ ဗျာဒိတ် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ စကား ပင် ဖြစ်သည် ပေါ်ပေါက်လာ ။ ယင်းသို့ လိမ့် ဆိုသော် မည် ” ဟူသော ခေတ်သည် ( အနာဂတ် အ များ ထင် သကဲ့သို့ ပို၍ ဆိုးသွမ်း မ လာ ဘဲ ကောင်းမွန် တိုးတက် ကာ သာသနာတော် ထွန်းလင်း လာ မည်မှာ သေချာ “ လှ ခေတ် ပေသည် ကြီး ။ က ဆုတ် ကပ် အန္တ ကြီး ၊ ရာယ် အသက်တွေ အယူဝါဒ က အရှုပ် လဲ တို အ တောင်း ထွေး ၊ တွေ လူတွေကလဲ က လဲ များ လိုက်တာ ဒုစရိုက် ၊ သောင်းကျန်းနေ တရားထူးရဖို့ ဝေး တယ် ကုန်ပြီ ၊ သာသနာ့ ၊ ဈာန် အဘိ ညာဉ် ရတဲ့ ရဟန္တာ ပုဂ္ဂိုလ် ထူး တွေ ပေါ်ပေါက် ဖို့ က နဝမ အကြိမ် ## PAGE 452 ၃၉၆ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် သာ ပြီး “ ခက် အတွေး သေးတယ် တတ် ၊ ” စာ စ တတ် သည် သူများ ဖြင့် ထင် က ပြောသော် ရာ ထင် ရာ ဆင်ခြေဆင်လက် ပြောဆို ကြ သေး ၏ ။ ပါ လာ တတ် သ ဖြင့် နား ယောင် ဖွယ် ဖြစ်၏ ။ အ ထင်သည် အမြင် မဟုတ်ချေ အ ။ ကိုး အဋ္ဌကထာ အ ကား များ ဆရာတို့ “ က တာ ဓိ အကြမ်း ကာ ရ ’ ကို စား အ ခွဲတမ်း ဘယ် ချထားသော ခေတ် ၊ အ ဘယ်သူက ခေတ် ငါး မျှ ခေတ် မ ပိတ်ပင် ကိုလည်း မဟ တစ် န့် တား ထစ် နိုင် ချ ချေ မ ။ ယူ ရာ ။ ဈာန် အဘိ အရှင် ညာဉ် မောဂ္ဂ ရ အရိယာ လိ ပုတ္တ တိ သူတော်ကောင်း ဿ ၊ အရှင် နာဂ များ သိန် ၊ ပေါ်ပေါက်လာသော အရှင် အရဟံ ၊ အရှင် ဒိဗ္ဗ ခေတ် စက် စ သော ခေတ် “ ရှင်း ၍ ရပါ ကောင်းကြီး တော့ မလား များ ” မဟုတ် ဟု ပင် ။ ထင် သာသနာ ရသည် ။ တွင်း လောက ၌ ရေးရာ အယူဝါဒ ၌လည်း ရေးရာ ထို့ထက် အရှုပ် ရှုပ် ဆုံး သော များသည် ဖြစ်၏ ခေတ် ။ မရှိတော့ပြီ အင်အားကြီးမားသော ။ ထို ခေတ် ပုဂ္ဂိုလ် ရှုပ် ၊ ခေတ် ထူး ကျပ် ကြီးများ ၊ ခေတ် ကို ပ င့် ဆိုး ဆောင် ကြီးများ ၍ ပေး က ပင် တတ် ပြောင်းပြန် ကြ ကုန် ၏ လှန် ။ လင်း ပစ် နိုင်အောင် ခါနီး တွင် ပို၍ မှောင် တတ်သည် ။ စဉ်း စား၍ “ 6 သူတော်ကောင်း ရသော အ ရာ မဟုတ် က တစ် ။ ဦး ဓမ္မ တ ဗလ လေ ၊ လူယုတ်မာတွေ = တရား အား ကို က မြင် အများကြီး ၍ မ ရ ။ ” တစ်လောကလုံး ဟု ရုပ် ဝတ္ထု အ ရ မှောင် မည်း " “ သော နေ၏ မံ ၊ လောကံ လ , နေ ပ ကား ဘာ တစ်စင်း သေ တိ ၊ အဗ္ဘာ တည်း မုတ္တော ။ ထို ဥပမာ စ စန္ဒိမာ အတိုင်း = ထိုသူ ဘုရားရှင် ကား အ မိုက် ကလည်း တိမ် .... ထု မှ လွတ် ရဟန္တာ ထွက်လာသော ဖြစ်သွားသော လမင်း အ ရှင်များ ကဲ့သို့ အား တစ်လောကလုံး စကား ဘိ သိက် သွန်း ကို အလင်းရောင် တော် မူ လေ့ ရှိသည် ပေးနိုင်သူ ။ ( ဖြစ်ပြီ လောကံ ” = ဟု မိမိ ခန္ဓာငါးပါး ၊ ပင် ရင်း အနက် ။ ) ချမ်းသာ၏ “ အာဇာနည် ” ဟုလည်း ထွက်ပေါ် ဟော ရာ တော်မူ၏ ၊ ရဟန္တာ ။ အရှင်မြတ် တို့ သီတင်းသုံးရာ ဌာန သည် ငြိမ်း အေး ဖြစ်၏ ။ ဆရာတော်၏ သက်တော် ဗျာဒိတ် ထင်ရှား ရှိသော စကား ၊ များ သိ ဤ ယနေ့ တော် မူ ၊ ပင် မြင် လျှင် တော် မှန်ကန် မူ သော စ ပြု နေကြောင်း ဆရာတော်ဘုရားကြီး တွေ့နေရ ပြီ ဖွ များကလည်း င့် ဆို တော် မူ “ နေ ၂၅ ကြ၏ ဝဝ ။ တွင် တစ်ခေတ် ဆန်း လာမည့် ယနေ့ သာသနာ ” ကို ( သဒ္ဓါ သူများအား ) “ မာ ဝေါ ဏီ - ဒို ရာ ဓေ ထ = အ ခွင့် ကောင်းကြီး ကို လက်မ လွတ် ကြ စေ ရာ ” အန္တ ရာယ် များသော အကြားအမြင် ဝိပဿနာ ရှစ်နှစ် ခန့် ဆရာတော်သည် သ မာ ပတ် ကစား ၁၂၇၄- ကာ ခုနှစ်မှ ဗ ဟိဒ္ဓ ၁၂၈၀- အာရုံ များ၌ ပြည့်နှစ် သာ ကျော်လွန် နှစ် မျော တော် သည်အထိ မူ နေ ဟန် ' ခုနစ်နှစ် ရှိသည် ။ ပွား ၍ အား သို့ အင် ကူးပြောင်း လည်း ကုန် ရှု ခန်း ပြန် လျက် ပါ သော်လည်း ပန် ပန်း လွန်း မ ရ ။ အား အ နှစ်နှစ် ကြီး ကာ ခြိုး ရောဂါ ခြံ ခေါင်း ဝေဒနာ ပါး စွာ ဖိ မအိပ် စီး လေ၏ မ နေ ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 453 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၃၉၇ ဝေဒနာကို ရှု မှတ် ရင်း မ ခံ သာ သော အခါ စိတ်သက်သာရာ ရသော ဗ ဟိဒ္ဓ အာရုံ ( လူ့ပြည် နတ်ပြည် ပု ထု စ ဇဉ် သည် ဘဝ ဖြင့် ကြည့် ဈာန် ရှု နေခြင်း ကစား ) ရခြင်း ၌ လဲ ၊ အကြားအမြင် ၍ လဲ ၍ ကျသွား ပေါက် ဟန် တူသည် ခြင်း များသည် ။ အန္တ ရာယ် များ လှ ၏ ။ ထို့ကြောင့် “ ယောဂီ သည် အာရုံ နိမိတ် ကို မ လိုက်ရ ၊ ဖြစ်ပျက် မှုကို သာ မြင် သည် ထက် မြင်အောင် ရှု ရာ ၏ ။ ” ဝိသုဒ္ဓိမဂ် “ ပု ထု ဇဉ် အတွက် အဋ္ဌကထာ အမြင် နှင့် ဓာတ် မဟာ ( ဋီကာ ဒိဗ္ဗ စက္ခု စု ) တူ သည် ပ ပါ တ အန္တ ခန်း ရာယ် ၌ - များ၏ ။ ဈာန် ရူး ရူး စေ တတ်သည် ဖြစ်၍ ဝိပဿနာ သို့ အား သွန် တက် ရမည် ” ဟု မိန့် မှာ ကြသည် ။ စင်စစ် အကြားအမြင် တို့သည် အ ရိ ယ မဂ် နှင့် မ ထိန်းချုပ် နိုင် ပါ မူ အန္တ ရာယ် များ လှ ၏ ။ ဝိ ပလ္လာ သ မ ကင်း သော ပု ထု ဇဉ် ကို မ ဆိုထား ဘိ ၊ အောက် တန်း အရိယာ တို့ကို ပင် နှော င့် နှေး မှု ဖြစ်စေ နိုင် ပေသည် ။ ထို့ကြောင့် မြတ်စွာဘုရားရှင် က ဒိဗ္ဗ စက္ခု ဧ တ ဒဂ် ရ ရှင် အနု ရုဒ္ဓါ အား အမြင် ဓာတ် နှင့် စပ် ၍ ( ဥပရိ ပဏ္ဏာ သ ဥ ပက္ကိ လေ သ သုတ် ၌ ) အန္တ ရာယ် များ ပုံ ကို အကျယ် ဟော တော် မူ ဖူး ၏ ။ ရှင် အနု ရုဒ္ဓါ သည် ဒိဗ္ဗ စက္ခု ရ လိုက် - ပျောက် လိုက် သမာဓိ မငြိမ် ဖြစ်နေ စဉ် အလောင်းတော် ဘဝ က ဖြစ်စဉ်များ ကို ဟော ပြ ၍ ... “ အတိ နိဇ္ဈာ ယိ တတ္တံ ရူပါနံ စိတ္တ ဿ ဥ ပက္ကိလေသော = ဗ ဟိဒ္ဓ အာရုံ တို့ကို တ စိ မ့် စိ မ့် အလွန်အကျွံ ကြည့် ရှု ငေးမော နေ ခြင်းသည် စိတ်ညစ် ညူး ကြောင်း ပင် တည်း ” ဟု ညွှန် ပြ ကာ အမြင် ပေါက် ၍ အဆင့် ဆင့် ညစ် ညူး မှုများ ရောက် ပုံ ကို ဟော တော် မူ ဖူး ၏ ။ သိမ်မွေ့ သော အ စု အဓိက လေးများ ( အ လ ဂဒ္ဒူ ပ မ သုတ် ၌ ) ကူး မြောက် ပြီးလျှင် ပစ် ခဲ့ရသော ဖောင် ဥပမာ ကဲ့သို့ “ ဓမ္မ ကို ပင် လျှင် ပယ် ရမည် ။ အဓမ္မ ကို မူ ဆို ဖွယ် မရှိ ” သမထ ( သ မာ ပတ် ) ၌ စွဲ ငြိ မှု ၊ ဝိပဿနာ ဉာဏ် ၌ စွဲ ငြိ မှုများကို ပယ် ရန် ဟော တော် မူ သည် ။ ( လ ဋ ကိ ကော ပ မ သုတ် ၌ ) နေဝ သညာ ဈာန် ထိ စွဲ ငြိ မှု နှင့် ( မဟာ တဏှာ သင်္ခ ယ သုတ် ၌ ) ဝိပဿနာဉာဏ် ၌ အနု စား အထိ တွယ်တာ နေ မှုများကို ပယ် ရန် ဟော တော်မူ၏ ။ ထို ငြိ တွယ် မှုများ အားလုံးသည် နိ ကန္တိ ချုပ်ကိုင် ထားသော “ ဓမ္မ ဝိ တက် ခေါ် ဝိ ပဿ နု ပတ္တိ လေ သ များ သာ တည်း ။ ( အံ ၊ ၃၊ ပံ သု ဓော ဝ က သုတ် အ ဖွ င့် ။ ) ထို့ကြောင့် “ အာရုံ နိမိတ် အားလုံးကို နှလုံး မ သွင်း မူ ၍ “ အ နိ မိတ္တ စေ တော သမာဓိ ” ဖြစ်အောင် နေ ရမည် ” ဟု ( မဟာ ဝဂ္ဂ သံယုတ် - အ နိ မိတ္တ ပ ဥ သုတ် ၌ ) ဟော တော် သစ် မူ ခုတ် ပြန်သည် ယောက်ျား ။ သည် သစ်ပင် ကို အလွန် ထက် သော ရဲ ဒင်း ဖြင့် ခုတ် ပိုင်း ရာ ရဲ ဒင်း စာများ လွှာ ကန် တိ က နဲ ပြတ် လွ င့်၍ ပြတ် လွ င့်၍ သွားသောအခါ “ ငါ့ ရဲ ဒင်း တယ် ထက် ပါ က လား ” ဟု ခုတ် လိုက် ကြည့် လိုက် လုပ်နေ လျှင် ခရီး မ တွင် နိုင်ကြောင်း ယင်း အဋ္ဌကထာ ( သံ ၊ ဋ္ဌ ၊၃၊၁၂၉ ) ဆရာ က ဥပမာ ပေးခဲ့ လေသည် ။ အကြိမ် ## PAGE 454 ၃၉၈ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် “ ယောဂီ ၏ တာဝန် ကား ခန္ဓာကိုယ် သစ်ပင်ကြီး အမြစ်ပြတ် အဆုံးတိုင် မရပ်မနား ခုတ် ပိုင်း သွားရန် တာဝန် မျှသာ တည်း ။ ” တစ်ပါး တစ်ချိန်က တရား ရှု မှတ် မဟာစည်ဆရာတော်ဘုရားကြီး စဉ် သူ ၏အမြင် ကို သူ့ အား ရိပ်သာ ပ င့် လာ ၌ သူ အဂ္ဂမဟာ ယောဂီ ဒကာမကြီး အ ကျော် ဆရာတော်ကြီး အား ပြောပြ ရာ “ တစ်နေ့ လာ လဲ ဒါ ၊ တစ်နေ့ လာ လဲ ဒါ ' က မ တက် ၍ ဒကာမကြီး က စိတ်မ ရှည် တော့ဘဲ “ ဦး ပဉ္စင်း က တရား မှတ် ပါ ဆို ၊ ဒန်း စီး ၊ ဘိုင် စ ကုပ် ကြည့် နေ တာကိုး ။ ရှေ့ ဘယ် တက် တော့မှာ လဲ ” ဟု ဆို လေသည် ။ ပီတိ နှင့် နိမိတ် တွင် ကျွံ နစ် နေသည်ဟု ဆိုလို ၏ ။ ဤနေရာ၌ ဒိဗ္ဗ စက္ခု ဧ တ ဒဂ် ရ ရှင် အနု ရုဒ္ဓါ ရဟန္တာ မဖြစ်နိုင် ဘဲ ရှိ နေစဉ် အရှင် သာ ရိ ရဟန္တာ ပုတ္တ ရာ ကဲ့သို့သော ဖြစ်သွား ခဲ့သော ဆရာကောင်း ထုံး ကို နှလုံး မိတ် မူ သ ကောင်း င့်၏ ။ ရ ရှင် ၍ အခု အနု ရုဒ္ဓါ အ ခံ က ကလေးများ အရှင် သာ ရိ ကျွတ် ပုတ္တ ရာ လွတ် အား ကာ - “ အရှင်ဘုရား ၊ တ ပ ည့် တော် ဒိဗ္ဗ စက္ခု ဖြင့် လောက ဓာတ် တစ်ထောင် ကို ပင် မြင် နိုင်ပါသည် ။ ဝီရိယ လဲ မဆုတ် ၊ သတိ လဲ ထင် ၊ ကိုယ် ငြိမ်း အေး မူ လဲ ရှိ ၊ သမာဓိ လဲ တည် ပါသည် ။ ထိုသို့ ဖြစ်ပါ လျက် အ ဘ ယ့် ကြောင့် ရဟန္တာ မ ဖြစ် ဘဲ နေ ရ ပါသလဲ ဘုရား ” ဟု လျှောက် ၏ ။ ထိုအခါ အရှင်သာရိပုတ္တရာ က သူ ပြောသော စကား က ပင် အ ဖြေ ထွက် နေ သည့် အလျောက် “ ငါ့ - ရှင် ၊ “ လောက ဓာတ် တစ်ထောင် မြင် နိုင်ပါသည် ” ဆိုတာ မာ န ဘဲ ။ “ ဝီရိယ လဲ မဆုတ် ( လ ) သမာဓိ လဲ တည် ပါသည် ” ဆိုတဲ့ အကြံ သည် ပင် သင့် စိတ် ပြ န့် လွ င့် မှု ( ဥဒ္ဓစ္စ ) ဖြစ်တယ် ။ “ ထိုသို့ ဖြစ်ပါ လျက် ” ဆိုတဲ့ စကားကို က သံသယ ကုက္ကုစ္စ ငြိ နေပြန်ပြီ ။ မာ န - ဥဒ္ဓစ္စ - ကုက္ကုစ္စ အခု အ ခံ သုံးမျိုး ကို ဖယ်ရှား လိုက်ပါ ။ “ အ မ တာ ယ ဓာတု ယာ စိတ္တံ ဥပ သံ ဟ ရတု = နိဗ္ဗာန ဓာတ်ကြီး ဆီသို့ စိတ် ကို ပို့ဆောင် ထားလိုက်ပါ ” ဟု အခု အ ခံ များကို ထောက်ပြ လိုက် ရာ ရှင် အနု ရုဒ္ဓါ ရဟန္တာ ဖြစ် တော် မူ လေသည် ။ ( တိ က အင်္ဂုတ္တရ - ဒုတိယ အနု ရုဒ္ဓ သုတ် ။ ) ထို့ကြောင့် တစ်ဆင့် ထက် တစ်ဆင့် သိမ်မွေ့ လှသော အ ရိ ယ စခန်းတွင် အခု အ ခံ ကလေး များ ကင်းစင် ၍ ကိစ္စ ပြီး မြောက် လွယ် စေရန် ဆရာကောင်း မိတ် ကောင်း နှင့် ညွှန်ကြား တိုင်း လိုက်နာ လွယ် သူ ဖြစ်ဖို့ အရေးကြီး လှ ပေသည် ။ တလောကလုံးကို မြင် တော် မူ ခြင်း ဆရာတော်သည် ဗ ဟိဒ္ဓ အာရုံ များကို လျစ်လျူရှု ၍ လက္ခဏာ ရေး သုံးပါး ကို သာ ဆင်ခြင် တော် မူ ရာ လောက ဓာတ် တစ်ခုလုံး သဏ္ဌာန် ဆိတ် သုဉ်း ၍ ဖြစ်ပျက် ချည်း ထင် နေ တော်မူ၏ ။ ရံ ခါ လမ်း သွား၍ ပင် ´ မရအောင် ဒ ယီး ဒ ယိုင် က စမ်း က ဝါး ဖြစ်၍ နေ သ ဖြင့် မ နည်း သတိ ဖြင့် ကြွ တော် မူ ရသည် ။ ရံ ခါ ပြင်းထန်သော လုံ့လ ဒဏ် ကြောင့် ရောဂါ ဝေဒနာများ ကို မ လွန် နိုင်အောင် ရှိတော့ ၏ ။ ၁၂၈၂- ခုနှစ် သို့ ရောက်သောအခါ အရေးကြီး လျှင် ကြီး သလို စာ ဝါ များ တစ် ဝါတွင်း လုံး ပိတ် ၍ မအိပ် မ နေ “ သေ သော်လည်း မြတ် ၏ ” ဟု အား တင်း ကာ ရှု ပွား တော်မူ၏ ။ ပုံ ၀ မ အကြိမ် - ## PAGE 455 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၃၉၉ . ၁ ။ ထိုနှစ် န ယုန် လဆန်း ၁၁- ရက် နံနက် သုံး နာရီတွင် ဝတ်ရုံ ကျောင်းကြီး ပေါ်ရှိ ထိုင်နေ ကျ ကြိမ် ကုလားထိုင် ကြီး ပေါ်၌ ရှု ပွား ရာ ပထမ မဂ်ဖိုလ် ကို - ၂၁ ရ တော်မူ၏ ထိုနှစ် ။ န ယုန် လ ပြည့် ကျော် သုံး ရက်နေ့ည ၁၁- နာရီတွင် ဝတ်ရုံ ကျောင်းကြီး ပေါ်ရှိ မြောက်ဘက် စာ ချ ခန်း ၌ ဒုတိယ အဆင့် ပြီး မြောက် တော် ၃ ။ မူ သည် ။ ထိုနှစ် ထို လ ပြည့် ကျော် ငါး ရက်နေ့ နံနက် အရုဏ်တက် တွင် ကမ္မဋ္ဌာန်း ချောင် ရှိ ထိုနှစ် ဖန် ခါး ထို ပင် လ ပြည့် ကျောင်း ကျော် ပေါ်၌ ခုနစ် တတိယ ရက်နေ့ အဆင့် နံနက် ပြီး သုံး နာရီတွင် မြောက် တော် စေတီတော် မူ သည် ။ ၄ ။ မြတ် ကြီး အား မျက်နှာသစ် တော် ရေ ၊ ဆီမီး များ ကပ်လှူ ပြီး အာရုံခံ တန် ဆောင်း ကြီး အရုဏ်တက် အုတ် နံရံကို တွင် မှီ ၍ ( မြောက်ဘက် အာ သ ဝက္ခ ယ သို့ ဉာဏ် မျက်နှာ မူ အ ကာ ရ ဟန္တ ရှု ပွား ဘူမိ ရင်း နံနက် သို့ လေးနာရီ “ ပု ၊ ဒိ အာ ’ ဟူသော ရှေးရှေး ဘဝ တို့ကို မြင် တော် မူ နိုင်သော ပုဗ္ဗေ နိ ဝါ သ ဉာဏ် ၊ နတ် မျက်စိ ပ မာ လိုရာကို ထိုး ထွင်း ကြည့် မြင်နိုင် သော ဒိဗ္ဗ စက္ခု ဉာဏ် စံ သော အဘိ ညာဉ် ထိုအချိန်မှစ၍ ခြောက်ပါး ရှေးရှေး နှင့် အတူ သော ) ရဟန္တာ သံသရာ ဖြစ် ၌ ကျင် တော်မူ၏ လည် ။ ခဲ့ရသော မိမိ ၊ သူတစ်ပါး တို့၏ ဘဝ များကို လက်ငင်း မြင် တော် ဒိဋ္ဌ ရှိနေသော မူ သည် ။ လူ့ဘုံ ၊ နတ်ဘုံ ၊ ဗြဟ္မာ့ ဘုံ နှင့် ငရဲကြီးရှစ်ထပ် စသည်တို့ကို လည်းကောင်း လည်းကောင်း ၊ ၊ ထိုထို အနာဂတ် သတ္တဝါတို့၏ ၌ ဖြစ် လတ္တံ့ သေခြင်း သော ၊ အခြေအနေ ရှင် ခြင်း ၊ တို့ကို လာ ရာ လည်းကောင်း ၊ သွား ရာ ဘုံဘဝ ကွင်း ဂတိ ကွင်း တို့ကို ကွက် ကွက် ဉာဏ် မျက်စိ ဖြင့် အတိအကျ သိမြင် တော်မူ၏ ။ ရှေး ယခင်က လောကီ သမာဓိ ဖြင့် မြင် မူ ကြောင်း သည် ထက် ( မိမိ ကဲ့သို့ အဆပေါင်းများစွာ သက် စွ န့် ကြိုးပမ်း သာလွန် လျက်ရှိသော ထိုး ထွင်း ယောဂီ ၍ လင်းလင်း တ ပ ည့် ချင်းချင်း အချို့ အား ကြီး တိုက်တွန်း မြင် တော် သော အား ( စကား ဖြင့် ) ! အ မိန့် လျဉ်း ကြား သ င့်၍ တော် မူ မှတ်သား သည် ။ လွယ်ကူ စေရန် နှစ် ၊ လ ၊ ရက်များ အတိအကျ တဆက်တည်း ဆရာတော် ဖော်ပြ က မူ လိုက်ပါ၏ အ ရ ဟတ္တ ။ ဖိုလ် ) ကို မျက်မှောက် ပြုပြီး နောက်တစ်ရက် ညနေ ချမ်း တွင် ကမ္မဋ္ဌာန်း စုံညီ စွာ ဆည်း ချောင် ၌ ကပ် လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက် ကြ ရာတွင် ထူးခြား မထေရ် ကြည်လင်သော ကြီးများ နှင့် တ အသားအရေ ပ ည့် ယောဂီ ရဟန်း တည်ငြိမ်သော ငယ်များ ဣန္ဒြေ “ တော် ဘုန်းကြီးတို့ ဖြင့် - ၊ ဦး ပဉ္စင်း တို့ ၊ ရဟန်း တရား ဟာ မ နေ မ နား အသက်ကို ပင် စွ န့်ပြီး မှန်မှန်ကန်ကန် ကြိုးစားကြ စမ်း ပါ အားထုတ် ။ “ သယံ ရင် အဘိညာ မုချ ရနိုင်ပါတယ် သစ္ဆိ ကတွာ ။ ' ယုံယုံကြည်ကြည် ဆိုတဲ့အတိုင်း ကိုယ်တိုင် နဲ့ မဆုတ် ကိုယ်ပိုင် မ နစ် • နဝမ အကြိမ် ## PAGE 456 ၄ ဝဝ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ဆုံးဖြတ် ကိုယ့် အလုပ် လို့ ရအောင် ကိုယ် နိုင်နိုင် ကို သိသာ နင်း ထင်ရှားစွာ နင်း ကျွမ်း မျက်မှောက် ကျွမ်းကျင် ပြု ရပါ ကျင် ဖြစ်အောင် လိမ့် မယ် ။ “ ဝေ သာ သာ လုပ်ကြပါ ရဇ္ဇပ္ပတ္တော ” ။ အသိဉာဏ် “ အ ပ ရပ္ပစ္စယော ရှိလာ ” ဘယ်သူ့ကိုမှ တာပဲ ၊ ဒိဋ္ဌ ဆရာတင် ဓမ္မ ’ ( မြင် စရာ ) ၊ မလိုဘဲ “ ပတ္တ ကိုယ် ဓမ္မ ’ ( ဟာ ရ ) ၊ ကိုယ် “ ဝိ ဒိ ယုံကြည် တ ဓမ္မ ” နိုင်တဲ့ ( သိ ) ဖြစ် တယ်ဆိုရင် ပဲ “ ဝိ ဂ တ က ထံ က ထော ၊ တိဏ္ဏ ဝိစိကိစ္ဆာ ' ဆိုတဲ့ အတိုင်း ဟိုတုန်းက မိမိ ပါရမီကို မတင်မကျ ရော သို့လော နှလုံး နှစ် သို့လော ခွ ဖြစ်ပြီး “ ဖြစ်သမျှ ဟုတ်မှ ဟုတ်ပါ့မလား အတွေး အ ထင် ” လို ့ တွေဟာ တရား အပေါ် တစ်ခါထဲ ရော လင်း က နဲ ရှင်း ထွက်သွား ပါ လိမ့် မယ် ။ တ က ယ့် ကို ယုံယုံကြည်ကြည် နဲ့ တကယ် လုပ်ရင် ဟောကြားတော် အ ဟုတ် ဖြစ်နိုင်တယ် မူ တာ ဆိုတာ ကို ရဲ ရဲ တ ကြီး ပ ည့် ထောက်ခံ တော် လဲ ယခု တိုက်တွန်း မှ ` တိတိကျကျ နိုင်တော့ ဘုရားရှင် တယ် ။ ကြိုး ဝန်ခံ စ ကြ စမ်း ပါ ” ဟု အ မိန့် ရှိ တော် မူ သည် ။ ဝေဘူဆရာတော် ကိုယ်တွေ့ ညောင် လွန် နှစ်ကိုယ်ခွဲ ဖော်ပြခဲ့ “ ခြင်း အဘိ ဖြစ်သည် ညာဉ် မ ရ ။ နေ ပါ ရိုး လား ” စ သော အ ဆို အ မိန့် များ ညောင် လွ န့် ထေရုပ္ပတ္တိ အ ရ အာ - ဆရာတော်သည် ဟူသော ဝိဇ္ဇာ သုံးပါး အဘိ ဖြင့် ညာဉ် ရဟန်း ရအောင် ကိစ္စ ကြိုးစား ပြီး မြောက် သော်လည်း ကြောင်း ၊ အဘိ ဝါ ၊ တေ ညာဉ် ဝိဇ္ဇ မ ရ ၊ ရဟန္တာ ပု ၊ ဝေဘူဆရာတော် အရှင်မြတ် ကြီး ဖြစ်ကြောင်း ကြီး ခန္ဓာ ဝန်ချ ထေရုပ္ပတ္တိ ပြီးနောက် အ ရ ဖတ်ရှု ဝေ ဘူ ကြည်ညို ဆရာတော်ကြီး၏ ခဲ့ ကြ ရ၏ ။ အကြောင်းအရာများကို သို့ရာတွင် ကျေးဇူးရှင် လေ့လာသော ရ ခဲ့ပါသည် ။ အခါ ညောင် လွ န့် ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ ကျေးဇူး ဂုဏ် ကို ပါ ဖြ ည့် စွက် ကြည်ညို ခွင့် ပုသိမ် ကျေးဇူးရှင် ကြီး တော ရ မှ ဝေ ထွက်ခွာ ဘူ ဆရာတော် ၍ တောတောင် လောင်း အနှံ့ လျာ ကြွရောက် သည် ၁၂၈၅- ကာ ခုနှစ် အာနာပါန ရှစ် ဝါ ခန့် တရား တွင် ကို ရွှေ ရှု ပွား ဘို တော် မြောက် မူ ရာ တော် လ မူ , ပိုင်း ဟန် အတွင်းမှာ ရှိသည် ။ ပင် မိမိ လောကီ ရရှိ သိမြင် အဘိ ညာဉ် သော များ တရား နှင့် တကွ ကို ထပ် တတိယ ဆင့် အတည်ပြုချက် ဆင့် ထိ ပေါက် ရယူရန် စေတီတစ်ဆူ လိုအပ် ၌ တံ ၍ မြက် လော ဝတ်ပြု မ သို ၊ ထိုနှစ် နေသော မှာပင် ဘုန်းတော်ကြီး ညောင် လွ န့် တစ်ပါး တော ရ အား သို့ ဦး ကြွ စွာ ဦး တော်မူ၏ ချ ရာ ဘုန်းတော်ကြီး ။ ထို တော ရရှိ က အကျိုးအကြောင်း “ ညောင် လွ န့် ဆရာတော် မေးမြန်း ပြီးလျှင် ယခု ကျောင်းကြီး - ပေါ်မှာ စာ ချ နေသေးတယ် ။ မကြာခင် ပြီးတော့ မှာ ပါ ။ ဒီမှာပဲ ဦး ပဉ္စင်း ခဏ စောင့် ဦး ” ဟု မိန့် တော်မူ၏ ။ ဘုန်းတော်ကြီး ဝေ ဘူ လောင်း က - လျာ ကျောင်းကြီး လည်း ထို ပေါ်မှ စေ တီ စာ ၌ ပင် လိုက် စေ သံဃာများ တိ ယင်္ဂ ဏ ဝတ်ပြု ဆင်း ရင်း ကြွ - လာသည် ခေတ္တ စောင့် ကို လက်ညှိုး ဆိုင်း နေရာ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 457 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၄၀၁ ညွှန် လျက် - “ ကဲ - ကဲ - ဦး ပဉ္စင်း ၊ စာ ဝါ ပြီးပါပြီ ။ ကြွ ပေတော့ ” ဟု ပြောပြောဆိုဆို ဘုန်းတော်ကြီး တံ မြက် စည်း ကိုင် ၍ ရပ် နေ ခဲ့ စဉ် ဝေ ဘူ လောင်း လျာ လည်း ကန်တော့ ပြီး စာ ချ ကျောင်းကြီး ပေါ်သို့ တက်သွား ရာ ညောင် လွ န့် ဆရာတော် ဟူသည် မည်သို့သော ပုဂ္ဂိုလ်မျိုး ဖြစ်ကြောင်း ကိုယ်တွေ့ ဖူး မြင် ကြည်ညို ခွင့် ရ လေ တော့သည် ။ “ စာ ချ နေ တဲ့ ဆရာတော် ဟာ တံ မြက် လှည်း နေ တဲ့ ဘုန်းတော်ကြီး ဖြစ်နေ သ တဲ့ ။ ဒါက လောကီ ပေါ့ ဟယ် ” ဟု ဝေ ဘူ ဆရာတော် ကိုယ်တိုင် ( အင်ကြင်း ပင် ကမ္မဋ္ဌာန်း ကျောင်း တည် စ က ခုဒ္ဒ သိက္ခာ အဋ္ဌကထာ အဘိ ညာဉ် ခန်း ကို စာ ချ စဉ် ယခု ရှိသော ကျောက်ဆည် ဒုတိယ ဝေဘူဆရာတော် ဓမ္မာစရိယ ဦး အာ စာ ရ တို့အား ) အ မိန့် ရှိ ဖူး ကြောင်း ဦး အာ စာ ဤ ရ အချက်ကို က စာရေးသူ ထောက် အား ပြောပြ ဆ သော် ဖူးပါသည် ထေရုပ္ပတ္တိ ။ လာ “ အဘိ ညာဉ် မ ရ နေ ပါ ရိုး လား ” ဆိုသော စကား သည် အစောပိုင်း အဘိ ညာဉ် ထူထောင် ခါ စ အချိန် က အ မိန့် ရှိသော စကား သာ ဖြစ် ဟန် ရှိပေသည် ။ သူတော်ကောင်းတို့၏ သဘော တော် ကား သိ ခက် ပေ စွာ ၊ ဝေ ဘူ ချောင် ၌ သိမ် သုံးလုံး ရှိရာ မူလ သိမ် မှာ “ အရိယာ သိမ် ’ ဟု ခေါ် တွင် ၍ ညောင် လွ န့် ဆရာတော် ၊ စွန်းလွန်း ဂူ စ သော ဆရာတော်များ ပါဝင် သ မုတ် ခဲ့သော သိမ် ဖြစ်၏ ။ ဝေဘူဆရာတော် ကြီး အ လေး ဂရု ပြုသော ဆရာတော် များတွင် ဆရာတော်သည် တစ်ပါး အပါအဝင် ဖြစ် တော် မူ ခဲ့ပါသည် ။ မယုံ သော ဆရာတော်များ နှင့် မိုးကြိုး သံ “ ရဟန္တာ ဖြစ်သည် ကို ဘုရား ပွ င့် သလောက် ခက်ခဲ မည် ” ဟု ယူဆကာ အား လျှော့ နေကြသော ခေတ် ဖြစ်၍ အသားအရေ ၊ ဣန္ဒြေ နှင့် အနေအထိုင် မှ အ စ အား ရ ကျေနပ် လောက် သည် ကို ဖူး တွေ့ ကြ ရသော်လည်း ရဟန္တာ ဖြစ် တော် မူ သည် ကို တိုက်ရိုက် လည်း မိန့် ကြား တော် မ မူ ၍ မ ယုံကြည်သူများ လည်း ရှိခဲ့ ကြ၏ ။ ထို မယုံ သည့် ဘက် ၌ စာ သန် သော မိတ်ဆွေ နှင့် တ ပ ည့်များ အများဆုံး ပါဝင် နေကြသည် ။ . ကောလာဟလများ လည်း တစ်နေ့ တခြား ပြ န့် ပွား ကာ အရပ်ရပ်မှ အတူ နေ ဆရာ တော်ကြီး များ ပင် တိုင်ပင် ထား ကြ သကဲ့သို့ တစ်နေ့သောအခါ ညောင် လွန် တော ရ ၌ ဆုံ စည်း မိ ကြသည် ။ ထို ဆရာတော်များ ကား - ဂဲ ညောင်လေးပင် မြို့ ကောက် ကွေ့ ဝေ ဇ ယန္တာ ဆရာတော် ဘုရားကြီး ၊ ၂ ။ မုံရွာခရိုင် ချောင်း ဦး မြို့ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဆရာတော် ဦး ဒီ ပ ၊ ၃ ၄ ။ ။ လယ်ဝေးမြို့ ပျော်ဘွယ် မြို့ ပတ္တ ဇီး ပိုဏ် တော် မင်း ဆရာတော် လှ သာစည် ဦး ဂိုဏ်း အာ စ ရ ချုပ် ၊ ဆရာ ဟော် ကြီး ဦး န ရိန္ဒ ၊ . ၅။ ပျော်ဘွယ် မြို့ ထန်းတပင် တော ရ ဆရာတော် ဦး စန္ဒ န - နဝမ အကြိမ် ## PAGE 458 ၄၀၂ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် စ သော မထေရ် ကြီးများ ဖြစ်ကြ၏ ။ ဦး က ဝိန္ဒ ( မူလ ငွေ တောင် တော ရ ဆရာတော်ကြီး ) သီတင်းသုံး သော ဖန် ခါး ပင် ကျောင်းတွင် စုဝေး သီတင်းသုံး ခိုက် “ ရတယ် ၊ မ ရ လောက် ဘူး ” တစ်ဖက် နှင့် တစ်ဖက် အ ငြင်း ပွား ခဲ့ကြသည် ။ “ ကဲ - ကဲ စကား ရှည် တယ်ဗျာ ၊ ထန်းတပင် ဆရာတော် က တိုက် အုပ် ဆရာတော် ကို လျှောက် ရဲ ပါတယ် ။ ယခု ရောက်နေကြတဲ့ ‘ ဆရာတော်များ အားလုံး ဦး က ဝိန္ဒ လဲ ပါတယ် ၊ အရှင်ဘုရား .. တရားထူး ရ တယ်ဆိုတာကို မ ယုံကြည် နိုင်ကြ လို ့ ယုံကြည် ပါ ရအောင် အသေအချာ အ မိန့် ရှိ ပါ လို့ လျှောက် ချေ ဗျာ ၊ ပြီးတော့ အ မိန့် ရှိသမျှ ကျုပ်တို့ ကို ပြန်ပြော ” ဟု ဦး စန္ဒ န အား တွန်း ပို့ ကြသည် ။ ဦး စန္ဒ န လည်း ချက်ချင်း ထ သွား ကာ မ ရွံ့ မ ရဲ လျှောက်ထား ရ လေ၏ ။ “ ဦး စန္ဒ န ၊ တို့ များ အရိပ်အမြွက် အား ကျ ဖို့ တိုက်တွန်း ပြောကြားခဲ့တာ ဟာ ကောက် အောင် ပြောခဲ့တာ ကွေ့ ဆရာတော် မဟုတ်ဘူး ၊ ချောင်း ဦး စန္ဒ ဦး န ၊ ဆရာတော် ဒီမှာ အ ၊ ဟုတ် လယ်ဝေး လုပ်နေတဲ့ ဆရာတော် ယောဂီ ၊ ဦး တွေအတွက် က ဝိန္ဒ တို့ ယုံကြည် ပြောတာ ၊ သူတို့တတွေ ဟာ တရား အားထုတ် တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ မဟုတ်ဘူး ။ ချမ်းချမ်း သာ သာ နေဖို့ သာ အားထုတ် ကြ တာ ။ တို့ များ ကိုယ့် ကို ကိုယ် ဖိုးသူတော် ဖြစ်အောင် ဝါ ကြွား ပ လွှား ပြီး ပြော မ ယ့် အစား လား ဆိုတာ သိ ကြ ရမယ် ။ တို့ ဟာ စာပေ ကျမ်း ဂန် တွေလဲ လေ့ ကျက် ပို့ချ နေတာ အဓိ မာ န ( အ ထင် ရောက်မှု ) လား ၊ အ ဟုတ်လား ဆိုတာ မသိဘဲ နေ ပါ့ မလား ။ တရား ဆိုတာ မျက်မှောက် ရရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ် မှာ မိုးကြိုးပစ် တာထက် ထင်ရှားပါတယ် ” ဟု ရဲ ရ င့် ပြတ်သားစွာ မိန့် တော်မူ၏ ။ ထို ခေတ် ကား ထိုသို့ ပင် မိန့် ဆို ရ မည်ကဲ့သို့ ရှိပေသည် ။ ထန်းတပင် ဆရာတော် က လျှောက်ထား ပြီး ချက်ချင်းပင် တစ်လုံးမကျန် ပြန်၍ မထေရ် ကြီးများ အား လျှောက် ရာ - “ ကဲ - ဘယ်နှယ်ရှိစ ၊ တိုက်အုပ်ဆရာတော် အ မိန့် ရှိတာ ဟုတ် ပေ သ ပ ။ ကျုပ်တို့ က ခန္ဓာကိုယ်ကို တယ် - အ လို လိုက် ကြ ၊ ညှာ ကြ တာ က လား ၊ အောက် အောက် အရိယာ တောင်မှ အထက် အထက် အရိယာ ကို မသိ နိုင်ဘူး ဆိုတာ ကျုပ်တို့ က အောက် အောက် ထဲ မှာတောင် မ ပါ ကြ ဘူး ဗျ ၊ တိုက် အုပ် ဆရာတော် ဟာ သူ မတူ စွ န့် စွ န့် စား စား လုပ်တာ အားလုံး အသိ ပါပဲ ။ စာပေ ကျမ်း ဂန် နဲ့ ကြည့် ရင် ပဲ ယုံ မှား စရာ မရှိပါဘူး ။ ခုတော့ ပိုပြီး သေချာ သွား တာပေါ့ ” ဟု ဝမ်းသာအားရ ပြောဆို ကြ ကုန် ၏ ။ တစ်နေ့သောအခါ အဆိုပါ ဦး စန္ဒ န ဆရာတော်သည် ပင် အထူး လျှို့ဝှက်စွာ ဆရာတော် ထံ နိုင်ကြ အချိန်ယူ စေရန် ချဉ်း ကပ်၍ ရည်ရွယ် အ စဉ် လျက် အ ဆက် တရားထူး လေးနက် ရသော ယုံကြည်စွာ နှစ် ၊ လ ဒိဋ္ဌာ ၊ ရက် နု ဂတိ များကို ( အတုယူ အသေးစိတ် ) ကျင့် သုံး လျှောက်ထား ခဲ့ ၏ ။ ဆရာတော် ပရိနိဗ္ဗာန် ပြု ပြီးနောက် ထေရုပ္ပတ္တိ ရေးကြ မည် ရှိ ကာ မှ ညောင် လွ န့် ယောဂီ ဆရာတော်များ အဖွဲ့သို့ ထို မှတ်တမ်း ကို ပေးပို့ခဲ့သည် ။ ( ရှေ့၌ ပြ ခဲ့ပြီ ။ ) အဘိဓမ္မာ ဆရာတော် တတ် ကျောင်း ပျော်ဘွယ် အ မ မြို့ ယောဂီ အနီး မင်း ကြီး တန်း ဒေါ် ရွာ စော ကျောင်း က - သိမ် သ မုတ် ကြွ စဉ် ပျော်ဘွယ် မြို့မှ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 459 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၄၀၃ “ မဂ်ဖိုလ် စိတ် က နိဗ္ဗာန်ကို ဘယ်လို အာရုံ ပြု တယ် ၊ သိ တယ်ဆိုတာ သိလိုပါသည်ဘုရား " ဟု လျှောက် ရာ -- “ အိပ်ပျော်နေတဲ့ လူ ရဲ့ ဘဝင်စိတ် ဟာ ကံ ၊ ကမ္မ နိမိတ် , ဂတိ နိမိတ် ကို အာရုံ ပြု နေ သလိုပဲ ပေါ့ ” ဟု ဖြေ ကြား ကာ - “ တစ်စုံတစ်ယောက်က သင် အိပ်ပျော် နေတုန်း က ဘာ ကို သိ နေ သလဲ ( အာရုံ ပြု နေ သ ) မေးရင် ဘာမှ မသိဘူး လို ့ ဖြေ ရသလို အရိယာ ပုဂ္ဂိုလ်များ မဂ်ဖိုလ် . စိတ် ဖြစ်နေတဲ့ အခါမှာ ဘယ်လို နေပါသလဲ မေးရင် ဘာကိုမှ မသိဘူး လို ့ ဖြေ ရ ပေ လိမ့် မယ် ။ ဒါပေမယ့် ဘာကိုမှ မသိ ပြီးတဲ့နောက် ပြန်ပြီး စဉ်း စား ဆင်ခြင် လိုက်တဲ့ အခါကျတော့ ဘာ ကို သိ နေတယ်ဆိုတာ ကိုယ်တိုင် ဆရာတော်၏ သိရ တာပါပဲ ဓမ္မာ ” ဟူ၍ ဘိ သမ အ ယ မိန့် ( ရှိသည် တရားထူး မှာလည်း ရခြင်း ) မှတ်သားဖွယ်ရာ နှင့် စပ် ၍ ဆရာတော် တစ်ရပ် ရေးသား ပင် ။ ပြုစု ခဲ့သော “ သမထ ဝိပဿနာ န ယ သင်္ခေ ပ ကျမ်း ” ၊ “ ဂ ဏ စာ ရိ က ပဋိ ပတ္တိ ကျမ်း ” ၊ “ နိဗ္ဗာ နတ္ထ ပ ကာ သ နီ ကျမ်း ' ၊ ယင်း ကို ပင် အရေး ပိုင် ဦး ကျော် ဒွန်း ဖွ င့် ဆိုသော “ နိဗ္ဗာ နတ္ထ ဝိ ဘာဝ နီ ၊ နိဗ္ဗာ ကျွမ်းကျင် နတ္ထ ဝိ တော် ဿဇ္ဇနာ မူ ကြောင်း ကျမ်း ' ကိုလည်း တို့ ဖြင့် အကဲ ‘ တိပိဋက ဖြစ်နိုင် ပ ပေသည် ကိဏ္ဏ က ။ ဒီပနီ ဝိနည်း ” ( မိုး အဓိက နံ ကုန်း . ဝိနိစ္ဆယ ပိဋက သုံးပုံ ) မ္ ၌ တွဲ ကိုယ်တော်တိုင် ကို ကြည့် လျှင် မွမ်းမံ သိသာ ၍ လှ ရေးသား ပေသည် ပြီးလျှင် ။ ထို တွင် ကျန် ပထမတွဲ နှစ် တွဲ မှာ မှာ ဆရာတော်ကြီး အရပ်ရပ် မေး အဆုံးအဖြတ် လျှောက် ချက်များကို များ ကို ကိုယ်တော်တိုင် ဖြေရှင်းချက် များ ဖြစ်ကုန်၏ ။ တစ် စပ် တည်း ရသော တ ပ ည့် ၂- ကျိပ် ကျော် တရားထူး ရခြင်း ဆရာတော်သည် ၁၂၈၂- ခုနှစ်မှ နောက် ကာလတွင် ပရိယတ် ကို အနည်း အကျဉ်း မျှသာ ပို ့ ချ၍ ပဋိ ပတ် ကို သာ အထူး အားပေး တော်မူ၏ ။ ၁၂၈၇- ခုနှစ်တွင် စာ ဝါ များ မ ချ ဘဲ တစ် တိုက် လုံး တရား အားထုတ် ခိုင်း တော်မူ၏ ။ “ တရား အား မ ထုတ် လိုသော ပုဂ္ဂိုလ်များ ၊ စာသင် လို တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်များ အခြား စာသင်တိုက် များသို့ ပြောင်းရွှေ့ ကြ ” ဟု ပင် ညွှန်ကြား ၍ တိုက် တွင်း သံဃာများ အား ဝိပဿနာ တရား ကို သာ အခါ အားလျော်စွာ ဟောကြား ဆုံး မ တော် မူ သည် ။ ဆရာတော် ကား သိ တတ်သော အချိန်မှစ၍ ဗုဒ္ဓ ဝေ ယျာ ဝစ္စ ၊ အာစရိယ ဝေ ယျာ ဝစ္စ နှင့် အလွန် ဆောင် ကြီး တော်မူ၏ လေး ။ သော “ မိခင် သ နွား ဗြဟ္မ မ စာ သည် ရီ ( မိမိ သီတင်းသုံး လည်း မြက် ဖော် ) ကို သံဃ စား ရင်း ဝေ သားငယ် ယျာ ဝစ္စ များကို ကိုလည်း လို တစ်ဖက်က လေ သေ နှုန်း စောင့် နေ လျက် ရှောက် က သီတင်းသုံး သကဲ့သို့ သောတာပန် ဖော် ဝတ် ကိုလည်း ပုဂ္ဂိုလ် လည်း ဖြ ည့် ဆည်း မိမိ တရား မြဲ ဖြစ်သည် ကို အားတက်သရော ” ဟု ( မူလ ပဏ္ဏာ ကျင့် ကြံ သ - ကော သမ္မိ ယ သုတ် လာ ) သောတာပန် ဓမ္မတာ ခုနစ် ပါး နှင့် ရှေး မ ဆွ က ပင် ညီညွတ် လှ ပေ ၏ ။ သီတင်း ငယ်များ အား သံဝေဂ ဖြစ်ဖွယ် ၊ အား ကျ ဖွယ် များကို ညွှန် ပြ ၍လည်း ကောင်း ၊ သိ တင်း နေ မ အကြိမ် ## PAGE 460 ၄၀၄ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ကြီးများ အား “ ယုံယုံကြည်ကြည် ဖြင့် တင်းတင်း ရင်း ရင်း တစ် စပ် တည်း ရ အာင် အား ထုတ်ရန် ” တိုက်တွန်း ၍လည်း ကောင်း ပဋိ ပတ္တိ သာသနာ ပြု တော်မူ၏ ။ ယခုအခါ ကျေးဇူးရှင် ဝေဘူဆရာတော်ဘုရားကြီး ကလည်း - “ အိမ် အ မိုး ကို စပ် မိ အောင် မိုး မှ အကျိုးရှိ သကဲ့သို့ ၂၄- နာရီ စင် သွားအောင် ရှု မှတ်ရန် ” အထူး တိုက်တွန်း တော် မူ လေ့ ရှိ၏ ။ “ သာ တစ္စ ကာ ရီ = အမြဲ လုပ်နေရ မည် ၊ သက္ကစ္စ ကာ ရီ = လေးလေးစားစား လုပ် ရမည်ဟု လည်းကောင်း ၊ ယာ နီ က တာ = ယာဉ် ကို အချိန်မရွေး မောင်းနှင် ၍ ရအောင် အ ဆင် သင့် က , ထား ရမည် ( စက် နှိုး ထား ရမည် ) ၊ ဝတ္ထု က တာ = အမြဲ ထို အလုပ်ခွင် ၌ ပင် ( ခြေသလုံး အိမ်တိုင် ) ရပ်တည်နေ ရမည် ” စ သည် ဖြင့် လည်းကောင်း ဟော တော် မူ သည်မှာ ဤ အချက် ပင် ဖြစ်သည် ။ မ ရ မ နေ . အ သေ အ လဲ အ ပန်း တ ကြီး လုပ်ခြင်း မျိုး ကို ဆိုလိုသည် မဟုတ် ။ ရေ ခပ် သူ သည် ရေ ခပ် သွားသောအခါ မှ ထမ်း ပိုး ရေ ပုံး တို့ကို ယူ၍ ခပ် ၍ ထည့် ၍ ပြီးလျှင် ရေ အခါအားလျော်စွာ ခပ် ခြင်း ကိစ္စ ပြီးတော့ တစ်ခုခု သည် ကိုင် ။ မိ ဝိပဿနာ လျက် သား အလုပ် ရှိနေ ကား ရ၏ ထို ။ ဥပမာ သို့မဟုတ် “ ။ အာနာပါန ကမ္မဋ္ဌာန်း ကို ၄၀- တစ်နေ့ တွင် နှစ်နာရီ ကိုင် ရင်း ) ထိုင် လည်း လျှင် မေတ္တာ ပြီးရော ပွား မ ၍ မှတ် ဖြစ်စေ ရ ” ၊ ၊ ဗုဒ္ဓါနုဿတိ ကျန် အချိန်များတွင် ပွား ၍ ဖြစ်စေ ( ၊ လမ်းလျှောက် သတိပဋ္ဌာန် ရင်း ( ဣ ရိ လုပ်ရင်း ယာ ပုတ် ၊ သမ္ပ ဇ ည ) ပွား ၍ ဖြစ်စေ ၊ တတ်နိုင် ပါ လျှင် အာနာပါန ( မူလ ကမ္မဋ္ဌာန်း ) ကို ပင် ရှု မှတ် ၍ ပင်ပန်း ဖြစ်စေ ခက်ခဲ တစ်ခုမဟုတ် မည် ထင် တစ်ခု ရသော်လည်း အချိန်တိုင်း လက်တွေ့ ကိုင် မိ တွင် လျက် အလွန် သား လွယ်ကူ ရှိနေ ရမည်ဟု ချမ်း သာ၍ ဆိုလို သမာဓိ ပေသည် အား ။ ဉာဏ် အား များ သိသိသာသာ တိုးတက် ကြောင်း တွေ့ မြင် ကြ ရ၏ ။ ထို့ကြောင့် “ တစ် စပ် တည်း ရပါ စေ ” ဟု ဆရာတော်ဘုရားကြီး များ တဖွဖွ ဆုံး မ တိုက်တွန်း တော် မူ ခြင်းသည် စာ တွေ့ လက်တွေ့ ညီညွတ် လှ ပါ ပေ ၏ ။ ၁၂၈၃- ခုနှစ် ဝါ ဦး မှစ၍ တစ် တိုက် လုံး ပဋိ ပတ် အားထုတ် ကြ ရာ ရဟန်းတော် ပေါင်း နှစ်ဆယ်ကျော် မျှ တရားထူး မျက်မှောက် ပြုကြသည် ဟု မှတ်တမ်း ပြုထား ကြသည် ။ ၁၂၈၄- ခုနှစ်တွင် မှ ပရိယတ် ကို ချ ပို့ မြဲ ချ ပို့ ၏ ။ အသိ မှန် မမှန် ချိန် ကိုက် ရန် ငယ်နိုင် “ ယ ဒါ ဟ ဝေ ပါ တု ဘဝန္တိ ဓမ္မာ ၊ အာ တာ ပိ နော ဈာ ယတော ဗြာဟ္မ ဏ ဿ ” ဟု ဘုရားရှင် ဥဒါန်း ကျူး တော် မူ သကဲ့သို့ ကိလေသာ ခွာ ချရန် လုံ့လ ဝီရိယ သန် သန် နှင့် မှန်မှန် ရုပ်နာမ် ကို ကြည့် ရှု နေသော ယောဂီ မှန်သမျှ သူ့အလိုလို နဂို ပြ က တေ့ ကြောင်း ကျိုး ဆက်၍ ဖြစ်ပျက် နေမြဲ သော သဘောတရား တို့သည် ဖုံး ထား ကွယ် ရှောင် ၍ မ ရ ၊ ဉာဏ် အမြင် ၌ ပြ ထင် ၍ ပေါ် လှာ ပေးကြ ရ၏ ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 461 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၄ ဝ ၅ အကြောင်း အကြောင်း ၊ အဆက်ဆက် အကျိုး တို့ကို သော အကြောင်း သိမြင် ရာ၌ ( အကြောင်းရင်း ဟေတု ၊ ပစ္စယ ) အကြောင်း များကို လည်းကောင်း ဖျား ၊ အကြောင်း ၊ အကျိုး ၏ များကိုလည်း အကျိုး ရင်း အကျိုး ဖျား ၊ အကျိုး ၏ အကျိုး ၊ အဆက်ဆက် သော အကျိုး ( ဖ လ ၊ နိ ဿ ) များကို လည်းကောင်း ထင်မြင် လာ ကုန် ၏ ။ နေတ္တိ ပါဠိတော် လာ “ အာ ရု ယှာ ရု ယှ သြ ရုာ ရု ” သဘော ၊ သမ္မ သ န ဉာဏ် ၏ သဘော တို့ ပင် တည်း ။ တစ်စုံတစ်ခု သော လောက ဖြစ်ရပ်များ ကို ရှု ကြည့် သိမြင် ရာ ၌လည်း ထိုသို့ ပင် ကြောင်း ကျိုး ကွင်းဆက် များကို ပုဂ္ဂိုလ် သတ္တဝါ နှင့် တွဲ၍ ပင် တွေ့မြင် ရ တတ်သည် ။ ရံ ခါ အစစ်အမှန် မဟုတ်သော ဆင် လုံး ကြောင်း ကျိုး ကွင်းဆက် များ ဝင် လာ၍ ပညာ သိ မဟုတ် ၊ ဆင်ခြင် တုံ သိ ဖြစ်သော ' ကာ ရ ဏာ နု မာ န ၊ ဖ လာ နု မာ န သဘော သို့ သက် လျှော ကျဆင်း ကာ အသိဉာဏ် လွဲချော် စေ တတ် ပြန်သည် ။ ထိုအခါ ယောဂ သည် တစ်စုံတစ်ရာ ၌ တွယ်တာ ငြိ ကပ် မှုကို ဖယ် ခွာ ၍ မေတ္တာ ပွား ခြင်း ၊ သစ္စာ ပြုခြင်း ၊ အဓိဋ္ဌာန် ခြင်း တို့ ဖြင့် ခွဲခြား ယူ ငင် မှ သာ အမှန် တ ကျ ဖြစ်လာနိုင် “ အ ၏ ထ ။ ဿ သမာဓိ ကင်္ခါ ရ င့် ကျက် ဝိ ပ ယန္တိ လာပါ သဗ္ဗာ လျှင် ” ကား ထိုအခါ ဆို ဖွယ် မရှိ “ ဖြစ်မှ ။ စင် ဖြစ် ကြယ် ပါ့ မလား စွာ ပင် သိမြင် ၊ လမ်း လာ စဉ် မှန် ၏ ။ ဟုတ်မှ ဟုတ်ပါ့မလား ၊ ခံစား သူ ရှိသလား ၊ စေခိုင်း သူ ရှိသလား ၊ ဇာတိ ဇရာ မရဏ ဟူသည် မည် သူ၏ ဇာတိ ဇရာ မရဏ နည်း ” စ သည် ဖြင့် ပစ္စုပ္ပန် အတိတ် အနာဂတ် အမြင် မပြတ် အောင် ရှုပ်ထွေး ပွေ လိမ် နေ ခဲ့ရသော ယုံ မှား သံသယ များ အားလုံး ချုပ် ပျောက် လွ င့် စဉ် သွားကြ ကုန် ၏ ။ သပ် ရာ ထို ။ မ လိုက် ကြောင့် ရာ လည်း ။ ( တိ သမာဓိ က အင်္ဂုတ္တရ အား မကောင်း ပံ သု ဓော ဝ သေး က ဘဲ သုတ် လျက် ဗ လာ ) ဟိဒ္ဓ - အာရုံ နိမိတ် ကို မ သုံး - ဉာ တိ ဝိ တက် = ( ဆွေ ရေး မျိုး ရေး အကြံ ) ၊ - ဇန ပ ဒ ဝိ တက် = ( ရပ် မှု ပြည် ရေး အကြံ ) ၊ - အ န ဝ ညတ္တိ ပဋိ သံ ယုတ္တ ဝိ တက် = မိမိ အပေါ် အထင်ကြီး စေ လို မှု ၊ အ ထင် မ သေး စေ လို မှ အကြံ နှင့် - ဓမ္မ ဝိ တက် = ( ဥ ပက္ကိ လေ သ ဆယ်မျိုး ) များ ဖြင့် လုံး ထွေး ကာ အနည်းငယ် သော အသိ ထူး ၊ ပြတ်သားစွာ မသိသော အသိ တို့ ကြောင့် - - ကြောက် ခြင်း = ( ဘီ ရု ) ၊ - မ ဆုံးဖြတ် နိုင်ခြင်း = ( ဝိစိကိစ္ဆာ ) - မိမိကိုယ်ကို အထင်ကြီး ခြင်း = ( အတ္တုက္ကံ သ န ) ၊ - သူတစ်ပါးအား အ ထင် သေး ခြင်း = ( ပ ရ ဝမ္ဘ န ) - စ သော မာရ် တပ် ကြီးများ တစ် တပ်ပြီး တစ် တပ် ဝင်ရောက် မွှေ နှောက် လာ တတ် ၏ ။ သမာဓိ အား နည်း သေး လျှင် မေတ္တာ စ သော ငယ်နိုင် တောင်မြောက် လမ်းပြ အိမ် မြှောင် ခွက် ကို ကြည့် ၍ ကြည့် ၍ သွား သ င့်၏ ။ ယင်း မှတ်ကျောက် ၌ တင်၍ ဘင် ၍ စစ်ဆေးရာ ၏ ။ ( ဤကား ကျွန်ုပ်တို့ သဘော သက်ဝင် ခြင်း မျှသာ ။ ) နဝမ အကြိမ် ## PAGE 462 ၄ ဝ ၆ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် မိုး ရွာ အောင် လုပ်နိုင်သော ဆရာတော် တစ်နေ့ တရားထူး တခြား ပြ ရသော န့် ပွား ကာ တ ၁၂၉၂- ပ ည့်များ ခုနှစ်တွင် ပါ များပြား သံဃာတော်အပါး လာ၍ ဆရာတော်၏ ၁၃၀- ဂုဏ် ကျော် သတင်းလည်း ပင် ရှိလာ ၏ ။ နေမှု စားမှု ညောင် ပင် အ လွ န့် ကန် ငယ် တော ရ ၌ ကျပ် သံဃာ တည်း ၁၃၀- ခဲ့သည် ကျော် ။ ရှိနေ တော် မူ ကြ ရာ ဂေါ စ ရ ဂါမ် ရွာ များ၏ အင်အား ရှင် ပါ ကျပ် နှင့် တည်း မ မျှတ လှသည် ချေ ။ ထို ။ ဒေသ နယ် နှင့် လည်း ချီ ၍ ပင်ကိုယ် နှစ်နှစ် - ၌ သုံးနှစ် က မိုးခေါင် မိုး ဆက် ရေရှား ခေါင် ဒေသ နေ သ ဖြစ်၍ ဖြင့် တောင်သူ လူ ရော လယ်သမားများ သီးနှံ မ စိုက်ပျိုး နိုင် ရှာ ကြ ချေ ။ သို့သော် ညောင် လွန် ့ ဂေါ စ ရ ဂါမ် ရွာများ မှာ ထူးထူးခြားခြား “ " လှူ ၍ မိုးကောင်း သီးနှံ ၊ ကောင်း ရ နေ ကြ၏ လေ ။ လှူ လေ ” ဝမ်းမြောက် လွန် ၍ နေကြ ကျောင်း ရ၏ ကိုက် ။ မ ကြီး လှမ်း ရှိနေတာ မ ကမ်း ကျေးရွာများ က ပင် “ သူတို့ ရွာ မိုးကောင်း မှာပေါ့ အေ ၊ ညောင် ကိုး ” ” ဟု ရမည်းသင်း ပင် စကား ခရိုင် နာ ထိုး အခွန် ကြ လေ၏ တော် စည်းကြပ် ။ ကောက်ခံ ရသော အင်္ဂလိပ် လူမျိုးများ ထူးထူးခြားခြား က ပင် ထို ဒေသ ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ရွာ များစွာ အနက် ဂေါ စ ရ ဂါမ် သုံး လေး ရွာ ၌ သာ ဆရာတော်အား က း မင် ကောင်း လာ၍ ကွင်းဆင်း တော ရ ကိုယ်တော် ၊ အခွန်ကောက် ကြီး ' ဟု နေရသည် ပင် ခေါ် ကို နှစ်စဉ် ကြသည် လို ။ လို ကြုံနေရ သ ဖြင့် တစ်ခုသော နှစ်တွင် ဂေါ စ ရ ဂါမ် ရွာ များ၌ ပင် အချိန်မီ ရေ မရ၍ ဒုက္ခရောက်နေ ကြ စဉ် ည ဘုရား “ ဝတ် ဦး ပဉ္စင်း တက် တို့ ၊ အ သတ္တဝါတွေ ပြီး သံဃာတော်များအား မိုးခေါင်လို့ အလွန် - သနားစရာ ကောင်း နေပြီ ။ မ ပေါ့ ကြ နှင့် ။ သီလ အထူး ကို ပွား အထူး ကြ ပါ သုတ်သင် ” ဟု သြ ကြ ဝါဒ ။ မိုးနတ်သား ပေး တိုက်တွန်း ကစပြီး တော် သတ္တဝါတွေ မူ သည် ။ အားလုံးကို မေတ္တာဘာဝနာ တစ်ညနေ တွင် ဂျိုး အင်း ရွာ ကျောင်းသို့ ကိုယ်တော်တိုင် ကြွ ကာ တစ်ရွာလုံး တရားနာ ခေါ် ၍ ငါးပါးသီလ ကို တင်းတင်း “ သဗ္ဗေ ရင်း သတ္တာ ရင်း အ ဒုက္ခာ စောင့် ခိုင်း မုစ္စန္တု ကာ ၊ သမ္မာ - ဒေဝေါ ပ ဝ ဿ တု = ပွား သတ္တဝါအားလုံး ဆုတောင်း ခိုင်း ဆင်းရဲ တော် မူ ရာ ကင်းကြပါစေ ထိုနေ့ ည ၌ ပင် ၊ မိုး မိုး ကြီး ကြီး သည်း ရွာ ချ စွာ လေ၏ ရွာ ။ ပါ စေ ” ဟု မေတ္တာ ဗြဟ္မ ဒတ် မင်း ၏ အာဟာရ ဓာတ် လက်တွေ့ သုတေသန အင်အား သတ္တဝါ ဖြင့် “ တို့ အား ချမ်းသာ ချိန် နား ချိန် စီးပွား မျှ များ မထားဘဲ စေရန် ' သူတော်ကောင်း ကြိုးစား ရွက် ဆောင် ကြီးများ တော် သည် မူ ကြောင်း မိမိတို့ ပြ ရှိသမျှ ခဲ့ပြီ ။ မိုး ရွာ ခြင်း ၊ မိုးခေါင် ခြင်း စ သည် ကြောင့် ချမ်းသာ ဆင်းရဲ ရခြင်း ၌ လူတို့၏ ကိုယ် ကျင့် တရား နှင့် နဝမ အကြိမ် ## PAGE 463 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ 500 ဆပ် အဋ္ဌကထာ စပ် နေကြောင်း တို့၌ ) အတိအလင်း ယုံကြည် သူ နည်း ပင် ဟောကြား လှ ချေ သေး ၏ ဖွ ။ င့် ( ဆိုသည်မှာ ဝ လာ ဟ က များ သံယုတ် လှ စ ပေ ၏ သော ။ ပါဠိတော် ၊ ယုံ စရာ မယုံ လည်း ၍ မတွေ့ တစ်စုံတစ်ခု ဖြစ်ကာ ရုပ် သော ကိုယ် ကို ပင် အားကိုးရာ ကျင့် တရား ထင်မှတ် ကို စမ်းသပ် ၍ ချဉ်း ရုံ မျှ ပင် ကပ် မ ကြ ကျင့် ပြန် ပါ သုံး ကြ သော်လည်း သ ဖြင့် မိုး အန္တ လွန် ရာယ် ၊ မိုးခေါင် ' ဟု ဆို ၊ ရေကြီး ကာ ရုပ် ၊ မီးလောင် ဆရာ သိပ္ပံပညာရှင် ၊ တောင် ပြိုကွဲ တို့ကလည်း ၊ ငလျင် “ တော်လည်း ဒါ ငါတို့ မတတ်နိုင် ခြင်း မှ အ စ ” “ ဟု သဘာဝ ကား မ ပြောကြ ဘဲ စကား ယဉ် ယဉ် ဖြင့် ခပ် အင် အင် လုပ်နေကြ ပြန် ၏ ။ “ မိမိကိုယ်ကို သာ အားကိုးရာ ဟု မမြင်သော ယခုအခါ လူသားတို့ ဗြဟ္မ ဒတ် မင်း ဘဝ ကဲ့သို့ သည် တရား သနားစရာ စွမ်းအင် ကောင်း ကို စမ်းသပ် လှ ပါ ပေ လေ့လာသူများ ၏ ။ ပေါ်ပေါက် သင့် ရောက်သွား လေပြီ ။ စဉ် ထို မင်း ရသေ့ကြီး သည် တစ်နေ့သောအခါ က စား နေ ကျ ညောင် မြို့ပြ သီး စ ဖြင့် နည်း ဧ နာ ည့် ခံ ရင်း ရာ ချို ဟိမဝန္တာ မြိန် လှ သ ရသေ့ကြီး ဖြင့် အကျိုး ထံ အကြောင်း မေး လျှင် - သြ ဇာ ညံ့ " “ ဖျင်း မင်း များမှ ရ သာ အ ကင်း စ လူ သည် တို့ ” တရား ဟု မိန့် စောင့် ့ သည် လျှင် ကို သီးနှံများ မ ယုံကြည်၍ သြ ဇာ “ ရှိ၍ လက်တွေ့ တရား စမ်း မ မည် စောင့် ” လျှင် ဟု ပြန်လာခဲ့ ၏ ။ တိုင်းပြည် ရောက်လျှင် တရား မရှိ ဓား မရှိ မိမိ ထင် ရာ လုပ်၍ အုပ်ချုပ်ရေး စနစ် ပြောင်းပြီး ရသေ့ကြီး ထံ ပြန်လာ ရာ ညောင် သီး ဖြင့် ပင် ဧ ည့် ခံ သောအခါ စား ကြည့် လျှင် ခါး လှ သ ဖြင့် ရသေ့ကြီး အ မိန့် ရှိသည် မှာ မှန်ကန်ကြောင်း ဝန်ခံ လျှောက်ထား ရ လေ၏ R ( စ တုက္က နိ ပါတ် ၊ ရာဇောဝါဒ ဇာတ် ။ ) နတ် ဆွမ်း စား သော ကျောင်းတိုက် တစ်နှစ် တွင် အနယ်နယ် အရပ်ရပ် မိုးခေါင် လျက်ရှိ ရာ ညောင် လွ န့် ဂေါ စ ရ ဂါမ် လည်း မိုးခေါင် ၍ ကျောင်းတိုက် သံဃာများ အတန်ငယ် ဆွမ်း ကွမ်း ပါး ရှား ချို့ ငဲ့ ကြ ကုန် ၏ ။ ပြောင် တစ်နေ့တွင် ပြောင် လက် လက် ဆရာတော်သည် လောလောလတ်လတ် မိမိ ကျောင်းမှ ပေ စာ စေတီကြီး တစ်ရွက် ကို ဘက်သို့ တွေ့ ရ လမ်းလျှောက် သ ဖြင့် ကောက် ကြွ ကြည့် စဉ် ရာ - ရဟန်း “ တရား အရှင်ဘုရား အားထုတ် များ ရပါ ပစ္စည်းလေးပါး လိမ့် မည် ” ဟူသော အတွက် မစိုးရိမ် စာများကို မ ကြောင့် ထူးထူးဆန်းဆန်း ကြ ရ ဘဲ ချမ်းချမ်း ဖတ်ရှု သာ သာ ရ၏ ဖြင့် ။ ဆရာတော် “ ဦး ပဉ္စင်း တို့ ကလည်း သီလ ကို ထိုနေ့ သုတ်သင် ဘုရား ပြီး မေတ္တာ ဝတ် တက် သာ ပွား အ ပြီး ကြ ၊ ရဟန်းသံဃာ ရဟန်း တရား များအား ကို သာ ကြိုးစာ - သူတော်ကောင်း ဆောင်ရွက် ကြ ပါ နတ် ။ ဝေ တွေကလဲ ရဉ္ဇာ ပြည်မှာ သံဃာတော်များ ဘုရားရှင် သီတင်းသုံး မ ငြို ငြင် ရအောင် စဉ် က စောင့် လောက် ရှောက် မ ဆိုး နေကြပါတယ် သေး ပါ ဘူ .။ ။ အချိန်တန်တော့ လဲ ဖြစ်လာမှာပါ ပဲ ။ ကိုယ် လုပ်စရာရှိတာ သာ လုပ်ကြ ။ အနု သာ သ နီ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 464 ၄၀၈ မ္မာ စ ရိ ယ ဦး ဌေး လှိုင် ပါ အားကိုး ဋိ ဟာ ရိ လောက်အောင် ယ ခေါ်တဲ့ ဒီ အစွမ်းထက် သီလ , မေတ္တာ ကြတယ် စ တဲ့ ။ တန်ခိုး သမ္မာ ဒေဝ တွေဟာ နတ် ကိုယ် တွေလဲ က ကိုယ့် မသိ ကို ပေမယ့် အကြောင်းပြုပြီး အလွန် မရေ မ တွက် နိုင်အောင် “ ယံ အမှေဟိ ကုသိုလ် က တိုး တံ ကြ ပုညံ ရတယ် ၊ သဗ္ဗ ။ ပရိတ် သမ္ပတ္တိ ရွတ် သာ ခါနီး ဓ ကံ တိုင်း = အ - ကျွန်ုပ်တို့ လုပ်နေတဲ့ ကုသိုလ် နိဗ္ဗာန် ချမ်းသာ ဟာ စ အ ကြ ဝ ဆုံး အ တေး လို မန္ဓာတ် ရှိသမျှ ၊ တော ချမ်းသာ င့် တ က တတ် အ စ သမျှ နတ် ချမ်းသာ ဗြဟ္မာ ချမ်းသာ အားလုံးကို အလယ် ရ စေ ၊ နိုင်ပါတယ် ၊ ဒီ ကုသိုလ် အ ဖို့ ကို သင် နတ် ဗြဟ္မာ များအားလုံး အမျှ ယူ ကြ ၊ ဝမ်းမြောက်စွာ လို့ ဆိုတော့ သူတို့မှာ သာဓု ခေါ် ချမ်းသာ ကြ ပါ ” စီးပွား များ ကြ ရတာ ကိုယ် က သိချင် မှ သိ ပေမယ့် သူတို့ ဦး ပဉ္စင်း က တို့ သိတယ် သီလ ။ ၊ မေတ္တာတွေ ကျေးဇူးတင် ကြတယ် ဒိဋ္ဌ ဓမ္မ ဝေဒ ။ နိ အဲဒါ ယ ( လက်ငင်း ကြောင့် ဦး ) ပဉ္စင်း အကျိုးပေး တို့ ကြိုးစားကြပါ ရအောင် ဟာ ။ ကူညီပြီး ပါရမီ ဖြ ည့် နေကြတယ် ။ သာသနာပြု နေကြတယ် လို ့ မှတ် ကြ ရမယ် ” ဟု ဆုံး မ သြ ဝါဒ ထို့နောက် ပေး တော်မူ၏ များ ။ မကြာမီ အတွင်း ညောင် လွန် ရှေ့ တဲ မြင့် ခေါ်သော ရွာ အနီးရှိ ဘုရားဝင်းအတွင်း ဖူး တွေ့လိုက် ကြ ရသည် တံ မြက် ဟု လှည်း လည်းကောင်း နေကြသော ၊ လယ်ဝေးမြို့ ညောင် လွ န့် အနီး ဆရာတော် ရွာ တစ်ရွာ နှင့် ဘုန်းကြီး ၌ ဆရာတော် ဦး ဇော နှင့် ကို ဘုန်းကြီး ကြွ သွားသည် ဦး ဇော ကို မြင်လိုက် တို့ ဆွမ်းခံကြွ ကြ ရသည်ဟု လာ၍ ဆွမ်းလောင်း လည်းကောင်း ဖူး သတင်းများ မျှော် နေကြ စဉ် ဖြစ်ပွား ကောင်းကင် ကာ ဆရာတော်၏ မှ ပျံ တက် ကျေးဇူး င ပိ ၊ ငါး ဂုဏ် ခြောက် မှာ ၊ နိုင်ငံအနှံ့ သင်္ကန်း စ ပြ န့် သော ပွား ပစ္စည်းလေးပါး သွားသည် ။ အနယ်နယ်အရပ်ရပ်မှ တို့သည် လည်း မီးရထား ဆန်အိတ် ၊ ကား ၊ ဆီပုံး တို့ ဖြင့် ၊ အဆက်မပြတ် ရောက်လာကြ ကုန် ၏ ။ သေနတ် မီး မ ကူး ၍ ချီးကျူး မ ကုန် တစ်ခါက ဆရာတော်သည် ( ငွေ တောင် တော ရ ဦး က ဝိန္ဒ ၊ ပျော်ဘွယ် ဦး န ရိန္ဒ ၊ တိုက် ကြပ် ဘုန်းကြီး ဦး နန္ဒိ ယ ၊ ပဲခူး ကလျာ ဏီ ဦး သဒ္ဓမ္မ ) နောက် ပါ ဆရာတော် လေးပါး နှင့် အတူ ညောင်လေးပင် အဆောက်အအုံ မြို့ ခင် မရှိသေးသော တန်း ရွာ ကျောင်း သိမ် သိမ် မြေ ကွက် သ မုတ် ပေါ်၌ ပွဲ သို သိမ် ့ ကြွ သ မုတ် တော် ပြီး မူ ရ၏ ၍ သံဃာများ ။ နှင့် အတူ ထိုင်နေ တော် မူ ကြ ခိုက် ဒကာ တစ် ဦး က အသံ နေ အသံ ထား ဖြင့် သိမ် အောင် သြ ဘာ စာ ကို ဖတ် လည်း လျှောက် သြ ဘာ ရာ စာဖတ် ပရိသတ်များ ပြီးလျှင် သေနတ် မှာ ဝမ်းသာအားရ ပစ် ဖောက် ရန် နား အင်္ဂလိပ် စိုက် ကြည်ညို လူမျိုး သစ်တော နေ ကြ၏ ။ အရာရှိ ရွာသားများက တစ် ဦး အား အနီး “ သေနတ် အ ပါး ဖောက် တွင် ကောင်းမွန်စွာ တော့ ” ဟု အချက် ဧ ည့် ခံ ၍ ပေး၍ ထား ပစ် ကြ ရာ ဖောက် သြ ရာ ဘာ ကျည်ဆန် စာ ဖတ် အ မထွက်ဘဲ ပြီး ထို အရာရှိ ရှိ နေ၏ အား ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 465 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၄ ဝ ၉ ´ ထို ပါ အရာရှိ သမျှ ကျည်ဆန် လည်း ကျည်ဆန် ၅၀- လုံး ကို ထုတ် မီး မ ကူး ၍ ဘဲ အသစ် ရှိနေ တစ် သ ဖြင့် တော င့် အထပ်ထပ် လဲ ထည့် ပြန် စစ်း ၏ ။ မ ဆေး ရ ချေ ကြည့် ။ သို့ ရှု နှင့် ကာ မ ဖြစ် စ ဖူး ထို အခိုက် အံ့အား သံဃာ သင့် လျက် အ များထဲမှ ချွေး ပြန် ( နေ ညောင် ရှာ ၏ ။ လွန် မှ ) ဆရာတော် ငယ် တစ်ပါး ထ လာ ကာ လက် ဟန် ခြေ ဟန် ဖြင့် “ ဘုန်းကြီးများ အပေါ်က ကျော် မ ပစ် နှင့် ။ ဟိုဘက် လွှဲ ပစ် ” ဟု ပြော သည့် အတိုင်း ပစ် ဖောက် သောအခါ မှ တ ဒိုင်း ဒိုင်း မီး ကူး ကာ အားလုံး ချီးကျူး မ ကုန် ဖြစ်ကြ ရ၏ ( စ တုက္က ။ နိ ပါတ် ၊ ကာ လိင်္ဂ ဗောဓိ ဇာတ် ၌ ) ကာ လိင်္ဂ စ ကြာ မင်း သည် ဆင်ဖြူ ရတနာ စီး ၍ ကောင်းကင် ရပ် နေ၏ ။ ပု ခရီး ရော ဖြင့် ဟိတ် သွား က ရာ ဆင်း ဗောဓိ ၍ စုံစမ်း မဏ္ဍိုင် ရာ အရပ် “ ဘုရားရှင်တို့၏ သို့ ရောက်သောအခါ ကိလေသာ ဆင် အောင်မြေ မှာ ရှေ့ မ တိုး ဖြစ်၍ ဘဲ နတ် စိန် ချွန်း သိ အချက် ကြား များ ချက် ပင် အုပ် ဖြတ်၍ ၍ နှင် မ ရာ သွား မ ရ ရဲ ။ ကြ အော် ” ကြောင်း မြည် လျက် သံ ထို တော် နေရာ၌ ဦး တင် ပင် ရာ အသက် မယုံ သ အ ဖြင့် သေ ဆင် ခံ သွား ကို ရှာ ၏ ။ ဤ ၌လည်း သက်မဲ့ ကျည်ဆန် သည် ဆရာ တော့် အပေါ်က ဖြတ်ကျော် ၍ မ သွား ရဲ သကဲ့သို့ ရှိ၏ ။ သူတော်ကောင်းတို့၏ တရား သဘော ကား . အံ့ သြ မကုန်နိုင် ပါ ချေ ။ ထို အရာရှိ အင်္ဂလိပ် လည်း တစ်သက် နှင့် တစ်ကိုယ် တ အံ့ တ သြ ဖြစ်ကာ ဆရာတော်အား ဦး ခိုက် အ ရို အ သေ သိမ် ပေး ကိစ္စ လေ၏ ပြီးဆုံး ။ ၍ ဆရာတော် ညောင် လွ န့် သို့ ပြန် ကြွ မည် ရှိ စဉ် ညောင်လေးပင် မြို့နယ်ရှိ ဘုန်းကြီး ရော လူများ ပါ အထူး ကြည်ညို လေးစား ကြ ၍ “ တစ် ဝါ တစ် ချီ သီတင်းသုံး ချီး မြှောက် “ ယခုလို ပါ ဦး ” ပ င့် ဟု ကြ အတင်းအကြပ် တာ တို့ များ ဝမ်းမြောက် လျှောက်ထား ပါတယ် ။ သို့သော် ကြသည် ။ လဲ ဆရာတော် ငါတို့ နေ တဲ့ က မူ ညောင် - လွန် က တော ကြီး ဖြစ်လို့ အာရုံ ငါးပါး မရှိဘူး ။ ကိုယ်တိုင် ဆွမ်း ခံစား ကြ ရပြီး စား ရတဲ့ အာဟာရ က လဲ ဖြစ်နေတယ် ခေါင်း ပါး ။ တော့ ” တို့ “ များ တော က နှင့် တစ်ဝက် ခေါင်းပါးတဲ့ သာ ဆုံး အစားအသောက် မရတော့ သက်သာ က တယ် ပရိသတ်ကို ။ သင်တို့ ညောင်လေးပင် တစ်ဝက် ဆုံး မ ပြီး က မြို့ တို့ များ ဆိုတော့ ဆုံး အာရုံ မ ရ ခက် ငါးပါး လိမ့် လဲ မယ် ပေါ ။ ။ ပစ္စည်းလေးပါး တို့ များ လဲ ဆင်းရဲ လဲ ပြည့် ရ လိမ့် စုံ မယ် နေတော့ ။ ဒါ လူ မျိုးစုံ ကြောင့် နေကြ ဝမ်းမြောက် ထိုင် ကြ လို့ လှ သော် လဲ ဆရာတော်၏ သည်းခံ ကြ ပါ စကား ” ဟု များမှာ နှစ် သိ မ့် အလွန် တောင်းပန် မှတ်သားဖွယ် တော်မူ၏ ကောင်း ။ လှ ပေသည် ။ နေ မိန္ဓ ရ တောင် သိမ် သ မုတ် ခန်း သီလ သမာဓိ ဆရာတော်၏ ပညာ များကို သထုံ သာသနာပြု ကြည်ညို ၍ လုပ်ငန်း မ ဆုံး ရှိ ရသည် လည်း အလွန် ။ မျက်စိ စိတ်ဝင်စားဖွယ် ဖြင့် မြင်ရသော ကောင်း အမျိုး လှ ၏ မျို ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 466 ၄၁၀ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် သော နတ် စိမ်း ၊ အ မနုဿ ၊ ပြိတ္တာ ၊ နတ် များ နှင့် ခက်ခက်ခဲခဲ တွေ့ဆုံ ဟောကြား ၍ သိမ် သ မုတ် ရ ခြင်းဖြစ် ရာ တစ်နိုင်ငံလုံး က အံ့ သြ ရသော ပွဲ လည်း ဖြစ်၏ ။ ထို ပွဲတွင် မြင်းခြံ စွန်းလွန်းဆရာတော် ဘုရား လည်း ဆရာတော် နှင့် အတူ ကြွရောက် သာသနာပြု ရ သည်ဖြစ် ရာ စွန်းလွန်း ဆရာတော်၏ သီလ , သမာဓိ , ပညာ စွမ်း လည်း ဆရာတော် ကဲ့သို့ပင် အံ့မခန်း ကြည်ညိုဖွယ် အတိ ဖြစ်ပါ ပေသည် ။ ရဟန္တာ အရှင်မြတ် ကြီး နှစ်ပါး ၏ တရား အစွမ်း နှင့် အ မနုဿ တို့၏ ကြောက် ခ မန်း ဘေး ရန် မှာ မော်ကွန်း ထိုး လောက် ပါ ပေ ၏ ။ ထို အကြောင်းကို အတတ်နိုင်ဆုံး အကျဉ်း ချုံး ၍ သာ ပြ ပါ အံ့ ။ ကြောက်စရာ နေ မိန္ဓ ရ နေ မိန္ဓ ရ တောင် သည် သထုံမြို့ မြောက်ဘက် ခြောက် ဖာ လုံ ခန့် ဝေး ၍ ရှေး သထုံမြို့ ရိုး ကျုံး ဟောင်း ၏ အရှေ့မြောက် နှင့် ထိ စပ် လျက်ရှိသော တောင် ဖြစ်၏ ။ အရှေ့မြောက် တောင်တန်း ကြီး နှင့် တစ်ဖက် မျက်နှာ ၌ သာ ထိ စပ် လျက် စေ တီ ကဲ့သို့ မြင့်တက် နေသော တောင် ဖြစ် သည့် အပြင် ကျောင်း ငယ် ကလေးများ ပင် ဆောက် လောက်အောင် ပစ္စ ယံ ကဲ့သို့ အဆင့် ဆင့် မြေ ကွက်လပ် များ ရှိ၏ ။ ကောင် ထိပ် တွင် ပေ တစ်ရာ ခန့် ညီ ညာ သော ' မြေ ပြင် ရှိသည် ။ အ မြင့် ပေ နှစ် ရာကျော် ခန့် ရှိမည် ထင် ရ၏ ။ အုတ်ဂူ နတ် ကွန်း များလည်း ရှိသည် ။ ‘ တော ကြမ်း သည် ’ ဟု ဆို ကာ ထို နေရာသို့ မည်သူမျှ မ ကပ် ရဲ ကြ ။ သထုံမြို့ ပင်စင် ရိက္ခာ တော် ရ မင်းကြီး ဦး ဘိုး စ ၊ အရေး ပိုင် ဦး ကျော် ဒွန်း စ သော မြို့ လူကြီးများ က ပဋိ ပတ္တိ သာသနာပြု ဌာန ကြီး အဖြစ် ပြုလုပ်ရန် တောင်ခြေ ၌ အဆောက်အအုံများ ဆောက် ကြ၏ ။ အ ကျင့် သီလ , သမာဓိ , ပညာ နှင့် ပြည့် စုံ သည်ဟု ယူဆရသော ဆရာတော်ကြီး တစ်ပါး အား ရဟန်း ၊ သီလရှင် ၊ လူ သူ တော် အခြံအရံများ နှင့် တကွ ပ င့် ဆောင် ၍ သီတင်း သုံး စေ ကြသည် ။ တောင် ထိပ် ၌ သိမ် သ မုတ် ရန် ဆက်၍ စီစဉ် ကြ သောအခါ သိမ် အတွက် ကျောက်တိုင် သစ် ဝါး များကို တောင်ပေါ် သို့ တင် ကြ ရာ နံနက် မိုး လင်း လျှင် ထို ကျောက်တိုင် သစ် ဝါး များအားလုံး အလိုလို တောင် အောက် ပြန်ရောက် နေ သ ဖြင့် အံ့အား သင့် ကုန် ကြ၏ ။ ဆရာတော်ကြီး က “ ဒါ အ နှော င့် အယှက် ပေး ရုံ ပါ ။ ကိစ္စမရှိပါဘူး ” ဟု ဆို ကာ နောက်တစ်ရက် ထို ပစ္စည်းများကို ထပ်၍ တင် စေ ၏ ။ လူ များကို ပါ တောင် ပေါ်၌ ညအိပ် အ စောင့် ထားသည် ။ နံနက် မိုး လင်း လျှင် သစ် ဝါး များ သာမက လူများ ပါ တောင် အောက်သို့ ရောက်နေ သ ဖြင့် ကျောင်း နေ သံဃာ ပရိသတ် အချို့ ပင် တိမ်းရှောင် သွား ကြ၏ ။ မြို့နေ လူ များလည်း မ သွား ရဲ ကြ ။ ဆရာတော်ကြီး လည်း ရုတ်တရက် ပျံလွန်တော်မူ သွား ရသည် ။ တစ်နေ့တွင် ဦး ဘိုး စ နှင့် ဦး ကျော် ဒွန်း တို့ ထို တောင် သို့ သွား၍ ကြည့် ရှု ကြ ရာ “ ကျုပ် ဒီ တောင်မှာ နယ် ဖြစ် နေရတယ် ။ မကြာမီ ခြောက်လ လောက် ရှိရင်တော့ ကျွတ် လွတ် ရမှာပါ ” နဝမ အကြိမ် ## PAGE 467 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၄၁၁ ဟု လူ မမြင်ရ ဘဲ အသံ တစ်ခု ကြား ရ၏ ။ ပျံလွန် သော ဆရာတော်ကြီး အသံ ဖြစ်နေ သ တတ် ။ ဦး ဘိုး စ တို့လည်း အံ့ သြ လျက် ပြန်လာခဲ့ ကြ ရ၏ ။ ကြိုတင် သိမြင် သော ရဟန္တာ အရှင်မြတ် နှစ်ပါး များသည် သာသနာ စိတ်မကောင်း စိတ် ပြင်း ဖြစ်နေကြ ပြ လှသော ခိုက် ဦး ဘိုး ရသေ့ကြီး စ ၊ ဦး ကျော် ဦး ဒွန်း ခန္တီ စ သထုံ သော မြို့ ရောက်လာ မျက်နှာဖုံး သ ဖြင့် လူကြီး ထို နေ မိန္ဓ ရ တောင် သိမ် သ မုတ် ရေး ကိစ္စကို အပ်နှင်း ကြသည် ။ “ ကျုပ်က ရသေ့ ဆိုတော့ အဆောက်အအုံ လောက်ပဲ တာဝန်ယူ နိုင်မယ် ။ ညောင် လွန် ဆရာတော် နေ ဖက် ပါ ။ ဟာ သူ့ကို ပရိယတ် ပ င့် လျှင် ၊ ပဋိ အောင်မြင် ပတ် ပြည့် ပါ စုံတဲ့ လိမ့် မယ် ပုဂ္ဂိုလ်ကြီး ” ဟု အကြံပေး ဖြစ်တယ် ။ သ အတွင်း ဖြင့် ဦး သိ သံ ဒိုင် အတူ နှင့် - ဦး သံ စုံ တို့ ညောင် လွ န့် တော ရ သို့ လာ ပ င့် ကြ၏ ။ ညောင် လွန် ့ သို့ ရောက်ကြ လျှင် ဆရာတော်၏ လက် ရုံး တ ပ ည့် ကြီး တစ်ပါး ဖြစ်သူ ဘုန်းကြီး ဦး ဥတ္တ မ က အကျိုးအကြောင်း စဉ်း စား ကာ ဆရာတော် နှင့် တွေ့ ခွင့် မပေးသေး ဘဲ အစစအရာရာ ပို၍ ကောင်းမွန်စေရန် အတွက် အ မိန် ့ တော် ပြန် စာတမ်း တစ်ခုကို ပေးလျက် အ မိန့် တော် ပြန် စေခိုင်း ပြီးလျှင် တောင် စောင့် နတ် များ၏ သဘောတူ မတူ ကို ဦး စွာ အ စမ်း ခိုင်း လိုက် သထုံမြို့ ၏ ။ လူကြီးများ စမ်းသပ် ကြည့် ကြ ရာ ကျေနပ် သည် ကို တွေ့ ရ ကာ မှ ဆရာတော် ကို လာ၍ ပ င့် ကြ၏ ။ ဆရာတော် ကလည်း ချက်ချင်း လက်မခံ သေး ဘဲ တစ်ည ခန့် ဆိုင်းငံ့ စေ ၍ မြို့ စောင့် နတ် ၊ တောင် စောင့် နတ် များ ၊ အစိမ်း သ ရဲ များ အခြေအနေကို ကြည့် ရှု ဆင်ခြင် တော်မူ၏ ။ အပ္ပ နာ မေတ္တာ ပွား ပို တော်မူ၏ ။ အ စောင့် နတ် များ မျှော် လင့် ကြည်ညို ကြောင်း သိ ပြီးမှ လက်ခံ ကြွရောက် တော် မူ သည် ။ ဆရာတော်၏ တိုက် တွင်း တိုက် ပ မှ ၁၁- ပါး နှင့် မိတ္ထီလာမြို့ ရေလယ် ကျောင်း ဆရာတော် အပါအဝင် နှင့် မိတ္ထီလာ စွန်းလွန်းဆရာတော် မှ ငါးပါး ၊ တောင်ငူမှ ( ထို စဉ် တစ်ပါး က ရေလယ် ပေါင်း ၁၇- ကျောင်း၌ ပါး ကြွ သီတင်းသုံး တော် မူ ကြသည် သည် ။ ) ။ ထို သိမ် သ မုတ် ပွဲတွင် “ ❝ စွန်းလွန်းဆရာတော် ပါဝင်ဆောင်ရွက် မှ ပိုမို၍ လွယ်ကူ ချော မော မည့် . အခြေအနေများ လည်း ရှိ တန်ရာ ၏ ” ဟု ယူဆရ သည် ။ စွန်းလွန်းဆရာတော် သည် သထုံ သို့ မ ကြွ မီ နေ မိန္ဓ ရ တောင် အခြေအနေကို ဇာတ်ကြောင်း ပြန်၍ အာရုံ ယူ ကြည့် ရှု တော် မူ နေစဉ် အနီး အ ပါး ရှိ သူငယ်ချင်းဖြစ်သူ ဦး စံ တင် က - “ အရှင်ဘုရား ၊ ရှေးက အကြောင်းတွေ ပြန် ကြည့် နေ သလား ၊ ကြွ သာ ကြွ ပါ ၊ အရှင်ဘုရား ပြုလုပ် ထားခဲ့ တာတွေ ပါ ။ တ နင်္ဂ နွေ ထော င့်မှာ မြေ က မူ လေး ရှိ လိမ့် မယ် ။ အဲဒီနေရာက ပရိ ကံ တယ် ပါ ။ အောင်မြင် ပါ လိမ့် မယ် ဘုရား ” ဟု ဝင်၍ လျှောက်ထား ဖူး ၏ ။ ထို စကား များ ကား အလွန် အဓိပ္ပာယ် သွား လှ ပေသည် ။ ထို့ကြောင့် ဘဝ ဟောင်း နဝမ အကြိမ် ## PAGE 468 ၄၁၂ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် သံ ယော ဇဉ် သည် ထို ကိစ္စ ၌ စွန်း ပွန်း တော် မ ပါ လျှင် မ ပြီး နိုင်သော အချက် တစ်ခု ပင် ဖြစ်လေ ရာ ၏ ။ အရူး က ပြောသော အ ကောင်း ၁၂၈၄- ခုနှစ် တပေါင်းလဆန်း တွင် ဆရာတော် နှင့် တကွ အဖွဲ့ဝင် ၁၇- ပါး သည် သီး သန့် မီးရထား တစ် တွဲ ဖြင့် ညောင် လွန် ့ ဘူတာ မှ ကြွ တော် မူ ကြသည် ။ ရေတာရှည် ကပ် ဘူတာ လိုက်ပါ ၌ ခေတ္တ လာ ရပ် ၏ ၍ ။ ရထား လက်တစ်ဖက် ထွက် ကာ နီး ၌ တွင် တောင် ထို တွဲ ဝှေး ပေါ်သို့ နှင့် ကြိုး ထူးဆန်းသော ၊ အခြားတစ်ဖက် ဘုန်းကြီး ၌ ရူး သစ် တစ်ပါး သာ · ပန်း ခက် ကျိုး တစ်ခု နှင့် ခ လောက် တစ်ခု ကိုင်ထား လျက် ဆရာတော်များအား စိမ်းစိမ်း ကြည့် နေစဉ် ရေလယ် ဦး သု ဇာတက “ သီး သန့် တွဲ ဖြစ်သည် ” ဟု ပြော ရာ “ အို .... ပိုင်ပိုင် ” ဆိုပြီး ဇွတ် ဝင် ထိုင် .. ၏ “ ဆရာတော်ကြီး ။ ပါတယ် ၊ စကားတွေ သိပ်များ မနေနဲ့ ” ဟု ပြော ရာ .... “ ဘာ ဆရာတော် တုန်း ” ဟု ထပ် မေး ၏ ။ “ " ညောင် လွန် ဆရာတော်ကြီး ” ဟု ဖြေ ကြား ရာ .... " “ ဘာ ညောင် လဲ ၊ ဗောဓိ ညောင် လား ၊ ညောင် ချဉ် လား ၊ ညောင် ကြပ် လား ၊ အဲ လေ .... ဗောဓိ “ ညောင် ဘာကိစ္စ ပေါ့ ” ကြွ ဟု မှာ ပေါက်ကရ တုန်း ” ဟု ပြောရင်း ထပ် မေး ..... နေ ပြန် သ ဖြင့် စကား မ ဆုံး အောင် ရှိ နေ၏ ။ “ သထုံ ကို သိမ် သ မုတ် ၊ သာသနာပြု သွားမယ် လို ့ " ” ဟု ခပ် တို တို ပြောလိုက်ရာ အရူး ဘုန်းကြီး .. “ က ဪ …… .... . ရှင် မ ဟိန္ဒူ တို့ လို သီဟိုဠ် ကို သာသနာပြု သွားမယ်လို့ ကိုး ။ အဲ ... ဟုတ် ပေါင် ၊ သထုံ ကို “ .. သာသနာပြု အောင် ပ ဓာတ် သွားမယ်လို့ အောင် ပ ဓာတ် ကိုး ၊ သွားကြ ” ဟု ဆို သွားကြ ကာ .... ၊ အောင် ပါ လိမ့် မယ် အောင် ပါ လိမ့် မယ် ” ဟု အော်ဟစ် ပြောဆို လျက် လက် တွင် ပါ သော ခ လောက် နှင့် ပန်း ခက် ကျိုး ကို လှုပ် ပြသည် ။ ပါးစပ်ကလည်း “ ဒီမှာ ကြည့် .... ကြည့် ခ လောက် ခ လောက် ၊ ပန်း ခက် ပန်း ခက် ၊ အ ဆံ မ ပါဘူး ၊ အကျိုး အကျိုး ” ဟု တစ် ဗျစ် တောက် တောက် ပြောဆို ကာ ရှေ့ ဘူတာ အရောက်တွင် ဆင်း သွား လေတော့ ၏ ။ ထို အတိတ်နိမိတ် အ ရ “ အ နှော င့် အယှက် တော့ တွေ့မယ် ၊ မှု စရာ မရှိ ” ဟု အဓိပ္ပာယ် ဖော် ကြ၏ ။ အရူး က ပြောသော အ ကောင်း ဖြစ်သည် ။ လူတစ် လှ ည့် နတ် တစ် လှ ည့် တရားနာ ဆရာတော်များ သထုံမြို့ သို့ ရောက်ကြ လျှင် ခမ်းနား ကြီးကျယ် စွာ ပ င့် ဆောင် ၍ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 469 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၄၁၃ နေ မိန္ဓ ရ တောင်ခြေ တည်း ကျောင်းသို့ ကြွ ကြ၏ ။ ဆရာတော် ကို မူ တောင် ထိပ် အင်္ဂါ ထော င့် ဒုတိယ ပစ္စ ယံ ရှိ ကွက်လပ် တည်း ကျောင်း၌ သီး သန့် တစ်ပါးတည်း သီတင်းသုံး စေ ၏ ။ တစ် မြို့ လုံး က “ ဘာ သတင်း ကြား ရမလဲ ” ဟု နား စွ င့် နေကြသည် ။ ဆရာတော်သည် ရောက် သည့် ည မှစ၍ ပရိသတ်များအား စောစော ပြန်လွှတ် ကာ ဘုရားဝတ်ပြုခြင်း ပရိတ် ရွတ် ခြင်းများ ပြုလုပ် တော်မူ၏ ။ မေတ္တာ ကို များစွာ ပွား ပို ့ တော် မူ သည် ။ စွန်းလွန်းဆရာတော် ကလည်း နေ မိန္ဓ ရ တစ် တောင် လုံး ဖယောင်းတိုင် ညှိ ထွန်း ကာ ကြက် လျှာ တိုင် များ လိုက်လံထိုး စိုက် ၍ နတ် များအား ဘုရား လှူ ရန် ပေး စွ န့် တော်မူ၏ ။ ဓာတ် မသိ သူတို့ က “ တော ထွက် ကိုယ်တော် ကြီး လောကီ အလုပ်တွေ လုပ်နေတယ် ” ဟု အပြစ်တင် ကြ၏ ။ . မီး များ တစ် တောင် လုံး လင်း ထိန် နေအောင် ပေး ပြီးလျှင် တ နင်္ဂ နွေ ထော င့် ၌ ရပ် ၍ ပရိ ကံ ပြု ကာ မေတ္တာ ပွား ပို ့ တော်မူ၏ ။ အမျိုးမျိုးသော နတ် ၊ နတ် စိမ်း သ ရဲ တစ္ဆေ ပြိတ္တာများ တစ် သုတ်ပြီး တစ် သုတ် သူ အုပ်စု နှင့် သူ လာရောက် ကန်တော့ ကြ ရာ တရားဟော ဆုံး မ ၍ နောက်ဆုံး လွှတ် သည် လာ ။ သူမှာ မင်း မြောက် တန်ဆာ ငါးပါး ဆင် ယင် လာ သ ဖြင့် ဆင်ခြင် ကြည့် တော် မူ ရာ ယခင်က ဆရာ ဒကာ ဖြစ်ခဲ့ ဖူး သော မ နူ ဟာ မင်း မှန်း သိ တော် မူ သ ဖြင့် - တည်ရှိ “ သ အ ဖြင့် သင် နတ်မင်း လူအများ ၊ ဖြတ်သန်း ဤ တောင် သွား ၌ ထူ လာ၍ ပါ ရုံ အပြစ် စေ တီ ကြီး ရှိတယ် လေးတယ် ၊ ဓာတ်တော်များ ။ ငါတို့ ဒီ ကိန်း တောင်မှာ ဝပ် သာသနာပြု ကြမယ် ၊ သင်တို့ စောင့် ရှောက် ကြ ပါ ။ သင့် အတွက် အိမ်တော် ( နတ် ကွန်း ) လဲ အသစ် ဆောက် ပေးကြ လိမ့် မယ် ” စ သည် ဖြင့် မေတ္တာရပ်ခံ ၍ တရား အနည်းငယ် ဟော ပြပေး ရာ နတ်မင်းကြီး မှာ ဘာမျှ စကား တုံ့ မ ပြန် ဘဲ ခေါင်း ငုံ့ ငို ယို ကာ တ နင်္ဂ နွေ ထော င့် မှ ဆင်း သွား ရှာ ၏ ။ စွန်းလွန်းဆရာတော် လည်း မေတ္တာ ပွား ၊ တရားဟော ပြ ကာ တောင် အောက် တည်း ကျောင်းသို့ ဆင်း လာခဲ့သည် ။ မှန် ကင်း တစ် လှ ည့် ထင်း တစ် လှ ည့် ညောင် လွ န့် ဆရာတော် ကား နေ့ အခါတွင် လူအများ အား တရားဟော ၍ ည အခါတွင် နတ် များ ၊ နာနာဘာဝ များကို ည စဉ် ဟောပြော နေ ရ၏ ။ ပထမ တွင် နေ မိန္ဓ ရ တစ် တောင် လုံး ကို ခြုံ ၍ ကြည့် ရင်း မေတ္တာ ပွား ပို့ ရာ တန်ခိုးကြီး သော နတ် များ အ ခြံ အ ရံ များစွာ နှင့် တရားနာ လာကြသည် ကို ဟောပြော တော် မူ ရသည် ၊ ရှေ့တွင် ထိုင်နေသော တောင် စောင့် နတ်မင်းကြီး က 66 “ လိုအပ်သလို သာသနာအတွက် စီမံ ရန် ” မိမိကိုယ်ကို အပ်နှင်း ၍ စောင့် ရှောက် မည့် အကြောင်း ကတိပေး လေသည် ။ သို့ နှင့် အရုဏ်တက် ကာ တစ်ည ကုန် လေ၏ ။ နောက်တစ် ည ။ အရှေ့ဘက် တောင်တန်း ကြီး တစ်ခုလုံးကို ခြုံ ၍ အထူး ဆင်ခြင် လျက် အပ္ပ နာ မေတ္တာ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 470 ၄၁၄ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ပွား ပို ့ တော် မူ ရာ ယခင်ထက် တန်ခိုးကြီး သော နတ်မင်းကြီး အခြံအရံများ စွာ နှင့် လာရောက် ကန်တော့ ပြန် ၏ ၊ နေ မိန္ဓ ရ တောင် ပင် မ ဆံ့ ချေ ။ နတ်မင်းကြီး က ရှေး အတိုင်း ကတိပြု ကာ ... “ ဤ တောင် စောင့် နတ် များကိုလည်း အ မိန့် ပေးထားပြီး ပါပြီ ” ဟု လျှောက် ၏ ။ “ တ ပ ည့် တော် ဟာ သထုံမြို့ ကြီးကို ပထမဆုံး တည်ထောင်ခဲ့တဲ့ သူ ပါ ” ဟု လျှောက် ၍ တရားနာ ပြီး ပြန်သွား သည် ။ နောက်တစ်နေ့ သထုံမြို့ ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ည ။ နတ်မင်းကြီး များ လာရောက် ကန်တော့ ကြ ပြန်သည် ။ ရှေး နတ် များထက် အရောင် အ ဝါ တန်ခိုး ၊ အ ခြွေ အ ရံ များ ပို၍ ကြီးမား များပြား ၏ ။ တောင်ပေါ် မျှ မ က တောင် ဝှမ်း မြို့ အ ဝှမ်း တစ်ခုလုံး လင်း ထိန် သွားသည် ။ ပု ထု ဇဉ် များ စိတ် ဖောက်ပြန် လောက် အောင်လည်း ကြည့် ရှု ဖွယ် ကောင်း လှ ၏ ။ “ .. အထက် နတ်မင်းကြီး များ အ မိန် ့ အ ရ အားလုံး စောင့် ရှောက် ကြ ပါမည် ” စ သည် ကတိပြု ကာ - “ ဤ တောင် ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ နတ်မင်းကြီး များ ၊ အ ခြွေ အ ရံ များအားလုံး သထုံ . မြို့ကြီး ကို အုပ်စိုး သွားခဲ့ ကြသော မင်း များ နှင့် အ ခြွေ အ ရံ များ ချည်း ဖြစ်ကြပါသည် ။ အချို့ အ ဝက် သာ မဟုတ်ပါ ဘုရား ” ဟုလည်း ဝမ်းနည်း ကြေ ကွဲ စွာ လျှောက်ထား သ ဖြင့် ဆင်ခြင် ကြည့် ရှု တော် မူ ရာ အထက် အ မိန့် အ ရ သထုံမြို့ ပတ်ဝန်းကျင် ၌ ချည်း သူ့ အုပ်စု နှင့် သူ စောင့် ကြည့် နေထိုင် ကြ ရ ရှာ သည် ကို သံဝေဂ ဖြစ်ဖွယ် တွေ့မြင် တော် မူ ရ သ ဖြင့် ကြိုးစား ၍ ဟောပြော ချေ ချွတ် တော် မူ လေသည် ။ ၁၀- ရက် ၁၀- ည လုံး နေ့ ပရိသတ် ၊ ည ပရိသတ်တို့ ဖြင့် အား လပ် ခွင့် ရ တော် မ မူ ချေ ။ သိမ် သ မုတ် ရာ အ နှော င့် အယှက် နှင့် အံ့ဖွယ် မြို့ မျက်နှာဖုံး ဒကာ , ဒကာမ များလည်း အထူး ဝမ်းသာအားရ ဖြစ်ကာ သိမ် သ မုတ် ရန် စီစဉ် ကြ၏ ။ မြို့ခံ သံဃာ့ မထေရ် ကြီး များကိုလည်း ပ င့်၍ “ နယ် သိမ်း စနစ် ” ဖြင့် သ မုတ် ရန် ဆုံးဖြတ် ကြသည် ။ “ နယ် သိမ်း စနစ် ” မှာ အကြမ်း အား ဖြင့် သိမ် ကိစ္စ ဆောင်ရွက်နေ စဉ် သတ်မှတ်ထားသော အ စောင့် များ ချထား ရသည် နယ်အတွင်း ။ ထို နယ် သို့ အ အတွင်းရှိ ပြင်မှ ရဟန်း သံဃာများ များ မ မဝင် ကြွ ရအောင် လာနိုင် က ဝင် သဘောတူကြောင်း လမ်း အသီးသီး ၌ နှုတ် မြွက် ဆန္ဒ ပြုကြ ရ၏ ။ ထို စနစ်သည် ဝိနည်း နှင့် မညီဟု သထုံ ဆရာတော်တစ်ပါးက စောဒက တက် ၍ ဖြေရှင်း ရသေး ၏ ။ ဆန္ဒ လည်း မ ပေး ၊ ကြွ လည်း မ ကြွ လှာ သော ဘုန်းကြီး တစ်ပါး ကိုလည်း သွား၍ သဘောတူညီချက် ( ဆန္ဒ ) ယူရ ပြန်သည် ။ ဆရာတော် နှင့် ဂျုပ် ပင် တော ရ ထ နောင်း တိုင် ဦး တိက္ခ ဆရာတော် ၊ ရေလယ် ဆရာတော် သုံးပါး က ပထမဆုံး သိမ် နုတ် ၍ ၁၂၈၄- ခုနှစ် ၊ တပေါင်းလ ပြည့် နေ ့ ည ၁၀- နာရီ၌ တစ် မြို့ လုံး ကျောက် စည် ခေါင်းလောင်း ကြေး မောင်း တီး ကာ အ စောင့် များစွာ ချ၍ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 471 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၄၁၅ သ ခံ မုတ် ကြသည် တော် ။ မူ ကြ၏ ။ သ မုတ် ပြီးနောက် အရေး ပိုင် ဦး ကျော် ဒွန်း စ သူတို့ ဒုလ္လဘ ရဟန်း ဘုန်းကြီးတစ်ပါးက ရဟန္တာ အရှင်မြတ် နှော င့် ကြီး ယှက် နှစ်ပါး သ ဖြင့် သည် မ သိမ် အောင် အောင် ဘဲ ရှိ ရသည် , မ အောင် ကို ဆင်ခြင် တွေ့ မြင် ကြည့် တော် မူ ရှု့ ကြ ကြ လေသည် သောအခါ ။ ရဟန်းတစ်ပါး သတ်မှတ် နယ် သည် အတွင်းသို့ အ စောင့် ဇွတ် များ ဝင်လာ တားမြစ်သည် ကြောင်း ကို ဒကာ မရဘဲ များကလည်း သိမ် သ မုတ် ချိန် လျှောက် ၌ အခြား ကြသည် နယ်မှ ။ ဆင်ခြင် သိမြင် ကြား ကြည့် သိ ရှု တော် တော် မူ မူ ကြ၏ သောအခါ ။ ထို့ကြောင့် ဘွဲ့ အမည် ၊ တပေါင်းလ ကျောင်းတိုက် ပြည့် ၊ ပြောဆိုသော ကျော် ခုနစ် စကားများကို ရက်နေ့ နံနက် ပါ ခုနစ် နာရီအချိန် ထပ်၍ သ မုတ် ကြ ရ ပြန်သည် ။ ခေါင်ခေါင် နေ့ခင်း တွင် မိုးတိမ် သ မုတ် ၍ အုံ့ မှိုင်း မြို့ လူထု ကာ မိုး များ ပေါက် ပျား များ ပန်း ပင် ခတ် အနည်းငယ် မျှ လာရောက် ကျ လာ ကြည်ညို ၏ ။ ထူးဆန်း ကြ ရ၏ သည်မှာ ။ နွေ မိုးတိမ် သိမ် သ သည် မုတ် ချိန်တွင် နေ မိန္ဓ မီးရထား ရ တောင် အဝင်အထွက် အပေါ်၌ သာ မရှိခြင်း အုပ် ဆိုင်း ပင် နေ၏ တည်း ။ ။ မီးရထား ပို၍ ထူးဆန်း အဝင်အထွက် သည် ရှိ၍ ကား တံတား ထို မီးရထား ကျိုး ၌ နေ၍ ဘုန်းကြီး ဟု ဆိုသည် တစ် ပါးပါး ။ “ အဘယ ပါ လာခဲ့ မုနိ သော် စေ သိမ် တိ ယ သ မုတ် သိမ် ကံ တော် ပျက် ' ဟု နိုင် ၏ အမည် ။ ရုတ်တရက် သ မုတ် ၍ ယခု ထို သိမ် နေရာ၌ သ မုတ် စေ ပြီးသော တီ ပင် အခါ တည် ဆရာတော်များ ထားသည် ။ အားလုံး ပြန် ကြွ သော်လည်း ညောင် လွန် နေ ဆရာတော် တော် မူ ခဲ့ နှင့် ၏ ။ တ ထို ပ ၌ ည့် သီတင်းသုံး နှစ်ပါး ဒုလ္လဘ ခိုက် ရဟန်း လှူဒါန်း များ လိုသူများ နှင့် အတူ အလုအယက် နေ မိန္ဓ ရ တောင် ဖြစ်နေကြ ၌ သီတင်းသုံး သ ဖြင့် များကလည်း ရပ်ကွက် အလိုက် ပ င့်၍ ချီး နေ့စဉ် မြှောက် နှင့် ရ၏ အမျှ ။ မော်လမြိုင် အပူဇော်ခံ ၊ ကာ မုဒုံ တရား ၊ ကျိုက္ခမီ ချီးမြှ င့် စ တော် သော မူ ရ၏ ပတ်ဝန်းကျင် ။ ထို ခေတ် တန်ဖိုး မြို့ရွာ လေး ရပ်ကွက်ရှိ သောင်းကျော် ဘုန်းကြီးများ ငါးသောင်း အား အကုန် ခန့် လှူ လှူ စေ ဖွယ် ၏ ။ ဝတ္ထု ၁၂၈၅- ပစ္စည်းများ ခု န ယုန် လကုန် အားလုံး မှ ညောင် လှူ လွ န့် သော တော မြို့ရွာ ရ သို့ ပြန်ရောက် တော် မူ သည် ။ ဌာန် ကြီး အလွန် အဖြစ် နတ် သထုံ ကြမ်း မြို့၏ သော ကျက်သရေ နေ မိန္ဓ ရ ကို တောင် တိုးမြှင့် လည်း စေ သာသနာ တော့သည် ရောင် ။ လွှမ်း ၍ ကမ္မဋ္ဌာန်း မိမိတို့၏ ( ရဟန္တာ ဆရာ့ အရှင်မြတ် ဂုဏ် ကို ကြီး နှစ်ပါး ဖြစ်ရပ် ၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိများ လည်း မှန် ၊ ယုတ္တိ ကို အသီးသီး လည်း တန် ရေးသား ၍ တစ်ဆင့် ကြ ရာတွင် ခံ ချင်း နား ကြား လည်း ကို ချစ်ကြည် ပင် ချဲ့ ကား ရင်းနှီးစွာ ၍ ဂုဏ်ပြုခြင်း သာသနာပြု မျိုး အ တော် လျဉ်း မူ ခဲ့ မ ကြ ပါဝင် ရာ အရှင်မြတ် စေ သင့် ပါ ကြီး ။ အ တို့အား ချင်း ထိပါး သတိပြု ပုတ်ခတ် တော် မူ ကြ ရာ ပါ မ လျှင် ရောက်အောင် အ စဉ် အ ဆက် ယောနိသော လည်း သံသယ မနသိကာရ ကင်း စွာ ဖြင့် ကုသိုလ် အ ပွား သီး အ သီး ကြ ပေ ရာ ၏ ။ သတိပြု တော် မူ ကြ ပါ ကုန် ။ ) နဝမ အကြိမ် ## PAGE 472 ၄၁၆ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် အ ရိပ် နိမိတ် တ ထိတ် ထိတ် နှင့် ကျိတ် ၍ ပူဆွေး ! .. “ ဘုန်းကြီးတို့ ဦး ပဉ္စင်း တို့ ၊ အခါကောင်း အ ခွင့် ကောင်းကြီး ရ တုန်း ပရိယတ္တိ လဲ ကြိုးစား - သင်ယူ ကြ ။ ယခု ပို့ချ နေ တဲ့ ဝိနည်း စာ ဝါ ကို လဲ မှန်မှန် တက် ကြ ။ နောက်တစ်ကြိမ် ချဖို့ မလွယ်ဘူး ၊ အစိုးမရ တဲ့ ဒီ ရုပ်နာမ် လဲ တစ်နှစ် ပင် ကျော်လွန် မည် မဟုတ် ။ ပဋိ ပတ် ကို လဲ မ နေ မ နား ကြိုး စား အားထုတ် ၁၂၉၄- ခုနှစ် ကြ ပါ နှစ် ။ ငါတို့ ဦး လောက် မရှိ မှစ၍ ကာ မှ ဆရာတော်သည် နောင်တ , မ ဖြစ် စာ ရစ် ဝါ ကြ ပို နှင့် ့ ချ ။ သည့် ” အခါ မကြာခဏ သတိပေး တော် မူ လေ့ ရှိ၏ ။ ထို စကားကို ကြားရသောအခါ မြတ်စွာဘုရား ပရိနိဗ္ဗာန် မပြု မီ ဓမ္မ သုံး သံဝေဂ လ အ လို ဖြစ်ခဲ့သူ ၌ ကြိုတင် “ ဓမ္မဓရ မြွက် ရဟန်း ကြား ငယ် သော ကဲ့သို့ စကား ပဋိ ပတ် ကြောင့် ကို ပို၍ ဦး ကြိုးစား ခေါင်း ၌ သော မိုးကြိုး တ ပ ည့် ကျ များလည်း သကဲ့သို့ မ လှပ နည်း ဆန်း ပေ ။ ကြယ် ထိုသို့ သော စကားများကို ရတနာ ပြာ ကြား သာဒ် ရပြီးနောက် ကြီးသည် နောက်မှ မကြာမီ ထက် ပင် “ ကြပ် အလွန်တရာ မ ကွာ လိုက်ပါ တောက်ပ နေသည်ကို ၍ တွေ့ နေရသည် ” ဟု အ မိန့် ရှိသည်ကို တ ပ ည့် တိုင်း လို လို ကြား ရ ပြန်သည် ။ နတ် ဗြဟ္မာ တို့ အန္တိမ ပူဇော်ခြင်း လော ၊ “ အာယု သင်္ခါ ရ လွှတ် ချိန်တန် ပါပြီ ” ဟု လျှောက်ထား ခြင်း လော ။ မည်သို့ ဖြစ်စေ ၊ ဆရာတော် ကား စာ ဝါ များကိုလည်း ချ မြဲ ချ ပို့ တော်မူ၏ ။ သာသနာရေး ကိစ္စ န ယုန် နှင့် လ တွင် သံဃာ့ မြင်းခြံမြို့ ဝေ ယျာ စွန်းလွန်းဆရာတော် ဝစ္စ များကိုလည်း ပြုလုပ် လည်း မြဲ ဈာပန ပြုလုပ် ကိစ္စတစ်ခု တော် မူ သည် ဖြင့် ကြွ ။ ၁၂၉၅- လာ ကန်တော့ ခုနှစ် ပြီးလျှင် ဆရာတော် နှင့် ခါတိုင်း ကဲ့သို့ပင် အေးဆေး ရင်းနှီးစွာ တွေ့ဆုံ သည် ကို တွေ့ ရ၏ ။ စွန်းလွန်းဆရာတော် က ဆရာတော်၏ တ ပ ည့် ကြီး များကိုလည်း - “ ဆရာတော်သည် အမှန်ပင် ရဟန်း ကိစ္စ ပြီး ခဲ့ပြီ ” ဟု သာ အ မိန့် ရှိပြီး ပြန် ကြွ သွား ၏ ။ ရွှေ မြို့ ဘုန်းကြီး ဦး ကုသ လ ၏ သိမ် သ မုတ် အတွက် မ ကြွ တော့ ဟု နေရာ ဇွတ် လာ၍ ပ င့် ကြ သ ဖြင့် ကြွ တော် မူ ရာ မှ တော မီး ညှော် နံ ခြင်း ၊ မိုး ဦး မိ ခြင်း ကြောင့် ဖျား နာ တော် မူ ခဲ့ရာ ကောင်းစွာ ပို၍ လှမ်း ပေးရ မ ခြင်း ပျောက် မှ အ နိုင် စ မိမိတို့ ဘဲ ရှိလေ၏ အတွက် ။ ( တာဝန် အရိယာ ပို မ သူတော်ကောင်း တက် ရအောင် သတိ ကြီးများ ပညာ ခြေတစ်လှမ်း ဖြင့် ဆည်း ကပ် မျှ ကြ ရာ သည် ။ ) ယူဆကာ အသိဉာဏ် အား ငယ် စ အ ပြု လာ မြော် အမြင် ကြ၏ ။ ဆွမ်း ရှိသော စား တ ကျောင်း ပ ည့် ကြီးများ အနီး စိုက်ထူထားသော မှာ အချိန် ပို၍ နီးကပ်လာ နေ နာရီ တိုင် ပြီ မှာ ဟု အ ခိုင် အ ခံ့ ရှိ လျက် က အလိုအလျောက် လဲ ကျ ၏ ။ ကျောင်း ပတ်ဝန်းကျင် ၌ အခါ မဲ့ ပန်း မျိုးစုံ ပွ င့် နေကြ ပြန်သည် ။ ကြက်ဖကြီး ခန့် ကြီးသော ငှက် ကျား ကြီး တစ်ကောင် ကလည်း တ နင်္ဂ နွေ ထော င့် မှ လာ၍ ကျောင်း အပေါ်၌ ဝဲ ပျံ ကာ ကြောက် လ န့် ဖွယ် အသံ ကွဲ ကြီး ဖြင့် ငို ညည်း မြည် တမ်း နေသည် မှာလည်း မကြာခဏ ဖြစ်သည် ။ ကျောင်းတိုက် ပတ်ဝန်းကျင် တစ်ခုလုံး မှ အုတ် အုတ် ကျက် ကျက် မ သဲ ကွဲ သော ငို ညည်း ရှိုက် ငင် သံ များ ရက် များစွာ ပင် ကြားနေ ကြ ရ၏ ။ လူ ခြေ တိတ် သောအခါ တွင် ပို၍ ကျော ချမ်း အား ငယ် ထိတ် လ န့် ဖွယ် ရှိ လှသည် ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 473 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၁၇ အချိန်အခါ နှင့် ကျေးဇူး ဂုဏ် ကို သိမြင် သူတို့ က ငို နှင့် ကြ လေပြီ ၊ မ္မ ဝေဒ န သမ္ပာ ဒေ ထ ဆရာတော် ကား ပို၍ ရောဂါ ဆိုး ရွား လှသည် မ ထင် ရ ။ အသားအရေ ကြည်လင် လျက် အားနည်း ဟောကြား လာ ဆုံး ပုံ မ ရ၏ မြဲ ဆုံး ။ ဒေါ် မ လျက် စော ပင် တင် ရှိသည် ဆောက် ။ န လှူ ယုန် သော လ ကျောင်းကြီး ပြည့် ကျော် သုံး အောက်ထပ် ရက်နေ့တွင် ၌ သီတင်းသုံး ကား ပို၍ နေရာမှ စာ ချ တော် မူ ရာ ကုလားထိုင် ပေါ်သို့ ပြောင်းရွှေ့ ပေးကြ ရသည် ။ တိုက် တွင်းရှိ သံဃာ အားလုံး အား ပ င့် ခေါ် စေ ၍ - “ ဘုန်းကြီးတို့ ဦး ပဉ္စင်း တို့ ၊ ပရိယတ် ပဋိ ပတ် အလုပ် တို့ကို မဆုတ် မ နစ် ကြိုးစားကြ ပါး ဝိနည်း ဒိဋ္ဌာ နု ဂတိ သိက္ခာပုဒ် ရှိကြ ရမယ် တော် နှင့် ။ စပ် မြတ်စွာဘုရား လို အ သေး အဖွဲ ကလေး တားမြစ် က တာ အ ၊ စ လုပ်ခိုင်း ထိန်းသိမ်း တာတွေ ပြီး ဆရာသမား အားလုံးဟာ တို့၏ သတ္တဝါတွေ ချမ်းသာ ဖို့ ချည်းပဲ ၊ သင်္ခါ ရ တရား တွေဟာ ဘာမှ အားကိုးစရာ အနှစ်သာရ မရှိဘူး ” စ သည် ဖြင့် ဆုံး မ ဟောကြားတော် မူ သည် ။ ဦး အာ စ ထို့နောက် ရ နှင့် ဦး ဇော ဆရာ ( ဆရာတော်ကြီး တူ တ ပ ည့် ဖြစ်၍ နှစ်ပါး မိမိ ထက် ) အား အသက် ဦး ချ သိက္ခာ ကန်တော့ ကြီး ကြသော တော်မူ၏ ။ လယ်ဝေး မကြာမီ ည ၁၁- နာရီ ရောက်လျှင် ကုလားထိုင် ပေါ်၌ ခြေချ ထိုင် တော် မူ လျက် “ အနု ပါ ဒိ သေ သ အ သင်္ခ တ ' အ ငြိမ်း ဓာတ်ကြီး သို့ အပြီးအပြတ် ကိန်း ဝပ် စံ ကာ ပရိနိဗ္ဗာန် ပြု တော်မူ၏ ။ စုဝေး၍ ဝါဆိုလ တစ်စုံတစ်ခု ဆန်း သုံး တိုက်တွန်းနှိုးဆော် ရက်နေ့တွင် ပရိသတ် ခြင်း တစ်သောင်းကျော် မပြုရ ဘဲ အစစအရာရာ သံဃာတော် လို လေး လေ ရာ သေး ခန့် မရှိ တို့ ဘဲ ပြည့် လျက် စုံ စွာ ) ဖြင့် အလိုအလျောက် သာဓု ကီ ဠ န သဘင် စု ပုံ ပူဇော် ဆင် ယင် ကြ ခြင်း ကြသည် ၊ မိုးသည်းထန်စွာ ။ နံ့ သာ ထင်း ရွာသွန်း များ ( ခြင်း မည်သူမျှ စ သော မ အံ့ဖွယ် ပြုလုပ် များကိုလည်း တွေ့ကြုံ ကြ ရ၏ ။ အရိုး တော် ဓာတ် ကိုလည်း ရုပ် ပွား တည် ဖန် ၍ ပူဇော် ထားရှိ ကြသည် ။ ယုံယုံကြည်ကြည် မြန်မာနိုင်ငံ ဖြင့် ပဋိ ပတ္တိ - ကြိုးစား သာသနာ ပါ လျှင် ဝင် ၌ ဝိနည်း ဘုရားရှင် အဓိက သာသနာတော်သည် စာ ချ စာသင် ပုံ စနစ် နှင့် မဆုတ် သတ္တဝါ မ နစ် တို့ အားထားရာ ကြီး အ စစ် ဖြစ်ကြောင်း ညွှန်း ပြ တော် မူ လေပြီ ။ ခုနှစ်တွင် ( ၁၃၁၆- ရုပ် ခုနှစ် နှိပ် ၊ တ သော ပ ည့် “ ထေရုပ္ပတ္တိ ယောဂီ မထေရ် အကျဉ်း ကြီးများ နှင့် စုပေါင်း ညောင် လွန် ပြုစု တော ၍ ရ ၁၃၂၇- တရား ဆရာတော်၏ အားထုတ် စဉ် ” ဥပ နိဿယ ကျမ်း ၌လည်း အတိုင်း အပြည့်အစုံ အားထုတ် ကြည့် ၍ ပြီး ရှု မြောက် တော် မူ နိုင် အောင်မြင် ကြပါသည် တော် ။ မူ အကြောင်းကိုလည်း ကြသော ရွှေဥဒေါင်း ရှေ့၌ တောင် ကြည်ညို ဆရာတော် ရပါ ၊ လတ္တံ့ မြောင်းမြ ။ ) ဝေ ဠု င တီ ဆရာတော် များ နေ အကြိမ် ## PAGE 474 သထုံ ဇေ တ ဝန် ဆရာတော် 1 ၁၂၃၀ - ၁၃၁၆ ) ဇာတ် ၊ ရုပ်သေး တို့၌ ရှည်လျားသော ဇာတ်လမ်းများ ကို က ပြ ကြ ရာ ပထမ တွင် အေးအေးဆေးဆေး က ပြ နိုင်ကြ သေး ၏ ။ ဇာတ် ပေါင်း ခါနီး လင်း အား ကြီး အချိန် ရောက်လျှင် ကား အချိန်ကိုက် ဖြစ်စေရန် ခပ် သုတ် သုတ် က ပြ ကြ ရသည် ။ အရေးမကြီး သော အကြောင်းများကို ချုံး သင့် လျှင် ချုံး ၊ ပ လှပ် တန် လျှင် ပ လှပ် ၍ ၊ သို့တည်းမဟုတ် ပြ တန် သလောက် ကို သာ ပြ ၊ ငိုကြွေး မြည် တမ်း လွမ်း ဆွေး သင့် သလောက် သာ လွမ်း ဆွေး ၍ ရေးကြီး သုတ် ပျာ က ပြ ကြ ရသည် ။ ထို့ကြောင့် ပွဲ ကြည့် သူ တို့၌ တစ်ခန်း နှင့် တစ်ခန်း သည် ကြိုတင်၍ မ မှန်းဆ မ တွက်ချက် CJ နိုင်အောင် အ ဆက် အစပ် အ ဆင် အပြင် ကွဲ ကာ အပြောင်းအလဲ မြန်ဆန် တတ် ၍ ဇာတ်လမ်း မ ဆုံး မီ ငို ရ အံ့ လော ရယ် ရ အံ့ လော မသိ ဖြစ်ကြ ရ လေ၏ ။ အ ပ ရာ ပရိ ယ ( ရှေး ကံ ) ဇာတ်ဆရာ ကလည်း ယောဂီ အား ရှည်လျား လှ စွာ သော သံသရာ ဇာတ်လမ်း အတွက် မာရ်နတ် ကဲ့သို့သော လူကြမ်း များကို သုံး တန် သုံး လျက် က ပြ စေ ခဲ့ပြီ ။ ဇာတ် ပေါင်း ခါနီး လင်း အား ကြီးလေ ဆယ် ဘဝ ခံရ ခံရမည် ကို တစ်ဘဝ တည်း ၌ ပေါင်း တန် ပေါင်း ၊ ချုံ့ တန် ချုံ့ ၊ ပ လှပ် တန် ပ လှပ် ၍ အချိန်မီ က ပြ ရ လေ ဖြစ် သ ဖြင့် ရက်ပိုင်း လပိုင်း အတွင်း၌ ပင် ' ရှေ့နောက် မ ညီ ၊ အ ဆက် အစပ် အပြင်အဆင် ကွဲ ကာ အပြောင်းအလဲ မြန်ဆန် တတ် ၏ ။ ထို့ကြောင့် အရုဏ် ကျင်း ၍ လင်း ကြက် ပင် တွန် နေသော်လည်း တော်တော် နှင့် ဇာတ် ရည် မ လည်း ၊ ခု ရသေ့ ထွက် လိုက် ၊ တော်ကြာ မင်းသား ထွက်လာ လိုက် ၊ က တိုက် က ရိုက် က နေရသော ရုပ်သေး ပွဲကို ကြည့် ၍ ‘ လင်း ကြက် ဖြင့် အ တန် ဆော် ပြီ ၊ ဘယ် ဇာတ်တော် လေ မှန်း မသိ ၊ အခန်း ခန်း အဖုံဖုံ ၊ များ နိုင် မျှ ကုန် ” ဟူသော ဦး ပုည စာ ကဲ့သို့ ဇာတ်လမ်း မ ဆုံး မီ ဇ ဝေ ဇ ဝါ ဖြစ်ကြ ရ လေ၏ ။ ဆင်ခြင် ဘုရားရှင် မိ၍ လော လက်ထက် မသိ ၊ ပွဲ ကြည့် တော် ရင်း က ရဟန္တာ နာဂ သ မာ ဖြစ် ဠ မထေရ် တော် မူ ခဲ့သည် သည် ။ ထိုသို့သော ထို့ကြောင့် လည်း သဘောကို မျက်စိ အောက် ၌ ပင် ရှေ့နောက် မညီဟု ထင် ကြ ရသော တမ္ဗ ဒါ ဌိ က သူ သတ် သမား ကြီး တရားထူး ရသွားပြီ ၊ သန္တ တိ အမတ် အရူး အံ မူး ကြီး ရဟန္တာ ဖြစ်သွားပြီ ဆိုသည်ကို မ ယုံကြည် နိုင်အောင် ရှိခဲ့ ကြ လေ၏ ။ ဘဝသံသရာ ၌ ကံကြမ္မာ တို့သည် ဆန်း ကြယ် စွာ တ ကား ။ လူ ပြန် တော် ပညာရှိ ဦး သာ ဗျော စစ်ကိုင်းမြို့ မြောက်ဘက် ဆယ် မိုင်အကွာ ကန်ကြီး ကုန်း ရွာ အနီး ကျောက် ပ နံ ရွာ ၌ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 475 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၄၁၉ စည် သံ ဗျော သံ တ လွင် လွင် ဖြင့် ရှင်ပြု မင်္ဂ လာ အလှူပွဲ ကျင်းပ နေ၍ ရွာ နီး ချုပ် စပ် မှ အလှူပွဲ လာသူများ ဖြင့် စည်ကား လျက် ရှိ၏ ။ ကျောက် ပ နံ ရွာသူရွာသား တို ့ လည်း အားရဝမ်းသာ အလှူ မဏ္ဍပ် ၌ ဝိုင်း ကူ ၍ ကုသိုလ်ယူ နေ ကြ၏ ။ မဏ္ဍပ် အ ဝင် နှင့် သံဃာ စင် ရှေ့၌ သဲ ဖြူ ခင်း ၊ ရာဇ မတ် ကာ ၊ ငှက် ပျော ပင် များ စိုက် ၍ မဏ္ဍပ် အ မိုး ၌ ငှက် ပျော များ အ ခိုင် လိုက် ဆွဲထား သည် ။ လှူ ဖွယ် ပစ္စည်းများကို ဧ ည့် သည်များ လည်း စားသောက် ခင်း ကျင်း ရန် ထား လက်ဖက် ၏ ။ ပွဲများ ၊ ကြိုက်သလို ကိုယ်တိုင် လိပ် ၍ သောက် လိုက်လံ ချပေး ရန် ဆေး ကြ၏ ၊ ဆေး ။ ရိုး အချို့ နှင့် ဖက် သက်ကြီးရွယ်အို များ ထည့် ထားသော ယောက်ျား ဆေးလိပ် ကြီးများ ဗန်း မှာ များကို ပုဆိုး ခါး လုံ မ ပုံ ငယ်များ ချ၍ အင်္ကျီ က မပါဘဲ ဝိုင်း ဖွဲ့ ပြောဆိုနေကြသည် ။ ( တိုက် ပုံ အင်္ကျီ ကို ချွတ် ၍ ပခုံး တင် လာ ကာ အလှူ ရွာ ဝင် ခါနီး မှ ဝတ် ခဲ့ ကြ ၍ မဏ္ဍပ် ရောက်လျှင် အင်္ကျီ ချိတ်ဆွဲ ရန် - အ သင့် လုပ် ထားသော မဏ္ဍပ် တိုင် ၌ ချွတ်ပြီး ထိုသို့သော ချိတ်ဆွဲ ထား တောသူတောင်သား လေ့ ရှိကြသည် ။ ) များ ကြားတွင် ကို သာ ဗျော ၏ ဝတ် ပုံ ၊ စား ပုံ ၊ နေ ပုံ ၊ ထိုင် စာ ပွဲကို ပုံမှာ ရှေ့ လူ ချ၍ နှစ် ရာ ဟန် သုံး နှင့် ရာ ပန် ထဲတွင် နှင့် အလှူငွေ အ ပေါ်လွင် လက်ခံ ဆုံး မှတ်သား ဖြစ်၏ ။ ရသော တာဝန်ကျ စား သော ရေး အလုပ် အလုပ် ဖြစ်သည် ကလည်း ။ အလှူ ဝိုင်း ဖွဲ့ သို့ ပြောဆိုကြသည် လာ သူ တိုင်း သူ့ကို ။ ထို့ကြောင့် ပင် အ လျင် ကို တွေ့ သာ ကြ ရ၏ ဗျော ။ ၏ ပြီးမှ အလုပ်သည် သဘော တူရာတူရာ အရေး အ စားသောက် ပါ ဆုံး ဖြစ်၏ ရင်း ။ ဘုန်းကြီး ဘဝ က လူ ထွက်လာသည် မှာ မ ကြာ လှ သေး သ ဖြင့် ဣန္ဒြေ လည်း ကောင်းလှသည် ။ ကျီးကန်း တို့အကြား ဟင်္သာ နား သကဲ့သို့ တောသူတောင်သား တို့ အလယ် ၌ ကို သာ ဗျော ဥပ ဓိ မှာ လူ ထယ် ပြန် ဝါ တော် သပ် ပညာရှိ ရပ် လှ ပေ ကို ၏ သာ ။ ဗျော ၏ အစ်မ မ ထွန်း ဇံ က အိမ် အ စောင့် ကျန် ခဲ့၍ နှမ မ တစ် ဝန် သုတ် နှင့် မ ဝင် မ ကြီး လာကြသည် တို့ ကား မဏ္ဍပ် ။ ကို ၌ သာ ဧ ည့် ဗျော ခံ တာဝန် ထံ ကူ ကျ ငွေများ နေ ထည့် ကြ၏ ။ သွင်း ဧ ည့် ကြ သည်များ ရာ စာရင်း တစ် မှတ် သုတ်ပြီး လိုက် ၊ ငွေ များ သိမ်းလိုက် လဲ လို ၊ ဦး ၊ အမ်း သာ လိုက် ဗျော ပါလား ဖြင့် အလုပ်များ ၊ ကဲ - စာရင်း နေ၏ ကုပ် ။ အချို့ လိုက်ပါ အဒေါ်ကြီး ဦး လေ များ ၊ တ ပ က “ ည့် ဪ တော် ...... မ က ..... ဘယ်သူ အဲ လေ .. ယောင် လို့ ..... ကျုပ်က တစ်ကျပ် ” ဟု အ ယောင် ယောင် အမှား မှား နှုတ် ကျိုး ပြီး ပြောကြ သောအခါ ကို သာ ဗျော မှာ ပရိသတ် အစုံ ဝင် ခဲ့၍ အတွေ့အကြုံများ စေ ကာ မူ ရှက် အမ်း အမ်း ဖြစ်သွား ကို ၏ ။ သာ ဗျော သည် ခပ် ငယ်ငယ်က ပင် နန်းတော် တွင်း ၌ ဘုရ င့် စာရေး တော်ကြီး လုပ်ရန် ရည်ရွယ်၍ သတ်ပုံ သတ် ညွှန်း လက်ရေး လက် သား မှ အ စ နန်း သုံး တော်ဝင် ဖြစ် အောင် မှတ်တမ်း “ ပေ ရေး ” သောအခါ အရေးအသား ငုံ ၍ ခ ကို စား ပင် ရာ မှ ကျိတ် မော် ဖူး ၍ ခွင့် လေ့ မရဘဲ ကျက် ဒူး တုပ် ထား ပျပ် ဖူးသည် ဝပ် လျက် ။ ဘုရ က ဘယ် င့် ရှေ့ လက် တော် ဖြင့် ၌ ပေ မ ကြည့် ရွက် ဘဲ ကို ကိုင် ငုံ့ ၍ ကာ ရေးသား ခေါင်း ရသည် ပေါ်၌ ဆို၏ တင်၍ ။ ညာ ထို အတိုင်း လက် ဖြင့် ပင် က လေ့ ညစ် ကျင့် ကို ကိုင် ခဲ့ ဖူး သ ကာ တတ် ခေါင်း ။ ဖော်၍ ပင် နဝမ အကြိမ် ## PAGE 476 ၄၂ ဝ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ဖြစ်၍ နေ၏ ယခုမူ ။ ပရိသတ်များ ကို သာ ဗျော သည် အ လာ နန်းတွင်း စဲ သွား သ စာရေး ဖြင့် ကို တော်ကြီး သာ ဗျော သည် မ ဖြစ် ငွေများကို ဘဲ တောတွင်း အလှူရှင် စာရေး လက် အော်သံ သို့ နှင့် အပ် အတူ ရန် စာရင်း တစ် ချီ နှင့် တစ် ငွေ လော ကိုက် တီး မ ကိုက် မှုတ် ကြ ပြန်၍ ပြန်သည် စိစစ် ။ နေ၏ ဘုန်းတော်ကြီးများ ။ စည် ဗျော များကို ကြွ နှဲ လာပြီ ကြီး ဖြစ်ကြောင်း ဗျော သံ ဖြင့် ပရိသတ်များ သိ နေကြ ၍ မဏ္ဍပ် အ ဝင် ဘက်သို့ ပရိသတ် အားလုံး လှ ည့် မျှော် ကြည့် နေ ကြ၏ ။ ပရိသတ် ဘုန်းတော်ကြီးများ အားလုံး ဦး ချ နေကြသည် ယပ် ကို ။ ကို ထမ်း သာ ၍ ဗျော ထေရ် ကား စဉ် စာရင်း ဝါ လိုက် ကုပ် မဏ္ဍပ် တုန်း ။ ဘုန်းတော်ကြီး တွင်းသို့ ကြွ ဝင်လာ အားလုံးက ကြ ရာ ကို သာ ဗျော အကြောင်းကို သိ နေကြပြီး ဖြစ်သည် ။ ကြွ ဝင်လာသော ဘုန်းတော်ကြီး တိုင်း လို လို ပင် အလွန် နီတာ ရဲ ၊ ထင်ရှား ပိုး သား လှသော လုံချည် ကို က သာ နီတာ ဗျော ကို ရဲ ၊ ကြည့် စာ ၍ ပွဲ ပြုံးစိစိ တစ်လုံး ဖြစ်သွားကြ ၌ ကုန်း ၍ သည် စာရင်း ။ ခေါင်းပေါင်း ကုပ် နေသော က ကို သာ အင်းဝခေတ် ဗျော ၏ ဝတ် က ပုံ စား ရမည်းသင်း ပုံ အချိုး မ စား ကျ ‘ သည် သီလ ကို ဝ အမတ်ကြီး မြင် ၍ ပြုံးတော်မူ ” သည် တစ်သက် ကြ ခြင်း ဖြစ်၏ တွင် ။ သုံးကြိမ် မျှသာ ခေါင်းပေါင်း ရယ် ဖူးသည် မ ချွတ် ဆို၏ ဘဲ ရေချိုး ။ တစ်ကြိမ် ရေ ငုပ် မှာ နေသည်ကို ဘုန်းကြီး မြင်ရ၍ လူ ထွက် ရယ် တစ်ယောက် ခြင်း တစ်ပါး ဧရာဝတီမြစ် ဟုဆို ရာ ဘုန်းကြီး အတွင်း၌ လူ နာမည် ထွက် ငှား တို့သည် ပင် လိုက် ရာဇဝင် နေကြ နှင့် ရသည် လာ ။ ကြသူများ ဖြစ်ကြ၏ ။ အချိုး မကျသော ကိစ္စ မှန်သမျှ ကို သာ ကို ဗျော သာ ကို မြင် ဗျော ၏ သွားသောအခါ ငယ် ဆရာ စော် များစွာ ကဲ စိတ်မကောင်း ကျောင်း ဘုန်းတော်ကြီး ဖြစ် ရှာ ၏ ။ လည်း စာသင် အလှူပွဲ ဘက် သို့ ဘုန်းကြီး ကြွ ရာ စိတ်မကောင်း များကလည်း ဖြစ်နေ ယပ် ရှာ ကို ကြ၏ ကွယ် ။ ၍ ကို သာ တစ်ပါး ဗျော ၏ နှင့် အရည်အချင်း တစ်ပါး ကို နှင့် သာ ဘဝ ဗျော ကံကြမ္မာကို တော် ပုံ ကို သိထား . ချီးကျူး သူ တိုင်း ကာ စိတ်မကောင်း ဖြစ်ကြ မည်မှာ မ လွဲ ပေ ။ “ သထုံ ကို ဇေ တ သာ ဝန် ဗျော ဆရာတော်ဘုရားကြီး ဟူသည် “ ပဋိ ပတ္တိ ” သာသနာ ၏ လောင်း ဝင် ’ တွင် လျာ နု နေလ စဉ် ကာလ ပ မာ ထင်ရှား တစ်ဖြစ်လဲ လာမည့် ဘဝ ရောက်နေ ရ သူ ပင် တည်း ။ မည်သို့မျှ လူ ဝတ် ကြောင် ဘဝ နှင့် မ တန် သော ကို သာ ဗျော ။ အချိန် တို တို နှင့် ဇာတ် စုံ က ရ ရှာ ခြင်း တို့မှ ၁၂၃၀- ကို သာ ပြည့်နှစ် ဗျော သည် တပို့တွဲလဆန်း အဓိ ကန်ကြီး ကုန်း ငါး ရွာ ရက် သူ ၊ ဒေါ် စနေနေ့ ပိုင် ၊ အ နေဝင် ဖ ကျောက် ပ ဟိုရ် ပ နံ ရွာ လေးချက် သား ဦး တီး ညို အချိန်၌ ဖွား မြင်ခဲ့ ၏ ။ ကျောင်း၌ ရှစ်နှစ် ပညာသင် သား အရွယ်တွင် ရသည် ။ ကျောက် ယဉ် ကျေး ပ ဖွယ်ရာ နံ ၊ ကန်ကြီး အရာရာ ကုန်း အလိုက် နှစ် ရွာ ကြား သိခြင်း စော် အထူး ကဲ ဘုန်းကြီး သ ဖြင့် နဝမ အကြိမ် ## PAGE 477 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၄၂၁ ဉာဏ် မကြာမီ ထက်မြက် ပင် ကျောင်းသား ၍ လုံ့လ တို့ ဝီရိယ တတ် ရှိခြင်း အပ်သော ကြောင့် သင်ရိုး စော် ကုန် ကဲ ဘုန်း ၍ တစ်ဆ ကြီး၏ အ ယ့် နှစ်နှစ် ရေးပေး သား ခံရ အရွယ်တွင် သူဖြစ်၏ ။ သဒ္ဒါ ရှစ် စောင် နှင့် နိ ယံ များ ပုဒ် စစ် ကျမ်း များကို ပါ နှုတ် ငုံ ရပြီး ဖြစ်သည် ။ ဉာဏ် ထက် လွန်း လှ သူ ဖြစ်၍ ဆရာ ဘုန်းကြီး က သင်္ဂြိုဟ် သင် မ ပေး မီ က ပင် အဘိဓမ္မာ ည ဝါ များကို စမ်း ၍ သင် ပြပေး တစ်ဆ ရာ မကြုံစဖူး ယ့် လေး နှစ်သားအရွယ် အံ့ သြ ယူရ သည် ရောက်သော် ။ ရှင် နာ ရ ဒ အမည် ဖြင့် ရှင် ဖြစ်၍ သာ မ ဏေ ကျင့် အာ ဂုံ ဝတ် ရ နေ၏ သင်ရိုး ။ သို့ နှင့် ကုန် ဆရာ ပြီးနောက် က စာသင်သား ရဟန်းတော်များ ရဟန်း ကြီးများ သင်ယူ သာ ရသော သင်ယူ ဒွေ နိုင်သော မာတိကာ ဝိနည်း ကို ပင် ပိဋက ပါဠိ တော်ကြီး ငါး ကျမ်း ကို သင် ပြပေး ရာ သုံး လေး နှစ်အတွင်း ဝိနည်း ငါး ကျမ်း ပေါက် ရှင် မြောက် နာ ရ ဒ သွားသည် ကို ရင် ဘဝတွင် ။ ပင် သာ သ န ပန္နက် သဲ ချပေး လိုက်ခြင်း ဖြစ်၏ ။ စော် ကဲ ဘုန်းကြီး ကား ချီးကျူး ဂုဏ် ယူ၍ မ ပြီး နိုင် ရှိ တော့သည် ။ ရှင် လူ ထွက် သူပုန် ကလေး ဖြစ် လဲ ဖြစ် ကို ၊ ရင် မ ဖြစ် ရှင် နာ လဲ ရ ဒ နန်းတော် သည် အရွယ် မှာ စာပေ နှင့် မ ပညာ လိုက်အောင် ဖြင့် အမှုထမ်း ပင် စာ မယ် တော် ” ဟု သူဖြစ်၏ အား ။ ခဲ “ ထားသည် ဘုန်းကြီး ။ အကြံဉာဏ် လည်း ကြီး ၍ ဇွဲ သတ္တိ လည်း ရှိ၏ ။ သို့သော် မ မျှော် လင့် နိုင်သော ကံ အကြောင်း တရား တို့ ရုတ်တရက် က သွေး ဖခင်ကြီး အား သစ် စ ကွယ်လွန် ရှင် နာ ရ ဒ ၏ ၏ ။ ခုနစ် ဘဝ ၌ လ စီမံကိန်း အကြာ မိခင်ကြီး ချထား သမျှ ပါ ' ကွယ်လွန် လွဲချော် သွား ပြန် ၏ စေ ။ ခဲ့သည် အစ်မ , ။ မ ထွန်း ဇံ နှင့် နှမ , မ ဝန် ၊ မ မ ကြီး တို့ ကား မျက်စိ သူငယ် လူမမယ် မျှသာ ရှိသေး ၍ မှီ တွယ် ရာ မရှိ အတိ ဒုက္ခ ရောက်ကြ ရသည် ။ ရှင် ရှင် နာ လူ ရ ထွက် ဒ လူ ထွက် မောင် ရ သာ လေပြီ ဗျော ။ သည် ကံ စီမံ သည့် အတိုင်း မောင်နှမ လေး ဦး သား ကျောက်ခဲ ကုန်း ၌ နွား နှင့် အတူ ရုန်း ကာ ဝမ်း ကျောင်း နေ ရ ရှာ ၏ ။ “ လူ ဖြစ်လာ မှတော့ တစ်နေ့ မင်း မှု ထမ်း ဖြစ်ရမည် ” ဟူသော အကြံ က ဝင် လျက်ရှိ ပြန် ၏ ။ သို့သော် ခေတ် အခါ က ထို အကြံကို အမြစ် ပြုတ် ချိုး ဖျက် ပစ် လိုက်သည် ။ ၁၂၄၇- ခုနှစ် ၊ မောင် သာ ဗျော တစ်ဆ ယ့် ခုနစ်နှစ် သား အရွယ်တွင် မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ ကုလား ဖြူ များ က မြန်မာနိုင်ငံကို မာန် ပါ လုပ် ကျွန် တတ်သော ပြု လာ ကြ ဗီဇ ကုန် ၊ ၏ တက်ကြွ ။ အ နယ် နယ်၌ သော အရွယ် ပုန်ကန် ၊ ကြံ ထ ရွယ် ကြွ လာကြသည် သမျှ မှန်းချက် ။ စိတ် မ လိုက် ကိုက် အကြောင်းများ တိုက်ဆိုင် ဆုံ စည်း လာ သ ဖြင့် မောင် သာ ဗျော တစ်ယောက် ကျောက် ပ နံ ရွာမှ ကိုယ်ရောင်ဖျောက် သွား လေ တော့သည် ။ အင်္ဂလိပ် များ ´ အုပ်စိုး ၍ သူပုန် သူ ကန် များ အေးဆေး သွား ခါမှ မောင် သာ ဗျော နဝမ အကြိမ် ## PAGE 478 ၄၂၂ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှို ဟံသာဝတီ ကြား သိ ရ၏ ခရိုင် ။ ထို ကွမ်းခြံကုန်းမြို့နယ် အိမ်၌ နေစဉ် တစ်နေ့သ၌ ရှိ ကော့မှူး စိတ် အဆင်မပြေ ရွာ ဦး ရီး ၍ တော် စကား အိမ်၌ မပြောဘဲ ရောက်နေကြောင်း အိပ်ရာ ထဲ၌ နှစ်ရက် လုံးလုံး မ စား မ သောက် နေ၏ ။ အ ဒေါ် လုပ် သူ က “ တ က တဲ တော် မ စား မ သောက်တာ ရှိပါစေတော့ ၊ မ ယို မ ပေါက် ဘဲ နေနိုင် စင်စစ် တာ များ အံ့ ပါ ရဲ့ ” ဟု သူ၏ ဦး ရီး တော် အား ပြောကြားသော ဟူ၏ ။ အစ်မ နှင့် နှမ မောင် များ က သာ တစ်ဖက် ဗျော ကား ၊ လောကဓံ အရိုး စွဲ မုန်တိုင်းများ အ သား စွဲ အောင် ကြားမှ ပန္နက် ရှေ့ သွား ရိုက် ရ မည့် ခြင်း ခရီးစဉ် ခံခဲ့ အတွက် ရသော သာသနာ စိတ် က တစ်ဖက် ၊ အကြိမ်ကြိမ် ချိန် စက် ကြည့် နေခြင်း ဖြစ်သည် ။ သို ့ နှင့် တစ်စုံ တစ်ခု ဆုံးဖြတ် ကာ ဇာတိ အညာမြေ သို့ ပြန် ခဲ့ ၏ ။ စိတ်စေရာ လိုက်ပါ ခဲ့ရသော ဦး နာ ရ ဒ အစ်မ နှင့် ၁၂၄၉- နှမ များအား ခုနှစ် အညာ တဖြည်းဖြည်း သို့ ရောက်လျှင် နား သွင်း အစ်မ ကာ ပဉ္စင်း ၊ နှမ များ တက်ရန် နှင့် အတူ ခွင့် တောင်ယာ တောင်း ၏ ။ လုပ်ကိုင် အားလုံးက ရင်း ရွာ သဘောတူ ၏ အရှေ့တောင် ခွင့် ပြုကြသည် မန် ။ ကျည်း အသက် စု လည်း တောရကျောင်း ၂၀- တွင်းသို့ ဘုန်းကြီး ပင် ရောက်လာ ဦး လက္ခဏ ၏ ။ သို့ နှင့် ( ဝမ်းကွဲ ကန်ကြီး အစ်ကို ကုန်း ) ထံ ၌ ရဟန်း ပြု ၏ ။ ဒေါ် ပိုင် ၏ ညီမ ဝမ်းကွဲ တော် သူ ဒေါ် အံ စာ - ဦး ပေါ် စ တို့ က ဒါယကာ ခံ ကြသည် ။ လေ့လာ ကျောင်း သင်ယူ နေ ဖူး ကျောင်း သော ပိဋက အိပ် ကျောင်း စာများ ရိပ် က နှင့် ဦး ကျောင်း နာ ရ ဒ အား စိတ် ချွေး က အတိတ်ကို သိပ် နား နေ မေ့ စေ ပျောက် ၏ ။ စေ ကာ ပါဠိ ပိဋက များ ဆက်လက် သင်ကြား ပြီးနောက် အား မရသေး သ ဖြင့် မင်းကွန်း တောင်ရိုး ` ဦး ပြောင်းရွှေ့ ပုည ကြီး တောင် သင်ယူ ခေါ် သည် တောင်း ။ သုံး ပါ ဂိုဏ်း ကြီး ချုပ် ကျောင်းတိုက် ဆရာတော် သုံး ဂိုဏ်း က ပိဋက ချုပ် ဆရာတော် သွား နည်း ဦး လာ ရာဇိန္ဒ နည်း ထံသို့ ကို လက် အနေအထိုင် ဆုပ် လက်ကိုင် နှင့် စိတ်ဓာတ် အထူး ကိုလည်း သင် ပြပေး အား ရာ လပိုင်း ရ ကာ ဦး နှစ်ပိုင်း နာ ရ ဒ အတွင်း အား စာ ချ များစွာ ဆရာ တိုးတက် အဖြစ်မှ တစ်ဆင့် သွား ၏ ။ ကျောင်းတိုက် ကို ပါ လွှဲ အပ် လေ၏ ။ အဘိဓမ္မာ သို့သော် အ ကျော် ဦး မိုးကောင်း နာ ရ ဒ ကား တိုက် ထို သို့ တာဝန်ကို စာသင် ကြာရှည် ကြွ ခဲ့သည် လက်မခံဘဲ ။ ထို မှတစ်ဆင့် မန္တ လေး ဒက္ခိ မြို့သို့ ဏ ဝန် တက် တိုက် ၍ ၊ ထို က မှ မြ တောင် တိုက် ၊ ထို က မှ စံ ကျောင်းတိုက် ကြီးများ သို့ တစ် တိုက်ပြီး တစ် တိုက် ၊ တစ် ဆရာ ပြီး တစ် ဆရာ နည်းမျိုးစုံ အောင် စာ လိုက်ခြင်း ၊ ရှင် ငယ် ပဉ္စင်း ငယ်များ အား တစ်ဆင့် စာ ချ ပေးခြင်း ဖြင့် နေထိုင်ခဲ့ ၏ ။ ထို့နောက် အကြောင်း အားလျော်စွာ ပြည် ခရိုင် ရွှေတောင် မြို့ နာမည်ကျော် ဝေဠုဝန် ဆရာတော် ထံ ရွှေ့ပြောင်း သီတင်းသုံးရာ ပိဋက အ ရာ၌ ထက်မြက် စူးရှ ၊ ဝီရိယ လည်းကောင်း ၊ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 479 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၄၂၃ အနေအထိုင် အုပ်ချုပ်ရန် လွှဲ လည်း အပ် အား ခြင်း ရ ခံရ သ ဖြင့် ပြန်သည် ဆရာတော်ကြီး ။ သို့ရာတွင် က ဦး ဝေဠုဝန် နာ ရ ဒ သည် ကျောင်းတိုက် အောက် မြို့ ကြီးကို အောက် ပင် ဦး ရွာ စီး ၌ ပြန် မပျော် ကြွ ပိုက် လာ သ သောအခါ ဖြင့် မင်းကွန်း ဆရာ့ ဝတ် သို ့ ၊ ပြန် သံဃ ကြွ ဝတ် လာခဲ့ များ ၏ လုပ်ရင်း ။ မင်းကွန်း ၊ စာ ပို့ချ တောင်ပေါ် ရင်း ပါဠိ ကြီး ၊ အဋ္ဌကထာ ကျောင်းသို့ ၊ ဋီကာ များကို စာ ချ ဘုန်းကြီး မွှေ နှောက် ဦး နာ ကြည့် ရ ဒ ရှု ၏ ကာ သတင်းလည်း အချိန် ကို ကုန် စစ်ကိုင်း လွန် စေ ၊ မင်းကွန်း ခဲ့သည် ။ တစ်ခွင် ၌ ပျံ့ လွ င့် စ ပြု “ ငါ နေ၏ သာ ။ ဆိုလျှင် ထိုအချိန် အဋ္ဌကထာ ကား ပဲ လယ်တီဆရာတော်၏ ရေးမယ် ” ဟု အားကျမခံ ‘ မဟာ အကြံ ဋီကာ ပေါက် ’ ဂယက် ကာ ' ပေ ထ ဋ ချိန် ကော ပ ဖြစ်၍ ဒေသ ပါဠိ ဟော် ” အ ဖွ င့် “ အဋ္ဌကထာ ' ရေးရန် စီစဉ် လျာထား လျက်ရှိသည် ။ မြင် မက် တစ်ည ၍ “ သ၌ အောက် ဦး သွား နာ ကျိုး ရ ဒ ရင် သည် ကိုယ့် အိပ်မက် အောက်က တွင် အောက် လူ သေ တတ်သည် သွား နှစ် ချောင်း " ဟူသော ကျိုး အ သွားသည် စွဲ ကြောင့် ဟု နှမ ကျန်းမာရေး များရှိရာ အခြေအနေကို နှစ် မိုင် ကျော် ဝေးကွာ မေးမြန်း သော ခဲ့ ရသေး ကျောက် ၏ ။ ပ နှမ နံ ရွာသို့ များ ကား က တိုက် အိမ်ထောင် က ရိုက် မ ကျ ကြွ ကြ သွား၍ သေး ။ “ ငါ လူ ဦး ထွက် နာ ရ ဒ တော့မယ် သည် အဋ္ဌကထာ ၊ အင်္ကျီ ၊ ကျမ်းပြု လုံချည် ရန် စီစဉ် ယူခဲ့ ဆဲ အစ်မ ကြ ၊ နင်တို့ နှင့် နှမ ကို များကို စိတ်မချ ကျောင်းသို့ ဘူး ” ဟု ခေါ် ခရီး ယူ၍ ရောက် တောင်းပန် မ ဆိုက် လျှောက်ထား ပြောလိုက်ရာ သော်လည်း အစ်မ နှင့် မရတော့ နှမ များမှာ ဘဲ ယူ နောက်ဆုံးတွင် ကျုံး မ ရ ငိုကြွေး တစ် ကြ ယူ ကုန် သန် ၏ တစ် ။ အမျိုးမျိုး ဇွတ် ထိုး လုပ် ရှေ့ ချ တတ်သော ကာ အလှူ စိတ် မင်္ဂ လာ ကြောင့် မဏ္ဍပ်တွင် ခေါင်းပေါင်း စာရေးကြီး နီတာ ဖြစ်လာ ရဲ ၊ ပိုး လေ၏ သား ။ လုံချည် ကြားသမျှ နီတာ ရဲ မြင်သမျှ နှင့် . စာ ဆရာ ပွဲကို သမားများ နှင့် ဘဝတူ စာသင် ဘက် ဘုန်းကြီး အားလုံး ယူ ကျုံး မ ရ နှ မြော တ သ နေကြ ကုန် ၏ ။ ဦး နာ ရ ဒ တစ်ဖြစ်လဲ ကို သာ ဗျော ကို နား ချ၍ တတ်သော “ မ ဆုံး အခြား မ မ စောင့် တရား ထိန်း တစ်ပါး ဘဲ လွှတ် ကို ထားသော ငါ ဘုရား စိတ် မြင် ကဲ့သို့သော တော် မ မူ ” အကျိုး ဟု မြတ်စွာဘုရားရှင် မဲ့ ဒုက္ခရောက် စေ ( ဧ ကင်္ဂုတ္တရ - အ ဒန္တ ဝဂ် ၌ ) ဟော တော်မူ၏ ။ တစ်ဖန် ( ယင်း ဧက ဓမ္မ ပါဠိ - တတိယ ဝဂ် ၌ ပင် ) - ဒုက္ခ ရောက်၍ “ ကောင်းမွန် လုံ့လ နည်း မှန်ကန်သော သူ သာ ချမ်းသာ တရား ရ၏ ကျင့် ။ ဝတ် ကျင့် မဟုတ် ကြံ သော်လည်း ရာ၌ လုံ ့ ဆင်းရဲ လ ဝီရိယ လွတ် ကြီး သူ ကြောင်း သည် တရား ကြီး သူ မဟုတ်သော သည် သာ ချမ်း ကြောင့် သာ၍ တည်း လုံ့လ နည်း ၊ ကောင်းမွန် သူမှာ မှန်ကန်သော ဆင်းရဲ ရသည် တရား ” ဟု ကျင့် သာသနာတော် ဝတ် ၌ ကား လုံ့လ လမ်း ဝီရိယ စဉ် နှင့် သာသနာ ထို သဘော အ ပြင်မှ များကို လမ်း မှန်း စဉ် မျှော် တို့၌ ၍ ဇွဲလုံ့လ ဝီရိယ ဝီရိယ အသုံးချ ကောင်း ပုံ ကို တိုင်း နှိုင်း အကျိုးရှိ ယှဉ် ၍ သည် ဟော ကား တော် မဟုတ်ချေ မူ ဖူး ၏ ။ ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 480 ၄၂၄ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် အကျိုး မ များသော ကိစ္စ ၊ နည်းလမ်း မ မှန်သော အလုပ် တို့ကို လုပ်ကိုင် ရာ၌ ဝီရိယ ကောင်း သလောက် ဒုက္ခရောက် တတ် ၏ ။ အရှက် တ ကွဲ အကျိုး နည်း ဖြစ် တတ် ၏ ။ ထို့ကြောင့် မိမိ လုပ်တော့ မည်ဟု ကြံစည် သော အလုပ်ကို ရာ ဂ ၊ ဒေါသ ၊ မောဟ ကြိုက် - မကြိုက် ကင်း ကြောင်း ဝေဖန် အလုပ် စိစစ် ဟုတ် ရ၏ ။ - မဟုတ် ဟုန် မှန်သော်လည်း မှန် - မမှန် ၊ ဘုရား မိမိ စွမ်းအား စ သော သူတော်ကောင်း ဖြင့် တကယ် လုပ်နိုင် များ မလုပ်နိုင် စဉ်း စား ရာ ၏ ။ အချိန်အခါ အခြေအနေ , နေရာ ဌာန သင့် မ သင့် မှန် - မမှန် ဝေဖန် ရာ ကောင်းမွန် ၏ ။ မှန်ကန် သည့် အလုပ် ပင် ဖြစ်စေ ကာ မူ သတိ ပညာ စဉ်း စား ဉာဏ် အ ထိန်း မပါသော စိတ် ၊ တစ် ဇွတ် ထိုး ကြိတ် မှိတ် ၍ ကြိုးစား သော ဝီရိယ တို့သည် ကောင်းကျိုး မ ပေး တတ် အ ချေး ကုသိုလ်ကံ ဟောင်း ကြွေး ဟောင်း တို့ကို ဝိပဿနာ ကုသိုလ် ဖြင့် စာရင်း ရှင်း ကာ ရှင်း ကာ ဘဝ များကို ချုံး ၍ ချုံး ၍ သွား နေရသော ယောဂီ တို ့ အတွက် စိတ် ထက် သန် လေ ၊ ဇွဲ ကောင်း လေ ၊ မဇ္ဈိမ ပဋိပဒါ ကျအောင် စဉ်း စား ဝေဖန် ရ လေ ဖြစ်၏ ။ သို့မဟုတ် ပါ က လမ်း စဉ် ပင် မှန်သော်လည်း အံ ချော် ၍ သွား တတ် ပေသည် ။ ကို သာ ဗျော သည် အမျိုးမျိုးသော လောကဓံ များကို ဖြတ်သန်း ကာ ရဟန်း လူ ထွက် ဘ ပ အခြေ မ ကျ မီ မှာပင် မင်းကွန်း အ လယ်တော ရ ဆရာတော်ဘုရားကြီး ဦး မဉ္ဇူ သာရ က ဆွဲဆောင် ဟော ပြ ၍ သာသနာ့ ဘောင် သို့ ပြန်လည် ရောက်ရှိလာသည် ။ ဦး နာ ရ ဒ သည် နှစ် ကြိမ်မြောက် ရဟန်း ပ င့် ခေါ် ပြု၍ ၍ လက် မကြာမီ ပံ တန်း ပင် မြို့၌ လက် ကြွရောက် ပံ တန်း မြို့မှ သီး တင်း ဆရာတော် သုံး ရ ပြန် ၏ ဦး ။ ဂန္ဓ လက် မာ ပံ က တန်း စာ ချ မြို့၌ ဘုန်းကြီး တစ် ဝါ အဖြစ် မျှသာ နေ ပြီးနောက် မင်းကွန်း သို့ ပြန်လည် ကြွ လာခဲ့သည် ။ ဦး နာ ရ ဒ ချုံး ပွဲ ချ ငို ရခြင်း ဦး နာ ရ ဒ သည် မင်းကွန်း သို့ ပြန်ရောက်ပြီး တောင်ပေါ် ကြီး ကျောင်းရှိ တိုက် တာ ဝေ ယျာ ဝစ္စ နှင့် စာ ချ ရသော တာ ဝန်ကြီး ကို လုပ် မြဲ လုပ် နေစဉ် မကြာမီ ပင် မတ္တရာမြို့နယ် ရွာ ကြီး တစ်ရွာ မှ ကျောင်းထိုင် စာ ချ အဖြစ် ပ င့်၍ ဆရာတော်၏ အ မိန့် အ ရ လိုက်ပါ ကြွ သွား ရ ပြန် ၏ ။ ( ပဋိ ပတ် ဘက် မ လှမ်း နိုင် စေရန် စာ နှင့် ၊ ပရိသတ် နှင့် ဝိုင်း ၍ ဖိ ထာ · ခြင်း ပင် တည်း ။ ) တိုက် အုပ် စာ ချ လုပ် ရ သည်မှာ ရှောင် လွယ် လှ သော်လည်း ကျောင်း ပိုင် ဘဝ ကား ရုတ် တ ရက် ရှောင် ၍ မလွယ်ကူ လှ ချေ ။ ထို တောရွာ စာသင်တိုက် မှာလည်း ရပ်ရွာ ဒကာ ဒကာမ တော င့် တင်း ၍ ကျောင်းသား ကို ရင် ဦး ပဉ္စင်း လည်း များ လှ သ ဖြင့် ဦး နာ ရ ဒ ကဲ့သို့သော စာ တတ် ပုဂ္ဂိုလ် ကို ရ သည့် အတွက် တစ် နယ် လုံး က ဝမ်းသာ နေ ကြ၏ ။ ဦး နာ ရ ဒ လည်း ကိုယ့် လက် ကိုယ့် ခြေ ကိုယ့် သဘောကျ အုပ်ချုပ် ၍ လွတ်လပ်စွာ • မ အကြိမ် ## PAGE 481 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၄၂၅ သာသနာပြု ရ သ ဖြင့် ဝမ်းမြောက် နေ၏ ။ သို့သော် မကြာမီ ပင် ကို ရင် ကြီး အချို့ နှင့် လက်ထက် တော် ပါ ဦး ပဉ္ဇင်း အချို့ အပေါ် သြ ဇာ မ ကိုက် ရှိနေသည် ။ သည်းခံ ဆုံး မ ဟော ပြော၏ ။ ငယ် မွေး ခြံ ပေါက် ဆရာ တ ပ ည့် မဟုတ် ကြ သ ဖြင့် “ ဦး ပဉ္စင်း ကြီး လာ က ဘုန်းကြီး ရန် သူ ” ဟူ သည့် အတိုင်း တဖြည်းဖြည်း ဆန့်ကျင်ဘက် အုပ်ချုပ် သြ ဇာ ရ ခက် သက်ဝင် ၍ ကာ လာ ဆုံး တော့သည် မ ရန် တစ်နေ့ ။ နောက် တခြား ကျောင်းသား ခက် ၍ လာ ၊ ကို ၏ ရင် ။ ကြီးများ ထိ ပါ သော်လည်း “ စာ တတ် နောက်ဆုံးတွင် သော်လည်း မ အုပ်ချုပ် ကျက်သရေ တတ် ခန်း ' ဟု အတွင်း အ ဝင်၍ ထင် ခံရမည် သင်္ကန်း စိုး ၍ ကို ကြိုးစား ခေါင်း ပု သည်းခံ ခြုံ ကာ ချုံး ပွဲ ချ ငို ရ လေတော့ ၏ ။ နာမည်ကျော် စ တစ် နယ် လုံး က အထင်ကြီး နေပြီ ဖြစ်၍ မည်သို့ ( စီမံ အ ရမည် မွှေ ဓာတ် ကို မသိ ကို ၊ သတိပြု ရုတ်တရက် ။ ) ထွက်သွား ၍လည်း မ ရ ၊ များစွာ စိတ်ဆင်းရဲ ရ လေ၏ ။ ပရိသတ် နှင့် စာ နှင့် အပိုင် ဖိ လိုက် သော်လည်း ထို ပရိသတ် နှင့် ထို စာ က ပင် ဦး နာ ရ ဒ အား ဘဝ လမ်းကြောင်း ကောင်း မည့် ပြောင်းရန် သူ ကို ဆိုး နှိုးဆော် အောင် လုပ်၍ နေ တော့သည် မ ရ ၊ ဆိုး မည့် ။ သူ ကို ကောင်းအောင် လုပ်၍ ရ ခဲ မျှ ။ ဦး နာ ရ ဒ သည် အား ရအောင် ငို ပြီး နောက်တစ် ရက်မှစ၍ သံဝေဂ ဝင် ကာ “ စိတ်ဆိုး ရ ၊ စိတ်ညစ် မရှိတော့ပြီ ရ ၊ ငိုကြွေး လော ” ဟု ရ သည့် အဖြေရှာ ဒုက္ခ ၍ ကား စိတ် ပူလောင် ပြေ လက် လှ ပျောက် ၏ ။ ထို စာ ဒုက္ခ က ကြည့် လွတ် နေ ခဲ့ စေနိုင် ၏ ။ သည့် တရား “ သော က ပရိ ဒေဝါနံ သမ တိက္က မာ ယ = သတိပဋ္ဌာန် လေးပါး တို့သည် စိုးရိမ် ငိုကြွေးခြင်း အတ္ထင်္ဂ မာ ယ တို့ကို = ကိုယ်စိတ် လွန်မြောက် ဆင်းရဲခြင်း ခြင်း ငှာ တို့၏ လည်းကောင်း ကင်း ပျောက် ၊ ခြင်း ဒုက္ခ ငှာ လည်းကောင်း ဒေါ မ န ဿာ နံ . ဖြစ်ကုန်၏ ” ဟူသော သတိပဋ္ဌာန် ပါဠိတော် ကို သွား၍ တွေ့ ရာ ဆွေ့ဆွေ့ခုန် မျှ ဝမ်းသာ သွား ၏ ။ သို့သော် တို့ကို သာ မည်သို့ စမ်း ၍ ရှု မှတ် ကြည့် ရသည် နေ မိ ခဲ့သည် ကို မူ မ ။ စဉ်း စား မိသ ဖြင့် ရိုးရာ ဗုဒ္ဓါနုဿတိ ၊ မေတ္တာ ကမ္မဋ္ဌာန်း ဝင်လာ “ ၏ မင်းကွန်း ။ သို ့ နှင့် သို့ မကြာမီ ရောက်လျှင် သက်ဆိုင်ရာ ထို အ ဖြေ ဆရာသမား ရမည် ' ဟု မျှော် နှင့် ဒကာ လင့် ယုံကြည် ဒကာမ စိတ် များကို က ပြင်း ပြေ လည် ပြ စွာ အေးဆေး စွာ ပြော ဆို၍ ထို မတ္တရာ စာသင်တိုက်မှ မင်းကွန်း တောင်ပေါ် ကြီး ကျောင်းသို့ ထွက်ခွာ ခဲ့ လေ၏ ။ အ လယ်တော ဦး နာ ရ ရ ဒ သို့ သည် ရွှေ့ပြောင်း မတ္တရာ မှ သီတင်းသုံး မင်းကွန်း သို့ ရ ပြန် ရောက်သောအခါ ၏ ။ ဦး နာ ရ ဒ ၏ တောင်ပေါ် ဘဝတွင် ယခု ကြီး ကျောင်းမှ တစ်ကြိမ် အ ပြောင်း သည် အကောင်းဆုံး ဖြစ်ခဲ့ ၏ ။ တောင်ပေါ် ကြီး ကျောင်း ဆရာတော်သည် ကြီး ပဋိ ပတ် သ ဖြင့် ၌ သင့် ဦး နာ ရုံ ရ သာ ဒ လည်း လုပ်၍ ထို ပရိယတ် အတု ကို ကျမ်းစာများ ယူခဲ့ မိ ၏ ။ အ ကို လယ်တော သာ အချိန် ရ ရှိသမျှ ဆရာတော် ကြည့် မှာ ရှု ရန် မူ ပဋိ ဝါသနာ ပတ္တိ ၌ ပို၍ အား သန် သော ဆရာတော် ဖြစ်သည် ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 482 ၄၂၆ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် “ စာသင် စာ ချ ရတာလဲ များ လှ ပြီ ၊ ဒီလို နေ သွား လို ့ ရဟန်း တရား အားထုတ် ရတော့မည် မဟုတ် လွတ် ရတော့မည် ၊ ရဟန်း တရား မဟုတ်ပါ အား က မ လား ထုတ် ” နိုင် ဟူသော လျှင်လည်း မီးခဲ ပြာ စာတွေ ဖုံး ဖြစ်ခဲ့ မည်မျှ ရ သည့် တတ် အသိဉာဏ် တတ် ၊ ဒုက္ခ သည် မှ ခေါင်း ပေါ်၌ မိုးကြိုး ကျ သည် ထက် ပြင်းထန် ပေ ၏ ။´ စာသင် စာ ချ ခြင်း ဖြင့် နယ် လည်း စုံ လာခဲ့ ခဲ့ပြီ ။ မိ လူမှုဒုက္ခများ သော ဘဝဇာတ် လည်း ရှုပ် အထုပ် ကြုံခဲ့ ပြီ ကြီးကို ။ မီးခဲ တစ် ပြာ က ဖုံး န့် အသိဉာဏ် စီ တစ် က န့် စီ ကြီး ဖြေ က ၍ မေ့ ပြ နေ လျော့ လေ စွာ သိမ်းပိုက် တော့သည် ။ “ ငါ့ဘဝ ကား အချိန်ပိုင်း အတွင်းမှာ ဘဲ အပြောင်းအလဲတွေ များပြီး ချောက် ကမ်းပါး ကျ ဖို့ လက်မတင် ကလေး လို ပါ တော့ က လား ” စ သည် ဖြင့် ငယ် စဉ် မှစ၍ မိမိ၏ ခရီးသည် ဘဝကို တောင်ပေါ် မှ စီး ၍ ကြည့် လိုက် သကဲ့သို့ ကြက် သီး ထ မိ လေ တော့သည် ။ အပ္ပမာဒ သိုက် စောင့် ကြီးများ ရှုပွားနည်း ဦး နာ ကို ရ လျှောက် ဒ သည် ၍ သက်တော် ကျင့် တော့မည် လည်း ကြံ ၃၇- သော်လည်း နှစ်ရှိ လေပြီ သံဃာတော်များကို ။ ဆရာတော် ထံ ထိန်းသိမ်း ၌ ရဟန်း စာ တရား ချ၍ တိုက် ပထမ တွင် အုပ် လွှဲ သာယာ အပ် ခြင်း မိ သာ သကဲ့သို့ ခံယူ ရ ပြန် ရှိသော်လည်း ၏ ။ ထို တာ ဝန်ကြီး ဤ တစ်ကြိမ် ကို ယခင်က တွင်မူ အကြိမ်ကြိမ် ထို တာ ဝန်ကြီး ထမ်း ခဲ့ရ က စဉ် ပင် ချောက် လှ န့် နေတော့ ၏ ။ သို့သော် မ ရှောင် သာ ဘဲ ထမ်းဆောင် နေ ရ ပြန်သည် ။ တရား လျှောက် ရန် အကြံ လည်း တစ်နေ့သောအခါ ငုပ် ၍ ငုပ် ၍ သွားပြန် စာ ကြည့် ၏ အ ။ ပြီး ရပြီး စာများကို စိတ်ပါလက်ပါ ရွတ် အံ နေ ခိုက် ရုတ်တရက် “ ဦး နာ ဆရာတော်ကြီး ရ ဒ ၊ စာတွေကို ကြွ ဘယ် လာ အတွက် ကာ ... ဒီလောက် သင် အံ ကျက် မှတ် နေ ရ သ တုန်း ” ဟု မေး တော် မူ ရာ ငုပ် နေသော အကြံ က ရုတ်တရက် ပေါ်လာ ကာ “ “ နိဗ္ဗာန် နိဗ္ဗာန် လိုချင်လို့ပါ လိုချင်ရင် “ ဘူ အရှင်ဘုရား တံ ဘူ တတော ” ဟု ပင် ပဿ လျှောက် တိ ” လောက် လိုက် မိ နဲ ့ သည် ပဲ ရ နိုင် ။ ပါ သ ဗျာ ” ဟု မိန် ့ တော် ဦး မူ နာ ကာ ရ ဒ အနီးမှ ၏ ဦး ခေါင်း ထွက်ခွာသွား ၌ ပြင်းထန်သော ၏ ။ ဒုတိယမ္ပိ မိုးကြိုး တစ်ကြိမ် ပစ် ချလိုက် သ ကဲ့သို ရှိ တော့သည် ကံတရား ။ ဆရာတော်ကြီး တို့သည် ဆန်း ကြယ် ကား သိ လှ ၏ တော် ။ သတိ မြင် - တော် သမာဓိ မူ ဟန် - ပညာ ရှိ ပေ ၏ ဖြင့် ။ စောင့် ၍ ကြည့် တတ် ပါ ဟု လျှင် နှုတ် သိသာ က အကြိမ်ကြိမ် လှ ပေသည် ။ ရေ ဦး နာ ရွတ် ရ ဒ ကာ လည်း အဓိပ္ပာယ်ကို သက်ပြင်း ချ တွေ့ပြီး လျက် “ စဉ်း ဘူ တံ စား ဘူ တတော နေ မိ ၏ ။ ပဿ တိ အ “ အ ရှိ ကို အရှိအတိုင်း မြင်လျှင် နိဗ္ဗာန် ရတော့ တာပဲ ” ဟု ဒက် က နဲ သဘောပေါက် ကာ လက်တွေ့ လုပ်ရန် ဆုံးဖြတ် လိုက်တော့ သည် ။ 66 “ သံဃ သာ မဂ္ဂီ ခေါ် ဘုန်းကြီး နိုင်ငံရေး အဖွဲ့များ လည်း ပေါ်လာ ခိုက် ဖြစ်၍ စာသင်သား များ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 483 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၄၂၇ ဆုံး မ ရ ခက် သည် နှင့် ကြုံ လေရာ ၊ ဦး နာ ရ ဒ အတွက် ပဋိ ပတ္တိ အလုပ်ခွင် သို့ မြန်မြန် တွန်း ပို့ သကဲ့သို့ ဖြစ်သွား ၏ ။ “ ဦး နာ ရ ဒ ၊ ဆင်းရဲ က လွတ် ချင်ရင် သတိပဋ္ဌာန် က လွဲလို ့ တခြား လမ်းခွဲ မရှိဘူး ၊ ခွဲခြား၍ ဧ ကာ ယ အ နော မိန့် ယံ မရှိ မဂ္ဂေါ ။ လျှောက် ” ဟု ဆရာတော်ကြီး လည်း မ လျှောက် က မိ အ ပေ ။ မိန့် သို ရှိရာ ့ နှင့် မည် “ မဟာသတိပဋ္ဌာနသုတ် သို ့ ပွား ရမည်ဟု ကား ပါဠိ တော်ကြီး ” ကို အဋ္ဌကထာ ၊ ဋီကာ နှင့် တိုက်ဆိုင် ၍ အ ပြန်ပြန် အလှန် လှန် ကြည့် ရှု သုံးသပ် ရ တော့သည် ။ ယင်းသို့ သတိပဋ္ဌာန် ဆိုင်ရာ စာများကို ကြည့် ရှု ၍ လွတ်လွတ် ကျွတ်ကျွတ် ကြီး ရုန်း မည် အား ပြု နေ ခါမှ “ ပေ ဋ ကော ပ ဒေသ အဋ္ဌကထာ ” ရေးရန် အကြံ ကြီး က ဆီး ၍ ကာ နေ ပြန် ၏ ။ “ အဋ္ဌကထာ ဆရာ ” ဘွဲ့ ထူး ကို ဗန်း ပြသော ထို အကြံ သည် မာ ရ၏ နောက်ဆုံး အသုံးပြု လိုက်သော လက်နက်ကြီး ဦး နာ ရ ဒ ကံ က ပင် ထို တ အန္တ ကား ရာယ် ၊ ကို ထိုအချိန်က အခိုက် အ ဦး တ န့် နာ အား ရ ဒ ဖြင့် မြင် ခုခံကာကွယ် ချင် မှ ၍ မြင် ၍ မည် ပေးလိုက် ဖြစ်သော်လည်း ၏ ။ အနောက်ဘက် မကြာမီ လေး ဆရာတော်အား ဖာ လုံ ခန့် ဝေးသော ခွင့် ပန် ၍ တော သံဃ ထဲသို့ ပရိသတ်ကြီး ဝင် ခဲ့ ၏ ။ မှ ကမ္မဋ္ဌာန်း ဖဲ ကာ အ လယ်တော ကျောင်း ကလေး ရ၏ တစ် ရော င့် ရဲ ဆောင် ကာ ကို “ ဂူ အပ္ပမာဒ ကလေး သတိပဋ္ဌာန် ချောင် သီလရှင် အလုပ် ဆရာကြီး ' ကို ဒေါ် မဆုတ် အီ က မ ဆောက် နစ် ရှု ပွား လှူ ၍ တော်မူ၏ ရ တတ် ။ သမျှ ( ယခု နှင့် အ လယ်တော ရ အနောက် တိုက် ခေါ် ၏ ။ ) အမျိုးမျိုး ထိုအချိန်မှစ၍ အဖုံဖုံ စောင့် ရှောက် တောင်ပေါ် ရ မည့် တာဝန် ကြီး ဆရာတော် ကုန်ပြီ ဟု နှင့် ဆို သ င့်၏ အ လယ်တော ။ ထို ဆရာတော် ရ ဆရာတော်၏ နှစ်ပါး ကား ရှင် ခဲ့ရသော မောဂ္ဂ အရှင် လိ ပုတ္တ သိဂ္ဂ တိ ဿ ဝ နှင့် လောင်း စဏ္ဍ ဝဇ္ဇီ လျာ မထေရ် အား သာသနာ ကြီး တို့ ကဲ့သို့ ဘောင် ဖြစ်တော့သည် ရောက်ရန် အချိန်ယူ ။ စောင့် ရှောက် အရှင် သိဂ္ဂ ဝ မထေရ် ကြီးသည် မေဂ္ဂ လိ ပုတ္တ တိ ဿ အား သာသနာ့ ဘောင် ရောက်အောင် ဆွဲဆောင် ၍ ရောက်လျှင် ပဋိ ပတ် အလုပ်ကို အ လျင် ခိုင်း ၏ ။ သို့ တ စေ တတိယ သံဂါယနာ သာသနာပြု ရန် ရှိနေသေး သ ဖြင့် သာသနာ မှ ဖဲ ခွာ မ သွား နိုင် ရုံ ၊ သမာဓိ အသိဉာဏ် ရ င့် ကျက် ရုံ ပဋိ ပတ် လမ်း စ သောတာပန် မျှ လောက်သာ ချီး မြှောက် ရပ်ဆိုင်းထား ၏ ။ ဓမ္မ ရ သ ကို သိ သွား သ ဖြင့် ကြောင့် ကြ မဲ့ နေ မည် စိုး ၍ အ ရ ဟတ္တ ဖိုလ် ပေါက် အ ရောက် ပို့ တော် မ မူ ခဲ့ ။ ထို့နောက် မှ ပရိယတ္တိ သင်ယူ ရန် စဏ္ဍ ဝဇ္ဇီ မထေရ် ကြီး ထံ ပို့ လွှတ် ၏ ။ သာ မ ဏေ ဘဝ ဖြင့် တိပိဋကဓရ စင်စစ် ဖြစ်ခဲ့သည် တောင်ပေါ် ။ ( ပါရာဇိက ကြီး နှင့် အ ကဏ္ဍ လယ်တော အ ဖွ င့် ရ ၃၀-၃၁ ဆရာတော်ကြီး ။ ) နှစ်ပါး ကား ပုဂံမင်း ၊ မင်းတုန်းမင်း တို ့၏ ဆရာ ဈာ န့် အဘိ ညာဉ် ရ သီး လုံး ဆရာတော် ၏ အပ္ပမာဒ အမွေခံ တ ပ ည့် ကြီးများ ဖြစ်ကြ၏ ။ အ လယ်တော ရ ဆရာတော်အား “ အနာ ဂါမ် ကြီး ’ ဟု ပင် ထိုခေတ်က ဆိုသည် ထို အပ္ပမာ သ သ မှုကို မိမိတို့ လည်း စားသုံး ကာ ထို အပ္ပမာ ဏ သိုက်ကြီး ကို ဆက်လက် နဝမ အကြိမ် ## PAGE 484 ၄၂၈ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် သာ ဖြစ်ကြကုန်၏ ။ ( စောစောပိုင်းက မူ မာရ်နတ် က လက်ချက် ဦး ဦး သွား၍ လက် ပိုက် ၍ သာ ကြည့် နေ " “ ခဲ့ ဤ ကြ အကြောင်း ရ ကုန် ၏ ။ ) သည် ကံတရား အ ဘယ် တို့၏ အကျိုးအတွက် အစီအမံ ကား ၊ ဤ ဉာဏ် အကျိုး မီ သည် သလောက် ထို အကြောင်း အံ့ ဖွယ်ရှိ ကြောင့် ပေ စွာ ။ ” စ သည် ဖြင့် ( ရှေ့ သွား သူတော်ကောင်း ကြီးများ က ဘဝ နှင့် ရင်း၍ ပြ ခဲ့ကြသည် ကို သာ ) ရှုမြင် နိုင်ကြ လမ်း လွှဲ ပါ လျှင် ပေး ထို တတ်သော အကြောင်းအကျိုး ၊ ထိုးဖောက်၍ များကို တစ်မျိုး ဝင် နှောက် တစ် ဖုံ ဖြစ်အောင် လာ တတ်သော အချိန်ဆွဲ အ ပေး မွှေ ဓာတ် တတ်သော တို့၏ ၊ သင်္ဘော ကို ပေါ လော ကြီး သိမြင် ကြ လေရာ ၏ ။ သို့မှသာ “ လာမည့် ဘေး အဝေးက မြင် ’ နိုင်ကြ ပေ မည် ။ မလှုပ် ချောက် နိုင် ကိုယ်ပိုင် အသိ ပွား များ ဘုန်းကြီး တော် မူ ရာ သတိပဋ္ဌာန် ဦး နာ ရ ဒ သည် တရား အပ္ပမာဒ သည် အလွန် တရား အကျိုးများ ကို သက် စွ န့် ကြောင်း ကြိုးစား ရိပ် စား မ မိ နား ကာ မ “ ရပ် ပါဠိတော် ရှု မှတ် မှာလဲ စမ်း ကြည့် ပွ င့် ပွ မ င့် ယ့် လင်းလင်း သူ တောင် ၊ အဋ္ဌကထာ မရှိခဲ့ ကြ ပါလား ဋီကာ ” ဟု တွေမှာ သာသနာအတွက် လဲ ရှင်းရှင်း ကြီး အားမလိုအားမရ ရှိနေပါ လျက် လက်တွေ့ ဖြစ်နေ မိ ၏ ။ ထိုအချိန်မှစ၍ သတိပဋ္ဌာန် ဟူသည် ဇွတ် သွားလာ နှစ် ကြိုးစား လှုပ်ရှား တော် သမျှ မူ သည် ရုပ် ။ တရား ၏ အမူအရာ အားလုံး နှင့် . စိတ် ( နေရသော နာမ် တရား အလုပ် ) ၏ ပင် တွေး ဖြစ်သည် ကြံ စဉ်း ။ ရှင်းလင်း စား လှုပ်ရှားမှု လွယ်ကူ အားလုံးကို လှ ပေ ၏ ။ - ပထမ မလွတ်တမ်း သွား မှု ကြည့် လာ မှ လှုပ်ရှား ၍ သိသိ မှ ( ရုပ် ပိုင်း ) ကို စောင့် ကြည့် သိမှတ် ရ၏ ။ နောက် ကြံစည် စိတ်ကူး မှု ( နာမ် ပိုင်း ) ကို စောင့် ကြည့် သိမှတ် ရသည် ။ သွား ချင် သော စိတ် က ဦး စွာ ဖြစ်၍ သွားခြင်း ကိရိယာ ( ရုပ် ) ဖြစ် ရ ပုံ ခေါင်း ပြု၍ ပြု၍ လာသော စိတ် ဦး ကလေးများကို ပါ မှတ် သိ ကာ တစ်ရက် ထက် တစ်ရက် မှတ် သိ စိတ်များ ထိုအခါ “ စိပ် တ ၍ င့် စိပ် တယ် ၍ မှတ်စရာများ ချမ်းသာ မြဲ များ သော ၍ ငါ များ ” အ ၍ လာ ထင်သည် တော့သည် အမြင် ။ နှင့် ပြောင်းပြန် ဖြစ်သွား တော့ ၏ ။ ဝတ်စား တန်ဆာ ၊ ဣ ရိ ယာ ပထ ၊ သန္တ တိ ဃ န ပညတ် အ ဖုံး များ လုံးလုံး ကွာ ကျသွား ဥပမာ ကုန် အား ၏ ဖြင့် ။ အလွန် ပိ ရိ လှသော လူတစ်ယောက် အား လူဆိုး လူကောင်း ခွဲခြား သိ ရန် အားလုံး အမြဲတမ်း တွေ့မြင် နောက် လာမည် ယောင် ခံ ၍ ဖြစ်၏ စုံ ထောက် ။ ထိုအခါ ကြည့် ရှု အ နေ မှ ပြော သာ အ ထိုသူ ထင် နှင့် လုပ်သမျှ မျက်မြင် ၊ ဆက်သွယ် လက်တွေ့ သမျှ တို့ ကွာခြား ကာ ကိုယ်ပိုင် ဆုံးဖြတ်ချက် ၊ စီရင်ချက် ပေး စွမ်း နိုင်တော့ သည် သာ ။ ပရိသတ် “ နှင့် အသံ နီးကပ် သည် သမာဓိ နေသော ၏ မူလ ရန် သူ ကျောင်း ” ဖြစ် သည့် ကလေး အတိုင်း ၌ ညည်း ဘုန်းကြီး ငွေ့ ကာ သ ဦး မုံး နာ ချပ် ရ ဒ ချောင် သည် ဌာနသို့ လူ သူ ရွေး ပြောင်း သီတင်းသုံး ၏ ။ သုံးနှစ် မျှ အကြာ သက်တော် ၄၀- အရွယ် ၌ ဖုံးကွယ် နေသော နဝမ အကြိမ် ## PAGE 485 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၄၂၉ အရာကို ဦး စွာ သော ဖွ င့် ဘဝ၏ လှစ် ပြ သကဲ့သို့ အနှစ်သာရကို လည်းကောင်း ရရှိ ၊ သိမြင် အမှောင် တော်မူ၏ တိုက်ခန်း ။ မြေ ၌ ဆီမီး ၌ အ ထွန်း ခိုင် သကဲ့သို့ အ ခန့် စိုက် လည်းကောင်း ထားသော တု ယိမ်းယိုင် ရိုဏ် တိုင် ( တံခါး တိုင် ) သည် အရပ် လေး မျက်နှာ မှ လာသော လေ တို့ ကြောင့် ချောက် ချား လူ နတ် ဗြဟ္မာ ခြင်း တို့၏ မရှိ အသွင်မတူ ပကတိ တည်ငြိမ် အယူဝါဒ သကဲ့သို့ လေ ရုပ်နာမ် ကြမ်း ကြောင့် ဓမ္မ မျှ ဘဝ ရွှေ့ပြောင်း အဓိပ္ပာယ်ကို ယိမ်းယိုင် အ ဘယ် ခြင်း မရှိအောင် သိမြင် တော် မူ လေ၏ ။ ဘူ တံ ဘူ တတော ပဿ တိ = အ ရှိ ကို အရှိအတိုင်း မြင် တော် မူ ပြီ ။ အာ ပေါက် အောင် ဟော သော်လည်း မော ရုံ မျှသာ ကျင့် စဉ် ဂူ ကို ကလေး မိမိကိုယ်တိုင် ချောင် အ ကျင့် လယ်တော ကြံ ၍ “ သန္ဒိဋ္ဌိ ရ ဘုန်းကြီး က ၊ အ ဦး ကာ နာ လိ ရ ဒ က ဂုဏ် သည် ” ကို သတိပဋ္ဌာန် ( အဓိ ဂမ သဒ္ဓါ အပ္ပမာဒ ဖြင့် ) ကာလ လေးမြတ် အတွင်း၌ ယုံကြည် ပင် လာ ထူးဆန်းသော သောအခါ “ ဧဟိ ဘုန်းကြီး ပ ဿိ ဟု က ” ထင် ဂုဏ် နေသူများ ကို ထုတ်ဖော် ရှိခဲ့ ၏ လျက် ။ တစ် ရှိ၏ စ , ။ တစ် သုံးနှစ် စ စုံစမ်း တာ စမ်းသပ် နာယူ ကြည့် ကြ ရာ ဘုန်းကြီး ဦး နာ ရ ဒ တရား မှာ မယုံနိုင်အောင် အ ဆန်း ဖြစ်နေ ခဲ့ ကြ၏ ။ အိပ် ( “ လျောင်း သွား ) - တယ် သွားတယ် မှတ် မှတ် ။ ” ၊ ရပ် ’ ရပ် တယ် မှတ် ၊ ထိုင် - ထိုင် တယ် မှတ် ၊ အိပ် ( လျောင်း ) - သုံးနှစ် ကာလ လွန် သောအခါ စုံစမ်း သူများကို သာမက မိမိ က ဗစ် တရားဟော ရန် အ ခွင့် ရှာ လျက် ရှိ၏ ။ တွေ့သမျှ ထို တရား ကို ပင် ဟောသည် ။ နာ သူ တိုင်း လန် သွား ကြ၏ ။ တရား “ ဆိုတာ မင်းတို့ ဒါပဲ အ မေ ။ ရွတ် မိဘ ရတဲ့ ဘိုးဘွား စာ မဟုတ်ဘူး တွေ ဘုရား ၊ အလုပ် ဝတ် တက် လုပ်ရတဲ့ ရွတ် ဖတ်နေ စာ ၊ ခုနစ်ရက် ခဲ့ကြတဲ့ သတိပဋ္ဌာန် လုပ် ကြည့် ၊ ၀ နိဗ္ဗာန် ကျင့် ကြ ရ နိုင်တယ်လို့ ၊ မယုံ မ ရှိကြ ဘုရား နဲ့ ” ဟု က ထပ် ရဲ ရဲ ကြီး ဆင့် အာမခံချက် အာမခံ ချက်များ ပေး တော် ပေးသော်လည်း မူ တဲ့ တရား ကွ - ယ့် တရားနာ ။ ကြိုးစား သူ နာ များမှာ ကြ ၊ မ ကြားဖူး “ သွားရင် သော တရား သွား မှန်း အ ဆန်း လူတိုင်း ဖြစ် နေ၍ သိတာပေါ့ ရယ် ၊ သူ ခွေးတွေ ရယ် ကြ ဝက်တွေ ၊ လှောင် လဲ သူ သိ လှောင် တာပဲ ” ကြ၏ စ သည် ။ ဖြင့် လည်းကောင်း “ သမထ ၊ ပါ ကွာ ၊ ပညတ် ပါ ကွာ ” စ သည် ဖြင့် လည်းကောင်း ခုခံ ရှုတ်ချ ခြင်းကို ပင် ခံခဲ့ ရ၏ ။ သို့သော် ဦး နာ ရ ဒ ကား လက်မ လျှေင် ချပ် မူ ခဲ့ ၏ ။ “ သို့သော် သူတို့ မိုက် “ တာ အာ မိုက် ပေါက် ကြ အောင် ပ စေ ၊ နား ဟော ရည် ဝ သော်လည်း ပြီးရော ဟော မော ရမှာပဲ ရုံ မျှသာ ” ဟု ရှိ၍ ဇွဲ အား ` ` တစ်နှစ် တင်း တော် သာ ကြာ သွားသော်လည်း တစ် ဦး တစ်လေ မျှ တရား ရှု မှတ် မည့် သူ ပေါ် မ လာ ချေ ၊ တရား ဘုန်းကြီး ကို မည်သူမျှ ဦး နာယူ နာ ရ ဒ ကျင့် သည် ကြံ “ မည့် ပုဂ္ဂိုလ် သူ မ ခင် ပေါ်ပေါက် မှ တရား မင် သ ဖြင့် သည် မိမိ ” ဟု ဆွေမျိုး ယူဆ များရှိရာ ၍ လော ဇာတိ မသိ ရွာသို့ ၊ မိမိ နဝမ အကြိမ် .. ## PAGE 486 ၄၃ ဝ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် တရား ဖြင့် ကျေးဇူးဆပ် ရန် ကြွ တော်မူ၏ ။ “ အစား ကောင်း စား ရ သောအခါ ခင်မင် သူ ကို သတိရ ဇာတိ ရွာသို့ ” သကဲ့သို့ ရောက်လျှင် လည်း ဖြစ်ပေ ကန်ကြီး လိမ့် ကုန်း မည် ရွာ ။ ဉာ ၏ တတ္ထ အရှေ့ဘက် စ ရိ ယာ ကျောက် လည်း ဖြ ပြုတ် ည့် ရာ ကုန်း ရောက် တောတွင်း ပေသည် ၌ ။ ကမ္မဋ္ဌာန်း မန် ကျည်း ကျောင်း စု တစ် တောရကျောင်း ဆောင် ဆောက် ဘုန်းကြီး ၍ သီတင်းသုံး ဦး လက္ခဏ သည် ကလည်း ။ ဆင်ဖြူတော် တစ်စီး ဝင်၍ လာ ဝပ် ဦး သည် နာ ' ရ ဟု ဒ လည်း ကြိုတင် ရောက်သော အိပ်မက် မြင် နေ့မှစ၍ မက် တစ်ယောက် ကြောင်း ရင်းနှီး လာ သူများအား တစ်ယောက် ပြောကြား ၊ ဆယ် ထား ယောက် နှင့် ၏ လာ ။ ဆယ် “ သွား - ယောက် သွားတယ် မလွတ်တမ်း ၊ စား - စား တရား တယ် ချီးမြှ ၊ ဝါး င့် - တော်မူ၏ ဝါး တယ် ။ ၊ မင်းကွန်း မျို - မျို ထက်ပင် တယ် ၊ ဆို့ အခြေ - ဆို့ မ တယ် လှ ဖြစ်ကာ ၊ တို့ - တို့ တယ် ၊ ဆိတ် - ဆိတ် တယ် ” ဟု ပင် ပြောင် လှောင် လာ ကြ ကုန် ၏ ။ “ သူငယ်ချင်း မင်း ဖြစ် ” ဟူ သကဲ့သို့ ရင်းနှီး သူများ အ ကြား ဖြစ်၍ ပို၍ ပင် မညှာမတာ ဝေဖန် လာ ကြ၏ ။ ဦး နာ ရ ဒ ကား စိတ် မပျက် ။ ဆက်၍ ဟော မြဲ ဟော ၏ ၊ ကြာ လျှင် ကျောင်းသို့ ပင် လူ ဝင် လူ ထွက် နည်း လာ တော့သည် ရပ်ရွာ ။ ထဲတွင် နား မ ဆံ့ အောင် ကြားနေ ခဲ့ရသော အလုပ် အ ကျွေး လူ ယုံ တစ်ယောက်က “ ကြာ လျှင် “ " အရှင်ဘုရား ခက် ရ ချေ ရဲ့ ကို ’ ဟု ပြောနေကြတယ် ထင် ၍ လော မသိ ၊ ဒီ တစ်နေ့တွင် ဘုန်းကြီး ဟာ ဦး အ နာ ဆန်း ရ ဒ အား ထွင် - ပြီး သူများ မ ပေး ဟော လား တဲ့ ပေး တရား ရဲ့ ၊ ဟော သူများ လား မ ကျင့် ဟော ရဲ့ တဲ့ ၊ တရား သူများ ကျင့် မ ပြ တဲ့ လား တရား ကျင့် ပြ ရဲ့ လား တဲ့ ” ပြ ဟု ရဲ့ ၊ သူများ လျှောက် မပေးတဲ့ ရာ ဦး နာ တရား ရ ဒ မှာ ပြုံး ၍ ပင် နားထောင် ကာ အောက်ပါအတိုင်း အ မိန့် ရှိ ပြန်သည် ။ သူများ • 66 “ မပေးသေး သူများ မ တဲ့ ဟော တရား သေးတဲ့ ပေးမှ တရား သူများ ကို ဟော မရသေး မှ ၊ သူများ တာ ကို မ ရမယ် နာ ဖူး ။ သေးတဲ့ သူများ တရားနာ မ ကျင့် ရတာပေါ့ သေးတာ ကို ။ ကျင့် မိန့် ဆို မှ သူများ တော် မူ ရသော်လည်း မမြင် သေးတဲ့ တစ် တရားထူး ဝါ ဆိုပြီး ထင်ကြေး ကို သိ မြင်ပြီး မ ပေါက် အကျိုး ဘဲ မင်းကွန်း ထူး ခံစား ရမှာပေါ့ သို့ နောက်ကြောင်း ကွ ယ့် ” ဟု လှ ည့် ပြန် ဦး နာ တော် ရ ဒ မူ ခဲ့ ၏ ရ၏ ဆွေ ။ တော် မျိုး တော် ချွတ် ခန်း ကား သူတို့ ယုံ အောင် ရေ - မီး အစုံ အစုံ လည်း မ ပြ နိုင် ။ သူတို့ မြင် သည် မှာလည်း ဦး သာ ဗျော သာလျှင် ဖြစ်ရာ နာယူ ကျင့် သုံး လိုသူများ မ ရှိသည် မှာ မ ဆန်း လှ ပါ ချေ ။ သတ္တဝါ တို့ ကံ ကား ကြံ ဖန် ၍ လွဲ တတ် ပေသည် ။ တစ် ယူ သန် လုပ်မှ တော် ကာ ကျ ဘုန်းကြီး ဦး နာ ရ ဒ သည် နှစ်နှစ်အတွင်း ကျင့် ကြံ လိုသူများ မတွေ့ရ သည့် အပြင် နာ ပြင်း ကြား ပြ ထက် လိုသူများ သန် စွာ ပင် အ နည်းပါး ခွင့် သာ တိုင်း လှ ဟောပြော သော်လည်း လျက် ဇွဲလုံ့လ ပင် ရှိ၏ ချ ။ တစ်နေ့ တော် မ မူ ။ မဖြစ်မနေ သော် မင်းကွန်း စိတ်ဆန္ဒ ဘက် ၌ ## PAGE 487 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၄၃၁ ဥပုသ် စ နီး မောင်နှံ ရက်ရှည် တို့ : “ စောင့် ထူးဆန်း နေကြသော လှသည် ` ” မန္တလေးမြို့ ဟု ကြား ရသော သူရဲ ဈေး တရား မှ ပွဲစား ကို နာ ရန် ကြီး ဦး ရောက်လာကြ၏ သစ် - ဒေါ် ကျော့ ။ အကျိုး နာ ရုံ မျှ မ သွား တင်း နှင့် တိမ် တကွ နိုင်ကြ ရှု မှတ်ပုံ သ ဖြင့် ကို လက်တွေ့ ပြပေး တော်မူ၏ ကျင့် ။ ကြံ ရန် လျှောက်ထား ကြ ရာ သတိပဌာန် “ ရုပ် ကို ဣ သုံးသပ် ရိ ယာ ပထ လျှင် ပိုင်း နှင့် နာမ် သမ္ပ လဲ ဇ ညပိုင်း သူ့အလိုလို ရောယှက် ပေါ်လွင် ကာ ရုပ် ထင်ရှား ပိုင်း ရှု မှတ်ပုံ လာ ဦး တော့သည် စွာ ပြ ” ပေး၏ ဟု ။ ရှု ဝိသုဒ္ဓိမဂ် မှတ် စေ ၌ ၏ ။ လာ လေး သည့် ငါး ရက် အတိုင်း ခန့် ရှိလျှင် ရုပ် ကို ယောဂီ နိုင် ၍ ကိုယ်တိုင် လာ သောအခါ ပင် တရား နာမ် အရသာ သဘော များကို များကို မြီး ဆက်လက် စမ်း လာ ရ မြဲ ဖြစ် သ ဖြင့် လူ့ပြည် ဇနီးမောင်နှံ နတ် ပြည်၌ နှစ် ဦး မရှိသော စ လုံး ရွှင်လန်း ချမ်းသာ တက်ကြွ ( မဟာ လာကြသည် ဋီကာ အ လို့ ) ။ အလုပ် မလုပ် သူတို့ မ မသိ ထင် နိုင်သော တော့ ချေ ချမ်းသာ ၊ ရှေ့ ကို ( ပင် အ မာ နု တိုး သီ ၍ ရ တိုး တိ ) ၍ ကို ရှု မှတ် ရက်ပိုင်း လို ကြ၏ မျှ ဖြင့် ။ ဘုန်းကြီး သိမြင် သွားကြ ကလည်း ရာ ပင်ပန်း ယောဂီ သည် ၏ အမူအရာ “ အင်း ကို ကြည့် ဒကာကြီး ၍ အ လျှော့ ဒကာမ အတင်း ကြီးများ ညှိ ပေးနေ ရှု သည် မှတ် ။ ကြ တဲ့အခါ ဖြစ်အောင် လဲ မ ပြုန်း ပျက်အောင် ပျက်အောင် ပြု လဲ မပြု တော့ နဲ့ ။ ဒေါသ ဖြစ်တာ ၊ ဖြစ်တာ . ပျက် ပျက် တာ ကို တာ သာ ကို သိပ မသိတော့ ။ ဖြစ်အောင် မောဟ ပြု တော့ လောဘ ၊ ပါဠိ ပါဌ် သား အသံ ထား အသံ နေ မ ပါ ၊ လူ သာမန် တို့ အ ဖို့ ဘာတွေ ပြောနေ မှန်း မသိ စိ မ့် မျှ နိုင်သော နှစ် သိ မ့် ထို ကျေနပ် တုံး တိတိ သွား တရား ကြ၏ ။ စကား ရှု မှတ် များမှာ ရာတွင် ပွဲစား . မည်သို့ ကြီး စိတ်ထား ဇနီးမောင်နှံ ရကြောင်း အတွက် တစ်ချက် ရိုး တွင်း ခြင် တည်း ဆီ နား သံ မာ ရှင်း ဓိ ၊ ပညာ ၍ အသိဉာဏ် ဣန္ဒြေ ငါးပါး လင်း တို့ သွား ရွှင်လန်း လေ တော့သည် ထက် သန် ။ တစ်နေ့ထက်တစ်နေ့ ကာ ထို ဣန္ဒြေ ငါးပါး လုံး သဒ္ဓါ ညီမျှ ၊ ဝီရိယ လာ ကြ ၊ သတိ သ ဖြင့် ၊ သွားကြ တစ် လခွဲ လေတော့ နှစ်လအတွင်း ၏ ။ မည် သူ ဖျက်၍ မှ မပျက် နိုင်သော အသိဉာဏ် အလင်း ကြီး ရရှိ တရား အား ထို့နောက် ထုတ်ပြီး သီလရှင် ဦး သစ် ၏ ဝတ် ညီ ဦး သွား ညွ သူ န့် ၊ မော်လမြိုင် ဖြူး မြို့ သူ ဆရာကြီး ဥပုသ်သည် ဒေါ် ကုသ အဒေါ်ကြီး လ ) ၊ က ညွတ် ( နောက် ကွင်း ဦး ဦး စံ ခင် ဒွန်း ( တရား စ သော အ ပြီး အ မြို့ ရဟန်းဝတ် မြို့ အနယ်နယ် သွားသည် မှ ယောဂီ ။ ဘွဲ့ သစ်များ - ဦး မေဓာဝီ တစ်ဆင့် ) ၊ ဦး စကား ခင် ၏ တစ်ဆင့် မိတ်ဆွေ မြို့ လှ မ လေး ပြ န့် ပွား ငါး လာ လ စွဲစွဲမြဲမြဲ လေတော့ ကျင့် ၏ ။ မင်းကွန်း ကြံ နေထိုင်သော အ လယ်တော ယောဂီ များ ရ ပင် အနောက် ရှိလာ ကာ တိုက် “ ဇေ ဇေ တ ဝန် တ ဝန် ဆရာတော် ကျောင်း၌ နား ဖြင့် ' ' ဟူသော လွ င့် ပျံ့ လျက် အမည် ရှိ၏ ။ နှင့် နား အတူ ယဉ် စ ‘ ပြု သတိပဋ္ဌာန် လာကြသည် တရား ။ ” ဟူသော အသံ သည် - • စပ် ရာ စပ် ရာ၌ ဘိာ မဖြစ်မနေ တိ ပါ စိတ်ထား ထက် ထက်မြက် ကို သတိပဋ္ဌာန် မြက် ဇွတ် ကဲ့သို့ တ မှန်ကန်သော ရွတ် တစ် ယူ အလုပ် သန် လုပ် ၌ တတ်သော အသုံးချ လိုက်သော ဆရာတော်၏ အခါ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 488 ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ၄၃၂ အံ ရတနာ ကိုက် အိုး ဖြစ်၍ ကြီးကို သွားတော့ ထုတ်ဖော် ၏ ရာ၌ ။ နှစ်ကာလ ထို စိတ်ထား ရှည်လျား ထို လုံ့လ စွာ မျိုး ဖြင့် နှစ် သာ မြုပ် တူးဖော် ပျောက်ကွယ် ယူနိုင် နေ ပေသည် ခဲ့သော ။ ယောက် မ , က ပေးသော သစ္စာလေးပါး နှိုးဆော်ချက် “ တစ်ယောက်က အ ရ ယောဂီ စ ဦး တစ်ရာ ရေ တစ်နေ့ ” ဟူ သကဲ့သို့ တခြား တိုးပွားလာ အရပ်ရပ် ယောဂီ ၏ ။ အထူး ဟောင်း သ ဖြင့် များ၏ ဦး စံ ဒွန်း တိုက်တွန်း နေသော မြို့ အအောင်မြင်ဆုံး လှ မြို့မှ ယောဂီ ဖြစ်ခဲ့သည် သစ်များ မင်းကွန်း ။ ဦး စံ ဒွန်း သို့ လာရောက် မင်းကွန်း အားထုတ် လာ အားထုတ် ကြ ရာ ဦး စဉ် စံ ဒွန်း က ကိုး ၏ နှိုးဆော် လ ခန့် ကြာ မှုမှာ ၍ ဦး ယောဂီ စံ ဒွန်း ၏ အား အမူအရာ ထို စဉ် က ကို ပေးသော ကြည့် ၍ တရား တရား ရှု မှာ ကွက် စ တု အာရုံ မ ဓု ချက် ကိုလည်း ရသော ပြုပြင် တရား ပြောင်းလဲ ဖြစ်၏ ။ ဆရာတော်သည် ပေး လေ့ ရှိသည် ။ ရှင် သာ ရိ ပုတ္တ ဘုရားရှင်က ရာ သည် ပန်း အနု ထိမ် ကြိုက် သည် သား စရိုက် ရဟန်း ဓလေ့ အား ကို အသုဘ မြင် ၍ ကြာ ကမ္မဋ္ဌာန်း အိုင် ဖန်ဆင်း အ ပေး မှား ပြ ပြီး ၍ တရား ကြာပန်း မရနိုင် ကို ရှိ အ စဉ် ရှု ခိုင်း သကဲ့သို့ အဘိ ညာဉ် မရဘဲ ချိန် ဆ ၍ ပေးရ သည်မှာ လွယ်ကူသော အလုပ် မဟုတ်ချေ တစ်နေ့သ၌ ။ ( ဦး ဧက စံ ဒွန်း နိ ပါတ် အား ။ နေ တိတ္ထ ပူ ကျဲ ဇာတ် ကျဲ ။ တွင် ) ( ထော ၊ သ ကာ ၊ ဆီ ၊ ပျား ) စ တု မ ဓု အိုး ကို ယောက် ဟု သိမှတ် မ ဖြင့် နေ အ ရ၏ မွှေ ခိုင်း ။ ထို သည် အလုပ်မှာ ၊ မွှေ သော နေလည်း လက် ၏ အမူအရာ အလွန် ပူ လှ ကို ၍ ကြည့် ချွေး ၍ တစ်လုံး “ မွှေ တယ် လုံး ဖြင့် ၊ မွှေ တယ် အ ခံရ ” ခက် အလွန် လှသည် လက် ။ လေးမျိုး ညောင်း သော လုံး အ သ လုပ်လည်း မသွားအောင် ဖြစ်သည် တစ်နာရီ ။ ( ကြာ နှစ်နာရီ လေ ကောင်း မျှ မနားတမ်း လေ ၊ မွှေ ခက် ရ သ လေ ဖြင့် ကောင်း လေ ဖြစ်သည် ၊ စိတ်မ ထို့ကြောင့် စောရ ။ ) စ တု ဆရာတော်၏ မ ဓု အိုး ၌ မွှေ သော တ ယောက် ပ ည့် များတွင် မ သည် ဦး ဦး စံ စံ ဒွန်း ဒွန်း သည် အား သစ္စာလေးပါး ဘာဝနာ ဉာဏ် ကို ထက် ပေးခဲ့ သန် ၏ လှသည် ။ ဟု ချီးကျူးခံရ သူ ဖြစ်သည် ။ အောက်မေ့ဖွယ် ဗုဒ္ဓ လက်ထက် ပင် ။ ဤ တော် အချက်က ၌ ဟင်းရွက် “ ဘာပဲလုပ်လုပ် ကြော် ရင်း ၊ ၊ ဘယ်လိုပဲ ခြေ ဆေး နေနေ ရင်း ၊ အမြဲတမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်ခဲ့သည် အမှတ် သတိ ကို ကပ် ဆွမ်း နေ စား ရမည် ဇရပ် ” မရှိဟု ဟု ယောဂီ အဋ္ဌကထာ အား ညွှန် ၌ ဆိုသည် ပြ နေသည် ။ စား ။ သီဟိုဠ် လဲ သတိ ကျွန်း ။ ၌ ရဟန္တာ မဖြစ်ဖူး သော မြို့ လှ ဗိုလ် ဦး စံ တဲ ဒွန်း ကုန်း ဦး ၌ စီး ပထမဆုံး သော မြို့ လှ တရား ယောဂီ ဌာန များသည် ဖွ င့် လှစ် ၁၂၇၃- နိုင်ခဲ့ ကြ၏ ခုနှစ်တွင် ။ နှစ် ဝါ ဆရာတော်အား မျှ သီတင်းသုံး ပ င့်၍ ကာ တရား ပြ တော် မူ သည် ။ ထိုအချိန်မှစ၍ ရေတာရှည် ၊ ဖြူး ၊ ဒိုက် ဦး ၊ တောင်ငူ ၊ က ညွတ် ကွင်း ၊ ပဲခူး သတိပဋ္ဌာန် ၊ မအူပင် တရား ၊ ပြည် စည် ၊ လက် ကြီးကို ပံ ရိုက် တန်း ၊ တီး ဟင်္သာ တော် မူ တ ခဲ့သည် ၊ ပျော်ဘွယ် ။ သတိပဋ္ဌာန် ၊ ပျဉ်း မ တရား နား စ ကို သော ကြားဖူးနားဝ မြို့များ သို့ မ ရှိကြ သေး သ ဖြင့် ရောက်လေရာ တိုင်း ၌ “ " ဘ ယ့် နှယ် လဲ ၊ ဘယ်လိုလဲ ” စ သည် ဖြင့် သံသယ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 489 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၄၃၃ ဝင် ကာ လျှောက်ထား မေးမြန်း သူ ၊ ကပ် ဖဲ့ တိုက် သူတို့လည်း များ လှ ကုန် ၏ ။ အထူး သ ဖြင့် ရွှေ ကျင် မြို့မှ ကျောင်း အစ်မ ဒေါ်ခင် ပ င့် လျှောက် ၍ ကြွရောက် ဟောပြော ရ စဉ် က မူ ခဲ များ ပုလင်း များ ဖြင့် ပင် ဝိုင်း ၍ ပစ် ပေါက် ခြင်း ခံ တော် မူ ခဲ့ ရ၏ ။ ဆရာတော် ကား စစ် မြေ ပြင် ၌ ဆင်း နေရသော ဆင် ပြောင်ကြီး သည် အရပ် လေး မျက်နှာ မှ ပစ်လွှတ် သော မြှား ဒဏ်ကို ကြံ့ကြံ့ ကြီး ခံ သကဲ့သို့ လောကဓံကို ခန္တီ ဖြင့် အနိုင်ယူ လိုက်သည် ။ အသိဉာဏ် နည်း သူ လူမိုက်တို့ အား မာရ်နတ် ပေးလိုက် သော ခဲ ပုလင်း များ ဖြစ်သည် ကို သိပြီး ဖြစ်၍ ခွင့် လွှတ် နိုင်ခဲ့ ၏ ။ တရားဟော နေစဉ် ခဲ ပုလင်း များ ဖြင့် ပစ်ခတ် ရာ ဦး ခေါင်း မှ သွေး များ တောက် တောက် ကျ လာ ကုန် ၏ ။ ထိုနေ့ ညတွင်းချင်း ပင် စေခိုင်း သူ စာ တတ် ပေ တတ် ဆရာတော်ကိုယ်တိုင် လာရောက် ကန်တော့ သည်ဟု ဆိုသည် ။ သနားစရာ ကောင်းသော ငါ မြို့ လှ မြို့ သည် သတိပဋ္ဌာန် အလုပ် စခန်း တွက် ဦး စွာ လမ်း ဖွ င့် ပေးသော မြို့ ဖြစ်သည် ။ ဤနေရာ၌ မြို့ လှ မှ သီလရှင် ဆရာကြီး ဒေါ် ဥတ္တရာ အကြောင်း အနည်းငယ် ဖော်ပြရန် ရှိ ပါ သေးသည် ။ ဒေါ် ဥတ္တရာ သည် သီလရှင် အို ကြီး ဖြစ်၏ ။ ဘုန်းကြီးကျောင်း ဝင်း အတွင်းရှိ ဇရပ် အို ကြီး ၌ သီတင်းသုံး အ နေ အစား သည် ချို့ ။ ငဲ့ ခိုင်း လှ ၏ ရန် ။ စေရန် ထို အဖော် ကျောင်းမှ အ ကို လှော် ရင် မရှိ တစ်ပါး ။ တောင် သည် ဝှေး ပရိယတ္တိ ကို အဖော် ထူးချွန် ပြု နေရသည် လှ သ ဖြင့် ။ မန္တလေးရှိ စာသင်တိုက် ကြီး တစ် တိုက် ၌ နာမည်ကျော် စာ ချ ဆရာတော် ဖြစ်နေ၏ ။ ထို ကျောင်းသို့ အ လည် ပြန်ရောက် ခိုက် ( ရှေး ရောက် စဉ် က နှုတ် ပင်မ ဆက် အ ဖက် မလုပ် မိ စေ ကာ မူ သေ ခါနီး ပြီ ဖြစ်၍ ) မု န့် ပဲ သ ရေ စာများ ဖြင့် ဇရပ် သို့ ကြွရောက် နှုတ်ဆက် သည် ။ အဖော် အ လှော် မရှိ၍ အလွန် သနား နေ မိ ၏ ။ ရောက် ခိုက် သတိပေး တရား ချီး မြှောက် သော အား ဖြင့် “ ဆရာကြီး လဲ အသက်ကြီးပြီ ၊ ပုတီး ကြိုးစား စိပ် ပါ ။ ဗုဒ္ဓါနုဿတိ နှလုံးသွင်း ပေါ့ ” စ သည် ဖြင့် ဟောပြော ရာ ဒေါ် ဥတ္တရာ သည် ရိုသေစွာ နာယူ နေ၏ ။ အတန်ကြာ စကားပြော မိ သော် စာ ချ ဆရာတော် က လေးသည် ဒေါ် ဥတ္တရာ ၏ စကား များ ကြောင့် အံ့အား သင့် သွားသည် ။ “ " တ ပ ည့် တော် မ မင်းကွန်းဆရာတော်ကြီး ဒီ ကို ကြွ လာ ကတည်းက သတိပဋ္ဌာန် လက်ကိုင် ရှိနေတော့ ပုတီး မ လို တော့ဘူး ပေါ့ ဖု ရား ၊ မောင် ပဉ္စင်း တို့ လဲ အသက် ငယ် တုန်း ကြိုးစား ပါ ၊ အဖော် မလိုတဲ့ ချမ်းသာ ဟာ ဒီ မှာမှ ရှိ သ ကိုး ဘု ရာ့ ၊ အဇ္ဈတ္တိ က အာယတန ခြောက်ပါး ( မျက်စိ ၊ နား ၊ နှာ ၊ လျှာ ၊ ကိုယ် ၊ စိတ် ) ဟာ လဲ တစ်နေ့ထက် တစ်နေ့ ထူးခြား ထက်မြက် လာတော့ လူ တကာ တွေ မြင် တာ ကြား တာ သိ တာနဲ ့ မတူ တော့ဘူး ၊ တစ်ခါတည်း စူး စူး စိုက် စိုက် နက်နက်နဲနဲ ကြား လာ မြင် လာ သိလာတယ် မောင် ပဉ္စင်း ရဲ့ ၊ ဒိ ပြင် ဟာ မ ပြော နဲ ၊ ဆိုင်း ဝိုင်း ကြီး တီး သံ ကြားတယ် မဟုတ်လား ၊ ဟို တုန်းကတော့ နား ထဲမှာ ဗြုန်း ဗြုန်း ဆိုပြီး ရော ထွေး ကြားရတာ ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 490 ၄၃၄ စမ္မာ ခ ရိ ယ ဦး ဌေး လှိုင် ခု ဟော့ ဘယ်လောက် မြန်အောင် တီး သွား ပေမယ့် တစ်လုံး ပြီးမှ တစ်လုံး တီး တာ ဆိုတော့ အသံ လဲ တစ်ခု စီ ထွက်လာတဲ့ အတိုင်း ဗုံ ကလေး အ လုံး တိုင်း ရဲ့ အသံကို ကွဲကွဲပြားပြား ကြီး ကြားရတယ် ဖ ရာ့ ၊ ဒါ တင် မကဘဲ စ ထွက်လာတဲ့ အသံ က နေ အဲဒီ အသံ ´ ရပ်သွား တဲ့ အထိ ဆက် ဆက်ပြီး အသံ ဖြစ်ပေါ် တာ ၊ ပျောက်သွား တာ သိ နေရတယ် ၊ ရှေး ကတော့ သန္တ တိ ပညတ် သဘော တစ်ဆက်တည်း ထင် ရုံတင် မကဘူး ၊ စု ပြုံ ပြီး မြည် နေတယ် ထင်ရတယ် ” စ သည် ဖြင့် လျှောက်ထား သည် ကို ထို ဆရာတော် က ဤစာရေးသူ အား တစ်ဆင့် ပြောပြ ရာ - “ ငါ က သူ ကို သနားစရာ ဆိုပြီး သွားတာ ကွ ၊ လက်စသတ်တော့ သူ က ပဲ ငါ့ကို သနား နေ ရ ပုံ ရတယ် ။ ဒီလို မှန်း ငါ က သိ မှ မသိဘဲ ” ဟူ၏ ။ ဗုဒ္ဓ၏ ကိုယ့် ဟာ ကိုယ် စိတ် ညှို့ နည်း ဒေါ် ဥတ္တရာ သည် ကိုယ်ပိုင် အသိအမြင် အ ရ သဘောပေါက် သလို ပြော ဆိုရာ၌ သော တ ပသာဒ ( နား အ ကြည် ဓာတ် ) ၏ စူးရှ ထက်မြက် ပုံမှာ ပေါ်လွင် လှ ပေ ၏ ။ ထို ့အတူ အခြား အ ကြည် ဓာတ် ငါးပါး တို့လည်း မြူ မှုန် မ တင်သော ကြေးမုံ ပြင် ကဲ့သို့ ကြည်လင် စူးရှ ထက်မြက် ကြ ကုန် ၏ ။ ယောဂီ ကို မ ဆိုထား ဘိ လောက၌ “ အိပ် မွေ့ ချ ပညာ ၊ စိုတ် ညှို့ ပညာ ” ဟူ၍ ရှိ၏ ။ ထို ပညာရပ် ၌ အိပ် မွေ့ ချ ခံရသူ သည် ရှေးက တွေ့ကြုံ ခံစားရ ချက်များကို လည်း ပြန်လည် ပြောပြ နိုင် ၏ ။ မ သင်ကြား ဖူး သော အခြားဘာသာ မျိုး ခြား စာ များကိုလည်း ဖတ်ရှု နိုင် ၏ ။ နည်းမျိုးစုံ ဖြင့် စမ်းသပ် လေ့လာ ကြ ရာ အဆိုပါ အတွင်း အာယတန အ ကြည် ဓာတ် ခြောက်ပါး လုံး မ ယုံကြည် နိုင် လောက်အောင် ထူးခြား ထက်မြက် ကြောင်း လေ့လာ သိရှိ ကြ ရသည် ။ ယင်း အပေါ်ယံ သည်လည်း အကြမ်း မ ပြည့် သဘော မ စုံ ၊ မျှသာ တစ် စွန်း တည်း တစ် ။ စ ၊ လောကီ ဆရာတို့ အ လှမ်း မီ သမျှ စမ်းသပ် ရရှိ သည့် ကမ္မဋ္ဌာန်း အားထုတ် သူများသည် မိမိကိုယ်ကို မိမိ အိမ် မွေ့ ချ နေသူများ ဖြစ်ကုန်၏ ။ ထို့ကြောင့် သူ တကာ ထက် ထူးခြားသော မ ယုံကြည် နိုင် လောက်အောင် အကြားအမြင် အသိ ထူး များ တွေ့မြင် ကြ ရ သည်မှာ အံ့ သြ ဖွယ် မရှိချေ ။ သတိပြုပါ လျှင် အသိ ကလေးများကို ဖြစ်စေ ၊ အသိ ကြီးများ ကို ဖြစ်စေ သိ မြင်နိုင် ကြသည် ချည်း ပင် တည်း ။ “ အသိ ကြီး ” ဟူသည် ဒိဗ္ဗ စက္ခု စ သော အသိ ညာဉ် ခြောက်ပါး ဖြစ်၏ ။ အကျိုး လိုလား ၍ တရား သော ဘောင် အတွင်းမှ အခြားသူများ ကိုလည်း မိမိ အ လို သို့ အလွယ်တကူ လိုက်ပါ လာ ရအောင် ဆွဲဆောင် ညှို့ ယူနိုင် သည့် အစွမ်း များလည်း “ ဗုဒ္ဓ စာပေ ” ၌ များ ကုန် ၏ ။ ပို၍ သဘောပေါက် လွယ် စေရန် လောကီ ပညာရပ် နှင့် နှိုင်း ယှဉ် ပြ ရ သ ဖြင့် ဂုဏ် ငယ် စေ သည်ဟု မ အောက်မေ့ ပါ ကုန် လင့် ။ အ ချုပ်ဆို ရ သော် မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ “ လောက ဝိ ဒူ ' စ သော ဂုဏ်ရည် များလည်း အာနာပါန မှ ဖြာ ၍ ထွက်လာသော အကျိုးတရား များ ချည်း ဖြစ်ကြသည် ။ သိ လျှင် တရား တော် သည် အား ကျ ကြည်ညိုဖွယ် အတိ ဖြစ်ပါ ပေသည် ။ နှမ အကြိမ် ## PAGE 491 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၄၃၅ ဘုမသိ ဘ မသိ သာသနာပြုခရီး ဆရာတော်သည် မြို့ လှ ၌ နှစ်နှစ် သီတင်းသုံး အ ပြီး မော်လမြိုင် ယောဂီ များ၏ ပ င့် လျှောက် ချက်အရ ကပ္ပိယ ဦး စံ ဒွန်း နှင့် အတူ ရထား ဖြင့် ကြွ တော်မူ၏ ။ ၁၂၇၅- ခုနှစ် ဖြစ်သည် ။ သထုံမြို့ မေ ဃ ဝန် အောက် ကျောင်း ဘုန်းကြီး ဦး ကေ လာ သ လည်း ဆရာ ဘုန်းကြီး အား ရထား သို့ လာ ပို့ ရင်း - “ အရှင်ဘုရား ဘယ် က ပါ လဲ ဘုရား ” ဟု ကြုံ ၍ မေး လျှောက် ကြည့် ရာ ... “ တို့ မြို့ လှ က ” ဟု မိန့် တော် မူ လျှင် ယခင်က ပင် သတင်း ကြားဖူး သည့် အတိုင်း . “ သို့ ... မင်းကွန်း ဘုန်းကြီး မသိဘူးလား ဘုရား ” ဟု ဆက်၍ လျှောက် ၏ ။ ထိုအခါ ဆရာတော်သည် အတန်ငယ် ဆိုင်းငံ့ ၍ “ တို့ ပဲ ” ဟု ဖြေ တော် မူ လျှင် ဦး ကေ လာသည် သတင်း ကြားရသမျှ ကမ္မဋ္ဌာန်း ဆရာ ကို စုံစမ်း နေ သူ ဖြစ် သည့် အတိုင်း ဆရာတော် ကို ဖူး တွေ့ရ သ ဖြင့် အလွန် ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ ဖြစ်သွား ၏ ။ “ ခု ဆရာတော် ဘယ် ကြွ မ လို ့ လဲ ဘုရား ” ဟု ဆက်၍ စုံစမ်း ရာ - 64 “ မော်လမြိုင် သွား မ လို ့ ” ဟု မိန့် တော် မူ လျှင် - “ ဘာကိစ္စ လဲ ဘုရား ” ဟု ဆက်တိုက် သိ လို ဇော ဖြင့် မေး လျှောက် ပြန် ၏ ။ 6 “ တ ပ ည့်များ က ပ င့် လို့ပဲ ၊ ရာသီဥတု သပ္ပါ ယ မျှ လျှင် လဲ စမ်းပြီး နေ တန် နေ မလားလို့ ” ဟု မတင်မကျ “ ဒီလိုဆိုရင် လေးလေး ဆရာတော်ဘုရား ကြီး အ မိန့် ရှိလျှင် ၊ ဦး အောက် ကေ လာသည် မြို့ အောက် ရုတ်တရက် ရွာမှာ စိတ်ကူး သာသနာပြု ပေါက် ဖို ့ ဆိုရင် ကာ - သထုံ ထက် ကောင်းတဲ့ မြို့ မရှိပါဘူး ၊ ဒီ တ ကြော က ဘုရား တ ပ ည့် တော် မ နေ ဖူးတဲ့ ဌာန မရှိဘူး ” စ သည် ဖြင့် သာ သာ ထိုး ထိုး စိတ် ညွှတ် လောက်အောင် လျှောက်ထား ပြီး ဆက်၍ ပင် - “ တ ပ ည့် တော် မေ ဃ ဝန် ဘုန်းကြီး ကေ လာ သ ပါ ဘုရား ။ ဆရာ တော့် သတင်း ကြား သိ စ က ထဲက ကြည်ညို အား ထား ရင်း ရှိပါသည် ။ ဆရာတော် ဝန် မ လေး လျှင် သထုံ ဘုရား တ ပ ည့် တော်များ ကျောင်းမှာ တစ် ဝါ တစ် ချီ ချီး မြှောက် ပါ ဘုရား ။ ထာဝရ သီတင်းသုံး ပါ လျှင် လဲ တ ပ ည့် တော် အစစအရာရာ စိတ်ချမ်းသာ ကိုယ် ချမ်းသာ နှင့် သာသနာပြု နိုင်အောင် ဝေ ယျာ ဝစ္စ ဆောင် ၍ ပါရမီ ဖြ ည့် ပါရစေ ဘုရား ” ဟု ဆရာတော်အား ဇွတ် ပ င့် နေ၏ ။ ဆရာတော် လည်း အတန်ကြာ စဉ်း စား နေ ခိုက် “ သာသနာ တည် စ သထုံ က ” သုဝဏ္ဏ ဘူမိ စ တည် ၏ ဖြန် ရှေး ရလျှင် သ နစ် ကောင်း ဟောင်း ကို မည် ပြန်ပြောင်း ' ဟု စိတ်ကူး သတိရ တစ်ချက် ကာ “ သတိပဋ္ဌာန် ရ သ ဖြင့် မော်လမြိုင် သာသနာ သို့ ဤ ဆက်၍ ဌာနက မ လိုက်တော့ ဘဲ သထုံ ၌ ပင် ဆင်း ၍ နေ ခဲ့ တော့ ၏ ။ မမြင်ရသော အကြောင်း တရား တို့ ဆန်း ကြယ် ပုံ ကို ခန့် ့ မြှော် နိုင်ရန် ဆရာတော် ဦး ကေ လာ သ ပြန်လည် အ မိန့် ရှိ သည့် အတိုင်း ဖော်ပြလိုက်ပါသည် ။ ဦး ကေ လာ သ ကလည်း တစ် ဇွတ် ထိုး ပွ င့် ပွ င့် လင်းလင်း ဟော ဟော ဒိုင်း ဒိုင်း ကြီး ဖြစ် သည့် အတိုင်း ဇွတ် တ ရွတ် ပ င့်၏ ။ ဆရာတော် ကလည်း ဘုမသိ ဘ မသိ ဦး ကေ လာ သ ပ င့် ရာ ချက်ချင်း ဆင်း ၍ လိုက်ပါ သွားခဲ့သည် ။ ဦး ကေ လာ သ အား မိတ်ဆွေ ဆရာတော်များ က ဝိုင်း ၍ အပြစ် ပြောနေ ကြ သေး ၏ ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 492 ၄၃၆ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် သထုံ မြေ နှုတ်ခွန်းဆက် တရား ဦး ဦး ကေ လာ သ ကား ဘယ်သူတွေ ဘာပြောပြော ၊ ဝမ်းသာအားရ မ မော နိုင်အောင် ရှိ၏ ။ ဆရာတော်အား အ တောင် ၆၀- စက် ကျောင်းကြီး ၌ သီတင်းသုံး စေ ကာ ထို ည ရောက် မ ဆိုက် ပင် တရား ဦး ချီးမြှ င့် ရန် ကောင်း ပန် လျှောက်ထား ကြ၏ ။ ခွင့် ပြုချက် ရသည် နှင့် နီးစပ်ရာ လိုက်လံ နှိုးဆော် ကာ မ မော နိုင် မ ပန်း နိုင် ဝမ်းသာအားရ နာယူ ကြသည် ။ ဆရာတော် လည်း ခရီး ပန်း သည် ကို ပင် မေ့ ပျောက် ကာ စိတ်ပါလက်ပါ တရား ဦး ဟော တော်မူ၏ ။ ဟော သော တရား မှာ “ ဥပရိ ပဏ္ဏာ သ ပါဠိတော် လာ မဟာသ ဠာ ယ တ နိ က သုတ် ' ဖြစ်သည် ။ “ စက္ခုံ ဘိက္ခဝေ အ ဇာ နံ အ ပ ဿံ ယထာဘူတံ ” အစချီသော ပါဠိတော် များကို ရွတ် လိုက် ၊ မြန်မာပြန် လိုက် ဟော ပြ နေ၏ ။ “ စက္ခု စ သည် ကို သဘာဝ အမှန်အတိုင်း မသိ ကြ ၍ တွယ်တာ ` နှစ်သက် ခြင်း မှ အ စ ဘဝ ခန္ဓာ နှင့် ဒုက္ခ အမျိုးမျိုး ခံ ကြ ရ ပုံ ၊ အမှန် တ ကျ သိ - သိ နေ လျှင် ကား သတိပဋ္ဌာန် စ သော ဗောဓိပက္ခိယတရား များ ဖြစ်ပွား ကာ သမထ နှင့် ၀ိ ပဿ နာ လည်း ထမ်း ပိုး ထမ်း ညီ သော နွား တစ် ရှဉ်း ကဲ့သို့ ရှိ၍ သိ ၊ ပယ် ၊ ဆိုက် ၊ ပွား လေးပါး ကိစ္စ အပိုင် ရ ပုံ ၊ သိရ ၊ ပယ် ရ ၊ ဆိုက် ရ ၊ ပွား ရ မည့် တရား ” ကို ဘုရားဟော မူ မပျက် အ ပို ဖြ ည့် စွက် မှု မ ပါ လေးလေး ကြီး ဟော ပြ တော် မူ ရာ ဦး ကေ လာ သ ၏ နှလုံးသား နှင့် အံ ကိုက် ၊ ပါရမီ ကံ ကလည်း ဆော် ဖန် ခိုက် ဖြစ်၍ ခြိုက် ခြိုက် မြိုက် မြိုက် ကြီး ဝင်သွား ၏ ။ ထိုအချိန်မှစ၍ သထုံ မြို့၌ သတိပဋ္ဌာန် တရား နာ ကြား ရှု မှတ် သူတို့ တစ် စ , တစ် စ ပြ န့် ပွား လာ တော့သည် ။ သာ သ န ဦး ပဇ္ဇောတိက ကေ လာ သ ၏ ခေါ် နှိုးဆော် ရှေး ကျောင်းတိုက် စီမံ မှု ကြောင့် ယောဂီ ဟောင်း များ ကြီး များပြား သို့ ရွှေ့ ၍ ပြောင်း လာ ၍ သ တရား ဖြင့် မေ ဌာန ဃ ဝန် ဖွ င့် တိုက် လှစ် မှ ကြ၏ ။ ယောဂီ များ စားမှု နေမှု အဆင်ပြေအောင် ဆောင်ရွက်ပေး ကြ ရာ ထိုနေရာ နှင့် လည်း မလုံလောက် နိုင်အောင် ရှိ တော့သည် ။ ထို့ကြောင့် ၁၂၇၆- ခုနှစ်တွင် ဦး ကေ လာ သ က ဦး ဆောင်သော အ မြို့ မြို့မှ ယောဂီ ဟောင်းများ ဦး စီး ကာ စက် ရှင် မင်းကြီး ဦး ဘိုး စ၏ အကူအညီ ဖြင့် ( ယခု ရှိနေသော ) ငါး ဧက ရှိ တော ကြီးကို အ မိန့် ဂ ရန် ခံ ၍ ခုတ် ထွင် ရှင်းလင်း ကြ၏ ။ ထိုနေရာ ကား သုဝဏ္ဏဘူမိ ၏ သမိုင်းဝင် နန်း မြို့တော် နေရာဖြစ်သည် ။ အရှေ့မြောက် ထော င့် ၊ မြို့ ရိုး သုံး တန် တွင် အတွင်း မြို့ ရိုး များ နှင့် အလယ် ဝိုင်း ကာ မြို့ ထား ရိုး သ တို့၏ ဖြင့် အ လူ ကြား သွား အရှေ့ လူ လာ အရပ် လည်း နှင့် ကင်းရှင်း တောင် - လှ မြောက် ပေသည် ။ အရပ် ထို ဘူမိနက်သန် တို့၌ မြေ မြို့ ရိုး နေရာ၌ ရေတွင်း ဇရပ် ကျောင်းများ တည်ဆောက် ကာ “ ဇေ တ ဝန် ” ဟု ကမ္ပည်း တင် ကြ၏ ။ သာသနာ စ ခဲ့သော သထုံ ပြည် ကျုံး သုံး လီ ဝိုင်း ရံ သော အောင်မြေ ၌ “ သတိပဌာန် အောင်လံ ' ကြီးကို လွှင့်တင် လိုက် ကြသည် ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 493 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၄၃၇ ဆရာတော် သာ မ ပေါ်ပေါက် ခဲ့ လျှင် သထုံမြို့ ၌လည်း ဆရာတော်၏ “ အမှတ် တရား ” မှာ တော်တော် နှင့် အ သား မ ကျ ဘဲ ရှိ၏ ။ ငါးစိမ်းသည် များမှ အ စ ငါး သတ် ရာ၌ ပင် “ ကိုင် တယ် ၊ ထု တယ် ၊ သတ်တယ် ' စ သည် ဖြင့် ပြက် ရယ် ပြောင် လှောင် ၍ မ ဆုံး ရှိခဲ့ ၏ ။ “ သွားတာ လာတာ သိ နေရင် သောတာပန် ဖြစ် သ တဲ့ ၊ ကွေး တာ ဆန် ့ တာ တရား တဲ့ ၊ သောတာပန် သာ ဆိုတယ် ရုပ် အဋ္ဌ ဝီ သ ကို တောင် မ ရေတွက် တတ်ဘူး ” စ သည် ဖြင့် အမျိုးမျိုး အပြစ်တင် ကာ ဘဝင်မကျ ခဲ့ ကြ ပေ ။ အချို့ ဘုန်းတော်ကြီးများ က မူ တရားဟော ရာတွင် ပြင်းပြင်းထန်ထန် ရှုတ်ချ ဟောပြော ခဲ့ ကြ၏ ။ စင်စစ် သာသနာတော် တွင် ရာစုနှစ် အတော်ကြာ အောင် အ ဆက် ပြတ် ခဲ့သော အလုပ် စခန်း ဖြစ်၍ ပြက် ရယ် ပြောင် လှောင် ကြ ၊ ရှုတ်ချ ကြ ၊ ကဲ့ရဲ့ ကြ သည်မှာ အပြစ် မ ဆို သာ တော့ ချေ “ ။ ဂစ္ဆန္တော ဝါ ဂစ္ဆာ မီ တိ ပဇာနာတိ = သွား လျှင်လည်း သွားသည် ဟု သိ ရ၏ ။ ” ဟု တိုက်ရိုက် သတိပဋ္ဌာန် ရှင်းရှင်း ၏ အ တို ကြီး ချုပ် ဟော အဓိပ္ပာယ် ထားသော်လည်း မှာ “ ခန္ဓာကိုယ် သဘော လှုပ်ရှား မ ပေါက် သမျှ နှင့် နိုင်အောင် စိတ်ကူး သမျှ ရှိခဲ့ ကြ သိအောင် ရသည် ။ လုပ် ရသော တရား ” ဖြစ်၍ အလွန် ရိုး တာ လှ ၏ ။ ရိုး တာ သော စကားကို ထပ်၍ ရှင်း ရ ၊ ပွ င့် ရ သည် မှာလည်း အခက် ဆုံး ဖြစ်သည် ။ ထို့ကြောင့် တရား အရိုး ကြီးကို အ ဆန်း ပြန် လုပ်၍ ထုတ်ဖော် ရ သောအခါ အ စဉ် အ အသိ ဖြင့် ပြက် ရယ် ပြောင် လှောင် ကြ သည်မှာ ဓမ္မတာ ပင် ဖြစ်သည် ၊ အပြစ် ဆို ဖွယ်ရာ မ ရှိး ၊ ထို မသိ သူတို့ ကြား ၌ တရား ရိုး ကြီးကို ထုတ်ဖော် ရ သူ သာလျှင် . မည်မျှ သည်း ခံရ၍ မည်မျှ ဇွဲ ကောင်း ရမည် ကို ကိုယ်ချင်းစာ နာ သင့် ကုန် ၏ ။ သာမည သည်းခံခြင်း ၊ သာမည ဇွဲလုံ့လ ဖြင့် ဤ အခြေအနေသို့ ရောက်လာ နိုင်မည် မဟုတ်ချေ ။ ကိုယ် သိ လျှင် ကိုယ့် ဘာသာ ချမ်းသာစွာ နှလုံးသွင်း နေ လို သူတို့ သာ များ ကုန် ရာ ၏ ။ ဆရာတော် ကဲ့သို့ သာသနာအတွက် , မိုက် မဲ သော သတ္တဝါတို့အတွက် အခက်အခဲ မျိုးစုံ ကျော်လွှား ကာ ဆောင်ရွက် နိုင် မည့် သူ ကား အလွန် ရှား ပေ ရာ ၏ ။ ဆရာတော် ကဲ့သို့ မဖြစ်မနေ အ ကျွတ် အ လွတ် ဇွတ် တ ရွတ် တစ် ယူ သန် ထန်ထန် တင်းတင်း ပြင်းပြင်း ပြ ပြ မဆုတ် မ နစ် သော လုံ့လ ဝီရိယ နှင့် သည်းခံခြင်း ရှိသော အာဇာနည် ပုဂ္ဂိုလ် ထူး မျိုး သာ မ ပေါ်ပေါက် ခဲ့ လျှင် သတိပဋ္ဌာန် ဒေသနာ သည် ယနေ့အထိ .. ဘုရားရှိခိုး စာ အဆင့် မှ မြင့်တက် လာ ဦး မည် မဟုတ်ချေ ။ ( သတိပဋ္ဌာန် သာသနာပြု ရာ၌ နိုင်ငံကျော် ဓမ္မကထိက ဦး ပဏ္ဍိ ထွက် ဆရာကြီး ခြင်း ကျော်သည် ဆရာတော်၏ ရဲဘက် တော်ကြီး တစ် ဦး ဖြစ်သည် ။ “ ဝိပဿနာ ဋီကာ ' စ သော ကျမ်း ပေါင်းများစွာ ကို ပြု၍ ယိုးဒယား ပြည် အထိ နယ် လှ ည့် ဟောပြော နိုင် သူ လူ အာာ နည် ကြီး ပင် တည်း ။ ) ## PAGE 494 ၄၃၈ မ္မာ စ ရိ ယ ဦး ဌေး လှိုင် ငါ့ ကျောင်းမှာ ဘုရားလောင်း မ ရ ဇေ တ ဝန် ကမ္မဋ္ဌာန်း ဌာန ကြီး ၌ အနယ်နယ်အရပ်ရပ်မှ ရဟန်းရှင်လူ များ လာရောက် တရား အားထုတ် ကြ ရာ ယောဂီ များအား နေရာ ဌာန ခွဲခြား ထားရှိ သကဲ့သို့ လိုက်နာ ရ မည့် စည်းကမ်းများ လည်း သတ်မှတ်ထား ၏ ။ - ယခုအခါ ထင်ရှားသော ဆရာတော် တစ်ပါး သည် ဆရာ တော့် ထံ ၌ သတိပဌာန် ကို နည်း ခံ ကျင့် သုံး ရာ “ သင်္ခါ ရု ပေက္ခာ ဉာဏ် ‘ အဆင့် ရောက်နေပြီ ဟု ယူဆရ သောအခါ တော်တော် နှင့် တရား မ တက် ၍ အမျိုးမျိုး လှ ည့်ပြီး စစ်ဆေးရာ အဆိုပါ ဘုန်းကြီး က “ တ ပ ည့် တော် ဘုရား ဆု ပန် ထားပါတယ် ဘုရား ၊ ဒီ ဘုရား သာသနာ မှာ သာဝက ဆု မ ယူ လို ပါ ” ဟု လျှောက် သ တတ် ။ ထိုမှ နောက် ကာလတွင် “ တို့ ကျောင်းမှာ ဘုရား ဆု ပန် တဲ့ ယောဂီ ဆိုရင် လက်မခံဘူး ” ဟု ပင် နှုတ် မိန့် ချထား တော် မူ သော ဟူ၏ ။ ( သို့ရာတွင် အဆိုပါ ပုဂ္ဂိုလ်ကြီး ကား စစ်မှန်သော ဆု ကြီး ပန် ဖြစ် ဟန် ရှိ ပေ ၏ ။ ) ဘုရား ဆု ပန် ( ဆု ကြီး ပန် ) ဝါဒ မှာ အချို့ နေရာတွင် အလွန် ခေတ်စား လျက်ရှိ ရာ ဆင်ခြင် ဘုရားလောင်း စဉ်း စား မ သင့် နေ ရ ” သော ဆိုသော ပြဿနာ စကား တစ်ရပ် သည် ဖြစ် မှန်းမသိ အလွန် ရ ဖြစ်လျက်ရှိ င့် သီး လှ သ သည် ယောင် ။ “ ငါ့ ရှိသော်လည်း ကျောင်းမှာ ဆက်၍ ဘုရား ဆု စဉ်း ပန် စား သည် ပါ ဆိုရာ၌ သော် အလွန် အလွန် လျော် သိ သော ခက် ၊ မှန်သော်လည်း နက် ရှိုင်း သော အ အ ပြော မွှေ ခက် ဓာတ် သော သဘော စကား များလည်း ဖြစ်၏ ။ ငုပ် ကွယ် နေ တတ်သည် ။ အကြိုက် ပေး၍ အချိန်ဆွဲ ခြင်း သီဟိုဠ် ခေတ် တွင် မဟာ သံဃ ရက္ခိတ ခေါ် မထေရ် ကြီး တစ်ပါး ရှိ၏ ။ ဂိုဏ်းကြီး တစ်ခု၏ ဦး စီး နာယက ဖြစ်သည် ။ ပျံ တော် မူ ခါနီး အိပ်ရာ ထဲ၌ လဲ လျောင်း ရ သောအခါ “ ရဟန္တာ ပရိနိဗ္ဗာန် ပြု တော့မည် ” ဟု ကောလာဟလ ဖြစ်၍ ပူဇော် ရန် လူအများ စည်းဝေး လာရောက် ကြ ရာ တ ပ “ ရဟန်း ည့် တစ်ပါး ကိစ္စ ပြီးပါပြီ က - လား ၊ ပရိနိဗ္ဗာန် ပြု တော့မည် ဟု ကောလာဟလ ဖြစ်ပွား ကာ စည်းဝေး တိုင်ပင် နေ ကြပါသည် ” ဟု လျှောက် ၏ ။ “ မဖြစ်သေး ” ဟု မိန့် တော် မူ ရာ ..... “ တ ပ ည့် တော်တို့ ဂိုဏ်း မှာ ဆရာ အရှင် လို က မှ ရဟန္တာ မ ဖြစ် ဘဲ ပု ထု ဇဉ် ဘဝ နှင့် ပျံလွန် ရ မည်မှာ မ သင့် တော် ပါ ၊ လူအများ နှလုံး မ သာ ဖွယ် ရှိပါသည် ဘုရား ” ဟု လျှောက် သ ဖြင့် .... " “ ကဲ .... … .. ဒါ ဖြင့် ငါ့ ရှင် ၊ ငါ့ကို ထူ မ , ပေးခဲ့ ၊ အခန်း ပြင် ဘက် ခဏ ထွက် ချေ ပါ ” ဟု မိန့် တော် မူ ၍ တရား ကို နှလုံးသွင်း ဆင်ခြင် တော်မူ၏ ။ တ ပ ည့် ဖြစ်သူ တံခါးပိတ် ၍ ၎ ဝ မ အကြိမ် ## PAGE 495 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၄၃၉ အပြင်သို့ “ ငါ ရောက် ရဟန်း ကာ ကိစ္စ မျှ ပြီးပြီ အချိန်၌ ငါ့ ပင် ရှင် ” လက် ဟု ဖျစ် မိန့် တီး တော်မူ၏ ၍ ပြန်ခေါ် ။ လိုက်သည် ။ ရဟန္တာ ( ဖြစ်ရန် ဝိသုဒ္ဓိမဂ် သီလ အ - ဌ သမာဓိ ကထာ - ပညာ - ၁၊ အားလုံး ၄၅- လာ အ ) ဆင် ဤ သင့် မဟာ ပြည့် သံဃ စုံ လုံလောက် ရက္ခိတ မထေရ် တော် မူ ပြီး ကြီး ဖြစ်၏ ကား ။ အပ္ပမာဒ ( ဝါ ) အမှတ် အ ရာ၌ လွတ် “ ၍ ရဟန်း ဘာ ပြုသည် ကို မျှ မလုပ် မှ အသက် စ ဖူး ” ဟု ၆၀- ပင် အထိ မှတ်တမ်းတင် သတိ မပါဘဲ ရသော ပြုလုပ် မထေရ် မိ သော ကြီး အ ရာ တည်း မရှိ ။ ၊ သို့ ဖူးမြော် စင် လျက် လိုသော ရဟန္တာ စိတ် မ ( ဖြစ်ရသည် အာ သာ ) မှာ ငြိ အခြား တွယ် နေခြင်း ကြောင့် မဟုတ် ကြောင့် ဖြစ်သည် ။ အ ရိ မေတ္တေ ။ ယျ ဘုရားရှင်အား ဟု ဆို ရန် ထို ရှိသော်လည်း စိတ်ကလေး တစ်လုံး မသိ နိုင်သော ခုခံ နေ သည်မှာ အ မွှေ ဓာတ် အရိုး ၊ ခံ မဟုတ် မာရ်နတ် တန်ရာ ၏ ပရိယာယ် ချေ ။ “ ငါ့ ဟာ ကား ငါ ကျယ် ဖူး ချင်လို့ ဝန်း ” လှ ပေ ၏ ။ အ ရိ မေတ္တေ ယျ နှင့် အချိန်ဆွဲ ခံ နေရခြင်း ပင် တည်း ။ အ ရ ဟတ္တ ထို့အတူ မဂ် ဝင် မြန်မာနိုင်ငံမှ ခါနီး တွင် မ ရဟန္တာ ဝင်နိုင် ဘဲ အရှင်မြတ် ရှိနေ ရာ မိတ်ဆွေ ကြီး တစ်ပါး တစ်ပါး လည်း နှင့် အနာ ထို ဂါမ် အချိန်၌ ဖြစ် ပြီးနောက် မည်သို့ စိတ် ဖြစ်ပေါ်နေကြောင်း “ တု သိ တာ နတ်ပြည် အသေးစိတ် က ဆွေးနွေး အ ရိ မေတ္တေ စိစစ် ယျ ကြည့် အလောင်းတော် ကြ၏ ။ ထို အနာ ဂါမ် နတ် ပုဂ္ဂိုလ်ကြီး သား အနီးမှာ က .... သိမ်မွေ့ သွား သွားပြီး စွာ ဖြစ်နေ စိတ် ခဲ့သော ရောက်နေကြောင်း ကိုယ့် စိတ် ကို ” သတိရ အထပ်ထပ် လေရာ ထို စဉ်း အတိုင်း စား ခါမှ ပင် ပြောပြ ပင် ဖြစ် သောအခါ မှန်းမသိ … အောင် အ ရ ဟတ္တ “ အဲဒီ မဂ် စိတ် သို့ ကူး ဟာ မြောက် မမှန်ဘူး နိုင်ကြောင်း ၊ မ ငြိ တွယ် ဖတ်ရှု စေ နဲ ရ ့ ဖူး ဖျက် ၏ ။ ပစ် ထို စကား လိုက် ” သည် ဟု သိမ်မွေ့ သတိပေး လှသော ကာ မှ အ ကျင့် စခန်း၌ များစွာ တန်ဖိုးကြီး မြတ် လှ ပါ ပေ ၏ ။ ( ထို ပုဂ္ဂိုလ်ကြီး နှစ်ပါး ကိုလည်း ထိုသို့ အ ပြော တွေ့ ဆို၍ အကြုံ မည်သူက ဉာဏ် ရှိလျှင် ငယ် ငယ် သည် ၊ သော်လည်း ကြီးသည် အသိ ၊ ဆရာ ကြီး တ တတ်သည် ပ ည့် ဟူသော သာ ။ ) အမြင် ဖြင့် မ ရှု ရာ ။ ယခုအခါ ပွ င့် ရ မည့် ကမ္ဘာ ဘုရားအလောင်း နှင့် ဘုရား လောင်းများ တို့သည် များ စာရင်း ကုန် ချ၍ ၏ ။ ပင် မလွယ် အောင် ရှိ တော့သည် ။ အသိ ၊ အ တဲ့ ငြိ တဲ့ ဖြင့် ကြီး ဘုရား ဆို ရ သော် ဆု ပန် ဂိုဏ်း ကြသည် သမား ။ ဝိဇ္ဇာ တို့သည် ဆိုသော “ သတ္တဝါများ ( မမြင်ရသော ကို ကယ်တင်ရန် ) ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးများ ” ဟူသော လည်း ဘုရား ဆု ပန် ကြီးများ ဟု ဆို ကြ ကုန် ၏ ။ ( လူမျိုး ၊ မဟာယာန အသွင်အပြင် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် နှင့် အမည်ခံ အားလုံးလည်း ထား မှု ကွဲပြား ဘုရားလောင်း ရုံ မျှသာ ဖြစ်၍ တွေချည်း အခြေခံ မှ သာ ပန်းတိုင် ဖြစ်ကြသည် အထိ ။ တစ်ထပ်တည်း တူညီ နေသည်ကို သတိပြုပါ ။ ) မတူ ကြ မိမိတို့ ။ ဟိန္ဒူ ဆု ဗြာဟ္မ ပန် ဏ သော အတ္တ ဘုရား ဝါဒ တန်ခိုး သည် အ ရှင် ဘယ် မဟတ္တမ ဘုရား ဗြဟ္မာ နည်း ဆိုသည်ကို ကြီး၏ အ ခြံ မူ အ ခွဲခြား ရံ ဘုရား မြင် များ ဟန် ဖြစ်နေတတ် ပေသည် ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 496 ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ၄၄၀ နှင့် သီလ အလောင်းတော် ကို လဲ နိုင်သော အသိအမြင် ကြီး များ၏ ကျင့် မျိုး ရှိ နည်း သည့် ကျင့် စစ်မှန်သော ဟန် တိရစ္ဆာန် ဆု ကြီး ပင် ပန် များလည်း ဖြစ်သော်လည်း ရှိ နိုင်သည် အသက် ပင် ဖြစ်ပါ၏ ကိုယ့် ။ သို့ရာတွင် ဟာ နှင့် ကိုယ် အစစ်အမှန် ပတ် မိ နေသော ကား အလွန် အ မွှေ ဓာတ် ရှားပါး တို့၏ ပေ သဘော လိမ့် မည် ။ ကား သိဒ္ဓ မြင် ခဲ လေ စွာ ။ ဆင်း ကြွ ဆု လာ ကြီး စဉ် ပန် ဘုရား လို စိတ်လည်း ဆု မ ပန် မြဲ သူ မြံ ဟူ၍ သော မရှိ အ ဆိုသည် ရာ မဟုတ် ။ ။ ထို မြတ်စွာဘုရား မိမိတို့ ပန် သော တာဝတိံသာ ဆု သည်လည်း မှ ဘဝသံသရာ နှင့် ချီ ၍ မ ဆိုထား ဘိ ၊ တစ်ဘဝ မဟာဂန္ဓာရုံဆရာတော် အတွင်း၌ ပင် မ မြဲ အခန်း တတ် ကိုလည်း ချေ ။ လက်ရှိ ကြည့် အ ခွင့် ပါ ဦး ကောင်း ။ ) ကြီးကို လက်မ လွတ် ကြ စေ ရာ ။ ( သတိပဌာန် အမွေခံ ကိုယ်တော် ကလေး သာသနာ ၁၂၉၃- ဝင် ၌ ခုနှစ် သတိပဋ္ဌာန် ၊ တပေါင်းလဆန်း ကဏ္ဍ သစ် ဖွ ငါး င့် လှစ် ရက် လိုက်သော ။ ထိုနေ့ နေ့ ကား ကြီး မြန်မာနိုင်ငံ ဖြစ်၏ ။ သတိပဋ္ဌာန် ပဋိ ပတ္တိ အမွေခံ သပိတ် မည့် ကို လွယ် ကိုယ်တော် သား ရေ နယ် ကလေး အ ခင်း တစ်ပါး ပခုံး တင် ဇေ လျက် တ ဝန် ဣ ကျောင်း ရ စွာ ဝင်လာ ဘက် ဆီသို့ ၏ ။ ပြာသိုလ ထီး ဖိနပ်မပါ ပြည့် ကျော် ၊ ၁၃- ရက်နေ့က ပင် မော်လမြိုင် တောင် ဝိုင်း ကလေး ကျောင်းတိုက်မှ ဦး တေ ဇ ဝန္တ ခေါ် ရဟန်း သူ ခြောက် ကား ဝါ ရ ( အဖော် ထိုခေတ်က တစ်ပါး အလွန် နှင့် အတူ ရှားပါး ထွက်လာ လှသော ခဲ့ ) ၏ ။ ဓမ္မာစရိယဘွဲ့ရ ရှစ် ဝါ ရ စာ ချ တုန်း လှ ည့် လည် ကြီး ကလေး စုံစမ်း ဦး ၊ လက်တွေ့ သော ဘ န စမ်း တည်း ရင်း ။ သထုံ နှစ်လ ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ခန့် ကြာ သွား၍ ကမ္မဋ္ဌာန်း ယခု မှ ပင် ဌာနများကို မူလ မှန်း ခြေလျင် ထား ရင်း ဇေ ရောက်နေ တ ဝန် ဆရာတော် နှင့် ၏ ။ ဥ ပတိ ထံ ရောက် ဿ နှင့် ရ ခြင်းဖြစ်သည် ကော လိ တ တို့ ။ တရား အဖော် ရှာ ဦး ခဲ့ရသည် တေ ဇ ဝန္တ ကို ကား သတိရ လမ်း စေ ခွဲ၍ တော့သည် အ လျင် ။ စ သည် ၌ ဆရာတော် ဝင်ရောက် ထံ ကာ သေချာ သုသာန် တိ ဓုတင် ကျ ဦး ဆောင် တည် လာခဲ့ ခြင်း ရ စ ပြီးမှ သည် ဘုန်းကြီး ဖြင့် ဘုရားဖူး ဦး အုန်း လို လို ခိုင် ဟို ကမ္မဋ္ဌာန်း ဝင် သည် ထွက် ဌာန ၊ အဖော် တရား နှင့် လည်း ခွဲ လျက် အား ရက် ပျော့ ၊ ၍ လ ၊ သွား ဖ င့် နွှဲ လေ အောင် တော့သည် အချိန်ဆွဲ ။ မိမိ လမ်း ဆရာ ဖဲ့ ရန် သည် ဆော် ရှိ နှင့် ဖန် ပြီး သည့် ။ မိမိ အကြောင်း လုပ် ရ မည့် တာဝန် စာ လည်း ချ ဘုန်းကြီး ရှိ နှင့် ပြီး ။ ကလေး မိမိကိုယ်တိုင် ဦး သော ဘ ဆည်း န ၏ ဇာတိ ပူး ခဲ့ရ ဌာန ပြီး ကလည်း ဘူမိနက်သန် မှန် လှ ၏ ။ ရွာ အရိုး ဝင်ပေါက် ဓာတ် စေ မှ လှမ်း တီ ကြီးကို မျှော် ကြည့် ထီး ထီး လိုက် ကြီး လျှင် မြင်နေ ပဋိ ပတ္တိ ရ၏ သာသနာ ။ ထို ဆရာတော်မှ ဝင် အ ကျော် သီး ဆင်းသက်လာ လုံး ဆရာတော်၏ သည့် မဟာ ဗိုလ် စ သော တော ရ ဆရာတော်ကြီးများ ကလည်း အဆက်မပြတ် ရွာ နှင့် မ လှမ်း မ ကမ်း ၌ ရှိ တော် မူ ယခု နေ ခဲ့ကြသည် ဇေ တ ဝန် ။ ဆရာတော်ကြီး လည်း ထို အပ္ပမာဒ သိုက် ကို လွှဲပြောင်း လက်ခံ ကာ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 497 ရ ဟ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၄၄၁ သတိပဋ္ဌာန် လမ်း ဖွ င့်၍ တော ရှင်း နှင့် ရသော . အာဇာနည် ကြီး ပင် တည်း ။ ဦး သော ဘ န ၏ ဇာတိ ဌာန ဘဝ ပတ်ဝန်းကျင် နှင့် တရား ရှာ ထွက်လာသော ခရီး စဉ်မှာ စိတ်ဝင်စားဖွယ် ကောင်း လှ ပါ ပေ ၏ ။ သုဝဏ္ဏ ဘုံ သထုံ န ဂ ရ သာသနာ့ အောင်မြေ ၌ အခြေစိုက် ဆုံ စည်း ရန် ဆော် ကျေ ပွန် ဖန် ခဲ့ လေပြီ သော ကံကြမ္မာ၏ ။ ( တရား တာဝန် ဝါသနာ သည် ပါ လှ တပေါင်းလဆန်း ၍ မတော်တဆ ငါး ဆုံ ရက်နေ့ စည်း ရခြင်း အ ရောက် မဟုတ်ပါ ပြီး မြောက် ချေ ။ ယောဂီ တို့ စဉ်း စား ရန် ကမ္မ ဿ က တာ ဉာဏ် ၊ ပုဗ္ဗေ စ အရင်း ခံ ကို သိသာရန် ထောက်ပြ ခြင်း မျှသာ ။ ) ဆရာတော် ကလည်း ဦး သော ဘ န အား အပန်းဖြေ နား နေ စေပြီး ညနေ ခုနစ် နာရီ ခန့် တွင် စတင်၍ တရား ပြပေး တော်မူ၏ ။ “ သဘော ဘိက္ခု ပ ရိဗ္ဗ ဇေ ” အစချီသော နေတ္တိ ပါဠိတော် ကို တစ်လုံး ချင်း ရွတ် ပြ တော် မူ ကာ အ ပို များစွာ မပါဘဲ ဦး စွာ မြန်မာ ပြန်၍ ဟော ပြ တော်မူ၏ ။ ဦး သော ဘ န ကား မိမိ လေ့လာ ထား ပြီးသော သတိပဋ္ဌာန် ပါဠိ တော်ကြီး ကို ပင် ခြုံ ၍ အရှင် မဟာ ကစ္စည်း ကိုးကား ဖွ င့် ဖော် သော နေတ္တိ ပါဠိ တော်ကြီး ကို နာ ကြား ရ ရာ အလွန် အရသာ တွေ့ သွား “ ယခု ၏ ။ ဆရာတော်ကြီး ဟော ပြ နေတာ စာ တွေ့ သဘော ၊ စာ ပြော ပြော နေခြင်း မဟုတ် ၊ လက်တွေ့ လုပ်ပြီးမှ ၊ ကျင့် သုံး ပြီးမှ ပြောနေတာ ပဲ ” ဟူသော , အံ သိ သည် မိမိ၏ ပါရမီ ဗီဇ နှင့် ဆရာတော်၏ အ သင်္ခ တ ဓာတ်အား ( ဓမ္မ ဓာတု ) ကို အလိုလို ခွဲခြား နားလည် သွား စေ ၏ ။ ပြော ရ သည့် ပါးစပ် နှင့် ကြား ရ သည့် နား သည် တရား ၏ အ တိမ် အနက် ( အ သင်္ခ တ ဓာတ်အား မည်မျှ ပါသည် , မ ပါသည် ) ကို သိသာ စေ လှ ပါ၏ ။ ဆရာ တ ပ ည့် မေး ကာ ဖြေ ကာ မှတ်စရာ စာ ချ ဘုန်းကြီး ကလေး ဦး သော ဘ န သည် တရား ယူပြီး သည့် အချိန်မှစ၍ “ လျောင်း , ထိုင် , ရုပ် ; သွား , စား ခြင်း ၊ သောက်ခြင်း ၊ ယို ခြင်း ၊ ပေါက် ခြင်း ၊ မြင် ခြင်း ၊ ကြား ခြင်း ၊ စဉ်း စား ခြင်း စ သော ရုပ် အမူအရာ စိတ် အမူအရာ များ အားလုံးကို ကြိုးစား ၍ ရှု မှတ် ရာ တစ်နေ့ တခြား စိတ်ဝင်စား ၍ လာ တော့သည် ။ ရက်အနည်းငယ် ရ သောအခါ “ ဒါဟာ ဝိပဿနာ ၏ အစပိုင်း အခြေခံ လောက်ပဲ ရှိ ဦး မယ် ။ နောက်ထပ် အဆင့် ဆင့် တက် ၍ ရှုပွားနည်း များကို လဲ ပေး လိမ့် ဦး မယ် ” ဟု ထင် စား မျှော် လင့် နေမိသည် ။ မိမိ သင်ယူ ခဲ့ရသော အံ့ ဘိ ဓမ္မာ စာ သဘော များ နှင့် စာ သမား အ ထင် ထင် နေခြင်း ဖြစ်၏ ။ ထို မျှ လောက် ဖြင့် တရားထူး ရမည် ကို မ ယုံကြည် နိုင်သေး ခြင်း ပင် တည်း ။ မကြာမီ ပင် “ တစ်ဆင့် တက် ၍ ရှု မှတ်ရန် မရှိ ။ ဤ သည် ပင် အ စ အလယ် အ ဆုံး ရှု မှတ် နည်း အကုန်လုံး ပါဝင်ပြီး ဖြစ်သည် ဟု ကောင်းစွာ သဘောပေါက် သွားသည် ။ ထို မိမိ အသိအမြင် ကို အတည်ပြုရန် ဆရာတော်အား လျှောက်ထား တင်ပြ ရာ ဆရာတော်ကြီး က - “ ဟုတ် ပေ တယ် ဦး သော ဘ န ၊ လူ သာမန် တွေကို မ ဆိုထား နဲ့ ၊ နတ် ဗြဟ္မာ တွေတောင် နဝမ အကြိမ် ## PAGE 498 ၄၄၄ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ' ပေ ဋ သတ္တဝါ ကော ပ ဒေသ တို့၌ အဋ္ဌကထာ တစ်ချိန် ” သော ကို ကာလ စီရင် က တော် လက်ခံ မူ သည် မိ ။ ခဲ့သော ၁၂၈၆- ကြံစည် ခုနှစ်၌ ၊ ပြီး၏ ပြောဆို ။ ၊ ပြုမူ မှု ( ကံတရား ) များ တစ်ချိန်ချိန် ၌ အကျိုးတရား အဖြစ် ပေါ်လာ မြဲ ဖြစ်သည် ။ မည်မျှ သေး ငယ် ၍ အမှတ်မထင်သော အကြံအစည် ကလေး ပင် ဖြစ်စေ ကာ မူ ငုပ် ၍ ငုပ် ၍ သွားသော်လည်း ကံတရား တစ်နေ့နေ့ တို့၏ တွင် ဘွား အကျိုးပေး က နဲ အကောင်အထည် သည် ဆန်း ကြယ် ပေါ် ၏ ( ။ အကျိုးပေး အနု သ ယ ) လာ အ တတ်သည် ခံ ဓာတ် သို့ ။ ဆိုက် ထိ စွာ စူး ဝင် ခဲ့သော အကုသိုလ် အကြံ ဖြစ်လျှင် ၊ မနော ဒွါ ရ အာ သ ယ ဓာတ် ခံ သို့ ထိခိုက် အောင် စူး ဝင် ခဲ့သော ကုသိုလ် အကြံ ဖြစ်လျှင် ထိခိုက် စူး ဝင် ထင် ကျန်သော အရှိန် စိတ္တာနုပဿနာ အင်အား အလိုက် ဖြင့် ကောင်း တစ်ချိန်ချိန် ဆိုး နှစ် တန် တွင် အကျိုးပေး အကြံ ဟူသမျှ ကြ မြဲ ရှု ပင် မှတ် တည်း ၍ ရှု ။ မှတ် ထို့ကြောင့် ၍ ချည်း ပစ် နေကြ ရသည် ။ သတ္တဝါ တို့ က အကြံကောင်း ဟု ထင် ရ စေ ကာ မူ အဆိုး ဖြစ် တတ် လေ၏ ။ ၃၁- ဘုံ ၌ အ ကောင်း ဟူ၍ ရှား လှ ပေသည် ။ အရေးကြီးသော စိတ် တစ်လုံး စိတ် ဖြစ်ကာ ဆက်၍ မျှ ကို ဆိုပါ ပင် ဦး အလွန် အံ့ ။ မြတ်စွာဘုရားရှင် အကျိုးများ လှ ပြီ ဟု သည် ငါ စုန္ဒ ဟောသည် အား “ ” စုန္ဒ ၊ ဟု ကုသိုလ် မိန့် တော် တရား မူ ဖူး တို့၌ ၏ ။ ဓမ္မပဒ ကြောင်း ၌လည်း ( အကျိုးကို “ ကုသိုလ် မြင် ကို ဖြစ်စေ တော် မူ အကုသိုလ်ကို သည့် အတိုင်း ဖြစ်စေ ) ဟော “ နည်းနည်း တော် မူ ခဲ့ပြီ ကလေး ။ ” ဟု မ မှတ် ထင် သင့် ” မှန် လှ ပါ ပေ ၏ ။ အရှင် စူ ဠ ပန် ထေရ် သည် ရှင်ဘုရင် ဖြစ်စဉ် ဘဝတစ်ခု က မြို့ပြ လှ အဝတ် ည့် လည် ၌ ညစ် စဉ် ထေး န ဖူး ပေ မှ ချွေး ကျံ သွားသည် ထွက်၍ အဝတ် ကို ကြည့် ဖြင့် ၍ သုတ် စိတ် ရာ ၌ ခန္ဓာကိုယ် ညစ် ညူး ကာ အညစ်အကြေး အမှတ်မထင် အနိစ္စ ကြောင့် သညာ ဖြစ်ခဲ့ ဖူး ၏ ။ မ ပြော ပ လောက် ချေ ။ စူ ဠ ပန် ဘဝတွင် ထို အမှတ်မထင် မ ပြော ပ လောက် သော အကြောင်း စိတ် က “ ရ ဇော ဟ ရ ဏံ ' ကမ္မဋ္ဌာန်း တစ်ပုဒ် ဖြစ် လာ၍ အဘိ ဉာဉ် နှင့် တကွ ရဟန္တာ ဖြစ် တော် မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ မူ လာ ရ၏ မဋ္ဌ ။ ကုဏ္ဍ လီ သတို့သား ဘုရား ဆွမ်းခံကြွ လာသည် ကို သေ ခါနီး လျှပ်တစ်ပြက် မျှ မြင်လိုက် ခြေလှမ်း ရ ရုံ ဖြင့် တိုင်း နတ် ကြာပန်း သား ဖြစ်ရသည် ခံ ၍ တောင် ။ ညာ စံ ဖြစ် ခဲ့ရသော ပ ဒု မ ဒေဝီ လည်း ပစ္စေ က ဗုဒ္ဓါ ရာထူး အား ကျ ကြာပန်း ကာ တောတွင်း လှူ သော ၌ ဆင်းရဲ ကောင်းမှု စွာ နေ အကျိုး ခဲ့ရသည် ဖြစ်သည် မှာလည်း ။ ကြာပန်း မိဖုရား အ လှူ များ စဉ် က မနာလို “ အရှင်မြတ် ၍ မိဖုရား အား ကြာပန်း အသုံးဝင် မည် မဟုတ် ” ဟု ထင် ကာ ပြန်၍ ယူ လိုက်ပြီး မှ ပြန်လည် လှူ သော်လည်း “ အပရစေတနာ ထို့ကြောင့် ” တွ ကျေးဇူးရှင် န့် ဆုတ် သွားခဲ့ ဝေဘူဆရာတော်ဘုရားကြီး မိ သော “ လျှပ်တစ်ပြက် စိတ် က “ ကလေး၏ စိတ် ဖြစ်တိုင်း စွမ်းအင် မ ရှု ” မှတ် ပင် တည်း နိုင် လျှင် ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 499 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၄၄၅ လက် ဖျစ် တစ် တွက် တစ် တွက် အချိန်တိုင်း ကုဋေ တစ်သိန်း တစ်သိန်း ကြွေး ထပ်တင် ခံရ တတ်တယ် လျှပ်တစ်ပြက် ” ဟု မိန့် မျှသာ တော် မူ ဖြစ်၍ သည် ဖြစ်၍ ။ ပျောက်ဆုံး ငုပ် ကွယ် သွားပြီဟု ထင် ရသော်လည်း ကောင်းမကောင်း စိတ်ကူး အကြံအစည် များကို စိတ္တာနုပဿနာ ဖြင့် မ ရှု မှတ် နိုင် ပါ က အ စွဲ နာ လျှင် နာ စ သည် သလောက် ကို ပြ ရာ၌ တစ်ချိန်ချိန် “ နွားနို့ တစ် တွင် အကျိုး ညှစ် ခန့် သက်ရောက် ၊ တစ် ရှ တစ် တတ် ရှိုက် ခန့် ပေ ၏ ၊ ။ လက် ထို့ကြောင့် ဖျစ် တစ် လည်း တွက် မေတ္တာအကျိုး ၊ လျှပ် တစ် ပြက် နှစ် တန် ၊ မျက်စိ စိတ်ကူး တစ် မှိတ် အကြံ ခန့် မျှ ” ကို တို့ ပင် ဖြင့် လျှင် တိုင်း သေး တာ ငယ် ဟောပြော သည်ဟု မ တော် မူ အောက်မေ့ သည် ကို ရာ သတိ ။ ဝ စီ ပြု၍ ကံ ကောင်း ၊ ကာယကံ ဆိုး တို့ ကား အာရုံ ဆို ဖွယ် နှင့် မ အာ ရှိပြီ ရမ္မဏိ ။ က ပေါင်း ဆုံ ထိခိုက်မှု ( ဖ ဿ ) ကြောင့် ကောင်း - မကောင်း ခံစားမှု ( ဝေဒနာ ) ဖြစ်ပေါ်လာ ရာ ထို ခံစားမှုကို ရှု မှတ် ပစ် ရသည် ။ . မ ရှု မှတ်မိ ပါ က တဏှာ ပဋ္ဌာန်း သို့ ကူး ၍ အမြင် ဥပါဒါန် ဝီထိ စိတ် ဘဝ အ စဉ် စ အ သည် ရ ဝုဋ္ဌော ဖြင့် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် ၏ အခြား မဲ့ ဇော လည် သို့ အ ကူး တော့ မ ခံရ ၏ ။ ။ ရူပါရုံ စသည်တို့ ဝင်လာ လျှင် ကောင်းမကောင်း စဉ်း စား၍ အရသာ ခံမှု ( ဇော ) မ ဖြစ် မီ သတိ ဖြင့် ရှု မှတ် ပစ် ရ၏ ။ ဇော အဖြစ်သို့ ရောက်လျှင် ဇော ၏ ရိုက်ခတ်မှု အရှိန် အနည်း အ များ အလိုက် ဒိဋ္ဌ ဓမ္မ စ သည် အကျိုးပေး ပေ တော့မည် ။ ပထမ ဇော အခိုက် ၌ ရာ ဂ စိတ် ဖြစ်သည်ဟု သိ လျှင် သိ သည် နှင့် တစ်ပြိုင်နက် ဒုတိယ ဇော က နေ၍ သတိ ဖြင့် ရှု မှတ် ဖြတ် ချ ရမည် ။ “ နိုင် နင်း လာပါ လျှင် သတိ ဖြစ်ရသည် က မှ ကြာ သေးသည် ။ ပယ် စွန် နိုင်မှု က မြန် ၏ ဟူ၍ ( သ ဠာ ယ တ န = ဒုက္ခ ဓမ္မ သုတ် ပါဠိ အဋ္ဌကထာ တို့၌ ) ဟောကြား ဖွ င့် ဆို ကုန် ၏ ။ မြင် ကာ ထိုထို မတ္တ သာ သုတ္တန် ရပ် ရမည် ပါဠိတော် ( နာ နု ဗျဉ္စ တို့၌ နဂ္ဂါ “ ဟီ ရူပါရုံ ) ” ဟု စ သည် ဟော ကို တော် မြင်လျှင် မူ သည် အသေးစိတ် မှာလည်း ဤ မ သဘော လိုက်ရ ၊ သာလျှင် မသိ သော်လည်း တည်း ။ အရေးမကြီး ဤကား စာ ။ လို ရုပ်နာမ် ပြော နေခြင်း ဘ ရား ဖြစ်၏ တို့ ဖြစ်ပေါ် ။ ယောဂီ သမျှ ကို ကား သတိ ဆို စာ ဖြင့် အဓိပ္ပာယ် အမြဲတမ်း များကို ကပ်၍ ရှု မှတ် သိမြင် နေ လျှင် ကိစ္စ ပြီးတော့ သည် ။ ပြုစု ခဲ့သော ကျမ်း များ ဆရာတော်သည် ခြောက် ဝါ အ ရ က ဖြစ် ခဲ့သော စိတ်ကူး အကြံကို လက်ခံ မိ ခဲ့ရာ မှ အလွန် အားကိုး နေကြသော ပဋိ ပတ် တ ပ ည့် များကို ပစ် ခွာ ၍ ဂန္ထ ပ လိ ဗော ဓ ( ကျမ်းစာ နှော င့် ယှက် မှု ) ကြီး ဖြစ် ရ လေ၏ ။ သက် ရွယ် တော်လည်း ၅၂- နှစ် ခန့် ရ လေပြီ ။ ၁၂၈၀- ပြည့်နှစ်တွင် ထို ကျမ်း ပုံနှိပ် ရ၏ ။ ရသေ့ကြီး ဦး ခန္တီ က ကြည်ညို ၍ မန္တလေးတောင် ခြေ စန္ဒာမုနိ ကျောက် ဘုရား ချပ် ရေ အတွင်း ၂၈- ချပ် ပဉ္စမ ရှိ၏ သံဂါယနာ ။ ယင်း ကျောက်စာ အဋ္ဌကထာ များ နိဿယ နှင့် အတူ ကိုလည်း ကျောက်စာ ကိုယ်တိုင် ထိုး ထားသည် ရေး တော် ။ “ မ အကြိမ် ## PAGE 500 ၄၄၆ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် မူ ရ ပြန်သည် ထို့နောက် ။ သုံး အ တွဲ ရှိ၏ မေး ။ အားလျော်စွာ ( ၁၂၉ ဝ ၊ ၁၂၉၇၊ ၊ အတွေးအမြင် ၁၂၉၈- ပ အားလျော်စွာ - ဒု - တ သုံး အောက်ပါ တွဲပြီး နှစ် ။ ) ကျမ်း များ ကိုလည်း ၁။ ရေးသား တော တော် လေးဆယ် မူ ခဲ့ ၏ ။ အ ဖွ င့် ကျမ်း ၊ ၂။ အာ ရမ္ဘာ ဝိ ဓိ ဝိ ဿဇ္ဇနာ ကျမ်း ၊ ၃။ သန္ဓေ တာ ဝိ ဓိ ဝိ ဿဇ္ဇနာ ကျမ်း ၊ ၄။ ဝိသုဒ္ဓိမဂ် အဋ္ဌကထာ နိဿယ သစ် ၊ ၆။ ၅။ နိဗ္ဗာန် နိဗ္ဗာန ကထာ လမ်းညွှန် ( စကားပြေ ဒေသနာ ) ၊ ၊ ၇။ နိဗ္ဗာန စာတမ်း ၊ ၈။ သတိ ပဋ္ဌာန စာတမ်း ၊ ၉။ သတိ ပစ္စ ယေ ခေါ် ဝိနိစ္ဆယ သ မူ ဟ ၊ ၁၀။ က ထိ န ဝိနိစ္ဆယ ( စကားပြေ ) ၊ ၁၁။ ကထိန် နိဿယ ( မိ လိန္ဒ ကထိန် ခန်း ) ၊ ၁၂။ ဖ လ သ မာ ပတ် , ၁၃။ မဟာသ ဠာ ယ တ နိ က သုတ် နိဿယ ၊ ၁၄။ မူလ ပရိ ယာ ယ သုတ် နိဿယ ၊ ၁၆။ · ၁၅။ ပါ ပဋိ ဒ ညာ ပါ ဒါ တ ရ က ဟ ရ ဝိနိစ္ဆယ ဏ ဝိနိစ္ဆယ ၊ ၊ ၁၇။ သိမ် ခန်း ၊ ၁၈။ ဝိပဿနာ ဉာဏ် စဉ် ကျမ်း ကြီး ၊ ၁၉။ အနု သ ယ ဆိုင်ရာ ၊ ၂၀။ အတိ ရိက် ပြု ပုံ အဆုံးအဖြတ် ၊ ၂၁ ၂၂။ ။ မိ ပေ ဋ လိန္ဒ ကော ပ ဉှာ ပ အဋ္ဌကထာ ဒေသ အဋ္ဌကထာ ၊ ၊ မိ လိန္ဒ ပ ဉှာ အဋ္ဌကထာ ကြောင့် ပြဿနာ ဖြစ် . ဟု အဋ္ဌကထာ ဆရာတော်သည် နှစ် ကျမ်း ကျမ်း ကို သာ ပေါင်းများစွာ အသိအမှတ်ပြု ပြုစု ထားသော်လည်း ပြောဆို လေ့ ရှိသည် “ တို့ ။ ရေး တာ နှစ် ကျမ်း ပဲ ” ၁၃၀၃- မိ ခုနှစ်၌ လိန္ဒ ပ ဉှာ ပြီး သည် အဋ္ဌကထာ ။ စာမျက်နှာ ကို သက်တော် ၅၀၅- မျက်နှာ ၇၀- ပြည့် ရှိ၏ ချိန် ၊ ၁၃၀၀- ၁၃၁၀- ပြည့် ခုနှစ်တွင် နှစ်၌ စ ပုံနှိပ် , ရေး ရာ ၍ “ ကထိန် ပြဿနာ ၊ ဘိက္ခုနီ ပြဿနာ ” များ အငြင်းပွား ကာ စာအုပ်ကို သိမ်းဆည်း ထား ရသော နဝမ အကြိမ် ## PAGE 501 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၄၄၇ အဖြစ်သို့ ရောက် ခဲ့ရသည် ။ မဟာစည်ဆရာတော် က မူ အကျိုး ထက် အပြစ် သာ ဖြစ်လာ ဖွယ် ရှိ သ ဖြင့် ( သာသနာတော်၌ လည်း အလွန် ကျေးဇူး များ မည်ဟု ယုံကြည် တော် မ မူ သော ကြောင့် လော မသိ ။ ) ထို စဉ် က “ ရိုက် နှိပ်ရန် သဘောမတူ ခဲ့ ' ဟု ကြားသိရ ပေသည် ။ “ " တို့ သေ မှ ရိုက် ရစ် ကြ ” ဟု ဆိုသည်ကို မ နာယူ ဘဲ သဒ္ဓါ လွန် ကာ ရိုက် နှိပ် ကြ သ ဖြင့် မလိုလားအပ်သော ပြဿနာများ ကြောင့် ဆရာတော် လည်း အလုပ် ပို ခဲ့ ရ၏ ။ • ဆရာတော် ကား မိမိ အမြင်ကို မ လျှော့ ချေ ။ ကထိန် ခန်း သတ်သတ် နိဿယ ကို ပင် ရေးသား ပုံနှိပ် စေ ခဲ့ ၏ ။ ဘိက္ခုနီ ပြဿနာ နှင့် စပ် ၍ မေး လျှောက် သူများအား - “ တို့ က အ လွတ် ရေး တာ မဟုတ်ဘူး ။ “ အနု ဇာနာမိ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခူဟိ ဘိက္ခုနိယော ဥပ သမ္ပါ ဒေ တုံ ” စူ ဠ ဝါ ပါဠိတော် နှင့် အဋ္ဌကထာ ကို အားကိုး ပြုပြီး ရေး တာ ။ အဲဒီအ ဖွ င့်မှာ လာတဲ့ အနု ပညတ် သည် ဘုရားရှင် ပညတ်တော် မူ သောအခါ မှစ၍ သာသနာ ငါး ထောင်အတွင်း မ ပျက်စီး နိုင် သ ဖြင့် “ ဧကတော သံဃာ ” ခေါ်တဲ့ ရဟန်း ယောက်ျားများ ဘိက္ခုနီ မဖြစ်အောင် ပဉ္စင်း ခံ ပေး နိုင်တယ်လို့ တို့ က ရေး တာ ။ အရေးကြီးတာက ဘုရားရှင် ခွင့် ပြု တော် မူ သော အနု ပညတ် ပျက် - မပျက် ဘဲ ။ အနု ပညတ် ပျက် လျှင် ဘိက္ခုနီ မ , လုပ် မပေးနိုင်ဘူး ။ အနု ပညတ် မပျက် လို့ လုပ်ပေး နိုင်တယ် မှတ် ရမယ် ” စ သည် ဖြင့် ပါဠိ အဋ္ဌကထာ များကို ရွတ် ကာ ရွတ် ကာ ရှင်းပြ ခဲ့ ဖူး ၏ ။ ကထိန် ပြဿနာ နှင့် စပ် ၍ မူ “ ဣမံ က ထိ န စီဝရံ သံဃ ဿ ဒေ မ ” ဟူသော အ စဉ် အ လာ ၌ “ သံဃ ဿ ” ဟူသော ရည်ညွှန်း ချက် ထည့် ၍ လှူ လျှင် ကထိန် မ မြောက် ကြောင်းကို အကျယ် ဝေဖန် စိစစ် ထား ခြင်းဖြစ်သည် ။ ( အကျယ် ကို “ ကထိန် နိဿယ ” ၌ ကြည့် ပါ ရန် ။ ) ချီးကျူး မ ကုန် သော ဉာဏ် အစွမ်း “ " ပေ ဋ ကော ပ ဒေသ အဋ္ဌကထာ ” ကျမ်း ကို ရေးသားရန် ဆန္ဒ ပြင်း ပြ ခဲ့သည် မှ အ စ ကျမ်း ပြုခြင်း အလုပ် ၌ ဆရာတော်၏ ပဋိ ပတ် ကိစ္စလည်း ငုပ် ကွယ် ခဲ့ ရ၏ ။ ပြဿနာများ ကြောင့် အ လုပ်လည်း ပို ခဲ့ရသည် ။ တ ပ ည့် များလည်း နေမှု ထိုင်မှု မငြိမ် မ ဆိမ် ရှိခဲ့ ကြ ရသည် ။ .. “ မင်းကွန်း ၌ အမြဲ နေထိုင် မည် ” ဆို၍ ၁၂၈၈- ခုနှစ်တွင် ယောဂီ များ က တိုက် ကျောင်း တစ် ဆောင် ဆောက် လှူ ကြ ရ၏ ၊ လူဆိုး များ က အ ထင် တ ကြီး ဝင်ရောက် လုယက် တိုက်ခိုက် ကြ သ ဖြင့် သထုံ သို့ ပြန် ကြွ ရ သည်း သထုံ သို့ ရောက်၍ အတန်ကြာ သောအခါ အနယ်နယ် ရှိ တ ပ ည့်များ ထံ “ ကျောင်း ပြီးပြီ ” ဟု အကြောင်းကြား ကာ ဝိသုဒ္ဓိမဂ် အဋ္ဌကထာ ကို မင်းကွန်း ၌ ချ ပို့ တော် မူ ပြန်သည် ။ နိဿယ လည်း ရေး ၏ ၊ ၁၂၈၉- ခုနှစ်တွင် သထုံ သို့ ပြန် ကြွ ခဲ့သည် ။ သွား ချီ ပြန် လှ ည့် စာ ကြည့် စာ ချ တရား ပြ ကျမ်း ပြုခြင်း ဖြင့် ဆရာတော်သည် စိတ်ဆန္ဒ ပြင်း ပြ ၍ ဝီရိယ ကြီးတော် မူ တိုင်း အဆုတ် အ ဆိုင်း မရှိ က သိ က အောက် ဖြစ်သော်လည်း မဆုတ် ၊ ပြတ်ပြတ် ကြီး သာ လုပ် တော် မူ လေ့ ရှိ၏ ။ ကျမ်း များစွာ ပြုခြင်း အား ဖြင့် သာသနာတော်၌ မည်မျှ လောက် ကျေးဇူး များ ခဲ့သည် ၊ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 502 ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ၄၄၈ မ မ များ ငြင်း ခဲ့သည် သာ ချေ ကို ။ ထား၍ ထို့ကြောင့် လောလောဆယ် ကျမ်းပြု လိုသော အား ဖြင့် အာရုံ ရှု ပွား မှု လည်း အလုပ် ၃၁- ၌ အနုတ် ဘုံ ၌ လက္ခဏာ ငြိ တွယ် မှု ပြ ခဲ့ တစ်ခု သည်မှာ ပင် ဖြစ်၍ စိတ်ကူး အကြံ အာရုံ အတွေး တို့သည် သာသနာရေး ဟု ပင် ဆို ရ စေ ကာ ။ မူ “ ကောင်း ကား ကောင်း၏ မကောင်း ” ဖြစ် တတ်သည် ကို သင်ခန်းစာ ယူရန် ဖြစ်ပေ ၏ သစ်များကို မည်သို့ ထုတ်ဖော် ဖြစ်စေ ၊ လိုက်သည် ဆရာတော်သည် မှာ ကား စိတ်ဝင်စားဖွယ် ပရိယတ် နှင့် ရှိပါပေသည် စပ် ၍ နှံ ့ စပ် နက် ။ စာပေ ရှိုင်း သံ စွာ ယော အယူအဆ ဇဉ် လည်း ကြီးမား တော် မူ ပါ ပေ ၏ ။ ပို၍ အံ့ဖွယ် ကောင်းသည် မှာ ဆရာတော်၏ ဉာဏ် ကြီးခြင်း ပေ တည် .။ ရေး ရာ၌ ဆရာတော်သည် မ ရေး မီ ကတည်းက ပေ ထို ဋ ပါဠိတော် ကော ပ ဒေသ နှစ် နှင့် ကျမ်း မိလိန္ဒပဥှာ ကို နှုတ် ငုံ ရပြီး အဋ္ဌကထာ ဖြစ်နေ၏ ။ ကျမ်း အဋ္ဌကထာ ကြီးများ များ ကို ရေးပြီး ဆောင်ထား သော နိုင် အခါ လေသည် တွင်လည်း ။ လေး မိမိ - ငါးနှစ် ရေးသော နှုတ် ငုံ အဋ္ဌကထာ ဆောင်ပြီး များကို မှ ဖြုတ် ပါ လိုက် နေ ့ စဉ် ဖြ ည့် ရွတ် လိုက် အံ လုပ်ခဲ့ ၍ နှုတ် ၏ ငုံ ။ မိမိ ရေး သည့် ထို့ထက် စာ ပို၍ ကို အံ့ဖွယ် ရ ရန် မှာ ရှိသည် အခက် မှာ ဆုံး မြို့ ဖြစ်သည် လှ မြို့ ဆရာတော် ။ ဦး ဝါ သ ဝိန္ဒ သည် ၁၂၉၁- ခုနှစ် အ သထုံ ဘယ် သို့ ကြွ ကျင့် ရောက်၍ ဝတ် ထူး ဆရာ များ ရှိ တော့် လေ ဦး ထံ မည် ၌ နေစဉ် နည်း ” ဆရာတော်အား ဟု သိ လို ၍ လျှောက်ထား “ တရား ရှု ပွား ရာ ခြင်း ပိဋက မှ တစ်ပါး သုံးပုံ အ လှ ည့် ကျ ရွတ် ၍ နေ့စဉ် ဘုရား ဝတ် တက် ကြောင်း အ မိန့် ရှိသည်ဟု ဤစာရေးသူ အား • ပြောပြ ဖူး “ ၏ သမာဓိ ။ လူ ပရိ မသိသော ဘာ ဝိ တာ “ ပညာ တိပိဋကဓရ ၊ ပညာ ” ဆရာတော် ပရိ ဘာ ဝိ တော ပါ သမာဓိ ပေ ။ ” ဟု ဟော တော် မူ သည့် ` အတိုင်း သမာဓိ ထုံ မွှမ်း သော ဉာဏ် စွမ်း သည် အံ့မခန်း ဖြစ်ပါ ပေ ၏ ။ တစ်ချိန်က “ အရှင်ဘုရား ဘုရားရှင်အား ၊ ရံ ခါ ကြာ မြင့် သင်္ဂါရဝ စွာ ရွတ် လုလင် အံ ထားသော က - မန္တန် ( စာ ) များ ပင် အလိုလို မေ့ ပျောက် ကုန် ၏ ။ ရံ ခါ . ကြာ မြင့် စွာ မ ရွတ် အံ ဘဲ ထား သည့် မန္တန် ထိုအခါ ( စာ ) များ မြတ်စွာဘုရား ပင် အလိုလို က ရ “ နိ နေပါသည် ဝ ရ ဏ ( ။ အသိဉာဏ် အ ဘ ယ့် ကြောင့် အ ပိတ် ပါ နည်း အ ဆို ” ) ဟု ငါးပါး လျှောက်ထား ရှိနေ လျှင် ဖူးသည် မည် ။ သည့် အရာကို မျှ မှန်ကန်စွာ မသိနိုင် ၊ မ မြင်နိုင် ” ကြောင်း ဥပမာ ငါးမျိုး ဖြင့် ဟော ပြ တော်မူ၏ ။ ဉာဏ် စဉ် လဲ တက် စာ ကျက် လဲ ရ လို သမျှ ပြီး ၁ ။ အ ပိတ် ကာ အ ဆို့ မစ္ဆန္ဒ ) နီဝရဏ ရှိသူ သည် ( တစ်စုံတစ်ခု ရေ ခွက် ၌ နနွင်း ၌ လိုချင် စ သော တပ် မက် အရောင်များ နှစ်သက် ထည့် တွယ်တာ လျှင် မိမိ မှု မျက်နှာ ဗျာပါဒ ရိပ် ကို ကောင်းစွာ နီဝရဏ ( စိတ်ဆိုး မ မြင်ရတော့ စိတ်ပျက် သကဲ့သို့ အ ပိတ် အမှန် အ တ ဆို့ ) ကျ ရှိသူ မသိ သည် မ မြင်နိုင် ကျို ။ ချက် ၂ ။ သောအခါ ပွက် ပွက် ဆူ အ ခိုး ထ သော ရေ ခွက် ၌ မိမိ မျက်နှာ ရိပ် ကြည့် ရသကဲ့သို့ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 503 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၄၄၉ ၃ ။ အမှန် တ ထိ ကျ န မိဒ္ဓ မသိ နိ ဝ မ ရ မြင်နိုင် ဏ ( ထိုင်း ။ မှိုင်း အိပ် ချင် မှု အ ပိတ် အ ဆို ) ရှိသူ သည် အ မှုန် အမှိုက် မှော် လွှမ်း နေသော ရေ ခွက် ၌ မိမိ မျက်နှာ ရိပ် ကြည့် ရသကဲ့သို့ အမှန် တ ကျ မသိ မမြင် နိုင်း ၊ ( ယောဂီ ၌ သွေးရိုးသားရိုး အိပ် ချင် ထိုင်း မှိုင်း မှု ရှိ သကဲ့သို့ ထူးထူးဆန်းဆန်း လည်း ရှိ တတ်သည် ။ ယင်း ကို မ သိ၍ အိပ် ချင် သည် ဆို ကာ အိပ် ပြီးလျှင် သမာဓိ ကျဆင်း ကြောင်း ကိုယ် နှုတ် စိတ် သောင်းကျန်းမှု များ ၊ အတွင်းအပြင် အ နှော င့် အယှက် များ ဝင်လာ တတ်သည် ။ လောက၌ အိပ် မွေ့ ချ၍ အခိုးခံရ စေသော အ တတ် များ ရှိ သကဲ့သို့ တည်း ။ အခြား နီဝရဏ များလည်း ထို့အတူ ပင် ။ ၄ ။ ဥဒ္ဓစ္စ ကုက္ကုစ္စ နီဝရဏ ( စိတ် ပျံ့ လွ င့် မှု ၊ နောင်တ ပူပန် မှု အ ပိတ် အ ဆို ) ရှိသူ သည် လေ တိုက်၍ လှိုင်း ဂယက် ထ နေသော ရေ ခွက် ၌ မိမိ မျက်နှာ ရိပ် ကြည့် ရ သကဲ့သို့ အမှန် တ ကျ မသိ မ မြင်နိုင် ။ ၅ ။ ဝိစိကိစ္ဆာ နိ ဝ ရ ဏ ( ရတနာ သုံ ပါး ၌ ချီ တုံ ချ တုံ မ - ယုံ မ ရဲ မ ဝေ ခွဲ မ ဆုံးဖြတ် အမှောင် နိုင် မှ အ ချထားသော ပိတ် အ ဆို့ ) ရေ ရှိသူ ခွက် သည် ၌ မိမိ ရွှံ့ မျက်နှာ နွံ ထ ၍ ရိပ် နောက် ကြည့် ကျု ရသကဲ့သို့ နေသော ရေ အမှန် ခွက် တ ၊ ကျ မသိ ၌ မ မြင်နိုင် ။ ( မဟာ ဝဂ္ဂ သံယုတ် နှင့် ပဉ္စင်္ဂုတ္တရ - သင်္ဂါရဝ သုတ် ။ ) ၏ ။ သမာဓိ တရား ရှု ကောင်း မှတ် နေ ၍ သူ ( ပညာ တို့၌ ကား သည် ထို နီဝရဏ သမာဓိ ငါးပါး အကြောင်း ကင်း ခံ ကွာ သ ဖြင့် နေ ) သ အသိဉာဏ် ဖြင့် သမာဓိ ပညာ ကောင်း များ တိုးပွားလာ အထိ ပါဝင် ကုန် လေသည် ၏ ။ အသိဉာဏ် ။ ထို့ကြောင့် ပညာ ဟူသည် ယောဂီ စာ သည် ကျက် ထို ၍ အ ရ ပိတ် လွယ် အ ခြင်း ဆို့ မှ အ အ စ ဆီး အ အ ရ တား ဟတ္တ ငါးမျိုး ဖိုလ် ဉာဏ် ကို အ ဝင် မ ခံရ “ ဆရာတော်သည် ပေ ။ ပိဋက သုံးပုံ နေ့စဉ် လှ ည့် ပတ် ရွတ် အံ ၍ ဘုရား ပူဇော် နေသည် ' ဆို ခြင်းမှာ တရား သဘောအရ မ ဖြစ်နိုင်သော အ ရာ မဟုတ်ချေ ။ ကြယ်တာရာ လ , နေ , တို့၏ အရောင် ကား အ ချင်း ခပ် သိမ်း ထွန်းလင်း လျက် သာ ရှိသည် ။ ဆီး နှင်း မြူ တိမ် အ ပိတ် အ ဆို့ အနည်း အ များကို လိုက်၍ သာ အလင်းရောင် အနည်း အ များ ဖြစ် ရ၏ ။ ထင်း နှင့် ၊ ရေ တစ်ခု ၊ ဓာတ်ဆီ ပကတိ ၊ အင်အား ရေ နံ ၊ ဓာတ် ချင်း ခဲ ခြားနား ၊ ဘက်ထရီ သကဲ့သို့ ၊ လျှပ်စစ် အရောင် ဘတ် လည်း သီး ကွဲပြား စသည်တို့ ရ ပြန် သည် ၏ ။ ယောဂီ တစ်ခု တို့၌ နီဝရဏ ကင်း သလောက် ၊ အ သင်္ခ တ ( ဓမ္မ ဓာတု ) အင်အား သက်ဝင် သလောက် လင်း နိုင် ကြသည် ခက်ခက်ခဲခဲ ။ ကြံစည် ရွေး ထုတ် လာသော အ မေး ပုစ္ဆာ များကို တ မု ဟုတ် ချင်း ဖြေ 60 နိုင်အောင် လင်း သော သဗ္ဗညုတ ဉာဏ် အား ကို ခန့် မျှော် ကြည်ညို နိုင် ရာ ၏ ။ ( မဇ္ဈိမ - အဘယ ရာဇကုမာရ သုတ် ။ ) ယောဂီ ၏ သမာဓိ သည် သဗ္ဗညုတ ဉာဏ် အလင်း ကို ပေးသော သမာဓိ နှင့် ဘာ ဖြ ထဲ ပင် ဖြစ်သည် ။ ဝ မ အ ကြိ ## PAGE 504 ၄၅ ဝ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ( အဋ္ဌကထာ တို ့၌ “ ဓမ္မ ဓာတု ' အ ရ သဗ္ဗညုတ ဉာဏ် စ သည် ကို ကောက် ပြ ၏ ။ ဥပစာ အ ရ ဆို သင့် သည် ။ စက္ကူ ၊ ဝါ ဂွမ်း စ သည် ကို မှန်ဘီလူး ဖြင့် နေရောင် ခံ ၍ လောင်ကျွမ်း စေ ရာ မှန်ဘီလူး ကား နေရောင် ၏ တစ်ဆင့် ခံ အကြောင်း မျှသာ ။ ဤ ဥပမာ အ ရ အ သင်္ခ တ ဓမ္မ ဓာတ် ( နိဗ္ဗာန် ) ၏ လောကီ ကုသိုလ် ၊ မဂ် ကုသိုလ်စိတ် တို့ အပေါ်၌ ( ခံနိုင်ရည် အင်အား အလိုက် ) အရှိန်အဝါ အင်အား များ သက်ရောက် ပုံ ကို နားလည် သ င့်၏ ။ ) ပရိယတ် ဆိုလိုသည်မှာ အ ရာ၌ စာ ကျက် “ ကမ္မဋ္ဌာန်း ၍ ရ လွယ် သမာဓိ ခြင်း ၊ ' မမေ့ သည် လွယ် ပဋိ ခြင်း ပတ် အနက် အ ရာ၌ အဓိပ္ပာယ် နိဗ္ဗာန် ရ လေးလေး စေ ရုံ မျှသာ ပင် မ ပင် က ၊ သိရှိနိုင် ခြင်း အကျိုး များကိုလည်း ရရှိ စေ သည်ဟု ဆိုလို ပါ၏ ။ ဤမျှ သာ လား ၊ မ က ပါ ။ အ “ ပုံ သီလ လိုက် ရှိသူ ရ လူတို့သည် နိုင်သည် ” ဟု ( အပ္ပမာဒ ဟော တော် လျှင် မူ အကြောင်းရင်း ရာ စီးပွားရှာ ရာ ရှိသော စသည်တို့ ) ဥစ္စာ ၌လည်း စည်းစိမ် သတိ ကို အစုလိုက် ၊ သမာဓိ . ရှိမှ ကြီး ပွား တိုးတက် ကြောင်း တိုက်ရိုက် ဟောကြား ဝန် ခံထား ၏ ။ ကမ္မဋ္ဌာန်း တရား သည် လောကီ လောကုတ္တရာ ကြီး ပွား မြင့်တက် လို သူ တိုင်း ၏ အားကိုးရာ လက်နက်ကြီး ပင် တည်း ။ ကျန်းမာ အသက်ရှည် ရေးအတွက် ကား ဗောဇ္ဈင်္ဂ ဘာဝနာ ဣဒ္ဓိ ပါ ဒ ဖြစ်၍ အထူး ပြော ဖွယ်ရာ မရှိ ။ လက်တွေ့ လည်း များ ကြ ပြီ ။ လို နေ ပါ မြတ်စွာဘုရား သေးသည် ' ဟု တရားတော် ဆို စရာ မရှိအောင် ၌ လောကီ အကြွင်းမဲ့ လောကုတ္တရာ ပြည့် ဝ စေ နိုင်သည် “ ဘယ်ဟာက ။ ယင်းသို့ လေး ဖြင့် သော အာမခံချက် လက်တွေ့ သဘော များကို မသိ ကြ သ ဖြင့် အချို့ က အိန္ဒိယ ယောဂီ ကျင့် စဉ် များ ၊ ဂျပန် တို့၏ ဈင် သမထ များ ၊ အနောက်တိုင်း စိတ် လေ့ ကျင့် ခန်း များကို အ ဆန်း တ ကြယ် မှတ် ထင် လေ့ ကျင့် မှား နေကြ ရှာ ၏ ။ အဘိ ညာဉ် ခြောက်ပါး မှ အ စ တစ်လောကလုံး ဒိုး ယို ပေါက် မြင်နိုင် သိ နိုင်သော သဗ္ဗညုတ ဉာဏ်တော် အထိ ပြီး မြောက် စေ နိုင်သော တရား သမာဓိ ကား လူသားတို့ အ လို ရှိသမျှ ဘာမဆို ပြည့် ဝ စေ နိုင်သည် ချည်း သာ ။ အကောင်းဆုံး ကို ရယူ နိုင်ကြပါစေ ။ အနီးကပ် အ လေ့ အ ထ နှင့် အံ့ဖွယ်များ ဆရာ တော့် အ ပါး ၌ အနီးကပ် နေထိုင် ပြုစု ကြသော ရဟန်းရှင် လူတို့၏ ပြောကြားချက်အရ ဆရာတော်၏ အလေ့အထများ ကို ဖော်ပြ လို ပါ သေး ၏ ။ အစားအသောက် နှင့် စပ် ၍ ဆရာတော်သည် ခပ် ရွယ် ရွယ် က ကြက်သား ဘုဉ်း ပေး လျှင် ကြက်သားဟင်း ချည်း သုံး နှစ်တိတိ ဘုဉ်း ပေး၏ ။ ဝက်သား စ သည် ဘုဉ်း ပေး လျှင်လည်း ထို စ နည်း သည် ။ ဖြင့် ဆွမ်း စကား ၊ ကွမ်း ရှာ ၍ ကပ် လျှောက် သော လျှင် ဒကာ “ စား ဒကာမ နေ များ ကျ မို့ က စား “ ဘုဉ်း ရတာပဲ ပေးလို့ ” ဟု ကောင်း သာ ဖြေ တော်မူ၏ ပါ ရဲ့ လား ။ ” အခြား ထွေထွေ လာ လာ မေး လျှင်လည်း မ ဖြေ ၊ ဆိတ် ဆိတ် နေ တော်မူ၏ ။ ဆွမ်း စား အ ပြီး န ပ မ အကြိမ် ## PAGE 505 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၄၅၁ ကျီး များကို ကိုယ်တိုင် ပက် ကြဲ ၍ ကျွေး လေ့ ရှိသည် ။ ရန်ကုန်မြို့ ကျန်းမာရေးအတွက် ဆေး ဆရာကြီး နှစ်လ ဆရာ ရှည်ကြာ ကြွယ် က ညနေတိုင်း ဆေး လှူ ရာ သ “ ကြား တို့ ဘာ ရေ ပူပူ ဆေး မှ ဘုဉ်း မ စား ပေး ဘူး လေ့ ” ရှိ၏ ဟု ။ မိန့် တော် မူ သည် ၊ ကွမ်း ကို မူ ကြိုက် လှ ၏ ။ ဆုံ ကို ကိုယ်တိုင် ထောင်း ပြီး စား သည် ။ ဝမ်း ကို ခုနစ်ရက် မှ တစ်ကြိမ် လောက်သာ သွား ရ၏ ။ ဆိတ် ချေး ကဲ့သို့ ရှိသည် ။ အမြဲ လမ်းလျှောက် ၏ ။ အနေအထိုင် နှင့် စပ် ၍ ဆရာတော်သည် အနီးကပ် ပြုစု စောင့် ရှောက် ရန် လျှောက် သည် ကို လက်ခံ လေ့ မရှိ ။ အသက် ၈၀- ကျော် သည့် တိုင်အောင် “ သူတို့ လဲ သူတို့ဟာ သူတို့ လုပ် ၊ တို့ လဲ တို့ ဟာ တို့ လုပ် ” ဟုဆိုကာ ကိုယ်တိုင် သာ လုပ် တော်မူ၏ ။ ထို့ကြောင့် လည်း တစ်ခါ က တိုက် ကျောင်း လှေကား အထက် ဆုံး အ ထစ် မှ အောက်ခြေ အထိ ခြေ ချော် ပြီး လိမ့် ကျ ရာ နာ ဟန် မရှိဘဲ ချက်ချင်းပင် ပြန်ထ ၍ တက် ၏ ။ တစ်ခါက လမ်းလျှောက် ရင်း အား နည်း၍ လဲ ကျသွား ရာ ကူ မ , ထူ သူများကို ဖယ်ရှား လျက် ကိုယ်တိုင် အား ယူ ထ သည် ။ ပျံ တော် မူ ခါနီး မတ်မတ် တစ် နှစ်လောက် သာ ထိုင် တွင်မှ လေ့ ရှိသည် ခါး ကို ။ ချ၍ ထိုင် ၏ ။ ဥဒ္ဓံ ကာ ယံ ပ ဏိ ဓာ ယ ” = အမြဲ တော င့်၍ ကျောင်းတွင်း ၌ သစ်ပင် ခုတ် လှဲ ခြင်း ၊ တံ မြက် လှည်း ခြင်း ၊ စည် စည်ကား ကား မွမ်းမံ ခြယ် လှယ် ခြင်း မှန်သမျှ မကြိုက် ။ အမြဲ ထိုင် လေ့ ရှိသော ကော်ဇော မှာ လက် တစ်လုံး ခန့် ထူ ၍ ကြာ လျှင် ဖုံ များ တက် နေရာ ဖုံ ခါ ပေးသည် ကို ပင် မကြိုက် ၊ ကော်ဇော အသစ် လဲ ၍ ခင်း သည် ကိုလည်း ခွင့် မပြု ။ အနီး အ ပါး ၌ ပုရွက်ဆိတ် ကြောင်း များလည်း တွေ့ ရ တတ်သည် ။ ထို ပုရွက်ဆိတ်များ နှင့် စပ် ၍ စကား ဆန်း တစ်ခု မိန့် သည် ကို ဦး စံ ဝေ က မှတ်သား ၍ သင့် ဘဝ အယ်ဒီတာ ဦး တင်မောင် အား “ ဆရာတော်ကြီးရဲ့ ရှေ့ ကြမ်းပြင် မှာ ပုရွက်ဆိတ်တွေ ပြေး နေကြတာ ပဲ ၊ ဘယ်သူမှ လှည်း ထုတ် မ ပစ် ရဘူး ။ ' အာ ဂန္တု ဧ ည့် သည် တွေ လာမယ်ဆိုလို့ ဒီကောင်တွေ ကို ပြောထား ရတယ် ။ မ ပြောရင် သူတို့ က ဧ ည့် သည် ရယ် လို ့ အလိုက် မသိဘူး ။ ဟို က ဖြတ် သည် က ဖြတ် နဲ့ ” ဟု အ မိန့် ရှိသည်ကို လဲ ကြား ခဲ့ရတယ် ” ဟု ပြောဖူး ၏ ။ လာဘ်လာဘ နှင့် စပ် ၍ ဘာ ကို မျှ ကိုယ်ပိုင် အလှူ မ ခံ ၊ မ ခံ စေ ရ ။ သံ ဃိ က ပိုင် ဘဏ္ဍာ ကျောင်း သီး သန့် ထား ၏ ။ အလွန် အ လို နည်း သည် ။ ကျောင်းတိုက် ကို ပင် ဘုန်းကြီး ပိုင် မ ထား ၊ သာသနာ့ မြေ အဖြစ် သာ သတ်မှတ်၍ ကျောင်းများကို ( ဂဟပတိ ကု ဋိ ) ဒါယကာ ပိုင် ထား ၏ ။ ကျောင်းသား ကို ရင် ( ထိန်းကျောင်း ရ သူ ) မ ထား ။ ဒုလ္လဘ ရဟန်းခံ ၊ ရှင်ပြု ကျောင်း၌ မလုပ်ရ ။ ယောဂီ များအတွက် အလွန် စည်းကမ်း ကြီးသည် ။ အပြစ်ရှိ လျှင် ချက်ချင်း ထွက် ပေး ရ၏ ။ ဝိနည်း ကို အလွန် လေးစား ၏ ။ လေးစား မှ ကြိုက် သည် ။ ဂျပန်ခေတ် တွင်မူ ဆွမ်း ရှိသည် စားပြီး ။ လေ သည် ယာဉ် နှင့် တော လာ လျှင် ထူထပ် ကြောက်ရွံ့ ရာ သို့ နောက် စိတ် ပါ ရှိ ပုံ ရဟန်း ရသည်ဟု ငယ် တစ်ပါး ထို ဦး ပဉ္စင်း နှင့် ထွက်ခွာသွား က ယူဆ ၏ ။ လေ့ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 506 ၄၅၂ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ရဟန္တာ ဟုတ် - မဟုတ် စုံစမ်း ခြင်း ဆရာတော်သည် ၁၃၁၄- ခုနှစ် ( ၈၄- နှစ် ) ပျံလွန် တော် မ မူ မီ နှစ်နှစ် ခန့် က စ၍ စာရေးခြင်း ပဋိ ပတ္တိ အလုပ်ကို မပြုတော့ သာ ။ စူး အခြား စူး စိုက် ဟောပြော စိုက် လုပ် ခြင်း တော်မူ၏ ကိစ္စ များကိုလည်း ။ အာဟာရ လျှော့ ကိုလည်း နိုင် ဆွမ်း သမျှ လျှော့ ကို လျှော့ ကာ ၍ နို ့ နှင့် သစ်သီးများ ၁၃၁၅- ခုနှစ် ကို သို့ သာ ရောက်သောအခါ အား ပြု မှီ ဝဲ သည် သက် ။ ရွယ် တော်လည်း ကြီး ပြီ ဖြစ်၍ ဆရာတော်၏ တရား အခြေအနေကို သိ လို လှ သ ဖြင့် ရန်ကုန် ကမာရွတ် သာသနာ့ မာရ် အောင် ကမ္မဋ္ဌာန်း ကျောင်းတိုက် အောက်ပါအတိုင်း တ ပ ည့် လျှောက်ထား ကြီး တစ်ပါး ဖြစ်သူ ခဲ့ ဖူး ၏ ဦး ။ မေဓာဝီ ( ထို အမေးအဖြေ ဆရာတော် ကို က ကန္နီ ဆရာတော် ဘုန်းကြီး ဘုရားကြီးအား ဦး ပ ရ မ က မှတ်တမ်းတင် ဦး မေဓာဝီ မေး ထား၍ ။ ဈာပန ။ ဆရာတော်၏ ပွဲ၌ ပုံနှိပ် မျက်မှောက် ဝေငှ သည် ။ ) မှာ လောက ရေးရာ အဖြာဖြာ ရောက် ရာ တင် ရာ တွေ ပြောဆိုနေတာ ကို ကြား ရ တဲ့အခါ ဘယ်လို စိတ်ထား ပါသလဲ ဘုရား ။ ဆရာတော် မေး ။ သဘောကျ ဖြေ ။ ။ ခြင်း ဘယ်လိုမှ ၊ မ ကျခြင်း စိတ်မ ကော ထား ဖြစ် ဘူး ။ ပါသလား ဘုရား ။ ဖြေ ။ ။ ။ မဖြစ်ဘူး သံယုတ္တနိကာယ် ။ ၌ ဓမ္မာ ဒါ သ သုတ် ကို သင်္ဂါ ယ နာ တင် မထေရ် တို့ ထည့် သွင်း ထား ပုံ အကြောင်းပြ ဘယ်လို ဟု သိ လိုပါတယ် ဘုရား ။ ဖြေ ။ ။ မ ဆို တတ် တော့ဘူး ။ မပြောတတ် တော့ဘူး ။ ဓမ္မာ ဒါ သ သုတ် အ ရ မိမိကိုယ်ကို သောတာပန် ဖြစ်လျှင် “ ငါ သောတာပန် ဖြစ်သည် ” ဟု ပြော ခွင့် ပြုသည် မှာ လူ အရိယာ များကို သာ ခွင့် ပြု ပါသလား ၊ သို့မဟုတ် လူ , ရှင် , ရဟန်း အားလုံးကို ခွင့် ပြု ပါသလား ဘုရား ။ ဖြေ ။ ။ လူ , ရှင် , ရဟန်း အားလုံးကို ခွင့် ပြု တော် မူ တယ် ။ မေး ။ ရဟန်းအဖြစ် ဖြင့် ဈာန် မဂ်ဖိုလ် ရကြောင်း ကို - ရိုးသားစွာ ပြောလျှင် အပြစ်မရှိ ၊ အာ ပတ် မ သင့် တဲ့အတွက် ပြောဆို ထိုက် တယ် မဟုတ်ပါလား ဘုရား ။ ဖြေ ။ ။ ပြောဆို ထိုက် တယ် ။ မေး ။ ။ ဆရာတော်ဘုရား ၊ ဗြဟ္မာ ဖြစ်လိုတဲ့ ဆန္ဒ ရှိ ပါ သေး သလား ဘုရား ။ ဖြေ ။ ။ မ ဖြစ် လို ဘူး ။ ။ ရှေး ကတော့ ဖြစ်လိုတဲ့ ဆန္ဒ ရှိခဲ့ ဖူး ပါသလား ဘုရား ။ ဖြေ မေး ။ ။ ဖြစ် သုဒ္ဓါ လို ဝါ ခဲ့ ဖူးတယ် သ ဗြဟ္မာ ။ ဖြစ် ရရင် ကောင်းမယ် မဟုတ်ပါလား ဘုရား ။ ဖြေ ။ ( ထိုအခါ ဆရာတော်ကြီး မှာ ကုလားထိုင် ပေါ်တွင် ပက်လက် ခေါင်း ချ၍ နေ တော် မူ ရာ မှ ပြင်၍ မတ်မတ် ထိုင် တော် မူ လျက် ) သုဒ္ဓါ ဝါ သ ဗြဟ္မာ ဖြစ်ရတာ .. ကောင်း သင့် နဝမ အကြိမ် ## PAGE 507 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၄၅၃ သ လောက်တော့ ကောင်း မှာပေါ့ ။ သို့ ပေမယ့် ဒီ ကောင်း တာဟာ အသိ မ စုံ သေး သူတွေ h အတွက် ။ ဆရာတော် ကောင်းတာပဲ နောက် ဘယ်ဘဝ ။ အသိ များ စုံ သူ ဖြစ် အတွက် လို ပါ ဘာမှ သေး သလဲ ကောင်းတာ ဘုရား ။ မရှိတော့ဘူး ။ ဖြေ မေး ။ ။ ။ ။ ဘယ် ဘဝ မရှိတော့ ဘဝမှ မ ဟု ဖြစ် ယူဆပြီး လို ဘူး ။ ဖြစ် ပါသလား ဘုရား ။ ဖြေ ။ ။ ယူဆတယ် ။ ဤကား အထက်ပါ ဈာပန တွင် ဝေငှ သော စာတမ်း အ ရ ဖော်ပြ ခြင်း ဖြစ်ပါသည် ။ ဦး ထုတ်ဖော် မေဓာဝီ ခြင်း က ဤသို့ ၌ အတွင်း မေး ၍ နေ တ ဆရာတော် ပ ည့် ကြီး အချို့က က ဤသို့ နှစ်သက် ဖြေ သည်ဟု ဟန် မတူ ဆိုသော်လည်း ။ စဉ်း စားဖွယ် အကြောင်း ထို အဆိုကို များလည်း ရှိနေ သ လော မသိ ။ မ မာ မ ကျန်း ၍ ပင်ပန်း ကြီး စွာ ရှု မှတ် ခြင်း ပဋိ ပတ် ဆရာတော်သည် အလုပ် ကိုလည်း ၁၃၁၆- ပို၍ ပြင်းထန်စွာ ခုနှစ် ၊ နှစ် ဦး မှစ၍ လုပ် “ တို့ တော် မူ သေ သည် ခါနီး ။ နှစ် ပြီ ” ဟု လယ် မိန့် လောက် တော် မူ တွင် လေ့ ရှိ၏ “ ။ က ဒီနှစ် ခေါင်း မ လွန် ပင် တော့ဘူး လုပ်ထား ” ဟု ကာ ထပ် အနီး ဆင့် အ မိန့် ပါး ကြား သို့ လာရောက် လာ ပြန် ၏ ။ ဒေါ် လုပ် ကုသ ကျွေး လ ကြသည် စ သော ။ တ ပ ည့်များ အလုပ်ကို ဆရာတော်သည် မူ တစ် နေ ့ ထက် သက်တော် တစ်နေ့ ၈၆- ပို၍ နှစ် ပြင်းထန်စွာ အ ရ အား လည်း ရှု မှတ် အလွန် တော် နည်း မူ သည် လာ ။ ၏ ။ “ တို့ ပဋိ ဒီနှစ် ပတ် မ ကြည့် လွန် နေ တော့ဘူး တတ်သည် ” စကား ကိုလည်း နှင့် အတူ တွေ့ ရသည် မကြာခဏ ။ ထိုအခါ အပေါ်သို့ ရှု မှတ် မှု ဝီရိယ စိုက် ၍ လည်း စိုက် ၍ တိုး တွေ ၍ လာသည် တွေ ကြီး ကို သည် မှ တွေ့ ရဟန်း ရ၏ ။ ငယ် အထူး တစ်ပါး သ ဖြင့် နှင့် လမ်းလျှောက် တွဲ၍ တွဲ၍ လျှောက် ရင်း ရှု မှတ် ရသည် တော် ။ မူ မကြာခဏ ရာ အား တော် အပေါ်သို့ နည်း၍ စိုက် လဲ ကျ ၍ ကြောင် သ လော ၊ ထိုအခါ ကြောင်ကြီး မှ ကြည့် သံဝေဂ နေတတ် ဖြစ်ကာ ပြန်သည် ငါ့ မှာ ဆက်လုပ်ရန် ။ “ နတ် ရထား ရှိသေးသည် များ ဆိုက် လာသည် ဟု သိ ကို တော် ကြည့် မူ သ လော တော် မူ ” ဟု စဉ်း စား ကြ ရသည် ။ မှီခို ပြီး ဇွဲ လျှောက် ခတ် ပြီး နေ လမ်းလျှောက် ရ သ ဖြင့် အား ၍ ရ ရှု မှတ် တော် ရသော်လည်း မူ ဟန် မရှိ ။ ရံ ကိုယ်ပိုင် ခါ သင်း အား ပိုင် ထက် ကို ပင် “ လိပ် တွဲ အား ၍ ’ လိပ် ကို ၍ မ လမ်းလျှောက် , တင် ရာ ဒူး ခေါင်း တော် အထက်သို့ ပင် ရောက်နေ သည် ။ ဆီး များလည်း လွန် နေ သ ဖြင့် နေ ရ၏ ။ ( တောင်ငူ ရင်း ပင် ဦး ပါ ဝိ မှန်းမသိ လာ သ နှင့် တော့ တောင်တွင်း ချေ ၊ တ ပ ည့် ဦး တစ်ပါး တိက္ခာ စာ က ကြမ်းပြင် ရ တို့ နှစ်ပါး ၌ လိုက်၍ က အ သုတ် စ အ ပေ ဆုံ ပြုစု ကြ ရသည် ။ ) ရှု မှတ် မှုမှာ ပို၍ ဇွဲ ခတ် အား တင်း နေ ရ ဟန် ရှိ ပေ ၏ ။ ဒိဋ္ဌ ဓမ္မသုခ ဝိ ဟာ အတွက် သာ ရှု မှတ် ရခြင်း ဟုတ် ဟန် မတူ ချေ ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 508 ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ၄၅၄ နု ပျို အား ဆရာတော်သည် သန် ဉာဏ် လည်း သက်တော် ထက် တုန်း ၄ ဝ တစ် - က ရှိန် ပင် တည်း လောကုတ္တရာ တစ် သန် နယ်သို့ တည်း စတင် ကြုံး ၍ ဝင်ရောက် ကြိုးစားခဲ့ နိုင်ခဲ့ ပါ ၏ သော် ။ ဖြစ်၍ ပို၍ ချမ်းသာ ပို၍ ခရီး လွယ်ကူ ပေါက် ပေ ကာ ရာ အ ၏ ။ နှော သာသနာပြု င့် အယှက် ရာ များလည်း ၌လည်း အ နည်းပါး သင်္ခ တ ခဲ့ရာ အင်အား ၏ ။ ပရိယတ် အ ပြည့် ရှိ နှင့် တော် မူ လုံ့လ ပြီ ဝီရိယ အင်အား ကို ပါ သာ များစွာ အပြည့်အစုံ မှီခို ထူထောင် အား ထား၍ ရရှိခဲ့ သာသနာပြု ပါ လျှင် သက် နေရခြင်း လည်း သက်သာ ထက် ဓမ္မ ခရီး ဓာတု လည်း ခေါ် တွင် အ ပေ သင်္ခ ရာ ၏ တ ။ စိတ် စော တရား လွန်း ချမ်းသာ သ ဖြင့် ဟော ကို စတင် ရ ရေး တွေ့ ရသော သည် နှင့် အချိန်များ တစ်ပြိုင်နက် က နု ပျို သတ္တဝါများ အား သန် ဉာဏ် အား ချေ ချွတ် ထက် ရန် သော အရွယ် တော်ကို ဝါးမျို ခဲ့ လေပြီ ။ တစ် ထောက် နား လေ မော ရ လေ ရှေ့သို့ ရှင် အား အာနန္ဒာ သွန် မ သည် ကြိုးစား ဘဲ သောတာပန် တရားဟော ဘဝ ကာ ဖြင့် ဟော ကာလအတန်ကြာ ကာ နှင့် လည်း အချိန်တွေ နေ တော် ကုန် မူ ခဲ့ရသည် ခဲ့ ရ၏ ။ ။ သင်္ဂါ အ ဆို ခံရ ယ နာ ၊ တာဝန် ကိစ္စ နီး ၍ ပို သူ တက် မ ပါ ခဲ့ ရ၏ လျှင်လည်း ။ သူ က မ မူ ပြီး ဟော ရ ကား ၍ ကောင်း မထေရ် တုန်း ကြီးများ ။ သင်္ဂါ ပင် သူ့ ယ နာ အတွက် အရေးကြီး အ ပြော ၍ မထေရ် ကြီးများ အလုပ်များ နေကြ စဉ် ရှင် အာနန္ဒာ ကား လူ ပရိသတ်များ စွာ အား တရားဟောကြား နေ သ ဖြင့် 66 “ ဂေါတမ အဘိညာ နွယ် ရ ဝင် ဝဇ္ဇီ ငါ့ ပုတ္တ ရှင် အာနန္ဒာ မထေရ် ၊ ကြီး နိဗ္ဗာန က - ဓာတ် ကို သင်၏ နှလုံးသား ၌ ထည့် သွင်း ၍ သစ်တစ်ပင် ဗိ ဠိ ဗိ ဠိ ကာ က ရင်း ရိ ဿ သို့ ချဉ်း တိ ) = ဗ ကပ် လစ် ကာ ဗ လစ် ဝိပဿနာ လျှောက် ရှု ပွား ဟော ပါ နေ၍ ချေ ။ သင့် မေ့ မှာ လျော့ အ မ ဘယ် နေ လင့် အကျိုး ။ ( ကိ ပြီးတော့ တေ အံ့ နည်း ” ဟု သတိပေး ဆုံး မ လိုက် ရာ မကြာမီ တရားဟော ကောင်းကြီး အရှင် အာနန္ဒာ - ရဟန္တာ မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ ဖြစ် တော် မူ လေ၏ ။ ( ပွ ဝဇ္ဇီ င့် ပုတ္တတ္တေ လင်း သော ရ ဂါထာ ဆန္ဒ တော် ၊ ဌ မှာလည်း ။ ) ပစ်လွှတ် သော မြား ပ မာ တစ် ကျင့် ရှိန် ကြံ တည်း စေ တော် ၊ တစ် မူ လို သန် ၏ ။ တည်း ( မဟာ ၊ တစ် ဂေါ ထိုင် သိင်္ဂ တည်း သုတ် ။ မရပ်မနား ) မည် သည့် ဘဲ အကြောင်း အ ရ ဟတ္တ ဖိုလ် ကြောင့် ပေါက် မျှ နား အောင် နေ ရပ်တ လာဘ်လာဘ န့် ခြင်းကို ( အခက်အ လိုလား ရွက် တော် ) ၊ သီလ မ မူ ပါ ( ချေ အ ။ ပွေး ( မူလ ) ၊ သမာဓိ ပဏ္ဏာ ( အ သ - ခွံ မဟာ ) ၊ အဘိ သာ ညာဉ် ရော ပ မ ( သုတ် အ ကာ ၌ ) ) ၊ လောကုတ္တရာ ခက် ရွက် ၊ အ ပွေး တရား ၊ အ ခွံ ၊ ( အ အ နှစ် ကာ ) ဟု ရ ရုံ မျှ ရှိရာ ဖြင့် ကျေနပ် မြတ်စွာဘုရား မ နေ ဘဲ ( အ အဆုံးအမ ကာ နှင့် ကပ် တရားတော် နေသော အ နှစ် သည် ကို ရ ရုံ မျှ ဖြင့် အ လည်း ရယူ နိုင်အောင် ကျေနပ် မ ကြိုးစားကြ နေ ဘဲ ) အ ရ ရန် ဟတ္တ ဆုံး ဖိုလ် မ တော် အ မူ နှစ် ခဲ့ ၏ အ ။ သား သို ့ အထိ မှလည်း တစ်ဘဝ သာသနာပြု တည်း ရာ၌ ဖြင့် အပြတ် ပို၍ တွင် ကျယ် သည် ကို မြင် တော် မူ ၍ ဖြစ်သည် ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 509 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၄၅၅ ထောက် သောတာပန် နား ရ ဦး မည့် ၊ သ ဒုက္ခ က ၊ ဒါဂါမ် အနာ ဘဝ ဂါမ် ဖြင့် ဘဝ တစ် ဖြင့် ဌာန လွန် လွန် ရ စေ သော် ကာ မူ လူ့ပြည် အသက်ရှည် နတ် ပြည်၌ လှသော အထောက် ဗြဟ္မာ့ ပြည်မှာ မြင် တော် ခန္ဓာဝန်ကို မူ ၍ တိုက်တွန်း သယ် ပိုး ခြင်း နေ စင်စစ် ရ မည့် ဒုက္ခများ ဖြစ်ပေ ကလည်း ၏ ။ ၃၁- ပျင်း ဘုံ မုန်း ၌ ငြီး ကား ငွေ့ ဖွယ်ရာ တစ် ထောက် ဖြစ်သည် နား ကို လေ မော ရ လေ ။ မြွေ နှင့် ကျီး များ အပူဇော်ခံ ၍ ဆရာတော်ဘုရားကြီး သည် သက်တော် ၈၆- အ ရ ၊ ၁၃၁၆- ခုနှစ် တပေါင်းလဆန်း မှစ၍ ဆယ် ၁၀၀-၁၀၂- ရက် ခန့် အိပ် ရာ၌ လဲ လျောင်း ကာ မ ပြောင်း မ ထ နိုင် ရှိ ရ တော့သည် ။ အဖျား ဒီဂရီ လည်း အောက် မ ကျတော့ ဘဲ ဆယ် ရက် သောကြာနေ့ မွန်း တ ည့် ချိန် ၌ ချွဲ ဆို့ မော ကျပ် ကာ စု တိ ကမ္မ ဇ ရုပ် ချုပ် ငြိမ်း တော် မူ ရ၏ ။ ဒကာ ဒကာမ များလည်း ဝိုင်း အုံ ငိုကြွေး ကြ ကုန် ၏ ။ တရား ပေး မည့် အရှင် မ ရှိပြီ ။ ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ထား ရာ ကျောင်း ကျီးကန်း အထက် များလည်း ၌ အုပ် လိုက် မြင် အုပ် မ လိုက် ကောင်းအောင် ချီ ၍ မြည် စုပေါင်း အော် ငိုကြွေး ပူဇော် ကာ ကြ အလောင်းတော် ကုန် ၏ ။ အစား ကျွေး သည့် သခင် မ ရှိပြီ ။ တန်ခူးလဆန်း ၁၃- ရက်နေ့ ၁- နာရီ ၂၅ မိနစ်တွင် လူအများ ဖူးမြော် စုဝေး နေ သည့် ကြားမှ ငါး ပေ ခန့် ရှည်လျားသော မြွေ ကြီး တစ်ကောင် လည်း တိုး ဝှေ့ ဝင်လာ ကာ ခြေ တော် ရင်း ၌ ခေါင်း တ ညိတ် ညိတ် လုပ် ကာ အ ရို အ သေ ပြု လာ ၏ ။ အားလုံး အံ့အား သင့် ခဲ့ ကြ ရသည် ။ နှစ်နာရီ မိနစ် ငါးဆယ် မျှ ကြာ ၏ ။ ( ထို စဉ် က သတင်းစာ များ၌ ဓာတ်ပုံ ပါ ဖော်ပြသည် ။ ) ထိုအခါ လူ တို့ အမျိုးမျိုး အဖုံဖုံ ပြောဆိုနေ ကြ စဉ် သီလရှင် ဆရာကြီး တစ် ဦး က “ အလောင်းတော် ရိုးရိုး မြွေ မဟုတ်ပါ ခြေ ရင်း လျှင် ၌ ထိုင် သိသာထင်ရှား နေ၏ ၊ အဓိဋ္ဌာန် အောင် ပြီးလျှင် ပြ ပါ ” ကြာ ဟု စိတ်ထဲက ကလပ် အထက်သို့ ကျိတ် ၍ ရောက် အဓိဋ္ဌာန် နေရာမှ ရင်း ဆင်း လာ ကာ ထို သီလရှင် ဆရာကြီး အား တစ်ပတ် ပတ် ၍ ရှိခိုး ပြ ၏ ။ အနား ရှိ သီလရှင်များ အ ပါး နှစ်ဆယ် ခန့် ထ ပြေး ကြ ရ လေ၏ ။ ထို့ထက် စိတ်ဝင်စား ခဲ့ရသော ဖြစ်ရပ်တစ်ခု လည်း ရှိ ပါ သေး ၏ ။ လာရောက် သထုံမြို့ ကန်တော့ တွင်းမှ ကြ အချို့ ခြင်း ပင် ဆရာတော်ကြီးများ တည်း ။ တစ်ချိန်က ည မည်သို့ လူ သူ နှုတ် ရှင်း ချိန် ကျူး ၌ နှုတ် တိတ်တဆိတ် လွန် ပြောဆို ခဲ့ကြသည် မသိ ။ မည်သို့ ရှိ စေ ၊ ထိုသို့ ကန်တော့ ၍ ကုစားခြင်း ကား သူတော်ကောင်းတို့ လိုလားသော ဘုရား သား တော်တို့ ဓလေ့ ပါ ပင် ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 510 ၄၅၉ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ရုက္ခစိုး ကြီး အ ပြော မီး မ သင်္ဂြိုဟ် အလောင်းတော် ရက် ကြ ၊ သူပုန် မှာ ၂၁- ရန် ရက် လည်း မျှ မ မ သိုး ရှင်း မ ပုပ် သေး ၊ အသားအရေ သည့် အပြင် အ မာ ငြင်း လည်း ကျော ဝါ ဝင်း ပွား ၍ ကြ နေ၏ သ ဖြင့် ။ ၁၃၁၇- အစိုးရ အရာရှိ ခု ၊ ကဆုန်လဆန်း ပိုင်းမှ အဝင်အထွက် ရှစ် ရက်နေ့တွင် လည်း ရှိနေ မှ သ မီး ဖြင့် သင်္ဂြိုဟ် သူပုန် ကြ ကြောင့် ရ၏ တစ်စုံတစ်ခု ။ ဈာပန ပွဲ ရက်အတွင်း ဖြစ်ပွား ရန် အခြေအနေ ရှိသော်လည်း ဆရာတော်ဘုရားကြီး ဘုန်း ကံ ကြောင့် နှော င့် ယှက် မည့် သူ များလည်း အများနည်းတူ အရပ်ဝတ် အရပ် စား ဖြင့် ဝင်ရောက် လုပ်ကိုင် ပူဇော် ရ သူများ ဖြစ်သွား ခဲ့ ကြ ရသည် ။ အရိုး ဓာတ် ဆရာတော်ဘုရားကြီး ကို ကျောင်းတိုက် နှင့် အတွင်း၌ စပ်လျဉ်း ပင် စေ ၍ တီ သထုံ တည်ထား ၌ ကျော်ကြား ကိုးကွယ် ကြ၏ ကာ စ ။ သတင်းတစ်ခု ထွက်လာ ကျိုက် ၏ ။ ကော် သိမ် ဆိပ် ဘက်မှ လောကီ အ ရာ၌ ကျွမ်းကျင် သိမြင် သော ဘုန်းကြီးတစ်ပါးက မဇ္ဈိမဒေသ ရှိ မြတ်စွာဘုရား သီတင်းသုံးရာ ဇေ တ ဝန် ကျောင်းတော် ၌ အ စောင့် ဖြစ်နေသော သောတာပန် ရုက္ခစိုး ကြီး တစ် ဦး အား ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ တရားထူး အဆင့် ကို သိ လို သ “ ဖြင့် တ ပ ခေါ်ယူ ည့် တော် ထက် မေးမြန်းရာ သာ တယ်လို့ ရုက္ခစိုး တော့ ကြီး သိ က ..... ပါတယ် ၊ ဘယ်လောက် သာ တယ် ဆိုတာတော့ မ လျှောက် တတ် ပါ ၊ ဒါပေမယ့် ရဟန္တာ တော့ မဟုတ်သေး ပါ ၊ သူ၏ ဗိမာန်ကို ယခု တုံ သီတာ မှာ တွေ့နေရပါတယ် ထို စကား လည်း ဘုရား ” ပျံလွန် ဟု ပြောကြား တော် မ မူ မီ သ နှစ်ပေါင်း တတ် ။ သုံး လေးဆယ် က ဖြစ်၍ တစ် ထစ် ချ မ မှတ် ယူ ရာ ။ ဘုံ ဗိမာန် များ ကြိုတင် ပေါက် နေ နှင့် တတ် ကြောင်း ၊ ပြောင်း နှစ်ပေါင်းများစွာ လည်း ပြောင်း တတ် ရှု ပွား အားထုတ် ကြောင်း ဗဟုသုတ တော် မူ သော အဖြစ် အာဇာနည် ပြ ဆို ခြင်း ကြီး မျှသာ ဖြစ်၍ ။ ရဟန်း ဆရာတော် ကိစ္စလည်း ကား ပြီးသော် ပြီး နိုင် လောက် သော အချိန် အ ခွင့် ရ တော်မူ၏ ။ စပ် ရာ ပြည်တွင်းပြည်ပ ရဟန်းရှင်လူ အ များ တို့ ကား ‘ ရဟန္တာ အရှင်မြတ် ကြီး ’ ဟု တစ် ထစ် ချ နှလုံး ပိုက် ကြ လေသည် ။ ယခုအခါ သက်ဆိုင်ရာ တ ပ ည့် ကြီးများ ထံ ၌ ဆရာတော် ဘုရားကြီး၏ ဓာတ်တော်များကို ဖူး တွေ့ ကြ ရသည် ။ ဆရာတော် တော ရှင်း ခဲ့သော သတိပဌာန် သာသနာကို အင်းစိန် ရန်ကုန် ၌ ဆရာတော် ဦး ဝိ သုဒ္ဓ ( ၁၂၆၆-၀၃၂ ဝ ) က စတင် ဦး ဆောင် ဖြ န့် ချိ တော် မူ ခဲ့ ၏ ။ ' မင်းကွန်း ရိပ်သာ ' ဟု ခေါ်သည် နှစ် ဌာန လုံး ။ ယခုအခါတွင် ဝေနေယျ အင်အား မူ ကျေးဇူးရှင် များစွာ ဖြင့် မဟာစည် အခိုင်အမာ ဆရာတော်ဘုရားကြီး ရပ်တည် ၍ သတိပဋ္ဌာန် က ပြည်တွင်းပြည်ပ တရား စည် ကို လည် စေ တော် ( အ ပို မ မူ ပါ လျက် ဖတ်ရှု ရှိ၏ ကြားနာ ။ ဖူး ပါ သမျှ စုပေါင်း ရေးမှတ် ၍ တတ်စွမ်းသမျှ ပူဇော် ရပါသည် ကို လျော် ရာ မှတ်သား ၍ မှန် - မှား နှိုင်း ချ င့် ကာ ကျင့် ကြံ တော် မူ နိုင်ကြပါစေ ခ လို ။ အကျယ် လို မူ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 511 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၄၅၇ “ တောင်တွင်း ဦး တိက္ခာ စာ ရ အရှင်မြတ် ရေးသားသော အတ္ထုပ္ပတ္တိ ၌ ရှု ပါ ကုန် ။ ) ရဟန္တာ ဟုတ် - မဟုတ် သိ လို လျှင် ၁ ။ ( အတူတကွ သံ ဝါ သေ န သီလံ နေခြင်း ဝေ ဖြင့် ဒိ တဗ္ဗ သီလ ။ ) ကို သိ ရ၏ ။ ၂ ။ ပြောဆိုခြင်း ဖြင့် စင် ကြယ် မှုကို သိ ရ၏ ။ ( သံ ဝေါဟာ ရေန သောစေယျံ ဝေ ဒိ တဗ္ဗ ။ ) ၃။ ဘေး ရန် ကြုံ သော် မှ သာ ဉာဏ် စွမ်းအား ကို သိ ရ၏ ။ ( အာ ပ ဒါ သု ထာ မော ဝေဒိတဗ္ဗော ။ ) ၄ ။ ဆွေးနွေး ကြည့် ခြင်း ဖြင့် ပညာ ကို သိ ရ၏ ။ ( သာ ကစ္ဆာ ယ ပညာ ဝေဒိတဗ္ဗာ ။ ) ယင်းတို့ ကိုလည်း အချိန် ကြာ မှ ၊ နှလုံးသွင်း မှ ၊ ပညာ ရှိမှသာ သိ ရ၏ ။ အချိန် တို လျှင် ၊ နှလုံး မ သွင်း လျှင် ၊ ပညာ မရှိလျှင် ကား မသိနိုင် ။ ( တိတ္ထိ တို့ကို ရဟန္တာ ဟု ပြော မိ သော ကောသလမင်းကြီး အား ဟော တော် မူ သည် ။ သ ဂါထာ ဝဂ္ဂ - သတ္တ ဇ ဋိ လ သုတ် ။ ) ( ရဟန္တာ ဟုတ် - မဟုတ် စိစစ် စုံစမ်း နည်း အကျယ် ကို ဥပရိ ပဏ္ဏာ သ - ဆဗ္ဗိ သော ဓန သုတ် ပါဠိ ၊ အဋ္ဌကထာ နှင့် ဝိ - ဋ္ဌ ၊ ၂၊ ၁၁ စတုတ္ထ ပါရာဇိက ။ အဘိ - ဋ္ဌ -၂ ၊ ၄၇ ဝ ။ ဝိသုဒ္ဓိ - ဋ္ဌ ၊ ၂၊ ၂၇ ဝ ။ သာ ရတ္ထ ဋီကာ = ၂ ၊ ၂၈၂- စ သည် တို့၌ ကြည့် ရှု ကြ ပါ ကုန် ။ သူများ ဟုတ် - မဟုတ် ထက် မိမိ ဟုတ် - မ ဟုတ်သည် သာ၍ အရေးကြီး လှ ပါ၏ ။ ) နဝမ အကြိမ် ## PAGE 512 ရွှေတောင် ဆရာတော် ဦး တိက္ခိန္ဒိ ယ ( ၁၂၃၂ - - ၁၃၀၃ ) ရွှေတောင် မြို့ အမ္မာ ရာ မ J ကျောင်းတိုက် ဦး တိက္ကိန္ဒြိ ယ ဆရာတော် သည်လည်း မြန်မာနိုင်ငံ ပဋိ ပတ္တိ သာသနာ ဝင် ၌ မော်ကွန်း တင် မှတ်သား ရ မည့် ဆရာတော် တစ်ပါး ဖြစ်သည် ။ ကျမ်းစာ အမျိုးမျိုး ပြုစု ကာ ဝိပဿနာ ကမ္မဋ္ဌာန်း သံ ကို တစ်နိုင်ငံလုံး ပြန် ့ အောင် နှိုး လှ န့် လှုံ့ဆော် ရာတွင် ဤ အရှင်မြတ် ကြီး၏ အသံ မှာ ယခုတိုင် မြည် ညံ လျက်ရှိ ပါ ချေ ၏ ။ “ အရှင် ဦး တိက္ခန္ဒြိ ယ ဝိပဿနာ အဖွဲ့ ” ဟု ပင် တည်ထောင် ကာ ဆရာတော်၏ ပဋိ ပတ် အ မွေ ဆက်ခံ သာသနာပြု ကြ ပေသည် ။ ထို မျှ ထင်ရှားကျော်ကြား လှ ပါ သော်လည်း အတွင်း ကျကျ လေ့လာ စုံစမ်း ခြင်း မပြု နိုင်သေး ပါ ၍ ( ပါဝင် တန် လျက် ကြွင်း ကျန်ရစ် မည် စိုး ရပါ သ ဖြင့် ) ဆရာတော် ပြုစု သော “ သ မုပ္ပါ ဒ နိ ရော ဓ ဂ ကျမ်း ပထမတွဲ နိဒါန်း ပါ အတ္ထုပ္ပတ္တိ စာတမ်း အကျဉ်း မျှ ကို သာ မူရင်း အတိုင်း ကူးယူဖော်ပြ ကြည်ညို စေ ရပါသည် ကို ခွင့် လွှတ် ကာ ကျေနပ် နှင့် ကြ ပါ ကုန် ။ [ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၂၃၂- ခု ၊ ဥတု ဂိမ္မန္တ ဝါဆိုလ ဆန်း ပက္ခ ၁၂- ရက် စနေနေ့ နံနက် လေး နာရီကျော် အချိန်၌ စစ်တွေမြို့ ဘောက် သီး စု ရပ် စာရေးကြီး ဦး ရဲဘော် ၏ ဇနီး ဖြစ်သော စာရေးကြီး က တော် ဒေါ် မြ ပန်း ဦး မှ မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ သာသနာတော် မြတ် ကြီးကို အထူး အား ဖြင့် အဓိ ပညာ ဝိပဿနာ သာသနာ တော် မြတ်ကို စည်ပင် ပြ န့် ပွား ထွန်း ကား အောင် ဆောင်ရွက် နိုင် မည့် သား ရတနာ ကို ဖွား မြင် တော် မူ သည် ။ ငယ် မည်မှာ “ မောင် သာ မာ ဦး ’ ဖြစ်သည် ။ ဆရာတော် ဦး တိက္ခိန္ဒြိ ယ အလောင်း လျာ မောင် သာ မာ ဦး မှာ ညီအစ်ကို အရင်း နှစ်ယောက် ရှိသည် ။ မောင် သာ မာ ဦး က အစ်ကိုကြီး ဖြစ်၍ ညီငယ် မှာ မောင်ပေါ်ထွန်း ( နောင်အခါ မြန်မာနိုင်ငံ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး ဖြစ်လာ သည့် ဆာပေါ်ထွန်း ) ဖြစ်သည် ။ အခြား မောင် သာ မာ ဦး ၏ ဝမ်းကွဲ များမှာ - ၁။ ဦး ဇံ သာ ဦး ၊ ရွှေ စ လွယ် ရ စက် ရှင် မင်းကြီး ၊ ဖျာပုံမြို့ ၊ ၂။ ဦး စော ဖြူ ၊ ဒိ စ တြိတ် အရေး ပိုင် မင်း ၊ တောင်ငူမြို့ ။ ၃။ ဦး မောင် ထွန်း အောင် ၊ အထူး ရာ ဘက် တရားသူကြီး ၊ ပုသိမ်မြို့ ။ ၄။ ဦး ရွှေ သာ ၊ ပုလိပ် အင် စ ပက် တော် ၊ ဖျာပုံမြို့ တို့ ဖြစ်သည် ။ မောင် သာ မာ ဦး ကို အရွယ် သို့ ရောက်သောအခါ မိဘများသည် ခေတ် ပညာ အတန်း ကျောင်း၌ ထား ရာ ခုနစ် တန်း ကို မြန်မာ တစ် ပြည်လုံး ၌ ပထမ ရ ခဲ့သည် ။ ထုံးတမ်း မောင် စဉ် လာ သာ မာ အ ရ ဦး စစ်တွေမြို့ ကို မိဘများ အနောက် က သာသနာ ပေါက်တော တော်၏ အ ချောင် မွေ ကို တော ခံယူ နိုင်ရန် ရ ( ယခု ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘုရား များ၏ လေး ဆူ ကျောင်း ) နာဇီ ဆရာတော်၏ အ ထံ တော် ၌ ရှင် သာ မ ဏေ ပြုသည် ။ ကို ရင် သာ မာ ဦး ကို နဝမ အကြိမ် ## PAGE 513 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၄၅၉ “ သာသနာတော်၌ ကို ရင် တိ ဿ ” ဟု ဥ မွေ့ ပဇ္ဈာယ် လျော် နာဇီ သ ဖြင့် ဆရာတော်ဘုရား ပျော် ပိုက် နေ က လာခဲ့ ဘွဲ့ သနား ရာ တော် အသက် မူ သည် ။ ၂၀- ကို ရင် စေ့ တိ ဿ သောအခါ သည် ဥ ပဇ္ဈာယ် ရဟန်းတော် နာဇီ ဆရာတော်ဘုရား ဦး တိ ဿ သည် ရန်ကုန်မြို့သို့ က ရဟန်း ပြု၍ ကြွ လာ၍ ပေး ကျောင်းတော် တော် မူ သည် ။ ရာ ရွှေ ကျင် ဆရာတော် ဘုရားကြီး၏ ကျောင်းတော် ရာ အ ရွှေ ထံ ကျင် တော် တိုက် ၌ ၌ သီတင်းသုံး ပိဋက ကျမ်း ဂန် တော် မူ ပညာ သည် ။ အ တစ်ဖန် ဝဝ တို့ကို အိန္ဒိယသို့ သင်ကြား ကြွရောက် နာယူ လျက် လျက် အိန္ဒိယ၌ အိန္ဒိယမှ သုံးနှစ် တစ်ဖန် သီတင်းသုံး သီဟိုဠ် သို့ တော် ကြွရောက် မူ သည် ။ လျက် သီဟိုဠ် ၌ ငါးနှစ် သီတင်းသုံး တော် မူ သည် ။ သီဟိုဠ် အာရုံ ပြု ၌ လျက် သီတင်းသုံး လွန်စွာ ကြည်ညို တော် မူ စဉ် လာ သီဟိုဠ် သ ဖြင့် လက်ဝဲ ဒက္ခိ ဘက် ဏ သာ လက်ညှိုး ခါ ဗောဓိ ကို ပင် ဖြတ် ၌ လျက် ဘုရားဂုဏ်တော် ဆီ ဆွတ် သော ကို အဝတ် သီဟိုဠ် ဖြင့် ရစ် မှ ပတ် ပြန် ၍ ဒက္ခိ ကြွ လာ ဏ ပြီးနောက် သာ ခါ ဗောဓိ စစ်တွေ ပင် အား ခရိုင် ဆီမီး တောကျောင်း ပူဇော် တော် တစ် မူ သည် ။ ကျောင်းတွင် သီတင်းသုံး တော် မူ သည် ။ တော် နောက် မူ ရာ ကြီးကျယ် မကြာမီ ပင် စွာ သံဝေဂ မကျန်းမမာ ရ လျက် ဖြစ် ရသေ့ တော် မူ ပြုလုပ်၍ သ ဖြင့် လူ မဟာမြိုင် ထွက် ( ပရိ တော သုဒ္ဓ ရ ပြု ၌ ) တရား အားထုတ် နေပြီး နောက် တစ်ဖန် စစ်ကိုင်း သို့ ကြွရောက် ပြီးလျှင် သမ္ဗုဏ္ဏာ ရာ မ ၌ သီတင်းသုံး ထို မြို့မှ တော် မူ ကြံခင်းမြို့ သည် ။ ကန် ကလေး တော ရ သို့ ကြွရောက် ပြီး နေစဉ် ကျောင်း အမကြီး ဒေါ် ကျောင်းတော် ဖော့ ၏ လျှောက်ထား ရာ ရွှေ ကျင် ချက် ဆရာတော်ဘုရားကြီး ဖြင့် ညောင်တုန်း ကို မြို့ . ဥ ရွှေ ပဇ္ဈာယ် ဟင်္သာ ပြု၍ တော ( ထိုအခါ၌ ရ သို့ ကြွရောက် ရန်ကုန်မြို့ ပြီး ကျောင်းတော် ရာ ရွှေ ကျင် ဆရာတော်ဘုရားကြီး သည် ညောင်တုန်း မြို့ ့ ရွှေ ဟင်္သာ တော ရ ၌ သီတင်းသုံး တော် မူ သည် ။ ) ဆရာတော်ဘုရား က “ ဦး တိက္ခိန္ဒြိ ယ ’ ဟူသော ဘွဲ့ ဖြင့် ရဟန်း ပြု ပေး ဦး တော် တိက္ခိန္ဒြိ မူ သည် ယ ။ အရှင်မြတ် သည် ကြိမ် ချောင်း ၌လည်း ကောင်း ၊ လေး မျက်နှာ ၌ လည်းကောင်း မြင် သီတင်းသုံး မက် ပြီးနောက် တော် မူ ဤ ဖူးသည် ဝိပဿနာ ။ မြင်းခြံ လမ်း ၌ စဉ် သီတင်းသုံး ကို ထိုး ထွင်း တော် သိမြင် မူ စဉ် ထူးဆန်း တော် မူ ပြီးလျှင် လှ စွာ ကျင့် သော ကြံ အိပ်မက် ကြိုး ကုတ် ကို အားထုတ် တော် မူ ရာ တ ပ ည့် ဒါယကာ ရှင် လူ အားလုံးက ပင် “ အရိယာ သူတော်စင် မထေရ် မြတ် ´ ဟူ၍ ယုံကြည် ထို ဦး တိက္ခိန္ဒြိ သဒ္ဓါ ယ ရွှင်လန်း အရှင်မြတ် စွာ ဖြင့် သည် ဆည်း ထိုထို ကပ် မြို့ ရွာသို့ ကိုးကွယ် လှ ည့် ကြ လည် လေသည် လျက် ။ တရား ဓမ္မ တို့ကို ဟောကြား သူရဲ တန်း သူ ပြ သ ကြီး ဆုံး ဦး သုခ၏ မ တော် မူ ပ င့် စဉ် လျှောက် ကြံခင်းမြို့ ချက် ကန် ဖြင့် သူရဲ ကလေး တန်း တော ပန်းတောင်း ရ ၌ သီတင်းသုံး မြို့ တို့သို့ ကြွရောက် တော် မူ ခိုက် တရားဟော တော် မူ ရာ ပန်းတောင်း မြို့ ဒါယကာ ဒါယိကာမ များ၏ ပ င့် လျှောက် ချက် ဖြင့် ပန်းတောင်း ထို့နောက် ကြေး ကျောင်း ဘုရားကြီး ဒါယကာ အနီး ကျောင်း၌ ကြီး ဦး ရွှေ သီတင်းသုံး ထိုက် ၏ ပ တော် င့် လျှောက် မူ သည် ချက် ။ ဖြင့် ရွှေတောင် မြို့ ## PAGE 514 ၄၆ ဝ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ရွှေ ဦး ဘိုး ပြောင် ဆိုင် ၊ ပြောင် ဦး စံ ဘုရား ညွ န့် ၊ အတွင်းသို့ ဦး သစ် ၊ ဦး ကြွရောက် ရွှေ ထိုက် ၊ ဦး တရား အောင်ကျော် ဟောကြားတော် တို့သည် မူ ပါသည် ယခု ။ အမ္ဗာ ထိုအခါ ရာ မ တိုက် တည် ရာ သ ရက် ခြံ ဥ ယာဉ် ကို ဝယ်ယူ ကြ ပြီးလျှင် ၁၂၈၂- ခုနှစ် အမ္မာ ရာ မ ကျောင်းတိုက် ကို တည်ထောင် ကြ လျက် ဦ တိက္ခိန္ဒြိ ယ အရှင်မြတ် ကို ကိုးကွယ် ကြ လေသည် ။ ဦး တိက္ခိန္ဒြိ ယ အရှင်မြတ် သည် ရွှေတောင် မြို့ အမ္ဗာ ရာ မ ကျောင်းတိုက် ၌ မိမိ လည်း အားထုတ် ၊ သူတစ်ပါး တို့အား လည်း ဟောကြား ပြ သ လျက် သီတင်းသုံး တော် မူ စဉ် ကျောင်း ဒကာကြီး ဦး စံ ညွ န့် ကွယ်လွန်ပြီး တစ်နေ့သောအခါ၌ စင်္ကြံ ကျောင်းကြီး ပေါ် ခု တင် အထက် ၌ တရား အားထုတ် တော် မူ ရာ ရှေးရှေး အားထုတ် စဉ် အခါ များ က ထက် တရား အမြင် ပေါက်တော် မူ သည် ။ ထို့နောက် စစ်တွေမြို့ အာ ကျွတ် တော် ကုန်း ဆရာတော် ဦး နာ ရ ဒ အား မိမိ တရား အမြင် ပေါက် ပုံ တို့ကို မိန့် ကြား တော် မူ သည် ။ ထိုအခါ မှစ၍ တ ပ ည့် ရှင် လူ အားလုံးက ပင် အလွန် ရ င့် သန် သည့် “ အရိယာ သူတော်စင် ” ဟု နှလုံး ပိုက် ယုံကြည် ကာ ဆ ထက် ထမ်း ပိုး တိုး ၍ ပူဇော် ကြသည် ။ ဤသို့ ကမ္မဋ္ဌာန်း ဘာဝနာ တရား အ ရာ၌ စာ တွေ့ ကိုယ်တွေ့ နှင့် ပြည့် စုံ တော် မူ သော ဦး တိက္ခိန္ဒြိ ယ အရှင်မြတ် သည် - ၁။ သ မုပ္ပါ ဒ နိ ရော ဓ ဂ ကျမ်း ၊ ၈။ ဝိ ညာ ဏာ နု ပဿ နာ ကျမ်း ၊ ၂။ ဓမ္မစကြာ အမေးအဖြေ ကျမ်း ၊ ၉။ နိဗ္ဗာ နတ္ထ ဝိနိစ္ဆယကျမ်း ၊ ၃။ ပ ရ မတ္ထာ ဒိ န ယ ဒဿန ကျမ်း ၊ ၁၀။ သင်္ဂြိုဟ် နိ သျ ကျမ်း ၊ ၄။ ၅။ ဝေဒနာ နိ ရော ဓ နု ဝိနိစ္ဆယကျမ်း ပဿ နာ ကျမ်း ၊ ၊ ၁၁။ ၁၂။ စ တိ တု ဟေတု သစ္စာ က နု ပဿ ဝိနိစ္ဆယကျမ်း နီ ကျမ်း ၊ ၊ ၆။ ဗုဒ္ဓါနုဿတိ ကျမ်း ၊ ၁၃။ ဣ သျာ ဒိ ပ ကာ သ နီ ကျမ်း ၊ ၇။ ပ ဉှာ ဗျာ က ရ ဏ ကျမ်း ၊ ၁၄။ မဟာသတိပဋ္ဌာနသုတ် နိဿယ နှင့် အစရှိသော ကျမ်း ပေါင်းများစွာ တို့ကို ပြုစု အ တော် ဖြေ မူ ကျမ်း သည် - ။ ဖော်ပြ၍ ယင်းသို့ သာသနာ ကျမ်း ပြုခြင်း ပေါင်းများစွာ ဖြင့် အား ရ ကို ပြုစု တင်း တိမ် တော် ခြင်း မူ ကာ ရှိ မိမိ တော် သိမြင် မ မူ ထား သော ဆရာတော် သည့် တရား ဦး သဘော တိက္ခိန္ဒြိ တို့ကို ယ သည် တရား သိမြင် လို သူ အပေါင်းတို့ အား ကိုယ်တိုင် တွေ့ ဆုံ ဟောပြော လိုသော ကြောင့် ...... ပ င့် “ ခေါ် မည် လျှင် သည့် အကြောင်း မြို့ က မ ဆို တရား ညီညွတ် ဓမ္မ ပါ ကို သိ က ခွင့် လို ၊ နာ ပေးပါ ခံ မှတ်သား ကြောင်း ၊ လေ့ မြတ်စွာဘုရား ကျက် လို ၍ သာသနာတော် ဝိပဿနာ တရား ပွ င့် အလုပ်ကို လင်း ဖို့ ရာ ကျ အကျိုးဆောင် န စွာ လုပ် လို သူ လျက် အပေါင်းတို့ အ စဉ် ရှိ ပါကြောင်း သည် ရွှေတောင် ၊ သမထ မြို့ ရှမ်း တန်း ထိပ် ၊ အမ္ဗာ ရာ မ တိုက် သို့ လာရောက်၍ တရား အလုပ် ကြိုးစားကြ ရန် တိုက်တွန်း နှိုးဆော် လိုက်ပါသည် ” - ## PAGE 515 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၄၆ ဟူသော ( အရှင်မြတ် ၏ ကျမ်း အချို့၌ ) ဖိတ်ခေါ် စာ ထည့် သွင်း ထား ပေသည် ။ ဤသို့လျှင် လောက အကျိုး ၊ သာသနာအကျိုး မိမိ၏ အကျိုး ၊ သူတစ်ပါး တို့၏ အကျိုး တို့ကို သယ် ပိုး တော် မူ လျက် ၁၃၀၃- ခု ၊ ဝါဆို လ ပြည့် ကျော် ၁၁- ရက် သောကြာနေ့ ည ဉ့် ရှစ် နာရီ အချိန်၌ ဘဝနတ်ထံ ပျံလွန်တော်မူ သည် ဖြစ်ပါကြောင်း ။ ] ဆရာတော်သည် နု စဉ် ဘဝ ကြား ကာလတွင် အိမ် ရာ ထောင်၍ သမီး နှစ်ယောက် ပင် ရရှိခဲ့ ဝတ် ဖူး ကြောင် ရာ ဇနီး နှင့် ) နှင့် သီလရှင် သမီး နှစ်ယောက်လုံး ဝတ် ဖြင့် ဧ ကာ သ စစ်ကိုင်း နိက် , ပတ္တ မဂ္ဂင် ပိုဏ် ဓုတင် ချောင် ၊ မိုးကုတ် အမြဲ ဆောင် ဇရပ် ၍ ၌ တရား ( သမီး ဘာဝနာ ကြီးမှာ နှင့် နေကြကြောင်း ၊ “ သောတာပန် သားအမိ ” ဟူ၍ ပင် ပြောဆို ကြ ၍ ၁၃၀၈- ခု ၊ ၉၉- နှစ်တွင် မိုးကုတ် သူ ဇနီးဟောင်း ဒေါ် ပညာ ကွယ်လွန် ကြောင်း ၊ အဘိ ရွှေ ဟင်္သာ ဆရာတော် ဘုရားကြီး ကျောင်းသားဘဝ က ဆရာတော် ထံ စာ တက် ရ ၍ တော ရ ဆောက်တည် ရာတွင် ဝတ် ကြီး ဝတ် ငယ် ပြု “ ဧကတော ရ ဖူး ကြောင်း ဝိ “ နို ဝတ္တ ရွှေ ဟင်္သာ ယုံ = တစ်စု ဆရာတော် တ ဝေး ဘဝ ကြီး နှင့် နိဗ္ဗာန် စာပေ ခိုလှုံ အထွေထွေ ကြ ပြီ ” ' ၃၉၊ ဟု သာ ၁၃၇- အောက်မေ့ ၌ ဖတ်ရှု ရ ရန် ရာ ရှိ ပါ တော့သည် ။ " အကြိမ် ## PAGE 516 သေ ကျ တောင် ဆရာတော် ဦး တိ လောက ( ၁၂၃၃ - ၁၂၉၉ ) “ မောင် တိ လောက လုပ်လိုက် မှ ဖြင့် ဇွတ် တ ရွတ် ချ ည့် ပဲ ငယ် ငယ်ရွယ် ရွယ် နှင့် ကန်း နေ ပါ ဦး မယ် ” လယ်တီဆရာတော် က ဦး တိ လောက အကြောင်း ကြား ၍ မြည် တွန် တောက် တီး … နေခြင်း “ " ဖြစ်၏ ကဲ ... ။ မောင် ချက်ချင်းပင် ပဉ္စင်း နှစ်ပါး ၊ ဦး မောင် ပဉ္စင်း တိ နှစ်ပါး လောက ကို ခေါ် ကျောင်းကို ၍ .... သွား ချေ ကြ ။ သူ့ အနား မှာရှိတဲ့ ပေ စာ ကမ္ပလွေ စာအုပ်များ ၊ ခဲတံ စာရွက်စာတမ်းများ ' ရှိသမျှ အကုန် သိမ်းယူ ခဲ့ပြီး . ငါ့ ကျောင်း ဦး ပေါ်မှာ ပဉ္စင်း နှစ်ပါး ထား ” လည်း ဟု ဦး လွှတ် တိ လိုက်သည် လောက အား ။ ဆရာတော်ကြီး အ မိန့် ရှိသည်ကို လျှောက် ထား၍ စာအုပ်စာတမ်းများ အားလုံး သယ်ယူ သွား ကြသည် ။ ဝါး မိုး ဝါး ဦး ကာ တိ ကျောင်း လောကသည် ကလေး လွန်စွာ ၌ နေ၍ ဇွဲလုံ့လ စာ ချ ၊ စာ ကြီး သူ ကြည့် ဖြစ်သည် ၊ စာရေးခြင်း ။ မုံရွာမြို့ ၌ လယ်တီ ဝီရိယ ပြင်းထန် တိုက် အတွင်း လှ ၏ ။ ညအခါ ကို ပင် မီး ပုဏ္ဏား စာ တပ် မီး ၊ အိမ်ကလေး မီး ခွက် လုပ်၍ ဖြင့် စာ စာ ကြည့် ကြည့် ရသည် လေသည် ကို အား ။ မရနိုင် ၍ လေး ထော င့် သံ ဖြူ ပုံး ကြီး ထို ခေတ် ကား ပေ စာ ကို အများဆုံး အမှီသဟဲ ပြု နေ ရ သေးသော ခေတ် ဖြစ်၏ ။ သုတ် ပေ ရွက် ၍ သုတ် ပေါ်ရှိ ၍ စာလုံးများ ကြည့် ရ၏ မှာ ။ ပေ အလွန် စာ မှ မှန် ရေ နံ လှသည် အ ခိုး အငွေ့ ။ နနွင်း များ ၊ ရေ ရေ နံ နံ ဆီမီး ချေး ခွက် တို ့ ဖြင့် ကြီးမှ ပေ မီး ရွက် အပူရှိန် ပေါ်ကို နှင့် အ မျက်စိရောဂါ ခိုး အ ညှော်များ စွဲ ကပ် လာ ကြောင့် နေ ၏ ။ ့ စဉ် မျက်လုံး ရက်ဆက် နှစ်ဖက် မိုး အလင်း လုံး ကျီးအာသီး ကြည့် မှ လေ့ ည့် ရှိသော ကဲ့သို့ ဦး နီ ရဲ တိ ၍ ရွှဲ လောက၌ ၍ လာ တော့သည် ။ လက်သီးဆုပ် ခန့် ရောင် အမ်း ၍လည်း နေ၏ ။ မျက်လုံး နှစ်ဖက် နှင့် နှာခေါင်း နှစ်ဖက် မှ သွေး များ အဆက်မပြတ် ယို စီး ကျ လာ ကုန် ၏ ။ စာအုပ်စာတမ်းများ ထို အကြောင်းကို ကို ဘုန်းကြီးတစ်ပါးက အ သိမ်း ခိုင်း လိုက် ခြင်းဖြစ်သည် လျှောက် ၍ သိ ။ ဦး တော် တိ မူ သ လောက ဖြင့် ဆရာတော်ကြီး ကား ကိုယ်တိုင် က မ ကြည့် နိုင်သော အခါ ဦး ပဉ္ဇင်း ငယ်များကို အ ဖတ် ခိုင်း ပြီး နားထောင် နေ ပြန် ၏ ။ ဆရာ က တိပိဋက ၊ မိဘ က သူဌေး မျိုးမင်း နွယ် ဦး တိ လောက ကား မုံရွာမြို့ အနောက် ဗ န့် ကျီ တိုက်နယ် ခေါ သန္တီ ရွာ ၌ ၁၂၃၃- ခုနှစ် တန်ဆောင်မုန်းလဆန်း ၉- ရက် စနေနေ့ည သုံး ချက် တီး အချိန် ဦး တက် ဖြိုး ဒေါ် သီ တို့မှ ဖွား မြင်၏ ။ အ ဖ သူဌေး မျိုး ၊ အ မိ မင်းဆွေ စိုး မျိုး ဟု ဆိုသည် ။ ဝ မ အကြိမ် ## PAGE 517 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၄၆၃ ငယ် စဉ် ကာလ ခေါ သန္တီ ရွာ တောင် အရပ်ရှိ ငှက် ပျော တောရွာ စာ တော် ပြန် ဦး ဇဝန ထံ ၌ ပညာသင်ကြား ၏ တ ပ ည့် “ တိပိဋကဓရ သည် ။ ဆရာတော် ပုဂ္ဂိုလ် ဦး ဇဝန ထူး ဖြစ်သည် ကား ဘိုးတော် ။ . ။ လက်ထက် ရဟန်း ဖြစ်သည် မောင်းထောင် အထိ ငှက် သာသနာပိုင် ပျော တော ရွာ ၌ ပညာသင် ၍ ရဟန်း ဖြစ်ပြီး မကြာမီ လယ်တီဆရာတော်ဘုရားကြီး ထံ လာရောက် ပညာ သင်ယူ ရူပ သိဒ္ဓိ သည် သဒ္ဒါ ။ ကျမ်း မှစ၍ သင်ယူ ရာ ပါဠိ အဋ္ဌကထာ ဋီကာ ကို ငါး ဝါ ၊ ခြောက် ဝါ မျှ ဖြင့် သူ ပညာသင် မတူအောင် ယူခဲ့ ရ၏ တတ် ။ ဦး မြောက် တိ လောက ခဲ့သူ ဖြစ်သည် ကား ဉာဏ် ။ လယ်တီပဏ္ဍိတ ထက် သလောက် ဇွဲလုံ့လ သည် ဦး ဝီရိယ တိ ကြီးမား လောက ထံ သူ ၌လည်း တည်း ။ ပုဂံ ခေတ်၏ ဤ မှာ ဘတ် တွင် ထို ဆရာ တ ပ ည့် ကဲ့သို့ ပိဋက ကို နိုင် နင်း သူ ရှားပါး လှသည် ဟု ပင် အရှင် ကျမ်း တစ် အာ ဒိစ္စ ကျမ်း ဝံ သ ကို ချီးကျူး မအိပ် မ ဖူး နေ ၏ ပြုစု ။ ဦး နေသော တိ လောကသည် အချိန်လည်း ထို ဖြစ်သည် အချိန်၌ ။ ရည်ရွယ်ချက် ထို ကျမ်း ကား တစ်ခု ကမ္မဋ္ဌာန်း ရှိ၍ အစီအရင် ဖြစ်သော “ နေက္ခမ္မ ဝိ ဓာ န ဒီပနီ ” တည်း ။ သူများအား ဦး တိ ထ လောကသည် ၍ မရအောင် မျက်စိရောဂါ တရား ဖိ ၍ ဟောပြော ဖြစ်၍ စာ မ နေ ကြည့် ပြန် ရ သ ၊ စာ တတ် မ နာ ။ ရ စင်စစ် စေ ကာ ထိုအချိန် မူ ရောက်လာ ကား စာပေ ပရိယတ္တိ ကို လို လေ သေး မရှိ လေ့လာ ပြီးလျှင် တော ထွက်ရန် အရှိန် ယူ နေ ခိုက် ဖြစ်၍ နေက္ခမ္မဇ္ဈာ သ ယ ( တော ထွက် လိုသော ဆန္ဒများ ) တက်ကြွ နေချိန် ဖြစ်သည် ။ ပရိယတ္တိ မှ ပဋိ ပတ္တိ သို့ ကူးပြောင်း မည့် ဆဲ ဆဲ ဖြစ်သည် ။ မျက်စိရောဂါ လည်း မကြာမီ လုံးဝ ပျောက် ဂ သွား ၏ “ ။ ရွှေ ပင် နား ရွှေ ကျေး ” ဟူ သကဲ့သို့ လယ်တီဆရာတော် ကြီး နှင့် လက် ပွန်း တ တီး နေ ရ သူ ဖြစ်၍ ဆရာတော်၏ ဓာတ် များလည်း ကူးစက် နေ ပုံ ရ၏ ။ လေး ထော င့် သံ ဖြူ ပုံး မီး ခွက် ကြီး နှင့် စာ ကြည့် စာရေး သည်မှာ ဆရာတော် လည်း ထို ့အတူ ဖြစ်သည် ။ အာဂ အာဇာနည် ကြီးများ ဖြစ်ပါ ကုန် ၏ ။ လယ်တီဆရာတော် ကြီး ကား နောက် ကာလတွင် မီး ကို ပင် မ ထွန်း ညှိ ရ တော့ဘဲ မျက်လုံး တော် အစုံ မှ ထွက်ပေါ် သည့် အလင်းရောင် ဖြင့် ပင် ညအခါ စာရေး ကြောင်း ( မန္တ လေး မြို့ ၊ ပ လိုင်း ရပ် ၊ စက် ဆရာ ဦး ဘ ထွန်း ဆို သူ ဆရာတော် ထံ ၌ သာ မ ဏေ ဘဝ ဖြင့် နေ ရ စဉ် မြင်တွေ့ ခဲ့ရသည် ဟု ) ဆရာ စန္ဒြ က တစ်ဆင့် ပြောပြ ဖူး ၏ ။ အရှင် ဒဗ္ဗ မထေရ် လက်ညှိုး အလင်း ဖြင့် အမှောင် တွင်း သွား သကဲ့သို့ ရှိ၏ ။ များကို မည်သို့ပင် သာမက ပဋိ ဖြစ်စေ ပတ် ဦး အရည်အချင်းများ တိ လောကသည် ကို ပါ ဆရာတော်၏ အတွင်း ကျကျ ပရိယတ် ရိပ် စား အရည်အချင်း သိ ရှိနေပြီ ဟု ယူဆ “ ပဋိ ပတ် ရ၏ ကမ္မဋ္ဌာန်း ။ မျက်စိရောဂါ အလုပ်ကို ဖြစ်ခြင်း အားထုတ် နှင့် စာအုပ်စာတမ်းများ တော့ ” ဟု သတိ ပေးလိုက် အ သိမ်း အ သကဲ့သို့ ဆည်း ရှိ ခံရခြင်း တော့သည် ဖြင့် ။ ထိုအချိန်မှစ၍ ကမ္မဋ္ဌာန်း တရား ရှု ပွား နေ၏ ။ သက်တော် ကား ၂၅- နှစ် မျှသာ ရှိ ပေ သေးသည် ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 518 ၄၆၄ 1 ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ကြိုးစား ဦး တိ တော်မူ၏ လောက ။ ထို ကား ခေတ် တစ်ဖက်က လယ်တီ တော စာ ရ ချ ကား ရင်း အ ရဟန်း ခြောက် အ တရား လှ န့်များ ကို ညအချိန်၌ လှသည် ။ သ . ရဲ အထူး မ ကြီး တစ်ကောင် ကျောင်း လှေကား ၌ ´ မကြာခဏ လာရောက် အိပ် နေသည် ဆို၏ ။ မိုး တစ် မှောင် တိုက် ကျသော လုံး အိပ် ညတစ်ည မောကျ နေကြပြီ ဖြစ်၏ ။ ။ ဆရာတော်ကြီး ကား အ တောင် ၆၀- ရှိ စင်္ကြံ . ကျောင်း၌ ကပ် ကျောင်း လမ်းလျှောက် ကလေး ဆီသို့ လှမ်း တော် မူ ၍ နေ၏ ကြည့် ။ ဦး တော် တိ မူ ရာ လောက စင်္ကြံ နေသော ခြေလှမ်းများ ထ ပင် နောင်း တ န့် ပင် ရပ်သွား အနီးရှိ ၏ ။ အကြောင်းမှာ ဦး တိ လောက နေသော ကျောင်း ကလေး တစ် ဆောင် လုံး အောက် လင်း ဓာတ် မီး ထွန်း ထား သကဲ့သို့ လင်း ထိန် နေသည်ကို တွေ့ မြင်ရသော ကြောင့် ဖြစ်သည် ။ သုံး လေးရက် ရှိသော အခါ ဆရာတော်သည် ဦး တိ လောက အား လူ သူ ရှင်း ခိုက် ခေါ် ၍ တရားဟော တော် မူ ရာ - ခုချိန်ကစပြီး “ မောင် ငါ့ တိ ကျောင်းမှာ လောက ၊ မင်း နေလို့ လဲ စာသင် မ သင့် စာ တော့ဘူး ချ နဲ့ ။ ပရိယတ် သွား လို ရာ ဘက်က သွား နိုင်တယ် တော့ ပြည့် ” စုံ ဟု သွားပြီ မိန့် ။ တော်မူ၏ “ မှန် ။ ဦး ပါ ဘုရား တိ လောက ” ဟု ကလည်း သာ လျှောက် - ၍ ဦး ချပြီး မိမိ ကျောင်း ကလေး သို့ ပြန်လာခဲ့ သည် ။ “ နေက္ခမ္မ နောက်တစ်ရက် ဝိ ဓာ န ဒီပနီ ” စာမူကို သပိတ် ယူ၍ တစ်လုံး လယ်တီ ၊ သုံး တိုက် ထည် မှ ထွက်ခွာရန် သော သင်္ကန်း ကျောင်း နှင့် မိမိ က လေးမှ ရေးထားသော ဆင်း လာ ခဲ့ ၏ ။ ဆရာတော်အား “ တ ပ ည့် တော် ဤ နောက်ဆုံး လယ်တီ တိုက် ဝင်ရောက် ဆရာတော်ဘုရား ကန်တော့ လျက် ထံ - ကောင်းကင် က လာနိုင် မှ ရောက် ပါ ( ဦး တိ တော့မည် လောကသည် ဘုရား ” တရား ဟု လျှောက် သမာဓိ များ ၍ အလွန် ထွက်ခွာ ကောင်း ခဲ့သည် နေပြီ ။ ဖြစ်၍ လယ်တီ တိုက် တွင်း ပရိသတ်များ အကြားမှာ နေ လျှင် ယုတ် လျော့ သွားမည် စိုး ၍ ဆရာတော် က အ မိန့် ရှိသည်ကို မ နေ စေချင် ၍ နှင် သ လော ဟု စိတ် ခု သွားကြောင်း တစ်နေ့တွင် ဆရာတော်ကြီး က ပျော်ဘွယ် ဆရာ သက်ကြီး အား ပြောပြ ဖူး ၏ ။ ) တရား မာန် ကို တရား ဖြင့် ဆုံးမခြင်း ပထမဆုံး ချင်းတွင်းမြစ် ညာ သို့ မြို့ရွာ တောတောင် အဆင့် ဆင့် ဖြတ်ကျော် ၍ ဧက စာ တရား အား ထုတ်ရန် ထွက်ခွာသွား တော့သည် ။ သက်တော် ၂၆- နှစ် အ ရ ၁၂၅၉- ခုနှစ် ဖြစ်၏ ချင်းတွင်းမြစ် ။ ညာ ရာသီဥတု နှင့် သပ္ပါ ယ မ မျှ ၍ ချင်းတွင်း မှ သထုံ မြို့နယ် ကျိုက် ထို အနီးရှိ တောင် တစ် တောင် သို့ ပြောင်းရွှေ့ သီတင်းသုံး သည် ။ ကမ္မဋ္ဌာန်း တရား ရှု ပွား သူ ( သေက္ခ ပုဂ္ဂိုလ် ) တို့ နေရာ ဖြစ်၍ “ သေ ကျ တောင် ” ဟု သ မုတ် ထား ၏ ။ ရဟန်း တရား ကို မ နား မ နေ ကြိုးစား လေ၏ ။ တရား နည်း ခံ တ ပ ည့် များလည်း အဆောက် အုံ များ နှင့် အတူ နေ့ ချင်း ည ချင်း နဝမ အကြိမ် ## PAGE 519 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၄၆၅ . တိုးပွားလာ သည် ။ အလွန် ခေါင် လှသော ဒေသ၌ မြို့ရွာ တ မျှ စည်ကား သွားသည် ဟု ဆို ကြ သည် ။ ဗြဟ္မ စာ ရူ ပဒ္ဒ ဝ ( အ ကျင့် ဘေး ရန် ) ကြီး ပင် တည်း ။ ဈာန် အဘိ ညာဉ် ရ ရန် အထူး စိတ် သန် တော် မူ ဟန် ´ ရှိ၏ ။ လယ်တီဆရာတော် ကား ဇွတ် တ ရွတ် လုပ် တတ်သော တ ပ ည့် အတွက် စိတ်မချ နိုင်အောင် သံ ယော ဇဉ် ကြီး တော်မူ၏ ။ ခြေ ရာ နင်း နိုင် သည့် တ ပ ည့် ဖြစ်၍ လည်း အားကိုး တော် မူ သည် ။ အကြောင်း အားလျော်စွာ ၁၂၆ ဝ - ပြည့်နှစ် တန်ဆောင်မုန်း လ တွင် ဦး တိ လောက ထံမှ စာတစ်စောင် ရောက်လာ ၏ ။ “ တ ပ ည့် သည် ဆရာသမား အမှီ ရပါ လျှင် နေ့ည ရဟန်း ကိစ္စ ပြီး ရန် ရှိပါသည် ” ဟု ရေး လိုက်သော ဟူ၏ ။ စာ ကို ကြည့် ၍ ပြုံးတော်မူ သည် ။ သို့ရာတွင် သံ ယော ဇဉ် လည်း ရှိ ၊ ကျိုက် ထို ဒေသ တောတောင် များကိုလည်း သဘောကျ နေ၍ ထိုနှစ် ထို လ ပြည့် ကျော် ၉- ရက်နေ့ အ ရောက် လယ်တီပဏ္ဍိတ ကို နောက် ပါ ခေါ် ၍ ကြွ တော် မူ သည် ။ လယ်တီဆရာတော် ဘုရားကြီး ကြွရောက် ချီးမြှ င့် သ ဖြင့် ဦး တိ လောက နှင့် တ ပ ည့်များ အားလုံး ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ ဝတ်ပြု ကြ ရ၏ ။ တစ်နေ့တွင် ဆရာတော်ဘုရားကြီး တစ်ပါးတည်း ကိန်း အောင်း ရာ သစ် ခက် တဲ သို့ ကပ္ပိယ မောင် စ မုံ ပြော စကားအရ တိတ်တဆိတ် သွားရောက် ဖူး ကြ ရာ ဆရာတော်ကြီး မျက် လွှာ ချ တင် ပျဉ် ခွေ လျက် နှစ်တောင် ခန့် အ မြင့် ၌ တည်ငြိမ်စွာ တက်ကြွ အလုပ် ဖြင့် နေသည် ဆုံး မ ကို တော် ဖူး မူ တွေ့ လေ သ ကြ ရသည် လော ဟု ။ စာ ယူဆရ မာန် တရား ပေ ၏ ။ မာန် ကြီး လှသော ဦး တိ လောက အား သပိတ် . ကိုယ်စီ ကျိုက် ထို ၌ လွယ် ပင် နေ ကာ ခိုက် တောင် တစ်နေ့တွင် ဝှေး ဦး တစ်ချောင်း တိ လောက စီ ကိုင် ၊ လယ်တီပဏ္ဍိတ လျက် ကျိုက်ထီးရိုး တို့ကို နောက် သို ့ ဘုရားဖူး ပါ ခေါ် ၍ ထွက် တော်မူ၏ ။ တော နက် ၍ နက် ၍ လာ သောအခါ တောဆင်ရိုင်း ကြီး တစ်ကောင် သည် ဆရာ ဦး ပဏ္ဍိတ တော့် တို့ ဆီသို့ နှစ်ပါး ရှေးရှု မှာ ရင်ဆိုင် နီး ရာ ပြေး သစ်ပင် လာ လေ၏ ပေါ်သို့ ။ နောက်မှ တက် ၍ လိုက်ပါ ပြေး ကြ လာ သ ကြသော တတ် ။ ဦး ဆရာတော် တိ လောက က နှင့် မူ မ တုန် မလှုပ် ရှေ့မှ ကြံ့ကြံ့ ရပ်တော်မူ လျက် ပြေး လာ နေသော ဆင် ကြီး အား နာ ဠာ ဂီရိ ချွတ် ခန်း ပ မာ မေတ္တာ ပွား ပို့ ၍ နေ တော်မူ၏ ။ မကြာမီ ဆင် ကြီးမှာ ဦး ညွတ် အ ရို အ သေ ပေးလျက် လမ်း ဖယ် ထွက်ပြေး ကြီး ငယ် ဖြင့် သွားလေ၏ သစ်ပင်ပေါ်မှ ။ ဆင် ဆင်း ကြီး မမြင်ရသော လာ ကြ သ တတ် အခါ ။ ကျမှ တ ပ ည့် နှစ်ပါး ချွေး သီး ချွေး ပေါက် သံ ဖြင့် ထိုအခါ “ မောင် ဆရာတော် တိ လောက တို့ က ပြုံး ထံ ရွှင် စာရေး သော မျက်နှာ လိုက်တော့ ၊ ကြည် တစ်မျိုး သာ ပါလား လွင် အေး ကွ သော ယ့် ” ရယ်သွမ်းသွေး ဟု မိန် ့ တော် မူ လေ၏ ။ ထိုအခါ မှ ဦး တိ လော ကလည်း မိမိကိုယ်ကို အနာ ဂါမ် အဓိ မာ န ( အ ထင် ရောက်ခြင်း ) ဟု သဘောကျ သီဟိုဠ် ခေတ် သွား တွင် လေ သ တတ် လောကီ ။ အဘိ ညာဉ် မျှသာ ရ ၍ မိမိကိုယ်ကို ရဟန္တာ ဟု အ ထင် ရောက်နေသော တ ပ ည့် တစ်ပါး က တိပိဋကဓရ ဆရာ ထံ လာ၍ မဟာ ဆင် နာဂ ကြီး တစ်ကောင် မထေရ် ဖန်ဆင်း ကြီး အား ခိုင်း အဘိ ကာ ညာဉ် ၊ တစ်ဖန် ရ ၊ ရဟန္တာ ထို ဆင် ဖြစ်သူ က ပင် : နဝမ အကြိမ် . ## PAGE 520 ၄၆၆ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် မိမိ အား ထိုး သတ် မည့် ဟန် ဖန်ဆင်း ခိုင်း သောအခါ ဆင် ထိုး ခံရမည် ရှိ စဉ် မထေရ် ကြီး ကြောက် ထို လ ကဲ့သို့ပင် န့် သွားကြောင်း “ ယခု ဆင် ( ဝိသုဒ္ဓိမဂ် သည်လည်း အဋ္ဌကထာ တောဆင်ရိုင်း ၌ ) လာ ဟုတ် ရှိ၏ ။ ကောင်းမှ ဟုတ် မည် ၊ လယ်တီ ဆရာ အားလုံးက တော့် ပင် ဆင်များ ကန့်ကွက် ဖြစ်နေမလား ခဲ့ ကြ၏ ။ မသိဘူး ထို့ကြောင့် ” ဟု ဤ တစ်ချိန်က ၌ ထို စကားကို မိတ်ဆွေများအား ထပ်၍ ပြောရန် ပြောပြ နှုတ် ဖူး ရာ ရွံ့ နေပါသည် ။ ဆင်ရိုင်း နှင့် တွေ့ သည် မှာတော့ အမှန်ပင် ။ မည်သို့ ဆို စေ ၊ ဖြစ်ရပ် အခြေအနေများကို ထောက် ဆ ပါ လျှင် “ တရား မာန် ကို တရား ဖြင့် ဆုံးမခြင်း ” ဟု ပင် သဘော သက်ဝင် စရာ ရှိပါသည် ။ ကမ္မဋ္ဌာန်း အသိ ဖြင့် ကျမ်း ညှိ ခြင်း ဆရာတော် ဦး တိ လောကသည် မိမိကိုယ်တိုင်လည်း ရွပ် ရွပ် ချွံ ချွံ ကြီး အားထုတ် ၏ ။ ´ ယောဂီ တရားဟော တ ပ ၏ ည့် များကိုလည်း ။ ကျမ်း များစွာ လက်ခံ၍ ကိုလည်း ပြု တရား တော် မူ ပြ ခဲ့သည် ပေး၏ ။ ။ မြန်မာနိုင်ငံ အနယ်နယ် ပဋိ သို့ ပတ္တိ ကြွရောက် တရား စည် ၍လည်း ကြီးကို ဆရာ၏ ဆရာတော် ခြေ ရာ လိုက်၍ ပြုစု တီးခတ် သော ကျမ်း နိုင် များမှာ သ သူ ဖြစ်ပါ အောက်ပါအတိုင်း ပေသည် ။ ဖြစ်၏ ။ ၁ ။ နေက္ခမ္မ ဝိ ဓာ န ဒီပနီ ( ၁၂၅၈ ) ၊ ၂။ ( အ လယ်တီဆရာတော်၏ ရိ ယ မဂ္ဂ ဒီပနီ ( ၁၂၆၂ ) ၊ ဝိဇ္ဇာ မဂ္ဂ ဒီပနီ ကို အတွင်း၌ ဌာပနာ ထားသည် ။ ) ၃။ ပဏ္ဍိတ ဝေဒ နီ ယ ဒီပနီ ( ၁၂၆၇ ) ၊ ၄။ တိုင်း ကြီးသော ဠ သ ဒီပနီ နှင့် ယင်း အညွှန်း ကျမ်း ငယ် ( ၁၂၈ ဝ ) ၊ ၅။ နိ ရုတ္တိ ပ ဒ ဗျဉ္ဇ နီ ၊ ၆။ ဝိနိစ္ဆယ ပ ကာ သ နီ ၊ ၇။ ၈။ စ အဘိ တုဗ္ဗိ ဓမ္မတ္ထ ဓ ' ဗျာ သ က ရ ရူပ ဏ ဒီပနီ ၊ ( ၁၂၇၃ ) ၊ - ၁ ၉။ ဝ ။ မင်္ဂ ဓမ္မ ရာသီ လာ အဆုံးအဖြတ် ကျမ်း ။ ( ဆရာတော် ၊ ဝိနိစ္ဆယ မရှိ အမျိုးမျိုး သည့် နောက် နှင့် ရတု ၁၂၉၆- ကဗျာများ ခုနှစ် ၊ တ ပ ည့်များ က ထို တွင် ရိုက် ကမ္မဋ္ဌာန်း ထားသည် အလုပ် ။ ) နှင့် စပ် ၍ “ ပဏ္ဍိတ ဝေဒ နီ ယ ကျမ်း ' ကြီးသည် အထင်ရှားဆုံး ´ ဖြစ်၏ ။ က သိုဏ်း ရှုပွားနည်း များအတွက် ထို မျှ လောက် ပြည့် စုံ သော ကျမ်း မရှိသေး ချေ ။ အဘိ လောက ညာဉ် ဓာတ် လမ်း တစ်ခုလုံး လိုက် လို သူတို့အတွက် ခြုံ ၍ ဓာတ် စိတ်ဝင်စားဖွယ် ခြောက်ပါး ရှု ပွား အထူး ပုံ မှာလည်း ကောင်း လှ လယ်တီဆရာတော် ၏ ။ သက်ရှိ သက်မဲ့ စာများ ထက်ပင် ပြည့် စုံ လှ ပေ ၏ ။ • • # နဝမ အကြိမ် ## PAGE 521 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၄၆၇ ထို ကျမ်း ကို ရေး ရာ၌ ဘုရားရှင်က တ ပ ည့် များကို ဟော သကဲ့သို့ သူ၏ တ ပ ည့်များ အား ဟော ပုံ ဟော နည်း ရေးထား ၏ ။ သေ ကျ ဘာ သိ တ သုတ် ဂါထာ များလည်း ပါဝင် ရာ နား တွင် အ ဆန်း ဖြစ်ကြ ရ၏ ။ “ တ ပ ည့် တို့ ၊ တ ပ ည့် တို့ ' ဟု ခေါင်း တပ် ခေါ် ငင် ရေး သွား သ ဖြင့် ဘုန်းကြီးတစ်ပါးက “ သူ့ စာ ဖတ်ရတာ လယ်တီဆရာတော် ကောင်းတော့ အား သိပ် - ကောင်း ပါ သ ဖရား ၊ ဒါပေမယ့် “ တ ပ ည့် ’ ခေါ် တာ က ခက်နေတယ် ” ဟု လျှောက် ရာ .... * တ ပ ည့် အ ခေါ် မ ခံ ချင်ရင် သူ့ စာ မ ဖတ် နှင့် ပေါ့ကွယ် ” ဟု မိန့် သ တတ် ။ ပါဝင် ကုန် ၏ ။ ကိုယ်တွေ့ ဝိပဿနာ တရား အန္တ အတွေ့အကြုံများ ရာယ် ဆယ်ပါး နှင့် နှင့် စပ် စပ် ၍ ၍လည်း ရေးထားသည် အလွန် မှာလည်း မှတ်သားဖွယ် စိတ်ဝင်စားဖွယ် များ ကောင်းလှသည် ။ အရောင် အလင်း နှင့် ဝိပဿနာ လမ်းခွဲ များ နောက်မှ ဆရာတော်သည် ရေးသားသော “ ဝိပဿနာ အဘိ ဓမ္မတ္ထ ညစ် သ ရူပ ညူး ဒီပနီ ကြောင်း ” ကျမ်း ဆယ်မျိုး ၌ ပို၍ ပြည့် ကို စုံ ပဏ္ဍိတ စွာ ဖော်ပြထားသည် ဝေဒ နီ ယ ကျမ်း ။ ၁။ သြ ဘာ သ = အရောင် အလင်း ၊ ၂။ ပီတိ = အလွန် ပီတိ ဖြစ်ခြင်း ၊ ၃။ ပ ဿဒ္ဓိ = အလွန် ကြည်လင် ၍ သဒ္ဓါ ဖြစ်ခြင်း ၊ Go ၅။ ၆။ ပဂ္ဂ သုခ ဟ = = အလွန် အလွန် ရွှင်လန်း ဝီရိယ မျှတ ချမ်းသာခြင်း ခြင်း ၊ ၊ ၇။ ဉာဏ = အလွန် အသိဉာဏ် ထက်မြက် ခြင်း ၊ ၈။ ၉။ ဥ ဥပေက္ခာ ပဋ္ဌာန = = အလွန် ဥပေက္ခာ သတိ အား ထင် ကောင်းခြင်း ခြင်း ၊ ၊ ( ဟန်ချက်ညီ ခြင်း ) ၁၀။ နိ ကန္တ = ( ယင်းသို့ ဖြစ်ရသည် များကို ) နှစ်သက် သာယာ ခြင်း ။ ဆရာတော်သည် အထက်ပါ ဆယ်မျိုး တွင် “ အရောင် အလင်း ' နှင့် စပ် ၍ ဤသို့ မှတ်ချက် [ “ ပေး အရောင် တော်မူ၏ သြ ဘာ ။ သ ကား ပုဂ္ဂိုလ် တိုင်းမှာ မ ဖြစ် ။ ဈာ န လာ ဘီ သမာဓိ ကြီးထွား သော ပုဂ္ဂိုလ် ဉာဏ် ကြည် တို့မှာ ဉာဏ် ဖြစ် တတ် လင်း ၏ အရောင် ။ သူတစ်ပါး လည်း မမြင်ရ ဖြစ်ပေါ်လာ ဘဲ မိမိ တတ် သာ မြင်ရသော ၏ ။ သူတစ်ပါး စိတ် တို့ ကြည် ပါ မြင် စိတ် ကောင်း လင်း ၊ လောက်အောင် ထို ဆယ်မျိုး ကိုယ် တွင် ရောင် “ နိ ကန္တိ လည်း ' တစ်ခု ထွက် သာလျှင် တတ် ၏ အကုသိုလ် ဖြစ်၏ ။ ပဓာန ဖြစ်၏ : ။ ကျန် ကိုး မျိုး ကား ဗောဓိ ဉာဏ် ရ င့် သန် ကြောင်း ( ဗောဓိ ပက္ခိ ယ ) တရား ကောင်းများ သာ ဖြစ်ကုန်၏ ။ တရား တိုးတက်လာ သည့် အမှတ်အသားများ တည်း ။ သို့ရာတွင် ထိုသို့ တိုးတက်လာ သည် ကို ## PAGE 522 ၄၆၈ မ္မာ စ ရိ ယ ဦး ဌေး လှိုင် နှစ်သက် တွယ်တာ နေတတ် သ ဖြင့် … ဝိ ပဿ နု ပက္ကိ လေ သ - ဝိပဿနာ ညစ် ညူး ကြောင်း တရားဆယ်ပါး ၊ ဝိပဿနာ ချေး ညှော် ဆယ်မျိုး ' ဟု ဆို ရသည် ။ ယင်း ဆယ်မျိုး နှင့် စပ် ၍ ဆရာတော် မှတ်ချက်ပေး သည်မှာ မှတ်သားဖွယ် ကောင်း လှ ၏ ။ ပဏ္ဍိတ ဝေဒ နီ ယ ကျမ်း ( ၁၂၆၇ ) တွင် ကား သြ ဘာ သ နှင့် စပ် ၍ အောက်ပါအတိုင်း မှတ်ချက် ပေး တော် [ “ မူ ဖြစ်မှု ခဲ့သည် ပျက် ။ မှု ဥ ဒ ယဗ္ဗ ယ သဘောကို ကောင်းစွာ ထင်မြင် နိုင်သော အနိစ္စ ဝိဇ္ဇာ ဉာဏ် ဖြစ်ပေါ် ၍ လာ ခါနီး သောအခါ ဉာဏ် ၏ . ရှေ့ သွား ဉာဏ် ရောင် စိတ် ရောင် အရောင် အလင်း အာ လော ကလည်း ဖြစ်ပေါ်လာ တတ်သည် ။ ဤ အလင်း အာ လောကကို သြ ဘာ သ ” ဟု ခေါ်သည် ။ ဝင်း ဝင်း ပြောင် ပြောင် ကိုယ် မှ ထွက်တဲ့ ကိုယ် ရောင်ခြည် မျိုး မဟုတ်ဘူး တ ပ ည့် တို့ ကိလေသာ ပါး သ ဖြင့် ` စိတ် ဉာဏ် ကြည် ခြင်း ကြောင့် စိတ် ဉာဏ် လင်း တဲ့ အလင်း အာ လော ကတည်း ။ “ ထိုအခါ ထို ယောဂီ ပုဂ္ဂိုလ်သည် ဒိဗ္ဗ စက္ခု မာ ပုဂ္ဂိုလ် ကဲ့သို့ အဝေး ၌ ၊ ကွယ် ရာ၌ ၊ ည ဉ့် ´ အခါ၌ သော်လည်း ရူပါရုံ တို့ကို မနော ဒွါ ရ ဖြင့် ထင် ရသည် တ ပ ည့် တို့ ။ ထိုအခါ ထို ယောဂီ ပုဂ္ဂိုလ် အား သမထ အ ရာ၌ ပဋိ ဘာ ဂ သို ့ ရောက် ခါနီး အခါ ဈာန် အင်္ဂါ တွေ ပေါ် ဘိ သကဲ့သို့ မဂ္ဂင် တရား တွေ ၊ ဗောဇ္ဈင် တရား တွေ ၊ ဗောဓိ ပက္ခိ ယ တရား တွေလည်း အားကောင်း ၍ ထင်ရှား ပေါ် ၍ လာကြသည် ။ “ ဤသို့ မိမိ သန္တာန် ၌ ရှေးက မတွေ့ စ ဖူး မမြင် စ ဖူး အနည်းငယ် အထူး အ ထွေ ကို တွေ့မြင်ရသော အခါ “ ဤ တရား စု ဟာ မဂ်ဖိုလ် တရား ပဲ ထင် ရဲ့ ၊ ငါ မဂ်ဖိုလ် ကို ရ တော့တာပဲ ထင် ရဲ့ လို့လဲ မှတ် ထင် ခြင်း ဖြစ် တတ်သည် ။ မ မှတ် မ ထင် ရဘူး တ ပ ည့် တို့ ။ မဂ်ဖိုလ် မဟုတ်သေးဘူး ” ] အဘိ ဓမ္မတ္ထ သ ရူပ ဒီပနီကျမ်း ( ၁၂၇၃ ) ရေး သောအခါ ဝိပဿနာ အထင်မှား အမြင် မှား အသိ မှား များကို ပို၍ ပွ င့် လင်း စွာ အောက်ပါအတိုင်း ထုတ်ဖော် သတိပေး တော် မူ ခဲ့ ၏ ။ ကိုယ်တိုင် ထိတွေ့ သော ပုဂ္ဂိုလ် ထူး ကြီး များ၏ အ မိန် ့ အ မှာ များကို လေးစားစွာ သတိ မူ အပ် ၊ လိုက်နာ အပ် ပေ ၏ ။ ကမ္မဋ္ဌာန်း ရူး ၊ သမာဓိ မှော် [ “ တရား လမ်း စဉ် ၌ မ လိမ် မာ သော ပုဂ္ဂိုလ် တို့မှာ ဤ နေရာသို့ ကျ လျှင် ( ဥ ဒ ယဗ္ဗ ယ ဉာဏ် ၊ မဂ္ဂါ မဂ္ဂ ဉာဏ ဒဿန ဝိသုဒ္ဓိ ဟု ဆိုလိုသည် ။ ) “ ဤ ပီတိ ၊ ပ ဿဒ္ဓိ စ သော တရား တို့ သည်ပင်လျှင် မဂ် ပဲ ၊ ဖိုလ် ပဲ ၊ မဂ်ဖိုလ် ကို ရ ၍ သာ အရောင် ( သြ ဘာ သ ) တို့သည် ထွက် ကုန် ၏ ။ ငါသည် မဂ်ဖိုလ် တရားထူး ကို ရပြီ ၊ ကိစ္စ ပြီးပြီ ” ဟု မှတ် ထင် ၍ လမ်း မတ် တတ် တွင် တ န့် ရပ် လျက် ဆုတ်ယုတ် “ ဤကဲ့သို့ ပျက်စီး ၍ မဂ်ဖိုလ် သွား ဟု တတ် မထင်မှတ် ၏ ။ သော်လည်း ဤ သြ ဘာ သ ပီတိ စသည်တို့ကို အား ရ နှစ်သက် သာယာသော တဏှာ နိ ကန္တိ အား ကြီး စွာ ဖြစ်ပေါ် လာ၍ စိတ်ညစ် နွမ်း သ ဖြင့် နဝမ အကြိမ် ## PAGE 523 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၄၆၉ ထို ဗောဓိပက္ခိယတရား တို့တွင် ငုပ် လျက် ဆုတ်ယုတ် ပျက်စီး ၍ သွား တတ် ၏ ။ ထို အထူး ဖြစ်ပေါ် လာသော သြ ဘာ သ ပီတိ စသည်တို့ကို လိုက်၍ လိုက်၍ အာရုံ ပြု နေ သ ဖြင့် စိတ် တုန်လှုပ် ပျံ့ လွ င့် “ ခြင်း ထိုမှ ( ဓမ္မူဒ္ဓစ္စ တစ်ပါး ) လည်း ဖြစ်၍ လည်း ဤကဲ့သို့ ဆုတ်ယုတ် ဝိပဿနာ ပျက်စီး ကို အားထုတ် သွား တတ်သည် ရာတွင် ။ တရား အ ရာ၌ မ လိမ် မာ သော ကြည်ညို သော နတ် တို့သည် ကူ ပံ့ ၍ အာရုံ ကို ထင်မြင် အောင် ပြ တတ် ၏ ။ အနိစ္စ အ သေ ထင် ရုပ် ၊ အရိုးစု အောင် ပျက် တွေ ဖန်ဆင်း ရုပ် တွေ ၍ ဖန်ဆင်း ပြ တတ် ၍ ၏ ။ ပြ သမထ တတ် ၏ ကို ။ အားထုတ် ဒုက္ခ ထင် ရာမှာလည်း အောင် သူ သမထ နာ ရုပ် ၊ အာရုံ နိမိတ် ကို ဖန်ဆင်း ၍ ပြ တတ် ၏ ။ မိမိ မြင် လို ရာ အမျိုးမျိုးသော အာရုံ တို့ကိုလည်း ပြ တတ် “ ၏ ထိုသို့ ။ ပြ ၍ ထင်မြင် ရ သောအခါ မိမိ စိတ် ဉာဏ် ရ င့် သန် ၍ ထင်မြင် ခြင်း မဟုတ် ။ စိတ် ကြောက်ရွံ့ ဉာဏ် မ ထိတ် ရ င့် သန် လ န့် မ လျက် ကြည်လင် နှလုံး ဘဲ သွေး သူတစ်ပါး ပျက် ၍ ပယောဂ သွား တတ် ကြောင့် ၏ ။ စိတ် ထင်မြင် ဉာဏ် ရခြင်း ရ င့် သန် ဖြစ်၍ ၍ အချိန်ကျ ၍ ထင်မြင် မှု မဟုတ် ခြင်း ကြောင့် . မျက် လှ ည့် သည် ဖန်ဆင်း ၍ ပြသော ရွှေ ၊ ငွေ ၊ / ထမင်း မျက် လှ ၊ ည့် ရေ ထမင်း တို့ ကဲ့သို့ ရေ ထို ကို နတ် စားသောက် ပြသော အာရုံ ရသော တို့သည် သူ အား ရှည် ဝ မြင့် ခြင်း စွာ ၊ ရ ၍ ဆာလောင် တည် ၍ မ ကင်း နေ ကုန် ခြင်း ။ မ ဖြစ် ဘိ သကဲ့သို့ ထို နတ် ပြသော အာရုံ နိမိတ် တို့ကို မြင် ၍ ထင် ၍ နေ ငြား သော်လည်း နီဝရဏ “ ကင်း ထို နတ် ခြင်း ပြသော ၊ ဈာန် ၊ အာရုံ မဂ် တရားထူး ကို မ စွ န့် မ ရခြင်း ပယ် ၊ အားရဝမ်းသာ မ ဖြစ် ကုန် ။ ကိစ္စ နှစ်သက် မ ပြီး ကုန် လျက် ။ ကြည့် ရှု ၍ နေ လျှင် ထို နတ် တို့ကလည်း “ ငါတို့ အာရုံ ကို နှစ်သက် သည် ” ဟု ကြည်ညို ချစ်ခင် ၍ အာရုံ နတ် အာ ကို နု တိုး ဘော် ၍ ဖြင့် တိုး ၍ ပေး၏ ထင်မြင် ။ ထည့် အောင် ၏ ပြ ။ ၏ ။ နတ်တို့ မိမိတို့ တတ် တန်ခိုး စွမ်း ပေး နိုင် ဖန် သမျှ ၊ ထည့် တန်ခိုး ဖန် များ ကိုလည်း လျှင် ထို ပုဂ္ဂိုလ်သည် “ မျက်စိ မြင် ၊ နား ကြား မှော် ပေါက် ၍ သွား တတ် ၏ ။ ဈာန် လမ်း သော ၊ မဂ် လမ်း သို့ မ ရောက်ပြီ ။ နီဝရဏ ကိလေသာ တို့ မ ကင်း ကွာ ပြီ ၊ ဤကဲ့သို့ ပေါက် မှော် ကို “ ‘ ဤကား သမာဓိ - ဈာန် မှော် ” ဟူ၍ လမ်း ၊ မင်္ဂ ခေါ် လမ်း ၏ ။ တို့၌ ဖီ လာ က န့် လ န့် တွေ့ ရသော ချောက် ကမ်းပါး လမ်း ချောက် မှား ကမ်းပါး တို့ တည်း တို့ ။ တည်း ဤကဲ့သို့ ။ ဤကား “ ဤကား အရိယာ ဈာန် တို့ လမ်း သွား ၊ မဂ် ရာ ဈာန် လမ်း မဟုတ် လမ်း ၊ မင်္ဂ ၊ လမ်း လမ်း ကွေ့ လမ်း လမ်း ဖြော မှား င့် လမ်း အ နှော မှန် င့် အယှက် တည်း ' တို့ကို ဟု ဉာဏ် ဆုံး ဖြတ်၍ ပညာ ဖြင့် ထို လွှမ်းမိုး လမ်း ပယ် မတ် ဖျောက် တတ် ၌ ၍ ၊ ဝိပဿနာ တွေ့ သော တင်၍ အထူး လမ်း အ မှန် ထွေ ကို သိနိုင် - လိုက် နိုင်သော ဉာဏ် ကို “ မဂ္ဂါ မဂ္ဂ ဉာဏ ဒဿန ဝိသုဒ္ဓိ ခေါ်ပါသည် ။ ” [ မဂ္ဂ = လမ်း မှန် ၊ အ မဂ္ဂ = လမ်း မှား ကို ၊ ဉာဏ ဒဿန = သိမြင် သော ဉာဏ် ၏ ၊ ဝိသုဒ္ဓိ = စင် ကြယ် ခြင်း ။ " ] ဤနေရာ၌ ဆရာတော်၏ အတွေ့အကြုံ မှာ ရှင်းလင်း ပြတ်သား ပေ ၏ ၊ နတ်တို့ ပြသော အာရုံ နှင့် အနိစ္စ ၊ ဒုက္ခ ထင်မြင် မှုသည် မျက် လှ ည့် ထမင်း စား ရသကဲ့သို့ တကယ် မ ဝ ပုံ ၊ ထို နဝမ အကြိမ် 6 .. ## PAGE 524 ၄၇ ဝ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှုံ အာရုံ ကို လက်ခံ မိ လျှင် ဆက်၍ အကြားအမြင် တန်ခိုး များ ပေး တတ် ပုံ ၊ “ တရား ပေါက် ပြီ ' ဟု ထင် ရသော်လည်း ကိလေသာ မလျော့ သည့် အပြင် အ နှော င့် အယှက် ပင် ဖြစ်ပုံ တို့မှာ လွန်စွာ လေးနက် လှ ကုန် ၏ ။ သို့ရာတွင် ထို အာရုံ များကို ဖန်တီးသူ နှင့် စပ် ၍ “ တရား မသိဘဲ အ ကြည်ညို လွန် သော နတ် ” ဟု ယူဆ သည်မှာ ကား စဉ်း စားစရာ ဖြစ်၏ ။ ( ဒေဝတာ သံယုတ် စ သော ကျမ်း ဂန် တို့ ၌လည်း ) နတ် တို့သည် မိမိတို့ စွမ်း နိုင် သည့် ဘက်က အမှန်တကယ် စောင့် ရှောက် ကူညီ သည် ကို သာ > တွေ့ ရ၏ ၊ မှားနေသော် သာ အမှန် ရောက်အောင် ကူညီ သည် ကို တွေ့ ရ၏ ။ ဈာန် မဂ်ဖိုလ် အ ရာ ဘာဝနာ စခန်း၌ လမ်းချော် လမ်း မှား ၍ ချောက် ကမ်းပါး ကျအောင် ကူညီ သူ ကား သာသနာတော် အား သဒ္ဓါ ကြည်ညို သော နတ် များ အ လျဉ်း မဟုတ်ပါ ကုန် ။ နတ် မိစ္ဆာ တန်ခိုး ရှင် တို့ သာ ဖြစ်သည် ကို အကြွင်းမဲ့ ယုံကြည် အပ် ကုန် ၏ ။ ဖို ထိုး ရာ၌ ပင် ဓာတ် လုံး ခိုး သူ တန်ခိုး ရှင်များ ရှိ တတ် ကြ ရာ ခိုးယူ ဖျက်ဆီး သူ သည် မိတ်ဆွေ မဟုတ် ၊ ရန် သူ သာလျှင် ဖြစ် ချေ သည် ။ ဂူ အောင်း ဖို ထိုး ၊ မျိုးစေ့ နှင့် ပတ်ဝန်းကျင် ဆရာတော် ဦး တိ လောက ကား သက်တော် ငယ် ငယ်ရွယ် ရွယ် နှင့် ပဋိ က ကျေ ၍ ပဋိ ပတ် တွင်လည်း အလွန် မှန်းခြေ ရှိသော ပုဂ္ဂိုလ် ထူး ဖြစ်ပေသည် ။ သို့ရာတွင် ပရိယတ္တိ စာပေ မာန် ၊ အရွယ် မာန် တို့ ကြောင့် ပဋိ ပတ် အလုပ် နှင့် စပ် ၍ လယ်တီ ဆရာတော် ကဲ့သို့သော ပုဂ္ဂိုလ်ကြီး ထံ ၌ ပင် နည်း ခံ မိ ဟန် မတူ ချေ ။ နှုတ် လွန် နှုတ် ကျူး ရှိ၍ ဆရာတော် က ပင် လိုက်၍ ငယ် ချီး ငယ်ရွယ် မြှောက် ရ ရွယ် ဟန် ရှိ၏ ဉာဏ် ။ “ လည်း ကောင်းကင် ထက်ထက် ပျံ လို ၊ စိတ် ဝီရိယ ' ကလည်း လည်း ထက်ထက် ပြင်း ပြ ဖြင့် ဟန် ရှိသည် သက် စွ ။ န့် ပရိသတ် ကြိုးပမ်း ရာ ကလည်း လမ်းချော် ဝိုင်း အုံ မှု လာ က များ ကြ ရာ နေ လူ ဟန် သူများ တူ နှင့် ပေသည် ဖြတ် နိုင် ။ အရေး သမျှ ဖြတ်ကာ ကောင်း ပို၍ အဟော အပြတ်အသတ် ကောင်း ၍ လုပ် ကော် မူ ရ ဟန် ရှိသည် ။ ( လုပ်ရပ် မမှန် လျှင် ဝီရိယ ပြင်းထန် သလောက် ဒုက္ခရောက် တတ် ကြောင်း ရံ ခါ ရှေ့၌ ဆရာတော်သည် ပြ ခဲ့ပြီ ။ ) အ စာ မ စား ဘဲ ကျင့် ၏ ။ ရံ ခါ သေ ကျ တောင် ရှိ ဂူ ကို ပင် ပိတ် ၍ ( ဂူ အောင်း ၍ ) ကျင့် သည်ဟု ဆိုသည် ။ “ မဇ္ဈိမ ပဋိပဒါ ” မကျသော လုပ်နည်း လုပ် ဟန် များ လုပ် မိ လျက် တိဗက် သား လာ ဖြစ်ရသည် မာ မဟာယာန ။ ဘုန်းကြီးများ အိန္ဒိယ ဆာ ဒူး ဖ ကီး ဘုန်းကြီးများ ဂူ အောင်း ၊ မြေ အောင်း အ ကျင့် ကျင့် လေ့ ရှိကြသည် ။ ၁၈၃၇- ခုနှစ် အိန္ဒိယ လ ဟို မြို့၌ ဟာ ရိ ဒတ် ဖ် ခေါ် ဖ ကီး ဘုန်းကြီး တစ်ပါး မြေ ၌ အ ရက် ၄၀- အောင်း ပြ ခဲ့ ဖူး ၏ ။ ဂူ အ လုံ ပိတ် မြန်မာနိုင်ငံ၌ ၍ ကျင့် ရာ လည်း ပျံလွန် လွန်ခဲ့သော ရ ဖူး ပြီ ။ “ အ ထိုသို့ နှစ် ၂၀- ကျင့် မှ ခန့် တရားထူး က ဦး မာဃ ရမည် ခေါ်သော ” ဟူသော ဘုန်းကြီး အာရုံ လိမ် တစ်ပါး များ ၄၇၂ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ၊ ## PAGE 525 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၄၇၁ ဝင်ရောက် ရောယှက် နှော နေ သကဲ့သို့ င့် ယှက် သမာဓိ ခြင်း ခံရ စခန်းတွင် ဟန် တူ လောကီ ပေသည် ။ အခိုက် ကောင်းကင် အ တ န့် ၌ ပိုင်း ရေ ၌ ဒီယို လှိုင်း အသံ များ ရှုပ်ထွေး လှိုင်း များ လှ ပေ စွာ့ “ း သ ခွဲခြား ရက် မျိုးစေ့ ယူ ငင် တ ရန် မာ ခက်ခဲ မျိုးစေ့ လှ များသည် ပေ စွာ ။ ဤ မြေ ၌ စိုက် ၍ ၊ ဤ ရေ ကို သောက် ၍ ၊ ဤ လေ ကို သီး ပင် သောအခါ ရှု ရှိုက် ၍ သ ဤ ရက် အလင်းရောင်ကို မျိုးစေ့ သည် အ ချို ပင် သာ ခံ ယူ၍ သီး ၊ ၍ ရှင်သန် တ မာ မျိုးစေ့ ကြီး ပွား သည် ခဲ့ အ ခါး ကြ ရသော်လည်း သီး ၏ ။ မူလ အ အ သီး ခံ အ စွဲ အ ယူ ( ဒိဋ္ဌိ ဗီဇ ) က ခြားနား သွား စေ ၏ ။ ( ဤ သဘောကို ဧ ကင်္ဂုတ္တရ ၊ ဧက ဓမ္မ ပါဠိ ၊ ဒုတိယ ဝဂ် မျိုးစေ့ ၌ ဟော ပင် မှန်သော်လည်း တော်မူ၏ ။ ) “ ခါး တောက် မြစ် ယှက် ၊ စိုက် ရော ပတ်ဝန်းကျင် ဖက်က ၊ သ ရက် မကောင်း ပင် မင်း ၍ ၊ သီး ချို ကင်း သို့ ” ဟူသော ဒ ဓိ ဝါ ဟ န ဇာတ် လာ သ ရက် ပင် သည် မကောင်းသော အ မိတ်ဆွေများ ခါး သီး · သီး ရ သည် ပြန် ( လေသည် ဤ အလုပ်ကို ။ မိမိ ပင် သန္တာန် လုပ်နေ ၌ ရှိသော စေ ကာ တဏှာ မူ ) အ မာ ချို န ကို ဒိဋ္ဌိ ခါး အ စွဲ နှင့် စေနိုင် ကြ ကုန် ၏ ။ စိတ် အလုပ်များ ရှေး ယခင် ဒေသ အ အနှံ့ စ , မ လူမျိုး ထင် သော အနှံ့ ကာ ၊ လမှစ၍ ဘာသာ ဝါဒ ဤ အ ယနေ့ နှံ ဆင်တူယိုးမှား ကျအောင် အာနာပါန ရှိ နေကြသည် စ ပင် သော . ရည်မှန်းချက် ဤ အာနာပါန မတူ ကြ ကို ၍ ပင် အကြောင်း ထပ်တူထပ်မျှ တရား လုပ်သည် တူ စေ ကာ ဆို မူ စေ အကျိုး ဦး ၊ ‘ ရရှိ နိဋ္ဌ ပုံ ’ မတူညီ ဟူသော နိုင်ကြ ပန်း ပ ဘို ပရိ ဗိုဇ် “ တို့၏ ဗြာဟ္မ ပန်းတိုင် ဏ တို့၏ ကား ပန်းတိုင် သု ဘ ကိ ကား ဏှာ ဗြဟ္မာ့ ၊ အာ ပြည် ဇီဝက ၊ ရသေ့ တို့၏ တို့၏ ပန်းတိုင် ပန်းတိုင် ကား ကား အ သ အာ ညီ ဘဝ ဘ ဿ ၊ ရာ ဤ ၊ သာသနာ ဝင် တို့၏ ပန်းတိုင် ကား အ ရ ဟတ္တ ဖိုလ် ” ဖြစ်ကြောင်း ( မူလ ပဏ္ဏာ သ ၊ စူ ဠ သီဟ နာ ဒ သုတ် လောကီ အ ဖွ င့် ပိုင်း ၌ ) ၌ လိုင်း အတန်ငယ် ခွဲ၍ ပြထားသည် တူညီ ကြသည် ။ ကို ကြည့် ၍ အသိဉာဏ် မ တွေဝေ ကြ ရာ ။ အသိဉာဏ်တွေ မိတ်ဆွေများ ဝေ စေ ၍ အ ချို လည်း ကို ပင် များ အ ခါး ကုန် သီး ၏ ။ စေ နိုင်သော ( ရေ ဒီယို လှိုင်း ကဲ့သို့ မမြင်ရ သည့် ) ဆရာသမား ဆရာတော် ဦး တိ လောကသည် ၁၂၇၆- ခုနှစ် တစ် ခု၌ သဲသဲမဲမဲ ဖို ထိုး ကာ သိဒ္ဓိ လမ်း ကို ပင် ချော် ဆရာကြီး ၍ နင်း တို့၏ နေ ပြန် အာရုံ လေသည် လိုင်း ။ ခွဲ မြန်မာနိုင်ငံ ဖို ဆွဲ သော အ ဘုန်းတော်ကြီးများ လေ့ ကြီး ကား ဗြဟ္မ အတွင်း၌ စ ရိ ယ ၌ အရေးမကြီး မဟာယာန သိဒ္ဓိ လှ သကဲ့သို့ မြောက် နား ယောင် ရော ပါ နေကြ ပြန်သည် ။ ဘုရားရှင်ကို အား နာ စရာ ကောင်း လှ ပါ၏ ။ လက်ညှိုး ဖြင့် နို့ တိုက် ရသော ရသေ့ကြီး ဆရာတော်သည် အကြောင်း တစ်စုံတစ်ခု ကြောင့် ရဟန်းအဖြစ် မှ ရသေ့ ပရိ ဗိုဇ် အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲ ရခြင်း ကူးပြောင်း မဟုတ် တော် ဟူ၍ အနီးကပ် မူ ပြန် ၏ ။ နေ ထို ဖူး အကြောင်းကိုလည်း သော ပျော်ဘွယ် ဆရာ ဝိ သက်ကြီး သဘာ ဂ ( က မိန်းမ ပြောဆိုခဲ့ ) ကြောင့် ဖူး ၏ ။ - နံ ဝ မ အကြိမ် ## PAGE 526 ၄၇၂ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ၊ ရှုတ်ချ ခဲ့ကြသည် ထို စဉ် မာ ။ ရ၏ ကဲ့ရဲ့ ပရိယာယ် ဖွယ် ကား ကံတရား ထို မျှသာ တို့၏ မဟုတ်သေး ` ဆန်း ကြယ် ။ ဆရာတော် မှုကို မသိ ၌ မြင်နိုင် ကလေးငယ် သူများ က ( ရည်မွန် မိန်းကလေး လှပသော ) တစ်ယောက် အမျိုးသမီး ကိုလည်း တစ် ဦး သည်လည်း ကျောင်း ပေါက် ဆရာတော် ဝ မှ ကောက်ယူ တရားဟော ရရှိ ပြန်သည် ကြွ ရာ မြို့ရွာ ။. တစ်ခါက တိုင်း သို့ လိုက်ပါ ၍ သူ့ လက် သူ့ ခြေ ဝေ ယျာ ဝစ္စ ပြုသည် ဟု ဆို ပြန် ၏ ။ ဆက်ဆံခြင်း ရသေ့ ဝတ် သုံးမျိုး ခြင်း ၊ ကို ကလေး ပေါင်း၍ ရှိခြင်း အဓိပ္ပာယ် ၊ ဒကာမ တစ်မျိုး က ပြောဆို ပူး ပူး ကပ် သူတို့လည်း ကပ် အ ထင် ရှိခဲ့ ရောက်အောင် ကြ၏ ။ ဖြစ်ပေ တိတ္ထိ တို့ အကွက် ဆင် ၍ ´ စိဉ္စ မာ န ဘုရား ကျောင်းတော် ဝင်ထွက် ခြင်း မျိုး သာ ကြောင် ရာ ထင် ၏ ။ ဖြစ်အောင် မာရ်နတ် သည် ထိုသို့ သမီး ပင် ကို လုပ် ထိုး တတ်သည် ပေး၍ မယူဘဲ ။ နေ သူ အား အနည်းဆုံး ယုန် ထင် ကျောင်း “ အရှင်ဘုရား ပေါက် ၊ ဝ ဒီကလေးကို မှ ကောက်ယူ ဘယ်လို ရရှိသော ကလေး ကျွေးမွေး နှင့် စောင့် စပ် ၍ ရှောက် ဆရာ ပါသလဲ သက်ကြီး ဘုရား က - ” ဟု မေး ရာ - “ " ဆရာ သက် ၊ ဘုန်းကြီး မှာ လက်ညှိုး ပဲ ရှိတာပေါ့ ၊ ဒါနဲ့ ဒီ အရွယ် ရောက်လာ ခဲ့ တာပဲ ” ဟူ၍ ( အ ထမင်း မိန် ရှိ ကို သ တတ် ဝါး ။ ပြီးလျှင် လက်ညှိုး ၌ လိမ်း သုတ် ၍ ကလေး အား စို့ စေသည် ဟုလည်း ဆိုကြသည် နောက် ။ ) ထို ကလေး မ သည် ဆရာတော်အား ကျေးဇူးရှင် ဖြစ်ကာ သွား ရာ လိုက်ရ ဟန် တူ မဟုတ်ပါဘူး ၏ ။ မြို့ အုပ် တစ် ဦး နှင့် အိမ်ထောင် ကျသွား သည်ဟု ဆိုကြသည် ။ မာ ရ၏ ပရိယာယ် သည် ပေသည် “ ။ ” ပြောသော်လည်း “ အမြင် သား ” ဟု ဆို ရ လောက်အောင် အကွက် ဆင် တတ် မွှေ ချင် မည်သို့ တိုင်း အ ဖြစ်စေ မွှေ ခံနေရ ၊ ဦး ရှာ တိ ပေ ၏ လောက၏ ။ ရဟန်း နောက်ပိုင်း ဘဝမှ ရသေ့ ဘဝ ပြု ရသည် အခြေအနေသည် မှာလည်း မာတုဂါမ အ မွှေ ဓာတ် ကြောင့် တို့ ဖြစ် ဟန် မရှိ ။ တပ် ကြီး ရံ ခါ ဖိ စီး ယောဂီ ကာ ကိုယ့် သည် ဟာ ကိုယ် အကြောင်း အာ ပတ် တစ်စုံတစ်ရာ ဖြင့် စွပ်စွဲ လျက် မခိုင် လျှောက် လုံ ပါဘဲ လဲ လျက် ချက် အမျိုးမျိုး ကုက္ကုစ္စ မာရ် ဖြင့် ထိုး ချ နေ တတ်သည် ။ ရဟန်း ယောဂီ တို့ သတိပြုဖွယ် ပင် ။ လ ကမ္ဘာ သွား သူ နှင့် နိဗ္ဗာန် သွား သူ ဤနေရာ၌ လ ကမ္ဘာ သွား သူ အာကာသ သူရဲကောင်းတို့ အကြောင်းကို အနည်းငယ် ဖော်ပြပါ ရ စေ ။ လ ကမ္ဘာ သည် လူ့ပြည် နှင့် အလွန် ခြားနား ၏ ။ သွား ရာ ခရီး တစ် လျှောက် လည်း နဝမ အကြိမ် ## PAGE 527 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၄၇၃ အ စ သော နှော င့် အခြေအနေသည် အယှက် များ လှသည် ကမ္ဘာမြေ ။ ကမ္ဘာမြေ ၌ တွေ့ရသည် မှ အပေါ်သို့ နှင့် တက်သွား ပြောင်းပြန် ကြ ရ ဖြစ်နေ၏ သောအခါ ။ ရာသီဥတု အထက် ခုနစ် မိုင် အထိ သာ ကမ္ဘာမြေ နှင့် အပူ အအေး နှုန်း တစ် သ မတ် တည်း ရှိ၍ မိုင် ၅၀- အထက်တွင် ဖာရင်ဟိုက် ၁၁၇- ဒီဂရီ ထိ ရှိ သွား ၏ ။ မြင့် လေ ပူ လေ ဖြစ်သည် တဖြည်းဖြည်း ။ မိုင် ၂၅၀- ခန့် တွင် ၄၁၈- ဒီဂရီ ထိ ပူ နိုင် ၏ ။ ၁၂- မိုင် က လွန် လျှင် ကောင်းကင် ပြင် လည်း မှောင် အတိ လေထု ကျသွား ၏ ဖိအား ၏ ။ ပြာလဲ့သော သည် ကမ္ဘာမြေ အရောင် နှင့် ဝေး မရှိတော့ပြီ လေ လျော့နည်း ။ လေ ဖြစ်ကာ ကိုယ် တွင်းရှိ ဖိအား နှင့် ပြင်ပ လေထု ဖိအား တို့ မ မျှတသော ကြောင့် သွေးကြော လေကြော များ ပြတ် ထွက် သွား နိုင် ၏ ။ မြင့် လေ လေ အားနည်း လေ ဖြစ်၍ ရှူ ရန် လေ ( အောက်စီဂျင် ) ကို ယူဆောင် သွားကြ ရ၏ ။ ယင်းသို့ ရှု ရန် လေ သာ ပါ မ သွားခဲ့ လျှင် ပေ လေးသောင်း အ မြင့် ၌ လူ သည် လေး မိနစ် အာကာသ သာ အသက်ရှင် တွင် ( အသံကို နိုင် ၏ ။ သယ်ဆောင် ရန် ကြားခံ ပစ္စည်း မရှိ၍ ) အသံ ဟူ၍ မရှိ ။ “ ပြော၍ ဆွဲငင်အား မ ရ ၊ မ မကြားရ မီ တော့ ။ သ မိုးတိမ် ဖြင့် အလေးချိန် ရာသီဥတု ဟူ၍လည်း နှင့် နေ့ - ည မရှိ ကာလ ။ ကမ္ဘာမြေ ဟူ၍လည်း ၌ တစ် မရှိ ပေါင် ။ ကမ္ဘာမြေ လေး သော ၏ ပစ္စည်း ထို့ကြောင့် သည် မိုင် ရှစ် အာကာ ထောင် အ သ၌ မြင့် ၌ လမ်းလျှောက် တစ် ကိုး ပိုင်း ရာတွင် ခုနစ် ပိုင်း ခြေလှမ်း အောင် စ မမှန် မျှသာ ၊ ညောင်း လေးတော့ ညာ သည် မှုမရှိ ။ ၊ ဇောက်ထိုး မိုး မျှော် ဖြစ်သော်လည်း အ နေ မ ခက် ။ အားလုံးကို ခြုံ ၍ ဆို ရ သော် ကမ္ဘာမြေ ၌ နေသော လူတို့၏ ဤသို့ အမြင် အပူ အသိ အအေး များအားလုံး ၊ အ လေး အာကာ အ ပေါ့ ၊ အမြင် သ၌ ပြောင်းပြန် အ ကြား များ ဖြစ်ကုန်၏ အားလုံး ။ ကွာခြား နေ သ ဖြင့် အာကာသ ရက်ပေါင်းများစွာ သွား မည့် ဝင် သူများသည် အောင်း ၍ ဒဏ်ခံနိုင်ရည်ရှိ မြေ ပြင် ၌ အအေးခန်း အောင် လေ့ ၊ အပူ ကျင့် ရခြင်း ခန်း ၊ ကြီးများ အစားအစာ အတွင်း ကိုလည်း ဇွန်း ၊ ပန်းကန် ဖြင့် စား၍ မ ရ ၊ သွား တိုက် ဆေး ဘူး ကဲ့သို့ ညှစ် ၍ အ စာ ကို လေ့ ကျင့် ပြီး လပေါင်းများစွာ စား နေရခြင်း ၊ သွေးကြော ပြတ် မတတ် ပြင်းထန် လှုပ် ခါ သော ဒုန်း ပျံ ဒဏ်ကို ခံနိုင်ရည် ရှိရန် သံ ကမ္ဘာလုံး အတွင်းသို့ ဝင်၍ ရက်ပေါင်းများစွာ အ ထိုး အ လှိ မ့် ခံ စမ်း နေရခြင်း စ သည် ဖြင့် ဒုက္ခတွေ ကား များ ကုန် ၏ ။ ( ယောဂီ များ အတုယူဖွယ် ။ ) ကမ္ဘာမြေ နှင့် အာကာသ အ စ စ အရာရာ ခြားနား နေခြင်း ကြောင့် လေသူရဲ သည် ပေ တစ်သောင်း အ မြင့် သို့ ရောက်သွား သောအခါ မြင်ရ သည့် ပတ်ဝန်းကျင်မှာ အလိုလို ငြီး ငွေ့ စိတ်ပျက်စရာ ကြီး ဖြစ် န တော့သည် ။ မိမိကိုယ်ကို ယုံကြည် ကိုး စား စိတ်လည်း လျှော့ သွား ၏ အ ။ မြင့် အမှား ပေ တစ်သောင်းငါးထောင် တစ်ခုခု လုပ် မိ သော်လည်း ၊ နှစ်သောင်း ပြင်ရန် ငါး သတိမရ ထောင်တွင် ။ တွေဝေ ကား အရက်သောက် ၍ ၊ ငိုင် ၍ နေ ထား တတ်သည် သူ ကဲ့သို့ ။ က မူး ရှူး ထိုး ဖြစ်လာ ၏ ။ မိမိကိုယ်ကို အထင်ကြီး စိတ်များ အလိုလို ဝင်လာ ပြန် ၏ ။ အမှားများ ကို လုပ် မိ သော်လည်း ကိုယ် လုပ်သမျှ အမှန် ချည်း ထင် နေ တတ်သည် ။ စိတ်တွေ ဂ ယောင် ချောက် ချား ဖြစ်သွား တတ် ၏ ။ ထို အကြောင်းကို ကြိုတင် သိရှိ ထား ကြ ရသည် ။ အကြိမ် ## PAGE 528 ၄၇၄ ဇာ ခ ရိ ယ ဦး ဌေး လှိုင် ၃၁- ဘုံ ဆွဲ အား မှ ရုန်းကန် ထွက်ခွာရန် ဟန် ပြင် နေသော ယောဂီ ၏ ဘဝ အခြေ ပျိုး စ ကား အာကာသ သူရဲ များ ကမ္ဘာမြေ ဆွဲ အား မှ ရုန်းကန် ထွက်ခွာ ရသကဲ့သို့ ရှိ ပေတော့ သည် ။ ပု ထု စဉ် တို့ ကြောက် သော တရား ပု ထု ဇဉ် ( တို့၏ သ ဠာ ( ယ တဏှာ တ န သံယုတ် အရင်း ခံ - ရူပါ သော ရာ အ မ ထင် သုတ် ၊ မာ ၌ ) န အရင်း ဘုရားရှင် ခံ သော ဟော အ ထင် ၊ တော် ဒိဋ္ဌိ မူ သည့် အရင်း အတိုင်း ခံ သော အ ထင် ) အ ထင် မှန်သမျှ အရိယာ တို့ အမြင် ၌ ပြောင်းပြန် ဖြစ်သွားသည် ။ သမာဓိ မြင့် လေ ကွဲပြား လေ ဖြစ်ကာ အသိဉာဏ် မ ရ င့် သေး ပါ လျှင် ထင် စားမှု ၊ မျှော် လင့် မှု ၊ တွယ်တာ မှုကြီး လေ တုန်လှုပ် ချောက် ချား မှုကြီး လေ ဖြစ် ရ တတ်သည် ။ ဝိပဿနာ ထို့ကြောင့် တရား လည်း ဟောကြား သီဟိုဠ် စဉ် ခေတ် လာရောက် က ရဟန်းတစ်ပါး နာယူ သော လက္ခဏာ ဒကာ တစ် ဦး ရေး သုံးပါး တရားနာ တင်၍ ရင်း ဖြစ်ပျက် ကို မြင် စ သဲ ကမ်းပါး ထိပ် က လိမ့် ကျ သကဲ့သို့ “ ငါ မရှိတော့ဘူး ၊ ငါ့ ဟာ လဲ မရှိတော့ ပါ က လား 9F ' ဟု သဘောပေါက် ကာ ကြောက်ရွံ့ ထိတ် လ န့် စွာ အိမ်သို့ ထွက်ပြေး သွားခဲ့ ဖူး လေ၏ ။ ( ခန္ဓ ဝဂ္ဂ - ဥ ဒါန သုတ် အ ဖွ င့် ၊ ) ထိုသို့ စပ် ကူး မတ် ကူး တွင် အ ထင် နှင့် အမြင် လွဲ တတ် သ ဖြင့် “ ရုပ်နာမ် တို့ သာလျှင် ဖြစ်ပျက် နေသည် ။ ငါ ၊ ငါ့ ဥစ္စာ မရှိ ” ဟု ငြိ ကပ် တွယ်တာ မှု ကင်း နိုင် သမျှ ကင်း အောင် , ကြိုတင်၍ သီလ စ သည် ဖြင့် လေ့ ကျင့် ရှင်းလင်း ထား နှင့် ကြ ရ လေသည် ။ သူတော်ကောင်းတရား သည် ၃၁- ဘုံ ၌ အိုး မ ကွာ အိမ် မ ကွာ နေ လိုသော လူမိုက်တို့ အတွက် ကြောက်စရာကြီး ပင် တည်း ။ အာရုံ ခြောက်ပါး လိုင်း ခွဲများ သီလ မေတ္တာ စ သည် ဖြင့် လည်းကောင်း ၊ သုတ မ ယ ဉာဏ် ဖြင့် လည်းကောင်း မ ရှင်းလင်း နိုင် ပါ က ယောဂီ ၏ အသိဉာဏ် သည် ပို၍ ရှုပ်ထွေး လာ တတ် ၏ ။ အာကာသ သို့ တက် သော လေသူရဲ ကဲ့သို့ ကိုယ့် ကို ကိုယ် ပင် မ ယုံကြည်ခြင်း ၊ သီလ ၊ မေတ္တာ စ သော လက်နက် ကိရိယာ ကို အသုံး မ ချ မိ ခြင်း ၊ အား မ ကိုး ရဲ ခြင်း ၊ အဖြေရှာ မရဘဲ မှိုင် တွေ ချ၍ နေခြင်း ၊ ကိုယ့် ကို ကိုယ် အထင်ကြီး ခြင်း နှင့် လုပ်သမျှ အမှန် ချည်း ထင် ခြင်း ၊ လုပ် မှား သည် ကို ပင် ပြင်ရန် သတိမထား နိုင်ခြင်း စ သည် ဖြင့် စိတ်များ ဂ ယောင် ချောက် ချား ၊ က မူး ရှူး ထိုး ဖြစ်လာ တတ် လေသည် ။ ၁။ ဝမ်းသာ မျက်စိ က ခြင်း ထူးခြားသော ၊ တစ်စုံ တစ် ဦး အံ့ဖွယ် ပြုမူ နေသည်ကို သဏ္ဌာန် များကို ကြည့် ရှု မြင်ယောင် ၍ ကြောင်း ၍ ကျိုး ကြောက် ကွင်းဆက် ခြင်း ၊ များကို မြင်ယောင် နေခြင်း ၊ မိမိ အလိုရှိသော ပစ္စည်း ၊ လူ ၊ ယုတ် စွာ အ ဆုံး န မ အကြိမ် ## PAGE 529 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၄၇၅ အကြောင်းအရာ စာပေ အဓိပ္ပာယ် များကို နတ် များ လာ၍ ပြ လှာ ပေး လာ သည်ဟု ထင် ရ လောက်အောင် အံ့ သြ စွာ တွေ့မြင် ရခြင်း ၊ အထူး မ ကြိုးစား ရ ဘဲ အလွယ်တကူ မျက်စိ အောက် ရောက်လာ ရ လာခြင်း ၊ ကြည့် စရာ စာတွေ အလွယ်တကူ ရ ၍ အလုပ် ပျက်အောင် ကြည့် မ ဆုံး ခြင်း ၊ မျက်စိ များ မူး ဝေ ကာ ချာချာလည် ခြင်း ၊ ထုံ ထိုင်း အုံ့ မှိုင်း နေခြင်း ၊ ကာ မ အာရုံ များ နှင့် ချည်း တွေ့ကြုံ နေရခြင်း ၊ မြင်ရ သမျှ အပေါ် စိတ်တို စိတ်ပျက် နေခြင်း ။ ၂ ။ နား က ထူးဆန်းသော အသံ များကို ကြား ရခြင်း ၊ မိမိ လုပ်နေသည် ကို မလုပ် ရဲ အောင် တစ်စုံ တစ် ဦး က ပြော လာခြင်း ၊ ကြား ရခြင်း ၊ မိမိ လုပ်နေသည် ကို “ ဆက် သာ လုပ် ၊ အမှန်ပင် ဖြစ်သည် ' ဟူသော အဓိပ္ပာယ် ဖြင့် တစ် နည်းနည်း ဖြင့် ကြား လာ ရခြင်း ၊ - အကျိုး လိုလား ၍ ပြောသည် ကို ပင် မ ယုံကြည်ခြင်း ၊ နား ခါး ခြင်း ၊ ၃ ၄ ။ ။ နှာခေါင်း လျှာ မှနေ၍ က မ အနံ့ သင့် ထူး သော များ အ မွှေး စာများကို ခြင်း ၊ နံ အကြောင်း ခြင်း ။ အဆက်ဆက် ဖန်တီး ကာ မ လွှဲ မ ရှောင် သာ စား မိ နေ၍ ရောဂါ ရောက် လွယ် ရခြင်း ၊ တောင် ပြောမည် ဟု ကြံ ထား လျက် မြောက် ကို ပြော မိ ခြင်း ၊ အတိုက်အခံ ပြောလို ခြင်း ၊ တရား စကား ဟောပြော လို လှ ခြင်း ၊ လုံးဝ မပြောဘဲ နေ လို ခြင်း ၊ နှုတ်ပိတ် ကျင့် လို ခြင်း ၊ အာ စေး ခတ် ထား သကဲ့သို့ ၅ ။ လုံးဝ ကိုယ် ၌ ပြော ရောဂါ မရအောင် နှင့် စပ် ၍ အ ကြောင့် - နေခြင်း ကြ ၊ ခြင်း ၊ နေ့ ချင်း ည ချင်း သေ လောက်အောင် ရောဂါ ဖြစ်တော့မည် လား ဟု ထင် ရခြင်း ၊ တစ်ကိုယ်လုံးရှိ အင်အား များ လေ ပူဖောင်း ပေါက် သကဲ့သို့ တစ်ခဏ ချင်း ခြေ တွေ လက်တွေ သယ် မရအောင် ကုန် ခန်း သွားပြီဟု ထင် ခြင်း ၊ မ သွားလာ လို ခြင်း ၊ ခြေ တွေ လက်တွေ ( ထူး ခတ် ထား သကဲ့သို့ ) ဆုတ် ရှိခြင်း ဆိုင်း နေခြင်း ၊ ဘီး တပ် ထား သကဲ့သို့ သွားလာ ပေါ့ပါး လွန်း ခြင်း ၊ ပျံ မတတ် ၊ ဝီရိယ တိုး လိုက် လျှင် သေ မည်ဟု ထင် ခြင်း ၊ မတော်တဆ ဒဏ်ရာများ ရ လွယ် ခြင်း ၊ ခေါင်း မူး ၍ . မ ထူ လို ခြင်း ၊ နှလုံးသား ( ရင် ဝ ၌ ) ကျဉ်း ကျပ် ပူလောင် တတ် ခြင်း ၊ နှလုံးသားကို တွေ့ရ ခြင်း ၊ တွေ့ ဆုပ်ကိုင် ပြီးလျှင် ခံရ ထို သကဲ့သို့ အ လုံး ရှိခြင်း ကျ သွားခြင်း ၊ ထိုသို့ ၊ ( ဖြစ်ပြီး မီးယပ် လျှင် သည် ဒေါသ သွေး နု သကဲ့သို့ အာရုံ ကို ၆။ သွေး စိတ်ထဲတွင် နု ခြင်း ၊ အ ပြ ဆိုခဲ့ ကြောက် သည့် အတိုင်း လွန်း ခြင်း ။ ) ဇဝေဇဝါ ဖြစ်ခြင်း ၊ တိုးတက် နေသော်လည်း မ တိုးတက် ဟု ထင် ခြင်း ၊ ဆုတ်ယုတ် နေသော်လည်း တိုးတက် နေသည်ဟု ထင် ခြင်း ၊ အနီးကပ် ရောက်လာ သူ၏ ကောင်း ဆိုး စိတ် အကြံ များ မိမိ ၌ အရောင် ဟပ် ၍ ထပ်တူ ကျ နေသည် ခံစားရခြင်း ၊ နိဗ္ဗာန်ကို ၊ တရားထူး ခံစား နေသည်ဟု ရ လို စိတ် စော အ ထင် လျှင် ကား ရောက်ခြင်း ဘ ဝင် ၊ ထို ကို မိ ၌ နေပြီ သာယာ ၊ ဧ ကဂ္ဂ လျက် တာ ဝပ် ပြီး ခံရ ကာ မ တိုးတက် ဘဲ နေခြင်း ၊ စိတ်ဆိုး ကွယ် ခြင်း ၊ မာ န ကြီးခြင်း ၊ နေ ရ သည်မှာ အရသာ မရှိ ၊ “ ဟာ ” နေခြင်း ၊ အ သက်ရှိ ရုံ ဖြစ်နေခြင်း ၊ တရား အရသာ မရှိ ၊ ရ ဝ မ အကြိမ် ## PAGE 530 ၄၇၆ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ပေါ့ ဟာ ဟာ ဖြစ်နေခြင်း ၊ စီးပွား အာဏာ တန်ခိုး စ သည် မြူ ဆွယ် သည့် နောက်သို့ လိုက်ပါ လွယ် ခြင်း ၊ မြှူ ဆွယ် မှု လည်း များခြင်း ၊ အဓိပ္ပာယ် မရှိ စနိုး စ နော င့် စ လုံး စ ခု ဖြစ်ခြင်း ၊ နောင်တ ဖြစ်ခြင်း ၊ ( ဆေး မိ သကဲ့သို့ ) တွေဝေ နေခြင်း ၊ မှိုင်း မိ နေခြင်း ၊ ဤသို့ သတိ စ သည် မေ့ ခြင်း ဖြင့် ၊ ဒွါ ရ ခြောက်ပါး ၌ အာရုံ ခြောက် မျိုး တို့သည် ရော ရာ သောင်း ပြောင်း အကောင်းအဆိုး အမျိုးမျိုး တိုက် ဝင်လာ ကြ ရာ ယောဂီ သည် “ အ ဘယ်အရာ သည် အ ကောင်း ၊ အ ဘယ်အရာ သည် အဆိုး ' ဟု ခွဲခြား သိ မြင်တတ် ရန် ၊ သိမြင် သောအခါ ပြုပြင်ပြောင်းလဲ သွား တတ် မကြိုက် ရန် ခဲ အာရုံ ယဉ်း ကို နေတတ် တစ် နည်းနည်း ကြ၏ ။ ဖြင့် ခွာ ၍ ရ စေ ကာ မူ ကြိုက် အာရုံ ဖြစ်ခဲ့သော် တိုးတက် သည်ဟု ပင် ထင် ကာ ထို အာရုံ ကို ပင် ကျုံး ၍ လုပ် ကျွေး နေ ရ တတ် ၏ ။ ကျေနပ် နေတတ် ၏ ။ မြင်းစီး လျက် ဒွါ ရ ခြောက်ပါး အထီး အ မှ မ မှန်း ဝင်ရောက် မသိ သည်မှာ တိုက်ခိုက် အဆိုးဆုံး လာသော ဖြစ်သည် အာရုံ ခြောက်ပါး ။ နောက် လိုက် ကာ ‘ “ " ကျကျ ယခု မိမိ လုပ် အလုပ်သည် နေခြင်း ဟုတ် မှန်ကန် ပါ၏ ၏ လော လော ၊ ၊ ဘုရား တိုး သ ကြိုက် လော ၊ နှင့် ဆုတ် ညီ ၏ သ လော လော ၊ ညီ ၊ ရုပ် သော် တံ့ မဇ္ဈိမ နေ သ ပဋိပဒါ လော ” စ သည် ဖြင့် အမြဲတမ်း အရှုံး အမြတ် ငယ်နိုင် စာရင်း ဖြင့် သွားကြ ရ၏ ။ သွား တိုင်း ခရီး ပေါက် သည် မဟုတ်ချေ ။ ကာကွယ်ရန် အကြီးဆုံး သော အင်အား သမာဓိ ထိုအခါ ကို ဖျက် မျိုး ပစ် ၌ တတ် အချို့ ၏ ၊ အသစ် ယောဂီ များ ထူထောင် တံ မြက် လိုက် လှည်း ဖျက် ခြင်း ပစ် လိုက် စ သော ဖြစ် အလုပ်ကြမ်း နေ၍ မ တိုးတက် များ ပိုင်း ဖြင့် ၊ အကောင်းဆုံးသော နည်းလမ်း မှာ မေတ္တာ ဘာဝနာ ပင် ဖြစ်ပေ ၏ ။ ထို ဟာ ကိုလည်း “ ခရီး မရောက် ၊ မ စူးရှ ၊ အရသာ မရှိ ၊ အ ပို ဟု ထင် နေတတ် ၍ မှတ် နေ ကျ ကမ္မဋ္ဌာန်း ကို မှတ် ရမှသာ အား ရ ကျေနပ် နေတတ် ၏ ။ မဟုတ်ချေ ။ အာရုံ အ တိုက် ကြမ်း လာ လျှင် မူလ ကမ္မဋ္ဌာန်း ( မှတ် နေ ကျ ) ကို ပင် ရက်ပိုင်း မှ လပိုင်း အထိ ရပ်တ န့် ရပ် ထား၍ မေတ္တာ ကို သာ ပေါ့ပေါ့ပါးပါး နေ့ ရောင် သွားရင်းလာရင်း တောက် လျှင် နှင်း ဖိ မှောင် ၍ ` ပွား ပျောက် ပို့ ကြ ခဲ ရာ ကာ ၏ ။ လျှောက် ရ မည့် လမ်း ကို သဲသဲကွဲကွဲ မြင် လာ ရံ ရ ခါ မည့် အ ဖြစ်၏ က နိဋ္ဌ ဗြဟ္မာ့ ။ ဘုံ မှ အရိယာ ဗြဟ္မာ ကြီးများ အထိ အ မျှဝေ တိုင် တည် ၍ ၊ ဘုရား ရဟန္တာ တို့၏ ဘုန်း တန်ခိုး တို့ကို ခံ ယူ၍ ၊ ပရိတ် မန္တန် ရွတ် ဖတ် ၍ ၊ အဓိဋ္ဌာန် ၍ ၊ သစ္စာ ဆို၍ အမှားအမှန် ဝိ ပလ္လာ ဆုံးဖြတ် သမ ကင်း ယူရ သော သည် ပု ။ ထု ဇဉ် တို့ အတွက် လိုင်း ခွဲ ယူရန် ခက် လှ ပါ ပေ သည်း ၊ အာ စေး လောက၌ ဓတ် စ ထုံ သော ဆေး အတတ်ပညာ ၊ မေ့ဆေး ၊ များ တို့ ဆေး ရှိ ၊ သကဲ့သို့ ခတ် ဆေး မာရ်နတ် ၊ ပီယဆေး တွင်လည်း ၊ စိတ် ညှို့ တ ၊ အိပ် ပ ည့် မျိုးစုံ မွေ့ လျံ ၊ ၊ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 531 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၄၇၇ အ တတ် မျိုးစုံ ရှိ ပေ ၏ ။ ဝင် သောအခါ မာရ်နတ် ပုဂ္ဂိုလ် ထက် သတ္တဝါ မိမိ၏ မ အ သုံးသပ် ကုသိုလ်စိတ် မူ ၍ ယောဂီ သည် သည် အဆိုးဆုံး “ ငါ ယခု ရန် ခံစားနေရသော သူ ဖြစ်သည် ။ ဒုက္ခသည် ဆိုး အာရုံ အမြဲ ခံစားရ ရှိနေသည် မဟုတ် ။ မကြာခဏ ဖြစ်ပျက် ပြောင်းလဲနေသော တရား သဘော သက်သက်မျှသာ ဖြစ်သည် ။ သေ သော်လည်း မြတ် ၏ ။ တစ်လောကလုံး ဖြစ်၍ ဖြစ်၍ ပျက် ၍ ပျက် ၍ မ ဆုံး နိုင်သော ( မှတ် ၍ ပင် မ ကုန် ၊ ရှု မှတ် ၍ ပင် မ ဆုံး နိုင်အောင် ) ပျင်း မုန်း ငြီး ငွေ့ စရာ ကြီး ပါ တ ကား ” ဟု “ အနိစ္စ သညာ ၊ လောကေ အ န ဘိ ရ တိ သညာ ” ပွား ၍လည်း ကောင်း ၊ ကောင်း အာရုံ ဝင်လာသော အခါ “ အသုဘ သညာ ’ ပွား ၍လည်း ကောင်း ၊ အသက်ကို ပင် စွ န့်၍ ၊ “ တစ်စုံတစ်ရာ ဝိ ရာ ဂေါ တေ ၌ သံ တွယ်တာ အဂ္ဂ မ ကပ် ကွာ ယ ငြိ ခြင်းကို တိ - အ ရာ ရာ၌ လွှတ် ၍ တွယ်တာ ရှု ပွား ကြ ရာ ကပ် ၏ ငြိ ။ မှုမရှိ ခြင်းသည် ´ အကောင်းဆုံးသော အင်အားကြီး ပင် တည်း ။ ( ဣတိ ဝုတ် - အဂ္ဂ ပသာဒ သုတ် ၊ အ သင်္ခ တ ဓာတ် ကို အ စစ် ကောက် ။ ) “ ထင် ကြီး သုံးလုံး ” သုံးဆ ယ့် တစ် ဘုံ ၏ ဆွဲ အား မျက်စိ ၊ နား ၊ နှာ စ သည် အဇ္ဈတ္တိ ကာ ယ တ န ခြောက်ပါး တည်းဟူသော လမ်း လေး ခွ ၌ ချထားသော သတ္တဝါ တည်းဟူသော ( မု ယော ) ကောက် လှိုင်း စည်း သည် ကောင်း ဆိုး နှစ် တန် ရူပါရုံ စ သည် ဗဟိဒ္ဓါ ယ တ န ခြောက်ပါး တည်းဟူသော လူခြောက် ယောက် တို့၏ ထမ်း ပိုး ခြောက် ချောင်း ဖြင့် ထောင်း ထောင်း ကြေ မွ အောင် ရိုက် ပုတ် ခြင်း ခံ နေ ရ၏ ။ သတ္တဝါ သည် ထို မျှ ဖြင့် မ ရပ် မူ ၍ ကြီး ပွား မှု ၊ ဘဝသစ် ဖြစ်မှု ကို ထင် စား နေ သေးသော် ၊ ထင် မှား တပ် မက် မာန် တက် နေ သေးသော် နိ ကန္တိ ခေါ် ခုနစ် ဦး မြောက် လူတစ်ယောက်၏ ထမ်း ပိုး တစ်ချောင်း ဖြင့် ဖွပ် ဖွပ် ကြေ အောင် ထပ်၍ တစ်ဖန် ရိုက် ပုတ် ခံရ ပြန် သကဲ့သို့ ရှိ၏ ။ ထို ထင် စားမှု ( မာန် တက်မှု ) သည် အလွန် သိ ခက် သိမ်မွေ့ စွာ အ သူ ရာ နတ် ကြီး ကိုယ့် စိတ် နှင့် ကိုယ် အ ချုပ် ခံနေရသည် ထက် သိ ခက် သိမ်မွေ့ လှ ၏ ဟု ( သ ဠာ ယ တ န - ယ ဝ က လာ ပိ သုတ် ၌ ) ဟော တော် မူ သည် ။ အ သူ ရာ နတ် ကြီးသည် စစ် ရှုံး ၍ အဖမ်းခံရပြီး သုဓမ္မာ သဘင် ၌ ခြေ နှစ်ဖက် ၊ လက်နှစ်ဖက် ၊ လည်ပင်း ငါး ဌာန လုံး ချုပ်နှောင်ထား ရာ “ နတ်တို့ တရား သည် ’ ဟု စိတ် ဖြစ်လျှင် ထို အ နှောင် မှ လွတ် သွား ၏ ။ “ မတရား ” ဟု ထင် လျှင် စိတ် ဖြစ်ကာ မျှ ဖြင့် . ချုပ် မိ လျက် သား ဖြစ်နေ ပြန်သည် ။ စိတ် ဖြင့် မိ၍ စိတ် ဖြင့် ပင် ဖြေ နိုင် သ ဖြင့် သိမ်မွေ့ လှ ၏ ။ ( စိတ်သည် ဤမျှ စွမ်း သည် ကိုလည်း သတိပြုပါ ။ ) ကြီး ပွား မှု ၊ ဘဝသစ် ဖြစ် လို မှု ၊ ထို ထင် စား စိတ် ဟူသော မာရ်နတ် ၏ အနှောင်အဖွဲ့ ကား ထို ထက်ပင် သိ ခက် သိမ်မွေ့ လှ ၏ ။ မြေ လျှိုး မိုးပျံ သော်လည်း ရှောင် ၍ မ ရ ။ ဉာဏ် ဖြင့် ဖြတ်တောက် မှ သာ လွတ် နိုင်ကြောင်း - “ ရဟန်းတို့ အ ထင် ရောက် သူ ၊ ( ထင် စား သူ ၊ အထင်မှား သူ ) သည် မာရ် ၏ အ နှောင် နဂ္ဂမ အကြိမ် ## PAGE 532 ၄၇၈ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် အဖွဲ့ ခံနေရ သူဖြစ်၏ ။ ဤ အ ထင်သည် မာန် တက်မှု တည်း ။ မာန် တက်မှု သည် ဆူး ငြော င့် ရောဂါ အနာ ဘေးဆိုး ကြီး ပင် တည်း ” ဟု ဟောကြား ဖွ င့် ဆို တော် မူ ကြ ကုန် ၏ ။ မြတ်စွာဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသော ဝဋ် မှ ထွက် ကြောင်း တရား ကား လူတိုင်း ပင် နားလည် နိုင်အောင် လွယ်ကူ ပွ င့် လင်း လှ ပါ၏ ။ ထို့ကြောင့် လည်း ( မဇ္ဈိမ - ဗောဓိ ရာဇ ကုမာရ သုတ် ၌ ) “ မနက် လုပ် ညနေ ရ ၊ ညနေ လုပ် မနက် ရ ” ဟု လည်းကောင်း ၊ ( မဟာ သတိ ပဋ္ဌာန သုတ် နှင့် အာနာပါန ဿ တိ · သုတ် တို့ ၌လည်း ) “ ခုနစ်ရက် မျှ ဖြင့် တရားထူး ရ နိုင်သည် ” ဟု လည်းကောင်း ရဲ ရဲ ကြီး အာမခံ တော် မူ ခဲ့ ပါ၏ ။ သို့ရာတွင် လက်တွေ့ ကျင့် သုံး ကြ သောအခါ ၁၀- နှစ် ၁၅- နှစ် ၊ အ နှစ် -၄၀ ၊ ၅၀- လုပ် ပါ သော်လည်း တရားထူး မရဘဲ ရှိကြသည် မှာ အ ဘ ယ့် ကြောင့် ပါ နည်း ။ ကြီး ပွား အ လို မှု ဖြေ ၊ ထို ကား ့ ရှင်း ထက် ပါ၏ သာ ။ သော အာရုံ ဘဝသစ် ခြောက်ပါး တစ်ခု ၏ ထိပါး ဖြစ် လို ရိုက် မှု ဟူသော ပုတ် ခြင်း ထင် ခံ နေကြ စားမှု ရ = ( သည့် တဏှာ အ ထဲ ) ၊ အ ထင် ရောက်မှု = ( မာ န ) ၊ ထင် မှား မှု ( ဒိဋ္ဌိ ) ‘ ထင် ကြီး သုံးလုံး ခုခံ ၍ နေကြသော ကြောင့် ဖြစ်ပါ ကုန် ၏ ။ ၃၁- ဘုံ ၏ ဆွဲ အား သည် ကြီးမား ကြောက် လ န့် ဖွယ် ပါ တ ကား ။ ဝီရိယ ဉာဏ် ပြည့် စုံ ပြ န့်လည်း ကံ က မ မ က သေ ကျွ တောင် ဆရာတော်သည် သက်တော် ၆၆- နှစ် အ ရ ၁၂၉၉- ခုနှစ် ၊ ဒုတိယ ဝါဆိုလ ပြည့် ကျော် ၁၃- ရက်နေ့ည နှစ်ချက် တီး အချိန်၌ လေ နာ ရောဂါ ဖြင့် ပျံလွန်တော်မူ ရ၏ ။ ဝိသုဒ္ဓိမဂ် ဘာသာပြန် ဆရာတော် ဦး ဗုဒ္ဓ ဗာ လာ စ သော ယောဂီ တ ပ ည့် ကြီးများ က ထိုနှစ် တပေါင်းလ တွင် သစ် ဝါး စက္ကူ ဖြင့် အခမ်းအနား မလုပ်ဘဲ ထို သေ ကျွ တောင် ပေါ်၌ ပင် အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် အုတ် တိုက်ကြီး တစ်ခု တည်ဆောက် ကာ ဈာပန ပွဲ ကျင်းပ ပူဇော် ကြ ကုန် ၏ ။ ဆရာတော် ကား လယ်တီဆရာတော် တ မျှ ပင် ပဋိ ပတ္တိ သာသနာပြု ရာ၌ ကျေးဇူး ကြီးမား လှ ပါ ပေ ၏ ။ သို့ရာတွင် ဆရာတော်အား “ လောကီ အဘိ ညာဉ် ရ နိုင် သူ ” ဟု သာ ခန့် မှန်း ရ ၍ လောကုတ္တရာ အဓိ ဂမ ကား ရု - ဗ ရ အ တပ်မ ဆို သာ ချေ ။ တစ်ခါက မ ကြီး လှာ ဆရာတော်အား ဆရ သေ ဏီ ကြီး က ကမ္မဋ္ဌာန်း ပေး စဉ် စပ် သ ဖြင့် ... 66 “ ကျေးဇူးရှင်ကြီး များ လုံ့လ ဝီရိယ အသိဉာဏ် ကြီးမား လှ ပါ သော် လဲ မှန်း သလောက် ခရီး ပေါက်တော် မ မူ ကြ ဘူး ဘုရား ” ဟု ဆရာတော်များ သီတင်းသုံးရာ ဌာနသို့ လှမ်း ၍ လက်အုပ်ချီ လျက် လျှောက်ထား ဖူး ၏ ။ သေ ကျွ တောင် ဆရာတော် တရားထူး ရခြင်း နှင့် စပ် ၍ ပျံလွန်တော်မူ ပြီးနောက် ဆရာကြီး အား တ ပ ည့် အချို့က မေး စမ်း ကြည့် ရာ - “ “ ဒါ သာ နင်တို့ တာ ဂီရိ အ တို့ ရာ တ လားဟဲ့ ပ ည့် ” ဖြစ်နေ ဟု . ရှာတယ် မာန် မဲ ကာ ” .... ဟု ဆက်၍ ပြောဆို ဖူး သ တတ် ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 533 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ် ထူး သ ၄၇၉ ပရိယတ္တိ အ ရာ၌ ၊ လုံ့လ ဝီရိယ အ ရာ၌ ၊ ပဋိ ပတ္တိ အ တွေ့ အကြုံ ၌ တန်းတူရည်တူ သူ ပင် မရှိ လောက်အောင် ပြောင်မြောက် စွာ အားထုတ် ၍ မဆုတ် မ ဆိုင်း ကျင့် နိုင် ပါ တိုင်း လည်း ရွယ် တိုင်း မ ပေါက် ပါ တ ကား ဝီရိယ ဉာဏ် ပြည့် စုံ ပြန် ပါ လည်း ကံ ဟောင်း မ ကု ပါ ချေး ကံ ဟောင်း မ ကူ သော်လည်း ကံ သစ် ရှိပြီ ဖြစ် ရ ကား နောက် မူ ထွန်း တောက် လေ ဦး တော့မည် ။ ဆရာ အော် း လက်တွေ့ ဇမ်း သပ် ခြင်း ဆရာတော် ဦး တိ လောက၏ အလုပ် စခန်း နှင့် စပ် ၍ အံ့ သြ ဖွယ် ကောင်းသော ဖြစ်ရပ်တစ်ခု ကို ကွယ်လွန်သူ အမြတ်ခွန် မင်းကြီး ဦး စံ သိ မီး ၏ ထုတ်ဖော် ပြောပြချက် အ ရ ထပ်မံ ဦး ဖော်ပြ စံ သိမ်း ခွင့် ရ ကား ပေသည် အစိုးရ ။ အ နေ ဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ပဋိ ပတ္တိ တရား ဌာနများကို စနစ်တကျ စာရင်းအင်း ပြုစု ၍ အထောက်အပံ့ ပေးခဲ့သော နိုင်ငံတော် ဗုဒ္ဓသာသနာ အဖွဲ့ ပဋိ ပတ္တိ ဌာနခွဲ၏ အတွင်းရေး ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်များကို ထမ်းဆောင် ၍ ဆ ဌ သံဂါယနာ နှင့် တစ်ပြိုင်နက် နိုင်ငံတော် အစိုးရ၏ ပဋိ . ပတ္တိ သာသနာပြု လုပ်ငန်းတွင် ထိပ်ဆုံးက ပါဝင် ထမ်းဆောင် ခဲ့သူ ယောဂီ ကြီး တစ် ဦး ဖြစ်၏ ။ သထုံ ဇေ တ ဝန် ၊ စွန်းလွန်း ဂူ ၊ ဝေ ဘူ ဆရာတော်ကြီး နှင့် အထူး သ ဖြင့် ဆရာ သက်ကြီး ထံ ဥပ နိဿယ ခံ ယူ၍ “ ယထာ ဘူ တ လမ်းညွှန် ” ခေါ် ခေတ်မီ ကမ္မဋ္ဌာန်း ကျမ်း ကြီးကို ပင် ၂- ကြိမ်တိုင်တိုင် ပြုစု ထုတ်ဝေ ခဲ့သူ လည်း ဖြစ်သည် ။ အဆိုပါ ဦး စံ သိမ်း ၏ “ ဆရာတော် ဦး တိ လောက နှင့် စပ် သော ဟောပြောချက် ” ကို သမ္မတကြီး အင်္ဂလိပ် လူမျိုး စော ဦး ရွှေ အုန်း သိုက် ခိုင် ၊ ယောဂီ ( မစ္စတာ ဦး တင် ၊ မောရစ် မြန်အောင် ၊ ကမ္ဘာ ဦး တင် ဇ ၊ ဓမ္မရောင်ခြည် ဦး စိန် ညို ထွန်း ၊ ဦး အင်္ဂလိပ် ထွန်း လှအောင် စာစောင် ၊ အယ်ဒီတာ ) စ သူတို့ ပါဝင်သော “ ဗုဒ္ဓ သာ သ န သ မာ ဂမ အဖွဲ့ ” မှ အင်္ဂလိပ် လို ထုတ်ဝေ သည့် “ ဿ အို ပင်း ဒိုး ' အမည်ရှိ စာစောင် အတွဲ -၁ ၊ အမှတ် -၃ ၊ စာမျက်နှာ ၉ ၌ - အောက်ပါ အတိုင်း ဖတ်ရှု ရပါသည် ။ ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ် မ ဖြစ် မီ နှစ်ပေါင်း အတော်ကြာ က ညောင်တုန်း မြို့၌ ကူးစက် ကပ်ရောဂါ ကြီး ဖြစ်ပွား၍ မြို့သူမြို့သားများ က ကျေးဇူးရှင် လယ်တီဆရာတော်ဘုရားကြီး အား ပရိတ် တရားဟော မေတ္တာ ကာ အကာအကွယ် ရောဂါ ကာကွယ်ရေး ပြု ပေးရန် လုပ်ငန်းများကို ပ င့် ဆောင် ကြ၏ ဟောကြား ။ ရောက်လျှင် ညွှန် ပြပေး ထုံးစံအတိုင်း တော် မူ သည် ည စဉ် ။ - ဆရာတော်ဘုရားကြီး ပြန် ကြွ မည် ရှိ စဉ် ညောင်တုန်း မြို့၌ ရက်ရှည် သီတင်းသုံး ကာ အဘိဓမ္မာ ဓာတ် ပညာ နှင့် သမထ ဝိပဿနာ တရား များ သင်ကြား ပေးပါရန် လျှောက်ထား ကြ ရာ ဆရာတော်ဘုရားကြီး “ ဒကာတို့ ၊ ဘုန်းကြီး က - မှာ ကိစ္စတွေ များတယ် ၊ ဒီမှာ နေဖို့ အချိန် မရဘူး ၊ ဒါပေမယ့် အား မ ငယ် ကြ နှင့် ၊ ကျိုက် ထို မှာ ဘုန်းကြီး တ ပ ည့် သေက္ချ တောင် ဦး တိ လောက ရှိတယ် ၊ နှမ အကြိမ် ## PAGE 534 ၄၈၀ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် သူဟာ ဘုန်းကြီး လိုပဲ သာသနာပြု နိုင်ပြီး ဒကာတို့ အလိုရှိ တဲ့ တရား ကို ပေးနိုင် တယ် ၊ သွား ပ င့် ချေ ကြ ၊ ဘုန်းကြီး က လွှတ် လိုက်တာ လို့ သာ လျှောက် ၊ သာသနာအတွက် ဘုန်းကြီး က လွှတ် လိုက်တာ ဆိုရင် သူ လဲ မ ငြင်း ပေ ဘူး ၊ လိုက် လာ မှာ သေချာတယ် ။ ” ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ ညွှန်ကြားချက် အ ရ ညောင်တုန်း မြို့ မျက်နှာဖုံး ဒကာကြီး သုံး ဦး တို့ ဆရာတော် ဦး တိ လောက အား ပ င့် ရန် သထုံ ကျိုက် ထို ရှိ သေ ကျွ တောင် တော ရ ကျောင်းကြီး သို့ သွားကြ လေ၏ ။ သို့ရာတွင် ဆရာတော် ကို မ ဖူး တွေ့ ကြ ရ ချေ ။ အကျိုးအကြောင်း လျှောက်ထား ကြ သောအခါ ဆရာတော်၏ တ ပ ည့် တစ်ပါး က - “ ဆရာတော် ကျောင်း က ထွက်သွား တာ လေး ငါး ရက် ရှိသွားပြီ ” ဟု ဆို၍ ဘယ် အရပ် သို့ ကြွ သွားကြောင်း ဆက်၍ လျှောက်ထား စုံစမ်း ရာ - “ ဒကာကြီးတို့ ... ဒါကတော့ ဆရာတော်ရဲ့ ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ လျှို့ဝှက် ကိစ္စ ပဲ ၊ ဒီအတွက် ဆရာတော် သိ ဘယ် လဲ မ ကြွ သိချင် သွားတယ် ကြ ပါ နဲ့ ဆိုတာ လေ ” ဦး ဟု ပဉ္စင်း တ ပ ည့် တို ့ ဦး မှာ ပဉ္စင်း ပြော ခွင့် က လမ်း မရှိဘူး စ ပိတ် ၊ ဒီလိုပဲ ၍ ပြောလိုက် ကြွ နေ ကျ ၏ ပဲ ။ ၊ ညောင်တုန်း ဒကာကြီး သုံး ဦး မှာ အားကိုး တ ကြီး လာ ရာ မ မျှော် လင့် သော စကားကို ကြား သော်လည်း ကြ ရ သ ဘူး ဖြင့် ကွယ် စိတ် ၍ အပျက် ချည်း နေ ကြီး သ ပျက်သွား ဖြင့် ဒကာ ကြ၏ များမှာ ။ အကြိမ်ကြိမ် ပို၍ အားမလို တောင်းပန် အားမရ ဖြစ်နေ မေး လျှောက် ကြ၏ ။ ထို တွင် ဒကာ တစ် ဦး က ရုတ်တရက် အကြံ ရ ၍ - လာ ကြ ရတာပါ “ ဦး ပဉ္ဇင်း ၊ ဘုရား တ ပ ည့် ....၊ တော်တို့ တ ပ သဘော ည့် တော်တို့ တစ်ခုထဲ လဲ ဟို နဲ့ ...... ဖူး တွေ့ ညောင်တုန်း ရ ရုံ သက်သက် မြို့ အဝေးကြီး လာ ကြ ရတာ က မဟုတ်ပါ ဘုရားကြီး ဘုရား ရဲ့ ၊ အထူး ဦး တိ ညွှန်ကြားချက် လောက ဆရာတော်ရဲ့ အ မိန့် ဆရာ တော် အ ကျေးဇူးရှင် ရ သာသနာရေး လယ်တီဆရာတော် ကိစ္စအတွက် သွား ဦး ပဉ္စင်း ပ င့် လည်း ချေ ကြ ဆိုလို သက်ပြင်း ့ လာ ပ ချ င့် ရတာပါ ကာ မည်သို့မျှ ” ဟု လျှောက် စကား လိုက် မ ဆို ရာ သာ - ၊ အဆိုပါ အတန်ကြာ ပြန်ကြား အောင် သူ တွေ့ ၍ သွားလေ၏ ။ ကျောင်းဝင်း ထို့နောက် အ ထွက် ဦး ပဉ္စင်း သို့ ရောက်အောင် လည်း “ ကဲ ဒကာ .... ကဲ ကြီးများ ... ဒကာ ကို ခေါ် ကြီးများ လာ လာ ပြီးလျှင် ... တောင် လာ .... ” ဆင်ခြေ ဟု ဆို လျှော ကာ တောအုပ် တစ်ခုသို့ သွားသော မထင်မရှား လူသွားလမ်း ကလေးကို လက်ညှိုး ထိုး လျက် ..... “ အင်း … .. ဆရာတော် ကြွ သွား တာကတော့ အဲဒီ လမ်းကလေး က နေ တော ထဲ ကြွ လိုက်ရှာ သွား ချင် တာပဲ လဲ ၊ အဲဒီ ရှာ လမ်း ကြ ပေတော့ အတိုင်း ” လိုက် ဟု ဆို သွားပြီး ကာ ဒကာကြီးတို့ ဦး ပဉ္စင်း မှာ ကျောင်း ဟာ ဒကာကြီးတို့ ထဲသို့ ဝင် ဆရာတော် ကြွ သွား ၏ ကို ။ ဟု ဒကာ ဆို များလည်း ကာ သုံး ခေတ္တ ဦး သား မျှ ရပ်ပြီး သဘောတူ စဉ်း စား တော ကာ “ ထဲသို့ ဒီ ရောက်လာပြီး လိုက်လံရှာဖွေ မှတော့ ကြ၏ တွေ့ ။ အောင် ရှာကြမယ် ” ; ကြ လျှင် ထို လမ်း လူသွားလမ်း နှင့် မ နီး မ ဝေး ကလေး တောအုပ် အတိုင်း တစ် လိုက် နေရာ၌ သွားကြ သစ်ရွက် သောအခါ မိုး ယာယီ တော်တော် သင်္ခမ်း ကျောင်း ကလေး ကလေးကို သွား မိ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 535 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၄၈၁ တွေ့ သစ်ရွက် ကြ ရ၏ တံခါး ။ သင်္ခမ်း ကလေးကို ကျောင်း ဖွ င့် ကလေး ကြည့် လိုက် ရှိရာသို့ ရာ ယာယီ ခပ် သုတ် ခင်း သုတ် ကြမ်း လှမ်း များ ကြ ပေါ်၌ ပြီး အနီးသို့ တင် ပျဉ် ရှောက် ခွေ လျှင် ကာ တည်ငြိမ် အေးဆေး စွာ တရား ထိုင်နေသော ဆရာတော် ကို ဖူး တွေ့ ကြ ရသည် ။ အသက်ကို ဒကာ မျှ သုံး ပြင်းပြင်း ဦး စ လုံး ညင်သာစွာ မ ရှု ရဲ ကြ ဘဲ ဆရာတော်၏ အချိန် ကြာ မြင့် အနီးသို့ စွာ ရှိခိုး တိုး လျက် သွား ပြီးလျှင် ကြည်ညို ရှိခိုး နေကြသည် ဦး ချ ကြ၏ ။ ။ ဆရာတော် ကြာ မြင့် စွာ က လက်အုပ်ချီ မူ ဒကာ များ ကြည်ညို အနီးသို့ နေကြ လာရောက် စဉ် ဒကာ နေကြသည် တစ် ဦး က ကို ပင် သူ၏ သိ ပုံ မ အဖော် ရ ချေ ။ များအား အချိန် လက်တို့ “ ပြီး ငါ တိုးတိုး ကြားဖူးတယ် ကလေး ၊ အဓိဋ္ဌာန် ပြောလိုက် သမာဓိ ၏ ။ အား သိပ် ကောင်းပြီး ဝ သီ ဘော် နိုင် နင်း တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်များ ထိန်းသိမ်း နိုင်ကြ ဈာန် သ ဝင်စား တဲ့ ...... နေတုန်း ဘ ယ့် နှ မှာ ယ့် လဲ ဣ ၊ ဟုတ် ရိ ယာ - ပုတ် မဟုတ် ကို ဆရာတော် ဘယ်လိုမှ ကို စမ်း နှော င့် ကြည့် ယှက် ကြရအောင် မရအောင် ” ( မြေ ကြီးမှ ပြောပြောဆိုဆို တစ် တောင် မျက် ကျော် ရိပ် ခန့် မျက် မြင့် ခြည် သည့် ခြေ ) ယာယီ ဟန် လက် ကြမ်းခင်း ဟန်ပြ များကို ပြီး ဆရာတော် တစ်ချောင်း ထိုင်နေသော ပြီး တစ်ချောင်း အသာအယာ သည် ကို ပင် သိ ဆွဲ ပုံ ၍ မ ရ ဆွဲ ၊ ၍ တုတ်တုတ် နုတ် ယူလိုက် မျှ ကြ၏ မလှုပ် ။ ၊ သို့ရာတွင် ဣ ရိ ယာ ပုတ် ဆရာတော် လည်း ပြောင်းလဲခြင်း ကား ထိုသို့ ပြုလုပ်နေ မရှိချေ ကြ ။ အံ့ဖွယ် ကောင်းသည် ကား ကြမ်းခင်း များ အားလုံး နုတ် ယူပြီး သောအခါ ဆရာတော် မှာ မူလ အထိ ဣ အစပ် ရိ ယာ မရှိ ပုတ် ထိုင် အတိုင်း မြဲ ထိုင်နေသည် တင် ပျဉ် ခွေ ကို လျက် ဖူး တစ် တွေ့ ကြ တောင် ရ ခန့် လေ၏ မြင့် ၊ ဒကာ သော များမှာ လေ ဟာ ပြင် မကြုံစဖူး ၌ တစ်စုံတစ်ရာ အထူး အံ့ သြ ကြ ရသည် ။ အတန်ကြာ ကြည်ညို ပြီး နောက် ကြမ်း များကို တစ်ချောင်း ချင်း အ သာ အ ယာ ပြန်၍ ခင်း ပေး ကြ၏ ။ ဆရာတော်အား ထပ်မံ ဦး ချပြီး နှုတ် က တတွတ်တွတ် ရွတ် ကာ တောင်းပန် အချိန် ကြ အတန်ကြာ လေသည် ။ သောအခါ ဒကာ တစ် ဦး က အသံကို မြှ င့်၍ - ညောင်တုန်း “ ဆရာတော်ဘုရား မြို့ က တ ပ ည့် - တော်များ ကျေးဇူးရှင် အရှင်ဘုရား လယ်တီဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ ကို ပ င့် ဖို ့ လာ ကြပါတယ် အ မိန့် ဘုရား တော် ” အ ဟု ရ လျှောက် ဖြည်း ညှင်း လိုက်သော စွာ ဖွ င့် ကြည့် အခါ ဆရာတော်သည် တော်မူ၏ ။ အကျိုးအကြောင်း မှိတ် ထားသော လျှောက်ထား မျက်လုံး မေးမြန်း အစုံကို ပြီးလျှင် အသာအယာ ဒကာ များ နှင့် အတူ ယာယီ သင်္ခမ်း ကျောင်း က လေးမှ ဖဲ ခွာ ၍ သေက္ချ တောင် တော ရ ကျောင်းတိုက် ကြီး သို့ လိုက်ပါ နောက်တစ်ရက် ကြွ လာ တော်မူ၏ ညောင်တုန်း ။ မြို့သို့ ကြွ တော် မူ သည် ။ အထက်ပါ ဖြစ်ရပ် လေးကို ဖတ် ရ သောအခါ ဆရာတော် ဦး တိ လောက၏ သီလ ၊ သမာဓိ ၊ ပညာ ကို ကြည်ညို ရသကဲ့သို့ ထို အခြေအနေ အရပ်ရပ်ကို သိမြင် တော် မူ ဟန် ရှိသော ကျေးဇူးရှင် လယ်တီဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ ဉာဏ်တော် ကိုလည်း ကြည်ညို ၍ မ ဆုံး ရှိ ရပါ တော့သည် ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 536 မိုးညှင်း တော ရ ကိုယ်တော် ကြီး • ( ၁၂၃၄ - ၁၃၂၆ ) လှုံ့ဆော် မိုးညှင်း ၍ လူထုကို ကိုယ်တော် ပါ အ ကြီး ပါ ကား ခေါ် မြန်မာနိုင်ငံ လျက် သော့ချက် ပဋိ ပတ္တိ ဖွ သာသနာ င့် ပေးသော ခေတ် ဆရာတော် ကြီးကို ကျယ်လောင်စွာ ဟု ဆိုသော် မ အ ဖတ် လွန် နိုင် က ရာ လာပ် ချေ များကို ၊ လူ သာမန် ဟောကြား တို့ ကား သ ဖြင့် တရားပွဲ “ အဟော ကြီးများ ဘုန်းကြီး ဖိန် ” ဟု ဖိ န့် သာ တုန် မြင်ခဲ့ ကျင်းပ ကြ၏ ၍ ။ အ ဆရာတော်၏ ရေ က လာပ် ပဋိ ပတ္တိ ကျင့် စဉ် နှင့် ဓမ္မာ ဘိ သမ ယ ( တရားထူး ရခြင်း ) ကို မသိ ချက် ဆိုး လှသည် ။ သည်း စွာ ထို မ အ မာ ထဲ ကျန်း ဤစာရေးသူ ခိုက် မိုးညှင်း သို့ လည်း ရောက်ခဲ့ အနည်းငယ် ၏ ။ “ နေကောင်း ပါ ခဲ့ လေသည် ပါ ရဲ့ လား ။ ဆရာတော် ” ဟု ပင် မေး သေ လျှောက် လု စ နီး ရ ကောင်း လာခဲ့ ၏ မှန်းမသိ ။ ကိုယ်ရေး ။ စာ ကြုံ ခံ ၍ နေ၍ အတ္ထုပ္ပတ္တိ လား မသိ ကို ဖတ် ။ ခပ် ရ ခါမှ လှမ်းလှမ်း ကြီး စွာ မှ နောင်တ ပင် ပု ဆိန် ဖြစ် ပေါက် မိ သည် ဦး ။ ငါ ချပြီး မိုက် လှ လေ ည့် ခြင်း ပြန် ။ စာရေးသူ၏ ကား မ ရှေး မ နောင်တော်ကြီး နှောင်း ရောက်သွား ( ရာ မောင်းထောင် မိဘ သဖွယ် ယွန်း ချဉ်း ကပ် ဆက်တိုက် မေးမြန်း ဆရာတော် ၍ ဘဝ အ မွေ ဦး နောက်ဆုံး သော ဘိ တ ) လက်ဆောင် ရ ခဲ့ လေသည် ။ ထွက် နိုင်တယ် “ မောင်းထောင် ၊ တော ထွက်မယ် ဘုန်းကြီး ၊ အား တော ခဲ ပြီး ထွက် သပိတ် ဖြစ်အောင် အိတ်ကို ထွက် တိုင် ရစ် ချိတ်ဆွဲ နော် ၊ တို့ ထားတာ များ ၁၇- သံ ဝါကျ ချေး စား မ ပြုတ်ကျ အလွန် လို့ သုံးလုံး ကုန် မှ ထွက် ဖြစ်တယ် ၊ ကြိုးစား ” ဟု တိုက်တွန်း ခြင်း အရင်း ခံ ဖြင့် ပျော် လေပြီ ကြောက် ။ ရှေး တတ်သော ခါ မိုက် ကန်း နောင်တော်ကြီး ၊ ဤ စာတန်း ကား ဖြင့် မောင်းထောင် ၊ စိတ်ကျန်း ရွာ ညံ့ မြေဇင်းတောရ လျော့ ၊ ကျွန် ကန်တော့ ၌ တရား ၏ ဖြင့် ။ မိုးညှင်း ရှိ ပုံတူ ရုပ်တု တော် အား သွားရောက် ကန်တော့ ပြီး ခါမှ ဤစာကို ရေးပါ သတည်း ။ ] သူ ငယ်ဘဝ ဇာတိ ပြ ဂုံ ညင်း စု ဆရာတော်သည် ရွာကလေး ၌ ဦး မိုး ဟံသာဝတီ ၊ ဒေါ် ဘော် ခရိုင် တို့မှ သံလျင် ၁၂၃၄- ခု မြို့နယ် ၊ တပေါင်းလဆန်း ဘား ကူး ရွာ ( နှစ်ရက် ဝင် ခ နီး ရွာ သောကြာ ) အနီး လည်း နေ့ နံနက် ဥပ ဓိ ရှစ် ရုပ် နာရီ နှင့် တကွ ဖွား အသိဉာဏ် တော် မူ ခဲ့သည် ပညာ ။ ထိုအခါ ပါ ထူးခြား မယ်တော် ကျော်ကြား မှာ ၅၆- ခြင်း နှစ် ဖြစ် ရှိ ရ၏ လေပြီ ၊ သား ။ ထို့ကြောင့် ချင်း များ ကား ဦး ဘိုး လှ ၊ ဦး ဘိုး မြ ၊ ဦး ဘိုး ဘ ၊ မ ရွှေ မေ ၊ မ ရွှေ သက် ၊ မ ရွှေ ရွက် ၊ ထူးခြားသော “ မင်း ဖြစ် ပါရမီ မည့် ဗီဇ သူ သျှောင် ဇာတိ ပြ ခဲ့ က လေသည် လေးနဲ့ ´ ။ ဆို ဆရာတော် သကဲ့သို့ ဆရာတော်သည် လောင်း လျာ ငါး နှစ်သားအရွယ် ငယ် စဉ် က ပင် တစ်နေ့သောအခါ အိမ် အ မိုး မှ ပို ကောင်ကလေး များ ကျ လာ ရာ ကလေးတို့ ဘာဝ စူးစမ်း လို သ ဖြင့် နဝမ အကြိမ် ## PAGE 537 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၄၈၃ လက် နှင့် တွန်း တို ၍ ကိုင် ကြည့် နေစဉ် မိခင် က - “ မလုပ်ပါနဲ့ သား ရယ် ၊ ပိုး ကောင်ကလေး သေ သွား ပါ ဦး မယ် ” ဟု ပြော ရာ - " “ ဪ … . သေ တတ် သလား ” ဟု ပြန် မေး ၏ ။ “ အေး .. သေ တတ်သည် ” ဟု ပြောလျှင် - “ အ မေ တို့ ကော ၊ သေ တတ် သလား ၊ သေ မှာလား ” ဟု ပြန် မေး ၍ သေ ရ မည့် အကြောင်း ပြောပြ သောအခါ .... “ အားလုံး သေ ကြ ရမည် ’ ဟူသော အသိ ကို အရွယ် နှင့် မ လိုက်အောင် ရရှိခဲ့ ၏ ။ တစ်ခုသော ဥပုသ် နေ ့ တွင် မိဘများ နှင့် အတူ ဦး အာ စ ရ၏ ရွာ ဦး ကျောင်းသို့ ဥပုသ် စောင့် လိုက် သွား ရာ ညနေ ရောက်လျှင် ထမင်း ဆာ ၍ ငို တော့ ၏ r မယ်တော် က ထမင်း ယူ၍ ကျွေး ရာ အေးအေး မ စား သေး ဘဲ … .. “ “ အ အ မေ မေ တို့ တို့ ဥပုသ် ကော မ ယူထား စား သေးဘူး လို ့ မစားရ လား ” ဟု ဘူး " မေး ဟု ရာ ပြောလျှင် .... ..... “ အ မေ တို့မှ မ စား ရင် ကျွန်တော်လဲ မ စား တော့ဘူး ၊ ဥပုသ် ထွက်ပြေး လိမ့် မယ် ” ဟု - ပြောရင်း စာ ရန် လည်း ခက် ၊ ဆာ ကလည်း ဆာ လှ ၍ ငို လေ တော့သည် ။ ထိုအခါ အစ်ကိုဖြစ်သူ မောင် ဘိုး ဘ က ရုတ်တရက် စိတ်ကူး ရ ၍ – “ ညီလေး ၊ အ လွတ် စား ရင် သာ ဥပုသ် က ထွက်ပြေး တာပါ ၊ ပုတီး ကို လည်ပင်း စွပ် ပြီး စား ရင် ဥပုသ် ထွက် မ ပြေး ဘူး ” ဟု ပရိယာယ် ဖြင့် ချော့ မော့ ပြောဆို ကာ ပုတီး ကို လည်ပင်း မှာ စွပ် ပေးလိုက် ၏ ။ ထိုအခါ မှ ပင် ဆရာတော် လောင်း သူငယ် ကလေးမှာ မျက်ရည်ကို သုတ်ပြီး စား တော့ ၏ ။ ပါရမီ မျိုးစေ့ ကား ဇာတိ ပြ ခဲ့ လေပြီ ။ - ငါး နှစ်သားအရွယ် တွင် မောင်း မ ရွာ ကျောင်း ဘုန်းကြီး ဦး အာ စ ရ ထံတွင် ကျောင်း အပ်နှံ ၍ ပညာသင်ကြား စေ ခဲ့ရာ စာ အတော်အတန် ဖတ် တတ် သာ အခါ “ ငရဲခန်း ပျို့ ” ကို ဖတ် ၍ င ရဲ ကျ မည် ကို ကြောက် သ ဖြင့် ဘုန်းကြီး ဝတ် မည်ဟု စိတ် ကို တစ် ထစ် ချ ဆုံးဖြတ် လိုက် ၏ ။ ၁၄- နှစ်တွင် ရှင် သာ မ ဏေ ဝတ် သည် ၊ ဘွဲ့ ရှင် သု မ န တည်း ။ အလွန် ပြောဆို ရ လွယ်ကူ ၍ ဆရာ့ စကားကို မြေ ဝယ် မ ကျ နာယူ တတ် သူ ဖြစ်သည် ။ ဆရာ၏ ချီးကျူး ခြင်းကို ထူးထူးခြားခြား ခံယူ ရ၏ ။ ယဉ် ကျေး ခြင်း ၊ စကား အရှေ့ အ တင် ပြောခြင်း ၌လည်း အရွယ် နှင့် မ လိုက်အောင် ထူးခြား သုမေဓာ ခဲ့ ၏ ။ ဥပ ရသေ့ ဓိ ရုပ် ၊ ကား တေ မိ မင်း ဆို ဖွယ် ၊ ဇန မရှိ က ။ မင်း ၊ ဟတ္ထိ ပါ လ တော ထွက် ခန်း တို့ကို ပန်းချီ ရေး ၍ လည်းကောင်း ၊ ပုဂံ မှ တန်ခိုးကြီး ဘုရား များကို ပုံတူ ရေး ၍ လည်းကောင်း ခေါင်း ရင်း တွင် ချိတ်ဆွဲ ကာ မိမိ စိတ်ဓာတ်ကို တောတောင် အတွင်း၌ မွေ့ လျော် စေ လေ့ ရှိသည် မှာ အနာဂတ် ဘဝအတွက် ရှေ့ပြေး နိမိတ်များ ဖြစ်ပေ တော့သည် ။ စာ တော် သလောက် အ ကျင့် သီလ တ ပ ည့် ဝတ် ၁၂၅၄- များ နှင့် ခုနှစ် လည်း ၊ ဝါဆိုလ ပြည့် စုံ ဆန်း ၏ ။ ရှစ် ရက်နေ့တွင် ရဟန်း ဘောင် သို့ တက် သည် ။ နံနက် သုံး နာရီ အမြဲ ထ ရှိ၏ ။ ဓုတင် များကို ဆောက်တည် ခဲ့ ၏ ။ ကွမ်း စား ဆေး သောက် မရှိ ။ ' ၊ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 538 ၄၈၄ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် နေ ကောင်းလျက် ထန်း လျက် သ ကြား အ ဖျော် စ သည် မ စားသောက် ။ ရွာ တွင်း ဖိနပ် မ စီး ၊ ထီး မ ဆောင်း ၊ နွား မြင်း ယာဉ် မ စီး ။ ရံ ခါ ရထား ၊ သင်္ဘော စီး ရ စေ ကာ မူ ညအခါ မ ကျိန်း စက် ။ ထ ကြွ လုံ့လ ကြီး၏ ။ ပျင်း ရိ ခြင်းကို အလွန် မုန်း သည် ။ မန္တ လေး တစ်ခွင် စာသင် ရင်း ပဋိ ပတ် လုပ် အထပ်ထပ် ဦး ပဉ္စင်း အခါခါ ဦး သု သင်ယူ မ န သည် ပြီးနောက် ဝိနည်း ပါဠိ ငါး ဝါ တော်ကြီး အ ရ ၁၂၅၉- ငါး ကျမ်း ခုနှစ် ကို ၊ တပေါင်းလ အဋ္ဌကထာ နှင့် ပြည့် တွဲ နေ့တွင် စပ် ပြီး စာသင် နောင်တော်ကြီး တက် ခဲ့သည် ဦး ။ ဘိုး ဘ အထက်အောက် ကို ကပ္ပိယ အဖြစ် မီးရထားလမ်း ခေါ်ဆောင် ၍ ဖောက်သည် ဒါး ပိန် ဘူတာ မှာ မှ ရှစ်နှစ် မန္တလေးသို့ မျှသာ ရှိသေး ၏ ။ ကလေး မန္တ ဇာတိ လေး ) ဆရာတော် တောင် ပြင် ဘုရားကြီး ဦး ရန်ကုန် ( တိုက် ဘွဲ့ ( ဦး ငယ် သု ဇာတ ဆရာ နှင့် ) ထံတွင် စာသင် ပညာ ဘက် သင်ယူ ဖြစ်သူ တိုး ၏ ။ ပေ ကြောင် စာ ထုပ် နှင့် သပိတ် တစ်လုံး သင်္ကန်း သုံး ထည် သာ ပါ လာခဲ့သည် ။ ငွေ ကို .. မည် သည့် အခါ မျှ ကိုင် မိုး ထား ။ ၊ ထိုအချိန်က မင်းဒင် ၊ မိုင်း မန္တလေး ခိုင်း ၊ မဟာ နေပြည်တော်တွင် ဝိ သုဒ္ဓာ ရာ မ ၊ နေလ ရွှေ ရေး ပ မာ ဆောင် ထင်ရှား ဆရာတော်တို့ ကြသော ကျည် ထံ ၌လည်း ဝန် ၊ နည်း ခံ ခဲ့သည် ။ စာသင်သား ဘဝ နေ ရ ရာတွင် အမြဲတမ်း နိ ဝါ တ ထား၍ ပြောဆို လေ့ ရှိ၏ ။ စာ ချ ဆရာ များအတွက် သာမက သီတင်းသုံး ဖော် များအတွက် ပ င့် ချိုး ရေ သုံး ရေ ခပ် ခြင်း ၊ တံ မြက် လှည်း ခြင်း ကု ဋီ သန့် ရှင်း ရေး လုပ်ခြင်း စ သော ဝတ် များကို အမြဲ လုပ်ဆောင် ၏ ။ ထို့ကြောင့် လည်း အ များ က ချစ်ခင် လေးစား ကြ၏ ။ ဆွမ်းခံ ရသမျှ စာ ချ ဆရာ အား လူ ပြီးမှ စား လေ့ ရှိသည် ။ အဘိဓမ္မာ စာသင်သား ည ဝါ များကို ဘဝ အထူး တွင်လည်း သ ဖြင့် မိမိ ပို့ချပေး လည်း စာသင် ခဲ့ ၏ ။ ၍ မာတိကာ သံဃာ ငယ် , ဓာတု များကိုလည်း ကထာ , တစ်ဖက်က ယ မိုက် နှင့် ပဋ္ဌာန်း ၄ ချမ်း ကို တစ်ပြိုင်တည်း ပို့ ချ၍ တစ် ဦး စီ ရွတ်ဆို စေသည် ။ လွယ်ကူ ရှင်းလင်း သည့် တစ်နှစ် နှင့် အ ပြီး နည်းစနစ် များကို တီထွင် ပို့ချ ခဲ့ရာ ထို စဉ် က စာသင်သား များ အလွန် နှစ်သက် ခဲ့ ကြ၏ ။ မိုးညှင်း ည ဝါ အကျဉ်း အလင်း ပြ အ ရ ကောက် ကျမ်း ကြီးကို စာမျက်နှာ ၃ ဝဝ - ကျော် ဖြင့် ၁၃၂၄- ခုနှစ်က ငယ်မူ စနစ် မပျက် ရိုက် နှိပ် ထားပြီး ရှိပြီ ။ ) အတုယူဖွယ် မိုးညှင်း ကောင်း ဆရာတော်၏ လှ ပါ ပေ စာသင်သား ၏ ။ ဆရာတော်၏ ဘဝ သည် ပရိယတ္တိ ရှင် ငယ် စွမ်းရည် ရဟန်း မှာလည်း ငယ် နောက် ဆို ဖွယ် သား မရှိ တို့ ၊ သူ၏ ဦး ကျမ်း သု များ မ န သည် က သာဓက ပရိယတ္တိ မူ . လေပြီ တတ် ။ မြောက် ရန် စာသင် စာ ချ နေ စေ ကာ မူ တစ်နေ့ တခြား မန္တလေး တော ထွက်ဖို့ အနောက် . ည ပြင် က ရ သာ ဟိုင်း စော သုသာန် နေ သို့ တော့သည် ကြွ ၍ သု ။ သာန်း ဆုံး ရုက္ခ ဖြတ်၍ မူ ဓုတင် မရသေး များကို ဆောက်တည် မီ ဥပုသ်နေ့ လျက် တိုင်း နဝမ အကြိမ် ## PAGE 539 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၄၈၅ ဗုဒ္ဓါနုဿတိ , မေတ္တာ , အသုဘ , မရဏ ဿ တိ ( စ တု ရာ ရက္ခ ) ကမ္မဋ္ဌာန်း တို့ကို ပွား များ ရင်း အ ကျွတ် ယင်းသို့ အ လွတ် ထွက် အရှိန် နိုင် မည့် ယူ နေစဉ် ရက် မှာပင် ကို သာ အရပ် စောင့် မျှော် ငယ် နေ ရ ဆရာ တော့သည် ထံမှ ကျောင်း ။ လွှဲ လက်ခံရန် စာတစ်စောင် ခမည်းတော် ကြီး ရောက်လာ တို့ မ ၏ ရှေး ။ အဖန်ဖန် မ နှောင်း စဉ်း ကွယ်လွန် စားပြီး မ ကြ ရာ ပြန် ကြေးနန်းများ ဘဲ နေခဲ့သည် ။ မကြာမီ ရောက်လာကြ ပင် မယ်တော် ပြန် ၏ နှင့် ။ ကျေးဇူးရှင် မိဘများ ကို ရည်စူး၍ ဆွမ်း သင်္ကန်း များ လှူ ကာ မ ပြန် ဘဲ နေ ခဲ့ လေသည် ။ သို့ရာတွင် ထို အကြောင်း မ ပြန် လျှင် ကား မ ဖြစ်သော အခြား မဟုတ် အကြောင်း ။. အ ကျွတ် တစ်ရပ် အ ပေါ်ပေါက်လာ လွတ် တော ထွက်မည် ခဲ့ ၏ ။ ရှိသော အခါ မိမိ ဆင်ခြင် ဘဝကို ကြည့် သိ ၏ တတ်သော ။ အ ပြန်ပြန် အရွယ် စစ်ဆေး မှ ယခု ၏ ။ ကျအောင် မ ဆို စ လောက် အမှား သော ပြုမူ ချက်များ မကောင်းမှု ရှိမရှိ တစ်ခု အဖန်ဖန် မျှသာ တွေ့ရသည် ဟောင် သော ။ ထို ခွေးတစ်ကောင် မကောင်းမှု ကား အား ကျောင်းသားဘဝ ပစ် ခဲ့ ဖူး ၏ ။ အ ထို များ အပြစ် သွား ကား ရာ လမ်း လူ သာမန် မှ အုတ် တို့အတွက် ခဲ တစ်ချပ် ကို မ ယူ၍ ဆို စ လောက် သော်လည်း ဦး သု မ န မှာ ကား ကြီး စွာ ထိတ် လ န့်၍ နောင်တ ဖြစ် မိ လေသည် ။ သတိရ သည် နှင့် တစ်ပြိုင်နက် ထို လမ်း ကို ပြင် မည်ဟု ဆုံး ဖြတ်၍ ဇာတိ ရပ် သို့ ပြန် ခဲ့ ၏ ။ “ အ ဏု မတ္တေသု ဝဇ္ဇေ သု ဘ ယ ဒ ဿာ ဝိ = အဏုမြူ မျှ သော အပြစ်ကို ပင် ( မြင်း မိုရ် တောင် သေးငယ်သော လောက် ) ဘေး အ ရာ ရန် ကစ၍ ထင် ကျင့် လေ့ ရှိသော မှ သာ ” သူ ကြီး မြတ် ရာ တို့၏ ကို ' ဝါဒ နိုင် အတိုင်း မြဲ ဖြစ်သည် ကျင့် ကို ကြံ သတိပြုဖွယ် တော် မူ လေသည် ပင် ။ ။ သေး ငယ် သည်ဟု မထီမဲ့မြင် မပြု အပ် ။ ပြတ် နိုင် ဇာတိ လွန်း ရပ် သည် သို့ ရောက်သောအခါ ” ဟု ဆို ကာ ဆွေမျိုး “ မိဘ တစ်စု သေ လို က မှ မ ဝိုင်းဝန်း လာ , ဆရာ အပြစ်တင် ခေါ် လဲ မရောက် ကာ ငိုကြွေး ၊ သံ ယော ကြ ဇဉ် ရာ တရား ဖြင့် နှစ် သိ မ့် ရ၏ ။ လမ်း ကို နှစ်ရက် နှင့် အ ပြီး ပြုပြင် ကာ ငါး ရက် နေ၍ ပြန်လာခဲ့ သည် ။ အရပ် ကံကောင်း ဆရာတော် ထောက် မှာ မ ကာ ထိုအချိန် ပြန်လာ ခွင့် ခရီး ရ ခဲ့ လွန် ၏ ။ နေ သ ဖြင့် အတင်းအကျပ် တား မည့် သူ မရှိ၍ . လေး တိုင် စင် တောရကျောင်း ကလေး ပရိယတ္တိ ဦး တာဝန်ကို သု မ န သည် ပဓာန ၁၇- ဝါ ဆောင်ရွက်ခဲ့ တိုင်အောင် ပင် ၏ ။ စာ ယင်းသို့ ကြည့် စာ နေစဉ် ချ - နိစ္စ ဗဒ် ဝတ် များ ပြုလုပ်ကာ နေ့ရက် “ ကုန် ငါသည် ၍ မ သင့် ဤ ပြီ ကျောင်း ။ အပေါင်းအသင်း ဤ ရွာ ဤ ဆရာ မှ ဖဲ ဤ ခွာ တ သော ပ ည့် ဆင် ဤ သည့် ပြောင်ကြီး သီတင်းသုံး အ လား , ဖော် ပစ် တို့ လိုက် နှင့် သော ကြီး တော မြား ပ ဝင် မာ မ မှ တွယ်တာ တော် တော့မည် မ ငြိ ကပ် ” ဘဲ ဟူသော တစ် သန် အလင်းရောင် တည်း ၊ တစ် ရှိန် ကြီး တည်း က ရိုက်ခတ် ကျွတ်ကျွတ် လာ ၏ လွတ်လွတ် ။ သို့ နှင့် စာ ချ ဆရာတော်များ နှင့် သီတင်းသုံး ဖော် တို့ ထံ သွားရောက်၍ - နဝမ အကြိမ် ## PAGE 540 ၄၈/၆ ဇာ ခ ရိ ယ ဦး ဌေး လှိုင် များ လှ “ ပါ၏ တ ပ ။ ည့် သေ တော် ရ မည့် ပဋိ ပတ္တိ အခါ လုပ်ငန်း လည်း မသိနိုင် ကို လုပ် ပါ ပါ ။ ပြန်လည်၍ တော့ မည်း တောထဲမှာ တွေ့ ကောင်းမှ ဘေး အန္တ တွေ့ ရာယ် ရပါ မည် လည်း ။ ထို့ကြောင့် တ ပ ည့် တော် သံသရာ အား သည်းခံ ကစ၍ ခွင့် လွှတ်တော် ယခု ဘဝ တိုင်အောင် မူ ကြရန် တောင်းပန်ပါသည် ပြစ် မှား မိ သော အပြစ်များ ” ဟု လျှောက်ထား ရှိလျှင် ဘုရား သည် ။ အ ပို အ သပိတ် လျှံ ပစ္စည်းများကို တစ်လုံး သုံး လည်း ထည် - မဲ ချ၍ သော လှူ သင်္ကန်း လိုက် ၏ နှင့် ၊ ပိ သုဒ္ဓိ မဂ် ၊ ဥပရိ ပဏ္ဏာ သ အဋ္ဌကထာ ၊ ခဂ္ဂ ပ လိ ဝိ ဗော သာ ဓ ဏ အားလုံး သုတ် ပါ ဖြတ်ကာ သော သုတ္တ အဲ့ ဗျ နိ မက္ခရာ ပါတ် အဋ္ဌကထာ ရွာသို့ ထွက်ခဲ့ စာအုပ် လေသည် သုံး ။ အုပ် ထို ရွာ သာ ကား ယူဆောင် မန္တလေး ၍ ကျောက်ဆည် ရွှေ စည်း ခုံ ဘုရားကြီး လမ်း မြစ် ရှိသည် ငယ် ။ အနီး၌ ထို ဘုရားကြီး ရှိ၏ ။ အရှေ့ဘက် နောက် ထူထပ် ၌ ဒုဋ္ဌ သော ဝတီ တော မြစ် ချုံ ၊ ပု အနောက်ဘက် ပေါင်း တို့အကြား ၌ အား လပ် နေ့ ဖို့ သော ညစာ လေး မ ချန် တိုင် ၊ စင် တွယ်တာ တောရကျောင်း ရန် လည်း ကလေး မရှိ ။ မိမိ၏ ၌ သီတင်းသုံး အတောင်ပံ ရသည် သာလျှင် ။ ဝန် ရှိသော ငှက် ပ မာ ငြိ တွယ်စရာ မရှိသော လေ ကဲ့သို့ မိမိ ကို စောင့် ရှောက် ကြ မည့် သူ မရှိ ။ မိမိ ပထမဆုံး ကလည်း စောင့် ရှောက် ရ မည့် သူ မရှိ ၊ ပကတိ အေးချမ်း လှသော ဧက စာ ရီ ဘဝ၏ သုခ ကို ရ ရှိပေသည် နေ့စဉ် ။ ဘုရား ဝတ်ပြု ၊ မေတ္တာပို့ ၊ အ မျှဝေ ၊ မေတ္တာရပ်ခံချက် များ ရွတ် ဆို၍ နတ် များ ကို ဖိတ် နံနက် ကာ မဟာသမယ အိပ်ရာထ အုန်း သုတ် မှုတ် ၊ ရာ ခွက် ဟု လော ကြီး နှင့် ဝါဒ ရေ သုတ် တစ်ခွက် ၊ သမ စိတ္တ အ ဝ သုတ် သောက်သည် တို့ကို ဟောကြား ။ ထို ရေ သည် သည် ပင် ။ ဝမ်း နုတ် ပြ ဆေး ဆိုပြီး ၊ အ ကမ္မဋ္ဌာန်း စာ ကြေ ဆေး လေးမျိုး ဖြစ်၏ ။ တွင် မေတ္တာ ကမ္မ ဌာန်း သည် မကြာမီ ရှေ့တန်းသို့ ရောက်လာ သွား၍ စေ ဟန် တိ ရှိ၏ ယင်္ဂ ။ ဏ ဝတ် ညနေစောင်း ပြုသည် ။ လျှင် ပြီးလျှင် ကျောင်းမှ ဘုရား ထွက် အာရုံ ကာ ပြု ရွှေ ၏ စည်း ။ ထို ခုံ အခိုက် စေ တီ ပျက် ကျေး ကြီး ငှက် သို့ တိရစ္ဆာန်များ “ ကဲ - ငါ့ ဆွေ က တော် ဦး မျိုး သု မ န ကို တော်များ ဝိုင်း ရံ ချမ်းသာစွာ နေ ကြ၏ ။ ဝတ်ပြု ပြန်ကြ ပြီးလျှင် ပေတော့ ငှက် အချို့ကို ” ဟု ပြောလိုက် လက် နှင့် သောအခါ ကိုင် ၍ လူ့ စကား နေ့စဉ် နားလည် ဆွမ်းခံကြွ သကဲ့သို့ ၏ ။ စကား အားလုံး လုံးဝ ပျံ မ တက်သွား ပြော ၊ ဥပုသ်နေ့ ကြ လေ သည်း တွင် ဥပုသ်သည် အနည်းငယ် လာ မကြာမီ ကြ ရာ ဆွမ်း သီလပေး စာ ဇရပ် ပြီးလျှင် ၊ ဥပုသ် စ “ ရပ် နေရာ များ မရှိ ဆောက် ၊ ပြန် ကြတော့ ၍ လူ ” လေး ဟု ငါးဆယ် မိန် ့ ဥပုသ် ဆို ပြန်လွှတ် စောင့် သည် လာ ။ ကြ များ ရာ မိုး အလှူ ချုပ်မှ မ ခံ ။ ပြ တစ်နေ့ ဋိ ကြ သ တခြား ဖြင့် အ ကျော်ကြား နှော င့် အယှက် လာ ဖြစ် သ ဖြင့် ရ၏ တစ်ခုသော ။ သို့ရာတွင် နေ့ မည် အရုဏ်တက် သည့် အ ပို တွင် ပစ္စည်း အဲ့ ဗျ မျှ မက္ခရာ တောရကျောင်း က လေးမှ တိတ်တဆိတ် ထွက်ခွာ ခဲ့ရ တော့ ၏ ။ ရ အကြိမ် ## PAGE 541 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၄၈၇ ဇင် ညွ န့် , ရေစကြို ထံ နည်း ခံ အဲ့ ဗျ မှ မြစ် ငယ် ၊ ပ လိပ် ၊ အင်းဝ ၊ စစ်ကိုင်း ရွာ ထောင်မှ တစ်ဆင့် မုံရွာ ဘက်သို့ ခရီး ဆက် နား လိုက် ခဲ့သည် ၏ ။ ။ မုံရွာ ခင် မွန် မရောက်မီ သုံး ဂိုဏ်း ချုပ် ခင် မွန် ဆရာတော် ရွာ မဟာဗောဓိ ကား တော ရွှေ ကျင် ရ ကျောင်း၌ သာသနာပိုင် တစ် ကြီး ထောက် က ပင် လေးစား ရ ၍ သီလ နှင့် ခု တင် အ ရာတွင် အလွန် ထင်ရှားသည် ။ ရာဇ ဂုရု ဘွဲ့ ရ တည်း ။ ခင် မွန် ဆရာတော် ထံ ခြောက်လ မျှ နည်း ခံ ပြီးလျှင် မုံရွာ မှ လှေ ကြုံ စီး ၍ ရေစကြို မြို့သို့ ခရီးဆက် ပြန်သည် ။ ရေစကြို အနောက် ဂူ ဖြူ တော ရ ဆရာတော်ကြီး ကား ထိုခေတ်က ရဟန္တာ ဟု “ ငါ့ ပင် ယက် ကျော်ကြား သာ သည် ’ လျက် ဟု ရှိ၏ ချီးကျူး ။ ရဟန္တာ ရသော ဟု ကျော်ကြားသော ဆရာတော်ကြီး ပင် ဘုန်းတော်ကြီး တည်း ။ ဂူ ဖြူ ဦး ဆရာ သီလ တော့် က ပင် ထံ ၌ တရား အား ထုတ်နည်း ကို သုံး လ တိတိ နေထိုင်နည်း ယူခဲ့သည် ။ ရေစကြို မှ မုံရွာမြို့ သို့ ဆန် တက် ကာ လယ်တီ တောရကျောင်း သို့ ကြွရောက် ၏ ။ လယ်တီဆရာတော် လည်း မော်လမြိုင်မှ ဝါ ဆိုပြီး ပြန် ကြွ လာ ခိုက် ဖြစ်၍ အလိုက် သင့် ဖူးမြော် ရသည် ။ ဆရာတော်အား အကျိုးအကြောင်း ကို ဝတ်ပြု လျှောက်ထား ရာ - “ တရား အားထုတ် လို သည်မှာ ကောင်း လှ ပေ ၏ ။ ခေတ္တ အပန်းဖြေ နား နေ ဦး ” ဟု အ မိန့် ရှိ ကာ နေရာ ညွှန် ပြပေး လေသည် ။ လယ်တီဆရာတော် သြ ဝါဒ ထို့နောက် ဆရာတော်ဘုရားကြီး က အောက်ပါအတိုင်း သြ ဝါဒ ပေး တော် မူ သည် ။ “ ငါ့ ရှင် သု မ န ၊ အားထုတ် ရ မည့် တရား ကား မ ခက် ၊ ဝီရိယ သာ လို သည် ။ ယခုခေတ် တွင် မဂ်ဖိုလ် ပန်း ဝတ်ရည် ရ နိုင်စွမ်း ယူ အံ့ သော ဟု ဝီရိယ ပျံ သွားသော ကို မ ထူထောင် ပျား ၊ ရေ ကြ အပြင် ဖူး ကွ ယ့် ကြာ ၊ အဋ္ဌကထာ ရွက် ၌ သွေးကြော ဆရာတို့ ဆုံး ဖြတ် မ တဲ့ သင် အတိုင်း သော ဆေး သမား ၊ အသပြာ လေးထောင် ကို လို ၍ ပ င့် ကူ ချည် မျှင် လေးလံ ရအောင် တုတ် တံ ဖြင့် ရစ် ရွက် ယူ တိုက် သော သော ယောက်ျား လှေ ၊ သမား လေ ကြမ်း ၊ အ လျှင် ပေါက် ခါး ကျဉ်း လည် လှသော ကို စည်း ကျည် ၍ လေ ညံ့ တောက် လျှင် ၌ ရွက် မ ဖိတ် ကုန် ရအောင် ဖြ န့်၍ ဆီ သွတ် သော ယောက်ျား ကဲ့သို့ မဆုတ် မ နစ် မ တက် ကြွား စေ ရအောင် စိတ် ကို စဉ်း စား ဆင်ခြင် ၍ သမုဒ္ဒရာ ၏ ဟိုမှာ ဘက်ကမ်း သို့ ကူးသန်း အံ့ သော ယောက်ျား ၏ အာ သာ ဆန္ဒ ကဲ့သို့ လည်းကောင်း သက် စွ န့် “ ကြိုးစားပြီး ရှေးအခါက အားထုတ် ယောက်ျား ရမယ် နှစ် ဦး ကွ တို့ ယ့် တော ” ကြမ်း ခရီး ၌ ရှား နှစ် ကို တွေ့ ၍ “ ရှား နှစ် ကို မီး ပွတ် သော် မီး ရမည် လော ” ဟု တစ်ယောက်က ဆိုလျှင် တစ်ယောက်က “ မစင် ပါ အောင် ပွတ် သော်လည်း မီး မရနိုင် ” ဟု ဆိုသည်ကို မ ခံ ချင် လှ ၍ “ ငါ မစင် ပါ အောင် ပွတ် မည် ' ဟု ကြိုးစား အားထုတ် ပွတ် ရာတွင် အ ခိုး ထ လေ လေ နှိပ်ပြီး ပွတ် လေ လေ ဖြင့် မစင် လဲ ဗျစ် က နဲ ပါ ၊ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 542 ၄၈၈ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် မီး လဲ ရ လှာ သည် ဟူသော ဥဒါန်း စကားအတိုင်း မီး ပွတ် ယောက်ျား ၏ အာ သာ ဆန္ဒ လုံ့လ ပယောဂ လောက် မျှ မ ရှိကြ ။ “ တရားထူး ရမည် ကို သင်္ကန်း တစ်စုံ သပိတ် တစ်လုံး ရမည် လောက် မျှ ဝမ်း မ မြောက် ၊ ဆွမ်း တစ်အုပ် ရသလောက် မျှ မ ခင်မင် ၊ ပု ထု ဇဉ် ပေ တုံး ပိတ် ဖျင် ကို သာ ဖြုန်း ကြသော ကတုံး တွေမှာ မြေ ကြီး နှင့် ကောင်းကင် အ လား ဤ တရား မြတ် နှင့် ဝေး လိမ့် မယ် ကွ ယ့် ။ “ အရေး အကြော ၊ အ သား ၊ အသွေး အကုန် ခြောက် ပါ စေ ၊ ရ ထိုက်သော တရား မျိုး သာ မှန် ပါ လျှင် မ ရသမျှ ငါ မ နေ ။ မ ပေါက် မရောက် သမျှ ငါ မ နေ ' ဟု ဝီရိယ မ လျှော့ ဘဲ အားထုတ် ရမယ် ကွ ယ့် ” “ ဤသို့ သက် စွ န့် ကြိုးစား အားထုတ် ပါ လျှင် ခ ပေါင်း ရေကြည် စေ့ ခပ် သော ရေ သည် တစ်ခဏ ချင်း စိမ်း မြ ဖြူစင် ကြည်လင် သန့် ရှင်း သကဲ့သို့ တစ်ခုတည်းသော တရား အာရုံ ကို သာ * စူး စိုက် စွဲ မြဲ သော သမာဓိ နှင့် ယှဉ် ရ သ ဖြင့် တရား အားထုတ် သူ၏ စိတ် အ စဉ် သည် လွန်စွာ ကြည်လင် တောက်ပ ပြီး အဆင့် ဆင့် မြတ်သော တရားထူး တရား မြတ်ကို ရ နိုင်တယ် ကွ ယ့် ” ဟု မိန့် “ တော်မူ၏ ဆရာ့ သြ ။ ဝါဒ ထိုအခါ များကို ဦး သံ သု မှို မ နှက် န သည် သကဲ့သို့ - ဦး ထိပ် ရွက် ပန် ဆင် ပါသည် ။ သပ္ပာ ယ ဖြစ်သော ဌာန ကို ညွှန်ကြား က ဘုရား တ ပ ည့် သွားရောက် · အားထုတ် လိုပါသည် ဘုရား ” ဟု လျှောက်ထား ရာ သာဓု ခေါ် တော်မူ၏ ။ တ ပ ည့် တစ် ဗါး ကို ခေါ် ၍ ဆရာတော်ကိုယ်တိုင် ၁၂၆၅- ခုနှစ်က သီတင်းသုံး ဖူး ဟောင်း ဖြစ်သော လက်ပတောင်းတောင် တော ရ သို့ ဦး သု မ န အား ပို ့ လက် စေသည် ပ တောင်း ။ တောင် ကား မုံရွာ ချင်းတွင်းမြစ် အနောက်ဘက် ကမ်း လေး မိုင် ခန့် တွင် ရှိလေသည် ။ ဦး သု မ န သည် ထို တော ရ ကျောင်း၌ ကြွ ရောက်၍ တရား အားထုတ် သည် ။ ဆွမ်းခံ ရာတွင် ဆန် ဆွမ်း မ ရ ၊ ဆတ် ဆွမ်း ၊ လူး ဆွမ်း များကို သာ ရ သ ဖြင့် “ အသက် မ သေ လျှင် တော်ပြီ ” ဟု နှလုံး ပိုက် ၍ တရား ကို သာ ဖိ ၍ အားထုတ် ၏ ။ မကြာမီ ဆတ် ဆွမ်း နှင့် ချဉ် ပေါင် ဟင်း တို့ ကြောင့် ဝမ်းပျက် လာ သ ဖြင့် ဆွမ်းခံ လည်း မ ကြွ နိုင် ၊ တရား လဲ မထိုင်နိုင် ၊ လဲ ယိုင် ချ ည့် နဲ့ သွားတော့ သည် ။ “ ဤ အရပ် ကား ငါ နှင့် သပ္ပာ ယ မ ဖြစ် ။ ဆက် နေ လျှင် သေ ဖွယ်ရာ သာ ရှိသည် ။ အကျိုး ကား ပြီး မည် မဟုတ် ” ဟု ဆုံးဖြတ် ကာ လယ်တီ တော ရ သို့ ပြန် ကြွ ၍ ဆရာတော်ကြီး၏ မေတ္တာရိပ် ကို ခိုလှုံ ရင်း ဆေးဝါး အ ကုသ ခံ ရ၏ ။ တစ်လအတွင်း ပကတိ နီးပါး ကျန်းမာ လာ၍ အခြား သင့် လျော် ရာ ဌာန တစ်ခု ညွှန်ကြား ပါ ရန် လျှောက်ထား ရ ပြန် လေသည် ။ : ၁၀ နှစ် အဓိဋ္ဌာန် ( မ ဟော မ ပြော ) ထိုအခါ “ ကဲ - ငါ ရှင် လယ်တီဆရာတော်ဘုရားကြီး သု မ န ၊ ဝိပဿနာ ဓု ရ ကို က မ - ရ မ နေ အားထုတ် မည်ဆိုလျှင် ဥပဒေ ခြောက်ချက် ကို လိုက်နာရမည် ” ဟု အ မိန့် ရှိရာ “ လိုက်နာပါမည် ” ဟု လေး လေးမြတ် မြတ် ပင် နဝမ အကြိမ် ## PAGE 543 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၄၈၉ ကတိပြု လေသည် ။ ဥပဒေ ခြောက်ချက် ကား - ၁။ ၂။ ဒကာ ရဟန်းခံ ဒကာမ ၊ ရှင်ပြု တို့ ပြုလုပ်ပေး ပ င့် ဆွမ်း ကို ခြင်း လိုက် ၊ အလှူအတန်း မစားရ ၊ လိုက်ခြင်း မလုပ်ရ ၊ ၃။ ဘုန်းကြီး ပျံ ပွဲ ၊ အစည်းအဝေးပွဲ များ မ လိုက်ရ ၊ ၄။ စကား မ ပြော ၊ တရား မ ဟော ဘဲ ဆယ်နှစ် အားထုတ် ရမည် ၊ ၅။ ဆယ်နှစ် ပြည့် မှ မိမိ ဌာန ၌ သာ တရားဟော ရမည် ။ ၆။ အသက် ၆၀- ပြည့် မှ သာ နယ် လှ ည့်ပြီး တရားဟော ရမည် ။ လယ်တီဆရာတော် သည် ဦး ဉာ ဏော ဘာ သ ( နောင် ဒုတိယ လယ်တီဆရာတော် ) အား မြေ နဲ အဖော် ရွာ ကြားရှိ အဖြစ် ကျောင်း ထည့် ၍ ဟောင်း မြေ နဲ ကြီး တော ဖြစ်သည် ရ သို့ ပို့လိုက် ။ ဘုရား ၏ ငုတ် ။ မုံရွာမြို့ တို များ မှ ၆- နှင့် မိုင်အကွာ ကျောင်း ပျက် အောင် ကြီး သာ တစ်ခု ရွာ နှင့် သာ ရှိသည် ကျောင်းထိုင် ။ ချုံ များ လာသော ထူထပ် ဘုန်းကြီးများ နေ၏ ။ တစ္ဆေ ထွက်ပြေး သ ရဲ ခြောက် ရ၏ သည် ။ မ ဆို ပြေး ကာ သော် နေ ့ လ အခါ , ပိုင်း ပင် နှင့် မဝင် ပျံ ဝံ့ ကြ တော် ။ မူ သည် လယ်တီဆရာတော် ကား များ လှ ပြီ ။ မြွေ စေလွှတ် ဆိုး များကလည်း သော ဘုန်းကြီး သောင်းကျန်း တစ်ပါး လှ ရ ၍ ၏ ။ ပတ်ဝန်းကျင် ရွာသားတို့ ဝမ်းသာ ကြ၏ ။ ကျောင်းဝင်း ဘုရား , သိမ် , ရေ တွင်းဟောင်း များကိုလည်း ရှင်းလင်း တူးဖော် ပေး ကြသည် ။ ထိုနေရာ ကား သက္ကရာဇ် ၇၈၈- ခုနှစ်တွင် အင်းဝ နေပြည်တော် မိုးညှင်း မင်း တရား ကြီး၏ ကုသိုလ်တော် သံဃာ ၂၀၀ သီတင်းသုံး ခဲ့ ဖူး သည့် အဓိက ရ သာသနာပြု မြေ နဲ တော ရ ဌာန မှ “ မိုးညှင်း ကြီး ဖြစ်ခဲ့သည် တော ရ ’ ။ ဟု ယင်း ပြောင်းလဲ မင်းတရားကြီး ခေါ် တွင် အား စေ ခဲ့သည် ချီး မြှောက် ။ ထိုအခါ ဂုဏ်ပြုသော မှစ၍ “ မိုးညှင်း အား ဖြင့် ကိုယ်တော် ၁၂၇၃- ကလေး ခုနှစ် ” ဟု ဟု ဝါဆို တွင် လမှစ၍ ခဲ့သည် ။ သီတင်းသုံး ၏ ၊ ရွာ နီး ချုပ် စပ် ဒကာ များကို ခေါ် ၍ “ စကား ပြောဆို မေးမြန်းခြင်း ၊ ပစ္စည်း အ ပို လှူဒါန်း ပ င့် ဖိတ် ခြင်း ” မ ပြုကြ ရန် မေတ္တာရပ်ခံ ထား ရ၏ ။ ရောက်သော ဆန္ဒ မူ ထား ၏ နေ့မှစ၍ ။ နေဝင် နိဗ္ဗာန်သို့ သည် နှင့် စိတ် ကို ဘုရား တစ် ဝတ် ရှိန် တည်း တက် လွှတ် ၊ ပန်း ထား ရေ ချမ်း ကာ ရွပ် ကပ် ရွပ် ၊ ချွံ မေတ္တာ ချွံ အား ပို ထုတ်ရန် ့ သည် ။ နတ် များကို အော် ၍ အော် ၍ မေတ္တာရပ် ၊ အ မျှဝေ ပေး၏ ။ ဘုရား နှုတ်ထွက် ရသမျှ ရဲ တင်း ဂါထာ ဤမျှ များကို နေ ့ ခင်း ရွတ် မှာပင် သည် ။ ကြောက် ပြီးမှ တရား မက် ကျော ထိုင် ချမ်း ၏ ။ ဖွယ် ကောင်း သည့် ကျောင်း အို , စေ တီ ပျက် ကြားတွင် တစ်ပါးတည်း နေရခြင်း ၊ လေ ဟော ခြင်း ၊ နှင်း ကျခြင်း တို့ကို မ မှု ၊ လွင်တီးခေါင် ၌ အမိုးအကာမရှိ နေထိုင် ရခြင်း ( အမ္ဘော ကာ သိ က ဓုတင် ) ၊ နေ့ရော ည ပါ အိပ်စက်ခြင်း ကိစ္စ တို့မှာ . အ ကို ပြော မ လွယ် ဆိုထား သလောက် ဘိ ကျော အလုပ် စင်း ၍ ခက် ပင် လှ ကိုယ် ပေသည် မ ဆ ။ န့် ထို ရခြင်း အလုပ် ( နိ ကား သဇ် တစ်ရက် ဓုတင် ) မဟုတ် စ သော ၊ တစ်လ ထားသည် မဟုတ် ကား ၊ ဆယ်နှစ် တစ်နှစ် ။ မဟုတ် ခိုင်း သည့် ၊ တရားထူး အ တိုင် · လိုက်နာ မရမချင်း လွယ် ဖြစ်သည် ခြင်း ( ။ သော အနည်းဆုံး ဝ စ ဿ တာ ) ဂုဏ် အာမခံ မှား ## PAGE 544 ၄၉ ဝ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် လည်း အတုယူဖွယ်ရာ ကောင်း လေ စွာ့ ။ အဓိဋ္ဌာန် မိုးညှင်း ယူ သည် ကိုယ်တော်သည် ။ အ နှော င့် အယှက် “ စကား အခက်အခဲ မ ပြော တို့ ရ ” ကား အဓိဋ္ဌာန် တစ်မျိုး ကို မဟုတ် မပျက် တစ်မျိုး စေရန် ခုနစ်ရက် ကြုံတွေ့ စီ နေ လီ ရ ရာ ၍ မေတ္တာ စိတ် “ အင်း ကို ....... မဲ တင်း မိဘ ပွား ဆရာသမား ၍ အဓိဋ္ဌာန် တို့၏ ပါရမီ တာဝန် ကျောက်ကြီး ကား ကျေ ချထား ကြ ရသည် ပေ ပြီ ။ ။ ကျေးဇူး ကြီးမား လှ တစ်ပါး ပါ ပေသည် ။ သေခြင်းတရား သည်လည်း နာရီ မ ဆိုင်း သေ နိုင် ၏ ။ ဝိပဿနာ တရား မှ မ ပြောင်းရွှေ့ အား တော့ ထား ပြီ စရာ ။ မရှိ ဤ ၊ တရားထူး နေရာသည် ပင် မ ရသမျှ ငါ၏ မည် သင်္ချိုင်း သည့် ဖြစ်စေ အကြောင်း တော့ ” ကြောင့် ဟု မျှ အဓိဋ္ဌာန် နေရာသစ် ကာ ခန္ဓာကိုယ်ကို ဘုရားရှင်အား အပြီးအပိုင် စွ န့် လှူ ၍ ပြန် လမ်း မထားဘဲ မအိပ် မ နေ ကြိုးစား ၏ ။ သေခြင်း ကား အ ဆန်း မဟုတ် ။ အလုပ် လက်ရှိ နှင့် အလုပ်ခွင်မှာ သေ ရ ခြင်းသည် သာ မွန်မြတ် ၏ ။ နွားရိုင်း နှင့် မြွေ ဆိုး များ ခြေလှမ်း ဆွမ်းခံကြွ တိုင်း ဝိပဿနာ ရာ တွင်လည်း သတိ ကပ်၍ ကျောင်းဝင်း လှမ်း သည် အ ထွက် ။ သတိ ခြေ လွတ်ပြီး စုံ ရပ် ၍ ရွာ ခြေလှမ်း ဝင်ပေါက် မိ လျှင် အ နောက် ရောက် ပြန်ဆုတ် ၍ ပြန် မှတ် ရ၏ ၊ ရွာ တွင်းတွင် မူ ရိုးရိုး မေတ္တာ ပွား သည် ။ ကျောင်း ပြန် ရာ တွင်လည်း ( အ သီဟိုဠ် လာ က ခေတ် လမ်း စံ အတိုင်း တော်ဝင် သတိ အရိယာ ကပ်၍ များ ပြန် ရ၏ စာအုပ် ။ ယင်း ၌ အကျယ် ကို ဂ တ ပစ္စာ ရေးထားသည် ဂတိ က ဝတ် ။ ) ဟု ခေါ် ၏ ။ ဤ အသွားအပြန် က တိ ဝတ် ကို မ ချွတ် နေ့စဉ် ခြေလှမ်း တိုင်း သတိ ကပ်၍ ကြွ ရာ တစ်နေ့တွင် နွားသိုး ရိုင်း တစ်ကောင် က ရှေးရှု ရင်ဆိုင် မိတ် လိုက် ပြေး လာ ရာ မြင်ရသော လူအများက “ မိုးညှင်း ကိုယ်တော် ကလေး ၊ နွား , နွား ၊ တိုက် ပါ လိမ့် မယ် ၊ ဖယ် ပေးပါ ဘုရား ” ဟု ဝိုင်း ၍ အော်ဟစ် ပြောဆို သော်လည်း “ ဒီ ဝတ် ကို အပျက် ခံပြီး ထွက်ပြေး ရင် သေ တာ နဲ့ အတူတူပဲ “ ဓမ္မော ' ဟု ဟ ရုတ်တရက် ဝေ ရက္ခ တိ စဉ်း ဓမ္မ စာ စား ရီ ကာ - တရား တစ်လှမ်းချင်း သည် တရား သတိ စောင့် ကပ်၍ သူ ကို ကြွ စောင့် မြဲ ကြွ ရှောက် နေ၏ ၏ ။ ” ဆို ရိုက် သည့် လိုက် အတိုင်း သကဲ့သို့ နွားရိုင်း ချာ က သည် နဲ လှ ကိုယ်တော် ည့် ထွက် တိမ်းရှောင် နှင့် လေး သွား တောင် ကွာ ၏ ။ မြင်သမျှ အရောက်တွင် ၊ ကြားသမျှ တစ် ဦး အံ့ ဦး သြ က မ ဆုံး ကြ ချေ ။ တရား ကား ယုံကြည် သူ တိုင်း အား သက်သေ ပြပါ၏ ။ ထို့အတူ ဆွမ်းခံကြွ ရာ တစ်နေ့တွင် ဆွမ်းခံကြွ သော လမ်း၌ မြွေ ဆိုး ကြီး တစ်ကောင် မာန် ဖီ ၍ ခေါင်းထောင် နေသည်ကို တွေ့ သော လူများ က ဆွမ်းခံကြွ လာ နေသည်ကို မြင် သ ဖြင့် မောင်းနှင် လျှောက်ထား ကြ၏ ကြ၏ ။ မ ။ ရ မိုးညှင်း သ ဖြင့် “ " ကိုယ်တော် ရှေ့မှာ မြွေ ဆိုး ကား ကြီး ကြွ ပါ မြဲ ကြွ ဘုရား သည် ။ ၊ နှစ်တောင် နောက် ပြန်ဆုတ် ခန့် အ ပါ လို ” တွင် ဟု ထို မြွေ က ပင် ထွက်ပြေး ဖယ်ပေးရ သည် ။ မေတ္တာ နှင့် သီလ တန်ခိုး သည် တကယ် ကျင့် လျှင် တကယ် အစွမ်းထက် ပေသည် ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 545 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၄၉၁ မြွေ တစ်ကောင် တစ်ခါ ကလည်း သည် နောက်မှ ဘုရား တ ငုတ် ရှူးရှူး တို များ၌ မာန် ဖီ သန့် နေ၏ ရှင်း ။ အဓိဋ္ဌာန် ရေး လုပ် အ မ ပြီး ဖျက် ဘုရား ဘဲ ဆက်၍ ဝတ်ပြု ရှိခိုး နေစဉ် မြဲ ရှိခိုး ရှေ့သို့ နေသည် ထွက်လာပြီး ။ ထို မြွေ ရုပ် သည် ပွား အနီး ဆော မြှောင် င့် ကြောင့် ၍ ပါး ထိုင် ပျဉ်း နေရာတွင် ထောင် ကာ ခြေ မာန် နှစ် စောင် ချောင်း နေ ပြန်တော့ ကြား နောက်မှ သည် ။ မေတ္တာ ဖိ အ ၍ နှော ပွား င့် ပို အယှက် ့ မှ သာ မှန်သမျှကို ပျောက်ကွယ်သွား ခုခံကာကွယ် တော့ ၏ နိုင်သည် ။ မှာ မေတ္တာ မှ တစ်ပါး အခြားမရှိ ကြောင်း မိုးညှင်း ကိုယ်တော် ပို၍ စွဲ မြဲ ယုံကြည် သွားတော့ ၏ ။ တရား မျက်စိ နှင့် အံ့ဖွယ်များ ဦး ထင် ၊ တရား အောင် အားထုတ် သာ ရွာမှ ၍ ဦး တစ်နှစ် ဘိုး ကြူ ခန့် တို့ ရှိလျှင် လေး ဦး ဆည် သည် တစ် ကြီး ရွာမှ ဦး လျှင် ဦး ထွန်း သုံး လ မြ စီ ၊ ကပ္ပိယ ဦး လွှား လုပ်ရန် ကြီး နှင့် တိုင်ပင် လျှောက် ကြ၏ ကြ ရာ ။ ခေါင်းညိတ် ဆရာတော် မှာ သော စကား အား မ ဖြင့် ပြော လက်ခံ သ ဖြင့် တော် ကု မူ ဋီ သည် ကြွ စဉ် ။ ကပ္ပိယ စာရေး များ ၍ မှာလည်း လက်မှတ်ထိုး ကိစ္စ ရှိလျှင် ထုတ် စာ တော် ဖြင့် မူ ရာ သာ ၁၂၇၆- လျှောက်ထား ခုနှစ် ၊ တန်ဆောင်မုန်း ကြ ရသည် ။ ယင်းသို့ လ ပြည့် မ နေ့ နေ မ ည နား သန်းခေါင်ယံ သုံး နှစ်ဆက်တိုက် တွင် “ စက္ခုံ အား ဥဒပါဒိ , သုံးနှစ် ဉာဏံ ပြည့် ဥဒပါဒိ မြောက် ' ဟူ လျှင် သကဲ့သို့ နောက်ထပ် တရား ဉာဏ် နှစ်နှစ် အမြင် အသစ် ထူး ထပ်မံ၍ များ ရရှိ အဓိဋ္ဌာန် တော် မူ ခဲ့ ပြု လေသည် ရသည် ။ ။ နှုတ်ပိတ် သတ်မှတ်ထား အဓိဋ္ဌာန် လေသည် ကို မူ ။ ဆယ် ဒုတိယ ရက် ငါးနှစ် တစ်ကြိမ် ပိုင်းတွင် ကျ နှုတ်ပိတ် ပြုလုပ်၍ အဓိဋ္ဌာန် ငါးနှစ် ကို ပြည့် ၁၅- သည်အထိ ရက် သတ်မှတ်ခဲ့ လုပ် ချိန် ၏ ။ ဆွမ်း ဘုဉ်း စား ပေး ရာ တော် တွင်လည်း မူ သည် ။ တရား “ အာ ဟာ အားထုတ် ရေ ပဋိ စဉ်အတွင်း ကူ လ သညာ ကြိုး ” ဖြင့် ကြား ဆွမ်းတစ်လုပ် စာ ကြည့် သည် ပုတီး ။ မိမိ တစ်လုံး ဝိပဿနာ ချ၍ ရှု ပွား ပုံ ကိုလည်း ၁၀- နှစ် ကာလအတွင်း မှတ်သား ထား ရာ ရပ်ဝေး ယခုအခါ ရပ်နီးမှ “ ဝိသုဒ္ဓိ ရဟန်း ကျင့် ရှင် စဉ် ကျမ်း လူများ ' က ဟု နည်း ပုံ နှိပ်ပြီး ခံ တရား ရှိ လေပြီ ကျင့် ။ လိုကြောင်း ကပ္ပိယ ဈ တစ်ဆင့် စာ ဖြင့် လျှောက်ထား ကြ ရာ “ အဓိဋ္ဌာန် ပိတ်ထား မ ပြည့် သော်လည်း သေး ၍ ခွင့် အဓိဋ္ဌာန် မပြုနိုင် ' ပြည့် ဟု စာ ခါနီး ဖြင့် တွင် ဖြေ ကြား ဖိုး ဝန်း တော် မူ တောင် သည် ၊ ။ လက်ပတောင်းတောင် အဓိဋ္ဌာန် ဖြင့် မည်မျှပင် ၊ ကျောက် ကာ တောင် ၊ ကြေးမုံ မ ရှေး မ ရွှေ နှောင်း မြင် တင် တစ်ပြိုင်တည်း တောင် စ နှစ်နေရာ သော နေရာများ သုံးနေရာ နှင့် မုံရွာ တွေ့ လယ်တီဆရာတော်ဘုရား နေရသည် ဟူသော သတင်းများ ထံ တို့၌ က မကြာခဏ ရံ ခါ တစ် ထွက်ပေါ်လာ ကျောင်း လုံး လင်း ၏ ။ ကပ္ပိယ နေသည်ကို များ မှာလည်း လည်းကောင်း မကြာခဏ ၊ နတ် ဘုန်းကြီး ဗြဟ္မာ များ ပျောက်နေ ဘီလူး များကို ကြသည် ပင် ။ တရားဟော နေသည်ကို လည်းကောင်း တွေ့ ကြ ရ လေသည် ။ ကပ္ပိယ များမှာ အလွန် ဝမ်းမြောက် ကြ ကာ သတင်းများ လည်း တစ်နေ့ တခြား ကျော်ကြား လာ ပေသည် ။ ၄၀ မ အကြိမ် ## PAGE 546 ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ၄၉၂ ၁၂၈၃- ခု ၊ ဝါဆိုလ တွင် ၁၀- နှစ် အဓိဋ္ဌာန် ထိုနှစ် ကမ္မဋ္ဌာန်း သီတင်းကျွတ် လည်း ပြည့် တွင် ၊ လိုအပ်သော ကျေးဇူးရှင် တရားထူး လယ်တီဆရာတော် လည်း ပေါက် အား ကန်တော့ ရောက်ပြီ ကာ ဖြစ် သ တွေ့မြင် ဖြင့် သော တရား များကို လျှောက် သည် ။ လယ်တီဆရာတော် က သာဓု သုံးကြိမ် ခေါ် တော်မူ၏ ။ လယ်တီ ဒီပနီကျမ်း များ လူ ၍ တရား ဟော ခွင့် ကပ္ပိယ ပြုလိုက်သည် များ နှင့် တကွ ။ ပရိသတ် လေး ငါးဆယ် ရှိလာ ရာ သစ်ပင် တန် ဆောင်း အောက်တွင် များ ပေါ်ပေါက် ထန်း ရွက် မိုး ၍ မဏ္ဍပ် လာ ၌ တော့သည် နေစဉ် ။ တရား ထိုအချိန်တွင် ပေး တော်မူ၏ “ ဝိပဿနာ ။ တစ်စတစ်စ ပီတိ အစား ဖြင့် စား ဇရပ် ကျင့် စဉ် တရား ကြီး ” “ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် ကျင့် စဉ် ကြီး ခုနှစ်အတွင်း ' နိဿယ ဘုရား မုစ္စ က ဟောင်း ကျင့် ကိုး စဉ် ကျမ်း ဆူ ကိုလည်း ' များ နိစ္စ ရေးသား ဗဒ် တစ် ဆုပ် ပုံနှိပ် ဆန် လေသည် ဖြင့် ထပ်မံ ။ ၁၂၈၅- တည်ထား မှ ၁၂၉၁- ခဲ့ လေသည် ၁၂၈၅- ။ ခုနှစ်တွင် တ ပ ည့် ယောဂီ များ များပြားလာ ကြီး သ ဖြင့် တို့ကို တိုက် ခန့် အုပ် အပ် ဦး ၍ သု မင်္ဂ “ ဝိသုဒ္ဓိ လ ၊ တိုက် ကျင့် စဉ် ကြပ် ကျမ်း ဦး ကြီး အာ ” ကိုလည်း သ ဘ ၊ အမျိုးသမီးကြီး ရိုက် နှိပ် ကာ မှူး နေ့ရော ဒေါ် ည စန္ဒာ ပါ အလုပ် တက် တရား များ ကာ ပြ စ သ တု ရာ သည် ရက္ခ ။ အရာရာ ကမ္မဋ္ဌာန်း တွင် ကို ဝိနည်း ပွား ကြ ရသည် တော် နှင့် ။ အ ထို့နောက် ညီ ဆုံး မ ရုပ် လေ၏ အနိစ္စ ။ ည ကို စဉ် စင်္ကြံ ဝတ် နှင့် တွဲ၍ တစ်ချက် ပျက် မှ ခြောက်ချက် လိုက် ကြ ရသည် ပျက် ။ ထိ နာမ် သုံး အနိစ္စ ည ( ဝိ ဟောသည် ညာ ဏ ။ ဓာတ် တရား ခြောက်ပါး ပြ သူ က ) စင်္ကြံ ခြောက် ရှေ့က ရက် ကြွ ပြသည် လျှင် ။ ( နောက် စာရေးသူ က ၈- နှစ်သားအရွယ် က ဆရာတော်ကြီး စင်္ကြံ ကြွ ရင်း တရား ပြသည် ကို ဖူး တွေ့ ရ ဖူး ၏ ။ ) လယ်တီဆရာတော် ပျံလွန်တော်မူ ၍ မ ကျန်း ထိုနှစ် ရှိ တော် ဝါဆိုလ မူ ၍ မိုးညှင်းဆရာတော် ဆန်း ရှစ် ရက်နေ့တွင် ကြွ ကျေးဇူးရှင် လာ ရန် ကြေးနန်း လယ်တီဆရာတော်ဘုရားကြီး စာ ရ သ ဖြင့် ပျဉ်း မ နား သူဌေး ဦး လန်း တိုက် ( လယ်တီ စံကျောင်း ) သို့ ကြွ ရသည် ။ ကျေးဇူးရှင် ကြီး၏ ခြေ တော် အစုံကို ဦး ခေါင်း “ ဖြင့် အင်း ပွတ် ... မိုးညှင်း တိုက် ကာ ကိုယ်တော် ဝတ်ပြု စဉ် လား ... ၊ အေးကွ ယ့် - ဝိပဿနာ သာသနာ ကြီး ကြိုးစား ပြု ကွ ယ့် ၊ ငါ မရှိ ပေမယ့် ငါ့ စာတွေ ရှိနေတယ် ဆရာတော်အား ၊ ငါ့ ကိုယ်စား ရွတ် အား ပေး ကြ၏ ထား ရစ် ။ ” မိုးညှင်းဆရာတော် ဟု မိန့် မှာ တော် မူ သည် က ။ မူ အနတ္တဒီပနီ တ ပ ည့်များ ကို က ပဋ္ဌာန်း ရွတ် ဖတ် ကျမ်း ၍ နာ ကို စေသည် ၊ ကျေးဇူးဆပ် လေသည် ။ လယ်တီဆရာတော်ဘုရားကြီး " “ အေး - ကောင်းလိုက်တာ မြင်ပြီး ကွယ် ကြည်ညို က ၊ .... အနတ္တ လိုက်တာ ဒေသနာ ။ ဘုရား နာ ရတော့ ကြွ လာ သလိုပဲ အ ဘ ကွ ဘုရား ယ့် ၊ ချစ် အနတ္တ သား လက္ခဏာ သုတ် ဟော ပုံ ကို ## PAGE 547 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၄၉၃ လူ့ပြည် မှာ အဘိဓမ္မာ တရား ဟော ပြီးပြီ ။ နတ်ပြည်မှာ တစ် လှ ည့် ဟော ချိန် ကျ ပြီလို့ ငါ့ နား ထဲမှာ ဘုရားရှင် ခေါင်း ရင်း က ကြွ ပြီး မိန့် တော် မူ သံ လို ကြားနေရတယ် ” ဟု အ မိန့် ရှိလေသည် ။ ကမ္မ ထိုနှစ် ဇ ရုပ် ဝါဆိုလ ချုပ် ပြည့် တော် မူ နေ့ ၍ တ နှစ်နာရီ ပ ည့် ကြီးများ မိနစ် အား ၃၀- ခွင့် တွင် ပန် ပြီး လယ်တီဆရာတော်ဘုရားကြီး မိုးညှင်း တိုက် သို့ ပြန်ခဲ့သည် စု ။ တိ ဝိပဿနာ လယ်တီဆရာတော်ဘုရားကြီး တရား ကို . အထူး ကြိုးစား ပျံလွန်တော်မူ ဟောပြောရန် သည့် ဆုံးဖြတ် နောက် ဓမ္မ တော်မူ၏ သံဝေဂ ။ ဖြစ် အသက် တော် မူ သ ၆၀- ဖြင့် မ ပြည့် မီ မိုးညှင်း တော ရ အတွင်းမှာ ပင် တရားပွဲများ ပြုလုပ် ရ၏ ။ မကြာမီ အလျား ၁၅၀- အ နံ ၆၂- ပေ ရှိ “ ပဋ္ဌာန်း အဓိပတိ ” ဓမ္မာရုံ ကြီးကို ၁၃၀၁- ခုနှစ်တွင် မော်လမြိုင်ကျွန်း မြို့ ဦး မျှင် - ဒေါ် စိန် ၊ လေး မျက်နှာ မြို့ ဦး စစ် ကြူ တို့ က ဆောက် လှူ ကြ၏ ၊ အသီတိ သာဝက နှင့် ကိုး တိုင်း ကိုး ဌာန သာသနာပြု ရုပ် လုံး စသည်တို့ ဖြင့် အ ဆန်း တ ကြယ် ရှု ဖွယ် ကောင်းလှသည် ။ အထူး သ ဖြင့် ဓမ္မာရုံ ကြီး အ မိုး မျက်နှာ ကြက် တွင် လင်း နို့ သား ၅ ဝဝ - တို့ အဘိဓမ္မာ တရား နာ နေကြ “ ပုံ လင်း ကို ထု နို့ ပုံ တူအောင် လုပ်ထား သည် ရေး ။ ထု တတ် လုပ် ရဲ့ စဉ် လား က ကွ မိုးညှင်း ယ့် ၊ မ ရေး ဆရာတော်ကြီး တတ်ရင် စာရွက် က ပန်းချီဆရာ နဲ့ ခဲတံ ယူခဲ့ အား ၊ ငါတို့ ရေးပြမယ် ” ဟု အ မိန့် ရှိ နေစဉ် လင်း နို့ တစ်ကောင် သည် ရုတ်တရက် ဆရာတော် နှင့် ပန်းချီဆရာ ရှေ့တွင် ကျ လာ ၏ ။ “ အေးကွ ယ့် ၊ လင်း နို့ အပေါ် စာရွက် နဲ့ အုပ် ပြီး ခဲတံနဲ့ ခြစ် ထား ကွ ယ့် ” ဟု မိန့် တော် မူ ၏ ။ ပြီးလျှင် လင်း နို့ လည်း ဦး သုံးကြိမ် ညွတ် ၍ ပျံ တက်သွား လေသည် ။ တရားဟော ထွက်ပြီ ၁၂၉၄- ခုနှစ်တွင် အသက် ၆၀- ပြည့် ပြီ ဖြစ်၍ ထိုနှစ် တန်ခူးလ တွင် ပထမဆုံး မေ မြို့သို့ ငါး ရက်ကြာ တရားဟော ကြွ သည် ။ ၁၂၉၅- ခုနှစ် တပေါင်းလ ဆုတ် ၁၄- ရက်နေ့ တွင် မီးရထား တွဲ ဖြူ ကြီး ဖြင့် မော်လမြိုင် သို့ တရားဟော ကြွ သည် ။ တရားဟော ကြွ မည် ရှိ စဉ် ရထား တက် ခါနီး လယ်တီ ကျောင်းတိုက် ကြီး ဆီသို့ ဦး ချ ကန်တော့ ပြီးမှ တက် တော် မူ သည် ။ ထို တရား ပွဲကြီး များအတွက် ကိစ္စ အ ဝဝ စီစဉ် သူမှာ နေရင်း ဦး ကောဝိဒ ဆရာတော် ကလေး ပင် ဖြစ်သည် ။ မော်လမြိုင် ၌ ၁၈- ရက်ကြာ ၍ မိုင် ဒါ ကွင်းတွင် ဟော ရာ ပရိသတ် နှစ်သောင်း ကျော် အသံ ချဲ့ စက် လေသည် ကို ပထမဆုံး ။ ဤမျှ အသုံးပြု ပရိသတ် တော် များသည် မူ ရ လေသည် မှာ ။ ရှေးက သီလ ၊ ဘာဝနာ မရှိ စ ဖူး များကို ပေ ။ မြန်မာပြည်တွင် ကြိုးစား လိုက်နာ ကျင့် သုံးရန် လက်မှတ်ထိုး ဝန်ခံ သူ ( ဂတိ ဝိသုဒ္ဓိ အသင်းဝင် ) ၅၀ ဝ ၀၊ ရသေ့ မ ၅၀၀- တို့ သာသနာပြု စာရင်း ရေး သွင်း ကြ၏ ။ ကြွ လေ ရာတွင် ပျား ပန်း ခတ် မျှ အံ့မခန်း ကြိုဆို ပူဇော် ကြ လေသည် ။ ( နောင်အခါ ) ပုလိပ် မင်းကြီး က လှူ သော တစ်ခါ ဖောက် လျှင် အချက် တစ်ရာ ထွက် အမြောက်ကြီး ကို ပစ် ဖောက် ကြိုဆိုကြ ရသည် ။ ၁၂၉၆- ခုနှစ် ကဆုန်လ ပြည့် ကျော် နှစ်ရက်နေ့မှစ၍ ရန်ကုန်မြို့ မြို့ မ ကျောင်းဝင်း တွင် ## PAGE 548 ၄၉၄ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် အသံ တစ်လုံး ချဲ့ စက် ဖြင့် သာ ရှိသေးသည် ဟော ရာ ။ ပရိသတ်များ ဆရာတော်သည် ဝက် “ ဝက် ကြား ကွဲ စည် ကြ ရဲ့ လား ကား၏ ဟ ။ ရို့ မြန်မာပြည်တွင် ရဲ့ ” ဟု မေး ကာ ဤ မေး စက် ကာ ပရမတ် သူရိယ နှင့် တရား မြန်မာ့အလင်း များကို ဟော သတင်းစာ တော်မူ၏ ။ ကြီးများ ၁၅- ရက် ကလည်း ဝိပဿနာ တရား အလုပ်ပေးတရား နှင့် သတင်းဓာတ်ပုံ များ ဖြစ်၏ များ ပါ ။ ဖော်ပြ ငါး ထောင်ကျော် အား ပေးကြ စီ တိုး သ ဖြင့် ၍ ထုတ် တစ်နိုင်ငံလုံး ကြ ရသော သိ ဟူ၏ မ့် သိ ။ မ့် ထူးဆန်း တုန် ကာ သည်မှာ သတင်းစာများ တရားပွဲ ရက် လည်း အချိန် စောင်ရေ များ၌ မိုးတွင်း ဖြစ်လျက် မိုးညှင်းဆရာတော် မိုး မ ရွာ ခဲ့ ရန်ကုန်ရောက် ချေ ။ ခိုက် ၃၇- နှစ် ကွဲ ကွာ နေသော ငယ် ဆရာ ( သုံးခွ ၊ အေး ဆရာတော်ကြီး ရွာ ဆရာတော် မှာ ကန်တော့ခန်း ဦး အာ စ ရ ) ဆုပေး ထံ လှူ ကို ပင် ရန် ပြီးအောင် ပစ္စည်းများ မပေးနိုင် နှင့် သွားရောက် ဘဲ ဝမ်းနည်းဝမ်းသာ ကန်တော့ ရာ ငိုကြွေး ကျွဲ ချို နှင့် ရှာ လုံချည် လေသည် ငြိ ။ ပြီး မိုးညှင်းဆရာတော် နေစဉ် ဦး အာ စ ရ မြင် ၍ လောင်း ကယ်တင် လျာ ကျွဲ ခဲ့ ရ၏ ကျောင်းသားဘဝ ။ နောက် ကျောင်းသားဘဝ ကျွဲ ခတ် ၍ ပုဂံ တောင် ရွာ ` ဆွမ်း စား သွား ရာ မှ အ ပြန် ချောင်း ကူး ရင်း ရေနစ် သေ မည် အ ပြု တစ်ကြိမ် ကယ် မ ခဲ့ ပရိသတ်များ ရ၏ ။ သေ ဘေးမှ လည်း ငိုကြွေး နှစ်ကြိမ် ကြ၏ ကယ် ၊ မ အတင်းအကြပ် ခဲ့သော ကျေးဇူးရှင် တရားဟော ဖြစ်သည် ရမည် ။ ဆို၍ ရန်ကုန် အစီအစဉ် ဖျက် ကာ သုံးရက် ။ ( ၁၂၉၇၊ တန်ဆောင်မုန်းလဆန်း ၁၃-၁၄-၁၅- သုံးရက် ) ဟော ဝိုင်း အုံ ရ ငိုကြွေး သေးသည် ကြ ။ ပြန်သည် တရား ပွဲတွင် ။ ဆရာတော် လည်းကောင်း မှာ သင်္ခါ ၊ ပြန် ရ တရား ကြွ သောအခါ တို့၏ လှ တွင် ည့် စား လည်းကောင်း မှုကို သံဝေဂ ၊ ယူ တော် မူ သည် - “ ဪ ..... ဒုက္ခ ... ဒုက္ခ ၊ ပညာရှိ သူတော်ကောင်း များ လောကကြီးကို ဒါ ကြောင့် ထိုအခါ ရွံ မုန်း မှစ၍ ကြ တာပဲ ရန်ကုန်မြို့သို့ ” ။ နှစ်စဉ် ကြွ တော်မူ၏ ။ တရားပွဲ တိုင်း ကြက် သီး ထ လောက်အောင် ပရိသတ်များ များပြား ၏ ။ တရား အား ထုတ်ရန် ဝန်ခံ ၍ ဝိသုဒ္ဓိ အသင်းဝင် သူ တစ်သောင်း မှ ငါးသောင်း အထိ ပေါ်ထွက်လာ လေသည် ။ ဤသို့ ပင် အ အသင်း မြို့ မြို့ တိုင်း များကိုလည်း အ လျဉ်း သင့် သလို တရားပွဲများ ချီးမြှ င့် တော် မူ လေသည် ။ မင်္ဂ လာ ဂတိ ဝိသုဒ္ဓိ ဖွဲ့စည်း ပေး တော် မူ ခဲ့ ၏ ။ မာရ်နတ် ၏ ကိုယ်စားလှယ်များ အထူး သ ဖြင့် ရန်ကုန်တွင် ဝတ္ထု ၊ မဂ္ဂဇင်းများ ကို တဏှာ လောကတွင် ရာ ဂ အားပေး အကြီးအကျယ် သ ဖြင့် မ ဖတ် ကြရန် ဂယက်ရိုက် ဟော ခတ် ပြော၍ ကာ ကလောင် မီးရှို့ ခိုင်း ဖြင့် မိသ တု န့် ဖြင့် ပြန် ဆ စာရေးဆရာ န့် ကျင် ကြ၏ ။ တို့ ဝတ္ထုများ တွင် ယောဂီ ရသေ့ မ များကို မဖွယ်မရာ တရားပွဲ များ၌ ဇာတ်ဆောင် ရေ မ ပက် ရန် ထည့် မေတ္တာရပ်ခံ သွင်း ရေးသား မိ၍ မြန်မာ့အလင်း လာကြသည် ။ မော်လမြိုင်တွင် သတင်းစာ က ကာတွန်း သင်္ကြန် တွင်း ဖြင့် နဝမ အကြိမ် ## PAGE 549 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၄၉ “ ရေပက် “ .. တရား အေး …… မ .. တို့ ဟော က ပါ သူတို့ နဲ့ ” ဟု မကြိုက်တာ သရော် ရာ ပြော ..... မိ တာကိုး ကွ ယ့် ၊ ခံ ရမှာပေါ့ ။ လောကဓံ ဆိုတာ ဒီလိုပဲ ” မိုးညှင်း ဟု မိန့် တော် ဆရာတော် မူ သည် ။ နာမည်ကြီးလာသည် နှင့် အမျှ အ မြို့ မြို့ အနယ်နယ် တွင် ဓမ္မာ ဘိ သမ ယ တရားထူး ရ သူများ ရှိ သကဲ့သို့ ငရဲကြီး သူ များလည်း မ နည်း လှ ချေ ။ အထူး သ ဖြင့် ရသေ့ ဝတ် ပေးမှု ကို ရမယ် ရှာ ၍ အပြစ် ဆိုကြသည် ။ ဦး ပညာ ဝံ သ ဆရာတော် က “ သာ နားမလည် သ န တံ ခွန် ” “ သူများကို သာ သ န မ သွေးဆောင် လ ဝိ သော ဓ နီ ၍ ” ကျမ်း င ရဲ များ ခေါ်သည် ဖြင့် ။ နှိပ် သာသနာ နှိပ် ဖဲ့ ဖဲ့ ရေးသား အတုအယောင် ရှုတ်ချ သည် တွေ ။ “ မြေ မသိ မျို လိမ့် မည် ” စသည်တို့ ရေး ၍ ကန့်ကွက် ဖြစ်၏ သည် ။ ရေး ။ ဦး မိုးညှင်း ဝါဆို ဆရာတော် ဆရာတော်အား ကလည်း ဝိနည်း ‘ ဣ ကံ သိ ပဟာယ ပြု၍ ထုတ်ပယ် က ဝိနိစ္ဆယ ရန် ” ( လှုံ့ဆော် ၂- အုပ် ) လာကြသည် ။ တစ်နိုင်ငံလုံးရှိ ဆရာတော်များ ထံ လှုံ့ဆော်စာ များ ဝေ ဖြန် ့ ကြ၏ ၊ မိုးညှင်း ဆရာတော် ၁၂၉၈- က ခုနှစ် သံဃာများ ဝါဆိုလ အား တွင် လှူ သည် ရသေ့ ကို ဝတ် ပင် မ ပြဿနာ စားသုံး လို ကို ကြတော့ ပခုက္ကူမြို့ ပေ ။ စာ တတ် အ ကျော် ဆရာတော် ဦး ပခန်း နှင့် တွေ့ဆုံ လျှောက်ထား ဆွေးနွေး ၍ ဖြေရှင်း လိုက် ရာ မိုးညှင်း ဆရာတော်၏ အမှန်တရားကို သတင်းစာ ကြီးများ က အပြည့်အစုံ ရေးသား ထုတ်ဖော် ကြ၏ ။ “ ရေစကြို ရှင်းတမ်း ” စာအုပ် ရှ စ သောင်း ကိုလည်း ထုတ်ဝေ လိုက်သည် ။ ထိုအခါ မှ မီး ကို ရေ နှင့် ပက် သကဲ့သို့ ငြိမ်း သွားကြ မာရ်နတ် လေ သည် ဟော့ သည် တရား ။ ရှင် သူတော်ကောင်းတို့ အား အသိဉာဏ် မရှိ သူ တို့၌ ပူး ဝင်၍ ဒုက္ခ ဘုန်း လာဘ် ပေး စေ ၏ သပ် ။ သေ ပ ကာ လျှင် များပြား ထို သူတို့ အောင် င ရဲ ပူး ကျ ဝင် ကုန် စေခိုင်း ၏ ။ ယင်းသို့ ၏ ။ ထို သူတို့ ဖျက်ဆီး၍ သေ လျှင် မရလျှင် နတ် ရွာ အလှူအတန်း လား ကုန် ၏ ။ မာရ်နတ် သည် မသိ မ လိမ် မာ သူတို့ကို ခုတုံး လုပ်၍ နှော င့် ယှက် သည်မှာ “ မူလ ပဏ္ဏာ သ ၊ မာ ရ တဇ္ဇနိ " “ လာဘ်လာဘ ယ သုတ် ’ ဖြင့် ဘုန်း ထင်ရှား နှင့် ပစ် သည် လေသည် ကို ၊ လာဘ် ။ တိုက် သည် ကို အနိစ္စ တရား ဖြင့် ခု ခံရမည် ။ အမျိုးမျိုးသော ဖျား နာ ငတ် မွတ် ဘေး ဒုက္ခ ပေးသည် ကို ၊ ကပ် တိုက် သည် ကို မေတ္တာ ဖြင့် ကာကွယ် ၁၂၉၆- ရမည် ခုနှစ် ” ဟု ၊ ဗုဒ္ဓ၏ ပဲခူးမြို့ တ ပ တရားပွဲ ည့် တို့ သိရှိပြီး ကျင်းပ ဖြစ်၏ စဉ် ။ က ပြဿနာ တစ်ခု ကြုံရ ပြန် ၏ ။ ပြဿနာ ကား တရားဟော မည့် ည တွင် အခြား ဆရာတော်ကြီး တစ်ပါး နှင့် တရားပွဲ ရက် တိုက် ဟော နေခြင်း လျှင် ဒဏ် ပင် ဖြစ်သည် ထမ်း ရမည် ။ ’ မိုးညှင်း ဟူသော ဥပဒေတွင် ဥပဒေ တစ်ခု “ တစ် ရှိ၏ မြို့ထဲ ။ ထို တရား ဥပဒေကို နှစ် ပွဲ ဆုံ ထောက်ပြ ၍ မ ဟော ကာ ရ ၊ ဆရာတော် ဘုရားကြီး က တရား မ ဟော ဟု အ မိန့် ရှိရာ ဦး စိန်ဝင်း စ သော ရွှေ မော် ဓော ဂေါပက ပ င့်၍ တောင်းပန် လူကြီးများ စီစဉ် ကြသည် ပြီး ဖြစ်၍ ။ ထိုအခါ အခက်အခဲ ပြိုပျက် တွေ့ နေသော ကုန် ကြသည် ရွှေ ။ မော် မြို့ပေါ်ရှိ ဓော စေ ဆရာတော်များ တီ ကို ပြုပြင် ကြရန် ကို ပါ က တိ ခံ စေ ၍ ဤသို့ အကျိုး တစ်ခု ရှိလျှင် ပင် ဆရာတော် ဒဏ် ထမ်း ၍ ဟော မည်ဟု နဝမ အကြိမ် ## PAGE 550 ၄၉၆ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် မိန့် တော် မူ ကာ ရေ ဒဏ် ထမ်း ၍ တရားဟော တော် မူ သည် ။ သူတော်ကောင်းတို့ မည်သည် က တိ တည် ၍ အကျိုးရှိ မည့် ကိစ္စကို ဆောင်ရွက် ကြ မြဲ ပေ တ ကား ။ စက် တိုင် တက်ခြင်း တစ် တိုင်းပြည် ဆရာတော်သည် လုံး ငြိမ်းချမ်း ပါရမီ သာယာ ရ င့် သူတို့အတွက် စေရန် လူ့ ဝိပဿနာ အခြေခံ မင်္ဂ တရား လာ ကို တရားတော်များကိုလည်း သာ ဟောသည် မဟုတ် ၊ ဟောကြားတော် မူ ခဲ့ ၏ ။. ထောင် သား ၇ ဝဝ -၁ ဝဝဝ ရှိသော အ မြို့ မြို့ ထောင်များတွင် လည်း အ ခွင့် ယူ၍ ထောင်သားများ အား တရားဟော လေ့ ရှိသည် ။ အင်းစိန်ထောင်တွင် စက် တိုင် နေရာသို့ ကြွ ၍ - “ အေး - မင်းတို့ စက် တိုင် က တို့ကို မ ကိုင် ပါလား ကွ ယ့် ။ အေး - တကယ် ကြောက်စရာ က စက် တိုင် မဟုတ်ဘူး ၊ စက် တိုင် ရောက်စေ တတ်တဲ့ အကုသိုလ် ကွ ယ့် ” အ စ ရှိသည် ဖြင့် မိန့် တော် မူ ၏ ။ ထောင်သားများ အား ငါးပါးသီလ အကျိုး အပြစ်များ ကို ထင်ရှား အောင် ဟော ပြော၍ ငါးပါးသီလ မူ ကာ ပုတီး တစ် ကတိကို ကုံး စီ ခံယူ စွ စေသည် န့် တော်မူ၏ ။ ဗုဒ္ဓါနုဿတိ ။ နှင့် မေတ္တာ ပွား များ နည်း ကိုလည်း ဟော တော် လူ တို့ ကား စ ကြာ မင်း မျှော် နေ ခိုက် ဖြစ်၍ သတင်းစာများ ကလည်း မိုးညှင်းဆရာတော် ခရီးစဉ် သတင်းများကို မိုးညှင်း စ ကြာ ဟု တင် စား ရေးသား လျက် လည်း ရှိ သ ဖြင့် “ အင်္ဂလိပ် အစိုးရက စ ကြာ မင်း မပေါ်အောင် မိုးညှင်းဆရာတော် ကို ထောင်ထဲ ပ င့်၍ ယ တြာ ချေ ခိုင်း တယ် ” စ သည် ဖြင့် ဝေဖန် ကြ ကုန် သေး ၏ ။ မေတ္တာ ပေါက် ရောက် ရန် စစ် ပျောက် ဆရာတော်သည် ´ မိုးညှင်း ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ ရန်ကုန်မြို့ ရပ်ကွက် များသို့ အထူးခြားဆုံး ဆွမ်းခံ ကြွ တော် မှာ မူ လေ့ မေတ္တာ ရှိသည် ဝါဒ ။ အကြောင်းမှာ ပင် ဖြစ်သည် ကား ။ မျက်မြင် ဉာဏ် ကွန်ရက် ဒိဋ္ဌ မေတ္တာ ဖြင့် လွှမ်းခြုံ ပွား လိုသော ၍ အ ဟုတ် ကြောင့် တကယ် ဖြစ်ပေသည် ချမ်းသာ ။ စေ တစ်ကမ္ဘာလုံး လိုသော စိတ်ထား ရှိ သတ္တဝါများ ဖြင့် “ ကျန်းမာ အား ကြပါစေ ၁၃ ၊ ချမ်းသာကြပါစေ ဝ ၁- ခုနှစ် နတ်တော်လဆန်း ” ဟု နေ ့ စဉ် သုံး မေတ္တာ ရက်နေ့တွင် ပွား ရန် ပီကင်း ဆုံး မ မြို့မှ တော် မူ “ တရုတ်ပြည် လေ့ ရှိ၏ ။ လုံး ဆိုင်ရာ စာရေး လျှောက်ထား ဗုဒ္ဓဘာသာ ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သူ သည် ။ သာသနာပြု ဆရာတော် ရာ၌ အ စ ဦး စ ထိုင် အောင်မြင်ရန် ဆူး ” က နှင့် လက်ဆောင် တရုတ် ပြည်၌ ပဏ္ဏာ ကျရောက် များ ဖြင့် သော ဘေး ဒုက္ခများ ကင်းဝေး ၍ ချမ်းသာ ကြ စေရန် တရား ကောင်းများ ချီးမြှ င့် ဖို ့ လျှောက်ထား လာသည် “ မိမိ ။ သွား လိုသော ဌာန ၊ ပြု လိုသော ကိစ္စများကို မ သွားလာ , မ ပြုလုပ် မီ က ## PAGE 551 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၄၉၇ မေတ္တာ ကိုယ်လုံး ပွား ပေါ် ရမည် ဓာတ်ပုံ ” ဟု ပို့လိုက် စာ ပြန် ရန် တော် လည်း မူ သည် မှာကြား ။ မေတ္တာ ၏ ။ ( ဓာတ် အ မွိုင် အ ကျောင်း ပြည့် အ ဆရာတော် ဝ ပေးဖို့ လိုအပ်လျှင် ဦး ထိုင် ဆူး သည် ၁၉၂၈- ခုနှစ်က အင်္ဂ လန် ၊ ပြင်သစ် တို့၌ သာသနာ ပြုကြောင်း မေဃဝတီ ဦး နာ ရ ဒ ၏ ဗုဒ္ဓ သမိုင်းတွင် ထိုနှစ် တန်ဆောင်မုန်း ပါ ရှိ၏ ။ ) လ ၁၅- ရက်နေ့တွင်လည်း ရန်ကုန်မြို့ ဟိန္ဒူ ‘ ဂ ရက် တိ နိ ဆ ဘာ အတွင်းရေးမှူး ရာဇဝင် ပြ ၍ ) ပ ဟိန္ဒူ ရ မာ နန္ဒ ဘာသာဝင် - က ( ဗုဒ္ဓဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တို့ နှင့် ဟိန္ဒူ ဝါဒ တူ စည်းလုံး သ ယောင် ညီညွတ်ရန် ယောင် နောက်ကြောင်း သြ ဝါဒ ဇာ ရား လှန် - တောင်းခံသော တစ်နေ့ ၁၀- ကြိမ် အခါ ၊ ၁၅- တွင်လည်း ကြိမ် မေတ္တာ ကိုယ် ရော ပွား ရန် နှုတ် စာ ရော ဖြင့် စိတ် ပြန်ကြား ပါ အ စီး သည် အ ။ ပွား “ လိုလား ရေး ရိုး ရေး လျက် စဉ် ရေးသည် ” ဟု ထင် ကောင်း ထင် စရာ ဖြစ်၏ ၊ ဤသို့ မဟုတ်ချေ ။ အကျိုး အာနိသင် ကို တကယ် မြင် သော ကြောင့် ဖြစ်၏ ။ ( ပ ရ မာ နန္ဒ ၏ လျှောက်ထား ချက် မိုးညှင်း ထေ ရာ ပ ဒါန် ၌ အပြည့်အစုံ ပို၍ ထင်ရှားသည် ပါ၏ ။ ) မှာ တစ်ချိန်က အီတလီ နှင့် အ ဗက် ဆီး နီး ယား ( ယခု အီ သီ ယို ပီး ယား ) နှစ် ပြည်ထောင် စစ် ဖြစ်နေ၏ ။ တစ်ခုသော ည ဦး ယာမ် တွင် မြေပုံ ကြီး တစ်ချပ် ကို ရှေ့မှာ ဖြ န့် ခင်း “ ၍ ဟောဒီမှာ နေရင်း ကြည့် ဦး ကောဝိဒ စမ်း ဖိုး အား ကော - ရ ၊ အီတလီ နဲ့ အ ဗက် ဆီး နီး ယား စစ် ဖြစ်နေကြ လို သတ္တဝါတွေ ပို့ ရမယ် ကွ ယ့် သေ ၊ ထို စစ်ဘေး ကြေ ပျက်စီး ကြီး လိုက် တစ် ကြ တာ နည်းနည်းနဲ့ သနားစရာ ပဲ အေး ။ အဲဒီ တယ်ဆိုရင် ဘေးက လွတ်အောင် ပဲ ကိုယ့် ရဲ့ မေတ္တာ မေတ္တာ အောင် ပြီလို့ မှတ် ရမယ် ” ဟု အ မိန့် ရှိ ကာ နေ့ရော ည ပါ မေတ္တာ ပွား တော်မူ၏ ။ ငါး ရက် အ ရ တွင် ဤ စစ် အချက် ပြေ ငြိမ်း ကား ကြောင်း လူ သာမန် ကြေးနန်းသတင်း တို့ ယုံကြည် နိုင် ပါ ခက် လေသည် မည် ။ ။ မ ယုံကြည် မရှိ ထိုက် ။ သီလ ၊ သမာဓိ အင်အား နှင့် အသိဉာဏ် သဒ္ဓါတရား သာ လို ရင်း ဖြစ်၏ ။ ဘုရားရှင်၏ နာ ဠာ ဂီရိ ဆင် ကြမ်း ကြီးကို မေတ္တာ ပို ့ ပုံ ၊ ခေတ် ပညာတတ် မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ ရော ဇ မလ္လ မင်းသား အား မေတ္တာ ဖြင့် ညှို့ ပုံ နှင့် အင်္ဂုတ္တရ မေတ္တာ နိ သံ သ သုတ် ၊ က ရ ဇ ကာ ယ သုတ် ၊ သြ ပမ္မ သံယုတ် သတ္တိ သုတ် စ သည် တို့၌ မေတ္တာ စွမ်းရည် များ အတိအလင်း ဟော တော် မူ ထား ၏ ။ သဒ္ဓါ ယုံကြည် လျှင် မည်သူမဆို အောင်မြင် ရသည် သာ ဖြစ်၏ ။ ဘုရားရှင်တို့၏ ဂုဏ်တော် တို့ကို မွှမ်း ထုံ ၍ သီလ သမာဓိ ကြီးကြီး နှင့် ပွား သော် မည်သူမဆို ၊ မည်မျှ ခက်ထန် ကြမ်း ကြုတ် သော စစ်ပွဲ ကြီးများ မ ဆို ယုံယုံကြည်ကြည် လိုလိုလားလား စူး စူး စိုက် စိုက် ပွား လျှင် မိမိ အ စွမ် · ကို ပင် မ ယုံကြည် နိုင် လောက်အောင် အာနိသင် ထက်မြက် လှသည် ကို သန္ဒိဋ္ဌိ က တွေ့ရ ပေ လိမ့် မည် ။ ကြိုးစားကြပါ လေ သူတော်ကောင်းတွေ တို့ ။ မိုးညှင်းဆရာတော် သည် ဤသို့သော မေတ္တာ နှင့် စစ်မှန်သော တရား ဂုဏ် တို့ ကြောင့် မြန်မာပြည် အရပ်ရပ် တရားပွဲ ကြီးများ ခြိမ် ခြိ မ့် သဲ ကျင်းပ နိုင်ခဲ့ ၏ ။ ရောက်လေရာ မြို့ တိုင်း တန်ခိုးကြီး ဘုရား များ ၊ သံဃာတော် ကြီးများ အား ဖူးမြော် ခြင်း ၊ ရဟန်းသံဃာ တို့အား သင်္ကန်း ## PAGE 552 ၈ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှို စ ဘ သည် ကွ သမ္ဗုဒ္ဓေ လှူဒါန်းခြင်း စေ တီ ပြု စ တော် သော မူ ကျောင်း လေ့ ရှိ၏ ။ ၃၇ ကန် ဧက ဘုရား ရှိ များ မိုးညှင်း ပြည့် ညပ် တော ရ လျက် ၌ တံတိုင်း ဗ ဟိဒ္ဓ မီး ရုပ် တား ဝတ္ထ နှင့် သာသနာ လည်း စည်ပင် စေ ခဲ့သည် ။ ကမ္ဘာစစ် ကြီး အတွင်း ဗုံး မှန် ခြင်း ထိုနှစ် ၁၃ ဒီဇင်ဘာ ဝ ၂ ခု ( ၁၉၄၁- ၂၃- ဇန်နဝါရီ ရက် ) ( နှစ်တွင် ၁၃၀၃ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတဘွဲ့တံဆိပ်တော် ခု ပြာသိုလဆန်း ခုနစ်ရက် အလှူ အင်္ဂါ ခံရသည် နေ့ ) ။ စစ် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီး ခို ယောဂီ များ နှစ်ထောင် ဒဏ်ကို ခန့် ရန်ကုန်မြို့၌ ရှိရာ - ပထမဆုံး ခံရသည် ။ မိုးညှင်း တော ရ တွင် “ ဗုံး ခို ကျင်း မ တူး ရ ၊ တရား ကို သာ ကြပ် ကြပ် နှလုံးသွင်း ရမည် ။ ဒါမှ ဘုရား တ ပ ည့် အရိယာ သာဝက ဖြစ်မည် ” ဟု သြ ဝါဒ ပေး ကာ တရားဟော မြဲ ဟော လျက် ရှိခဲ့သည် ။ သမ္ဗုဒ္ဓေ စေ တီ ကိုလည်း ဆက်လက် တည် နေ၏ ။ ဗုံး သုံးလုံး ကျ ရာ လူတိုင်း မသိ ကြ ။ သဲ ပုံ အတွင်းသို့ ကျ ကာ ပေါက်ကွဲခြင်း မရှိခဲ့ ။ ( ဆရာတော်၏ မေတ္တာ နှင့် ဂျပန် စစ်ဘက် အရာရှိကြီး တစ် ဦး အကြောင်း မေတ္တာ ဝါဒ စာအုပ် ၌ ကြည့် ပါ ဦး ။ ) ၁၃ ဝ ၇- ခု ၊ ဝါခေါင်လ ဆုတ် ၁၀- ရက် ၊ တ နင်္ဂ နွေ နေ ့ ( ၂-၉-၄၅ ) တွင် ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ် ကြီး ပြီး ငြိမ်း သည် ။ စစ် ကြီး အတွင်း တစ်စတစ်စ နှင့် မျက်စိ နှစ်လုံး တိမ် သ လာ ဖုံးကွယ် ခဲ့ ၏ ။ “ ငါ့ မှာ တရား မျက်စိ ရှိပြီ ။ ငါ့အတွက် မ ကြောင့် ကြ ကြ နှင့် ။ ကိုယ့် တရား ကိုယ် အားထုတ် ကြ ” ဟု နှစ် သိ မ့် တော် မူ လေသည် ။ အင်္ဂလိပ် စစ်တပ်များ ပြန်ဝင် လာ ချိန် စစ်တပ်က မုံရွာမြို့ အား အဝေး မှနေ၍ အ မတ် တတ် မြောက် က ပစ် ထိုင် ဖောက် လျက် ရာ ဆရာတော်ကြီး သား ပုံ ကျ သွားသည် စင်္ကြံ ။ လျှောက် အနီးအနားရှိ နေ ခိုက် တစ် အ ဟုန် ရာ ဝတ္ထုများ တိုး စွပ် ၍ အားလုံး မှန်၏ ။ စိ စိ ညက် ညက် ကြေ မွ ကုန် ၏ ။ “ ဆရာတော် တော့ ပျံ တော် မူ ပါပြီ ” ဟူသော သော က ဖြင့် . ဝိုင်း အုံ လာ ကြ ရာ ဆရာတော် မှာ မည် သို ့ မျှ မ ဖြစ် ချေ ။ “ ဆရာတော် ဗုံး ပြီး သည် ” ဟု ပြောဆို ဝမ်းမြောက် ခဲ့ ကြ ရ၏ ။ တရား သည် တရား စောင့် သူ ကို စောင့် မြဲ ပေ တ ကား ။ ဇရာ ဗျာ ဓိ ဒေါက်တာ ၁၃၀၉- ချန် ခုနှစ် တိတ် ပြာသိုလ နှင့် ကုသ ( ၁၉၊ ခံ ၁၂၊ တော်မူ၏ ၄၇ ) ။ တွင် အား မျက်စိရောဂါ ငယ် နေသော ကို ရန်ကုန်ဆေးရုံကြီး တ ပ ည့် များကို လည် ၌ “ ပြု လျှင် အသစ် ၊ ဖြစ်လျှင် အဟောင်း ' ဟူသော လက်သုံး စကား ဖြင့် နှစ် သိ မ့် တော် မူ လေသည် ။ တိုက် ဆိုင် ဆေးရုံတက် သ ဖြင့် စာ ခိုက် ပွဲ တစ်ခုတွင် လွတ်လပ်ရေး ရုပ် ပွား ကြေ တစ်ဆူ ညာ ပ င့် သော ဆောင် နေ့ စေ ထူး ၍ ကြီး နံနက် ( ၄၊ သုံး ၁၊ နာရီမှ ၁၉၄၈ ထ ) နှင့် ကာ ## PAGE 553 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၄၉၉ ပန်း တိုင် ရေ ချမ်း တည် ကာ ဆီမီး “ လွတ်လပ်ရေး များ ကပ်လှူ သည် ကြီး နှစ်ပေါင်း ။ ဇ ယ မင်္ဂ ထောင် လာ ဂါထာ သောင်း များကို မ က တည်မြဲ ရွတ် ဖတ် ပါ ၍ စေ နတ် ' ဟု များကို နှုတ်မှ ရွတ် ကာ ဆုမွန် မေတ္တာ ပတ္ထ နာ ကျူး တော် မူ လေသည် ။ မျက်စိ တစ်ဖက် ကောင်းစွာ အလင်း ရ ၁၃၁၀- တော် မူ ခုနှစ် ရာ တရားပွဲများ ( ၁၇၊ ၁၂၊ ၄၈ ယခင်က ) တွင် ကဲ့သို့ အဆုတ် ဟောပြော ရောဂါ ဖြစ်၍ ချီးမြှ င့် ဆေးရုံတွင် တော်မူ၏ ။ ငါး လ ကြာ အ အဆုတ် ကုသ ခံရ ရောဂါ ပြန်သည် အကွက် ။ ဆေးရုံတက် တစ်ဖန် ၁၃၁၅- ရ၏ ။ ခုနှစ် သက်တော် ( ၃၊ ၈၁- ၆၊ နှစ် ၅၃ ရှိ ) လေပြီ တွင်လည်း ။ လုံ့ လ ဝီရိယ တစ်ကြိမ် ကား လျှော့ ၁၃၂၆- တော် မ မူ ခုနှစ် သေး ။ သက်တော် ၉၃- နှစ် တော်သလင်း လောက် မှစ၍ “ သဲ ကမ်းပြို သို့ ၊ အို တစ် ရွေ့ ရွေ့ ၊ မီး နှယ် မွေ့ သော ခန္ဓာကိုယ် ကြီး ၌ တစ်နေ့ထက် တစ်နေ့ ဇရာ ဖိ စီး ဗျာ ဓိ မီး ခ , လေ တော့သည် ။ မည် သည့် အ စာ မျှ မဝင် ။ ရေ ကို သာ ငုံ ထွေး နေရသော အချိန်မှာ ပင် ငါး ပေ ကွာ “ ကိုယ့် ကု အညစ်အကြေး ဋီ သို့ ကြွ လေသည် ကို ။ ကိုယ့် ဘာသာ မ သုတ်သင် နိုင် ပါ မှ ဤ ခန္ဓာ ဝန်ကြီး ကို စွ န့် ့ ပ ရ စေ လို့ အဓိဋ္ဌာန် ထား သ ကွ ယ့် ” ဟု မိန့် တော် မူ ၍ ဝေဒနာကို ရှု တော် မူ သည် ။ ပျံလွန်တော်မူ ရာ အံ့ဖွယ်များ တော်သလင်း လ ဆုတ် ရှစ် ရက်နေ့တွင် ကား တ ပ ည့် ကြီးများ နှင့် ဆရာဝန်ကြီးများ မှာ အနား လေး ၌ လှ စောင့် ပြီ ။ မမေ့မလျော့ ကြည့် ရင်း ပဋ္ဌာန်း နေကြ ” ဒေသနာ ဟု မိန့် ကို သာ တော် ရွတ် မူ ကာ ဖတ် ထိုနေ့ ပေးနေ ညနေ ကြ ရ ၆- တော့သည် နာရီ ၄- ။ “ ခန္ဓာ မိနစ် ဝန်ကြီး အချိန် စု တိ ကမ္မ ဇ ရုပ် ချုပ် တော် မူ သည် ။ ချက်ချင်းပင် ငလျင်လှုပ် ၏ ။ ကျိန်း စက် ရာ ကျောင်းတော် မှ သက် ရုတ်ရုတ်သဲသဲ တ န့် ( ဥ ဘာ မြည် ) “ တွန် ပျံ ၏ ကြ၏ ။ သံဝေဂ ။ ထူးခြား ဂီ တိ လွန်း ကို ရွတ်ဆို သည်မှာ သည့် ကောင်းကင် နှယ် ကျေး ထက် ငှက်များ မှ ခရု အားလုံး သင်း ၊ ကြေး ပြုစု ရ စည် သူ ဒေါက်တာ သံ များ ၊ ရေ သိန်းအောင် ကင်း တီး သံ များ က ဆူညံ “ ဆရာတော်ကြီး နေခြင်း ပင် ဖြစ်သည် သည် သူ ။ ( လာမည် ဆရာတော်၏ ၊ မ လာမည် ကျန်းမာရေး ၊ မည်သို့ ကို ပြုလုပ် ကုသ မည် ကို ကြို ၍ ကြို ၍ သိ နေကြောင်း ' ပြောပြသည် ဟု မှတ်သား ရ ဖူး လေသည် ဆရာတော်၏ ။ ) ရုပ်ကလာပ်ကို တော်သလင်း လ ပြည့် ကျော် ၁၂- ရက်နေ့ ညနေ လေး ချုပ် နာရီတွင် တော် မူ သော မဟာဗောဓိ နေ့တွင် ကျောင်း အရိုး တွင်းရှိ အိုး စေ တီ ပန်း ၌ ပင် ထည့် များ သွင်း အခါ မဲ့ ပူဇော်ကြ၏ ပွ င့် ဖူး ၍ စံကျောင်းတော် ။ စု တိ ကမ္မ ဇ ရုပ် သို့ ဦး ဆရာတော်ဘုရားကြီး ညွတ် လျက် ရှိ နေကြသည် နှင့် ဖွား ။ ဖက် သို့ရာတွင် သဖွယ် နေ့ ၄၅- ချင်း ပင် နှစ်ရှိပြီ အ ရွက် ဖြစ်သော များ ကြွေကျ ဗောဓိ ၍ ခြောက်သွေ့ ပင် ကြီးမှာ မူ သွားသည် ကို အားလုံး ပင် တ အံ့ တ သြ တွေ့မြင် ကြ ရ လေသည် ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 554 ရာ ဝ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် မိုးညှင်းဆရာတော် ဘုရား ကြီးသည် ကျမ်း ကြီး ကျမ်း ငယ် ၃၆- ကျမ်း အ မွေ ထား တော် မူ ခဲ့၍ သတ္တဝါတို့၏ အကျိုးကို ဆောင် တော် မူ ခဲ့ ၏ ။ ပဋိ ပတ် အလုပ်သည် တစ်ကိုယ် ကောင်း မဟုတ် ရုံ သာမက သတ္တဝါ အ များကို ကယ်တင် ရာ၌ အင်အား အကြီးမားဆုံးသော လက်နက်ကြီး ဖြစ်ကြောင်း တရား တော်၏ သန္ဒိဋ္ဌိ က ဂုဏ် ကို ပြ တော် မူ ခဲ့ လေပြီ တ ကား ။ ( အတ္ထုပ္ပတ္တိ အကျယ် ကို ့ နေရင်း ဦး ကောဝိဒ ဆရာတော် ရေး “ မိုးညှင်း ထေ ရာ ပ ဒါန် ” မိုးညှင်းဆရာတော် ၌ အကျယ် ရှု ပါ ကုန် ဘုရားကြီး ။ ) ကား သူ့ ခေတ် တွင် ပြိုင်ဖက်မရှိ အောင် မြင်၏ ။ ကျော်ကြား ၏ ။ ထိုသို့သော ပုဂ္ဂိုလ် ထူး ကြီး များ၌ အောင်မြင်ကျော်ကြား မှု နှင့် အတူ အတိုက်အခံ , အ နှော င့် အယှက် များလည်း တွဲ၍ ပါ လာ မြဲ ဖြစ်သည် ။ ကံ နည်း သူတို့ ငရဲကြီး ကြ လေ ကုန် ၏ ။ ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ တ ပ ည့် ကြီးများ စာရင်းကို မဟာဗောဓိ အရိုး ဓာတ် စေ တီ ၌ ` စာရင်း မိုးညှင်း ရေးထိုး တိုက် ၌ ´ ဆရာတော်ဘုရားကြီး ထားသည် ။ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ကိုယ်တော် စား ဆရာတော် သက်တော် ဦး ဣန္ဒြိ ၉၀- ယ သည် ကျော် ထိ ပဋိ ရန်ကုန် ပတ္တိ သာသနာပြု တော် မူ သွား ၏ ။ နိဗ္ဗာန်ကို ယခု ဘဲ ရ နိုင်တယ် ခြင်း ဖြင့် “ ယခု တစ်လ အခါမှာ နှစ်လ ခန့် သတိပဋ္ဌာန် မျှ အားထုတ် ဒေသနာတော် သူတွေ မဂ် , ဖိုလ် က ပြ , နိဗ္ဗာန်ကို ဆိုထားတဲ့ တွေ့မြင် အတိုင်း မပြတ် သွားကြ ရှု ရတာ မှတ် များစွာ ပင် ရှိနေပါပြီ ။ ” - မဟာစည် ဆရာတော် ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 555 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၅ ဝ ၁ မော်လမြိုင်မြို့ ဝ သတိပဋ္ဌာန် ဆရာတော် ဦး ကော နိုင်ငံကျော် သလ္လ ဆရာတော် မိုးညှင်း ကား ဓမ္မကထိက ၁၃၁၁- ခုနှစ်တွင် ရွှေ မင်း ဝံ သတိပဋ္ဌာန် တောင်ရိုး သာသနာပြု မိုးညှင်း တိုက် ရန် ခွဲ မဟာစည် ရွှေ မင်း ဝံ ဆရာတော် နှင့် အတူ ရန်ကုန် ကြွ လာ ၏ ။ မကြာမီ ရန်ကုန်၌ ပင် ရွှေ မင်း ဝံ သာသနာ့ရိပ်သာ အမည် ဖြင့် တ ပ သီးခြား ည့် ကြီးများ တည်ထောင် စာရင်းတွင် သာသနာပြု “ ထိန် ကန် သည် ဘုန်းတော်ကြီး ။ ဦး ပဏ္ဍ ဝ ' ဟုလည်း ပါ ရှိရာ ထို လောင်း ပုဂ္ဂိုလ် လျာ ကား ကား ပဋိ ပတ္တိ မြင်းမူ သာသနာ မြို့ မြောက်ဖက် သမိုင်းတွင် ထိန် ထူးခြား ကန် ရွာ မှတ်သား ဦး ဖိုး ခေါင် လောက် ဒေါ် နု ပေသည် တို့မှ ၁၂၅၉- ။ ဦး ပဏ္ဍ ခုနှစ် ဝ ၊ တန်ခူးလဆန်း ငယ် မည် မောင် မိုး ၁၄- ခေါ်သည် ရက် ၊ ။ ကြာသပတေးနေ့ သက်တော် ၉၀- ညနေ ကျော် ၃- ရာသက်ပန် နာရီ အချိန်တွင် ပဋိ ပတ္တိ ဖွား သာသနာပြု မြင် ခဲ့၍ သွားသော ဆရာတော်သည် ဆရာတော် ဖြစ်၏ ငယ် စဉ် ။ က ထိန် ကန် ရွာ ၊ မန္တ လေး မဟာ ဝိသုဒ္ဓါရုံ ရွှေ ကျင် တိုက် တို့၌ ပညာသင်ကြား ထိုနောက် မော်လမြိုင် ပြီးနောက် တောင် မိုးညှင်း ဝိုင်း ဆရာတော်ကြီး ကြီး ရွှေ ကျင် တိုက် ထံ တစ်နှစ် ၌ သီတင်းသုံး ခန့် နည်း ခံ ကာ အားထုတ် လူ ဝတ် ခဲ့သည် ကြောင် ။ ကမ္မဋ္ဌာန်း အားထုတ် ဆရာ ၏ ။ ကမ္မဋ္ဌာန်း ထံ ၌ တ ပ ည့် ဆရာ ဒကာ , ကား ဒကာမ သထုံ များ နှင့် ဇေ အတူ တ ဝန် သတိပဋ္ဌာန် ဆရာတော်ကြီး၏ တရား ကို တ နည်း ပ ခံ ည့် မဲဆောက် စာ ဆရာ တတ် ဦး ပေ မင်းဒင် တတ် ကျောင်းထိုင် ဖြစ်သည် ။ ဆရာတော်ကြီး တစ်ပါး က မိမိ ဆရာ နည်း နှင့် မတူသော သာမည ဂိုဏ်း စွန် ့ စား တစ်ပါး ခြင်း , က တရား သာမည နည်း သဒ္ဓါတရား ကို လူ ဝတ် ကြောင် မဟုတ်ပါ ထံ ၌ နည်း ချေ ။ ခံ အ အားထုတ် မိန့် စာချွန်တော် နိုင်သည် မှာ ကို စည် အ မိန့် ဆော် တော် မောင်း ပင် ဖြစ်သည်ဟု ခတ် ကာ မင်း ခံယူ ခ ယောက်ျား တော် မူ လေသည် က ဖတ် ။ သော်လည်း သူတော်ကောင်း ထို အ မိန့် တရား တော် ၊ သည် သို့မဟုတ် ဘုရ င့် သူတော်ကောင်း သူတော်ကောင်း ပုဂ္ဂိုလ် ဘဝကို တို့၌ ဘောင် အသွေးအရောင် ခတ် ကာ အမြင် မရှိချေ ကျဉ်း ။ မြောင်း သို့သော် သော သူတော်ကောင်း ဂ ဏ တူ ဘဝတူ အချို့က တရား ၊ ထို အပြုအမူ သို့ရာတွင် ကို မ နှစ် ဆရာတော် မြို့ နိုင်ကြ ဦး ချေ ပဏ္ဍ ။ ဝ ကား လူ ဆရာ ထံ ၌ ကျ န စွာ နည်း ယူ အား ထုတ်ပြီး ထံ တရား ၌လည်း ဌာန ဖွ ထပ်မံ င့် ကာ အားထုတ် သူကိုယ်တိုင် တော်မူ၏ ပင် တရား ။ ထိုအချိန်က ပြ တော် မူ ၏ မဟာစည် ။ နောက် ဆရာတော် ဇေ တ ဝန် ဆရာတော်ကြီး တွင် လ တံ့ သော ဦး စာ ချ သော နေ၏ ဘ န ။ လည်း ဆရာတော် ဇေ တ နှစ်ပါး ဝန် ဆရာတော်ကြီး မကြာခဏ တွေ့ဆုံ ထံ တရား နှီးနှော အား ကာ ထုတ်ပြီး သုဓမ္မာ တောင် ရွှေ ကျင် ဝိုင်း ဟု ကလေး ဂိုဏ်း ၌ ဂ ဏ အမြင် ရှိ တော် မ မူ ကြ ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 556 ၅၀၂ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် အ စ လို ဆရာတော် လေ သေး ဦး မရှိ ပဏ္ဍ ၊ ဝ အ ဘက် ကား မော်လမြိုင်မြို့နယ် ဘက်က အားပေး လုံး ခဲ့ ဆိုင်ရာ ၏ ။ အလှူအတန်း ဂိုဏ်း ဝိနည်း လည်း စာ ပြန် လွန်စွာ ပွဲများ မှ ရက် ပြု ၊ ထောက်ပံ့ ရော သည် ။ အားပေး ဝိနည်း စာ တော် ပြန် ပွဲတွင် မူ ခဲ့သော သတိပဋ္ဌာန် ဆရာတော် ပါဠိ ဖြစ်၏ တော်ကြီး ။ အနက် ပါ ပြန်ဆို ရန် အ ဆို ဦး ပဏ္ဍ ဝ အခါ သွားရောက် တစ်ပါး မိုးညှင်း ကန်တော့ ဆရာတော်ဘုရားကြီး ရာ သထုံ ဇေ တ ဝန် မော်လမြိုင် ဆရာတော်ဘုရားကြီး သို့ တရားဟော ထံ တ ကြွ ပ ရာတွင် ည့် ခံ ၍ မူ သတိပဋ္ဌာန် သ ဖြင့် - နည်း အတိုင်း ကျင့် ကြံ ပွား များ ၊ တရား ပေးနေ သည် ကိုလည်း ကြိုတင် သိ တော် အခြား “ တ ပ အေး ည့် ...... များ ဘက်သို့ သူတို့ လဲ လှ သိ ည့်၍ - သိ မိန့် ပေါ့ ၊ တော်မူ၏ တို့ လဲ ပျက် ။ အပြစ် ... မ ပျက် ပြော သည့် ပေါ့ ၊ အပြင် ဟုတ်ဘူးလား အချိန်ရတိုင်း ” ဟု တောင် ဝိုင်း ကြီး ကျောင်းတိုက်သို့ ပင် ကြွရောက် ချီး မြှောက် တော်မူ၏ ။ ကြွ တော် တစ်ကြိမ် မူ ရာ ဥပုသ် က ပြု မူ ရ မည့် မိုးညှင်း နေ့ ကြုံ ဆရာတော်ကြီး နေ သ ဖြင့် ဦ ပဏ္ဍ ဝ တ ကြီးမှူး ပ ည့်များ သော နှင့် တိုက် အတူ တွင်း တောင် သံဃာများ ဝိုင်း နှင့် ကြီး အတူ သို့ ဂိုဏ်း ဥပုသ် ပြု တစ်ပါး တော်မူ၏ သံဃာများ ။ မကြာမီ နှင့် အတူ ဦး ပဏ္ဍ ကံ ဝ ကြီး ပြဿနာ ကံ ငယ် မ ဆက်သွယ် တက် လေ မ ပြုလုပ်ရ တော့သည် ။ ဒဏ် ။ ဂိုဏ်း ထမ်း ဥပဒေ ရသည် က ။ ထမ်း ပြီးလျှင် ဦး ပဏ္ဍ လည်း ဝ လည်း အ ဂိုဏ်း ဘယ် အပြစ် သံဃာများ ကြောင့် စုံညီ ဒဏ် ရာ ဝိနည်း ထမ်း ရကြောင်း စာ ပြန် ပွဲ၌ သံဃာများ ရေ ဒဏ် ရှေ့၌ ထမ်း ဖွ ရ၏ င့် ဟ ။ လျှောက်ထား သံဃာ များအတွင်း ရ သေးသည် မကျေနပ် ။ ဦး ပဏ္ဍ သံ ဝ များ လည်း ထွက်လာ ဒဏ် ၏ ထမ်း ။ သို့သော် ပြီး သံဃာ မည်သို့မျှ အား လျှောက်ထား စောဒက ရ မ တက် လေရာ နိုင်ကြ ။ ဦး ပဏ္ဍ ဝ လျှောက် ပုံ က - သူတော်ကောင်း “ ရာ ပ ည့် တော် ဂိုဏ်း သံဃာ က ပေးသော ရေ ဒဏ် ကို ထမ်း ပြီးပါပြီ ။ တ ပ ည့် တော် ဟာ နှင့် ပေါင်း မိ လို့ ယခုလို ဒဏ် ထမ်း ရတာ ဖြစ်ပါတယ် ” ဟူ၏ ။ ( သီရိ လင်္ကာ ဆရာတော် ) ၊ ဝ ဇိ ရာ ဦး ရာ ပဏ္ဍ မ ဂိုဏ်း ဝ တောင် မှ ဦး ဝိုင်း သော မ ကြီး နှင့် ၌ ဦး သတိပဋ္ဌာန် ခေ မိန္ဒ တို့ နှစ်ပါး တရား ပြ ဆရာ သောအခါ တော့် ထံ သီဟိုဠ် နှစ်လ ခန့် သံဂါယနာ လာရောက် တင် စဉ် အားထုတ် က လာရောက် သွားကြ ကန်တော့ ဖူးသည် ။ ကာ ဂျာမန် နည်း ခံ ဘုန်းတော်ကြီး ဖူး ၏ ။ ဆရာတော် အရှင် သီဟိုဠ် ဉာဏ ပုဏ္ဏိ ကြွ ကလည်း သောအခါ အားလုံးက ကြိုဆို ဝတ်ပြု ကြသည် ။ ပဋိ ပတ္တိဘက် လွတ်လပ်ရေး ၌ ဦး ဆောင် ရပြီးနောက် အားပေး မော်လမြိုင် မည့် သူများ ၌ ပရိယတ္တိ မ ပေါ်ပေါက် များ ထွန်း သ ဖြင့် ကား ဆရာတော်သည် လာသော်လည်း မဟာစည် မော်လမြိုင်မြို့ ရိပ်သာ ပေါက် ကား ဝ သို့ နတ် ရွှေ့ပြောင်း တော်လ ) တွင် ကာ ၁၃၁၁- သတိပဋ္ဌာန် ခုနှစ် ဝါဆိုလ တရား ကို ဆန်း အထူး ၈- ရက် တွင်ကျယ်စွာ ( ရန်ကုန် ပြ သ တော် မူ လေသည် ။ “ သတိပဋ္ဌာန် ဆရာတော် ဟာ အမြဲ အမှတ် သတိ ရှိနေတာ ပဲ ” ဟု မဟာစည် နဝမ အကြိမ် ## PAGE 557 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ - ၅ ဝ ၃ ဆရာတော် က ပင် ချီးကျူး လေး စား၍ မဟာစည်ဆရာတော် လွန် တော် မူ လျှင် ရန်ကုန် မဟာစည် ရိပ်သာ ၏ သြ ဝါ ဒါ စ ရိ ယ အဖွဲ့ဝင် ဆရာတော် အဖြစ် ဆောင်ရွက် ၍ ပဋိ ပတ္တိ သာသနာ ပြု တော် မူ မဟာ လေသည် ပရိ နိဗ္ဗာန ။ သုတ် အဋ္ဌကထာ ၌ အရိယာ သူတော်ကောင်း အဆက်ဆက် ပြ န့် ပွား ထွန်း မျောက် ကား မြား ပုံ ပင် ကို တစ် “ န ဠ ပင် ဝ နံ ပေါ်ပေါက်လာ ၊ သ ရ ဝ နံ - ကျူ လျှင် တော ထို , မြား နေရာ၌ တော ကျူ ' ကဲ့သို့ တော ဟု မြား ဖွ င့် တော ပြသည် ကြီး ဖြစ်ပွား ။ ကျူ ပင် ကာ , မျိုးဆက် မပြတ် တော့ သကဲ့သို့ အရိယာ သူတော်ကောင်း တစ်ပါး ပေါ်ထွန်း လာပါ လျှင်လည်း ထို ့အတူ မိုးညှင်းဆရာတော် ပင် ဖြစ်၏ ။ , ဇေ တ ဝန် ဆရာတော်များ ကို အကြောင်းပြု၍ တ ပ ည့် စဉ် ဆက် ထွန်း အစွဲအလမ်း ကား ပုံ များမှ ကို လည်းကောင်း ကျော်လွန် နိုင်ကြ ၊ သူတော်ကောင်း စေရန် လည်းကောင်း တရား ရည်ရွယ်၍ အလုပ် သတိပဋ္ဌာန် တွင် ဘာ မဟုတ် ဆရာတော် သည့် ဦး “ လှ ပဏ္ဍ တွေ ၀ ” ၏ ၏ ထေရုပ္ပတ္တိ မော်လမြိုင်မြို့ အ မြွက် ဝ သတိပဋ္ဌာန် ကို ဖော်ပြလိုက်ပါသည် ဆရာတော် ။ ဘဝ ( အပြည့်အစုံ နှင့် ဝိပဿနာ ကို အရှင်ပညိဿရ ဂုဏ်ရည် များ စာအုပ် ၌ ရှု ပါ ကုန် ။ ) တစ်ဘဝ နှင့် တစ် သံသရာ ဖြစ်သော “ တစ်နေ့ကို ဆင်းရဲ မျှ ကို ဆင်းရဲ မကြောက် ခံရသော သာ ပြီ ကြောင့် ။ တစ်လ နေ့ များစွာ မျှ ၊ ချမ်းသာ တစ်နှစ်မျှ ရမည် ၊ တစ်ဘဝ မှန် လျှင် မျှသာ တစ် နေ ့ ဆင်းရဲ အ ဖို့ ၌ ခံရသော တစ်နှစ် ၊ တစ်ဘဝ ကြောင့် လ ၌ များစွာ ဖြစ်သော ၊ နှစ်များစွာ ဆင်းရဲ ကို ၊ မကြောက် ဘဝ များစွာ သာ ချမ်းသာ ပြီ ။ တစ်နေ့ ရမည် ၊ တစ်လ မှန် လျှင် ၊ တစ်နှစ် တစ်လ ၊ ၊ တစ်ဘဝ အရှည် ၌ ဖြစ်သော ကို မြှော်၍ တဏှာ သူ တော် လောဘ တရား၌ ရာ ဂ နှစ်နှစ်ခြိုက်ခြိုက် အ လို ကို မ လိုက် သင့် ကိုယ် ။ အသက်ကို စွ န့် စား၍ ပျော် ပိုက် သင့် လှသည် ။ ” - စ တု ဂီရိ တောင် လေးလုံး ဆရာတော် ။ ## PAGE 558 ၅ ဝ ၄ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် သိမ် တောင် အင်း မ ကြီး တော ရ ဆရာတော် ( ၁၂၃၇ - ၁၂၈၃ ) မ ရှေး မ သိမ် နှောင်း တောင် ငယ် ငယ်ရွယ် တော ရ ရွယ် အင်း နှင့် မ ကျော်ကြား ကြီး ဦး ဇောတိက လာသော မှာလည်း ဆရာတော် လယ်တီ တစ်ပါး ဆရာတော် ဖြစ်သည် နှင့် ။ လျက် ယခုအခါ ပရိယတ် , သဲ ပဋိ ပတ် တော မြို့ ဘက်စုံ သိမ် တောင် သာသနာပြု တော ရ ဌာန ဟူ၍ ရဟန်း ကြီး အဖြစ် ရော သီလရှင်များ တွေ့မြင် နိုင် ပါ ပေသည် လက်ခံ ။ ( ပရိယတ် ဒုတိယ ) , ပဋိ ဆည် ပတ် ကြီး စွယ်စုံ ဆရာတော်ဘုရား တတ် မြောက် နှစ်ပါး ပြည့် ၏ ဝ သာသနာ့ တော် မူ သော အ မွေ များ အင်း ပင် မ ကြီး ဖြစ်ရာ ဆရာတော် တောင်ကြီး နှင့် ၊ က လော စ သော မြို့များတွင် လည်း သိမ် တောင် ဂိုဏ်း ဝင် ကျောင်းခွဲ များ စည်ကား လျက် ရှိပေသည် ။ ဦး ဇောတိက ဘက်စုံ အရှင်မြတ် သိမ် တောင် ကား ဂိုဏ်း ညောင် ကို ရမ်း စတင် မြို့ အနီး တည်ထောင် ဈေး ရွာ ကြီး ၌ ၁၂၃၇- တော် မူ ခဲ့သော ခုနှစ် တန်ခူးလ ဆရာတော် ပြည့် အင်္ဂါ ရွှေ ရေး နေ ့ ဆောင် ဖွား မြင် တိုက် ဝော် တို့၌ မူ သည် ပရိယတ္တိ ။ ၁၂၅၇- သင်ယူ ခုနှစ် ခဲ့သည် ရဟန်း ။ ရဟန်း ပြုပြီး ခြောက် မန္တလေးမြို့ ဝါ လောက် မိုးတား မှစ၍ တိုက် ၊ စစ်ကိုင်းတောင် ၊ နောက် သဲ တော မြို့ အရှေ့ဘက် ရှိ ပြက္ခ ရွေ တောင် ၌ တော ထွက် တော် မူ ခဲ့ ၏ ။ ဘုရား စု ဆရာတော်သည် ကိုး ရွာမှာ ယခု ပြက္ခ သိမ် ရွေ တောင် တောင်မှ တိုက် ဆင်း ၏ မြောက် ၍ ဘုရား လေး စု ကိုး မိုင် ရွာသို့ ခန့် ရှိ၍ ဆွမ်းခံ စုစုပေါင်း ကြွ လေ့ ရှိသည် အိမ်ခြေ ။ တစ်ထောင် “ အင်း ခန့် .... ရှိသည် ဒီ ကိုယ်တော် ဆို၏ ။ ကန် ကြည်ညိုစရာ သစ် ရွာသို့ ဆွမ်းခံ ကောင်းလိုက်တာ ဝင် စဉ် မျက်စိ ကု ၊ ဆရာကြီး မျက်စိ တစ်ဖက် ဆရာ ရှိန် က တော့ - ကောင်း လျှောက် ပုံ ၍ မ ရ တိမ် လှ ဘူး ကျ ” နေသော ဟု အကဲခတ် မျက်စိ ရင်း တစ်ဖက် နောက်မှ ကို လိုက်ပါသွား ကုသ ပေးရ သည် ပြီးနောက် ။ အကျိုးအကြောင်း တော ယင်းသို့ ကျောင်း၌ သီတင်းသုံး မျက်စိ ကု စဉ် ရ၏ ဘုရား ။ ဦး ရှိန် စု သည် ကိုး ရွာ မျက်စိ အနီးရှိ ကု ( ၍ အနော်ရထာ ပျောက် သော်လည်း ခေတ် ) ရဟန္တာ ပြက္ခ ရွေ သိမ် တောင် တော် သို့ ပြန်လည် ပ င့် လျှောက် အ သ ကြွ ဖြင့် မ ခံ ဘဲ ဘုရား အနီး စု အ ပါး ကိုး ရွာ ရှိ ၏ တော အနောက်မြောက် ရ လောက် သော တော တစ်နေရာ ကြီး ထဲသို့ ရာ၌ ကြွရောက် သီတင်းသုံး နေရာ ရန် - ကြည့် ၏ ။ ထိုနေရာ ထိုနေရာ ကို ပင် တော ကား ရ အင်း ဆောက်တည် များစွာ လည်း ရန် ရွေးချယ် ရှိ၍ ရာ တော လည်း ဆရာ ရှိန် ထူထပ် က - လူ စ လူ န ပြတ် သ ဖြင့် နွားကျောင်းသား “ အရှင်ဘုရား မဝင် ၊ ရဲ ဒီနေရာဟာ ဘူး ။ သား ရဲ တိရစ္ဆာန် နေ ့ ခင်း လ် ပေါ နေ ့ ၊ အ လယ် ခြောက် မှာ နွား အ လှ န့် ပျောက် လဲ များပါတယ် လို ့ တောင်မှ ။ သည့် ပြင် တစ်နေရာ ကြည့် ပါ ဦး ” လျှောက် သည် ကို လက်မခံဘဲ “ ဒါမှ သဘောကျ တာ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 559 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၅ ဝ ၅ ဒကာကြီး ” ဆို၍ လေး တိုင် စင် ကျောင်း ကလေး တစ် ဆောင် ဆောက် လှူ ရသည် ။ ဆရာတော် က မူ - တစ်ဖက် ထို့နောက် ရပ် တဲ ကလေး တစ်စတစ်စ ဆောက်ရန် နှင့် မျှသာ တ ပ လိုလား ည့် ပရိသတ်များ တော် မူ ၏ များပြားလာ ။ ရာ “ အင်း မ ကြီး တောရကျောင်း ' ဟု လူသိများ လာ ၏ ။ ၁၂၆၃- ခုနှစ်တွင် ဘုရား စင်္ကြံ စု ကျောင်းကြီး ကျောက် ပြုတ် တစ် ကုန်း ဆောင် ရွာမှ ဦး ဆောက် ဆက် ကလေး လှူ သည် က ။ အင်း အ မ တောင် ကြီး တော ခြောက် ရ ကား ဆယ် တောင် ရှိ ဂူ နှင့် သုံးလုံး တွဲ၍ ကာရံ ၍ အင်း အိုင် ထူထပ် သ ဖြင့် သမထ ဆရာတော်သည် ဝိပဿနာ အလုပ် နှင့် ထို ၌ ဟပ် သီတင်းသုံး ၍ နေ ခိုက် တော့သည် ၁၂၇ ။ ဝ - ပြည့်နှစ်တွင် ဦး ဆက် ကလေး နှင့် သဲ တော မြို့ ဂူ ကြီး ဒါယကာ ၁၂၇၄- ခုနှစ် ဦး သူ ဝါခေါင်လ တော်တို့ က က တောင်းပန် ဝိ မျက်မှန် ၍ ပုံနှိပ် “ သံဝေဂ တိုက် တွင် ကမ္မဋ္ဌာန်း ရိုက် နှိပ် ကျမ်း ခဲ့သည် ' ကို ။ ပြုစု အာနာပါန တော် မူ ခဲ့သည် ရှု ပွား ပုံ ။ ကို ပဓာန ကမ္မဋ္ဌာန်း ထား၍ ဗုဒ္ဓါနုဿတိ မေတ္တာ စ သော စ တု ရာ ရက္ခ ကမ္မဋ္ဌာန်း တို့ကို အားပေး တိုက်တွန်း စကား များ ဖြင့် ရေးသား ထော် မူ ရာ စာမျက်နှာ ၁၈၈- ရှိလေသည် ။ . သိမ် တောင် ဂိုဏ်း ၏ သမိုင်း အ စ ဆည် ကြီး အင်း တော မ ရ ကြီး ဆရာတော်ဘုရားကြီး ဆရာတော်၏ တ ပ ည့် ( ဦး ကြီး ဇဝန ဖြစ်၍ ) ၏ ဒုတိယ တိုတိုထွာထွာ သိမ် တောင် လက်ရေး ဆရာတော် မှတ်စု ခေါ် မှ “ သိမ် တ ပ ည့်များ တောင် ဂိုဏ်း ဆုံး မ ၏ ရန် သမိုင်း စာ " ဟု အ စ ခေါင်းစဉ် ကို သိမြင် ကြည်ညို တပ် ထားသော ခွင့် ရ ၍ ဝမ်းမြောက် ခဲ လက်ရေး ရ များကို ပေသည် ။ ဖတ်ရှု ထိတ် ရ လ ရာ န့် အံ့ သြ ဖွယ် ( ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ များကိုလည်း တွေ့ရ၏ လက်ရေး ။ မူ ကို ဆရာတော်ကြီး၏ တူ မ သီလရှင် ဆရာကြီး ထံမှ ရရှိပါသည် ။ အဖွား လေး ဟု ခေါ် ကြသော ဆရာကြီး မှာ ယခု မန္တလေးတောင် ပြင် ထီး လင်း တိုက် ၊ မိုးကုတ် ကျောင်း ဇရပ် မှာ နေပါသည် ။ ) ဘုန်းကြီး တစ်ပါး ခေါင်း တစ်လုံး “ တ ပ ည့်များ ဆုံး မ ရန် စာ [ အင်း မ ကြီး ဆရာတော်ကြီး လေး တိုင် စင် ကျောင်း ကလေး နှင့် နေစဉ် ပြိတ္တာ မ ကြီး လာ၍ ခြောက် - “ ခဲ့ရတယ် ဒကာမကြီး ။ ခု လဲ ရဟန်း ပြိတ္တာ ဖြစ်တော့ အလုပ် ရဟန်း ဖြစ်ရာ အလုပ် ဘဝမှာ လုပ်ရမှာ လုပ် ။ ငါလဲ ဘီ ( ပထမ ပြိတ္တာ ည ဘဝ ။ ) တုန်းက အနောက်တောင် ထော င့် က မြွေ ကြီး လာ ၊ ခေါင်းပေါ် က ပါး ပျဉ်း ထောင် နှာ မှုတ် နေ၏ ။ ## PAGE 560 ၅ ဝ ၆ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ဘုန်းကြီး “ " အလုပ် သင် လဲ ပဲ လုပ် မြွေ ရသည် ဖြစ် လို ့ ။ မင်း မြွေ အ အလုပ်လုပ် လို ရှိသလောက် ။ ငါလဲ နှာ မှုတ် တောကျောင်း နေ ပေါ့ ” မိန့် ။ ဘုန်းကြီး မြွေ ကြီး ဆင်း ဖြစ်တော့ သွား ။ ( ဒုတိယ ည ။ ) နှင့် အတူ ဆည် သေက္ချ ကြီး ဆရာတော် တောင် ဦး တိ ဦး ဇဝန လောက သည် ထံ က တရား လော နည်း တွင် ခံ ပျံလွန် အ ပြီး အင်း သူ ဦး မ ကြီး ကေ ပြန် သ ရ ။ ရသေ့ အ တောင် ဝတ် ခြောက် ဆယ် စင်္ကြံ ကြီး အပေါ်မှာ အခန်း ပိတ် ကြိုးစား ။ လုပ်သည် ဆရာတော် ။ ဘုရား အနောက်ဘက် ကား “ အထက် က စင်္ကြံ ဇောတိက ကလေး ၊ အောက် တွင် ဦး ကေ သ တိ ရ က လောက ကို ' ရင် ဟု ဝတ် ကြုံးဝါး နှင့် ဆရာ ပြီး ဝါဆို တ ပ ည့် သော အသက် နှစ်တွင် စွ န့် လုပ် တရား ကြသည် စစ် ခံ ။ သွားကြ ထို့နောက် ရာ - စင်္ကြံ က ထွက်၍ လယ်တီဆရာတော် မြင်းခြံ များ ပေးပါ “ ဆရာ ” မိန့် ၊ သာသနာ ၍ တစ်စတစ်စ တော်ကြီး ကမ္မဋ္ဌာန်း ကို ပစ်ထား ပေး ။ လို ့ ဆယ်ပါး မ တော် ထက် ဘူး ။ တရားဟော ပို၍ မ ထား ။ ၍ တင်းတင်း ကမ္မဋ္ဌာန်း ကျပ်ကျပ် ခိုင်း သည် ။ ၉- နာရီ ညနေ ထိုးပြီး ငါးနာရီ ဘုရား ရေ ခပ် ရှေ့မှာ ။ ဘုရား တညီတညွတ်တည်း ပန်း ရေ မီး လှူ ၊ ၆- သုသာန် နာရီ ဝတ် တက် ။ ပြီးလျှင် စာ အံ ။ ဆန်ပြုတ် သုသာန် သွား သောက် ။ နံနက် ။ စာ တက် လေးနာရီ - ဆွမ်းခံ မ ထိုး ။ မီ နေ့ သုသာန် တစ်နာရီ က ကျိန်း ခေါင်း ၊ စာ များကို တက် စာ ထမ်း ဓုတင် အံ ခဲ့ ပန်း ကြ ဆောက်တည် ၍ ရေ ချမ်း ငါးနာရီ ကပ် ၍ ၊ တံ မြက် လှည်း အမြဲ အားထုတ် ကြ ရသည် ။ သည့် အတိုင်း “ ခေါင်း တစ်လုံး ခေါင်း ကျောင်းတစ်ကျောင်း ကျောင်း နှင့် နေ၍ ကိလေသာ ' သတ်မှတ်၍ ကို တိုက် နေကြ ကြ ရသည် ရသည် ။ ။ ဆရာ ဆုံး မ ဒေါ် စီ ပု ထို့နောက် တို့ ပ င့်၍ လိမ် ဆရာကြီး ပင် ရေလယ် ဦး မှင် ကျောင်း ခဲ ၊ အ ကြွ မိန့် ကြ တော် ရ၏ ရ ။ ဦး တရားဟော ဖိုး လှဲ ၊ ကျောင်းဒကာ ၊ နှစ် ည ၊ နံနက်စောစော ဦး ဖိုးကာ ၊ လာ ညောင်ပင် ကြည့် ။ ရွာ ချုံ က များ စာသင် ပိတ် နေ ( ။ ဆာ ဆူးလေ ဂျင် ) ဦး ပေါ ပဉ္စင်း ၏ ။ ကြီး နှင့် အတူ သုံးပါး သိမ် တောင် သိမ် ကို တရား သွား နောက် အားထုတ် ဦး ဇဝန ။ သည် ဝါကျွတ် ရန်ကုန် လျှင် လယ်တီ သထုံ သို့ ဆရာ ကြွ ၍ တော့် တောင် ထံ တရားနာ ဝိုင်း ကြီး ပြီး တော ဦး တိ ရ ၌ လောက နေစဉ် ထံ ပြန် ဆရာတော် ခဲ့ ရန် ’ မှာ က သ “ ဖြင့် တန်ဆောင်မုန်း ပြန်လာ ရ၏ လ ။ ပြည့် မေတ္တာ နေ့ က လုပ်နည်းကို သိမ် တောင် အထူး နေရာသို့ ဟောပြော ရောက်လာပြီ ပြ သ သည် ဖြစ်၍ ။ ] ( ထို မေတ္တာ မှတ်တမ်း လုပ်နည်း စာ မှာ “ ဤမျှ ဆည် သာ ကြီး တော ရှိ၏ ။ ရ ဆရာတော် ရှေ့ဆက် ပြီး ' အခန်း ရေးရန် ကျမှ ကြံ ပြမည် ရွယ် ။ သော်လည်း ) မ ရေး ဖြစ် ။ အခြား အကြောင်းများကို သာ မှတ်စု ၌ ဖတ် ရသည် ။ ☑ 4 .. နဝမ အကြိမ် ## PAGE 561 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၅၇ အရေး အ ပြော အင်အား အကဲဖြတ် နည်း အ ပြောလည်း အင်း ၊ မ ကြီး နာမည်ကြီး ဆရာတော် လှသည် ကား ။ ပရိယတ် ၁၂၆၉- ခုနှစ်တွင် ၊ ပဋိ ပတ် ဘက်စုံ အင်း မ သကဲ့သို့ ကြီး တော အရေး ရ မှ နှင့် ယခု အဟော ရှိသော သိမ် တောင် တော ရ ဌာနသို့ ရွှေ့ပြောင်း ၏ ။ ဤနေရာ ကား ရှေးက ရဟန္တာ သိမ် တော် နေရာ ဖြစ်သည် ဆို၏ ။ “ သိမ် တောင်မှာ စိန် ရောင် တောက် သည် ” ဟု တစ် ဘောင် ကိန်း စကား ဆိုကြသည် ။ “ ထို ထွက် သက်ဝင် သက် ဟု ဆို အပ်သော ရုပ် ကို အ ထွက် တစ်ချက် အ ဝင် တစ်ချက် ဝိပဿနာ ဖမ်း ရမည် ။ ဖမ်း ပုံ ကား ထွက်သော အခါ အပျက် တစ်ချက် ၊ ဝင် သောအခါ အပျက် တစ်ချက် ထင် အောင် ရှု ရမည် ။ ဤကား အနိစ္စ တည်း ။ ( ဒုက္ခ အနတ္တ တို့မှာ “ ထို လွယ် ထွက်သက် လတ္တံ့ ။ လေ ) ဝင် သက် လေ နှစ်ပါး ကို မှတ် သော ၊ အာရုံ ပြုသော စိတ် သည် နာမ် မည်၏ ။ ထို နာမ် ကိုလည်း အ ထွက် တစ်ချက် အ ဝင် တစ်ချက် “ အပျက် “ ကမ္မဋ္ဌာန်း အနိစ္စ ” ထင် လေးဆယ် အောင် ရှိသည်တွင် ရှု လေ ။ ဤ အာနာပါန ဿ တိ ကမ္မဋ္ဌာန်း သည် အ အားထုတ် စဉ် စွဲ မြဲ ပွား ဖန် များခြင်း များ ၍ ငှာ လေ့လာသော အလွယ်ဆုံး သူမှာ ဖြစ်၏ သာ ။ လွယ် အလွယ်ဆုံး သည် ၊ အား ဆိုသော်လည်း မ ထုတ် သော သူတို့မှာ “ ပညာရှိ မလွယ် တို့ က နိုင် အာနာပါန လေ ။ ထို့ကြောင့် ကမ္မဋ္ဌာန်း - သည် အလုပ် ရ လွယ် ၏ ဟု ဆို သောအခါ ခက် ၏ ဟု စိတ်ရောကိုယ်ပါ မ ငြင်းဆန် ဘဲ ယုံယုံကြည်ကြည် စိတ်ရောကိုယ်ပါ လိုက်ပါ “ မြတ်စွာ နိုင်အောင် ဘုရား ကြပ် ကလည်း ကြပ် အားထုတ် တခြားသော ကြ လေ ကမ္မဋ္ဌာန်း ။ တို့ ထက် ထွတ် မြတ် သာလွန် သော ဂုဏ် ပုဒ် တို့ ဖြင့် များစွာ ချီးမွမ်း တော်မူ၏ ။ အဋ္ဌကထာ ဆရာ မြတ် ကြီး တို့သည် လည်း “ မဟာပုရိသ ဘူမိ ” ဟု မိန့် တော် မူ ကြ ကုန် ၏ ။ လူ သာမန် ရှင် သာမန် တို့ နှင့် ထိုက်တန်သော ကမ္မဋ္ဌာန်း မဟုတ် ။ လူ ပညာရှိ ကြီး ၊ ရှင် ပညာရှိ ကြီး ၊ ရဟန်း ပညာရှိ ကြီး တို ့ နှင့် သာ ထိုက်တန်သော ကမ္မဋ္ဌာန်း ဟူ လို ။ ထို့ကြောင့် - များစွာ “ လူ ပညာရှိ အားထုတ် ပီပီ ၊ ကြ ရှင် ရမည် ပညာရှိ ။ အား ပီပီ မ ၊ ထုတ်ခဲ့ ရဟန်း က ပညာရှိ လူ သာမန် ပီပီ ၊ ဖြစ်ကြ ရှင် သာမန် ရလေအောင် ၊ ရဟန်း သာမန် ထဲသို့ ကျ ၍ နေ လိမ့် မည် ။ အလွန် ရှက်ဖွယ် ကောင်း၏ ။ သတိ ကြပ် ကြပ် ဤကား ထား ကြ “ သံဝေဂ ပညာရှိ ကမ္မဋ္ဌာန်း အ ပေါင်း ကျမ်း သူတော်ကောင်းတို့ မှ ’ ရေးသားချက် ။ ” နမူနာ ဖြစ်၏ ။ အာနာပါန ကမ္မဋ္ဌာန်း အပေါ် မည်မျှ သဘောပေါက် ထားကြောင်း ရေးသား ရာ၌ မည်သို့သော အရှိန်အဝါ အင်အား များ ပါဝင်ကြောင်း အကဲဖြတ်ရန် ဖြစ်၏ ။ စာဖတ်သူ ယောဂီ အတွက်လည်း နဝမ အကြိမ် 1 ## PAGE 562 ၅၀၈ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ဆရာတော် များကို ပညာ အ မွေ ကို ထို စာပိုဒ် မှ ရယူနိုင် ပေသည် ။ ( ထို ကမ္မဋ္ဌာန်း ကျမ်း မှ အရေးအသား စာစောင် ဆောင်းပါးအဖြစ် ” တို့၌ ပါ ရှိခဲ့ ဖူး “ လေပြီ လယ်တီ ။ ) တရား သတင်းစာ ” နှင့် ၁၉၅၉- ခုနှစ် “ ဗုဒ္ဓဓမ္မ လောက ဟောပြောမှု နှင့် အခြား အင်အား သက်တော် ဟောပြောမှု ရှစ် ဆယ် နှင့် ရှိ - စပ် ဦး ၍လည်း အာ ဒိစ္စ အရှင်မြတ် ကလောမြို့ ရှိ ကြီး သိမ် အ မိန့် တောင် ရှိချက်များ ဂိုဏ်း ချုပ် ကို တတိယ ပြ ဆိုပါ ဦး ဆရာတော် အံ့ - ဘာဝနာ “ တို့ ဘာ များ တရား သတိပြု ကိုပဲ မိ သလောက် ဟော ဟော ၊ ဟော ထူးခြားတာကတော့ တဲ့ အခါတိုင်း ဆရာတော် တရားနာ ရတဲ့ ဟာ ဒါန သူတွေဟာ သီလ ခု ချက်ချင်း လိုက်နာ ကျင့် ဆောင် လို တဲ့ စိတ်တွေ ထက်ထက် သန် သန် ဖြစ်ကြ ရတယ် ။ ဒါန အကြောင်း ဟော တယ်ဆိုရင် ပဲ ယခု လှူ ရတာ လောက်နဲ့ အားမရ ကြ ဘူး ၊ အိမ်ပြန် ယူပြီး လှူ ချင်တဲ့ ဆန္ဒတွေ တဖွားဖွား ဖြစ်ကြ တာပဲ ။ ” သေ တိ ( = မြတ်စွာဘုရား ရွှန် လန်း စေ ၏ ၊ တရားဟော တက်ကြွ စေ ၏ သောအခါ ” ဆိုသည် “ သ နှင့် မုတ္တေ ချ င့် ဇေ စာ သိ ရာ = ထက် ၏ ။ ) သန် စေ ၏ ။ သမ္ပ ဟံ ဆွမ်း စား “ နောက်တစ်ချက်က ကျောင်း ဘုန်းကြီး ကို သိမ် ဦး ပဉ္စင်း တောင်မှာ ၊ ဆန် နေကြ တို့ တုန်းက ဆီ တို့ လို ဆရာတော် ရင် ခုနစ်ရက် က ပြောတယ် လောက်က ကြိုတင် လျှောက်ထား အသိပေး နော် ' လို့ အ မိန့် ရှိတယ် ၊ အာ ဂန္တု က နှင့် ဧ ည့် သည်များ များ ဆွမ်း တဲ့အခါ စား ကျောင်း မျိုးမှာ ဘုန်းကြီး လဲ ဒီလိုပဲ က ဆွမ်း ဆန်တွေ စား ဆီ ကျောင်း တွေ အ ဘုန်းကြီး တော် အ သင့် ကို ပြောတယ် ရှိနေ ပေမယ့် ။ တစ်နေ့တော့ “ ဆရာတော် ပြော အကြောင်း လှတယ် ပိုပို ။ သာ ဘာ သာ အဓိပ္ပာယ် လျှောက် လဲ လိုက်တယ် မသိဘူး ။ ။ စမ်း အဲ .... ဦး မှ ပဲ လျှောက် ' ဆိုပြီး ပြီး မကြာပါဘူး ဆန် ဆီ ကုန် ၊ မီးရထား တော့ မ ယ့် တွဲ လိုက် ကား နဲ့ အချို့ ဆန်တွေ ဆီ တွေ ရောက်လာတာ ပဲ ” ။ ကိုယ် ရောင် မြူး ဝ င့် နောက်ဆုံး ည ဉ့် ဆရာတော်သည် ဓုတင် များကို ပါ ဆောက်တည် ကာ ပြင်းပြင်းထန်ထန် လုပ် လေ့ ရှိ သည့် အတိုင်း အသက်ရှည် တော် မ မူ ။ သက်တော် လေး ဆ ယ့် ခြောက် နှစ် ၊ ၂၆- ဝါ မျှ ဖြင့် ပျံလွန် တော် မူ ရသည် ။ အ ဝင် မ ခံ ပျံလွန် ၊ တ ခါနီး ပ ည့် တွင် ကြီး ခြောက် ဖြစ်သူ ရက် ဆည် လုံးလုံး ကြီး အာဟာရ တော ရ ဆရာတော် ကောင်းစွာ မ တစ်ပါး ဘုဉ်း ပေး ၊ သာ လူ သူ နေ့နေ့ညည တ ပ ည့်များ စောင့် ရှောက် ကြည့် ရှု ရသည် ။ ( ဆည် ကြီး ဆရာတော် က ' ၎င်း၏ တူ မ အဖွား လေး အား ပြောပြချက်အရ ) ဆရာတော်သည် အမြဲ ခု တင် ပေါ်၌ ပက်လက် လှန် ကာ အာနာပါန ကို သာ ## PAGE 563 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၅ ဝ ၉ တွင် တွင် ပတ်လည် ကြီး မှ ရှု မှတ် အလင်းရောင် နေ၏ ။ ပျံလွန် ကြီးများ ခါနီး ဒေါင်း ည တွင် မြီး ဆရာတော်၏ ဖြ န့် ့ ကာ နေ သကဲ့သို့ ပခုံး အထက် ယှက် ဖြာ လည်ပင်း ကွ န့် မြူး ပတ် နေကြောင်း ဆည် ကြီး ဆရာတော် ကိုယ်တိုင် ဖူး တွေ့ ရသည် ဆို၏ မှတ်သားဖွယ် ။ သိမ် တောင် ဂိုဏ်းကြီး မှာ ဤမျှ သာ ကို စတင် တည် ဖန် တော် မူ ခဲ့သော အင်း မ ကြီး ဆရာတော် နှင့် စပ် ၍ ရှာဖွေ ရရှိ ပါ၏ ( ။ ဆရာတော် နှင့် ဆည် ကြီး တော ရ ဆရာတော်တို့ အဖြစ် ဆန်း များကို ဒ လ ပျော်ဘွယ် “ ဆရာ သက်ကြီး ကြီး ရွာ ” ဆရာ သက်ကြီး ထံ တရားဟော ကြွ စဉ် က စာအုပ် ၌ ဖတ်ရှုပါ ရန် ။ ) ## PAGE 564 ၅၁ ဝ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် စွန်းလွန်းဆရာတော် ဦး က ဝိ ( ၁၂၃၉ - ၁၃၁၄ ) အချိန် ခန့် “ ၁၂၈၂ ။ ခုနှစ် ၊ သီတင်းကျွတ်လ ပြည့် ကျော် ၁၃- ရက် အင်္ဂါ နေ့ ည ဉ့် ၁၀- နာရီ တရား ရှု ကို မှတ် ရင် နေ၏ ကြီး ဦး ။ က ကောင်းကင် ဝိ သည် စွန်းလွန်း မှ တ ဝီဝီ တောင်ဘက်ရှိ အသံ မောင်ရင် ကြီးမှာ ကြက် ပေါ် သီး ချောက် ထ ၌ တစ်ကိုယ်တည်း လောက်အောင် အထက်သို့ မြည် ဟည်း မော့ နေ၏ ကြည့် ။ သတိ လိုက် ရာ သမာဓိ ငွေ စောင်း ပညာ တန်း ထက် ကြီးမှ သန် နတ် ညီမျှ ရထား စွာ ပျံ ရှု ကြီး မှတ် တစ်စင်း နေရာမှ အရှိန် အသံ ပြင်း ကြား စွာ ဖြင့် ရာ ပျံ မိမိ ကြီးကို ထံသို့ တ ဆက်၍ ည့် တ ည့် မ ကြီး ကြည့် ဦး တော့ဘဲ တည် ဆင်း မိမိ လာ တရား နေသည်ကို ကို ပင် ရှု တွေ့ရ၏ မှတ် မြဲ ရှု ။ မှတ် ဦး နေ က ဝိ လိုက်သည် ကား နတ် ။ ရထား . ပေါ့ ၍ ပေါ့ ဦး က ၍ ဝိ လာ သည် ၏ ။ တရား အိ က နဲ ကို ငြိ မ့် သာ က ဖိ နဲ ၍ သိ မိမိ မ့် က ရ နဲ ရ ရှု ဖြစ်ကာ မှတ် နေစဉ် အပေါ်သို့ ခန္ဓာကိုယ် မြောက် ကြီးမှာ တက်သွား သိသိသာသာ ထင် အောက်သို့ ၍ မျက်စိကို ရောက် ဖွ နေသည်ကို င့် ကြည့် လိုက် ရာ တွေ့ ရ စောစောက ပြန်သည် ။ တွေ့လိုက် ရသော ရထား ပျံ ကြီးမှာ သည်ဟု မိမိ ဘက်တွင် ထို ရထား သိကြားမင်း ပျံ ကြီး၏ ကို ထော တွေ့ င့် ရ၏ လေး ။ အားလုံး ထော င့် တွင် အ နတ်မင်းကြီး ရို အ သေ ပြု နေကြသည် လေးယောက် ။ နှင့် လက် ယာ တစ် အုံ တစ်နေ့က လုံး ကျွတ် ပင် ထွက်လာသည် ကျောင်း အနီး၌ ကို တွေ့ မှို ပွ င့် ရ ကြီး ကတည်းက တစ် ပွ င့် တွေ့ “ အမြစ်ပြတ် ၍ နုတ် လိုက် လုံးဝ ရာ မှို ငုံ မှို မြစ် ပါ မကျန် ရတော့မည် နတ် သိ ကြား ” များကို ဟု ယူဆကာ တပ် အပ် အရိုး သေချာ ကြေ တွေ့မြင် ကြေ အ ရေ ခန်း ခန်း မ ထ တမ်း ကြိုးစားခဲ့ အ ကျွတ် ရာ တရား ယခု နတ် “ ငါ့အား ရထား တရားထူး နှင့် နတ် ရတော့မည် သိ ကြား တို့ကို ဖြစ်၍ ဂရုမမူ လာရောက် ဘဲ ရ ပြန် ဣ ရိ စောင့် သောအခါ ယာ ပုတ် ကြသည် - တစ်ခုတည်း ” ဟု မှတ် ထင် လိုက် ၏ ။ တည်း တစ် သန် တည်း ခန္ဓာကိုယ် နှင့် အသက်ကို ပင် စွ န့် လွှတ် ၍ အားထုတ် ရာ ထို ဖြင့် နေရာ၌ တစ် ရှိန် ပင် “ ရဟန္တာ ” ဖြစ် တော် မူ လေ၏ ။ ဘဝ များစွာ ကမ္ဘာ ထုတ် ချင်း မြင် တော် မူ ပုံ မရှိတော့ အတန်ကြာ ပေ ။ အထက်သို့ သောအခါ မော့ ကြည့် သတိရ လိုက် လာ၍ ရာ သိကြားမင်း စောစောက နှင့် နတ်မင်းကြီး နတ် ရထား လေးယောက် ကြီးကို ကြည့် လိုက် တို့သည် ရာ “ ဟု အ ချင်း ကြွေးကြော် တို့ ၊ လူ့ ပြည်၌ နေသည်ကို ရဟန္တာ တွေ့မြင် တစ်ပါး ပေါ်ထွန်း တော်မူ၏ ။ နေပြီ ။ သွားရောက် ဖူး မျှော် ကြ ကုန် လော့ ” ဒုံ ဝ မ အကြိမ် ## PAGE 565 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၅၁၁ ထို့နောက် အနီး အ ပါး ရှိ ဘုမ္မစိုး ၊ ရုက္ခစိုး နတ် များ နှင့် တကွ နတ် ဗြဟ္မာ များ တစ် သုတ်ပြီး တစ် သုတ် လာရောက် ဖူး မျှော် ကြ သည်မှာ ကြည့် ၍ မ ဆုံး နိုင်အောင် ရှိ တော့သည် ။ စကြဝဠာ ကိုယ်စိတ်နှစ်ပါး ကမ္ဘာ လောက လုံး ဓာတ်ကြီး ထူးထူးခြားခြား ကို လှမ်း ငြိမ်းချမ်း၍ မျှော် ၍ ကြည့် လန်းဆန်း တော် မူ ရာ ကြည်လင် အထက် စွာ ဘ ဖြင့် ဝဂ် အောက် အဝီစိ ရှိရှိသမျှ ငရဲပြည် လူ ့ ပြည့် နတ်ပြည် ဗြဟ္မာ့ ပြည် အားလုံးကို ဒိုး ယို ထုတ် ချင်း ဟင်း ဩ ကာ လင်း သ အပြင် လောက အ ကုန်စင် လောကကြီး ကြီး တွေ့မြင် သုံးပါး လုံး တော် ကိုလည်း မူ ရ လေ၏ အနု ။ သတ္တ စိတ် လောက ဝင်စား သင်္ခါ သုံးသပ် ရ လောက တော် မူ နိုင် လေသည် ။ ထို့နောက် မြင်းခြံမြို့ တောင် မိမိ ဘဝကို လက် ဆင်ခြင် စွန်းလွန်း စဉ်း ရွာ ဦး စား သန့် နေ - မိ ၏ ဒေါ် 11 တုတ် တို့မှ ၁၂၃၉- ခုနှစ် တ ပေါင်း လဆန်း နှစ်ရက် တနင်္လာနေ့ နံနက် လေးချက် မ တီး မီ ဖွား မြင် ။ မြင်းခြံ မင်း ကျောင်း ဆရာတော် ထံ စာသင် သော်လည်း စာ မတတ် သ ဖြင့် ၁၅- နှစ်သား တွင် ကျောင်းမှ ထွက် ။ ဖခင် နှင့် အတူ အရေး ပိုင် ရုံးတွင် ယပ် လေ ကြိုး ဆွဲ ရသော မင်း စေ အလုပ် ။ အသိဉာဏ် အသက် ၃၀ လွန်စွာ တွင် အလုပ်မှ ချို့ ငဲ့ လှသော ထွက်၍ မိမိ၏ တောင်ယာ လက်ရှိ ဘဝ လုပ်ကိုင် နှင့် အတုမရှိ စား ... မြင့် မြတ် လှသော အ ဆက်လက် ရ ဟတ္တ ဖိုလ် ဝင်စား ဆု ကြီးကို ကာ အပြီးတိုင် ကြည့် ရှု ရ တော်မူ၏ တော် မူ ။ ခြင်း ၏ ရှေ့ဖြစ် နောက် ဟောင်း အကြောင်းများကို တော် သည် ဦး က ပုဗ္ဗေ ဝိ နိ အရှင်မြတ် ဝါ သာ နု ဿ ကြီး တိ ဉာဏ် ရရှိ ၊ ဒိဗ္ဗ တော် မူ စက္ခု သော ဉာဏ် အ နှစ်ပါး ရ ဟတ္တ နှင့် ဖ အတူ လ အာ ပု - ဒိ သ - ဝက္ခ အာ ဟူသော ယ ဉာဏ် ဝိဇ္ဇာ သုံးပါး “ အ ဘယ် လုံး ကဲ့သို့သော ရ တော် မူ ကုသိုလ်ကောင်းမှု သ ဖြင့် “ တေ ဝိဇ္ဇ များကို ရဟန္တာ လုပ် ” ဟု ခဲ့၍ ပင် ဤသို့ ဆို ရ တရားထူး ပေ မည် ။ ရ လေ သနည်း ” ဟု ဆင်ခြင် တော် မူ သောအခါ ကဿပ ဘုရားရှင် လက်ထက် တော် က မိမိ ပြုခဲ့ ဖူး သော ကောင်းမှု ကို ဤသို့ မြင် တော် မူ လေ၏ ။ ဦး က ဝိ ထေ ရာ ပ ဒါန် ဆူ ကြုံ နိ တ မ့် သန္ဓေန္ဓေ မြင့် တ ဖြင့် တ တစ်ပါး ပေ လျဉ်း ဆုံ လျဉ်း လည် တ နွား ညှဉ်း သို့ ပြေး ဆိုးဆိုး သွား အမျိုးမျိုး ကျင် လည် အဖုံဖုံ ခဲ့ရသော သက် ဘဝသံသရာ တုံ တက် တုံ တစ်ခွင် ရှိနေတော့ ၌ ၏ အမျှင် ။ မပြတ် လူ နတ် တိရစ္ဆာန် နောက်ကြောင်း လှန် ၍ ပြန် ကြည့် မ ဆုံး အောင် ကုသိုလ်ကံ ထို ဘဝ ထောက် များစွာ မ တွင် ပုံ ကို ယခုအခါ ဆင်ခြင် တရားထူး တော် မူ ရာ ကဿပ ရခြင်း ၏ ဘုရား အကြောင်းရင်း လက်ထက်၌ ဥပ ကျေး နိဿယ သား ( ကြက်တူရွေး ) ဖြစ်ခဲ့သည် ကို မြင် တော်မူ၏ ။ - ထို ကျေး သား မှာ ဘုရားရှင်အား လွန်စွာ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 566 ၅၁၂ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ကြည်ညို လှ သ ဖြင့် အတောင်ပံ နှစ်ဖက် ထိပ် မှာ ယှက် ၍ နှစ်သက် ကြည်နူး ` သစ်သီး ဆွမ်း လှူ ခဲ့ ဖူးသည် ကို မြင် တော်မူ၏ ။ ထို ကုသိုလ်ကံ ကြောင့် လူ့ပြည် နတ်ပြည် တို့၌ လောကီ စည်းစိမ် ထိုမှ များ နောက် သူ မတူအောင် ဘဝ တစ်ခုတွင် ခံစားရ ကား သည့် တက္ကသိုလ် ဘဝ များကိုလည်း ပြည်၌ လွန်စွာ မြင် ထင်ရှားသော တော်မူ၏ သမား ။ တော်ကြီး တစ် ဦး ဖြစ်ခဲ့ ဖူး ရာ ဆေးပညာ ဖြင့် သတ္တဝါ တို့အား ကယ် မ ခဲ့ရ ဖူးသည် ကို တွေ့ ရ ပြန် ၏ ။ “ ထို ဘဝ က တွေ့ကြုံ ဆက်ဆံ ခဲ့ ဖူး သူ တိုင်း ယခုအခါ ငါ့ ထံသို့ လာရောက်၍ ကိလေသာ ရောဂါ ကင်းဝေး အောင် တရား တည်းဟူသော ဆေး ကို စားသုံး ကြ လိမ့် မည် ” ဟုလည်း မြင် တော်မူ၏ ။ ( ယခု ဆရာတော်၏ ဝေနေယျ များလည်း ဆေး ဆရာကြီး ဘဝ တုန်းက ဝေနေယျ များ ဖြစ် ဟန် ၅၅၀- တူ ၏ ။ ဇာတ်တော် ) ဇာတ် ပေါင်း ခန်း များကို သတိပြုဖွယ် ဖြစ်၏ ။ ဉာဏ် မ မီ သူတို့ က ၅၅၀- ကို ဒဏ္ဍာရီ ပုံပြင် ပ မာ ပေါ့ပေါ့ဆဆ ထင်မှတ် တတ် ကြ ရာ ပညာ ဦး စီး သော သဒ္ဓါတရား အလုပ်ခွင် ကို မွေးမြူ ၌ ငြင်းဆန် ကြ ရာ ၏ ။ ရုန်းကန် နေသော သတ္တဝါတို့ကို စည်းရုံး ချေ ချွတ် ရာ၌ ဗုဒ္ဓရှင်တော် မြတ် ၏ ၅၅၀- ဇာတ် များသည် အဘိုး က မြေး ကို ပြောပြသော ပုံပြင် မျိုး မဟုတ် ။ တစ်ချိန်က အမှန်တကယ် ဖြစ်ပျက် ခဲ့သော ဖြစ်ရပ်များ ကို ပုဗ္ဗေ နိ ဝါ သ အဘိ ညာဉ် ဉာဏ် ဖြင့် ဇာတ်ကြောင်း လှန် ၍ ပြ တော် မူ ခြင်း သာ ဖြစ်ကြောင်း ဦး က ဝိ က ထောက်ပြ လေပြီ ။ ဆရာ ဘား ဂေါတမ မဲ့ ဆရာတော် မြတ်စွာဘုရား ဘဝ သာသနာ လည်း တစ်ဘဝ ခေတ် တွင် ဖြစ်ခဲ့ သုဝဏ္ဏဘူမိ ရ ဖူး ကြောင်း သထုံ ပြည်၌ တွေ့မြင် မ နု ဟာ တော်မူ၏ မင်း ကြီး၏ ။ ယခု ဘဝ မိခင်လောင်း ဒေါ် တုတ် ၏ ဝမ်း ကြာ တိုက် ၌ ဆိုက်ရောက် ကိန်း ဝပ် မည် ရှိ စဉ် ဖခင်ကြီး ရည် ရည်မွန် ဦး မွန် သန့် ၌ လူတစ်ယောက်က အိပ်မက် မြင်၏ ။ “ " ဤ အိမ်၌ လာ၍ နေပါရစေ ” ဟု ပြော ရာ “ ဆင်းရဲ လွန်း ၍ မ နေ ချင် ပါ နှင့် ” ဟု ပြောသည် ကို မရ၍ လက်ခံ ရသည်ဟု ဦး သန့် က ပြောခဲ့ ဆင်းရဲ ဖူး ငြို ၏ ငြင် ။ စွာ ထို့ကြောင့် အသက်ရှည် “ ခဲ့ရ မောင် ရှာ ၏ ကျော် ။ ကျင် ဒင် ” ဟူသော လည် ခဲ့ရသော အမည် ဘဝ ဖြင့် များ အသိဉာဏ် မှာလည်း အ များအား ရော ဥစ္စာ ဖြင့် ပါ • အ ဖြစ် ဟိတ် တော် တိရစ္ဆာန် မူ ရ သည့် ဘဝ ယခု သာလျှင် ဘဝ ၌ ပင် အသိဉာဏ် များပြား ခဲ့ သ ပညာ ဖြင့် အားနည်း ပစ္ဆိ မ ဘ ဝိ တော် က မူ ( ရ၏ နောက်ဆုံး ။ “ ဘဝ ) ငါး ရဟန္တာ ရာတွင် လူ အဖြစ် နှစ် ဘဝ သာ ရ ခဲ့သည် ” ဟု ဟော တော် မူ ဖူးသည် ။ လူ ့ ဘဝကို အဘယ်မျှ ရ ခဲ ကြောင်း ဗုဒ္ဓ စာပေ သတိပြု ၌ “ ကြ ထေ ရာ ရာ ပ ၏ ဒါန ။ ပါဠိတော် လာ မထေရ် ကြီးများ “ မည် သည့် မည် သည့် ဘဝ ခံစား က ခဲ့ ကြ မည်သို့ ရ ပုံ ၊ ဤ မည်သို့သော ဘုရားရှင် သာသနာတော်၌ ကောင်းမှု ကို မည်သို့သော ပြုခဲ့ ၍ လူ့ပြည် တရားထူး နတ် များကို ပြည်၌ ရ ခဲ့ မည်သို့ ကြ ပုံ ” အသီးသီး ပြန်လည်၍ ဟော တော် မူ ထား ကြ သည့် ထုံးစံ ရှိ ပေ ရာ ဤ ဖြစ်ရပ်များ သည်လည်း “ ဦး က ဝိ ထေ ရာ ပ ဒါန် ” ပင် ဖြစ်လေ တော့သည် ။ ## PAGE 567 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၅၁၃ ဂိုဏ်း ဆရာ၏ တဘောင် စကား ဦး က ဝိ လောင်း လျာ “ မောင် ကျော် ဒင် ” သည် ဆင်းရဲ ငြို ငြင် စွာ မင်း စေ ဘဝ ဝမ်း ကျောင်း ခဲ့ရ စဉ် အချိန်တန် အရွယ် ရောက်သောအခါ တစ်ရွာ တည်း နေ “ မ ရွှေ ရည် ” ဆို သူ အမျိုးသမီး တစ် ဦး နှင့် သင့် မြတ် ၍ သားသမီး ငါးယောက် ထွန်း ကား ခဲ့ ၏ ။ လေး ဦး မှာ ငယ် စဉ် က ပင် ကွယ်လွန်ခဲ့ ကြ ရာ ကို ရှိန် ခေါ် ကို ကံ ညွန် ့ တစ် ဦး သာလျှင် ရှိသည် ။ အသက် ၃၀- တွင် လ ခ စား အလုပ်မှ ထွက် ခဲ့ပြီးနောက် မိဘ လက် ငုတ် တောင်ယာ အလုပ် ဖြင့် အသက်မွေး ရ၏ ။ ကို ကျော် ဒင် မှ ဦး ကျော် ဒင် ဖြစ်ကာ ဘဝ ဖြစ်စဉ် မှာလည်း တက် သုတ် နှင် ၍ လာတော့ ၏ ။ ဘုရားရှင် ကဲ့သို့သော ပုဂ္ဂိုလ် ထူး ကြီးများ : အနီး အ ပါး တွင် ဒေဝီ လ , ကောဏ္ဍ ည စ သော လောကီ ဆရာ ကြီးများ ကပ် မြှောင် ၍ ရှိ နေတတ် ကြ သကဲ့သို့ ဦး ကျော် ဒင် ၏ အနီး အ ပါး တွင်လည်း သူငယ်ချင်း တစ် ဦး ဖြစ်သူ ဦး စံ တင် မှာ ကောဏ္ဍ ည ပင် ဖြစ်၏ ။ ဦး စံ တင် အား ‘ သမာဓိ မှော် အောင် သူ ” ဟု ပြော သူ က ပြော၍ “ ရံ ခါ ကမ္ဘာ စောင့် နတ် ကြီးများ ပူး ကပ် ခံရသူ ” ဟု ဆိုသူက ´ ဆို ကြ လေသည် ။ လောကီ နှင့် လောကုတ္တရာ သည် ခွဲ၍ မ ရသကဲ့သို့ ထို မမြင်ရသော ဖြစ်ရပ်ဆန်း များ ကလည်း တစ်နေ့တွင် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ဦး အနီး ကျော် ဒင် အ ပါး အိမ်သို့ တွင် ဦး ကပ် စံ တင် ဝင်လာ ရောက်လာ တတ် ပေသည် ၏ ။ ။ ခရီး ရောက် မ ဆိုက် ဦး စံ တင် က အောက်ပါ တဘောင် ကို ရွတ် ပြသည် ။ “ 66 တစ် လိမ် နှစ် လိမ် လိမ် လို ရှုပ် ၊ အ မယ် ဗုဓ် ကဲ့ သူ့ ချည် ခင် ၊ ဘယ်သူ “ ချည် ငင် ခင် မှ ကြို သည် ချည် ရှုပ်ထွေး ခင် ကြား ၊ ရှင်း ၊ နိုင် လွန်း ပါ့ က မ လေးနဲ့ လေး ” သွား ။ ဘုရား ငုတ် အနား တို စိမ်း ရောင် ရောင် ခြယ် တော် ၊ လွှတ် အလယ် ပါ လို ပြာ ့ ၊ ပုံ ဘောင် တော် ကွက် ဝတ် နဲ့ တဲ့ ၊ လက် မ ခွေး ခတ်သံ ရယ် ၊ ကျွန်း ဖို သား ၊ သောင်း တိုက် က ကြား ။ ” ဦး စံ တင်သည် တဘောင် ကို ရွတ် ပြ ပြီး အဓိပ္ပာယ်ကို ပါ ဆက်၍ ရှင်းပြ နေ သ ဖြင့် ဦး ကျော် ဒင် မှာ ဘုမသိ ဘ မသိ နားထောင်ရင်း အင်း ..... လိုက် နေ ရ ပြန် ၏ ။ “ အ မယ် ဗုဓ် ချည် ခင် ဟာ ဘယ်လောက်ပဲ ရှုပ် ရှုပ် ၊ ရက်ကန်း စင် ကျရင် ရှင်း သွား တာပဲ ကို ကျော် ဒင် ရဲ့ ။ အ မယ် ဗုဓ် ခေါ်တဲ့ ဒီ ဘုရားရှင် လက်ထက်မှာ အဝိဇ္ဇာ ချည် ခင် ရှုပ် ကြီးကို သတိပဋ္ဌာန် ရက်ကန်း စင် မှာ သတိ လွန်း တစ်လုံး တည်းနဲ့ ပဲ ကို ကျော် ဒင် ခင်ဗျား ရှင်း ရ လိမ့် “ မယ်ဗျာ အဲဒီအခါမှာ ။ စွန်းလွန်း ရွာ တောင်ဘက် မှာ တ က ယ့် ရက်ကန်း စင် လဲ ပေါ် လိမ့် မယ် ရက်ကန်း စင်ပေါ် တဲ့ ကျွန်း ဖို ကုန်း မှာ ခင်ဗျား သာသနာပြု ရ လိမ့် မယ် ။ သာသနာ ပြု တဲ့အခါ ကျွန်း သာသနာ တိုင် နှစ်လုံး တော်ကြီး လဲ ငုတ် ပါ လိမ့် တို မယ် နေ ခဲ့တာ ။ “ ဘုရား ပြန် ငုတ် ပေါ်လာ တို ရောင် တော့မယ် တော် လို ့ လွှတ် ဆိုလိုတာ ” ဆိုတာ ပဲဗျ ။ က အဲဒီတော့ ပဋိ ပတ္တိ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 568 ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ကို ကျော် ဒင် ခင်ဗျားရဲ့ တရား လက် ခတ်သံ ကို တစ်နိုင်ငံလုံး ၃၁- ဘုံ လုံး က ကြား လာ ရမှာ ” ဟု ဆက်တိုက် မ မော နိုင် မ ပန်း နိုင် ပြော လျက်ရှိ ရာ .... “ မွန်း စံ တင် … ... တော်စမ်းပါ ကွာ ၊ တောက်တီးတောက်တဲ့ တွေ ပြော မ နေ စမ်း ပါ နဲ့ ” ဟု ္ဦး ကျော် ဒင် က မ ကြား လို ဟန် ပြောလိုက် သောအခါ … . “ ခင်ဗျား စောင့် ကြည့် သေး တာပေါ့ ” ဟု ပြောလိုက် ၏ ။ အမှောင် ခွင်း မည့် ဆီမီး တစ်ထောင် ဦး ကျော် ဒင် နှင့် မ ရွှေ ရည် တို့သည် ထို နှစ်တွင် အထိုက်အလျောက် သောင် သာ သ ဖြင့် ယာ တစ် “ ကွက်ကို ရှင် ရွှေ ရည် ပင် ဝယ်ယူ ရေ ၊ တို့ ဒီနှစ် ကာ ဇနီးမောင်နှံ ဒီ ယာ ထဲမှာ နှမ်း ယာ ရှင်း ကြဲ ကြရင် ခုတ် ထွင် ကောင်းမယ် နေကြ ရာ - ။ နှမ်း အတင်း ငါးဆယ် သာ ထွက် ပ စေ ၊ ဘုရား မှာ ဆီမီး တစ်ထောင် ပူဇော် ရအောင် ဟေ့ ” ဟု ဦး ကျော် ဒင် က ပေါက် ပြား “ ငါးဆယ် ကိုင် ၍ မရပါ နား ရင်း နဲ့ ဦး ပြောလိုက် တော် ၊ လေးဆယ် ၏ ။ ပဲ ရ ရ ၊ ဆီမီး ပူဇော် ရတာ ပ ” ဟု မ ရွှေ ရည် က သစ် မြစ် “ သစ် အေး မှိုက် - ကောက် ကောင်း သ ရင်း ဟေ့ ၊ ချက်ချင်း က တိ မ ဖျက် ပြန် ဖြေ တမ်း လိုက်သည် နော် ” ဟု ။ ဦး ကျော် ဒင် က ပြောဆို ကာ အတန်ငယ် စကားရပ် ၍ စိတ်ကူး ဖြင့် အလှူပေး ကြည့် လျက် - “ ရှေးက လို အ တီး အ မှုတ် တွေနဲ့ ငါ မ သွား ချင်ဘူး ကွာ ၊ ကလေး မ တွေ လက်ဝတ် လက် စား ပျောက်နေရင် တို့ တာဝန် ဖြစ်နေ ဦး မယ် ၊ ရိုးရိုး ပဲ သွားကြမယ် ” ဟု မ မော နိုင် မ ပန်း နိုင် တောင်ယာ ခုတ် ရင်း စိတ်ကူး အလှူ ပေးနေ မိ ကြ၏ ။ မိုး ကျ ၍ နှမ်း များ ကြဲ ကြ ရာ မိုးခေါင် နေ သ ဖြင့် နှမ်း ပင် များ သေ လု သေ ခင် ဖြစ်သွား ၏ ။ ကျန် မိုး ရ ၍ ယာ ထူးထူးခြားခြား နီး ချင်း အ ခင်း နှမ်း များ များ အားလုံး ရ ခဲ့သည် သေ ။ မ ကုန် ရွှေ ရည် ကြ၏ တော ။ ဦး င့် ကျော် တ သည့် ဒင် အတိုင်း ၏ နှမ်း အတင်း ခင်း မှာ လေးဆယ် မူ မ သေ မီ တိတိ တစ်လက် ဆွမ်း မျှ မ ပို မ လို ရှိလေ၏ ။ - ထိုနှစ် ၁၂၈၁- ခု သီတင်းကျွတ် လ ပြည့် နေ့တွင် ဘုရား တရား သံဃာ အား ဆီ သုံး ပိဿာ စီ လှူ ၍ ပရိတ် တရား နာ ကြား ကြ၏ ။ ထို နှစ်တွင် စီးပွား လည်း တက် ၊ ဒေါ် ရွှေ ရည် မှန်းချက် နှင့် နှမ်းထွက် ကလည်း ကိုက်ညီ ၍ ဒေါ် ရွှေ ရည် လည်း ပရိတ် နာ လာ သူများအား ဆေး ၊ ကွမ်း ၊ လက်ဖက် ဖြင့် ဧ ည့် ခံရသည် ကို မ မော နိုင်အောင် ရှိ တော့သည် ။ ထိုနေ့ နေဝင် သည် နှင့် တစ်ပြိုင်နက် ရွာ ၏ အရှေ့တောင်ဘက် ရှိ စေတီတော်သို့ သွား ကာ ဆီမီး ပူဇော် ကြသည် ။ ဦး ကျော် ဒင် ကား စေ တီ အ ပါး မှ မ ခွာ ။ ဆီ မီးတောက်များ ကို တ ဆီမီး စိ မ့် အ စိ မ့် ညွ ကြည့် န့် ကလေးများ ရင်း ပီတိ ဖြစ်နေ၏ က အဆက်မပြတ် ။ ဆီမီး ခွက် ထဲမှ တ ဖျပ် မီး ဖျပ် စာ အဖျား တ လျှပ် မှာ လျှပ် မည်း ၍ တက် မည်း ၍ ၍ လာ တက် ၏ ၍ ။ လာ ၏ ။ ဆီ များ ဆူ ဝေ ၍ ပွက် လာ ၏ ။ အချို့ မီး ခွက် များ မီး စာ ကုန် ဆီ ခန်း ၍ ငြိမ်း သွား ၏ ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 569 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၅၁၅ ဦး ကျော် ဒင် သည် တ စိ မ့် စိ မ့် ကြည့် ရင်း က မီးပူ ကြောင့် ဆူ ဝေ ကာ တ ဖျစ် ဖျစ် မြည် သော အသံ နှင့် ဆီမီး ခွက် များ၏ တောက် လောင် ချုပ် ငြိမ်း မှုများ က သူ့ အား တ ဖြိုးဖြိုး တ ဖြန်း ဖြန်း နှင့် ကြက် သီး မွေး ညင်း ထ စေ ၏ ။ နေ က မင်းကြီး နှင့် ကံ ရဏ္ဍ က မင်းကြီး တို့အား အ ပွ င့် အ သီး ကြောင့် ခက် ရွက် ကျိုး ရသော သစ်ပင်များ က တော ထွက်ရန် တရားဟော ပြ နေ သကဲ့သို့ ဆီမီး ခွက် များကလည်း ဦး ကျော် ဒင် အား အ ဘယ်သို့ သော တရား ကို ဟော ပြ လိုက်သည် မသိ ။ ဦး ကျော် ဒင် ကား ချက်ချင်း ထိုင် ကာ “ ဘုရား ယခု နေသာ ကို လက်အုပ်ချီ ငါ ဆုတောင်း ၍ ဆုတောင်း ရရင် ဧ ကန္တ လိုက်တော့ တောင်း သည် တိုင်း ။ ရမှာ ဘဲ ” ဟုလည်း ပီတိ အ ဟုန် ဖြင့် “ ဤသို့ ယုံကြည် အလင်းရောင် စိတ်ဝင် ကာ - ဆီမီး အလှူ ကြောင့် အ ကျွန်ုပ်သည် ရဟန်း ဖြစ်ရပါလို၏ ။ ရဟန်း ဖြစ်သော အခါ အ ကျွန်ုပ် တရား ဟောပြော ဆုံး မ သည့် အတိုင်း သတ္တဝါတွေ ကျင့် ကြံ နိုင် ကြပါစေ ” ဟု စိတ် အကြံ ပေါ်လာ သည့် အ တိုင် ဆုတောင်း လိုက်သည် ။ ဆုတောင်း ပြီး သွားသော်လည်း စိတ်ထဲတွင် “ ငါ ဘယ်လိုလုပ် တရားဟော နိုင် မ တုံး ၊ စာ မှ မတတ် ဘဲ ” ဟူသော မိမိ တော င့် တ ချက်ကို အနုတ် လက္ခဏာ ပြ သည့် နောင်တ ပူပန် မှု က ဝင်လာ ပြန် ၏ ။ လုပ်နိုင်သည် “ စာ တတ် မှာလည်း မှ သာ တရားဟော ထို စိတ် ပင် နိုင်မည် ဖြစ်၍ ' ဟု နိ မ့် ထင် ကျ နေသော စေ နိုင်သည် ကြောင့် မှာလည်း ဖြစ်သည် ထို ။ တိုးတက်အောင် စိတ် ပင် တည်း ။ မည်သို့ ဖြစ်စေ ဆီမီး တစ်ထောင် အလင်း က အမှောင် ခွင်း လေပြီ ။ မ သေ သော တရား ရှာ သင့် ပြီ “ ပစ္စည်း ဥစ္စာ တက်ရင် လူ သေ တတ်တယ် ” ဟူသော အ စွဲ က ဦး ကျော် ဒင် အား ဥပါဒါန် ဖြစ်စေ ၏ ။ ထိုနှစ် ဦး ကျော် ဒင် တို့ လင်မယား ထူးထူးခြားခြား စီးပွား တက် သည် ။ မြင်းခြံ မြို့၌ ပ လိပ် ရောဂါ ဖြစ်၍ နေ့စဉ် သုသာန် ၌ လူစည်ကား နေ၏ ။ သူ အို ၊ သူ နာ ၊ သူ သေ ရဟန်း နိမိတ် ကြီး လေးပါး ထင် သကဲ့သို့ ဦး ကျော် ဒင် ၌လည်း သေခြင်းတရား က အ ရိပ် နိမိတ်များ “ ပ ပြ လိပ် လျက် ကပ်ရောဂါ ရှိ၏ ။ ထဲ များ ခု နေ ပါ သွားရင် ငါ့ မှာ ဘာ ကုသိုလ် မှ မယ်မယ်ရရ အားကိုးစရာ မရှိသေးပါ လား ” ဟု နီးကပ် သော သေဘေး ကြီးကို တွေး ၍ မိမိကိုယ်ကို စစ်ဆေး တပေါင်းလ ကြည့် မိ ကာ မှ ၏ ပို၍ ညတစ်ည ကြက် တွင် သီး ထ ဦး နေ မိ ကျော် ၏ ။ ဒင် သည် အ လ န့် တ ကြား အိပ်ရာမှ ထ ကာ ဗ လုံး ဗ ထွေး မပီမသ အသံ ကြီး ဖြင့် မ ရွှေ ရည် အား အိပ်ရာမှ လှုပ် နှိုး လိုက်သည် ။ မ ရွှေ ရည် မှာ - “ " ဘာလဲ ကို ကျော် ဒင် ရဲ့ ” ဟု အ လ န့် တ ကြား ထူးထူး ထထ ထ ထိုင်လိုက် ၏ ။ ဦး ကျော် ဒင် မှာ က တုန် ကရင် ဖြစ်လျက် - နဝမ အကြိမ် ## PAGE 570 ၅၁၆ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် “ ရွှေ ရည် ရ ၊ ငါ့ ရင်ဘတ်ကို စမ်း ကြည့် ပါ ဦး ၊ ငါတော့ သေ ရ တော့မှာ ပါ ကွာ .... ” ဟု ဆို ကာ အိပ်မက် မက် ပုံ ကို ပြောပြသည် ။ “ ရွှေ ရည် ရယ် ၊ တို့ အိမ်ရှေ့ က မဏ္ဍပ် ထဲမှာ ဘုရားဆင်းတုတော် ကြွ လာပြီး လှုပ်လှုပ် လှုပ်လှုပ် နဲ ့ ပြုံးတော်မူ တာ ဖူး ရတယ် ၊ ဒါနဲ ့ ငါ က ညည်း လက်ထဲက ဆွမ်း အုပ် ကို ယူပြီး ငါကိုယ်တိုင် တယ် ရှုပ်တယ် ဆွမ်းကပ် ၊ ငါ ယခု ရတယ် သာ စကားပြောမယ် ၊ ဆွမ်းကပ် တော့ ၊ နောက် ဘုရား မပြောတော့ဘူး ဆင်းတု က ပြောတယ် တဲ့ ။ ” ကဲ ၊ ပါ “ သတ္တဝါတွေ ဟယ် .... ဘုရား ဟာ မီး ပူဇော် ရအောင် ငါ့ကို ဖယောင်းတိုင် ပေး စမ်း ပါ ။ ငါတော့ သေ ရ တော့မှာ ပါ ၊ နောက်ဆုံး ကုသိုလ် လုပ်ရအောင် ဘုရား ကြွ လာပြီး သတိပေး တာ နေမှာ ဘဲ ” ဟု ပြောပြ ၏ ။ “ အိပ်မက် အကြောင်း ဘယ်သူ့မှ မ ပြောရင် ဖယောင်းတိုင် ပေးမယ် ” ဟု က တိ ခံ စေ ကာ ဖယောင်းတိုင် ပေးလိုက် ၏ ။ ဦး ကျော် ဒင် လည်း ဖယောင်းတိုင် ယူပြီး ချက်ချင်းပင် ဘုရား ဘက် သို ထွက်သွား ၏ ။ ဘုရား သို့ ရောက်လျှင် သူငယ်ချင်း ဦး ချီ တိုင် နှင့် တွေ့ ၍ အကျိုးအကြောင်း မေး ရာ သေ ရမည် ကြောက် ၍ ဘုရား မီး ပူဇော် ရန် လာကြောင်း ပြောပြ သောအခါ ဦး ချီ တိုင် က ခုနှစ် သက္ကရာဇ် မေး စမ်းပြီး “ ဟ .. တွက်ချက် မွန်း ကျော် ကြည့် ဒင် ၏ ၊ မင်း ။ စ နေ ဂြိုဟ် ထဲမှာ ပါလား ကွ ၊ အေး .... ကြောက် တော့ လဲ သိပ် ကြောက် မ နေ နဲ ့ ပေါ့ ၊ မင်း အိမ်မှာ ခြေ နှစ် ချောင်း ထွက် ကိန်း လဲ တွေ့နေရတယ် ” ဟု ပြောလိုက်ရာ “ ဟ .... - မ ပြောစမ်း ပါ နဲ ့ ကွာ ၊ နဂိုကမှ ကြောက် ရတဲ့ အ ထဲ ” ဟု ပြောလျှင် - “ ငါ က ပြောတာ မဟုတ်ဘူး ၊ ဗေဒင် က ပြောတာ ” ဟု ထပ်၍ လော ပြန် သ ဖြင့် ဦး ကျော် ဒင် မှာ ဆောက်တည် ရာ မ ရ ပို၍ ပင် ကြောက်လန် နေ တော့သည် ။ သေ ရမည် ကို ကြောက် လ န့် လှ ၍ မ သေ တရား ရှာ ခြင်း အား ဖြင့် ကြိုးစား ၍ ဘုရား ဝတ် တက် မည်ဟု အား ခဲ လိုက်သည် ။ သူငယ်ချင်း ဦး ချီ တိုင် နှင့် ဦး စံ တင် တို့ကိုလည်း နေ့စဉ် ဝတ် တက် အကြောင်း ဝတ် ကပ် တရား ခေါ်ရန် တို့သည် သတိပေး ဆန်း တောင်းပန် ကြယ် လှ ကုန် ၏ ထား ။ တစ် ၏ ။ ထစ် ချ သတ်မှတ်ပြီး လွှတ် လိုက် သော ကံတရားက အချိန် နီးကပ် လှ ပြီ ဖြစ်၍ ဘဝကို အကျဉ်း ရုန်း ကာ တက် သုတ် နှင် လေ တော့သည် များ ။ မကြာမီ ကာလ လ သာ သာ ညတစ်ည ၌ ဦး ကျော် ဒင် သည် ဦး စံ တင် နှင့် အတူ အိမ်ရှေ့ ကွပ် ပျစ် ၌ စကားပြောရင်း နှစ်ယောက်သား အိပ်ပျော် သွား ကြ၏ ။ တစ်နာရီ ခန့် ရှိလျှင် “ ဦး ကဲ ... ကျော် မင်း ဒင် က ပြောတာ ဦး စံ ငါ တင် နားမလည်ဘူး အား အ လန် ့ ကွ တ ၊ ဆက်ပြီး ကြား လှုပ် ပြောစမ်း ၍ နှိုး ပြီးလျှင် ပါ ဦး - ” ဟု လော တိုက် မေး ရာ “ ဦး ကျုပ် စံ တင် ဘာ မှာ အိပ် ပြောလို မှုန် ့ လဲ စုံ မွှား ” ဟု ဖြင့် ... ကြောင် အမ်း အမ်း ပြောလိုက် ကာ မှ ဦး ကျော် ဒင် သည် မိမိဘာသာ အိပ်မက် ထဲတွင် နှစ်ယောက်သား စကားပြောကြ ရာ နား မ ရှင်း ၍ ထပ် မေး မည် ## PAGE 571 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၅၁၇ သတိရ ရှိ စဉ် နိုး သွား လာသော်လည်း ၏ ။ အိပ်မက် ဇာတ်လမ်း အ ရ ဆက်၍ မေး နေ မိ ခြင်း ဖြစ်ကြောင်း ဆို ရ စေ ဦး ကာ မူ ကျော် ဒင် ကြက် ခမျာ နိုး သေခြင်း ကြက် အိပ် ဘေး ဖြစ်နေ ကြောင့် မအိပ် ရှာ ၏ နိုင် ။ မ သမ္မာ စား နိုင် ဒေဝ ဖြစ်ကာ နတ်တို့ အိပ်ပျော် အပူတပြင်း သည် နှိုးဆော် နေ ဟန် ရှိသည် ။ မင်း က ငါ့ကို “ ငါတော့ ပြောတယ် သေ ဖို့ ရက် ၊ “ သတ္တဝါတွေ နီး နေပြီ ထင်ပါရဲ့ ဟာ အလွန် သူငယ်ချင်း သနားစရာ ရာ ၊ ခု ကောင်း တစ်ခါ အိပ်မက် နေပြီ ၊ ကပ် မက် ပြန်တယ် ကြီး သုံးပါး ။ ဆိုက် “ ချောက် နေတယ် ကမ်းပါး ၊ မျက်စိ ကျ မှန်း လယ် တော့ လမ်း သိတယ် မှားပြီး ၊ ချောက် ခု နေ များ ကမ်းပါး လမ်း ကျ မှန် ကုန်ပြီ တွေ့ ရင် ” လို့ လိုက် ပြောတော့ ချင် ပါ သ ငါ ကွာ က ' လို့ ပြန်ပြော တာကိုး ကွ ၊ ဒီတော့ မင်း က ‘ လမ်း မှန် ရောက် ချင်ရင် မခက်ပါဘူး ၊ လမ်းဆုံ ပြောတာကို လမ်း မ လမ်း ငါ နား လေး မ ခွ ရှင်း က နေ လို့ မေးတာ စောင့် ၊ ပါ လက်စသတ်တော့ ၊ လမ်း မှန် ပြ မ ယ့် မင်း ပုဂ္ဂိုလ် လဲ ဘယ် ပေါ်လာ သိ မလဲ ၊ လိမ့် အိပ်မက်ထဲမှာ မယ် ’ လို့ ပြောကြ တဲ့ စကား ဟာ ကိုး ” အိပ်မက် တိတ္ထု ၊ စိတ်မ လုံ မယုံ စား လွန်း ရာ “ မွန် စံ တင် ၊ ငါ့ မလဲ ဥပါဒါန် ကြောင့် ဥ ပဒ် ရောက်နေပြီ ၊ ဒီအတိုင်း နေလို့ တော့ မဖြစ်ဘူး ၊ ငါ့စိတ် ကို ဆေးကု မှ ဖြစ်တော့မယ် ၊ တစ်နေ့က အိပ်မက် မက် သလို ငါ့ အိမ်ရှေ့မှာ မဏ္ဍပ် ထိုးပြီး ဘုရား ရုပ် ပွား တစ်ဆူ ပ င့် ထားမယ် ၊ ရွာ က ဝတ် အသင်း သူ အသင်းသားတွေ လဲ မကောင်းဘူးလား ဘုရား ထိ မသွားပါနဲ့ ” ဟု ၊ မိမိ ဒီမှာ စိတ်ချမ်းသာ ဘဲ သုံး မည် လေးရက် ထင် သည့် လာ ဝတ် အတိုင်း တက်ဖို့ ပြောဆို ဖိတ် စီမံ မယ် ရာ ဦး ၊ စံ ဧ တင် ည့် လဲ ကလည်း ခံ မယ် ၊ သဘောတူ စွန်းလွန်း ရွာမှ ၍ ဘုရား မဏ္ဍပ် အတူ တရား . ထိုး ဝါသနာ ကြ လေ၏ ပါ သူများ ။ ည လာရောက် ဉ့် ဦး ယံ ထမင်းစား ဝတ် တက် ကြ သောက်ပြီး ၊ တရား သည် စကား နှင့် ပြောကြ ၊ ငြင်း ကြ ၊ ခုံ ကြ၏ ။ မ ရွှေ ရည် မှာ ပါရမီ ဖြ ည့် ကာ ဆေး ကွမ်း လက်ဖက် ဖြင့် ဧ ည့် ခံ ရှာ ၏ ။ ဦး ကျော် ဒင် လည်း အတန်ငယ် စိတ်သက်သာရာ ရ ဟန် ရှိသည် ။ ဤနေရာ၌ မ သေ တရား ယောဂီ ကား မတွေ့သေး တို့ သတိပြု ရ မည်မှာ ချေ ။ အိပ်မက် နှင့် အတိတ်နိမိတ် များ ပင် ဖြစ်သည် ။ နတ်တို့ သိ လျှင် ပြ အိပ်မက် ဆောင် နှင့် တဘောင် အတိတ်နိမိတ် အတိတ် တို့သည် နိမိတ် အလွန် အိပ်မက် စိတ်ဝင်စားဖွယ် လက္ခဏာ ဗေဒင် ကောင်း တို့သည် လှ ၏ ။ ကောင်းကျိုး လည်း များ ကုန် ကို ၏ ပေးနိုင်သော ။ ယောဂီ ၌ အ အ စစ် စစ် အတု များ ခွဲခြား ရှိ သကဲ့သို့ နိုင်သော လမ်း အင်အား လွှဲ မရှိလျှင် ချောက် ကျ ပို၍ စေသော ရှုပ်ထွေး အတုများ စေနိုင် ၏ ။ အလုပ် ပျက် တတ် ပေသည် ။ “ ယောဂီ ( ရဟန်း ) သည် ဆေးကု ဗေဒင် ဟော စ သော လောကီ များကို မလုပ်ရ ၊ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 572 ၅၁၈ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် မ ယုံကြည် တားမြစ် ရ ။ တော်မူ၏ ဥပါသကာ ။ ယောဂီ သည် အား “ အလုပ် ကော တု ပျက် ဟ လ စေ နိုင်သော မင်္ဂ လာ ” ကို ကြောင့် မယုံ ဖြစ်သည် ရ ” စ သည် ။ ခွဲခြား ဖြင့် နိုင် ဘုရားရှင် ပါ မူ ကား အလုပ်ခွင် မည်သို့ ၌ ဖြစ်စေ အလွန် အကျိုး ၊ “ ပါရမီ များသည် ရှိသူ ၊ မှာတော့ ကံကောင်းသူ အမှန်ပင် အား ။ မြင်ရ မမြင်ရ သူများ အားလုံး • ဝိုင်း ပို့ ၍ ကူ အမျှ ၍ လုပ်ပေး ပေးပါ လေ နေကြ ။ အကူအညီ ရသည် ” ဟု ကိုလည်း ယောဂီ တောင်းခံ အကြွင်းမဲ့ နိုင် ယုံကြည် ပေ ၏ ။ ) ပါ ထမင်းချက် လေ ။ ( နေ့စဉ် တတ် မေတ္တာ သူ က ချက် ပေး ရ၏ ။ တရား ပြ တတ် သူ က ပြပေး ရ၏ ။ အိပ်မက် လုပ် တတ် သူတို့ က အိပ်မက် လုပ်ပေး “ ကြသည် တရား အားထုတ် ။ သူ ထက် ပါရမီ ရှိသူ ၊ ကံကောင်းသူ ကား လောက၌ မ ရှိပြီ ” ဟု သာ - - ယုံကြည်၍ ကိုယ့် အလုပ်ကို သာ တွင် တွင် ကြီး လုပ်ကြ ရာ ၏ ။ တရား သည် ဟ ရား ကို သာ ပေး လိမ့် ကံတရား မည် ။ တို့၏ အကျိုးပေး ပုံမှာ ဆန်း ကြယ် လှ ၏ ။ အကုသိုလ် အ ရာ၌ နတ်ဆိုး ကြီး တစ် တစ် ဦး ဦး က က ခေါင်းဆောင် ဦး ဆောင် စီမံ ခန့် နေ ခွဲ သကဲ့သို့ နေ သကဲ့သို့ လည်းကောင်း လည်းကောင်း ၊ ကုသိုလ် . မြင်နေ အ ရာ၌ ရ တတ် နတ် ၏ သူတော်ကောင်း ။ အလွန် လည်း ကြီး အကွက် ကမ္မ စေ့ ၍ ဿ တိ က ကျ တာ လှ = ပေ ကံ စွာ့ အကြောင်းရင်းကို ။ မမြင် ၊ ဤနေရာ၌ သာ အသိ လမ်းဆုံး ကြ ရာ မှ နတ် ကိုးကွယ်သော ဝါဒ ၊ ဖန်ဆင်းရှင် ဘာသာ တို့ ဖြစ်ပေါ်လာ ကြ ကုန် ၏ ။ လယ်တီဆရာတော်၏ ကျေးဇူး လာ ကြ၏ ပထမ ။ သုံး တစ်ရက် ရက်မြောက် နှစ်ရက် သော နေ့တွင် တွင် ရွာ ကား ထဲက စ တီး ' အဘိဓမ္မာ ဘ ရား သား ဆရာ စက် စာ ထဲမှ သမားများ စာရေးကြီး သာ ဦး ဘ ကြသော စံ သည် အထူး အညာ မ ပ ဘက်မှ င့် ဖိတ် လှည်း ရ ဘဲ တရား သမား နှစ်ယောက် ဆွေးနွေးရန် ပေါက် လည်း စာရေးကြီး လာ ၏ ။ စက် နှင့် ထဲသို့ လိုက်ပါ ထင်း လာ ရောင်း ကြ လာ သည် အာနာပါန ။ လှည်း ကမ္မဋ္ဌာန်း သမား အကြောင်းကို တစ် ဦး မှာ ဘုန်းကြီး ပါဠိ များ ရွတ် လူ ထွက် ကာ ၊ ရွတ် လယ်တီဆရာတော်၏ ကာ များစွာ ဟောပြောဆွေးနွေး တ ပ ည့် ဖြစ်၍ သည် ။ လှည်း စာရေးကြီး သမား နှင့် စွန်းလွန်း ဦး ဘ စံ မှ ကား တရား အာနာပါန ဆရာ များကို အကြောင်းကို မိတ်ဆက် ပေး၏ အနည်းငယ် ။ ဦး ဘ စံ မျှသာ ကား လယ် ပြော၍ တံ ဆရာတော် က ပင် တရားထူး · ရထား သူ ဖြစ်ကြောင်း ( တရား စစ် မေးပြီး ) သာဓု ခေါ် ခံရသူ ဖြစ်သည် မည် ။ အရိယာ သည့် ကိစ္စ ပုဂ္ဂိုလ် မ ဆို ထူး အကျိုး ပင် တည်း တစ်ခု ။ ဖြစ်ပေါ် ရာ၌ အ မှု မဲ့ အမှတ် မဲ့ ဖြစ်ချင် လို ဖြစ်တာ စုပေါင်း ” ဆုံဆည်း ဟု သာမန် မှ သာ ဖြစ်ပေါ်လာ မ အောက်မေ့ ရသည် ရာ ၊ မသိ ။ အလွန် မမြင်နိုင်သော စိတ်ဝင်စားဖွယ် အကြောင်း ကောင်း ပေါင်းများစွာ လှ ပါ ပေ ၏ တို့ ။ * ဝ မ အကြိမ် ## PAGE 573 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၅၁၉ အနား မှ ဦး ထိုင် ကျော် ၍ သက်ပြင်း ဒင် သည် တရား ချ ကာ သမား မလှုပ် အဘိဓမ္မာ မ ရှက် တွေ သမားများ တွေ ကြီး အားရပါးရ နား စိုက် နေ၏ ဆွေးနွေး ။ သူတို့ နေကြသည် ပြော သေ ထပ် စကား ချ များတွင် ည့် တ လဲ လဲ နားမလည် ပြောဆိုနေ သည် ကြ က ရာ များသည် “ အာနာပါန ။ သို့သော် ” ဟူသော “ အာနာပါန အသံကို ” ဟူသော ကြား ရ စကားကို ခါ မျှ ဖြင့် ဦး ကျော် ဒင် မှာ ကြက် သီး တ ဖျဉ်း ဖျဉ်း ထ နေ၏ ။ ကြား ရ ခါ အနာ စ ရိုး ထ ပိဏ် တွင်း သူဌေးကြီး ခြင် ဆီ ထိအောင် ကုန် ပီတိ ရောင်းကုန် ဖြစ် ရသကဲ့သို့ ဝယ် သွား စဉ် ရှိ၏ “ ။ ဘုရား ” ဟူသော စကားကို မဖိတ်ဘဲ ဦး နဲ့ ကျော် ရောက်လာကြတယ် ဒင် မှာ ကြက် သီး ။ တ ဖျဉ်း ငါ့ကို ဖျဉ်း တရားဟော ဖြစ်ကာ အနား ဖို့ . လာတာ မှ နားထောင်ရင်း ဖြစ်မယ် လား “ သူတို မသိ ၊ အိမ် အိပ်မက်ထဲက မှာလည်း ရွာတွင် အတိုင်း လမ်း လမ်း လေး ခွ လေး ဆုံ ဖြစ်သည် ခွ က ။ မဏ္ဍပ် ) သူတို့ ထိုးပြီး ပြောနေတဲ့ စောင့် တရား နေ ငါ မိပြီ အား ပဲ ။ ထုတ်လိုက် ( ဦး ကျော် ရရင် ဒင် မုချ ရ “ အင်း တော့မှာ - ပဲ သူတို့ ” ဟု ပြောတာ စဉ်း စား ပါဠိ နေ မိ ပါဌ် ၏ ။ သား တွေနဲ့ ၊ အကုန် လဲ နားမလည်ဘူး ၊ ခက် တာပဲ ၊ ငါ့ မှာ စာ က လဲ မတတ် ၊ ဖြစ် သေးပါဘူး လေ ' ဟု အား လျော့ အရှုံးပေး သော စိတ် က လည် နောက် က ဆက်၍ ဆွဲ နေ ပြန် ၏ ။ နေ သကဲ့သို့ ‘ တရား ယောဂီ အားထုတ် တိုင်း တွင် လို စိတ် အလားတူ ” ကို “ စာ စိတ် မတတ် တစ်မျိုး ” ဟူသော မျိုး က ကုပ် စိတ် ပိုး က ကို လိုက်၍ ဆွဲ ၍ ဆွဲ နှော ၍ ရှေ့ င့် တိုး ယှက် ထိုနောက် နောက် ငင် ဆွဲ လုပ် အား တတ် သည် ပေသည် ပို၍ များ ။ ( တတ် ယင်း ၏ ။ လည်း စာ တရား တွေ့ လက်တွေ့ သဘော ကျင့် ပင် တည်း ကြံ ပြီး သူများ ။ ) စာ က သန် တဲ့ သူ တဲ့ များ၌ ကြီး ပြောသော်လည်း မယုံ နိုင်သေး ။ မရှိသေး ဤ လျှင် ကဲ့သို့သော ` ငါ နေရာ ခေတ် မကျသေး ကြီး မျိုး ' ၌ ဟု ရိုး တွင်း ကိုယ့် ခြင် ကို ဆီ ကိုယ် ဆိုက် အ မျှ ဖြေ တစ်စုံတစ်ခု ပေး ကာ အပတ် သော ထိခိုက်မှု တ ကုတ် . ကြိုးစား အားထုတ် သင့် ကြ ပြီ ၊ အာနာပါန နှင့် ပြောင်း ရိုး စဉ်း ၍ ကောင်း အ ဝင် မှ နောက်တစ်ရက် ပင် ဆီး ကြို နှုတ်ဆက် ည စာရေးကြီး ကာ - ဦး ဘ စံ ကြွ လာ သောအခါ ဦး ကျော် ဒင် သည် မဏ္ဍပ် ရပါ့မလား “ စာရေးကြီး ” ဟု စိုးရိမ် ၊ င် တ ဗျား ကြီး တို့ မေး တရား ရာ - အလုပ် က ကျုပ်တို့ လို စာ မ တတ်တဲ့ လူ လုပ် လို အ ဟုတ် “ လုပ်နိုင်ဖို့ အို .. စာ တတ်တာ သာ အရေးကြီး မဟုတ်တာ တာပါ ။ သဒ္ဓါ လို ရင်း ဝီရိယ မဟုတ်ပါဘူးဗျာ ရှိဖို့ လို တာပါပဲ ။ ” ဟု တကယ် ပြောလိုက် ယုံ ၏ ပြီး ။ “ " ဒါ ဖြင့် ဘယ်လို လုပ် ရ မ တုံး ” ဟု ဆက်၍ မေး ပြန် သ ဖြင့် .... ## PAGE 574 ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ၁၆ - ဓမ္မမိတ်ဆွေများ 66 “ ထွက်သက် - ဝင် ရှိရာ သက် ဝင်သွား မှတ် နေ ၏ ရုံ ။ ပါပဲ ထုံးစံအတိုင်း ” ဟု ပြောပြောဆိုဆို ဟောပြော ဦး ဆွေးနွေး ဘ စံ သည် နေကြ မဏ္ဍပ် ပြန်သည် တွင်းရှိ ။ ဦး း ကျော် ထားသော ဒင် ကား ပက်လက် မဏ္ဍပ် ကုလားထိုင် ထဲသို့ ပင်မ ဝင်တော့ ၌ ထိုင် ၍ ဘဲ “ အိမ် ဟင်း - ဝင်တယ် ဘေး အ ဖီ ၊ ထဲ ဟင်း သွား ..... ကာ ထွက်တယ် ဂုန် နီ အိတ် ” t ,, . အသံ လေ အောင် ကျိတ် ဝင် ၍ လေ မျက်စိ အဝင်အထွက် စုံ မှိတ် ပြီး မျှ ပြီး ရှု ရှိုက် သက် မှတ် တော ရှု င့် နေ သက်သာ လေတော့ ဖြင့် ၏ အရသာ ။ တွေ့ စ 5 အ ရ တွင် အနာ ဂါမ် ဒေါ် ငွေ ဘုံ ကြီး ထံမှ သတိပဋ္ဌာန် အမှတ် တရား မှ ပ . သံလိုက် ရွေ့ ရသေးတယ် လုပ်သည် အိမ်သို့ ” ဟု ရောက်လာ ဆို၍ ... ကာ ... “ " “ ဘယ်လို သိ ... သိ .... အသိ သိ လိုက်ရ ပေါ့ကွာ မ ” တုံး ဟု ” လွယ်လွယ် ဟု မေး လျှင် ပင် .... ဦး ရွှေ လုပ် က ပြော၏ ။ “ “ အသိ ကုသိုလ် လိုက်တော့ ရတာ ပေါ့ကွာ ဘာ ” ဖြစ် ဟု မ တုံး သာ ” ဖြေ ဟု လေသည် ဦး ကျော် ။ ဒင် ဦး က မေး ကျော် ဒင် ပြန်၍ ကလည်း ... .... “ “ ငါ ကုသိုလ် လုပ်ရင် ရရင် မုချ လုပ်မယ် ရ - ရမယ် ဗျာ ' ” ဟု ဟု တစ် ဆို ထစ် ကာ ချ ထို စွဲ မြဲ အသိ ယုံကြည် မျှ လောက် သွားပြီ ဖြင့် ဖြစ်၍ အာနာပါန .... ကို စတင်ခဲ့ ဦး ရ ရှာ ၏ ကျော် ။ ဒင် အား သည် ကျ ဤမျှ ဖွယ် ကြီး လောက် ပါ ပေ ။ သော အသိ ဖြင့် အချိန် ရှိသမျှ သတိ ကပ်ပြီး လာခဲ့ ရာ တစ်နေ့ထက်တစ်နေ့ သတိ ကပ်ပြီး စဉ်း ဗျောက် ရာ တိုးတက်လာ က နဲ ဗျောက် ၏ ။ က နွား နဲ ပြောင်း စာ အတွက် ရိုး ဖြတ် ပြောင်း သံ နှင့် အမှတ် ရိုး များကို သတိ စဉ်း အံ ရာ ကျ ၌လည်း ဖြစ်ကာ တိ က နဲ “ တိ အင်း က နဲ ... ချက် ခု မှ ပိုပြီး ကျကျ နေရာ သွားသည် ကျ ၊ ကုသိုလ်လဲရ ကို ပီတိ ဖြစ်နေ၏ ၊ ပြောင်း ။ ရိုး မော စဉ်း ရ မှန်း လဲ များများ ပင် မသိ ရ ချေ ၊ အ ။ မော လဲ သက်သာ သေး ” ဟု တွေး ကာ ဝမ်းသာအားရ နေ့ည မပြတ် ရေ ခပ် ရင်း ၊ နွား ကျောင်း ရင်း ၊ ပေါင်း နုတ် ရှု ပုံ မှတ်ပုံ ရင်း ၊ လည်း ယာ လုပ်ရင်း “ မုဆိုး စိုင် တစ်ချိန် သင် ” ဟူ ထဲ သကဲ့သို့ အလုပ် နှစ်ခု အလုပ် ပြီး က နေ ပင် လေ၏ တ ည့်၍ ။ တ ည့်၍ ပေးသွား လေသည် ။ အိပ် နေသားတကျ သောအခါ ခေါင်း အလိုလို ၊ လက် ပြင် ၊ ခြေ ပြီးသား ၊ ကိုယ် အင်္ဂါ ဖြစ်သွား အနေအထားကို သကဲ့သို့ တည်း တ မင် ။ ပြုပြင် တရား မ နေ ကို ရ သာ ဘဲ အိပ် အားထုတ် ရင်း မောင်ရင် က ပါ လေ ။ ပေါ် မှား ချောက် လျှင် တရား သို့ သွား၍ က ပင် လည်း ပြင်ပေး ညအိပ် သွား ညနေ လိမ့် မည် အားထုတ် ဟူ၏ ။ ၏ ။ အလင်းရောင် များကို “ တွေ့ ငါ တရား သောအခါ အားထုတ် - လို့ ဘုရား ရောင်ခြည်တော် လုံး ကလေးများကို ဖူး ရ ပ ဟေ့ မြင်ရ ” ဟု ပြန် တိုး ၍ သောအခါ ကြိုးစား တစ်မျိုး ပြန် ၏ ။ မျက်နှာ အား တက် အနီး၌ ကာ ချာချာလည် စိုက် ၍ ကြည့် နေသော မိ ၏ အလင်း ။ ကြည့် လျှင် အလင်း လုံး ကလေးများ က အပေါ်သို့ တက် ၍ တက် ၍ သွား ၏ ။ တက် ၍ တက် ၍ သွား တိုင်း .... သမ အကြိမ် ## PAGE 575 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၅၂- “ တက် ဟာ တက် ဟာ ” ဟု အားပေး ရင်း စိတ် က အမှီ လိုက်၍ ကြည့် ရာ တိမ် ပေါ် သို့ ပင် “ ရောက်သွား အင်း ... တယ် ၏ ။ လဲ ဟုတ် ပါ က လား ၊ ငါ တိမ် ပေါ်ကို တောင် ရောက်နေ နိုင် မှ ကော ” ဟု မ မော နိုင်အောင် ကျေနပ် လျက်ရှိသည် ။ မကြာမီ အလင်း လုံး ကလေး များကို တက် ၍ တက် ၍ လိုက်ရင်း ဘုံ နန်း ပြာ သာဒ် ကြီးများ ကို တွေ့ ရ ပြန် ရာ ... “ အင်း .... တရား အားထုတ် လို့ ငါ သေ ရင် နေ ရ မ ယ့် လေ၏ ပြာ သာဒ် ကြီးတွေ ပဲ ” ဟု ယူဆကာ မကြောက် မ ရွံ့ စွ န့် စွ န့် စား စား တိုး ၍ အား ထုတ်ပြန် ။ သည် ( ယခုခေတ် ကို သတိပြုပါ ကဲ့သို့ ။ ပွ ဤ င့် ပွ င့် ယခု လင်းလင်း ရေး နေ သည်မှာ မရှိသေး ဆရာတော် ၍ စိတ်ကူး ပြန် ပေါက် ဟော သလို သည့် လုပ်နေရ အတိုင်း • ရေး နေခြင်း ဖြစ်ပါသည် ။ ) ကျော် ဒင် တစ်ယောက် ရူးနေပြီ တဲ့ ရှု မှတ်ပုံ ဦး မှာ အား ကျော် ဒင် ကျ ဖွယ် သည် ဘုမသိ ကောင်း ဘ လှ မသိ ပါ၏ သူ ။ အနီးအနား သိသလောက် မှ ၊ နည်းလမ်းတကျ ရသလောက် ဖြင့် ညွှန် မကြောက် ပြပေး မည့် မ ရွံ့ ဆရာ လည်း မရှိ ။ ရှု မှတ် နည်း လည်း မ ပြည့် စုံ လှ သေး ။ သဒ္ဓါ ပညာ ဝီရိယ ဖြစ်ဖွယ် စာပေ ရှု ပွား ကျမ်း သွား ပါ ဂန် က ဗဟုသုတ “ မုဆိုး စိုင် သင် ဆို ၍လည်း ' ဟူ သကဲ့သို့ မရှိခဲ့ ။ မည်သူမဆို သိသလောက် တကယ် ကို ပင် လုပ်လျှင် အသက် မ အ က ဟုတ် တန်ဖိုး ဖြစ် ထား၍ သည့် သဘောကို “ စာတတ်ဖို့ ညွှန် ပြ မ နေတော့ လို ၊ ဉာဏ် ၏ ။ ကောင်းဖို့ မ လို ၊ အ ကျွတ် အ လွတ် တော ထွက်ပြီး အား ထုတ်ရန် မ လို ။ တကယ် ယုံကြည် ဖို့ သာ လို ၏ ။ အ ဟုတ် လုပ်နိုင်ဖို့ အရေးကြီးသည် ” ဟု သင်ခန်းစာ ပေးနေ သကဲ့သို့ ထိုမှ နောက် လည်း ဦး ရှိ ကျော် တော့သည် ဒင် သည် ။ တစ်စတစ်စ သမာဓိ အားကောင်း ၍ လာ ၏ ။ ခန္ဓာကိုယ် ပေါ်၌ ' ဟိ ကန် ဝေဒနာ တိ က နဲ ပေါ် ဖြစ်နေ၏ လာ၍ သတိ ။ ထို့နောက် ကပ် လိုက် ဦး ရာ ကျော် ဝေဒနာ ဒင် ၏ အပေါ် စကား နှင့် များသည် သတိ အမှတ် ကြီးကျယ် သည် စည်း လာ မိ၍ ၏ ။ တို တို နှင့် လို ရင်း သဘာဝကျကျ ကို ပြောသည် ။ ရွာထဲမှ လူများ နှင့် လေ ပေး မ ဖြော င့် ၊ စကားပြော ရွာသားများက မ တဲ့ ။ မိမိတို့ အယူအဆ နှင့် မ တိုက်ဆိုင် တိုင်း “ ကျော် ဒင် တစ်ယောက်တော့ ရူးနေပြီ အတွေးအခေါ် ” ဟု ဆို လာကြသည် မတူ လျှင် ။ စကားပြော မ တ ည့် ။ စကားပြော မ တ ည့် လျှင် တစ် ဦး နှင့် တစ် ဦး ငြင်း ခုံ ကာ ရန်ဖြစ် ရုံ သာ ရှိတော့ သ ဖြင့် ဦး ကျော် ဒင် သည် ရေ ကိုယ်ကလည်း ငုံ ၍ သာ နေ လေတော့ မ ပြောချင် ၏ ။ ၊ အရူး ပြော ဖက် ဟုဆိုကာ လည်း စကားပြော မရှိသ ဖြင့် စကား ဖက် လည်း မပြောဘဲ မရှိတော့ နေ ရ ခါမှ ချေ ။ သမာဓိ ထိုအခါ အား သည် · ထူးထူးခြားခြား ကြီး နဝမ အကြိမ် ## PAGE 576 ၅၂၂ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ' တိုးတက်လာ သည် ကို တွေ့ရ ပြန် ၏ ။ စကား စကား ပြောပါများ စကား ထဲက င ရဲ ရ စကား ) ရပ် ဟု ထဲ ဟော ရွာ ထဲ၌ တော်မူ၏ ပြောဆို ။ တိရစ္ဆာန် သမျှ စကားများကို သည် က န့် ဘုရားရှင်က လ န့် ဖီ လာ သွား “ တိ ရစ္ဆာ သကဲ့သို့ န ကထာ ရပ် ( ထဲ ရွာထဲမှာ တိရစ္ဆာန် ဖြစ်ကုန်၏ သူသူငါငါ ။ ပြောနေကျ တရား ရှု ပွား စကား သူတို့ များ မ အားလုံးသည် ပြော ရ ။ ရဟန်းတော်များ မဂ်ဖိုလ် နိဗ္ဗာန် မ ပြော နှင့် ရ ။ ဖီ ရာ လာ ဂ ဒေါသ က န့် လ န့် မောဟ ချည်း နည်းကြောင်း စကား ပြောလျှင် တရား တိရစ္ဆာန် နှင့် စပ် စကား သော စကား က လွတ်အောင် ကောင်း ဆယ်မျိုး ပြောဖို့ ခဲ ယဉ်း ကို သာ လှ ပြော ၏ ။ ခွင့် ထို့ကြောင့် ပြု ၏ ။ တစ်စုံ ဘုရားရှင်က တစ် ဦး နှင့် “ သော်လည်း ပြောလျှင် တရား နေ ” ဟု နှင့် အ စပ် တို ချုပ် သော ဆုံး စကားကို မ တော် သာ မူ ပေသည် ပြော ၊ ကောင်းသော ။ ဆိတ် ဆိတ် နေခြင်း ဖြင့် သည် ပင် စကားပြောခြင်း အ နှော င့် အယှက် သည် ဖြစ်နိုင် အလွန် ပေသည် အပြစ် ။ ထို့ကြောင့် ကြီး လေး လှ စကား ၏ ။ မ ယောဂီ ပြော ခြင်းသည် အတွက် သီလ တရား အင်အား စကား အ အင်္ဂါ ပြည့် လှုပ်ရှားမှု အ ဝ တိုးတက် မရှိဘဲ ကိုယ့် လာ၍ သတိ သမာဓိ နှင့် ကိုယ် သာသနာ နေ ပြန် သ တိုးတက်လာ ဖြင့် ဣန္ဒိ ယ ခြင်း သံ ဝ ရ ဖြစ်၏ သီလ လည်း ။ ကိုယ်လက် အလိုလို ဝင်လာ ကာ သမာဓိ ကို တိုးမြှင့် ပေးလိုက် ပြန် လေသည် ။ အတွေးအခေါ်များ ဦး ကျော် ဒင် တရား သည် လူအများက သဘော မ “ • ဆိုက် အရူး သ ’ ဖြင့် ဟု ဆို မိမိကိုယ် ကာ ဝိုင်း ၌ က အ ပင် ပယ် စကား ခံရခြင်း မ နှင့် ပြောချင် သူတို့ ၍ မ တရား ပြော နှင့် ခြင်းသည် အံ ကိုက် ဝ ၊ စီ ဘုရား ဒုစရိုက် ကြိုက် လေးပါး နေခြင်း နှုတ် ဖြစ်သွား တံခါး ကြီး တော့ အကုန် ၏ ။ ပိတ်လိုက် သ ဖြင့် အလိုလို ကမ္မဋ္ဌာန်း ဗေဒင် ဆင် သေ နှင့် ကျီး မိုက် “ လူတွေ ဦး ပြောနေကြတာ ကျော် ဒင် သည် စကား နေ့ ရှိသမျှ မပြောဘဲ ပါးစပ်မှာ နေ ခါမှ င ရဲ မီးလောင် တရား ပို၍ နေ တက်လာ တာပဲ ” ဟု သည် သဘောကျ ကို တွေ့ ရ၏ ။ သည် ။ တရား ရွာထဲမှ လူတွေ မသိရှာ ပြောသမျှ သော လူ ကို တို့ ကြောက် ကြံ သမျှ ၍ ၊ လာ ပြောသမျှ ၏ ။ လုပ်သမျှ ၊ လုပ်သမျှ ကို ထိတ်လန် သည် ့ လာ သွား ၏ ။ အာ သက်ဝင် ဒိတ္တံ = သွားတော့ အကုန်လုံး ၏ မီးဟုန်းဟုန်း ။ တောက် နေ တော့သည် ” ကို နှစ်နှစ်ခြိုက်ခြိုက် “ သဗ္ဗမ္ပိ ကြီး ဝိပဿနာဉာဏ် သီလ အားကောင်း များ သက်ဝင် ၍ သမာဓိ တိုးပွားလာ အား ကောင်း တော့ ၊ သမာဓိ ၏ ။ ရုပ်နာမ် အား ကောင်း ဖြစ်ပျက် ၍ ပညာ မြင် အားကောင်း ကာ ဉာဏ် ကာလတွင် အသိဉာဏ် ကစား တတ် သည့် အတိုင်း ဦး ကျော် ဒင် သည် စ ဥ ဒ အသိ ယဗ္ဗ ထူး ယ ## PAGE 577 ရဟန္တာ ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ရှေ့ အမြင် ကြောင်း ထူး များ နောက်ကြောင်း ဝင်လာ လေတော့ အသိ ၏ ထူး ။ ဒိဗ္ဗ အမြင် စက္ခု ဉာဏ် ထူး ( အစစ်အမှန် ၊ ပုဗ္ဗေ နိ ဝါ သာ နု ဿ တိ ဉာဏ် ရ မည့် သူ များ၌ ၅၂၃ မြင် လာ သည့် အတိုင်း · • ထို ဗ ဟိဒ္ဓ အာရုံများ နောက်သို့ ချည်း ) များ နောက် ပို၍ မြင် လာ ယောင် တတ် ခံ လိုက် ပေသည် ' နေ ။ ပြန် ပါ ဤနေရာ ကလည်း ဝိပဿနာ ကား “ မဂ္ဂါ မဂ္ဂ အင်အား ဉာဏ ဒဿန များ ကျဆင်းသွား ဝိသုဒ္ဓိ ဌာန တတ် ဖြစ် သည့် ပြန် အတိုင်း လေသည် လမ်း ။ မှန် လမ်း မှား လမ်းခွဲ အာရုံ နောက် များသော မ လိုက်ရ ´ အပိုင်း ။ ဖြစ်၍ မူလ တရား သတိ ကို သာ စွဲစွဲမြဲမြဲ ဆုပ်ကိုင် ထား ရသည် ။ ဖက် ကွ ၊ ဦး မင်း ကျော် ဒင် သေ သည် တော့မယ် ရံ ခါ သနား ” စ သည် လှ သ ဖြင့် ဖြင့် ရွာထဲမှ နေ့စွဲ ရက်စွဲ လူအချို့ ဖြင့် သတိပေး အား “ မင်း ပြောကြား ရတနာသုံးပါး ၏ လူအများ သတိပေး ခံရသူများ မ ကပ် ရဲ ဦး အောင် ကျော် ပင် ဒင် ရှိနေတော့ ပြော သည့် ၏ ။ အတိုင်း ဦး ကျော် သေ ဒင် သေ ကား ကုန် ပို၍ ကြ ဟန် သ ဖြင့် ကျ နေသည် သူ့ အနား ။ မိမိ သို့ ။ သူတစ်ပါး စိတ် မြင် နေ၏ လူ ။ အ များ၏ အောက် ခန္ဓာကိုယ် ကို ကြည့် ပြန် အစိတ်အပိုင်း ပါ လျှင်လည်း ၊ အဆုတ် ခွေးသေ ကောင် အသည်းနှလုံး ပုပ် တွင် မှ အ ကျ စ နေသော အ သေး လောက်ကောင်များ ထို အကြောင်း မပြောဘဲ ပ မာ လည်း လုယက် မနေနိုင် တိုးဝှေ ပြန်၍ ့ ပြော နေကြသော မိ ရာ လူအများ ငရဲသား ပို၍ များကို အံ့ သြ မြင်ရ ကြ ရ ပြန် လေ၏ ၏ ။ ၊ ကြ လေသည် “ အရူး ။ အရူး နဲ့ ဦး ကျော် ဒင် တရား က အ ဟုတ် သား ပါ က လား ” ဟု ဟု အာရုံစိုက် လာ လာ၍ ဦး မေး ကျော် သူများ ဒင် ပြောသမျှ မေး ကြ၏ ။ လည်း ခေါင်း မှန် ခဲ ၍ ဝမ်း မှန် ၍ နာ မှ နေ အ သ စ ဖြင့် ဆေးဝါး ကျွဲ ပျောက် ဓာတ် နွား စာ ပျောက် မှ အ စ မေး လာ ကြ ကုန် ၏ ။ ဤနေရာ၌ မိုး ရွာ လျှင် အော် မြည် သော ' ဖား သတ္တဝါ ကဲ့သို့ မိမိ အသံ မေး သူများ ကြောင့် သေ တတ်သည် ထိုအခါ ကို ဦး အထူး ကျော် သတိပြု ဒင် သည် ကြ ရာ ရုတ်တရက် ၏ ။ မိမိ စကား စဉ်း သည် စား၍ မိမိ အား လူအများ ပြန်၍ သတ် တတ် လေသည် ။ ကင်းဝေး စေရန် မောင်ရင် ပေါ် ချောက် သို့ သွား၍ တစ်ယောက်တည်း ကြိုးစား ရှု နှော မှတ် င့် လေတော့ ယှက် ခြင်း ၏ မှ ။ ကူး သွား “ . နိုင်တာ လောကီ ။ နို့ ဟာ မို့ အင်မတန် ရင် လောကီ ကောင်းတာ ထဲမှာ နစ် ကွ သွားမှာ ယ့် ။ ငါ့ ” မှာ ဟု ကံကောင်း ဟော ခဲ့ ဖူး ထောက် လေသည် မ လို ့ ။ ဟိုဘက် ရွှံ့ ပြင်မှ မှန် ကြာ လှ ပါ စွယ် ပေ သည် ၏ ။ လောကီ ဆင် ငယ် သည် ဆင် လူ မိုက် သာမန် တို့ တို့ ကြိုက် နှစ်သက် လောက်အောင် လောက်အောင် ကောင်း ကောင်း လှ ပေ ၏ ။ ပင်လယ်ပြင်မှ ရတနာ သိုက်ကြီး ဆင် ပင် တည်း သေ သည်လည်း ။ သို့ရာတွင် ကျီး ဆင် မိုက် ငယ် အတွက် သည် ကြာ တစ်သက်စာ စွယ် ဇော ကြောင့် သုံး စား၍ ရွှံ့ ပြင် နွံ မ လှ ပါ ကုန် တော ပေ ၌ ပင် ၏ သော ။ တ ကျွံ မက် နစ် လျ ကာ လျ ပြန် ဆင် လမ်း သေ မရှိခဲ့ ကြောင့် ရှာ ပေ ပင် ။ သေ ကျီး ခဲ့ မိုက် ရပြီ ။ သတ္တဝါ လည်း အာ သာ ငက် ငက် မ ခွဲ ရက် ၍ လောက်ကို ယခုအခါ သာ ဧရာ လူ မ သာမန် ပန်းတိုင် ၊ ရဟန်း ကြီး အဖြစ် သာမန် ထား၍ တို့လည်း ကြိုးစားနေ ထိုသို့သော ကြ ပြန် အသိအမြင် ရာ ကြာ စွယ် ထူး နှင့် မျှ ## PAGE 578 ၅၂၄ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ဆင် သုံးသပ်ကြ သေ ကို သာ ကုန် မ ရာ ကြည့် ၏ ။ မူ ကြာ ၍ ပြန် စွယ် လမ်း ဆင် မရှိသော သေ အ စစ် ရွှံ့ ပြင် ကို ရ နှင့် သော် ပင်လယ်ရေ တော် ပေ ပြင် သေး ကိုလည်း ၏ ။ မြူ ဆွယ် ကြိုတင်၍ အငှား ဖြားယောင်း လိမ်လည် ၍ ကျွေး သော ကြာ စွယ် ဆင် သေ လည်း များ ကုန် ၏ ။ ကြပ် ကြပ် သတိပြုကြပါ ပုဗ္ဗေ နိ လေ ဝါ သူတော်ကောင်းတွေ သ နှင့် စပ် ၍ သာသနာ့ လမ်း တို့ ။ စဉ် မဟုတ် သူတို့သည် ဘဝ လေးဆယ် လောက် ကို ပိုးစုန်းကြူး သာလျှင် လင်း အ ကန်း သလောက် ခရီးသွား သာ ရှိ သကဲ့သို့ ပေ ၏ ( ဝိသုဒ္ဓိ အကြမ်း ၊ ၂၊ ၄၁ စား ) မျှသာ ။ ခု တစ်မျိုး မြင် ခု သည် တစ်မျိုး ( ဝိ ပြောင်းလဲနေသော ၊ ဋ္ဌ ၊ ၁၊ ၁၃၀ ) ။ သူတို့ ( ပဋိ သမ္ဘိ အမြင် ဒါ မဂ် အဋ္ဌကထာ လည်း ဖွဲ ပုံ ၌ လည်း စိုက် ကြည့် သော ။ ) ထို့ကြောင့် တိုင် ကဲ့သို့ ကံ ခိုင်မာ အကျိုးပေး သည် နှင့် မဟုတ် စပ် သမျှ ( ဒီ နတ် ၊ ဋ္ဌ မျက်စိ ၊ ၁၊ ရ ၉၈ သူ ) က ။ ပြောသော်လည်း ရှေးက ဒဏ္ဍ မယုံ ကီ စား တိုင်း ရ ချေ ပြည်၌ ။ ( မဟာ ရှင်ဘုရင် ကမ္မ ဝိ မှ ဘင်္ဂ အ သုတ် စ ကိ ။ ) သ ဝစ္ဆ ရသေ့ အား ပြစ် မှား ၍ ရာထူး ပစ် ပယ် တက် ကာ သည် ကျင့် ၊ သုံး တိုင်းပြည် ခဲ့ ကြ သ ဖြင့် အေးချမ်း တစ် ပြည်ထောင် သည် ၊ လုံး ရတနာ သေ မိုး ကြေ ပျက်စီး ရွာ သည်ဟု ခဲ့ ကြ ရ ဖူး ကံတရား လေသည် ကို ။ ( စတ္တာလီ သ နိ ပါတ် ၊ သ ရ ဘင်္ဂ ဇာတ် ။ ) ထိ - သိ သတိ လွယ် လွန်း ၏ ခံနေရ ဦး သည့် ကျော် သတ္တဝါများ ဒင် သည် လူတွေ ကို မြင် ပြော လေ ပုံ ထိတ်လန် ဆို ပုံ ၊ လုပ် ့ ပုံ လေ ဖြစ်နေ၏ ကိုင် ပုံ တို့ကို ။ မြင် ကြောက်ရွံ့ လေ ကြောက် ထိတ် လ န့် လေ လေ ၊ င ဝီရိယ ရဲ ကို တိုးမြှင့် လေ ဖြစ်သည် ။ သွား လဲ ဒီ စိတ် အိပ် လဲ ဒီ စိတ် ဒီလောက်တော့ ဖြင့် ကျိတ် မှိတ် ပြီး မလုပ်နိုင်ဘူး လုပ်နေသည် ” ကို ဟု မြင်ရသော ထင် ရ၏ ။ အခါ ကိုယ့် “ ကို ငါတို့ ကိုယ် တော့ လျှော့ နိဗ္ဗာန် တွက် မ ရ ကြသည် ချင် နေ ။ ပေ .. “ သူ စေ ၊ ဒီလို ဒုက္ခ ခံ နိုင်တာ ပါရမီ ရှိ လို ့ ” ဟု မြှ င့်၍ လက်တွေ့ တွက် တတ် လုပ် ကြ ကြည့် ပြန် ၏ လျှင် ။ မဟုတ်ချေ တဖြည်းဖြည်း ။ ရက်ပိုင်း မျှ ဖြင့် ဓမ္မ အရသာ တွေ့ ကာ ယုံကြည်မှု သတိ တိုး ၏ ( ။ သဒ္ဓါ သတိ ) တိုးလာ တိုး လျှင် ၏ ၊ သမာဓိ ယုံကြည်မှု တိုး ၏ ။ တိုး သမာဓိ လျှင် ဝီရိယ တိုး လျှင် တိုး ပညာ ၏ ။ ဝီရိယ တိုး ၏ ။ တိုး တ လျှင် မင် ကြိုးစား တစ်ရက် ဖျစ် ညှစ် ၍ ထက် လုပ်နေရ တစ်ရက် သည် ကိုယ် မဟုတ်ချေ နှုတ် စိတ် ။ အပူ ဓာတ်များ ကင်း ကာ အေးငြိမ်း ၍ အေးငြိမ်း ၍ လာသည် ကို ကိုယ်တိုင် ချက်ချင်း ပင် အကျိုး သိလာ ရ ၏ နိုင်သည် ။ သူများ ။ သန္ဒိဋ္ဌိ ဟော စရာ ကော ၊ တိုက်တွန်း = ကိုယ်တိုင် စရာ လက်ငင်း မ လို ။ ယင်း ခံစား ကို ပင် တွေ့ ရှိ .. “ နိုင်သည် အ ကာ လိ ” ဟု ကော = တရားတော် က ဆို လေသည် ။ လက်တွေ့ စမ်း ဖို ့ ၊ လုပ် ကြည့် ဖို့ သာ အရေးကြီး ၏ ။ “ ဒီလို မှန်း ဖြစ်ကြ သိ ငါ ရသည် အစောကြီး ။ ပြော က ရသည် ( ငယ်ငယ်က ထက် အလုပ် ) မလုပ်ရ က ပို၍ လေ လား လွယ် ” ၏ ဟု ။ ယောဂီ တိုင်း နောင်တ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 579 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၅၂၅ ထို့ကြောင့် “ ဧဟိပဿိကော = မယုံရင် လာ လှ ည့် စမ်း ၍ ကြည့် ” ဟု အာမခံ ရဲ ခြင်း ဖြစ်သည် ။ လူတိုင်း မလုပ် တတ် မရှိရအောင် လည်း ရှင်းလင်း ၏ ။ လွယ်ကူ ၏ ။ သို့ရာတွင် လက်တွေ့ ယုံယုံကြည်ကြည် “ နွား စာ မှ ရ လုပ်လိုသူများ ရ ဟု ကျတ် ရှားပါး တီး ကုန်း လှ မှာ သ တောင်ယာ ဖြင့် တဖွဖွ လုပ် ဟော ရသလို ရ လွန်း တစ်ပုဒ် ၍ - တစ် ပါ ဒ မျှ သိရင် . မ နည်း အကျိုးများ မည်ဟု ယူဆ ၍ ဒီလောက် ငါ ပြောပြ လို ့ မှ မသိ မမြင် တဲ့ ပု ထု ဇဉ် အ မိုက် အ ကန်း တွေကို ငါ ဘာ တတ်နိုင် ဦး မှာလဲ ” ဟု တစ်ခါက ဘုရားရှင် ပင် လျှင် ညည်းညူ တော် မူ ဖူး ၏ ။ ( ခန္ဓ ဝဂ္ဂ - ခေတ္တု ပ မ သုတ် ။ ) ထို ချမ်းသာ ကား အဖော် မ လို ၊ သန္တော = အေးငြိမ်း ၏ ။ ပ ဏီ တော = မြိန် ၏ ။ တင်း တိမ် ရော င့် ရဲ မှု မရှိ ။ အ သေ စ န ကော = ပို၍ ကောင်းအောင် တစ်စုံတစ်ရာ ဖြ ည့် စွက် ( နှမ်း ဖြူး ) စရာ မ လို ၊ အ လို လို့ ကို အရသာ ရှိ နေ၏ ။ ပြ ဆိုပြီး ( ဣန္ဒြေ ငါးပါး ၊ ဗိုလ် ငါးပါး ဟုလည်း ခေါ်ဆို ရသော ) သဒ္ဓါ ၊ ဝီရိယ ၊ သတိ ၊ သမာဓိ ၊ ပညာ ငါးမျိုး တိုးတက်လာ လေ ပို၍ အရသာ လိုက်ပါ ရှိ နေကြ လေ ရသော ၊ အသိဉာဏ် လူများ စု တိုး နှင့် လေ ခွဲခွာ ဖြစ်တော့သည် ကာ တစ်ကိုယ်တည်း ။ ထိုအခါ နေ နိုင်သည် အာရုံ မှာ ငါးပါး သတ္တိ ၏ ကောင်း ခိုင်း စေ ရာ လွန်း ၍ ၊ ပါရမီ ရှိ လွန်း ၍ မဟုတ် ။ အလိုလို ခံနိုင်ရည် ရှိ သွား ၏ ။ ချမ်းသာ နေ၏ ။ လူ သာမန် တို့ ကိုယ်ချင်းစာ ၍ မ ရ နိုင်ပြီ ။ ဝင် တိုင်း ဦး ထိ ကျော် ၊ ထိ ဒင် တိုင်း သည် သိ ၊ နှာ အသိ သီး ချင်း ဖျား စပ် ၌ ထွက်လေ အောင် မှတ် - နိုင် ဝင် လာ လေ သည့် တို့ ထွက်တိုင်း အပြင် လျောင်း ထိ ၊ ထိ ၊ ထိုင် တိုင်း ၊ ရပ် သိ ၊ ၊ သွား ဣ ရိ ယာ ပုတ် လေးပါး လုံး ၌လည်း ရှု မှတ်ပုံ တိုးချဲ့ မှတ် သိနိုင် လာ ၏ ။ သွား လျှင် မြေ ၌ ခြေ ဖြင့် ထိ သည် ကို သတိ ကပ်၍ မှတ် ခြင်း ၊ ယင်းသို့ မှတ် နေသည်ကို သိမြင် နေခြင်း ( သတိ ၊ ပညာ ထိ နေသည်ကို ) ထိုင် လျှင် မှတ် တင် သိခြင်း ပါး နှင့် ၊ ပါးစပ် ကြမ်းပြင် ၌ ထိ ထိ နေသည်ကို နေသည်ကို မှတ် မှတ် သိခြင်း သိခြင်း ၊ စ စား သည် လျှင် ဖြင့် ထမင်း “ ထိ + လုပ် သိ နှင့် + သတိ လက် ” ဟု ပင် သတိပဋ္ဌာန် တစ်ခုလုံးကို ခြုံ မိ အောင် ဆောင်ပုဒ် ပြု သွား နိုင် လေတော့ ၏ ။ ( ပထဝီ ဓာတ် ကို ပဓာန ပြု ရှု မှတ် သော သတိပဋ္ဌာန် ဖြစ်၏ ။ မဟာစည် ဆရာတော်ဘုရား ကား ဝါ ယော ထို့နောက် ဓာတ် ကို ပဓာန ခန္ဓာကိုယ် မူ သည် ၌ နာကျင် ။ ) ကိုက် ခဲ မှု ပူ မှု အေး မှု စ သော ဝေဒနာများ ကို ပါ စူး စိုက် ၍ မှတ် သိ ခြင်းများ ပင် တိုး ၍ လာ ၏ ။ “ ဝေဒနာ လိုက် ” သည်ဟု ပြော စ မှတ် ပြု ကုန် ၏ ။ ဝေဒနာ နု ပဿ နာ ခေါ်သည် ။ ထင်ရှား ခံ ခက် သော ဒုက္ခ ဝေဒနာကို သာ ဦး စား ပေး၍ မှတ် ဟန် တူ ဖြစ်၍ ၏ ။ ( အထူး သုခ - မ ဥပေက္ခာ ဆို ။ ) ထို့ကြောင့် ဝေဒနာ တို့ကိုလည်း လည်း ဦး ကျော် မှတ် ဒင် သိရသည် က - အောက်ပါအတိုင်း ပင် ။ သို့သော် အကျုံး မှတ်တမ်း ဝင် တင်ခဲ့သည် လေပြီ ။ “ မ ခံ သာ ၊ မှန် ပါ ဘိ သည် တရား ။ ခံ သာလျှင် သံ သာ ကြော မှာ ၊ မျော လိမ့် အ များ ” နဝမ အကြိမ် ## PAGE 580 ၅၂၆ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ထွက်လေ - ဝင် လေ နှင့် အခြား ထိ - သိ တို့ကို မှတ် ခိုက် ဝေဒနာ တစ်စုံတစ်ခု ပေါ် ခဲ့သော် ဝေဒနာ ဘက် ဦး လှ ည့် မှတ် ရှု ရ ရာ “ ဝေဒနာ ကျွတ် ” သွားအောင် ( မှတ် ရင်း မှတ် ရင်း ပျောက် သွား သည်အထိ ) ရှု မှတ် ရခြင်း ပင် တည်း ။ ယောဂီ တစ် ဦး နှင့် တစ် ဦး စရိုက် ချင်း မတူ နိုင် သ ဖြင့် လိုက် သင့် သော ဝေဒနာ ၊ အမျိုးအစား ၊ ထို ဝေဒနာ ၏ အတိုင်းအတာ စ သည် ဖြင့် မဇ္ဈိမ ပဋိပဒါ ကျအောင် ကျင့် သုံးဖို့ ကား လို ပေ မည် ။ အဓိ ဝါ သ န ခန္တီ အ ရ အတတ်နိုင်ဆုံး အော င့် အည်း သည်းခံ ၍ မတတ် သာ သည့် အ ဆုံး မှ ဝေဒနာကို လျစ်လျူရှု ထား၍ ပြောင်းလဲ မှတ် သွား ခြင်းသည် အ သင့် မြတ် ဆုံး ဖြစ်၏ ။ ဦး ကျော် ဒင် အား အဆုံးအဖြတ် ပေး မည့် နေ့ ဦး ကျော် ဒင် သည် ထိုသို့ နေ့ည မ လပ် သတိ ချင်း စပ် အောင် ရှု မှတ် လေရာ မချိ မ ဆ န့် ထိုး အော င့် ကိုက် ခဲ လာသော ဝေဒနာများ ရိပ် က နဲ ရိပ် က နဲ အား သေး ပျောက်ကွယ်သွား ကုန် ၏ ။ အာရုံ နိမိတ် များလည်း တဖြည်းဖြည်း ကင်း ကွာ ၍ ၊ ခွာ ၍ ၊ လျစ်လျူရှု ၍ ခန္ဓာကိုယ် ရုပ်နာမ် တရား တို့၏ ဖြစ်မှု ပျက် မှု အ စဉ် ကို သာ သိမြင် လျက် ရှိ၏ ။ ဖြစ်ပျက် အပေါ်၌ သာ စူး စိုက် သိမှတ် နေ ခဲ့ရာ ရှု မှတ် ၍ အလွန် ချက် ကျ လက် ကျ စီး စီး ပိုင်ပိုင် ရှိ နေ၏ ။ စိတ်ထဲတွင် အလွန် ကျေနပ် ဝမ်းမြောက် နေ မိ ၏ ။ ကြည်နူး နှစ်သက် နေ မိ ပြန် ၏ ။ ကျေနပ် ဝမ်းသာ လွန်း အား ကြီး နေစဉ် ဦး ကျော် ဒင် ၏ ရှေ့၌ အလင်း ဓာတ်ကြီး မှာ ထင်း က နဲ ပေါ်လာ တော့သည် ။ ပီတိ ဖြင့် ဖုံး အုပ် ပေး ထား၍ ဝေဒနာ ငြိမ်း သွားပြီဟု ထင် ရသော်လည်း အ ခိုး အရှိန် များ ပြည့် ဟုန် ပြီး စွဲ ကျန်နေသေး ရာ အလင်း ဓာတ်ကြီး ပေါ်လာသော အခါတွင် မှ ဝေဒနာများ စုပ် စ မြုပ် စ ငြိမ်း ချုပ် ကာ လုံးဝ အေး သွားတော့ သည် ။ ထို့ကြောင့် အလင်း ဓာတ်ကြီး ကို တွယ်တာ နေ မိ ပြန် ၏ ။ ဖြစ်ပျက် သတိ လည်း လွတ် နေ တော့သည် ။ ဦး ကျော် ဒင် သည် အတန်ငယ် စဉ်း စား ကာ “ .. အ င့် ဟင် ငါ့ ဟာ ဟုတ် သေးပါဘူး ” ဟု ပညာ ဖြင့် ဆင်ခြင် ၍ သိမှတ် မှုကို ခန္ဓာကိုယ် ပေါ်သို့ ချက်ချင်း ပြန်၍ တင်ပို့ လိုက် ၏ ။ ( သြ ဘာ သ၌ . လဲ ကျ ၍ ပ ဿဒ္ဓိ ၌ နစ် သွားသည် ကို ဆွဲ ထူ လိုက်ခြင်း ပင် တည်း ။ ) ထိုအခါ စောစောက ဝေဒနာများ ပြန်၍ ပေါ်လာ ကြ ပြန် ၏ ။ လှိုင်း ထန် သော ဝဲ ဂယက် ၌ သစ် တုံး တို ကို ဖက် လမ်း ၍ မှား ၌ ကူး သတိ နေ ရသကဲ့သို့ ရှိရှိ ၊ ဝီရိယ ရှိ မှန်မှန် တော့သည် ၊ ဉာဏ် ။ မဂ္ဂါ ကို က မဂ္ဂ သုံး ချ၍ ဉာဏ ပ ဒဿန ကိုင် နေ ဝိသုဒ္ဓိ ရ ပုံ တည်း ခေါ် ။ လမ်း မှန် ပေါ်လာသော ဝေဒနာများ ကို သိမှတ် ပြန် ရာ အာရုံ နှင့် သိမှတ် မှုမှာ တော်တော် နှင့် အံ မ ကိုက် ၊ ခွင် မ ကျ ။ မ ဆုံး နိုင်အောင် တ မှတ် ထဲ မှတ် နေရသည် ကို ပင် ငြီး ငွေ့ လာ ၏ ။ အာရုံ နှင့် သိမှတ် မှုမှာ အထက် လွန် သွားလိုက် ၊ အောက် ကျ သွားလိုက် ၊ ရှေ့ ရောက်သွား လိုက် ၊ နောက်ကျ ကျန်ရစ် လိုက် ဖြစ်နေ ပြန် ၏ ။ ထိုအခါ ဦး ကျော် ဒင် သည် အသက် မှန်မှန် ရှူ ရှိုက် ကာ မဇ္ဈိမ ပဋိပဒါ ကျအောင် ညှိယူ လိုက်သော အခါ ဣန္ဒြေ ငါးပါး လုံး မျှတ ညီညွတ် သွား သ ဖြင့် နိ ရော ဓ ဓါတ် ကို ဖတ် က နဲ မိ ကာ ## PAGE 581 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ပြုတ် ယမ်း ထွက်သွား တော င့် ထိုး လေတော့ ထားသော ၏ သေနတ်ကို ။ သတိ ဝီရိယ စိ က နေ ဉာဏ် ကိုင် ရှိသော ဖြုတ် လိုက် ရေနစ် သကဲ့သို့ ဒိုင်း က နဲ မှတ် ၅၂၇ သိ မှု မ မှေး လွှတ် ၍ မျှော တမ်း လိုက် ဆုပ်ကိုင် ရာ မှ ဆိပ်ကမ်း ၍ အ မော ကို ဖြေ ခေါင်း သကဲ့သို့ ဖြင့် လည်း ဒိုင်း က နဲ ဆော င့် ဝင်၍ သူ တိုက် သည် ရာ ဆိပ်ကမ်း အလိုက် သင့် ကို တွေ့မြင် တစ်သံသရာလုံး ရ ကာ အမောပြေ မ သက်သာရာ ခံစားခဲ့ရ ဖူး သေးသော ငြိမ်း ဖြစ်နေ အေး ပေ မှုကြီး မည် ။ ကို မျက်ဝါးထင်ထင် ကိန်း ဝပ် “ အာ လေ လောကော တော့သည် ဥဒပါဒိ ” တရား အလင်း ရ လေတော့ ဓာတ် ကြီးသည် ၏ ။ ဦး ကျော် ဒင် ၌ ပထမဆုံးအကြိမ် သော်လည်း တစ်သက် နှင့် ။ မြွေ တစ်ကိုယ် ကိုက် ခံရသူ မမေ့ နိုင်အောင် သည် ထို စဉ်း ဝေဒနာ စား လိုက် လုံးဝ တိုင်း ချုပ် ခံစားရ ငြိမ်း ပ ပုံ ပျောက်သွား ကို တပ် အပ် တော့ မှတ် ချ ချေ သိနိုင် ။ ပထမ သကဲ့သို့ ရစ် အ နေ ထို ဖြင့် အခြေအနေ အပါယ်လေးပါး နှင့် ထိုနေ့ ကို ကြွေး ဦး စာရင်း ကျော် ဖျက် ဒင် အ လိုက်သော ဖို့ ရာသက်ပန် ထိုနေ့ မမေ့နိုင် ကား ... နာရီ ခန့် “ ။ ၁၂၈၂- ” ခုနှစ် ၊ ဝါဆိုလ ပြည့် ကျော် ၁၃- ရက် ၊ ကြာသပတေးနေ့ ၊ ည ဉ့် ၁၀- ဆရာတော် ( ယောဂီ အခန်း တို့ ကျမှ တရား အပြည့်အစုံ ရှု မှတ် ရင်း ဖော်ပြ နိဗ္ဗာန် မည် ဆိုက်ရောက် ။ ) မျက်မှောက် ပြု ပုံ ကို .. မဟာစည် ပညာ သတိ နှင့် ဘုန်း ရှိ သူတို့အတွက် အာနာပါန အသိ နှင့် ဦး သတိ ကျော် သည် ဒင် သည် ရှေးက ထွက်လေ ထက်ပင် ပို၍ ဝင် ချပ် လေ ကို က နဲ မ ချပ် ပြင်း က မ နဲ မိ ပျော့ ကာ ရှု ရုပ်နာမ် ရှိုက် ၍ အသိ သတိ များ နှင့် အသိ ပို၍ ၊ ပျက် ရှင်းလင်း လောက်အောင် ပြတ်သားစွာ ယိမ်းယိုင် မြင် ၍ လှုပ်ရှား မြင် ၍ ခြင်း လာ ရှိခဲ့ ၏ ။ စ၍ ဟန် မတူ အားထုတ် ။ တုန်လှုပ် ကတည်းက ယိမ်းယိုင် ပင် ခြင်းသည် ဣန္ဒြေ သမာဓိ ( နိ ကန္တိ ) အားနည်း ကြောင့် သည့် ပင် သဘော ပို၍ တုန်လှုပ် ပင် ဖြစ်၏ ယိမ်းယိုင် ။ တုန်လှုပ် ခြင်း ယိမ်းယိုင် ဖြစ် ရ၏ ခြင်း ။ ၌ သာယာ ငြိ ကပ် ကျေနပ် ခြင်း တုန်လှုပ် ဘုရားရှင် ခြင်း မရှိ လက်ထက် , ပကတိ တည်ငြိမ်စွာ တော် က အာနာပါန ရှု ပွား ရှု နေသော ပွား ရာ၌ ရှင် ကိုယ်ရောစိတ်ပါ မဟာ ကပ္ပိ န မထေရ် ယိမ်းယိုင် အား ဘုရားရှင် အာနာပါန နှင့် သံယုတ် တကွ သီတင်းသုံး ။ ) ဖော် များ အားလုံးက ချီးကျူး ခဲ့ ကြ ဖူး ၏ ။ ( မဟာ ကပ္ပိ န သုတ် ၊ ( ပရိ ပုဏ္ဏ သီလ ဘာ ဝိ သမာဓိ တ ) ရှု မှတ် ပညာ သူ တိုင်း ( သို့မဟုတ် ၊ ဘုရားရှင် ) သတိ ဟော သမာဓိ တော် မူ ဝီရိယ သည့် အတိုင်း ပညာ ပြည့် သင်ခန်းစာကို စုံ ညီမျှ စွာ မ ( ရဟန္တာ ခုန် ကျော် ဟုတ်သည် ဘဲ အစီအစဉ် ဖြစ်စေ တ ၊ ကျ မ ( ဟုတ်သည် အနု ပုဗ္ဗ ပရိ ဖြစ်စေ စိတ ) တည်ငြိမ် ) ရှု မှတ် သူ အေးဆေး တိုင်း ရှင် ကပ္ပိ န မထေရ် ကဲ့သို့ နိဗ္ဗာန် သုခ ကို ရယူနိုင် ကြ ပေသည် ။ စွာ ချမ်းသာ လွယ် တကူ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 582 ၅၂၈ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ပါဠိတော် “ နိဗ္ဗာန်ကို တို့၌ လျော့ ဟောကြား လျဲ လျဲ လုပ်၍ သည့် မ ရ ၊ အဓိပ္ပာယ်ကို ကိုယ် နှင့် အသက် ရုပ် ဝတ္ထု စွ န့်၍ ဆန်ဆန် လုပ် ရမည် “ လှေ ” ထိုး စ လွှ သည် တိုက် ဖြင့် ’ ထိုထို သဘောမျိုး စိတ်ဓာတ် သာ မ အရေးကြီး ကောက်ယူ ရ ။ ထက် လေသည် သန် ။ ( ပြင်း ယေ ပြ သုပ္ပ ၍ အသိဉာဏ် ယုတ္တာ , မ န ယှဉ် သာ သော ဒ ပြတ်သား ဠေ န ။ ) သို့မဟုတ် တိ ကျ ပါ သည့် က တစ်စုံတစ်ခု ရှင် ဆန္ဒ ၊ ရှင် သော ဂေါ ဓိက အခု အ စ ခံ သူတို့ကဲ့သို့ အ ငြိ အ တွယ် ကိုယ့် များကို ကို ကိုယ် မ လည် ကျော်လွန် လှီး ၍ နိုင် သတ်သေ ဘဲ ရုပ် သော တွက် ပြတ်သား တွက် ကာ မှု ၊ ရဲ ရ င့် မှုများ အ စွဲ အထိ မ ကင်း နယ် သော ဇွဲ ကျွံ တင်း သွား မှုများ တတ်သည် ကြောင့် ။ အလွန်တရာ တည်ငြိမ် ချမ်းသာစွာ လျှောက် ရ မည့် မဇ္ဈိမ ပဋိပဒါ လမ်း သည် ချွေး စွန်း သော လမ်း ၊ သွေးစွန်းသော လမ်း ဖြစ်ခဲ့ ရ ချေ ၏ ။ မြင် မကောင်း ရှု မကောင်း စင်စစ် နှာ ရည် အာနာပါန တ ရွှဲ ရွှဲ နှင့် ကမ္မဋ္ဌာန်း လမ်း ခု လပ် ကား ၌ အခြား ပစ် လဲ နေသူများ ကမ္မဋ္ဌာန်း လည်း များထက် အ တုံး အကျိုး အရုံး ။ အာနိသင် • ကြီးမား အခြား ကမ္မဋ္ဌာန်း လှ ပေ ၏ ။ များထက် အကျိုး အရင်းအနှီး ကြီးမား သည် များ၏ နှင့် အမျှ ။ အရင်းအနှီး ဆည်း ပူး ရသော ကား တခြား အကြောင်း မဟုတ် ၊ မှာလည်း သတိ နှင့် ပညာ အာနာပါန တည်း ကမ္မဋ္ဌာန်း ။ ကမ္မဋ္ဌာန်း တွင် အထူး တိုင်း သ တွင် ဖြင့် ပို၍ သတိ လိုအပ် ပညာ ၏ လိုအပ်သည် ။ “ " သတိ ပညာ ချည်း မရှိ သူ ဖြစ်၏ အား ဤ ။ ကမ္မဋ္ဌာန်း သို့ရာတွင် ကို ငါ န မ ဿ ဟော တိ သုတ် ၊ မ ပေး ) ။ ဘုရား ” ဟူ၍ , ပစ္စေ မိန့် က တော် ဗုဒ္ဓါ မူ , ဖူးသည် သာဝက ( ဘုန်း အာနာပါန ကံ ကြီးမား သံယုတ် သူတို့ နှင့် အတွက် ဥပရိ - အာ သာလျှင် နာ ပါ ဖြစ်၏ ခဏ တစ် ။ ဘုန်း ဖြုတ် ကံ ( နည်း ကောက်ရိုး သူ ( မီး လူညံ့ ကဲ့သို့ များ ) ) လုပ် ၏ ရုံ အ မျှ ရာ လုပ်၍ မဟုတ် ရသော ။ ထို ပုဂ္ဂိုလ် ကမ္မဋ္ဌာန်း မြတ်များ မဟုတ် သည်လည်း ။ စွဲစွဲမြဲမြဲ စူး စူး စိုက် စိုက် လေးလေး ပင် ပင် သတိ ပညာ များများ ဖြင့် လုပ်မှ ရသော တရား ဖြစ်၏ ။ ။ ( ဝိသုဒ္ဓိမဂ် ထို့ကြောင့် ၊ ၁၊ ၂၇၆။ အရှိန် ) ပြင်း သော သိန္ဓော မြင်း ကို စီး သူ သည် အ စီး မတတ် ၍ လိမ့် ကျ လျှင် ပို၍ သို့ စီး အထိနာ စီး ပိုင်ပိုင် တတ် နိုင်နိုင် ပေသည် နင်း နင်း ။ အာနာပါန ရှိ လှ ၍ ခန္ဓာဗေဒ ကား လူတစ်ယောက်ကို တွင် အချုပ်အခြာ အ ဆံပင် ညှာ ကျသော ဆွဲ ကိုင် လိုက် ကမ္မဋ္ဌာန်း သကဲ့ ဖြစ်၏ အပတ် ။ ဦး တ ကုတ် ကျော် ဒင် ကြိုးစား သည် ရှု ဘုန်း မှတ် ၏ ကံ ။ ကြီးမား မှတ်ပုံ မှတ် သူ ဖြစ် နည်း သည့် လည်း အတိုင်း အပြောင်းအလဲ တစ်နေ့ မျှ မရှိ မ လပ် ။ “ အောင် ထိ - သိ - သတိ ' ပင် ဖြစ်သည် ။ ( ရဟန္တာ ဖြစ် သည့် နောက်တွင် တရားတော် လည်း သည် ဤသို့ လူတိုင်း ပင် နားလည်အောင် မှတ် နေ ရ၏ ။ ၊ မှတ် မလုပ် နေ တတ် လို ၏ မရှိအောင် ။ ) ထို့ကြောင့် လွယ်ကူ ဘုရားရှင်၏ လှ ပေသည် ။ ဦး ကျော် ဒင် သည် နေ့ ရှိသမျှ အိမ် မှု ကိစ္စများ လုပ်ရင်း အ လစ် အ ပင် လပ် လုပ် မရှိ ။ နုနု အိပ်ချိန် ၏ ။ ကို ပြောင်း ပင် အထူး ရိုး စဉ်း ရင်း လျှော့ ၊ နွား ကာ စာ ပို၍ ကျွေး ကြိုးစား ရင်း ၊ ထွန် လာ ရင်း ပေသည် ၊ ထင်း ။ ခုတ် ရင်း “ အချိန် တစ်ခုအတွင်း အလုပ် နှစ်မျိုး လုပ်နိုင်တာ ဒီ ဟာ ပဲရှိတယ် ။ ခု လူတွေဟာ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 583 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၅၂၉ နတ် သူဌေးတွေ ဗြဟ္မာ တွေ လောက် လောက် လဲ အလုပ် အ ခြံ အ ကိစ္စ ရံ ပရိသတ် မ များ ကြ မ သေးပါဘူး များ ကြ ပါဘူး ။ သူတို့ ၊ ရှေးက တွေတောင် ရှင်ဘုရင် ဒီလောက် တွေ များ ထံ တဲ့ တော် ပရိသတ်တွေ က အဆုံးအမ အ , ကြား ရ ၊ လို့ ဒီလောက် တောက် များ လျှောက် တဲ့ အလုပ်တွေ ဆောင် ကြ လုပ်ရင်း ( ရှု မှတ် နဲ့ ကြ ဘုရားရှင် ) တော့ အသီးသီး ဝေဘူဆရာတော်ဘုရားကြီး တွေဟာ ရည်ရွယ် မှန်း ၏ သြ ထားတာ ဝါဒ ( မျှ ၂၈၊ မ က ၅၊ ပြီးစီးခဲ့ ၁၉၅၅ ကြ ) ကို ပါ သ သတိရ ဗျာ ” ဟု ဖွယ် ကျေးဇူးရှင် ရှိ ပေ ၏ ။ မိန်းမ ကြမ်း လုပ် ရ ရှာ သော ဒေါ် ရွှေ ရည် ကိစ္စများ ဦး လည်း ကျော် ဒင် လစ် သည် ဟင်း အိမ် သည် မှု ကိစ္စ မရှိခဲ့ လုပ်ရင်း ။ သို့ရာတွင် နှင့် ပင် ပထမ “ အလုပ် တစ်ဆင့် ပျက်တယ် အောင်မြင်ခဲ့ ” ဟုဆိုကာ ၏ ။ အိမ်မှ ဇနီး ဒေါ် နောက် ရွှေ ရည် ခု ၏ တင် ဆော ပေါ်က င့် အော တွန်း င့် ငြူ ချ စူ သည်အထိ ခြင်းကို ခံ နေ နှော ရ၏ င့် ။ နောက် ယှက် လာ မ ကြား တော့သည် တ ကြား ။ စောင်း ဦး ကျော် မြောင်း ဒင် ကား ၏ ။ သည်းခံ “ လျက် မ နှော ဆက်၍ င့် ယှက် ချင် လုပ် ပါ မြဲ နဲ့ ။ ရှင် ရွှေ ရည် ရယ် ” ဟု ဆို ကာ တွန်း ချ ခံရသော မြေ ကြီး ပေါ်၌ ပင် ထိုင် ဦး ၍ ကျော် ရှု ဒင် မှတ် မှာ မြဲ ဒေါ် ရှု မှတ် ရွှေ ပြန် ရည် ၏ ဆော ။ ဒေါ် င့် ရွှေ အော ရည် င့် မြည် ကား ခု တွန် တင် ပြီး မှ ထွက်သွား ကြမ်း များ သည် နုတ် နှင့် ပြီး အ ထောင်ထား ခင်း မရှိသော ရာ ဆင့် ပေါ်၌ မကြာမီ ပင် ထိုင် ဒေါ် ၍ ရွှေ ရှု ရည် မှတ် အိမ် နေရသည် ထဲသို့ ။ ဝင်လာ ကာ - “ ကဲ .... ကိုယ်တော် ကြီး ဖယ် ပေးပါ ဦး ” ဟု ဆို ကာ ကြမ်းခင်း များကို ပြန် ခင်း ၍ ပေး ပြန် ၏ “ " ရှင် ။ ရွှေ ရည် စိတ်ဆိုးပြီး ရယ် ၊ မင်း ထ ရိုက် ဘောက် အောင်လုပ် မဲ့ နှော င့် တာ ယှက် ” ဟု ချင် ပြန်၍ ရတာ ပြော ကုံး ” ရာ ဟု ဦး မေး ကျော် ရာ - ဒင် က - “ “ စိတ် တော် မဆိုးပါဘူး . မယ် မင်းကြီး မ ရယ် ၊ ရိုက် လဲ မ * ရိုက် ပါဘူး ။ ကြိုးစားပြီး တရား ဟော “ တော် သောတာပန် မူ ပါ ” ဟု ” ဆို ဆိုသည်မှာ ကာ ရှု မှတ် သာမည မြဲ ရှု မှတ် ပုဂ္ဂိုလ်မျိုး နေ လေသည် မဟုတ်ချေ ။ ။ “ ဒိဋ္ဌိ ၊ ဝိစိကိစ္ဆာ မျှသာ ပယ် ကိလေသာ သေးသည် မှန်သမျှ ” ဟု လွယ်လွယ် အားလုံး ပယ် ပင် သတ်ပြီး ပြောဆို သူ ထင်မြင် ဖြစ်သည် နေ ကြ၏ ။ ။ ( ( အဋ္ဌ အပါယ် သာ လိ သို့ နီ ကျ - ဒဿန စေ နိုင်သော တိ က ။ ) ) ရ ရသော ဟ နာ ခွင် သုံးပါး လုံး ပိုင် ၏ ကျေးဇူး ယုံကြည်မှု သိ အလင်း ပုံ နှင့် ဘဝ ဓာတ်ကြီး ပြဿနာ ကိန်း အဖုံဖုံ အောင်း နှင့် စပ် သွား ၍ နှလုံးသား၏ လေပြီ ။ ငါးပါးသီလ ထောက်ခံချက် ကိုလည်း ( ဘဝ ခြား မိမိ စေ ၌ ကာ ရှိသော မူ ) အလိုလို အပြစ်ကို ပင် မရှိ အကြွင်းမဲ့ ဟန်ဆောင် လုံ မှု လဲ = ( သွားတော့ မာယာ ) ၊ မိမိ ၏ ၌ ။ ( မရှိ ပရိ သည့် ပူ ရ ကာ ဂုဏ် ဂို ။ ) ကို ရှိ ဟန် ဆောင်မှု = ( သာ ဌေ ယျ ) ၊ မနာလို ဝန် ကို မှု = ( ဣ ဿာ , မစ္ဆရိယ ) စ သော မ ရိုးသားမှု များလည်း ထ မ အကြိမ် ## PAGE 584 ၅၃ ဝ စမ္ပာ ဧ ရိ ယ ဦး ဌေး လှိုင် သောတာပန် ဝိ ဘင်း -၃၄၉- ၌ ရှု ။ မရှိတော့ပြီ ) ။ ဥ ဇုပ္ပဋိ ပန္န = စင်း လုံး ချော - ရိုး ဖြော င့် သူ တည်း ။ ( အံ -၂ ၊ ၃၈၂ ၊ တို့လည်း လူ များစွာ သာမန် ရှိကုန်၏ တို့ ကိုယ်ချင်းစာ ။ သေး သေး ၍ မရနိုင်သော ငယ်ငယ် နှယ် အ နှယ် ငြိမ်း ဓာတ် ရ ရ မဟုတ်ပါ ၊ အသိဉာဏ် ချေ ။ အလင်း အား ဟုတ် ပါ စ ချိ မ့် ကြ မည် ဝ နည်း တေး မင်း ။ စည်းစိမ် ထို့ကြောင့် နှင့် မလဲ ဦး နိုင်သော ကျော် ဒင် ချမ်းသာ သည် သည် ဒေါ် အ ရွှေ ရည် ဘယ်မှာ အပေါ် လျှင် ' စိတ်မ သူ ့ လို ဆိုး ငါ့ ဘဲ လို ' ရှု သနား မှတ် ရ ၍ များသော သာ နေတော့ သတိ ၏ ကလည်း ။ အလိုလို သည်း မေတ္တာ ခံနိုင်ရည် ဖြင့် သည်း ကို တိုး စေ ခံနိုင်ရည် ၏ ။ ဖြစ်ပေါ်လာသော ရှိလာ သည် ။ ဝေဒနာကို လောဘ ဒေါသ ဒေါသကို တို့ကို ချက်ချင်းပင် သတ် ပေ သိမ်းဆည်း တော့မည် ၊ နိုင်သည် ။ သ က ဒါ ဂါမိ မဂ် သည် အကြမ်း စား လောဘ နှင့် ဒေါ် “ ဘာမှ ရွှေ ရည် တိုးတိုးဖော် ကား တစ်နေ့ထက်တစ်နေ့ မရဘူး ။ တေ မိ လိုပဲ ။ တစ်မျိုး ဒါ လောက်တောင် ပြီး တစ်မျိုး က သာ ရား နှော အားထုတ် င့် ယှက် ချင် နေ၏ လဲ ။ ဘုန်းကြီး အမြင်ချင်း လုပ်နေ မတူ ။ ပါလား ပို၍ သိ ” သူ စ မြင် သည် သူ ဖြင့် က မြည် ပိုပြီး တွန် သည်းခံ တောက် ရ မြဲ တီး ဖြစ်၏ လျက် ။ သာ ထိုအခါ ရှိခဲ့ ၏ ယောဂီ ။ အသိ ချင်း သည် မတူ ပို၍ ၍ သတိထား စောင့် ရှောက် ရသည် ရ ပြန် ။ ၏ မိမိ ။ သို့မဟုတ် အတွက် အသိဉာဏ် ပါ က မသိ သူများ နည်း သူများအား အရိယာ စွပ်စွဲ အပြစ် ပြစ် ပို၍ ကြီး လေး ကျ ရောက်သွား မသွားအောင် နိုင် သည် ။ အရိယာ မဖြစ်သေး သော ယောဂီ တို့ ပင် လျှင် အ ရိ ယူ ပ ဝါဒ ကံ နီးပါး အပြစ်များ ဖြစ်စေ နိုင် သ ဖြင့် ပို၍ သည်းခံ ကြ ရာ ၏ ။ မဟုတ် အရိယာ သူ အား အရိယာ စွပ်စွဲ ပြစ် အဖြစ် ဆယ်မျိုး ချီးကျူး ဂုဏ်ပြုခြင်း ကား အလွန် သည်လည်း ကြောက် ဖွယ် အ ရိ ကောင်း ယူ ပ ဝါဒ ကံ လေ နှင့် စွာ့ အတူတူ ။ အရိယာ ပင် ဖြစ်ကြောင်း ( ဒ သင်္ဂုတ္တရ ကော ကာ လိ က သုတ် အ ဖွ င့် ၌ ) လာ ရှိ၏ ။ အရိယာ ပုဂ္ဂိုလ် ၊ အရိယာ ဖြစ်ရန် ကျင့် ကြံ နေသော ယောဂီ တို့ နှင့် ဆက်ဆံ ရ သည်မှာ လူမိုက်တို့ အတွက် အလွန် ကြောက် ဖွယ် ကောင်း လေ စွား အပြောအဆို လူမိုက် ကို များ၌ ဆင်ခြင် အပြစ် ကြ မ ရာ ကြီး ၏ ။ ကြ သည်းခံခြင်း စေရန် ယောဂီ ဖြင့် မိမိ လုပ်သူများ ၌ တရား ကလည်း တက် စေ ရုံ အနေအထိုင် မျှ မ က မသိ နားမလည် သူတို့ကို ပါ စောင့် ရှောက် ရာ ရောက် ပေ ၏ ။ “ တရား ဌာနမှာ နေပြီး တရား သမား လို မနေနိုင် လျှင် မ နေတာ က ကောင်းတယ် ။ မ နေကြ နှင့် ။ တခြားသူတွေ လဲ ဒီလိုပဲ နေမှာပါ ဆိုပြီး မိမိ တစ်ယောက်တည်း မ တယ် တ ည့် ။ မိမိ တာ မှာလဲ ကို မြင် အ လို စီး ့ အ တစ်ပါး ပွား မ များ သူ တဲ့ က အပြင် ကဲ့ရဲ့ မိ မြင် သွားရင် တဲ့သူတွေ ထို ကို သူမှာ ပါ အပြစ်ပေး အလွန် အပြစ် နေတာ ကြီး နဲ အတူတူပဲ ” မ သော ဟု အ ရိ ကျေးဇူးရှင် ဃာ အမျိုးအစားများ ဝေ ဘူ ဆရာတော်ဘုရားကြီး ကို ခွဲခြား ညွှန် ပြ ၍ မိမိ က အနီး လိင်္ဂ အ အရိယာ ပါး ရှိ ကြီးမှ ၊ အာ ရဟန်း စာ ရ အရိယာ ပြုသော နဝမ အကြိမ် ## PAGE 585 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၅၃၁ ရဟန်း ယောဂီ ယောဂီ များအား ကား ဦး ဆုံး ကျော် မ ဒင် သည် ကဲ့သို့ ကို မှတ်သား တစ် မဂ် ရ တစ် ဖူး ဖိုလ် ၏ ။ မျှ သတိပြု မရသေး အပ် လျှင်လည်း လှ ပါ ပေသည် ကျိတ် ။ မှိတ် အော ကူ ကူ င့် ဖြင့် အည်း ပင် ၍ သည်းခံ သာ သည်းခံ နိုင် ပေသည် နိုင်အောင် ။ ဒေါ် ကြိုးစားကြ ရွှေ ရည် ကား ရာ အ ၏ ။ လျှော့ ဦး မ ပေး ကျော် ။ ဒင် မှာ မူ လွယ်လွယ် ကြိုး ဖြေ တစ်ည လွှတ် တွင် လိုက်ပြီး ဦး “ 66 ကျော် ကို ဒင် ကျော် ဒင် တရား ၊ နွား ရှု မှတ် မ လွတ် ၍ ကောင်း သွား လို ့ နေ လိုက် ခိုက် ချည်တိုင် ချေ ပါ့ ဦး ” မှ ဟု နွား ဆို မ ကာ ကို နွား ည မ ကြီး ဖြစ်သော်လည်း မင်းကြီး နွား လိုက် ဦး ခိုင်း ကျော် သည် ဒင် ။ ထ ထို နွား လိုက် မ မှာ သွားသောအခါ မြင်သမျှ တတ် အလွယ်တကူ ၍ အလွန် ပင် ဆိုး ဖမ်း သော ၍ ချည် နိုင်ခဲ့ ၏ ။ က ပြ ရ ရှာ ဒေါ် ၏ ။ ရွှေ ရည် ဇာတ်ဆရာ ခမျာ နေ့ ကား ချင်း ည ဘယ်သူ ချင်း စိတ် ဖြစ်ပါ ပြောင်း လေ မှန်းမသိ မည် နည်း ပြောင်း ။ လာ ကာ မိန်းမ ကြမ်း လုပ်၍ ကြွေး ရှင်း နေပြီ ၊ ကြားဝင် အေ နှင့် အယှက် ယောဂီ အ မွှေ တို့ ဓာတ် သတိပြု ဝင် ပုံမှာ ရ မည်မှာ သိမ်မွေ့ တရား လှ ပေသည် အလုပ်ခွင် ။ ယောဂီ ၌ ( ရိုးရိုး တိုင်း ယဉ် ယဉ် နားမလည် ကလေး ဒိုင် ဖြင့် ) ပေ အ ။ ယခု နှော င့် ဒေါ် ရွှေ ရည် ပြုလုပ်နေ ပုံ များမှာ “ ဒါ ဘာ ဆန်း လဲ ၊ လူတိုင်း ဒီလိုပဲ လုပ်မှာ ပဲ ၊ ကိုယ့် လင် သား ပဲ ဟာ ” စ သည် ဖြင့် လောက၌ ဖြစ် ရိုး ဖြစ်စဉ် ဟု ထင် ဖွယ် ရှိ၏ ။ အ မွှေ ဓာတ် လူ့ သဘော သဘော စရိုက် " ဟု ပြောလျှင် ရှု ထော င့် လွယ်လွယ် အရလည်း ဖြင့် တစ်ပိုင်း လက်မခံ က မှန်ကန် နိုင်ကြ ပေ လျက် ။ ထို့ကြောင့် ရှိသည် ဖြစ်၍ “ သိမ်မွေ့ – ဒါ ပိ ရိ သည် ” ဟု ကျွန်ုပ်တို့ ဆို ရခြင်း ဖြစ်၏ ။ မှန်ကန် အ လျက်ရှိသည် မွှေ ဓာတ် တို့၏ ဟု ထင် သဘော ရ ကာ အနည်းငယ် သည် ရုတ်တရက် အားနည်းချက် ပယ် ချ၍ ယို မရအောင် ပေါက် ရှိသော တစ် စွန်း ဟာ ကွက် တစ် စ များကို ဆုပ်ကိုင်ပြီး တက် နင်း လာ တတ်သည် ။ ဗြောင် အ ထင် မ ခံ ချေ ၊ သွေးရိုးသားရိုး ဟု ထင် စေသည် ။ မတတ် သာ မှ ဒဲ့ဒိုး ဗြောင် ဝင် လုပ် တတ် ၏ ။ မှောင် ရိပ် ခို နိုင် သမျှ ခို ၍ လုပ်သည် ယောဂီ ။ ရ နိုင် အား သမျှ “ ငါ့စိတ် တရားခံ နှင့် အငှား ငါ ဖြစ်နေသည် ရှာ ၏ ။ လက်ကိုင်တုတ် ၊. အစား မှား ၍ နေမကောင်း များကို ရှာ ၍ ခြင်း သုံး ဖြစ်သည် လေ့ ရှိ၏ ။ ၊ ငါ လုပ်ချင် ၍ လုပ်သည် ၊ သူ ဖြစ်ချင် ၍ ဖြစ်သည် ” ဟု လှ ည့် စား၍ မရလျှင် ယောဂီ နှင့် အနီးစပ်ဆုံး သူများကို အငှား တရားခံ လုပ် ၏ ။ ထိုသူ များကို တုတ် လုပ်၍ ယောဂီ အား ရိုက် တတ်သည် ။ ယောဂီ ၏ ဆရာသမား ၊ မိဘ ၊ တ ပ ည့် ၊ သားမယား ၊ ဆွေမျိုး မိတ်ဆွေ စ သည် ။ ယောဂီ သံ ယော ဇဉ် ကြီး သလောက် ၊ လေးစား သလောက် ၊ ထို သူများ က အင်အား နည်း သလောက် ( ဝါ လောဘ ဒေါသ မောဟ ကြီး သလောက် ) တစ်မျိုး ပြီး တစ်မျိုး အကွက် ဆင် ၍ မွှေ တတ်သည် ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 586 ၅၃၂ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် သွားရန် တရား စိတ်မ ရှု မှတ် ကူး ဖြစ်အောင် ရာ၌ အရေးကြီးသော ၊ စိတ်ကူး လျှင် အပိုင်း မ ရောက် သွား ဖြစ် လေ ၊ သေး ဝင်လာ အောင် လေ ၊ သွား ပင် တည်း ဖြစ်လျှင် ။ တရား အလုပ် ဌာန မ လမ်း တွင် သို့ အောင် ကူး အကွက် မြောက် နိုင် ဆင် သူ ပုံမှာ က ယဉ် အလွန် လှ နည်းပါး ၏ ။ မယုံနိုင်အောင် ၍ ဤ မှာ ဖက် ပိ ရိ လှ ကမ်း ၏ ။ ၌ ထို့ကြောင့် ပင် ကျန်ရစ် “ ခဲ့ရသူ တစ်ဖက် က များ သေ ရသော ကြောင်း ငှက် ၊ မုဆိုး က များ ပိုက် လှ ကွန် ကြောင်း မှ လွတ် ” ဟော ထွက်သွား တော် မူ ခြင်း သော ငှက် ဖြစ်သည် က နည်း၍ ။ ထိုအခါ ပိုက် ယောဂီ ကွန် ထဲမှာ သည် ပင် “ " ငါ့ ဘက်က ဘယ်လို မှန် သည် ၊ ငါ ဘယ် ရွေ့ ဘယ် မျှ အ နွံ အ တာ ခံထား သည် " စ သည် ဖြင့် မ ဆုပ်ကိုင် ရာ ၊ ယခု မှန် လည်း ရှေးရှေး ဘဝ များစွာ က မှား ခဲ့၍ သာ ဟု ဖြေ ဆည် ပါ ။ ဘယ်သူမပြု အ မွှေ မိမိ ဓာတ် မှု ။ ကို နိုင်ရန် သည်းခံခြင်း ၊ ခွင့် လွှတ် ခြင်း ၊ သနား ခြင်း ၊ မေတ္တာ ပွား ခြင်း က လွဲ၍ အခြား မှန် သည် နည်း ဖြစ်စေ မရှိ ။ ၊ ပုဂ္ဂိုလ် မှား သည် သတ္တဝါ ဖြစ်စေ ၊ ဆိုး ပညတ် သည် ကို ဖြစ်စေ မ ကြည့် ၊ ကောင်းသည် ရ ။ မ သုံးသပ် ဖြစ်စေ ရ ။ အရှုံးပေး ပြီး မိမိ မေတ္တာ အလုပ်ကို နှင့် ဓာတ် သာ သဘာဝ ဆက်လုပ်ပါ ကို ဆင်ခြင် ။ မရလျှင် ၍ ဒေါသကို မေတ္တာ သည်းခံ နာ ။ အ နာ ပွား ကောင်း ပို ့ ပါ ( ။ လာဘ် အဆိုး ၊ ဝိ သဘာ လာ လျှင် ဂ ) လာ မြန်မြန် လျှင် တက် အနိစ္စ တော့မည် အသုဘ အောက်မေ့ ဆင်ခြင် ။ ၍ အထူး လောဘ သ ကို ဖြင့် သည်းခံ ကျေးဇူးတင် ။ ကြပ် ၍ ကြပ် သာ ပြင်းထန် ပျော်ပျော်ကြီး လျှင် လုပ် ပါ လေ ၅၅၀- ။ ဇာတ် ပေါင်း ခန်း ကို သတိပြုရန် လို ၏ ။ သံသရာ ၌ ဆက်၍ သွားရန် မရှိ ။ ဤ လုပ် ဘဝ ရ မည့် ၌ စာရင်း သူ များမှာ ရှင်း ကြ … ရ အဝေး လိမ့် မည် ၌ မရှိ ။ ပေးဆပ် ၊ ယောဂီ စရာ နှင့် ရှိလျှင် ကပ် နေ၏ ပေးဆပ် ။ ကျေးဇူး ရ၏ ။ ကြွေး ခံ ကျေးဇူး အသစ် အဟောင်း စား မိဘ ဆရာသမား ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ၊ တ ပ ည့် သားသမီး သင် နှင့် ရင်ဆိုင် မိတ်ဆွေများ လာ တတ် သာလျှင် ကြသည် ဖြစ်ကုန်၏ ။ မာရ်နတ် ။ သူတို့သည် ကား အမှောင် သာ မာရ်နတ် ရိပ် ၌ သာ နေ လိမ့် မည် ထို့ကြောင့် ။ အိမ်ကြက်ချင်း နီးစပ်သူများ အိုးမဲသုတ်၍ တွင် အင်အား ခွပ် ခိုင်း နည်း နေ၏ သူများ ။ မရှိရအောင် မေတ္တာ ဖြင့် တရား လမ်း သို့ ပို့ ပါ လေ ။ ထို သူတို့ ခေါင်းဆောင်တို့ အပေါ် ကြပ် အတွက် ကြပ် ကြီးပွားကြောင်း မေတ္တာ ပွား ပါ လေ တရား ။ ( ပဉ္စင်္ဂုတ္တရ ငါးမျိုး ကို ၊ လိစ္ဆ ဝီ ကုမာရ က . သုတ် ၌ ) အိမ် ဟော တော်မူ၏ ။ ၂။ 5 မိဘ သားမယား ဘိုးဘွား ၊ ကျေးကျွန် ဆွေမျိုး ၊ ၃။ ၄။ အိမ်နီး ရိုးရာ နတ် ယာ စ နီး သော လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက် နတ် များ ၊ ၊ ၅။ သူတော်ကောင်း များအား တရား သော ပစ္စည်း ဖြင့် ချီး မြှောက် ပေး လှူ ၍ ထို သူများ၏ အချစ် ခံ ရအောင် နေ ပါ ဟု ဆိုလို တော် မူ သည် ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 587 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၅၃၃ နီးစပ်သူ များထံမှ မေတ္တာ တုံ့ . ရယူ မှုသည် အရေးကြီး သည့် သဘော ပင် တည်း ။ တစ်နည်း အား ဖြင့် မေတ္တာ မနောကံ မျှသာ မ က မေတ္တာ ဝ စီ ကံ ( ချိုချို သာ သာ ပြော ၊ နှုတ် ၏ စောင် မ , ခြင်း ပြု ) ၊ မေတ္တာ ကာယကံ ( ကိုယ်ထိ လက်ရောက် ပေး ကမ်း ကူညီ ၊ လက် ၏ စောင် မ , ခြင်း ပြု ) ပေးနိုင် ပါ မှ ပို၍ ခရီးရောက် အောင်မြင် သည့် သဘော ပင် ဖြစ်သည် ။ မိဘ သားမယား သားမယား ၊ ၊ ဆွေမျိုး များ နှင့် ၊ စေ ပါး လုပ်ဖော် ၊ နတ် - သူ တော် ၊ သင့် ပေါ် ချစ် ပါ စေ ” ဒုတိယအကြိမ် နိဗ္ဗာန် ရောက်ခြင်း ဦး ကျော် ဒင် သည် ဒေါ် ရွှေ ရည် ၏ အမျိုးမျိုးသော နှော င့် ယှက် ခြင်းကို မေတ္တာ ဖြင့် သည်းခံ ကာ အချိန် ရသမျှ ရှု မှတ် ပွား များ ရာ ယခင်ကထက် ပို၍ အသိဉာဏ် များ · လင်း လာ ၏ ။ သွား ဖူး ပြီးသော လမ်း ဖြစ်၍ အခက်အခဲ လည်း မရှိတော့ ပေ ။ “ အတွင်း ဝေဒနာ ` ပို၍ တက်ခြင်း မျှ လောက်သာ ထူး တော့သည် ” ဟု ဟောကြား ဖူး ၏ ။ ( ယောဂီ တိုင်း ဤသို့ ဖြစ်ရမည်ဟု ကား တစ် ထစ် ချ မ မှတ် သင့် ။ ) တစ်ည တွင် ဦး ကျော် ဒင် သည် သတိ ဖြင့် ပင် အိပ်ပျော် သွား ခိုက် ` အိပ်မက် ထဲတွင် မီးရထား ဘူတာရုံ တစ်ခုကို ရောက် သွား၍ လက်မှတ် ယူ ရာ မိမိ က တစ်ခု သာ ယူ သော်လည်း လက်မှတ် ပေး သူ က လေးခု ပေး ပုံ ၊ ထို့နောက် လေး ခုလုံး အိတ်ထဲ ထည့် ပြီး ရထား သို့ လျှောက် ခဲ့ရာ ရထား မှာ ထွက် ခါနီး နေ၍ အမြန် လိုက်ပါ တက် စီး ရ ပုံ ကို မြင် မက် ၏ ။ နောက် မကြာမီ ရက်အတွင်း အိပ်မက် မက် ပြန်သည် မှာ ယာ ခင်း သို့ ရောက်သွား ခိုက် နွား တစ်ကောင် ပြေး လာသည် ကို မြင် ၍ လိုက် ဆွဲ ရာ အမြီး ကို ဆွဲ မိသ ဖြင့် အမြီး ရင်း မှ ပြုတ် ပါ လာသည် ကို မြင် မက် ၏ ။ ( ယောဂီ ၌ အိပ်မက်များ သည် တစ်နည်း တစ် ဖုံ အား ဖြင့် အကျိုးပြု ပုံ ကို ကျွန်ုပ်တို့ ပြ ခဲ့ပြီ ။ ) ဦး ကျော် ဒင် သည် အဆိုပါ အိပ်မက်များ ကို အတိတ် ကောက်၍ . – သာသနာ နောက်ပိုင်းမှာ အ ပြုတ် ဟ ” ဟု ကြိမ်း ဝါး ကာ ဝင် လာသမျှ အာရုံ သညာ တို့ကို သတိ ဖြင့် ဖမ်း ၍ ပညာ ဖြင့် ဖြတ် လျက် ပထမအကြိမ် “ ၁၂၈၂- ခုနှစ် နှင့် တစ်လ ဝါခေါင်လ တိတိ ပြည့် အကြာ ကျော် - ၁၃- ရက် စနေနေ့ ည ဉ့် ၁၀- နာရီ အချိန် ခန့် တွင် ဒုတိယအကြိမ် နိဗ္ဗာန်ကို မျက်မှောက် ပြု တော်မူ၏ ။ ” သ က ဒါဂါမ် အိမ်တွင်း ရေး ဦး ကျော် ဒင် သည် ဒုတိယ အဆင့် သို့ ရောက်ပြီး က ထဲက ဉာဏ် အမြင် တို့သည် ပို၍ ရှင်းလင်း ၏ ။ စကားပြော လည်း ပို၍ ကြီးကျယ် လာသည် ။ ပရမတ္ထ သဘာဝကျကျ ဝေဖန် နိုင် လာ ၏ ။ ဗ ဟိဒ္ဓ ကို မြင် ရာ ၌လည်း ပို၍ အမြင် သန် လာသည် ။ ရပ် ထဲ ရွာ ထဲ၌ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 588 ၅၃၄ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် တစ်စုံတစ်ယောက် နေထိုင် မကောင်း ဟု ကြား ၍ “ ဒီ လူ သေ မှာပဲ ” ဟု ဦး ကျော် ဒင် က ပြောလျှင် သေ သွားသည် ပင် ဖြစ်သည် ။ မ သေ ဟု ပြောလျှင် မ သေ ။ သူ ပြော တိုင်း မှန် နေ သ ဖြင့် ဦး ကျော် ဒင် နား သို့ မ ကပ် ရဲ ကြ ။ ဦး ကျော် ဒင် မှာ ပို၍ နေရာ ကျ ကာ မိမိ တရား ကို သာ ဇောက် ချ၍ ရှု မှတ် ရ လေ၏ ။ အ ငုပ် ၊ အ သံသရာ ဝပ် ၊ အ တစ် ကိန်း ဓာတ် လျှောက်လုံး တို့ကို က အဆင့် အမြစ် ဆင့် တွယ် သတ် လာခဲ့ ရာ၌ သော အလွန် အကုသိုလ် စိတ်ဝင်စားဖွယ် ကိလေသာ ကောင်း အပူ ဓာတ် လှ ၊ ပေ ၏ ။ လက်နှီးစုတ် ကို အထပ်ထပ် ဖွပ် လျှော် ရ ပုံ ၊ အလွှာ လွှာ သံ ချေး ကပ် နေသော သံချောင်း ကြီး ကို အကြိမ်ကြိမ် မီး ဖုတ် သန့် စင် ရ ပုံ ၊ ခဲ သလဲ ရွှံ့ နွံ များကို မိုက် ထုတ် ၍ ရွှေ ကျင် ယူရ ပုံ ၊ အ ရှိ ပေ လေး ၏ မ ။ , အကြမ်း လေ့ ကျင့် စား သူ သည် အလတ်စား တဖြည်းဖြည်းချင်း အနု စား ချေး တိုး ၍ တိုး ညှော်များ ၍ မ , အဆင့် လာနိုင် ဆင့် ပုံ ဥပမာ ကွာ များ ၍ ကွာ ကဲ့သို့ ၍ သွား သကဲ့သို့ ၁။ သော ဖြစ်ပေသည် တာ ပတ္တိ မဂ် ။ က ဒိဋ္ဌိ ၊ ဝိစိကိစ္ဆာ ၊ သီ လဗ္ဗ တ ပ ရာ မာ သ ( အယူအဆ အတွေးအခေါ် ၊ ရတနာသုံးပါး ၊ အ ကျင့် တရား နှင့် ဆရာသမား အပေါ် ချီ တုံ ချ တုံ ရှိ မှု ၊ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ အ မူ အ ကျင့် ) များကို ပယ် သည် - ဟု ဆို ရ စေ ကာ မူ သီလ စောင့် ခြင်း စ သော ရှေ့ပြေး ကိစ္စများ က ပင် အဆင့် ဆင့် ပယ် ခဲ့ရ ပြီး ဖြစ်၏ ။ ထိုနေရာ မရောက်မီ က ပင် နေ မှ စားမှု ဝတ် မှု ၊ လောက ရေး ၊ ဓမ္မ ရေး ၊ ဆရာ အမျိုးမျိုး ဘေး ၊ အတွေး မှား ၊ အ ယူ မှား ၊ ချီ တုံ ချ တုံ များ ဘ တစ် ပြန် ကျား တစ် ပြန် ဖြစ်ခဲ့ ခုနစ် ပါး ရ၏ ဖြင့် ။ သန့် လမ်း ရှင်း မှန် ရေး လမ်း လုပ်ပြီးမှ မှား စမ်းတဝါးဝါး သာ သော တာ ပတ္တိ ဖြစ်ခဲ့ မဂ် ရ၏ က အမြစ်ပြတ် ။ သီလ စောင့် သတ် ခြင်း ချလိုက် မှ အ နိုင်သည် စ ဝိသုဒ္ဓိ ။ သော တာ ပတ္တိ မဂ် ဓား သည် မည်မျှပင် ထက် စေ ကာ မူ စဉ်း တီး တုံး ပ မာ သီလ စ သော အခြေခံ ထို့ပြင် မပါဘဲ လောဘ ဖြတ်၍ ရသည် ဒေါသ မောဟ မဟုတ်ချေ မာ န စ ။ သော ကိလေသာ တို့ကိုလည်း အထက် မဂ် များ က အ ဆင် သင့် အမြစ် ဖြတ် နိုင်ရန် အခက် အ ရွက် အလက်များ ချိုး နိုင် သမျှ ကြိုတင်၍ ချိုး ရေး ရာ၌ ပေးထား ကွင်းလုံးကျွတ် နှင့် ရသည် ။ မည်သို့ ခွင် လုံး ဖြစ်စေ ပိုင် တိတိကျကျ သောတာပန် ကြီး အဖြစ်သို့ အမြင် ရှင်း ရောက်လျှင် သွား လေပြီ ပင် ။ “ အယူဝါဒ ဒဿ နဋ္ဌ ” ဟု ခေါ် ၂။ ၏ သ ။ ( က ယ ဒါ ထိန္ဒ ဂါမိ ခီ မဂ် လော ကား - ရှု ။ သီး ) သန့် အမြစ် ဖြတ် ခြင်း တာဝန် မရှိသော်လည်း လောဘ ဒေါသ စသည်တို့ကို ဤနေရာ၌ လူများ အင်အား စု ကား နည်း နိုင် “ သ သမျှ က ဒါဂါမ် နည်း သည် သွားအောင် ( အထူး ကြိုတင်၍ ပယ် သတ် ဆုံး သော မ ထား ကိလေသာ နှင့် ရ၏ ။ မရှိ အ သား လှ သ အ ဖြင့် ပွေး ) တစ် သောတာပန် ရစ် တက် နှင့် လျှင် မ အ ထူး နှစ် ' အ ဟု သား ထင် တစ်ဆင့် တတ် ကြ၏ ရ င့် ကျက် ၊ မဟုတ်ချေ လာ သကဲ့သို့ ။ သစ်ပင်များ မျက်မြင် ၌ မ ထူး လှ ဟု သ ထင် က ဒါဂါမ် ရ စေ ပုဂ္ဂိုလ် ကာ မူ ၏ တရား လောဘ အ နှစ် အ ဒေါသ သား တက်မှု တို့သည် မှာ ( မည်သို့မျှ အမြစ်ပြတ် မတူ မ ပယ် နိုင် ပေ သတ် ။ ရသေး စေ ကာ မူ ) အလွန် ဖြစ် ခဲ မျှသာ ရှိတော့ ၍ လွန် ကျူး နိုင် လောက် သော စွမ်းအား မရှိတော့ကြောင်း နှမ အကြိမ် ## PAGE 589 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၅၃၅ “ ပဋိ သမ္ဘိ ဒါ မဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ ' ( ပ ၊ ၂၅၇- မဂ္ဂ ဉာဏ နိဒ္ဒေသ ) ၌ ထူးထူးခြားခြား ဖွ င့် ပြထားသည် ကို တွေ့ရသည် ၃။ ။ အနာ သ က ဂါမိ ဒါဂါမ် မဂ် ၌ ကား “ ဟို ကိစ္စ ဒေါသကို ” မရှိ တော့ အမြစ်ပြတ် ပြီ ။ ပယ် သတ် ၍ လောဘ ကို အားနည်း ၄။ နှင့် အ ရ အောင် ဟတ္တ နှိပ် မဂ် ရောက်မှ ပေးထား လောဘ ရ၏ ။ ၊ မောဟ ကို အကြွင်းမဲ့ သတ် နိုင်သည် ။ ( ဤကား အကြမ်း အား ပြသခြင်း သာ တည်း ။ ) တောင်ယာ ခုတ် ထွင် သူ သည် မိမိ လက်နက် အင်အား အလိုက် အမြစ် ပါ တူး နိုင်သည် ကို တူး ၍ ၊ မ တူး နိုင်သေး သော အ ပင် ကြီး များကို နောင်အခါ အမြစ်ပြတ် စူတ် ပိုင်း ရန်အတွက် မီးရှို့ ခြင်း ၊ ခက် လက် ချိုင် ခြင်း ၊ အ ခွံ အ ပွေး ခွာ ထား နှင့် ရခြင်း စ သည် ဖြင့် လုပ် ရသကဲ့သို့ တည်း ။ ဒုက္ခ ပေး မည့် 5 တွေး ခေါ် ဝါဒ ရေးရာ ဆရာကြီး ပရိယတ္တိ ဗဟု သု ဟ ရှိသော ယောဂီ တို့ တရား ရှု မှတ် ရာ၌ ဝိသုဒ္ဓိ ခုနစ် ပါး အ ခို ဂက် အ တ န့် ၊ ဉာဏ် စဉ် များ အခိုက် အ တ န့် လိုက်၍ ဖြစ် လေ့ ဖြစ် ထ ရှိသော ကျင့် စဉ် များမှာ စိတ်ဝင်စားဖွယ် ရှိ ကိလေသာ သကဲ့သို့ တို့၏ မဂ် ' လေး အ နှိုး အ ဆင့် ဆွ တက် အ ရာ ထ ၌လည်း အ ကန် သဘော ပယ် သတ် ကလေး ရ မည့် များကို အနု မြင်တတ် သ ယ ( လျှင် အ ငုပ် အလွန် ဓာတ် ) အရသာ ဒေါ် ရှိ ပေ ရွှေ လိမ့် ရည် မည် သည် ။ - ဦး ကျော် ဒင် ၏ ဒေါသကို ဒုတိယ အဆင့် ၌ ပြင်းပြင်းထန်ထန် နှိုး ဆွ ပေးခဲ့ ၏ ။ ထို အ နှိုး ဆွ ကို ခံနိုင်ရည် ရှိသည် နှင့် အကြီးစား ဒေါသကို အောင်နိုင် ကာ ဒုတိယ တစ်သံသရာလုံး အဆင့် သို့ တက်လာ က ငုပ် နိုင်ခဲ့သည် ကိန်း ၍ နှိပ်စက် ။ ဒေါ် ကြသော ရွှေ ရည် ကား ကိလေသာ ကျေးဇူးတင်စရာ ရန် သူ ဆယ် ။ ယောက် တို့ကို စစ်သူကြီး လေး ဦး လေး သုတ် ခွဲ၍ အဆုံးစီရင် ကြ ရာ၌ သူ့ အ သုတ် နှင့် သူ ငုပ် နေ၍ ၊ ပုန်း အ ချည် နေ၍ မ ခံရ ရ ။ စဉ် တစ် ရုန်းကန် နည်းနည်း ပုံ ၊ ဖြင့် . ရှိသမျှ ထွက်လာ အင်အား ရ ကာ စစ်သူကြီး အ ကုန်ထုတ် ရှေ့ ၍ မှောက် ရန် မရောက်မီ လုပ် ထိုးကြိတ် အ တုပ် ပုံ ၊ နှောက် ဆုံး မတတ် သာ၍ လည် စင်း ခံရ ပုံ များမှာ အလွန် စိတ်ဝင်စားဖွယ် ၊ ဉာဏ် ပ ထျာ ဖြ ဖွယ် န့် ကောင်း သော လှ ၏ ။ တာ ပတ္တိ မဂ် စက် တိုင် တက် ခါနီး လာပြီ ဖြစ်သော သံသရာ ဝင် ဒိဋ္ဌိ လူဆိုး ကြီးသည် လောဘ ကယ်တင်ရှင် က အဖော် လုပ် ညှိ ရ တိုင်း ကောင်း သာသနာ့ နိုးနိုး ၊ ထွက် ဒါယကာ ရပ် ပေါက် လုပ် ဆရာ ရ ကောင်း လုပ် ရ နိုးနိုး ကောင်း ၊ ဘုရား နိုးနိုး ၊ ဆု ပန် သူဌေး ကာ သူ သဝေထိုး ကြွယ် , စာ ကာ တတ် ယောက် ပုဂ္ဂိုလ် ယက် လုပ် ခတ် ရ သည် ကောင်း ကို ယောဂီ နိုးနိုး ၊ ကောင်းကင် တို့ သိခဲ့ ရပြီ ။ ဤကား ပျံ ရ ကောင်း ဒိဋ္ဌိ ရုန်းကန် နိုးနိုး ၊ အမျိုးမျိုး ပုံ တည်း ။ ဉာဏ် အ ဆိုလိုသည် စဉ် ၌ သူ့ ကား အချိန် ယောဂီ နှင့် သူ သည် ရုပ်နာမ် ကိုယ်တိုင် သဘာဝ ပင် သိနိုင် ဖြစ်ပျက် ပါ၏ ပုံများ ။ ဈာန် ၊ ထိုသို့ အ စဉ် ၊ ဝိသုဒ္ဓိ ဖြစ်ပျက် အ စဉ် ရာ၌ ၊ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 590 ၅၃၆ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ပညတ် ကောင် လူ နတ် သတ္တဝါ တို့ ပါ ရော ထွေး ပါဝင် တတ် ကြ ပုံများကို သိရ သကဲ့သို့ မဂ် လေးပါး အဆင့် ဆင့် ၌ ရုပ်နာမ် ဓမ္မ သဘာဝ တို့၏ အ နှိုး အ ဆွ အ ထ အ ကန် ဖြစ်ပျက် မှု သဏ္ဌာန် ကို ဉာဏ် အမြင် ၌ အလွန်ပင် သိသာ လှ ပေ ရာ ၏ ။ ရှင် သာ ရိ ပုတ္တ ရာ သည် ဉာဏ် စဉ် ကို ဟောကြား သကဲ့သို့ အသေးစိတ် ဟော ပြ နိုင်ရန် ကြိုးစားကြ ကုန် ရာ ၏ ။ ဦး ကျော် ဒင် ရှေ့ မိုးကြိုး စာ ခြင်း ဦး ကျော် ဒင် သည် ဒုတိယ ဆင့် ရောက်ပြီး တစ်လ တိတိ ကြာသောအခါ - “ ၁၂၈၂- ခုနှစ် တော်သလင်း လ ပြည့် ကျော် ၁၃- ရက် တနင်္လာနေ့ ည ဉ့် ၁၀ နာရီ အချိန် ခန့် ၌ တတိယအကြိမ် နိဗ္ဗာန်ကို မျက်မှောက် ပြု လေ၏ ။ ဆယ် နာရီ မ ထိုး မီ ကလေး တွင် ဦး ကျော် ဒင် တစ်ကိုယ်လုံးရှိ အကြော အ ခြင် များ တုတ်တုတ် ဆွဲ ကာ ပြတ် သွား တတ် အလွန် ပြင်းထန် လှသော ဝေဒနာကို ခံစားရ သည် ။ “ ဒီနေရာမှာ ခံ နိုင်ရင် ခံ ၊ မ ခံ နိုင်ရင် လန် ရော ၊ ဒါ ကျော်မှ ငါ သာဓု ခေါ်မည် ” ဟု လည်း ပြန်လည် ဟောကြား ဖူး ၏ ။ ဤ အဆင့် တွင် ယောဂီ များ သန္တာန် ၌ မည်သို့မည်ပုံ ဖြစ်သည်ဟု ရုပ် ဝတ္ထု ဆန်ဆန် ပြောဆို သုံး နှုန်း တတ်သော · စကား များ ရှိရာ ထို စကားများကို နား မ ယောင် ကြ ရာ ။ ရုပ် ဝတ္ထု သည် ပဓာန မဟုတ် ၊ ထို လို ရင်း မဟုတ်သော ရုပ် ဂတ္ထု ဖြစ်ပုံ ကို သာ တစ် ထစ် ချ ယူသော် “ ဤသို့ ဖြစ်မှသာ အနာ ဂါမ် ဖြစ်သည် ” ဟု မလိုလားအပ်သော နိယာမ တစ်ခု ထွက်လာ စရာ ရှိပေသည် ။ နောက်တစ်နေ့ တွင် ` ဦး ကျော် ဒင် ၏ ရှေ့၌ ပင် ပြင်းထန်သော မိုးကြိုး ကျ ၏ ။ ဦး ကျော် ဒင် ကား မည်သို့မျှ မ တုန်လှုပ် ၊ မ ထိတ် လ န့် ၊ စိတ်ဆိုး ခြင်း ၊ ကြောက်ရွံ့ တုန်လှုပ် ထိတ် လ န့် ခြင်းသည် ဒေါသ ပင် ဖြစ်၏ ။ ဦး ကျော် ဒင် ကား ဒေါသကို အမြစ်ပြတ် သတ် နိုင် လေပြီ ။ ထို အဆင့် သို့ ရောက်ပြီး ဖြစ်ကြောင်း ထောက်ခံချက် ပေး လှာ သော မိုးကြိုး ပင် တည်း ။ ဤ မိုးကြိုး မှ တ က ယ့် သိ ကြား မိုးကြိုး ဖြစ်ပေ ရာ ၏ ။ ကိန်း အောင်း “ သာသနာ မိ ပါ လျှင် အညာ တစ်ဆင့် ဆန် ထက် သည် ' တစ်ဆင့် ဆို သည့် မြင့် အတိုင်း ထက် မြင့် သာသနာ ၍ သာ ဆန် တစ်ခုခု တက် ရ မိမိ မြဲ ပင် သန္တာန် တည်း ၌ ။ လောကီ ရတနာ ကဲ့သို့ ဆုတ်ယုတ် လျှော ကျ ရိုး မရှိ ။ သေ လောက်အောင် ပူ သော လူ၏ ဘဝ နှင့် ပတ်ဝန်းကျင် ဦး ကျော် ဒင် သည် တတိယ အဆင့် သို့ ရောက်ပြီး ဆက်၍ အား ထုတ်ပြန် ရာ လူ အ များ၏ အပြောအဆို ၊ အလုပ်အကိုင် ၊ အနေအထိုင် စရိုက်များ ကို နေ့စဉ် နှင့် အမျှ မြင်နေ ရ ရာ ပို၍ ## PAGE 591 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၅၃၇ ထိတ် လ န့် ကြောက်ရွံ့ လာ ၏ ( ဤ ကြောက်ရွံ့ ထိတ် လ န့် ခြင်း ကား ဒေါသ အသိဉာဏ် မဟုတ် ။ ဘ အ ယ ကြောက် တု ပဋ္ဌာန ဖြစ်သည် = ကြောက်စရာ ။ ) အလွန် ရှည်လျား တွေ ပါ လှသော က လား ဥ ” မင် ဟု လိုဏ် စိတ် ခေါင်း ၌ ထင် မ ကြီး လှာ ထဲသို့ သော ဝင်သွား သူ သည် ဝေး လေ အအေး ဓာတ် ဘဝကို ရ ရွံ့ လေ ဖြစ်ကာ မုန်း ကာ အပူရှိန် ရဟန်း များကို ပြု ချင် မ ခံ နေ၏ ချင် လေ ။ ရဟန်း ဖြစ်လာသည် ပြုရန် လည်း ။ ဦး မလွယ်ကူ ကျော် ဒင် သည် ။ လူ ဝတ် “ ကြောင် လူ ဝတ် ကြောင် များ ရဟန္တာ ဖြစ်လျှင် ရဟန်း ပြု တို့သည် လျှင် ပြု ၊ မည်မျှ မပြုရ သော် အေးမြ ထိုနေ့ ၍ လူတို့၏ မှာပင် ပရိနိဗ္ဗာန် ဘဝ နှင့် ပတ်ဝန်းကျင် ပြု ရသည် ” ဟု သည် မိ လိန္ဒ မည်မျှ ပ ဉှာ ၌ လာ ပူလောင် ၏ ။ အရိယာ ကြောင်း သတိ ပြုနိုင် ပေသည် ။ ပူ သည်မှာ သေ လောက်အောင် ထို အကြောင်း ပူ နှင့် ပေ စပ် ၏ ၍ ။ အနည်းငယ် ဆို ရ သော် မိ လိန္ဒ ပ ဉှာ ၌ လူ ဝတ် ကြောင် အသွင်အပြင် မ မျှ ကြောင်း အားနည်း ဥပမာ များ မှု ဖြင့် ကြောင့် ပြသည် ( လိင်္ဂ ။ ဒုဗ္ဗလ မိ လိန္ဒ ) ပ ဟု ဉှာ ဆို၏ စကား ။ ဂုဏ် သည် နှင့် ဘဝ အကြောင်းရင်း ခံနိုင်ရည် အင်အား သို့ မ ထိ ဆိုက် လှ ၊ ကျွန်ုပ်တို့ သဘောကျ သည်မှာ တရား ၏ အင်အား အပူ ဓာတ် အအေး ဓာတ် တို့၏ ကွာခြားမှု ရဟန္တာ ပင် တည်း ၏ ဘဝ ။ ( ( သမ္မော ခန္ဓာကိုယ် ၊ ဋ္ဌ -၅ ) သည် ဝ ၅- စ ကိလေသာ သည် ၎င်း ။ ) အပူ အားလုံး ကင်းစင် ကာ အ သင်္ခ တ အ ( ငြိမ်း သောတာပန် ဓာတ်ကြီး ) သည် အ လူ့အ ပြည့် ရှိနေ ဝတ် ၊ သူဖြစ်၏ လူ့ဘဝ ။ ၊ လူ့ အ ပတ်ဝန်းကျင် သင်္ခ တ အင်အား ၌ လေးပုံ လေးပုံ တစ်ပုံ စိတ် တစ်ပုံ ကုန် နေ ရှိနေ ပေ ပြီ သူ ။ ဓာတ် ချင်း လူညံ့ မတူ လူ တော့ ပေ များ ပေ ။ ဘုန်းကြီးကျောင်း မ သွား လို ။ ရောက်လျှင် လည်း ကြာကြာ မ နေ လို ကြ ။ နတ် ဗြဟ္မာ များ လူ့ ပြည် လာ ရာ ဘုရားရှင် ရှေ့ တော် ၌ ပင် မတ် တတ် ရပ် နေသည် က များ၏ ။ သောတာပန် တစ် ယူဇနာ သည် က လူ ဘဝ စော် ခြား နံ သ သွား၍ တတ် ။ ငါ သောတာပန် ” ဟု မသိ စေ ကာ မူ ပိုး ရွ ခြ ပုန်း မျှ ကို ပင် သတ်လို စိတ် အ လျဉ်း မရှိ ။ သံတွေ ခဲ ရဲ ရဲ ၌ ယင်ကောင် မ ကပ် ရဲ သကဲ့သို့ ကံ ငါးပါး နှင့် အလိုလို အနာ ကင်း ဂါမ် ကွာ စု နေ၏ တေ ။ လျှင် ဓမ္မ သဘာဝ လူ့ပြည် ပင်း နတ် ပြည်၌ မ နေ ၊ ဗြဟ္မာ ပြည် သို့ သာ သွား ၏ ။ ဘုရားရှင် အ ပင် သင်္ခ ရဟန်း တ နိဗ္ဗာန များ ဓာတ် နှင့် ထာဝ သည်လည်း စဉ် မ အကုသိုလ် နေ လို ။ အ ခိုး အငွေ့ အရှိန် အ စော် များကို ပင် ငြိမ်း သတ် ပယ် ခွာ နိုင်သော သတ္တိ ( နိ ဿ ရ ဏ ပ ဟာန် ) ထူး ရှိ၏ ။ ပြ ဒါး သည် မီး နှင့် နီး ၍ မ ရ ။ ဒေဝဒတ် အ ဖု အ ပိ မ့် , မထွက် စိဉ္စ မာ ။ န နှင့် မျက်ကွယ် . ကော ကာ ရောက်မှ လိ က တို့ သာ ဘုရားရှင် ဖြစ်ကြ ရသည် ရှေ့၌ ။ မြေ အ မျို သင်္ခ မ ခံရ တ ၊ ဓာတ် ရုပ်ပျက်ဆင်းပျက် ၏ နိ ဿ ရ ဏ ပ ဟာန် သဘော ဟု ဆို သ င့်၏ ။ အ ချုပ် အား ဖြင့် အ သင်္ခ တ အ ငြိမ်း ဓာတ် ၏ နယ် သတ် ခွဲခြား သည့် သဘော ပင် တည်း ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 592 ၅၃၈ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် လူ့ဘဝ ကား ရူး ရ သော် မှတ ည့် ကြော် ကောင်း၏ ရှု မှတ် မြဲ ဦး ရှု မှတ် ကျော် ဒင် နေရသည် သည် ။ ရဟန်း ရှု မှတ် ရင်း ပြု လို ရှု လှ မှတ် သော်လည်း ရင်း ဘဝ၏ အ ရန် ခွင့် သူ မ သာ ကြီးများ သေး ။ ကို ကွဲကွဲပြားပြား တရား ကို သာ မြင် ၍ လာ ရ၏ ။ သတိ ဖြင့် လောဘ ဖိ ၍ လိုက် သည် ရာ ပဓာန လိုက်လေ ခေါင်းဆောင်ကြီး ဝေး လေ ၊ ဝေး လေ ဖြစ်ကြောင်း သေး လေ အားနည်း တွေ့မြင်ရသည် လေ ဖြစ်သွားသည် နှင့် ထိ - သိ ကို ကြီးမှာ တွေ့ ရ၏ အတူ ။ တစ်ဖန် နေ ဇနီး ဆက်၍ ၊ သား ရန်သူကို နှင့် ပစ္စည်းများ လိုက်လံရှာဖွေ ဖြစ်ကြောင်း ရာ ပညတ် တွေ့မြင်ရသည် အား ဖြင့် အနီးကပ် ရန် သူ ့ ရှင်း သွား ဦး မှ ဘဲ ” ဟု စဉ်း စား ကာ ဒေါ် ရွှေ ရည် အား အနူးအညွတ် ဖျောင်း ဖျ ။ “ တောင်းပန်ရန် ဒီ ကြွေး တွေ ဆုံးဖြတ် လိုက် ၏ ။ ခုချိန်ကစပြီး “ ရှင် ရွှေ ငါ့ ရည် ၊ ကြွေး ညည်း ကို လဲ တို့ မင်းတို့ ငါတို့မှာ မ ဆပ် သံသရာ ပါ နှင့် က တော့ ကုသိုလ် ။ မင်းတို့ ရေစက် ကြွေး ဆုံ လို့ ကို တွေ့ လဲ ငါ မ ကြ ရတယ် ဆပ် ပါ ရ ။ မောင် စေ နဲ ့ အရင်း တော့ ။ လို ငါကလဲ အောက်မေ့ မင်း ကို ပြီး နေကြ နှမ အရင်း စို ့ လား လို ။ သဘောထား နောက်ပြီးတော့ ပါတယ် ငါ့ကို ။ မင်း လဲ က ရဟန်း လဲ ငါ့ကို ပြု ခွင့် ပေးပါလား ကွယ် ” ဒါပေမယ့် “ ကို ကိုယ် ကျော် ဒင် လဲ ၊ ဘယ်မှ ကိုယ် ပြောသလို မ သွား ချင် ကြွေး ပါ နှင့် ။ တွေ ရဟန်း ဘာတွေ လဲ ထားပါတော့ မ ခံ ပါ နှင့် ။ ။ အိမ် ကျေ ဦး ပါတယ် ခန်း မှာ ၊ မောင်ကြီး မ တ င့် တယ် အ ရာ ဘူး ထားပြီး တော် ရဲ့ ၊ လူ ဝတ် လဲ မ ရို ကြီး သေ ဝတ် ဘူး ငယ် ” စ သည် ပြု ပ ရ ဖြင့် စေ ဆွေးနွေး ။ အိမ် ပြောဆို တစ် အိမ်မှာ ကြ ရာ လင် ဦး သား ကျော် မရှိရင် ဒင် မှာ မှန်းခြေ မ ကိုက် ဖြစ် ရ ပြန် ၏ ။ ဖြစ်သော တစ်နေ့ အတွင်း တခြား သဘော စိတ်ဆင်းရဲ နှင့် မ ကင်း ၍ သော သာ အိမ်ထောင်ရှင် နေ ရ ရှာ ၏ ။ ဘဝကို လင် မည်သို့ ခန်း မယား ရုန်း ခန်း ထွက် ပြတ် ရမည် နေပြီ မသိ ဖြစ်နေ၏ ထမင်း ။ “ မိန်းမ တစ် လုပ် က အတွက် ခွင့် ပေးမှ လူအများ ရဟန်း ပြု ရသည် လုပ်ကိုင်စားသောက် ' ဟုလည်း ထင် နေ ရှာ ၏ ။ ကင်း သော အလုပ် ” ဟူ၍ မတွေ့ သလောက် ဖြစ်ကာ လူ့ဘဝကို အ နေကြသည် ကြောက် ကြီး မှာ ကြောက် “ အပြစ် ၍ နေ ရ၏ ။ ကြံ ရာ “ ကြံ ကဲ ........ နေ မိ ၏ ရဟန်းဝတ် ။ “ ဂုန် နီ အိတ် ရရင် ကြီးကို လဲ ဝတ် ၊ လက် မ ဝတ် နှစ်ဘက် ရ လဲ အရူး နှင့် ပဲ ခေါင်း လုပ် နေတော့မယ် ဝင် ရုံ အ ပေါက် ” ဟု သုံးခု ကြံ မိ ဖောက် အိမ် စဉ် လျှို လျှောက် ပြီး နေမယ် ပြီး ခွက် ။. တစ်ခုနဲ့ အဝတ် တောင်း လဲ ရ ၊ အ စား ခင်း ။ ' လဲ ရ ၊ တယ် .... နေရာ ကျ ။ စား ချိန် ကျ . ဦး ကျော် ဒင် အား စောစောက အရူး ဟု အခြားသူများ က ပြောခဲ့ ကြ၏ ။ ယခု သူကိုယ်တိုင် ပင် အရူး လုပ်ရန် စဉ်း စား နေ မိ ၏ ။ သို့ မှ လွတ်လွတ် ကျွတ်ကျွတ် အလုပ်လုပ် နဝမ အကြိမ် ## PAGE 593 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၅၃၉ နိုင်မည်ဟု ခွင့် တောင်း ယူဆသည် ပြန် ၏ ။ မ ရ ။ လေ တကယ်လည်း ။ ဦး ကျော် ဒင် မှာ ရူး မ ၍ စား မ ရ နိုင် သ ဖြင့် မ ဒေါ် သောက် ရွှေ နိုင် ရည် ဖြစ်ကာ အား တစ်ကြိမ် တစ်နေ့ ာ ထပ်၍ ခြား အရိုး ပေါ် ဦး အ ကျော် ရေ ဒင် တင် ၏ ဖြစ်လာခဲ့ အဖြစ် ကို ၏ ။ မမြင် ရက် ကြ သ ဖြင့် အိမ်နီးချင်း များ က ပါ ဝိုင်း ကူ ၍ ဒေါ် ရွှေ ရည် “ သေ အား သွားတာ နား ချ က ကြ မှ ပြန်သည် ကောင်း ဦး ။ မယ် မ ရ ။ ။ ခုတော့ ဘုန်းကြီး ဝတ် ကြီးနဲ့ ကျွန်မ မြင်တိုင်း စိတ်ချမ်းသာ ရမှာ မဟုတ်ဘူး ” ဟု သာ ဇွတ် တင်း ၍ ခံ နေ၏ ' ။ အဝတ်အထည် ဦး ကျော် ဒင် ညစ် ကား ညစ် ဂုန် ၊ ပါး နီ အိတ် ချောင် နား မ ဝတ် ချောင် ဘဲ လျက် ကျ ကာ တ ခေါင်း က ယ့် မွေး အရူး ၊ ကြီး မုတ်ဆိတ်မွေး ပုံ ပေါ် နေတော့ ရှည် ရှည် ၏ ။ အရပ် က ပါ ဝိုင်း ၍ ကူ ကြ သ ဖြင့် နောက်ဆုံး ဆ ယ့် လေး ငါး ရက် ရဟန်း ပြု ခွင့် ရ လာ ၏ ။ အတိုင်းမသိ “ အေး ဝမ်းသာ - အေး ၊ သွားတော့ ဝမ်းသာလိုက်တာ သည် ။ ရှင် ရွှေ ရည် ရယ် ။ ပါရမီ မရှိ လို ့ မပျော် ရင် လဲ ဆ ယ့် လေး ငါး ရက် မပြောနဲ့ ၊ ချက်ချင်း ပြန် ခဲ့ ပါမယ် ။ ပါရမီ ရှိ လို ့ ပျော် ရင် လဲ ဆက်ပြီး နေ ပ ရ စေ “ " ကွယ် ကဲ - ။ ကောင်းပါပြီ ” တဲ့ တော် ၊ ဒါထက် ရဟန်း မ ခံ ခင် ထွန် ရေး ပက်လက် နဲ့ ပဲ ကလေး ကြဲ ပေးခဲ့ ပါ ဦး ။ ” နွား နှစ်ကောင် နှင့် ထွန် ထောင် ကိုယ်တော် ထွန် က ဦး , ၍ ကျော် ယာ ဒင် ခင်း သည် သို့ ၁၂၈၂- ထွက်လာ ခုနှစ် ခဲ့ သီတင်းကျွတ်လ ၏ ။ ယာ ထဲသို့ ပြည့် ရောက်သောအခါ ကျော် ငါး ရက်နေ့တွင် ထွန် ပဲ ရေး ကြဲ စ ရန် ရန် မောင်းနှင် ကြ၏ ။ “ ရာ ဟဲ့ ” နွား ဟု နှစ်ကောင် ငေါက် မှာ သော်လည်း လှ ည့် ကြည့် ရှေ့သို့ လှ ည့် မ ကြည့် တိုး ဘဲ လုပ် လှ ည့် ကာ ကြည့် မ သွား ပြီး ဘဲ ဦး တွေ ကျော် ပြီး ဒင် ရပ် အား နေ တစ်စုံတစ်ခု “ ခါတိုင်း ပြန်ပြော ဆို ဟဲ့ နေကြ - လို ့ သကဲ့သို့ တောင် မ ရှိ၏ ငေါက် ။ ရ ဘဲ သူ ့ ထက် ငါ ရုန်း ကြ တဲ့ ကျေးဇူးရှင်ကြီး နှစ်ကောင် က တောင် ထုံ ပေ ပေ နဲ့ ငါ့ကို နှင် နေကြ ပါ ပ ကော လား ။ အင်း ကိုယ့် အကြောင်း ကိုယ် အသိ ဆုံး မို့ ကိုယ့် ဟာ ကိုယ် မ ဆုံးဖြတ် နိုင်ရင် ကိုယ့် အသိ ဉာဏ် ဟာ ဘာ အသုံး ကျတော့ မှာလဲ ။ ' ဦး ကျော် ဒင် သည် ရုတ်တရက် အကြံ ပေါက် ကာ ထွန် ပေါ်က ဆင်းပြီး နွား ကို ထမ်း ပိုး မှ ကြိုး “ ဖြုတ် ကဲ - ၍ မင်းတို့ ထွန် တုံး နဲ့ ကို ငါ နဲ့ ထောင်ထား လဲ သေ ခန်း ဖြတ် လိုက် ၏ ကြွေး ။ ရှင်း ကြစို့ ။ တော် ရာ သွားကြ ပေ ရော့ ။ သင်တို့ ဦး ဝီရိယ ကို ခေါ် ငါ ဘုန်းတော်ကြီး ဘေး မဲ့ ပေးလိုက်ပြီ ဦး ” ကျောက် ဟု ဆို ကျောင်း ကာ နွား ဆီသို့ နှစ်ကောင် ထွက်လာ ကို လွှတ် ခဲ့ ၏ ။ လိုက်သည် လမ်းတွင် ။ ဒေါ် ပြီးလျှင် တင် ရ ဝ မ အကြိမ် ## PAGE 594 ၅၄၀ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ဆို သူ နှင့် တွေ့ ၍ အကျိုးအကြောင်း မေး ရာ သင်္ကန်း ဝတ် သွား မည့် အကြောင်း ပြောပြ လျှင် ... ဧက သီ “ အဟောင်း ဟဲ့ - မောင် တစ် ကျော် ထည် ဒင် ၊ ဒီလိုဆိုရင် ရှိတယ် ။ ယူသွား တို့ အိမ် ။ က မိ မောင် ရွှေ ရည် တာ လဲ မသိ ကို ရင် စေ နဲ ကြီး ့ " ” ဝတ် ဟု တုန်းက ဆို ကာ ဒေါ် တင် လှူ လိုက်သော ဧက သီ ၊ ဦး ဝီရိယ ချီးမြှ င့် သော သင်း ပိုင် တစ် ထည် ဖြင့် ထို နေ့၌ ပင် ဦး ကျော် ဒင် မှ ကို ရင် ကြီး ရှင် က ဝိ ဖြစ်လာ လေတော့ ၏ ။ “ ထွန် ဆင်း ကိုယ်တော် ၊ ထွန် ထောင် ကိုယ်တော် ' ဟုလည်း သ မုတ် ကြသည် ။ ကို ရင် ကြီး ဦး က ဝိ ကား ယခု မှ ပင် စိတ် နှင့် ကိုယ် ၊ အတွင်း နှင့် အပြင် ၊ အသွင် နှင့် သဘောထား တော့သည် ။ တစ်သားတည်း ကိုက်ညီ ကာ အာနာပါန ကို စိတ်တိုင်းကျ ရှု မှတ် ခွင့် ရ လေ စပ် ၍ “ ဤနေရာ၌ အာနာပါန ဿ အာနာပါန တိ သံယုတ် ဖြင့် ကောဋ္ဌိ အနာ က ဂါမ် သုတ် မှ ရဟန္တာ ' သည် စဉ်း အဖြစ်သို့ စားဖွယ် တက်ရန် ရှိ ပေ ၏ ရှု ။ မှတ် ယင်း ခြင်း သုတ် နှင့် ၌ အနာ ဂါမ် ဖြစ်ပြီး သော အရှင် ကောဋ္ဌိ က မထေရ် သည် အာနာပါန ရှုပွားနည်း အဆင့် ငါး ဆင့် ရှိ ရာတွင် “ သတိ မြဲ ရာ ပထ မာ ' မျှ လောက်ကို သာ ရှု ပွား နေ သ ဖြင့် မြတ်စွာဘုရားရှင် က ဈာန် ရှုပွားနည်း လေး ဆင့် ကို ပါ အပြည့်အစုံ ပွား များ ရန် အ တိုက်တွန်း စဉ် အတိုင်း ခါမှ တက် ရဟန္တာ ကာ ဖြစ်ကြောင်း အ နိစ္စာ နု ပ ဿီ ပါ ရှိ၏ စ သော ။ “ ဝိပဿနာ သတိ မြဲ ရာ ပထ မာ ’ လောက် ရှု ပွား ရုံ မျှ ဖြင့် အနာ ဂါမ် ထိ ရောက်နိုင် သည် ဟူသော အဓိပ္ပာယ် ပါ သက်ဝင် လာ ပြန်သည် ။ ပညာရှင် တို့ စဉ်း စား ရန် ဖြစ်ပါ၏ ။ အမည် ဖြင့် ဦး က ဝိ ရှင် ကို က ရင် ဝိ နှင့် ဝတ်ပြီး အတူ ငါး လိုက်ပါ ရက် အ ၍ ရ တွင် သာ သူငယ်ချင်း မ ဏေ ပြု ၏ ဦး ။ ရွှေ လုပ်လည်း ( ပြ ဆိုခဲ့ သည့် ရှင် အတိုင်း ဝိ ဇ ယ ) အနာ ဂါမ် ဖြစ်ပြီး တစ်လ တိတိ အကြာ မောင်ရင် ပေါ် ချောက် တွင် အ ရ ဟတ္တ ဖိုလ် သို့ ဆိုက် ရောက် ကာ “ ရဟန္တာ ” ဖြစ် တော် မူ လေ၏ ။ ဦး ကျော် ဒင် သည် ၁၂၈၁- ခုနှစ် သီတင်းကျွတ်လ ပြည့် နေ့၌ ဆီမီး တစ်ထောင် ပူဇော်၍ ထိုနှစ် ကြား တပေါင်းလ သိ ရုံ မျှ ဖြင့် “ တွင် မုဆိုး မဏ္ဍပ် စိုင် ထိုး သင် ကာ ’ ဘုရား အားထုတ် ပူဇော် ခဲ့ ခဲ့ရာ ၏ ။ အာနာပါန ၁၂၈၂- ခုနှစ် တရား ဝါဆို ကို တစ် ၊ စွန်း ဝါခေါင် တစ် စ ၊ တော်သလင်း အချိန်ကာလ ၊ တစ်လ သီတင်းကျွတ် စီ တစ်လ လ စီ ပြည့် ခြား ကွာ ကျော် ၍ ၁၃- အရိယာ ရက် လေး ည ဉ့် ဆင့် ၁၀- အောင်လံ နာရီ ခန့် အချိန် လွှ င့် တော် ချည်း သာလျှင် မူ လေပြီ ။ စခန်း အတွက် သက်တော် ဦး ၄၃- ကျော် ဒင် နှစ် ပေးသော ကို ရင် ကြီး သင်ခန်းစာ ဘဝ ဖြင့် ထက် “ ရဟန်း အား ကိစ္စ ကျ ' ဖွယ် ပြီး တော် သည် မူ အ သည် ဘယ်မှာ ။ အရိယာ ရှိ ပါ သေး တော့ အံ့ နည်း ။ နတ် ဆွမ်း စား၍ တရား စစ် ခံ ခြင်း မိတ္ထီလာ ဘူတာ ၌ မြင်းခြံ ရထား ဆိုက်ရောက် လာ ၏ ။ မွန်းလွဲ ၁၂- နာရီ ထိုး ရန် မိနစ် ၃၀- မျှသာ လို တော့သည် ။ ဘုန်းတော်ကြီး နှစ်ပါး နှင့် ဒကာ နှစ်ယောက် ရထားပေါ်မှ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 595 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၅၄၁ ဆင်း လာ ကြ၏ ။ ဒကာ နှစ်ယောက် မှာ မွန်းလွဲ လု ပြီ . ဖြစ်၍ ဘုန်းတော်ကြီး နှစ်ပါး ၏ ဆွမ်း ကိစ္စအတွက် “ ကဲ - စိတ်ပူ ကို ရင် ဝိ နေကြသည် ဇ ယ ရေ ၊ ကျောင်း ။ သွား လဲ ဆွမ်း က မသေချာဘူး ၊ အချိန် လဲ နီး နေပြီ ။ အချိန် ရှိ တုန်း ဆွမ်းခံကြွ ကြရအောင် ” ဟု ကို ရင် ကြီး ရှင် က ဝိ က ပြောပြ ရာ .... “ ဒါ ဖြင့် ကိုယ်တော် ရှေ့က ကြွ ” ဟု ဆို ကာ ရထား အ ဆင်း နှစ်ပါး အတူ ဆွမ်းခံ ကြွ ကြသည် ။ ဆွမ်းခံကြွ ရာ ပထမဆုံး ဆွမ်း ရပ် သည့် အိမ်မှ ပင် အိမ် ရှေ့၌ ဒကာ တစ် ဦး မှာ လူး လာ ခေါက် ပြန် လမ်းလျှောက် လျက် ရှိရာမှ ကို ရင် ကြီး နှစ်ပါး အား အိမ် ပေါ်သို့ ဝမ်းသာအားရ ပ င့် သွား ၏ ။ ထို ဒကာ သည် သူ၏ ဇနီး သားသမီးများကို ပါ ဝမ်းသာအားရ လှမ်း ခေါ် ကာ ဆွမ်းကပ် ကြ၏ ။ ဆွမ်း ပွဲ ပြင်၍ စောင့် မျှော် နေကြသည် မှာ နှစ်နာရီ ခန့် ရှိနေပြီ ဖြစ်၏ ။ အိမ်ရှင် ဒကာ မှာ ကုလား လူမျိုး ဘူတာရုံ ပိုင် ကြီး ဖြစ်၍ ဇနီး မှာ မြန်မာ ဖြစ်၏ ။ ဇနီး လုပ် သူ က ဆွမ်း စား ခိုက် ယောက်ျားကို အ သာ လက်တို့ ခေါ် ကာ ကွယ် ရာ ရောက်လျှင် ... “ ရှ င့် ဘုန်းကြီး နှစ်ပါး က ကို ရင် ကြီးတွေ တဲ့ ။ ဘုန်းကြီး လဲ မဟုတ်ပါ က လား ” ဟု တိုးတိုး ပြော ရာ ... “ အို ကွာ ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် ၊ တို့ အိပ်မက် မက်တဲ့ အတိုင်း ဆွမ်းကပ် ရတာ ငါတော့ ကျေနပ် လှ ပြီ ” ဟု ပြန်ပြော ကာ ဆွမ်း ပွဲ အနား သို့ လာ၍ ကြည်ညို နေကြသည် ။ အိပ်မက် အ ရ ဆွမ်း ပွဲ တ ပြင် ပြင် နှင့် အိမ်ရှေ့ က နှစ်နာရီ ခန့် စောင့် ရ ကျိုး နပ် လေပြီ ။ ဆွမ်း စား ပြီးလျှင် မိတ္ထီလာမြို့ စာ တတ် အ ကျော် ရေလယ် တိုက် ဆရာတော် ထံ ဆက်၍ ကြွ တော် မူ ကြသည် ။ မြင်းခြံမြို့ ဦး ဖြိုး သာ နှင့် စာရေးကြီး ဦး ဘ စံ တို့၏ လျှောက်ထား သတင်းပေး ချက်အရ မိတ္ထီလာ ရေလယ် ဆရာတော် က ပ င့် ခေါ် ခြင်း ဖြစ်၏ ။ ဆရာတော် လည်း ည က ပင် “ ဆင်ဖြူ နှစ်စီး ကျောင်း ထဲသို့ ကောင်းကင် မှ ပျံ လာသည် ” ဟု အိပ်မက် မြင် သည် နှင့် ရှင် က ဝိ ၊ ရှင် ဝိ ဇ ယ တို့ နှစ်ပါး ကြွ လာသည် ကို မြင်တွေ့ရ သောအခါ ဝမ်းသာအားရ နေရာပေး ရေလယ် တော်မူ၏ ဆရာတော်သည် ။ ခရီးရောက် မ ဆိုက် ပင် အာလာပ သလ္လာပ စကား မေးမြန်း ကြည့် ၏ ။ ဣန္ဒြေ နှင့် ပြောဆိုသော စကား များ အ ရ “ ရဟန္တာ ’ ဖြစ်ကြောင်း ကောင်းစွာ ယုံကြည်၍ နှစ် ထောင်း အား ရ သာဓု ခေါ် တော် မူ သည် ။ ဆွမ်း ဒါယကာ ရုံ ပိုင် ကြီး လည်း ဆရာတော်များ ဆွေးနွေး သံ ကို ကျောင်း အောက်မှ ပင် နားထောင် ကာ “ ရဟန္တာ ” ဟုတ် မှန် ကြောင်း ကြား ရ လျှ င့် ပင် စကား ဆုံး အောင် မ စောင့် ဆိုင်း ဘဲ အိ မ့် ရှင် မ ထံ ဒုန်း စိုင်း ၍ ပြန်သွား လေတော့ ၏ ။ ရေလယ် ဆရာတော်သည် ရှင် က ဝိ နှင့် ရှင် ဝိ ဇ ယ တို့အား အပန်းဖြေ စေ ပြီးနောက် စာပေ ကျန်း ဂန် နှင့် ညှိ ၍ ပို၍ တိကျစွာ ကြည်ညို နိုင်ရန် အောက်ပါအတိုင်း ထပ်မံ မေး စစ် ပြန် လေသည် ။ ဦး ဖြိုး သာ နှင့် ဦး ဘ စံ တို့လည်း အနား ၌ ပင် နာယူ ကြည်ညို နေ ကြ၏ ။ ( မှတ်ချက် ။ " စာမတတ်သူ တစ် ဦး အ နေ ဖြင့် ဖြေ ဆို ရန် မည်မျှ ခက်ခဲသော မေးခွန်းများ ဖြစ်သည် ကို သတိ ပြု၍ ဖတ် ပါ ။ ) နဝမ အကြိမ် ## PAGE 596 ခမ္မာ စ ရိ ယ ဦး ဌေး လှိုင် မေး ။ ။ ရှင် က ဝိ ၊ ဘုံ သုံးပါး မှာ ဘယ်သူက အိမ် ဆောက်လုပ် ပေး ပါသလဲ ။ ဖြေ ။ ။ တဏှာ က ဆောက်လုပ် ပေးပါတယ် ဘုရား ။ ။ တေ ဘုမ္မ က သင်္ခါ ရ ဟာ ဘယ် က မျိုးစေ့ ဖြစ် ပါသလဲ ။ ဖြေ ။ ။ အဝိဇ္ဇာ က မျိုးစေ့ ဖြစ်ပါတယ် ဘုရား ။ မေး ။ ။ လူ ရယ်လို့ ဖြစ်တာ ကုသိုလ် ကြောင့် လား ၊ ဒါမှမဟုတ် အကုသိုလ် ကြောင့် လား ၊ ဖြေ ။ ။ လူ ဖြစ်တာ ကုသိုလ် , အကုသိုလ် နှစ်မျိုး လုံး ကြောင့် ဖြစ်ပါတယ် ဘုရား ။ မေး ။ ကုသိုလ် ဟာ သုခ ဆို မလား ၊ ဒုက္ခ ဆို မလား ။ ဖြေ ။ ။ ကုသိုလ် ဟာ သုခ လို ့ ဆိုပါတယ် ။ စင်စစ် အား ဖြင့် ဒုက္ခပါပဲ ။ မေး ။ ။ လူချမ်းသာ နတ် ချမ်းသာ ဆိုတာ အမှန် ရှိသလား ။ ဖြေ ။ ။ သင်္ခ တ နယ်မှာ အမှန်ပင် ရှိပါတယ် ။ ပရမတ် သဘောအရ ဆိုလျှင် မရှိပါ ။ GW ဖြေ : ။ 11 င ။ မရှိပါ ရဲ ခံ တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ် ဘုရား ။ ၊ နတ်ပြည် စံ တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်များ ရှိသလား ။ မေး ။ ။ လောကကြီးမှာ ခံစား သူ စံ စား သူ နှစ်မျိုး ရှိသည်တွင် ဘယ်သူ ကို အမှန် ခေါ် မ တုံး ။ ဖြေ ။ ။ နှစ်မျိုးစလုံး ပင် မှန်ပါတယ် ဘုရား ။ မေး ။ ။ ၎င်း နှစ်မျိုးကို ဘာ ခေါ် မ တုံး ။ ဖြေ ။ ။ နာမ် ရုပ် နှစ်ပါး ဟု ခေါ်ပါတယ် ဘုရား ။ မေး ။ ။ လောကမှာ သတ် သူ ၊ သေ သူ . ရှိသလား ။ ဖြေ ။ ။ ရှိပါတယ် ဘုရား ။ မေး ။ ။ ရှိပါတယ် ဆိုတာ ဘယ်လို မှတ် ရမလဲ ။ ဖြေ ။ ။ နာမ် ရုပ် နှစ်ပါး ပါပဲ ဘုရား ။ မေး ။ ။ သူ့အသက် သတ် လျှင် င ရဲ ကျ တယ်ဆိုတာ အမှန်ပဲ လား ။ ဖြေ ။ ။ အမှန်ပါပဲ ဘုရား ။ မေး ။ ။ မှန်တယ် ဆိုလျှင် ဘယ်ဟာ အမှန် ခေါ် မ တုံး ။ ဖြေ ။ ။ ရုပ်နာမ် နှစ်ပါး ဟာ င ရဲ ကျအောင် လဲ သူတို့ ပါပဲ ။ နိဗ္ဗာန် ရောက်အောင် လဲ သူတို့ ပါပဲ ။ မေး ။ ။ သတ် သူ သေ သူ ရှိတယ် ယူ တာမျိုး ၊ မရှိဘူး ယူ တာမျိုး ၊ ထို နှစ်မျိုး တို့တွင် ဘယ်ဟာ သမ္မာ အ ယူ ခေါ် ၍ ဘယ်ဟာ မိစ္ဆာ အ ယူ ခေါ် သ တုံး ။ ဖြေ ။ ။ ရုပ်နာမ် နှစ်ပါး ကလွဲ၍ ရှိတယ် မရှိဘူး နှစ်မျိုးစလုံး ပင် မိစ္ဆာ အ ယူ ဆို ရမှာပဲ မေး ။ ဘုရား ။ သမ္မာ ။ အ ယူ ဖြစ်အောင် ဘယ်လို ယူရ မှာ တုံး ။ ဖြေ ။ ။ ရုပ်နာမ် နှစ်ပါး သာ ရှိတယ် ယူ လျှင် သမ္မာ အ ယူ ဖြစ်ပါတယ် ဘုရား ။ GO : 0 ။ ပရမတ် သဘောကို မသိသော သူ ပါရမီဆယ်ပါး ပြည့် စုံ နိုင် ပါသလား ။ ဖြေ ။ ။ မ ပြည့် စုံ နိုင် ပါ ဘုရား ။ မေး ။ ။ ပညတ် ပရမတ် နှစ်ပါး ရှိရာ ပညတ် ကို သာ သိ သောသူ မဂ် ကို ရသလား ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 597 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၅၄၃ ဖြေ ။ မရနိုင်ပါ ဘုရား ။ ဖြေ မေး ။ ။ ။ ပရမတ် ပညတ် ပရမတ် ကို သာ အမှန် နှစ်ပါး ခေါ် နိုင်ပါတယ် ဘယ်ဟာ အမှန် ဘုရား ။ ခေါ် မ တုံး ။ မေး ဖြေ ။ ။ ။ ။ ဒိဋ္ဌိ မိစ္ဆာ ၊ အ ဝိစိကိစ္ဆာ ယူ သမ္မာ ကင်းလွတ် အ ယူ နှစ်မျိုး သည် တွင် ကစ၍ ဘယ် သမ္မာ အခါ အ သမ္မာ ယူ ဖြစ် အ ပါပြီ ယူ ခေါ် ဘုရား မ တုံး ။ ။ သဘာဝ “ မျိုး အင်း ဟာ … အလွန် သာဓု သာဓု အသိ ၊ ခက် မှန်ကန် ပေ တယ် ကောင်းမြတ် ဦး က ဝိ ၊ လှ သည် ပါ ပေ နေ့ တယ် က ဦး စပြီး က ဝိ ဘုန်းကြီးများ ၊ သည် သဘော လဲ ဦး တံခါးပိတ် က ဝိ ရဲ့ နည်း အောင် နာ ဦး နိဿယ က ဝိ တို့ အတိုင်း လဲ တစ် အားထုတ် ဝါ တစ် ချီ ဒီမှာပဲ လိုပါတယ် သီတင်းသုံး ။ ဒကာ ပါ ဒကာမ ဦး နော် ” တွေလဲ ဟု ရေလယ် အပါယ် ဆရာတော် က အ မိန့် ရှိရာ .... “ မှန်လှပါဘုရား ၊ တ ပ ည့် တော်များ လဲ ယခုအခါ မှီခို ရာ နိဿယည်း ဆရာ ရှာ တုန်း ယခုလို အ မိန့် ရှိတာ ဝမ်းမြောက် လှပါတယ် ဘုရား ” ဟု လျှောက် ကာ ရေလယ် တိုက် ၌ ပင် ဦး က ဝိ နှင့် ဦး ဝိ ဇ ယ တို့ သီတင်းသုံး နေထိုင် ကြ လေ၏ ။ ရေလယ် ဆရာတော် ဖို ဝင် မှား ခြင်း အလွန် ရင်းနှီး ရေလယ် ကြသည် ဆရာတော် ။ စာ လည်း ကား ညောင် တတ် ၏ ။ လွ န့် ဝိပဿနာ ဆရာတော် လည်း နှင့် လုပ်သည် ကျောင်း ။ နေ အတိတ် ဘက် ဖြစ် တဘောင် ဟန် ရှိ၏ များ ။ ရွတ် ကာ ရွတ် ကာ ဖို လည်း ထိုး ၏ ။ လောကီ ဘက် လိုက် သွားသည် ။ တရား အားထုတ် သည် မှာလည်း တစ်နေ့တွင် ဈာန် အဘိ ဦး က ညာဉ် ဝိ အား ရု ရန် က စိတ် သိုဏ်း စော ဆယ်ပါး နေ ဟန် ပွား ရှိ ပေ များ ၏ ။ ပုံ ကို ကျမ်း ဂန် လာ သည့် အတိုင်း အနု လုံ ပဋိ ဟောပြော လုံ လွန်း ညွှန် ထိုး၍ ပြ အမျိုးမျိုး ကာ က သိုဏ်း ရှု ရသော ဆယ်ပါး နည်း ကို ဖြစ် အ ရှု ခိုင်း သ ဖြင့် ၏ ။ စာ က အ သိုဏ်း လို အလွန် ဆယ်ပါး ခက် ပွား မည်ဟု ပုံမှာ ထင် ရသည် ။ ဦး က ဝိ ကား က သိုဏ်း ဆယ်ပါး ကို တစ်ရက်တည်း ဖြင့် ရှု ၍ တွေ့ရှိချက် များကို ပြန်၍ လျှောက် ၏ ။ ထိုအခါ ဆရာတော် က ဦး က ဝိ အား ဗ ဟိဒ္ဓ အခြေအနေ အမျိုးမျိုး ကို အ ကြည့် ခိုင်း ၏ ။ “ မိတ္ထီလာ ကန် ဘောင် ရိုး ရှိ မီး ပြ မျှော် စင် လုပ် ထားသော ရွှေ မြင် တင် ဘုရားကြီး ပြင် မည့် ဒကာ ရှိ - မရှိ ” ဆိုသော “ တဘောင် အင်း ခန်း တော့ အဓိပ္ပာယ် ငှက် ကျ ။ ၊ ငှက် ကျတော့ လယ် တည် ၊ လယ် တည် တော့ ထွန် ဆင်း " ပိတ် သော “ နှစ်ထောင်ကျော် စ ၊ မ ရ လေ၏ မင်း ဟိုး ” ၊ ဈေး တဘောင် ပေါင် ကျိုး အဓိပ္ပာယ် ၊ တိုး ၍ များ ဝယ် လိုက် ကိုလည်း ကြ ။ ငါး မေးမြန်း ထောင်ကျော် လေသည် မှ ။ ၊ ## PAGE 598 ၅၄၄ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ဦး က ဝိ ဦး က က ရှင်းပြ ဝိ ၊ မိတ္ထီလာ နေ ရ၏ ။ ကန် ထဲမှာ · အင်းလေး အင်း ပေါ် နေတယ် ။ တဘောင် က လဲ “ မိတ္ထီလာ နယ်အတွင်း မှာ လ ၊ လေး အင်း တိုင်အောင် ပေါ် လို့ ၊ ရှစ် သောင်းကျော် ဝိဇ္ဇာ ထွက် ပါ လိမ့် ၊ လိုချင် သူ ဦး ဖို ခွင် က ဝိ သက် က ဆရာတော် ကြတော့ ’ ကို လို့ ပင် ထို ဆို တဘောင် ထားတယ် အဓိပ္ပာယ်ကို ” မေး သောအခါ ဆရာတော် က ဆေး ဝိဇ္ဇာ ၊ အင်း ဝိဇ္ဇာ ၊ ပြ ဒါး ဝိဇ္ဇာ ၊ မန္တ န် ဝိဇ္ဇာ လေးမျိုး နှင့် ဖား ဖို ကို အဓိပ္ပာယ် ကောက်ကြောင်း မိန့် တော် “ မူ ဆရာတော်ဘုရား ရာ ဦး က ဝိ က - ၊ ဝိဇ္ဇာ က အရိယာ ဝိဇ္ဇာ ပါ ဘုရား ၊ ဖို က အာနာပါန ဖို့ ပါ ” ဟု လျှောက် “ အေးအေး ရာ ရေလယ် ဟုတ် ဆရာတော် ပေ သ ဗျာ က ၊ ဒီနေရာမှာ - ကျုပ် အယူအဆ သီ သီ ကလေး လိုနေတယ် ” ⋅ ဟု မိန့် သီ တော်မူ၏ သီ ကလေး ။ ကား နည်းနည်းပါးပါး သီ သီ ကလေး ဟုတ် ။ ထွက် ရပ် ပေါက် နှင့် ရဟန္တာ ၊ မည်သို့မျှ ထို အချိန်မှ ဆက်စပ်၍ စ၍ ရေလယ် မရသော ဆရာတော် သီ သီ ကလေး လည်း ဖြစ်သည် လေ ထဲမှ ။ ဝင်လာသော အဏုမြူ အဆိပ် ပ မာ ( ကျမ်း ဂန် တတ် ၍ ပဋိ ပတ် ပင် လုပ်နေ စေ ကာ မူ ) လောကီ ဝိဇ္ဇာ တို့၏ မနော တိုက် နှင့် ဆွဲဆောင်မှု အ ရ တရား ထိုင်ရင်း ခေါင်း ပြောင်း မှန်းမသိ ခေါင်း ပြောင်း ခဲ့ရာ မှ ဓာတ် လုံး ဖား ဖို များကို အ ပြီး စွ န့် ပစ် လိုက်တော့ ၏ ။ က သိုဏ်း ရှု အ ပြီး မာရ်နတ် ဝင် က လောကီ ပြ ဆိုခဲ့ အကြောင်းများကို သည့် အတိုင်း ဦး ချည်း က ဝိ က မေး သိုဏ်း မေး နေ၏ ရှု ၍ အောင်မြင် ။ အရိယာ ပြီးနောက် ကြီး များအတွက် ရေလယ် လောကီ ဆရာတော်ကြီး အာရုံ ဖြင့် နေရသည် မှာ ဒုက္ခသစ္စာ အဝင်အပါ ဖြစ်၍ လွန်စွာ ငြီး ငွေ့ ကြ ကုန် ၏ ။ “ နောက် က သိုဏ်း များ ပွား များ လို တော့ ပါ ဘုရား ၊ ပွား များ ပါ က တော်တော်ကြာ လူ ပျောက် နွား ပျောက် က အ စ အ ကြည့် ခိုင်း နေကြရင် ဗေဒင် ဆရာကြီး ဖြစ်နေ ပါ ဦး မယ် ဘုရား ” ဟု ဦး က က ဝိ က သိုဏ်း တောင်းပန် စ၍ ရှု အ ပြီး လျှောက်ထား နောက်တစ် ရ ည လေ၏ တွင် ။ ရှင် က ၀ိ သည် “ " ဉာဏ ဒဿ နံ ဝိဝိ ဓံ ” ဟု လူ မမြင်ရ ဘဲ မေးမြန်း သံ ကြား ရ၏ ။ “ ဉာဏ ဒဿ နံ - က ဉာဏ် အမြင် ၊ ဝိဝိ ဓံ - က အ ( ယခုအခါ ထူးထူး အ တွင်လည်း ပြား ပြား ” ပါဠိ ဟု များကို ဖြေ လိုက်သော မ ကြား နိုး နား အခါ လာ၍ “ သာဓု ရွတ် ” ခေါ်ပြီး ပြောတတ် အသံ သည် ။ သတိပြု ပျောက် သွား ကြ ကုန် ၏ ။ ။ ) တစ်ည တွင် “ အာယု သင်္ခါ ရ လွှတ် ပါ ” ဟူသော အသံကို ကြား ရ ပြန် ၏ ။ ရှင် က ဝိ “ ကား အာယု “ မ သင်္ခါ လွှတ် ရ ဘူး လွှတ် ဟယ် ခြင်း ” ' ဟု ဟူသည်မှာ ပြန် ပြောလိုက်သည် အသက်ရှင် ။ နေ မှုအတွက် ဘာမျှ ကြောင့် ကြ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 599 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၅၄ . မစိုက် ဘဲ လူ မ မာ စိတ် လျှော့ လိုက်ခြင်း သဘော ပင် တည်း ။ ထို အကြောင်းကို ဆရာတော်အား လျှောက် ရာ - “ ဦး က ဝိ ၊ အာယု သင်္ခါ ရ လွှတ် လိုက် သလား ” ဟု မေး ရာ - " “ “ မ မ လွှတ် လွှတ် ပါ လိုက် ဘုရား နဲ့ နော် ” ဟု ဦး က လျှောက် ဝိ ၊ သူတို့ လျှင် မံ နေ - သေးဘူး ၊ လာ လိမ့် ဦး မယ် ဗျ ။ သတိထား နေ . မိန့် တော်မူ၏ ။ မကြာမီ ရက်အတွင်းမှာ ပင် ကိုယ် ထင်ရှား ပြ ကာ - “ အရှင်ဘုရား ၊ သစ္စာလေးပါး တရား ကို မ ဟော ပါ နှင့် ” ဟု လျှောက် လာ ရာ ရှင် က ဝိ က - “ ဟော မယ် ” ဟု ပြန်ပြော လိုက် ၏ ။ “ .. ကိုယ်တော် .... ပြောတာ မရဘူးလား ” ဟု ခပ် ထန်ထန် ပြန်၍ မေး နေ သ ဖြင့် မေတ္တာ ကို သာ ` ဖိ ၍ ပွား ပို့ တော်မူ၏ ။ ခဏ ကြာ လျှင် ရှင် က ဝိ က - “ “ သင် ရပါတယ် ငါ ပို ့ ဘုရား တဲ့ မေတ္တာ ” ဟု ဝမ်းနည်း မရဘူးလား ကြေ ” ဟု ကွဲ သံ မေး ဖြင့် ရာ - လျှောက် ကာ - “ သတ္တဝါတွေ တော့ ကျွတ် ကုန် ကြ တော့မှာ ဘဲ ” ဟု ညည်း တွား ရင်း ထွက်သွား လေတော့ ထို ၏ အကြောင်းကို ။ ဆရာတော်အား လျှောက်ထား ရာ ဆရာတော် က “ မည် သူ လဲ ” ဆိုသည်ကို အတိအကျ သိ လို လှ သ ဖြင့် - “ ဦး က ဝိ လိုက် စမ်း ပါ ဦး ။ ဘယ်သူလဲ ဆိုတာ ခင်ဗျား လိုက်ရင် တွေ့ရမှာပါ ” ဟု ဆို၍ အာရုံ “ မာရ်နတ် ယူ ကြည့် တော့ သောအခါ မဟုတ်ပါ - ၊ သူ့ အနားမှာ နေ တဲ့ အ ခြွေ အ ရံ ထဲက ပါပဲ ” ဟု လျှောက် ထို့နောက် လိုက်သည် ။ ရက်များ မကြာမီ အတွင်း တစ်ခေါက် . လာ ပြန် ၏ ။ ည အချိန်မတော် ပန်း အ နီ ပန် ထားသော မိန်းကလေး နှစ်ယောက် ။ “ .. ဟဲ့ ဒကာမ ၊ ည ကြီး မင်းကြီး ဘာကိစ္စ လာ ရတာလဲ ” ဟု ငေါက် ၍ လွှက် မှ ထွက်သွား ယောဂီ ကြ၏ တို့ ။ ၊ မာရ်နတ် ၏ ပရိယာယ် ကား ကြွယ် လှ ပေ ၏ ။ သတိ ပြု၍ လောကမှ ကျွတ် လွတ် လို စိတ် ကို သာ မွေးမြူ ကြ ကုန် ရာ ၏ ။ ဈာန် တက် ပုံ ညောင် လွန် ဆရာတော် မေး စမ်း ခြင်း ရေလယ် ဆရာတော် နှင့် ညောင် လွန် တော ရ ဆရာတော် တို့သည် “ တရားထူး ရလျှင် အသိပေး ကြ စ တမ်း ” က တိ အ ရ ရှင် က ဝိ အကြောင်း စာရေး လျှောက်ထား သ ဖြင့် ညောင် လွန် ဆရာတော် မိတ္ထီလာ သို့ ကြွ လာ စုံစမ်း စစ်မေး တော် မူ သည် ။ ရှင် က ဝိ က လောကီ လောကီ သတ်သတ် ၊ လောကုတ္တရာ လောကုတ္တရာ သတ်သတ် နဝမ အကြိမ် ## PAGE 600 ၅၄၆ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် မေး ရန် ကြိုတင် လျှောက်ထား ၏ ။ လော ကုတ် - လောကီ တစ်ရက် စီ ခွဲ၍ မေး တော် မူ သည် ။ အနယ်နယ် မှ . စာ တတ် ပေ တတ် အ ကျော် ဆရာတော်ကြီး အချို့ ကလည်း စာ မတတ် ဘဲ တရားထူး ရသည် ဆိုသည်ကို မ ယုံကြည် နိုင်ကြ သ ဖြင့် အထပ်ထပ် စစ်မေး ကြ ပုံ ၊ နှိမ် ချ သော စကား များ ပြော ဆို၍ အပြစ် ကြီး ကြ ပုံ ၊ စာ မ တတ်သော ဦး က ဝိ ၏ အလုပ်ခွင် နှင့် စပ် သော သိပ္ပံ များကို နောက်ဆက်တွဲ ၌ ကြည့် ပါ ။ ယင်းသို့ မေးမြန်း စိစစ် ကြ သည်မှာ ပဓာန အား ဖြင့် အစစ်အမှန် ဝမ်းမြောက် ကြည်ညို လို ကြ ၍ ဖြစ်သည် ။ ` အ ထင် သေး သည့် ပုဂ္ဂိုလ်များ လည်း များစွာ ရှိ၏ ။ မည်သို့ ဖြစ်စေ ၊ ထို အ စစ် အ ဆေး အ မေး အ မြန်း အားလုံးသည် ဦး က ဝိ ၏ - အ ရ ဟတ္တ ဂုဏ် ကို တစ်နိုင်ငံလုံး က ယုံကြည် လက်ခံ လာ ရအောင် မှတ်ကျောက် တင် အတည်ပြု ပေး ကြ ရခြင်း ပင် တည်း ။ မေး သော ပုဂ္ဂိုလ် တိုင်း က ပင် “ စာ မ သင် ဘဲ စာ တတ် ” နေသော ပဋိ ပတ် သဘောကို အံ့ သြ မ ဆုံး ရှိကြ ရ လေ၏ ။ ထို့ကြောင့် ( ပဋိ သမ္ဘိ ဒါ မဂ် နှင့် ဝိ ဘင်း အဋ္ဌကထာ ) တို့၌ “ အရိယာ ဖြစ်သွား လျှင် ပဋိ သမ္ဘိ ဒါ ပတ္တ မ ဖြစ်သူ မရှိနိုင် ” ဟု ဖွ င့် ဆို ကြ ကုန် ၏ ။ “ ပဋိ သမ္ဘိ ဒါ ပတ္တ ” ဟူသည် ရုပ်နာမ် သဘာဝ ကို သဒ္ဒါ အနက် စ သည် ခွဲခြား ဝေဖန် ၍ အမှန် တ ကျ ထိုး ထွင်း သိမြင် သွား သည့် အသိဉာဏ် ထူး ရ သူ ဟု ဆိုလို ပေ ၏ ။ အရိယာ တိုင်း ပဋိ ဝေ ဓ အဖြစ် ' ရောက်သည် ကို ပင် “ ပဋိ သမ္ဘိ ဒါ ဉာဏ် ရသည် ဟု ဆိုသည် ။ ထို့ကြောင့် အရှင် အဋ္ဌကထာ ကောဋ္ဌိ က စကား ကဲ့သို့ ဂုဏ်ထူးဆောင် သည် ‘ အတ္ထ ပဋိ “ သမ္ဘိ ပ ဘိန္န ဒါ ' ပဋိ = သဘော သမ္ဘိ ဒါ ပတ္တ သဘာဝ ' ကား ကို အ သိမြင် သီး အခြား ခြင်း မျှ တည်း ကို သာ ။ ဆိုလို ဟန် ရှိ၏ ။ မေး ။ ။ ရှင် က ဝိ ၊ လောကီ ဈာန် အင်္ဂါ ငါးပါး ပြောစမ်း ပါ ။ ဖြေ ။ ။ ဆရာတော် အ မိန့် ရှိတဲ့ ဈာန် ကို တ ပ ည့် တော် မပြောတတ်ပါ ။ တ ပ ည့် တော် ပြောတတ် သလို ပြော ပ ရ စေ ဘုရား ။ ( ပြော ပါ ၊ ပြော ပါ ဆို၍ ) ဆရာတော်ဘုရား ဟော ဒါက က သိုဏ်း ဝန်း ပါ ဘုရား ။ ပထမ က သိုဏ်း ဝန်း ပေါ်ကို အာရုံ သိမ်းပြီး တင်လိုက်တယ် ။ ပြီးတော့ ဆင်ခြင် တယ် ။ ကြက် သီး ထပြီး တုန် လာတယ် ။ ချမ်းသာ နေတယ် ။ တည်ငြိမ် နေတယ် ။ မေး ။ ။ ဘာ ... ဘာ .. ဘာ ဗျ ရှင် က ဝိ ရဲ့ ၊ ပြန်ပြော စမ်း ပါ ဦး ။ ဖြေ ။ ။ ဟော ဒါက က သိုဏ်း ဝန်း ပါ ဘုရား ၊ အဲသည် အပေါ် ကို အာရုံ သိမ်းပြီး တင်လိုက်တယ် ။ ပြီးတော့ တည်ငြိမ် နေတယ် ဆင်ခြင် ။ အဲဒါ တယ် ပါပဲ ၊ ကြက် ဘုရား ၊ သီး အမည်ကတော့ ထပြီး တုန် အရှင်ဘုရား လာတယ် ၊ တို့ ချမ်းသာ မှ ည့် ချင် သလို နေတယ် မှ ည့် ၊ ၊ ထိုအခါ ခေါ် ချင် သလို ညောင် ခေါ် လွ န့် ရုံ ပါပဲ ဆရာတော် ဘုရား ။ က “ ဟုတ်ပြီ ရှင် က ဝိ ရေ ၊ က သိုဏ်း ဝန်း အပေါ် ( ဆင်ခြင် နှာ သီး ဖျား တာ မှာ က မှတ် ဝိ စာ လျှင် ရ ၊ ကြက် နှာ သီး ဖျား သီး ထပြီး ကို ယူ တုန် ပါ ။ ) လာတာ အာရုံ သိမ်းပြီး က ပီတိ တင်လိုက်တာ ၊ ချမ်းသာ တာ က က ဝိ တက် သုခ ၊ ၊ တည်ငြိမ် နေတာ က ဧ ကဂ္ဂ တာ ၊ ကဲ ... သဘောကျ ပါပြီ ဗျာ ၊ ရှေ့ဆက် လျှောက် ပါ ဦး ” ဆို၍ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 601 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၅၄၇ ပဉ္စမ ဈာန် အထိ ဆက်၍ လျှောက်ထား ရ၏ ။ ( စာ သိ ပုံ နှင့် အလုပ် သိ ပုံ ကို နှိုင်း ယှဉ် လေ့လာ GU : 11 ။ ဒါ သ င့်၏ ဖြင့် ။ ) နေ ပါ ဦး ၊ အာကာ သာ နဉ္စာ ယ တ န ဈာန် ဟာ ပညတ် အာရုံ ပြု သလား ၊ ပရမတ် အာရုံ ပြု သလား ။ ဖြေ ။ ။ ပညတ် အာရုံ ပြု ပါတယ် ဘုရား ။ မေး ။ ။ ဝိ ညာ ဏဉ္စာ ယ တ န ဈာန် က ကော ။ ဖြေ ။ ။ ပရမတ် အာရုံ ပြု ပါတယ် ဘုရား ။ မေး ။ ။ အာ ကိဉ္စ ညာ ယ တ န ဈာန် က ကော ။ ဖြေ ။ ။ ပညတ် အာရုံ ပြု ပါတယ် ဘုရား ။ မေး ။ ။ နေဝ သညာ နာ သညာ ယ တ န ဈာန် က ကော ။ ဖြေ ။ ။ ။ ပရမတ် ဒါ ဖြင့် အာကာ အာရုံ ပြု သာ ပါတယ် နဉ္စာ ယ ဘုရား တ န ဈာန် ။ က နေ ဝိ ညာ ဏဉ္စာ ယ တ န ဈာန် ကို တက် တော့ အောက် အာရုံ ပြု သလား ၊ အထက် အာရုံ ပြု သလား ။ ဖြေ ။ ။ ထိုအခါ အောက် ဆရာတော် အာရုံ ပြုပြီး က တက် “ ဟင် ပါတယ် .... ဘ ယ့် ဘုရား နှယ် မဟုတ်တာ ၊ ၊ အထက် တက် တာ ဘာ့ ကြောင့် အောက် “ အာရုံ တ ပ ည့် ပြု ရမှာ တော် ဥပမာ တုံး ဗျ ' နဲ ဟု ့ လျှောက် ဆို၍ ရှင် ပါ့မယ် က ဝိ ဘုရား က .... ၊ ဟော ဟိုနား မှာ မစင် ပုံ ကြီး ရှိတယ် ။ အဲဒီ အာရုံ မစင် ပြုပြီး ပုံ အထက်ကို ကြီး ထဲ ကျ တွယ် သွားမှာ တက် စိုးလို ရခြင်း ့ အထက် ဖြစ်ပါတယ် တွယ် တက် ဘုရား ရတာပါ ” ဟု ၊ ပြန်၍ အဲ သလိုပါပဲ လျှောက်ထား ၊ အောက် သ ဖြင့် ကို ကျေနပ် “ အဲဒီတုန်းက တော် မူ သွား ၏ ဆရာတော်များ ။ က ရှေ့ဆက် မ မေး လို့ ၊ မေးရင် အ ရူပ ဘုံ မှာ နတ္ထိ ဘော ပညတ် မရှိ လို ့ စာ က ဆို ထားတယ် ။ ပညတ် ကို လဲ အာရုံ ပြု တယ်လို့ ဆိုတယ် ၊ ဘယ်လို ပညတ် ကို ဘယ် ဖြေ လိုက် ပုံ အာရုံ မှာပဲ ။ ပြု မရှိတာကို သ တုံး လို ့ ဘယ်လို မေးမယ် အာရုံ ဆိုပါတော့ ပြု သ တုံး ။ လို ဒီတော့ ့ ထပ် မေး “ မရှိ မယ်ဆိုရင် ပညတ် ပစ္စည်း ကို အာရုံ တစ်ခုခုကို ပြု တယ် ' ပြ လို့ ပြီး ဒီမှာ မရှိ ကြည့် ပေမယ့် စမ်း စောစောက ၊ မြင်တယ် မြင် မဟုတ်လား ဖူး တာ ကို ၊ အာရုံ ဝှက် ပြု ထား ကြည့် လိုက်ပြီ စမ်း ၊ ၊ အာရုံ ရှိသေး ပြု လို ရဲ့ ့ လား ရတယ် ၊ မရှိတော့ဘူး မဟုတ်လား ။ ၊ အဲသလို မရှိ ပညတ် ကို အာရုံ ပြု တယ် လို ့ ဖြေ လိုက် မှာပဲ ” ဟု ဦး က ဝိ ကိုယ်တိုင် တစ်ချိန်က ဟော ပြ ပဋိ ခဲ့ ဖူး ပတ် ၏ ။ ကျင့် ကြံ နေသော ပုဂ္ဂိုလ် တို့၌ ပရိယတ် အားနည်း သွားမည် ထင် ရသော်လည်း ပို၍ ပင် ထိုး ထွင်း ၍ လင်း ချင်း လာသည် ကို သတိပြုရန် ရှိ ပေ ၏ ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 602 ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ရှင် က ဝိ ရဟန်း ဘောင် တက် ၍ သာသနာ ပြုခြင်း ရှင် က ဝိ ယင်းသို့ အား ရဟန်း ရှင် က ပြုရန် ဝိ အား တိုက်တွန်း စာပေ ကျမ်း ဂန် တော်မူ၏ နှင့် စစ်ဆေး ။ ပြီးနောက် ရေလယ် ဆရာတော်သည် တရား “ ကို တ သာ ပ ည့် နှလုံးသွင်း တော် လဲ စာ နေ ချင်ပါတယ် က မတတ် ။ ၊ ပဉ္စင်း သင် လဲ မ မ တက် သင် လို လို ပါ တော့ ဘုရား ပါ ။ ” တ ဟု ပ ည့် ငြင်းဆို တော် ရပြီး နေရာ ရေလယ် ဆရာတော် က .. “ ဦး က ဝိ ၊ ဝိနည်း သင် ဖို့ မလိုပါ ၊ ကျုပ်တို့ ပြော စကား နားထောင် နေ လျှင် ပြီးရော ပေါ့ ၊ တက်ပြီး ရဟန်း ပြု ရဟန်းတစ်ပါး တဲ့ အကျိုး ဟာ လောက် အင်မတန် ဖြစ်စေ ကြီးပါတယ် ၊ သိမ် တစ်လုံး ။ ဦး လောက် က ဝိ လို ဖြစ်စေ ပုဂ္ဂိုလ်မျိုး ဆောင်ရွက်ပေး ရဟန်း ရလျှင် ဘောင် အလွန် အကျိုးများ သွား နိုင်ပါတယ် ” ဟု တိုက်တွန်း တော် မူ သည် ။ တနင်္လာနေ့ ဦး က ဝိ ညနေ ကလည်း လေးနာရီ သဘောတူ ကိုး မိနစ် ၍ အချိန် ၁၂၈၂- ၊ ယင်း ခုနှစ် ကျောင်းရှိ တပေါင်းလ ခဏ္ဍ ပြည့် သိမ် ၌ ကျော် ဟင်း ၁၂- ရ န့် ရက် ကန် သံဃာတော် ဆရာတော် ကို တစ် ဥ ပဇ္ဈာယ် ကျိပ် ကျော်တို့က ပြု၍ ရေလယ် ဥပ ဆရာတော် သမ္ပ ဒါ ဘိ ၊ သေ ညောင် က မင်္ဂ လာ လွန် ့ ရဟန်း ဆရာတော်များ ဘိ သိက် သွန်း ဦး စီး ကာ တော် မူ ကြ၏ ။ မိတ္ထီလာမြို့ ပွဲစား ဦး ပေါ ၊ ဒေါ် ကျီး ညို တို့ က ပဉ္စင်း ဒကာ ပြု၍ ရှင် က ဝိ နှင့် ရှင် ဝိ ဇ ယ တို့ ရဟန်း ဘောင် သို့ ရောက်တော် မူ ကြသည် ။ ၁၂၈၃- ခုနှစ်တွင် စွန်းလွန်း ရွာမှ ဦး က ဝိ အား တရားဟော ရန် ပ င့်၍ ဟော ရ၏ ။ ( ဦး က ဝိ ဟော သော တရား များကို ထေရုပ္ပတ္တိ ၌ ကြည့် ပါ ။ ) ဦး က ဝိ ဟော သော တရား များတွင် ပရိယတ္တိ မတတ် ကျွမ်း သ ဖြင့် အဓိပ္ပာယ် ဖွ င့် ရာ ပညတ် တင် ရာ၌ အရပ် သုံး ဖြစ်ရပ်များ ကို အများဆုံး ပညတ် တင်၍ ဟော တော် မူ ရ လေ၏ ။ ဥပမာ အ ဝါ စိတ် ( အဝိဇ္ဇာ ) ၊ အ ပါး လယ် ( စာပေ အပါယ် ပရိယတ် လား ) စသည်တို့ မတတ် ဖြစ်၏ သူများအတွက် ။ ပရမတ် သာ၍ သဘာဝ ပင် သဘောပေါက် ကား တစ်စုံတစ်ရာ လွယ် မျှ လွဲချော်ခြင်း စေ ၏ ။ ပရိယတ် မရှိ ။ သမားများအတွက် လည်း အချို့ အရပ် သုံး ( အဘိဓမ္မာ သဘာဝ ) မှာ ပို၍ ပင် အရသာ ပေါ် စေ သည်လည်း ရှိ ပြန်သည် ။ မည်သို့ ဆို စေ ၊ ပရိယတ် တတ်ပြီး ပဋိ ပတ် အောင်မြင် သူ နှင့် မတတ် ဘဲ အောင်မြင် သူမှာ ဓမ္မ အရသာ ခံမှု ၊ တစ်ဆင့် ဟောပြောမှု ၌ များစွာ ကွာခြား လှ ပေ ရာ ၏ ။ စာ တတ် သူ နှင့် မတတ် သူ လူနှစ်ယောက် မြို့ကြီး ပြ ကြီး သို့ ရောက်သောအခါ တွေ့မြင် ရ ပုံ ချင်း တူ သော်လည်း အရသာ ခံစားရ ပုံ ချင်း ကား မတူ နိုင် ။ ထို့အတူ ကိုယ့် ရပ် ဒေသ တောရွာ ရှိ ပေ ၏ ။ သို့ မြို့ကြီး ပြန် ရောက်၍ ပြ ကြီး သို့ တစ်ဆင့် ပေါက် ဖောက်သည် ရောက်နိုင် သူ ချ ရာ ၌လည်း ရှားပါး ပို၍ လှ ပင် သေးသော ကွာခြား နိုင် ခေတ် သကဲ့သို့ တွင် ထို မျှ လောက် စွန် ့ စား သွား ရဲ သူ ကို အမှီ ရ သ ဖြင့် ယခုကဲ့သို့ ဥ ဒ ဟို လမ်း ပေါက် ကာ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 603 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၅၄၉ သွားရောက် နိုင်ကြ ခြင်း ဖြင့် ပင် ကျေးဇူး ကြီး မြတ် သည် ကား ပြော ဖွယ်ရာ မရှိ ။ သို့ရာတွင် အ ရှိ မှန် အတိုင်း သိ ရန် ကို မူ လိုအပ် လှ ၏ ။ စာ တတ် သူ ချင်း လည်း သိ ပုံ ချင်း ၊ ထုတ်ဖော် နိုင် ပုံ ချင်း ကား ' မတူ နိုင် ။ သောတာပန် ချင်း လည်း ကျွန်ုပ်တို့ မတူ ။ ဂေါတမ ရဟန္တာ မြတ်စွာဘုရားသည် ချင်း လည်း မတူ ။ ဘုရား ဝိ ပ ဿီ ချင်း မြတ်စွာဘုရား လည်း မတူ ကဲ့သို့ ။ အမြင် မ ပေါက် ။ မင်္ဂ လ ဘုရား လောက် အရောင် မ လင်း ။ ဆည်း ပူး ခဲ့ ပုံ ( ပါရမီ ) ချင်း မတူ ခဲ့ သည့် သဘော ပင် တည်း ၊ ထို့ကြောင့် “ ငါတို့ ဘုရား မှ ဘုရား ' ဟု မ စွဲ ယူ မှား ရာ ။ သူ့ အင်အား နှင့် သူ သာလျှင် ဖြစ်သည် ။ ထို့ကြောင့် ပင် လျှင် ယောဂီ တို့သည် ဤ ဘဝ ၌ ရဟန်း ကိစ္စ ပြီးစီး ရုံ မျှ လောက်ကို သာ မ တွက်ဆ ဘဲ ရ သောအခါ တွင် ပို၍ အင်အားကြီးမားသော မဂ်ဖိုလ် ဖြစ်လာစေရန် လိုအပ် လှ သ ဖြင့် အား ချိန် နား ချိန် မျှ မထားဘဲ ဒါန ၊ သီလ ၊ မေတ္တာ စ သော အခြေခံ ပါရမီ ထု ထည် တို့ကိုလည်း ခိုင် ခန့် ကြ စေ ကုန် ရာ ၏ ။ သာသနာ တွင်း ပါရမီ အလုပ်သည် အလောင်းတော် ကြီး များ၏ ( သာသနာ ပ ) ပါရမီ အလုပ်များ ထက်ပင် သာလွန် ကြီး မြတ် ပေ ၏ ။ တစ်ဘက် က ဂုဏ်ထူးဆောင် ပါရမီ အလုပ် တို့ကိုလည်း အချိန် ရှိသမျှ မဆုတ် မ နစ် ကြိုးစားကြ ကုန် ရာ သည် ။ ( ဒါန ၊ သီလ ၊ ဘာဝနာ ၊ ဗုဒ္ဓါနုဿတိ စ သော အခြေခံ အင်အား များကို ကိုယ်တွေ့ ဝတ္ထုများ နှင့် တကွ “ ရတနာသုံးပါး ကျေးဇူး ' စာအုပ် ၌ ရှု ကြ ပါ ကုန်း ) ဒေါ် ရွှေ ရည် မျက်ရည် နှင့် ပ င့် ဦး က ဝိ ရဟန်း ပြု၍ စွန်းလွန်း သို့ တရားဟော ကြွ ပြီး . မကြာမီ မိတ္ထီလာ သို့ ဒေါ် ရွှေ ရည် လိုက် သွား ၏ ။ ဦး က ဝိ အား လူဝတ်လဲ ရန် ငို ကြီး ချက် မ အမျိုးမျိုး လျှောက်ထား ရာ ရေလယ် ဆရာတော် က - “ ဦး က ဝိ ဒကာမ ပြောလိုက် ဆိုလိုက် ငို လိုက်တာ ၊ တ ပ ည့် တော် တောင် ဝမ်းနည်း ပြီး ငို ချင် လာတယ် ” ဟု ကွယ် ရာ၌ ပြောပြ လေ၏ ။ ( အ မွှေ ဓာတ် ကို သတိပြု ကြ ကုန်း ) ဒေါ် ရွှေ ရည် လည်း မည်သို့မျှ လျှောက် ၍ မ ရ သည့် အ ဆုံး အောက်ပါ က တိ လေးချက် ဖြင့် အ ရ ကိုင် လေတော့ ၁။ ပစ္စည်းလေးပါး သည်း ဒါယိကာမ ပြုလုပ် ခွင့် ပေးရန် ၊ ၂ ၃။ ။. တရားဟော ကိုယ်တိုင် ကျောင်းဆောက် ပ င့် လျှောက် သောအခါ လှူ နိုင်သော ဟောပြော အခါ ရွာသို့ ဆုံး မ ရန် ပြန် ၊ ကြွ ရန် ၊ ထို့နောက် ၄။ မိမိ ၁၂၈၄- အား လည်း ခုနှစ်တွင် မိမိ သဘော ဦး စံ တင် အတိုင်း မိတ္ထီလာ နေ ခွင့် သို့ ပြုရန် လိုက် ။ လာ ကာ ယခင်က ပြောဖူး သည့် အတိုင်း “ " စွန်းလွန်း ရွာ တောင်ဘက် ၌ ချည် စက် ကြီး ပေါ် နေကြောင်း ၊ ကြွ ရောက်၍ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 604 ၅၅ ဝ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ပဋိ ပတ္တိ သာသနာပြု ရန် ဒေါ် ရွှေ ရည် နှင့် တိုင်ပင်ပြီး ကျွန်း ဖို သား တိုင် ဖြင့် ကျောင်းဆောက် မည့် အကြောင်း ၊ ဦး က ဝိ ကြွ လာ လျှင် သူ ပါ ရဟန်းခံ မည့် အကြောင်း ” များကို လျှောက် လှာ ၏ ။ ငံ့ လ င့်၍ မောင်ရင် ထိုနှစ် ဝါဆို ပေါ် ချောက် အ မီ ဒေါ် ၌ ရွှေ ကျောင်းဆောက် ရည် ကိုယ်တိုင် ဦး ပြီးလျှင် က ဝိ အား ဦး စံ ကျောင်း တင်သည် ပ င့် ရဟန်းဝတ် လှူ လေသည် ဖြင့် ။ ဒေါ် ရွှေ ရည် လည်း တရား များ အားထုတ် နေ၏ ။ ( ဒေါ် ရွှေ ရည် သည် ကာလ ကြာသောအခါ ကပ္ပိယ ရောက်နေ ဦး သ ပြောင်း ဖြင့် ဆရာတော် နှင့် အိမ်ထောင် ဟော ကျ ချွတ် သည် တော် ၊ နောက် မူ ရသည် ကွယ်လွန် ။ ) သောအခါ ပြိတ္တာ ဘဝသို့ အနာ ဂါမ် ဒေါ် ငွေ ဘုံ စုံစမ်း လာခြင်း ဆရာတော်သည် မောင်ရင် ပေါ် ချောက် ၌ ထိုအခါ မှစတင်၍ တရား ပြပေး တော်မူ၏ ။ ဆရာတော် ညွှန် ပြ တရား ပေး ရာ၌ မ ပြင်း မ ပျော့ ပုံမှန် သာ ရှု ရှိုက် ခိုင်း သည် ။ ဝိ တက် ဝင် လျှင် နှာခေါင်း မှ နှုတ်ခမ်း သို့ လက်ညှိုး ကလေး ဖြင့် ဆွဲချ ပွတ် သပ် ရှု ရန် ပြပေး တော် မူ သည် ။ ပြင်းပြင်း ခုနှစ်က ဆရာတော်အား ရှု ရှိုက် သော ´ နည်း ရန်ကုန်သို့ နှင့် စပ် ၍ ပထမ ဆရာတော်၏ ဦး ဆုံး ပ င့် သူ တ လည်း ပ ည့် ကြီး ဖြစ်သော လည်း အမြတ်ခွန် ဖြစ်၍ ၁၃ မင်းကြီး ဝ ၁- ဦး စံ သိမ်း ( ပဋိ ပတ္တိ အဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ ) က သူ၏ “ " ယထာ ဘူ တ လမ်းညွှန် ” စာအုပ် ( ၁၃၁၇- ဒုတိယ ရိုက် 66 “ မူလ ) စွန်းလွန်း နိဒါန်း ၌ - ၏ တ ပ ည့် ကြီး တစ် ဦး ဖြစ်သော ကို ရင် ကြီး ဦး သုန္ဒ ရ အရှင်မြတ် သည် ဝင် လေ ထွက် လေ၏ ထိ မှုကို သတိပြု စေ ရာ အချို့သော ပုဂ္ဂိုလ်များ အား ပြင်းပြင်း ရှူ ရှိုက် စေသည် ။ အချို့သော ပုဂ္ဂိုလ် တို့အား နဂို နေ အတိုင်း သာလျှင် နူးညံ့ စွာ ရှု ရှိုက် စေသည် ” ဟု ဖော်ပြထားသည်ကို တွေ့ ရ၏ ။ ဆရာတော်၏ လက်ထက် တော် တ ပ ည့် ကြီးများ စုပေါင်း ပြုစု သည့် “ သာရ ဏီ ယ ကထာ ” ၌လည်း ရှင်းလင်းချက် တွေ့နိုင် သည် ။ ( ဟိုက် ဘက် သည်ဘက် ငြင်း ခုံ ချေပ ပြောဆို ၏ အလိုတော် ရန် ပါဠိ အာ အ ကိုး ၊ ဘောဂ ကြောင်း နှင့် ညီ ကျိုး ၍ ဆရာတော်၏ ယုတ္တိ မ ဆုံး နိုင်အောင် ဆန္ဒ တော် ရှိ နှင့် ပေ ရာ လည်း ၏ ။ သို့ရာတွင် အ ကိုက် ၊ ယောဂီ ဘုရားရှင် ၏ စရိုက် ကြိုးစား နှင့် ၍ လည်း ကိုယ့် မ ကွာ သာသနာ စေ ရအောင် ကိုယ် ၊ ယောနိသော ပြု တော် မူ နိုင်ကြ မနသိကာရ ရန် သာ များများ အရေး ကြီး ဖြင့် မ လှ ယွင်း ပေ မမှားရအောင် ၏ ။ ) တစ်နေ့သောအခါ မင်းကွန်း ဇေ တ ဝန် ဆရာတော်၏ တ ပ ည့် မ အနာ ဂါမ် ဟု ကျော်ကြား ဇရပ် တစ် ခု၌ သူ ဒေါ် တည်းခို ငွေ ဘုံ ကာ သည် အချိန်ယူ ဆရာတော်အား စုံစမ်း ဆင်ခြင် စုံစမ်းရန် ကြည့် မောင်ရင် နေ၏ ။ ပေါ် ဆရာတော် ချောက် သို့ ကလည်း လာ၍ သိမြင် ထား သည့် အတိုင်း ဒေါ် ငွေ ဘုံ မေး မည့် ပုစ္ဆာ များကို ကြိုတင် အာရုံ ယူ၍ သိအောင် လုပ်ထား နှင့် လေသည် ။ ဒေါ် ငွေ ဘုံ ဆရာ တော့် ထံ လာရောက် ဖူးမြော် ချိန်တွင် ယောဂီ အ များ ပင် ကြားနာ လို ဇော ဖြင့် စုဝေး မိ ကြသည် ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 605 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၅၅၁ ဆရာတော်သည် ဒေါ် ငွေ ဘုံ ရောက်၍ ဦး ချပြီး သည် နှင့် မ မေး မီ က ပင် ဖြေ တော် မူ လေ သည် ။ ပရိ ကံ မှ အ စ မဂ် အဆင့် ဆင့် ကျ ပုံ ( ဒေါ် ရွှေ ဘုံ မေး ရန် စိတ်ကူး ထား သမျှ ) တစ်ခု မကျန် “ " အရှင် ဖြေ ဘုရား၏ ဆို ဟောပြော တရား လိုက် ကျင့် စဉ် ရာ - လမ်း တစ် လျှောက်လုံး တွင် သတိ ကို ပဓာန ထားခြင်း ဖြစ်၍ အလွန်တရာ သဘော ဆိုက် လှပါတယ် ” ဟု လျှောက်ထား ထောက်ခံ လိုက် ၏ ။ ဒေါ် ငွေ ဘုံ သည် တရား အမြင်ချင်း နှီးနှော မိ ကာ ဝမ်းသာအားရ ဖြစ်လျက် လက်ခမောင်း ခတ် ပြီး ထ ခုန် ကာ - “ ဒါမှ ငါ့သား ၊ ဒါမှ ငါ့သား ” ဟု ကျူး ရ င့် ကြွေးကြော် လိုက်သည် ။ ဆရာတော်သည် ဆွမ်းကျွေး မည် ကို ပါ ကြိုတင် သိမြင် ဟန် ဖြင့် - “ သားတော် ချင်ရင် ကျွေး မှ အ မေ တော်မှာ ” ဟု မိန့် တော်မူ၏ ။ သူ ဟုတ် ရင် ဟုတ် လိမ့် မယ် နောက်တစ်နေ့ တွင် သံဃာတော်များ နှင့် ယောဂီ အားလုံး ဆွမ်းကျွေး ပြီးနောက် သာဓု အနုမောဒနာ ခေါ် ကာ ဒေါ် ငွေ ဘုံ ပြန်သွား လေတော့ ၏ ။ ဆရာတော် ကလည်း ဒေါ် ငွေ ဘုံ အား များစွာ ချီးကျူး နေသည် ။ ဆရာတော်အား ရဟန္တာ ဟုတ် - မဟုတ် အကြမ်း အ နည်း အား ဖြင့် စမ်းသပ် သူ များလည်း ရှိခဲ့ ဖူး ၏ ။ ဆရာတော် ကြွ စဉ် နောက် မှနေ၍ ပေ ထုပ် ( ဗျောက် အိုး ) ဖောက်ခွဲ ခြင်း အလှူ တစ် ခု၌ ဘိလပ် ရည် တွင် အ ရက် နှင့် ရော ၍ တိုက် ခြင်း စ သည် ဖြင့် စမ်းသပ် ကြသည် ။ ( ဘိလပ် ရည် နှင့် အ ရက် ရော ၍ တိုက် ရာ၌ ပါးစပ်ထဲ သို့ ဝင် သွားသော်လည်း အ ရက် တစ်ခါက သတ္တိ ပျက်ပြယ် မူ ခရီးသွား သွားသည် စဉ် ဆရာတော် ဟု ဦး က ဝိ နှင့် မိန့် ရင်ဆိုင် ၏ ။ ) မြင်း လှည်း တစ်စီး အရှိန် ပြင်း စွာ မောင်း ဒ လိမ့် ၍ ခေါက် လာ ၏ ကွေး ။ တိမ်းမှောက် ဆရာတော် သွား ကား ၏ မ ။ တုန်လှုပ် အကြမ်း ။ စမ်းသပ် မြင်း လှည်း သူများ သာလျှင် ဒုက္ခ ရောက်သွား အနီးသို့ ကြ အ သ ရောက် တတ် ။ တရားထူး ရ မှု နှင့် စပ် ၍ “ မည် သူ ့ ကို မှ မည် သည့် အဆင့် ဟု မိန့် တော် မ မူ ၊ “ သူ ဟုတ် ရင် ဟုတ် လိမ့် မည် ” ဟု သာ မိန့် လေ့ ရှိသည် ။ ယောဂီ ကိုယ်တိုင် ပင် သိ နိုင်သော ကြောင့် အစစ်အမှန် လည်း ဖြစ်ပါ၏ သိမြင် ။ သော အ ရာ သည် ပရိယတ္တိ ဖြင့် လည်း အစစ်အဆေး ခံ နိုင် ၏ ။ ကိုယ်တွေ့ ပဋိ ပတ္တိ ဖြင့် လည်း မှတ်ကျောက် အ တင် ခံ နိုင်သည် ပင် ဖြစ်၏ ။ တစ်နှစ် ၊ ဝါဆို သည့် နေ့တွင် ဘုရား ရှေ့ ဝတ်ပြု ဝတ် တက် အ ပြီး သံဃာများ ၊ ယောဂီ များ စုံညီ စွာ စုဝေး နေ ကြ၏ ။ ဝါဆို ရန် အချိန်ကျ သော်လည်း “ ခဏ နေကြ ဦး ” ဟု တရား ဟော ပြီး တိတ်ဆိတ်စွာ တရား အာရုံ ပြု ရင်း ထိုင်နေ ကြ ရသည် ။ သံဃာ များမှာ “ .. ဘယ်လို ကြောင့် ပါ လိမ့် ” ဟု စဉ်း စား နေကြ ခိုက် ခရီးဝေး မှ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 606 ၅၅၂ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် လာသော ရဟန်းတစ်ပါး ဘုရား ဝတ်ပြု ရာ သို့ တက်လာပြီး ဆရာတော်အား ကန်တော့ ရာ ဝါဆို ထို အာ သံဃာ ဂန္တု ကိုယ့် တစ်ပါး တော် ကျန် ကား ယခုအခါ နေသော “ ကြောင့် မြင်းခြံ အချိန်ဆွဲ စွန်းလွန်း ထားကြောင်း ဂူ တိုက် အုပ် ဆရာတော် နောက်မှ သိ ဘုရားကြီး ကြ ရ၏ ။ ဦး သော ဘဏ် ပင် တည်း ။ ဤနေရာ၌ မန္တလေး ဆရာကြီး ဦး သိန်းအောင် ၏ ကိုယ်တွေ့မှတ်တမ်း တစ်ခုကို ဖော်ပြ လို ပါ၏ ။ အဘိ ညာဉ် နှင့် နိ ရော ဓ သ မာ ပတ် မန္တ လေး မြို့ နာမည်ကျော် အဘိဓမ္မာ ဆရာကြီး ဦး သိန်းအောင် သည် ၁၂၉၁ ခုနှစ်လောက်က ၎င်း၏ တ ပ ည့် ဖြစ် ဖူး ၍ စွန်းလွန်းဆရာတော် ထံ ၌လည်း နှစ်နှစ် ခန့် နည်း ခံ နေထိုင်ခဲ့ ဖူး သူ ဝက် လက် မြို့ ၊ ကူး ခေါင်း ရွာ ဇာတိ ဦး အာ စိဏ္ဏ ၏ ပြောပြချက်အရ ဆရာတော် ထံ သွားရောက်၍ . တစ်ပတ် ခန့် နည်း ခံ ကျင့် သုံး နေ ခဲ့ ဖူး ၏ ။ ထို စဉ် က တွေ့ကြုံ ခဲ့ရသော အခြေအနေကို ဆရာကြီး က “ ဗုဒ္ဓဝါဒ သုံး လောက နှင့် သတ္တဝါအစဖြစ်ပုံ ကျမ်း ' ( ၂၂-၄ ) ၌ ရေးသားထား ရာ ထို မှတ်တမ်း မှာ အဘိ ညာဉ် နှင့် နိ ရော ဓ သ မာ ပတ် အကြောင်း ဆရာတော်၏ အ မိန့် ရှိချက်များ ဖြစ်ပါသည် ။ ဆရာကြီး၏ ရေးသားချက် ကို မူရင်းအတိုင်း ဖော်ပြပါ အံ့ ။ ရောက်၍ ဆရာတော် ဖူးမြော် ရသည် ဦး အာ စိဏ္ဏ ။ နှင့် ဦး အတူ အာ စိဏ္ဏ မြင်းခြံ က - စွန်းလွန်း “ ဤ ဒါယကာ တောရကျောင်း သည် ` တ ဆရာတော် ပ ည့် တော် ထံသို့ အား စာပေ ဘုရား ပို့ချပေး က - “ ဖူး တရား သော လုပ်ငန်း ဒါယကာ နှင့် ဖြစ်ကြောင်း စပ် ဆိုင် တာ ” မေး လျှောက်ထား လို သမျှ ကို မေး သော ပါ အခါ ” ဟု စွန်းလွန်းဆရာတော် ခွင့် ပေး လေသည် ။ - ကျွန်ုပ် က “ တ ပ ည့် တော် သည် အရှင်ဘုရား ထံသို့ ပုစ္ဆာ မေး ရန် လာခြင်း မဟုတ်ပါ ။ ဆရာတော် အားထုတ် ထားသော တရား လုပ်ငန်း ကို နာ ယူရ သ ဖြင့် တ ပ ည့် တော်၏ ကိုယ်ပိုင် ထိုအခါ ဉာဏ် ကို စွန်းလွန်းဆရာတော် သာလျှင် အသုံးပြုရန် ဘုရား ဖြစ်ပါသည် သည် မြင်းခြံမြို့ ” ဟု လျှောက်ထား မြို့ ပိုင် ရုံးတွင် မင်း လေသည် စေ လုလင် ။ အဖြစ် ဖြင့် လယ်တီဆရာတော်ဘုရား ဟောကြားသော အာနာပါန တရား ကို နာယူ ခဲ့ရသည် မှ အစပြု ပေါ်ပေါက်လာပုံ ကာ ထွက်လေ တို့ကို - ဝင် ကျွန်ုပ် လေ နှင့် လုပ်ငန်း တကွ ကို ဦး စတင် အာ စိဏ္ဏ လေ့လာ အား ပြောပြ ပုံများ နှင့် နေ သည်မှာ တကွ အသိ ည ဉ့် ရှစ် ထူး နာရီ များ အချိန်မှ စ၍ နံနက် သုံး နာရီ ခန့် အထိ ကြာ မြင့် သည် ။ ကျွန်ုပ်သည် ဆရာတော်၏ ပြောပြ ချက်များကို နှစ်သက် ယုံကြည်စွာ နာယူ လေသည် ။ နာယူ စဉ်အတွင်း ကျွန်ုပ်သည် မေးခွန်း ဟူ၍ တစ်လုံး တစ် ပါ ဒ မျှ မ မေးမြန်း ပေ ။ သို့သော် ဆရာတော်ဘုရား “ .. အဘိ ညာဉ် သည် တန်ခိုး တရား နှင့် မဂ် လမ်း တရား စဉ် အလျောက် ဘယ် သင်း ပြောပြ က ပိုမို၍ နေရာတွင် ခက် သနည်း ကျွန်ုပ်အား ” မေး ပါသည် - ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 607 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ - ၅၃ ကျွန်ုပ် က - “ ဆရာတော်ဘုရား မိန့် တော် မူ ပါ ” ဟု ပြန် လျှောက် သည် ။ ထိုအခါ စွန်းလွန်းဆရာတော် ဘုရား “ က ဒကာ - သိန်းအောင် ၊ အဘိ ညာဉ် တန်ခိုး ဆိုတာ အ ဟုတ် မရှိဘူး ၊ သမာဓိ အင်အား ကို ယူ လျက် ဉာဏ် က ရအောင် လုပ်ပေး ရတာ ၊ မဂ် တရား ဆိုတာ အ ဟုတ် ရှိတဲ့ သဘောတရား ၊ လမ်း လုပ် ရခြင်း မှန် သွား နှင့် လျှင် အ ရှိ မဂ် ကို ကို ရောက်အောင် တွေ့ မှာပေါ့ ။ အ သွား ဟုတ် ရခြင်း ရှိ တာကိုး နှစ်မျိုး ။ မရှိတာကို တွင် မရှိတာကို အ ရှိ ဖြစ်အောင် အောင် လုပ် ရခြင်း စွန်းလွန်းဆရာတော် က ပိုမို ခက် လှသည် သည့် ” စာပေ ဟု မိန့် သင်ကြား ကြား ဖူး တော် မူ သော သည် ပုဂ္ဂိုလ် ။ မ ဟုက် ကြောင်းကို အ များ ပင် သိ ရှိကြသည် ။ ကျွန်ုပ်သည် ဆရာတော် မိန့်ကြားချက် ကို ကြားနာ ရ သ ဖြင့် များစွာ ပင် သက်ဝင် ကျွန်ုပ်အား ယုံကြည်ခြင်း တရား ပေးပါသည် ဖြစ်သွား ။ ပေသည် ဦး အာ ။ စိဏ္ဏ ထို့နောက် နှင့် ကျွန်ုပ်သည် ဆရာတော်သည် ကမ္မဋ္ဌာန်း အာနာပါန ကျောင်း လုပ်ငန်း ငယ် ထဲတွင် ကို ပင် အတူ ကျွန်ုပ်အား တရား မ အားထုတ် ပေးပါ ။ ပါသည် ။ ယခုအခါ စွန်းလွန်း တ ပ ည့်များ လေ့လာ သကဲ့သို့ ဟူ၍သာ “ အသက်ကို ရှူ ရှိုက် သောအခါ နှာ သီး ဖျား ထိ သွား မှန်း သိအောင် ရှု ရှိုက် ရမည် ” ပြန် ရောက်သောအခါ လျှင် ပြောပြပါသည် ဦး အာ စိဏ္ဏ ။ ( က ပြင်းပြင်း ရှူ မှ ဆိုသော အယူအဆကို · သတိပြုရန် ။ ) “ ဒကာကြီး ၊ မေး ချင်တာ ရှိလျှင် မေး ခဲ့ပါ ၊ နောက် ကို တော်တော် နှင့် တွေ့ရမည် မဟုတ်ဖူး ” ပြောပါသည် ။ ကျွန်ုပ် က ... လက်တွေ့ “ သဘောကို မေးစရာ ဟူ၍ သိ များများစားစားမရှိပါ လိုပါသည် ” ဟု ပြန် ။ သို့သော် ပြောပါသည် နိ ရော ။ ဓ သ မာ ပတ် ဝင်စား ပုံ ကိုတော့ ပြော စဉ် ကာလ က ကမ္မဋ္ဌာန်း ကျောင်း ငယ် တွင် နှစ် ဦး တည်း တိုးတိုး သက်သာ ပြောကြားခြင်း ဖြစ်ပါသည် ။ နံနက် ရထား ဖြင့် မန္တလေးသို့ ပြန်ရန် စွန်းလွန်းဆရာတော် ဘုရား အား သွားရောက် ကန်တော့ လေရာ ထိုအခါ ဆရာတော်သည် သံဃာတော်များ နှင့် အရုဏ်ဆွမ်း ဘုဉ်း ပေး နေပါသည် ။ ကျွန်ုပ်မှာ ဆရာတော်အား ဝတ် ချ ကန်တော့ သောအခါ စွန်းလွန်းဆရာတော် " “ ဒကာ သိန်းအောင် ဘုရား က နိ - ရော ဓ သ မာ ပတ် ဆိုတာ . အ ဟုတ် ရှိသော နာမ် တရား တွေ အကုန် ချုပ် ကုန် တော့ ငြိမ်း အေး မှု သက်သက် ဖြင့် ခုနစ်ရက် လုံးလုံး နေတာ ” ဟု မိန့် ကြား တော် မူ လေရာ ဦး အာ စိဏ္ဏ နှင့် ကျွန်ုပ်သည် အံ့အား သင့် စွာ ဖြင့် မှတ်သား ခဲ့ ရပါသည် ။ ကျွန်ုပ်လည်း ဆရာတော်ဘုရား၏ တရား စကား အ စဉ် တို ့ ကို စဉ်း စား ဆင်ခြင် ကာ မန္တ လေး သို့ ပြန် ခဲ့ပါသည် ။ ကျွန်ုပ်၏ စိတ် အကြံအစည်ကို သိထား သ ကဲ့သို ့ မ မေးမြန်း ဘဲ ရုတ်တရက် သူတစ်ပါး ဖြေ ကြား တို ့၏ လိုက်ခြင်း “ စိတ် အကြံ အတွက်လည်း သိ မှု ' နှင့် စပ် အံ့ ၍ စွန်းလွန်းဆရာတော် သြ ခဲ့ ရပါသည် ။ ] ကဲ့သို ့ သော အရှင် န င့် အကြိမ် ## PAGE 608 ၅၅၄ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် မြတ် ကြီးများ ကို မ ဆိုထား ဘိ ၊ သာမန် ယောဂီ တို့ ပင် သိမြင် ကြ လေသည် ။ သိမြင် နိုင်သော နည်း လည်း ( ဒသ ပါဠိတော် က အင်္ဂုတ္တရ တို့၌ - အတိအကျ ပရိ ဟာ န သုတ် ရှိနေသည် ၌ ) အရှင် ပင် ဖြစ်၏ သာ ရိ ပု ။ တြာ က ရဟန်း များကို တရားဟော “ ရဟန်းတို့ တော် မူ ၊ ရာ၌ ရဟန်းသည် - သူတစ်ပါး စိတ် အကြံကို မသိ လျှင် မိမိ၏ စိတ် အကြံကို သိ အောင်လုပ် ရမည် ၊ လေ့ ကျင့် ရမည် ” ဟု ဟော တော် မူ သည် ။ တွေ့ နိုင် ကြေးမုံ ၊ မြင်နိုင် မှန် သကဲ့သို့ ပြင် ကို ကြည့် “ မိမိ သန္တာန် လျှင် ၌ မျက်နှာပြင် ရမ္မက် စိတ် ၊ အ ကိုယ်လက် မျက် စိတ် ၊ အပျက် အပြစ်အနာ စိတ် ၊ အ အ ဆာ မိုက် များကို စိတ် ၊ အမုန်း စိတ် ၊ အ ချစ်စိတ် ၊ အ ငိုက် စိတ် ၊ အလွ င့် စိတ် ၊ အ လေ စိတ် ၊ တွေဝေ စိတ် ဖြစ်နေ သ လော ၊ အ ဘယ် စိတ် ဖြစ်နေ သနည်း ' စ သည် ဖြင့် မိမိ၏ စိတ်ကူး အကြံအစည် များကို ကြံစည် စိတ်ကူး တိုင်း သိအောင် မလွတ်တမ်း ကြည့် ရှု နိုင် လျှင် သူတစ်ပါး တို့၏ စိတ် ကို သိ နိုင်တော့ ဝိဇ္ဇာ သည် ဉာဏ် သာ ၊ ဖြစ်၏ အဘိ ညာဉ် ။ ဤ များ သည် မ ပင် ရ စေ “ စိတ္တာနုပဿနာ ကာ မူ စိတ္တာနုပဿနာ ' တည်း ၊ သမာဓိ အင်အား “ ကောင်း လျှင် ကောင်း သလောက် သူတစ်ပါး စိတ် အကြံအစည်ကို သိ မြင်နိုင် ပေသည် ။ ကြိုးစား ၍ ကျင့် ကြံ ပွား များ ကြ ပါ ကုန် ။ ဆရာတော်ကိုယ်တိုင် တရားနာ ခဲ့ ပုံ များသော စွန်းလွန်းဆရာတော်ဘုရားကြီး အား ဖြင့် လောဘ ၊. ဒေါသ ၊ မာ သည် န တရား ဘေး ပတ်ဝန်းကျင် တို့သည် သာလျှင် မြင်မြင်သမျှ များစွာ ဖြစ် သော သတ္တဝါ တတ် လေရာ တို့၌ ထိုသို့သော မြင်ရ တွေ့ရသော သတ္တဝါ အခါ တို့ တရားနာ လောဘ ချင်း တတ်အောင် ပြိုင် ကြ ၊ ဒေါသ ဆုံး မ ချင်း သြ ဝါဒ ပြိုင် ပေးသော ကြ ၊ မာ န အား ချင်း ဖြင့် ပြိုင် ဆရာတော်ကြီး ကြသည် တို့ကို ကိုယ်တိုင် တရားနာ ခဲ့ ပုံ ကို ဟော တော် မူ ဖူးသည် ။ ဟော “ ဘုန်းကြီး တော် ဟာ မူ ပုံ ကား လူ .... ဝတ် တုန်းက တောင်သူ လုပ်ကိုင် စားသောက် ခဲ့တာ ဖြစ်တော့ နွား ကျောင်း ရတာပေါ့ ။ နွားတွေ ဟာ သူ ့ နွား ကိုယ့် နွား များစွာ စုရုံး မိတော့ ၊ တော်တော်ကြာ သည် အထဲမှာ နွားသိုး ကျတော့ တွေကလဲ ခေါင်း ပါ ချင်း တော့ တည် တစ်ကောင် မိပြီး ဝှေ့ နှင့် ကြတော့ တစ်ကောင် တာပေါ့ တွန် ။ ကြ စောင် ကြ လို့ ကြ တော်တော်ကြာ နှင့် တော့ အား ချို ရင်း သာ မှာ တဲ့ နွား သွေးစက် က နိုင်ပြီး လက်နဲ့ အားနည်းတဲ့ ခေါင်း နွား ကလေး ဟာ တစ်ခါခါ ပြေး ရော နှင့် ။ အဲ နေကြတယ် သည်တော့ ။ နွား နှစ်ကောင် ဟာ “ သည် တော့မှ အင်း ..... သူတို့ နှစ်ကောင် ဟာ ဒေါသ ချင်း ပြိုင် ကြ တဲ့ အကောင်တွေ ပဲ ” “ ဒေါသ ဆိုတဲ့ တရား ဟာ အခိုက် အ တ န့် ကာလ ခဏ ကလေး သာ ဖြစ်သော အာ ဂန္တု က ဓာတ် ပဲ ၊ အစွမ်း ကောင်းသော ဝရမ်း ပြေး နှင့် တူတယ် ။ ဘယ်လိုပင် ဝှေ့ ့ ကြသော် လဲ ဒေါသကို န ပ မ အကြိမ် ## PAGE 609 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ 5 . ဘယ်သောအခါမှ သည် သာလျှင် ခေါင်း မ ထိ ကလေး ဘူး ။ ဒေါသ တစ်ခါခါ တည်းဟူသော နှင့် ကျန်ရစ် ခဲ့ပါ ဝရမ်း က လား ပြေး ကို ဟု လက်ခံ စဉ်း စား သော ဆင်ခြင် ခန္ဓာ ပြီး ဒ နင် ဟို အကောင်တွေ ကဲ့သို့ ဒေါသ တည်း ဟူသော ဝရမ်း ပြေး ကို လက်မခံ နှင့် ၊ လက်ခံ ခဲ့ပါ လျှင် ဟို ရှု ကြည့် အကောင်တွေ ကြ ပါ လေ ကဲ့သို့ ၊ တ ပ ဆင်းရဲဒုက္ခ ည့် ယောဂီ ရောက် တို့ ” ဟူ၍ ရ မည်မှာ ဖြစ်ပေသည် အမှန် ဟု ။ ဉာဏ် မျက်စိ ဖြင့် မြင်အောင် ဆွမ်း စဉ် တစ်နေ့သောအခါ ကိစ္စ ပ င့် လျှောက် သ စွန်းလွန်းဆရာတော် ဖြင့် ကြွ သွား ရာ မှ ပြန်လာသော ဘုရား ကြီးသည် အခါ ရွာ စွန်းလွန်း ထဲတွင် ကလေး ရွာတွင် မ ပရိတ် နှစ်ယောက် ရွတ် ၊ ခိုက်ရန် ဘယ်လို ' ဖြစ်ပွား စ သည် ဖြင့် အချင်းများ ရွာ ကျော် လျက် ရုပ် တစ်ယောက် ကျော် ပြောဆို နှင့် အော်ဟစ် တစ်ယောက် နေကြသည် ' ကို နင် တွေ့ ဘ ကော် ယ့် နှယ် မူ ၏ ငါ ။ ထိုအခါ ဆရာတော်ကြီး က ကပ္ပိယ ဒကာ ကို ပြောင်း အား - “ " ဟေ့ - မောင် ပြောင်း ဟော ဟို က ကလေး မ နှစ်ယောက်ဟာ တရားဟော နေကြ ဘယ် ကွ ယ့် ။ မော လှ ရော့ မယ် ထင်တယ် ။ ဟောသည် ငှက် ပျော တစ် ဖီး ကို ထက်ဝက် ခွဲပြီး တစ်ယောက် တစ်ခု ဖြစ်ကြ စီ သွား ပေး စမ်း ။ အဲဒါ တရား ပူဇော် ပါတယ် ၊ အမောပြေ အောင် စား ပြီးမှ ဆက် ဖြစ်ချင်ရင် လဲ သေး ထိုကဲ့သို့ တာပေါ့ ငှက်ပျောသီး ” ဟု မှာကြား ပေးလိုက် စေ လွှတ်တော် သောအခါ မူ သည် ကလေး ။. မ နှစ်ယောက် မှာ ဟို ကြည့် သည် ကြည့် နှင့် ဘာမျှ မပြောတော့ ဘဲ ငှက်ပျောသီးကို ကိုင်ပြီး အကြောင် သား ငြိမ် နေကြ လေ၏ ။ နှစ်ယောက်ကို ရပ် သူ ရွာသားများ ဦး က ဝိ က မြင် ငှက်ပျောသီး ကြ သောအခါ မန်း ပြီး “ ဘ ပေးခဲ့ ယ့် နှယ် လေ လဲ ဟေ့ ရော့ သလား ၊ ရန် ” ဖြစ်နေတဲ့ ဟု များစွာ ကလေး အံ့ သြ မ ပြောဆို ယောဂီ နေကြ ၏ လေသည် ပတ်ဝန်းကျင် ။ ၌ နေ့စဉ် ပြောဆို လုပ်ကိုင် ပြုမူ နေကြသော ဖြစ်ပျက် မှု အားလုံး တရား တို့ ချည်း သာ တည်း ။ စေ့စေ့စပ်စပ် ' မှတ်သား နာယူ ကြ ကုန် ။ သထုံ နေ မိန္ဓ ရ သိမ် သ မုတ် ကြွ စဉ် အဖြစ် ဆန်း များ သထုံ နေ မိန္ဓ ရ တောင် သိမ် သ မုတ် ပွဲ အကြောင်း ညောင် လွန် ဆရာတော် အခန်း ၌ အကျယ် ပြ ခဲ့ပြီ ။ ( စွန်းလွန်းဆရာတော် သထုံ ကြွ ခါနီး ဝေဘူဆရာတော် က အစီအမံ များ လုပ် ပေးလိုက် ပုံ ကို ဝေဘူဆရာတော် အခန်းမှာ ရှု ပါ ။ ) ညောင် လွ န့် ဆရာတော် ကဲ့သို့ပင် ဆရာတော် လည်း မ ပါ လျှင် မ ပြီး သလောက် ချီး မြှောက် တော် မူ ခဲ့ ရ၏ ။ သိမ် သ မုတ် ပွဲ ပြီးလျှင် ဦး ကျော် ဒွန်း က ဆရာတော် ကို ထမ်း ချီ ကာ “ ဒါမှ ရဟန္တာ ပုဂ္ဂိုလ်ကြီး ကွ ” အော်ဟစ် ကြွေးကြော် ကာ ဝမ်းမြောက် ခဲ့ရ လေ၏ ။ သထုံ မှာ သီတင်းသုံး ခိုက် တရား များလည်း ဟောကြား ရသည် ။ တစ်ည “ ဦး က သ၌ ဝိ ... ဦး တည် က ဝိ ” ကျောင်းသို့ ဟု ခေါ်သံ ဘုန်းကြီး ကြား ၍ ဆင်း တစ်ပါး သွား လာရောက် ရာ ... ကာ .... အကြိမ် ## PAGE 610 ၅၅၆ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် “ ဟိုနား ခဏ လိုက် ခဲ့ စမ်း ပါ ” ဟု ဘုမသိ ဘ မသိ လာ ခေါ် ၏ ။ “ အင်း … .. ငါ နဲ့ သိ ကျွမ်း ဖူး သူ လဲ မဟုတ် ၊ ခေါ် ရာ မ လိုက်ရင် သူ ဆင်းရဲ တော့မယ် ၊ လိုက် ပြန်ရင် လဲ ငါ့ မှာ ဆင်းရဲ မယ် ။ ကဲ - ငါ ပဲ အ ဆင်းရဲ ခံ မယ်လေ ” ဟု ဆုံးဖြတ် ကာ ရှေ့က ခေါ်ဆောင်ရာ မှောင် နှင့် မည်းမည်း တော ထဲသို့ လိုက်ပါ သွားခဲ့ ရ၏ ။ တော နက် ထဲသို့ ရောက်လျှင် “ ကဲ - - တော်ပါပြီ ဘုရား ၊ ပြန် ကြွ ပါ တော့ ၊ တ ပ ည့် တော် လိုက် ပို ့ ပါမယ် ” ဟု ဆို ရာ - “ နေပါစေ ၊ တ ပ ည့် တော် ဘာသာ ပြန် ပါ့မယ် ” ဟု ဆို ကာ မှောင် နှင့် မည်းမည်း စမ်းတဝါးဝါး အ သွား ပြန်လာ က လောက် ခဲ့ရသည် မ ဝေး ။ ဘဲ တည်း ကျောင်းသို့ လွယ် လင့် တကူ ဖြင့် ပြန်ရောက် ၏ ။ လူ လော နတ် လော မသိ ။ ရဟန္တာ ဟုတ် - မဟုတ် ၊ တုန်လှုပ် ကြောက်ရွံ့ခြင်း ရှိ - မရှိ စူးစမ်း ဟန် သထုံ တူသည် ၌ နေ ခိုက် ။ တစ်နေ့တွင် သေက္ချ တောင် ဦး တိ လောက နှင့် တရား အားထုတ် ဘက် ခ ရွဲ ဆရာတော် စုံစမ်းရန် ရောက်လာ ၏ ။ ဦး က ဝိ ထက် အသက် သိက္ခာ ကြီးသည် ။ ညောင် “ လွ ဦး န့် က ဆရာတော် ဝိ ၊ ခ ရွဲ ဆရာတော် က - ကို စုံစမ်း ကြည့် စမ်း ပါ ။ လောကီ တွေ အ တော် ဆည်း ပူး ထားတာ ၊ သူ့ဟာသူ ထိပ်တန်း ပဲ ဆိုပြီး အလံ ထူ ထားတယ် ” ဟု ဆို၍ စုံစမ်း ကြည့် ရာ ခ ရွဲ ဆရာတော် က က သိုဏ်း “ ဝန်း နေ စမ်း နိမိတ် ပါ ဦး ယူ၍ အရှင်ဘုရား ပရိ ကံ ၊ တည် ခုနက ပုံ မှ ကွမ်း အ စ အစ် ခပ် မြင့် အကြောင်း မြင့် ဝေဖန် အ မိန့် ပြောဆိုသွား ရှိ သွားတယ် ၊ ရာ ဟောဒီ - ကွမ်း အစ် ထဲမှာ ကွမ်း ရွက် ဘယ် နှစ် ရွက် ရှိတယ်ဆိုတာ သိချင်ပါတယ် ဘုရား ” ဟု ဦး က ဝိ က “ ဒီ လျှောက် အထိတော့ သည် အာရုံ ။ မလိုက်နိုင် တော့ဘူး ” ဟု ဖြေ ကြား ရာ ဦး က ဝိ က တိတိကျကျ ပြောလိုက်သည် ။ တရား အား ထုတ်နည်း ကို မေးမြန်း ၍ အ စ မှ အ ဆုံး အထိ ရှင်းပြ လိုက် ရာ - “ အရှင်ဘုရား အသက် ငယ် ပါသေးတယ် ၊ ရှေ့ဆက် ပြီး ကြိုးစား ပါ ဦး ” ဟု ပင် အပေါ် စီး တိုက်တွန်း တော် မူ သေး ၏ ။ ဆက်၍ - ဟိုတုန်းက “ တ များတော့ ပ ည့် တော်တော့ တ ပ ည့် သွ တော် ကျွာ ရယ် ပါ ဒ ၊ ဦး စွဲ ကပ် ဥတ္တ နေလို့ မ ရယ် ၊ ဒီ သေ အထိ ကျွေ အာရုံ တောင် မလိုက်နိုင် ဦး တိ လောက တော့ဘူး ရယ် ။ သတ္တဝါတွေ ကို ကောင်းကင် ကနေပြီး တရားဟော နိုင် မှ ပြန် ကြွ မယ်ဆိုပြီး တရား ရှာ ထွက်ခဲ့ ကြ တာ က လား ။ နောက်တော့ ဒုက္ခ အမျိုးမျိုး တွေနဲ့ တွေ့ကြုံ ကာ ကိစ္စ မ ပြီး ဘဲ ပြန်ဆုတ် ခဲ့ အထက်ဖော်ပြပါ ကြ ရတယ် ” ဟု သုံး အ ဦး တွင် မိန့် ရှိလေသည် ဦး ဥတ္တ မ ကား ။ သေ သူ့ စကား ကျ တောင်မှ ၌ ပင် အဖြေများ ခွဲထွက်ကာ ထွက် စွန်းလွန်း နေ၏ သို့ ။ လာရောက်၍ နည်း ခံ အားထုတ် သွား ဖူး ၏ ။ ဦး ဥတ္တ မ လာရောက် အားထုတ် စဉ် က ရဟန်းတော် တွေထက် လူများ က ပိုပြီး တရား ပေါက် လွယ် ပုံ ၊ လူ ဒကာ တွေထက် ဒကာမ များ က ပိုပြီး တရား ရ လွယ် ပုံ ကို - နဝမ အကြိမ် ## PAGE 611 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၅၅၇ မ ရုန်း နိုင်ကြ “ နွား ဘူး ထီး ။ ကြီးတွေ ချို မ ပါ က ချို ခွာ ထောင် သေး ၊ ကိုယ် ထောင် နှင့် ကောင် ကုန်း သေးတဲ့ ခေါင်ခေါင် နွား မှာ မ လှည်း တွေက ခွက် ကုန် ချည်း အ ပြည့် တောင် နှင့် ရုန်း နိုင် ကြတယ် ” ဟူသော အဓိပ္ပာယ် ဖြင့် စာ ချိုး ဖူး ၏ ။ မသိ လျှင် ငြိမ် ငြိမ် နေ ၊ သိ အောင်လုပ် ၊ ကိုယ် , နှုတ် , စိတ်မ ဆော့ နှင့် ယောဂီ ၁၂၈၅- များ နှင့် ခုနှစ် ကျောင်းများကို သီတင်းကျွတ် အတူ လ ပြည့် နေ ဦး ကျော် ဝိ ဇ တစ် ယ ရက်နေ့တွင် အား လွှဲ အပ် မောင်ရင် ကာ ဆရာတော်သည် ပေါ် ချောက် ရှိ စွန်းလွန်း ဦး ဝိ ဇ ယ ( ချောင်း ဦး က ကမ်း ဝိ လူ့ဘဝ ဘေး ရှား က ပင် ရေနစ် အောက် ၍ ကယ် ၌ ဝါး ဖူး ကွပ် သူ ပျစ် ဦး ရွှေ တစ်ခု လုပ် နှင့် ) ၏ သီတင်းသုံး နှော င့် ယှက် မှု တော်မူ၏ ကြောင့် ။ ရွှေ့ပြောင်း ဟု အမည် ရ တွင် ခြင်းဖြစ်သည် ကာ ယောဂီ ။ နောက် များ စည်ကား ကျောင်းများ လာ ၊ ဂူ ပြန်သည် များ ပါ ဒကာ ။ ( အ ပေါ် မွှေ ဓာတ် လာ၍ “ ကပ် စွန်းလွန်း ပါ လာသည် ဂူ ကျောင်း ကို ’ သတိပြု ။ ) တစ်နေ့ ယခု တခြား ရှိသော စည်ကား ဦး စံ ဖေ ၏ လာ ဖခင်ကြီး ၏ ။ က ရိပ်သာ မြေ ဧက ၂၀- လှူဒါန်း သည် ။ ယောဂီ များလည်း နာ တ လည်း မြန်မာနိုင်ငံ၌ မြန်မာနိုင်ငံ၌ ရာသက်ပန် ရဟန္တာ နေ များ သွား ပေါ်ပေါက် သူ အီတာလျံ သည့် ဘုန်းတော်ကြီး သတင်း ကို ကမ္ဘာ ဦး လှ လောက ည့်၍ ဟောကြား , ရေးသား ၏ ။ မြင်းခြံ သို့ သွားရောက်၍ ဆရာတော်အား သင်္ကန်း စ သည် ဖြင့် ကန်တော့ ပရိယတ္တိ လျက် ကွယ်လွန်သူ တစ်ဖက်သတ် မိဘ အ နှစ် စွဲ သန် ဦး အား သူများ အထူး က ရည်စူး၍ “ စာ မ တတ်တဲ့ အမျှ တော ပေးဝေ ခဲ့သည် ထွက် ကြီး ။ ' ဟု အထင်အမြင် သေး ကြ ၊ ငရဲကြီး ကြသော်လည်း ယောနိသော မနသိကာရ ဖြင့် ရိုးသား တော ထွက် ဖြော င့် ကြီး မတ် ထံ ၌ တော် မူ အ ကြသော လေး အမြတ် ပရိယတ္တိ နည်း အ ခံ ကျော် ကျင့် ဆရာတော်ကြီးများ သုံး ကြသည် ။ ပင် လျှင် စာ မ တတ်သော တောင် ၁၂၉၂- သာ မြို့သို့ ခုနှစ် ကြွ စဉ် ဝါဆိုလ တော ပြည့် ရ ဆောက်တည် အ ဖိတ် နေ့တွင် လျက် ရဟန်းခံ ရှိသော တောင် ကိစ္စ ရှိ၍ သာ ဆရာတော် ဆရာတော် ဦး တောင် အဂ္ဂ ဝံ သာ သ ဆရာတော်သည် သည် ဦး က ဝိ ဆရာတော် လူ ပြိန်း များအား နှင့် တွေ့ဆုံ၍ ဟောပြော အာလာပ ဆုံး မ သည့် သလ္လာပ အတိုင်း စကား တရား ပြောကြား အားထုတ် ။ 11 ပုံ ဆရာတော် အ စ မှ အ ဆုံး ကား ဟောပြော စာ တတ် စေ သည့် ကာ တစ်ပါးတည်း အ ရာ၌ တစ်နိုင်ငံလုံး ရိုသေစွာ ကျော်ကြား နာယူ လေသည် သည့် ။ ဆရာတော် တောင် သာ ဖြစ် သည့် အတိုင်း အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘွဲ့တံဆိပ်တော် ရ ( ထိုခေတ်က ထို ဘွဲ့ ရသော ဆရာတော် အလွန် ရှားပါး “ ဦး က ဝိ လှ တို့ ၏ ။ ) ဆရာတော်ကြီး အားထုတ် တဲ့ တစ်ပါးတည်း လမ်း စဉ် က ။ အကျဉ်း ဆုံး အ တို ဆုံး လမ်း ပဲ ။ တ ပ ည့် တော်တို့ လမ်း က ကျယ် လွန်း ပြီး ပေါက် ရောက်နိုင် ခဲ တယ် ” ဟု တောင် သာ ဆရာတော် က နဝမ အကြိမ် ## PAGE 612 } ၅၈ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ဝန်ခံ တ ပ ည့် ချီးကျူး ထံမှ ကာ တရား မိမိ၏ ယူရ ဒကာ ပုံ “ တိပိဋက ဒကာမ များကိုလည်း မဟာ နာဂ စာ ထေရ် တတ်သော ' ကြီး အကြောင်း ဆရာ က အ ဟောပြော ကျင့် တတ်သော ပြ ၏ ။ ပရိ ကံ မှ ရဟန်းခံ အ စ အာနာပါန ပွဲတွင် ဦး ရှု ပွား က ဝိ ပုံ ဆရာတော်အား ကို စာ ဖြင့် ရေး တရားဟော ပေးရန် လည်း စေ တောင်းပန် ကာ ထပ်မံ ၍ ၁၂၉၂- နာယူ သည် ခုနှစ် ။ ဝါဆိုလ 66 “ ပြည့် စက္ခု စ ကျော် သော လေး တံခါး ရက်နေ့တွင် များမှ စောင့် ရေးပေး ၍ ရသည် ဖြတ် ပါ ။ က ရ နိုင်သော်လည်း ထိ မှု သိ မှု သတိ ပြုခြင်း အား ဖြင့် ကာ ယ တံခါး မှ စောင့် ဖြတ် ရ သည်မှာ နာမရူပ ဉာဏ် အမြင် သန် လွယ် သည် ။ ကာ စ သည် ယ တံခါး မဖြစ်ရန် ၌ ထိ မှု ဖ သတိ ဿ ဖြစ်ရာ နှင့် ဖ ဖြတ် ဿ ရသည် ကြောင့် ။ ဝေဒနာ ဖြတ် ဖြစ်၏ လျှင် ။ ဝေဒနာ ‘ ဝေဒနာ မှ သညာ တဏှာ ' ဥပါဒါန် မ ဖြစ် မူ ဘဝ ၍ ‘ ဝေဒနာ ပညာ ’ ဖြစ်လာမည် ” စ သည် ဖြင့် ပရိ ကံ မှ မဂ် ဇော ဖိုလ် ဇော ကျ သည်အထိ ရေးသား ပေးပို့ လိုက်သည် ။ ယင်းသို့ လျှင် စာ တတ်သည် ၊ မ တတ်သည် ကို ပမာဏ မပြုဘဲ အမှန်တကယ် ထိုး ထွင်း သိမြင် သော ပညာ ကို လေးစား ကာ တ က ယ့် ပရိယတ္တိ အ ကျော် ဆရာတော်ကြီးများ ပင် နည်း လွှ င့် ခံ သူများ ကျင့် အ သုံး ခွင့် ကြ ကောင်းကြီး လေ၏ ။ ပရိယတ္တိ နှင့် လက်လွတ် လည်း ရ အ ရုံ မျှသာ ဟုတ် မတတ် မ က ငရဲကြီး ၊ မာ န ကြ တံ ခွန် ရ ရှာ တ ကုန် လျှပ် ၏ ၊ လျှပ် . တစ်ဖန် ဆရာတော်ကြီး အား “ ပရိယတ္တိ ပါရဂူ ” များ က ပင် ယင်းသို့ လေးစား ကြ သည်မှာ အ ရ ဟတ္တ ဖိုလ် ပညာ နှင့် ပြည့် စုံ ခြင်း ၊ ထိုး ထွင်း မြင်နိုင် ၊ ကြား နိုင် ၊ သိနိုင် စော အသိဉာဏ် ဂုဏ်ထူး မ တောက် ပါ တစ်ခေါက် ရှိခြင်း တို့ ရှု ကြောင့် မှတ် နေသော သာ ဖြစ်ရာ အချို့ ထိုသို့ “ တော ပြည့် ထွက် စုံအောင် ရဟန်း ကား ယောဂီ မ ကြိုးစားကြ နှင့် အချို့ မူ ၍ လူ ယောဂီ ' တို့ က ပရိယတ္တိ ဝန်ဆောင် ပုဂ္ဂိုလ်များ အား အ ထင် သေး ရှုတ်ချ ခြင်း ဖြင့် ငရဲကြီး စင်စစ် ကြ ပြန် ပြည့် လေသည် စုံ သော ။ အကြားအမြင် အသိဉာဏ် အထူး နှင့် ပရိယတ္တိ အသိဉာဏ် အ ပို ဂုဏ်ထူး တစ်ခုခု မျှ မရှိပါ ဘဲ ရဟန္တာ ဖြစ်ကာ မျှ ဖြင့် ပင် တစ်ပါး သူ အား တရား ပြ ပေးရန် မ သင့် ချေ ထို့ကြောင့် ။ တိမ်း ပါး အရာရာ လွဲချော် စရာတွေ တွင် ယောနိသော များစွာ ရှိကုန်၏ မနသိကာရ ။ ၊ သတိ သမ္ပ ဇ ည ဖြင့် မဇ္ဈိမ ပဋိပဒါ ကျအောင် ကျင့် ကြံ ကြ ကုန် ရာ ၏ ။ စွန်းလွန်း ဆရာတော်ကြီး က - “ မသိ လျှင် သိ အောင်လုပ် ၊ မသိဘဲ နှင့် လက် ဆော့ လျှင် ဆင်းရဲ တတ်သည် ။ မသိဘဲ နှင့် ပါးစပ် ဆော့ လျှင် ဆင်းရဲ တတ်သည် ။ မသိဘဲ နှင့် စိတ် ဆော့ လျှင် ဆင်းရဲ တတ်သည် ။ မ ဆင်းရဲ ချင် လျှင် ငြိမ် ငြိမ် နေ၍ သိအောင် ကြိုးစား လေ ” ဟု ဆုံး မ တော် မူ ဖူးပါသည် ။ ( ယထာ ဘူ တ လမ်းညွှန် -၂၁၆ ။ ) နှင့် .. အက် ## PAGE 613 ဝဋ် ကြီး လှ သော ရဟန္တာ ဦး မဏိ သာရ စွန်းလွန်း ၁၂၉၈- ဂူ ကစ် ခုနှစ် ကျောင်း တန်ခူးလ လုံး ကိတ် ပြည့် ဆိတ် ကျော် ၁၄- ငြိမ်သက် ရက် သန်းခေါင်ကျော် နေ၏ ။ အချိန် ၊ မှောင် နှင့် မည်းမည်း ကောင်း ရဟန်း ဘုန်း အချိန် ယောဂီ ဖြစ်၏ ၊ လူ ။ ယောဂီ ပတ်ဝန်းကျင်မှ များ မိမိတို့ ဂူ အသံဗလံများ ကျောင်း အသီးသီးသို့ လည်း တိတ်ဆိတ် ဝင် ကာ တရား စ ဖြစ်သည် ရှု မှတ် ၍ ။ ပွက် ထို အခိုက် ပွက် ရိုက် ဆရာ ဆူညံ တော့် ကျောင်း သွား ၏ ။ အနီးမှ ယောဂီ စည် များ တီး အ သံ ထိတ် ၊ အုန်း တ မောင်း လ န့် ဖြစ်ကာ ခေါက်သံ ဂူ ၊ ကုလား ကျောင်း အသီးသီးမှ တက် သံ များ ပြေး ထွက် ယောဂီ စုရုံး ရဟန်းတစ်ပါး လာကြသည် ။ • တရားဝင် နေသော ဂူ တစ်ခုမှ မီး များ တောက် လောင် နေသည်ကို ထုတ် တွေ့ ကြ လာ ရ၏ ကြ၏ ။ အားလုံး ။ တစ်ကိုယ်လုံး ဝိုင်း ၍ ငြိမ်း ကြိုး သတ် ဖြင့် ကြသည် တုပ် ကာ ။ ဂူ ပါးစပ် ထဲ၌ ရှိသော ၌ အဝတ် ကိုယ်တော် စုတ် များ အား ဆို့ ပွေ့ ပိတ် ချီ ၍ ၍ မီး တစ်စုံ တိုက် ဟ ရှို့ ရာ သတ် အနာတရ ခြင်း ဖြစ်သည် မ ဖြစ် ။ ။ မီး ထို အပူရှိန် အရှင် ဟပ် ကား ခံရသည် ဝဋ် ကြီး မှ အ လှသော ပ ကိုယ် “ ၌ ရဟန္တာ လောင်ကျွမ်းခြင်း ဦး မဏိ သာရ မရှိ ။ ' ဖြစ်၏ ။ ဂူ ပိတ် မီးရှို့ ဦး မဏိ သတ် သာ ခံရခြင်း ရသည် ဖြစ်သည် ၁၁- နာရီခွဲလောက်က ။ ထိုသို့ ခံရ စဉ် ကု နှုတ် ဋီ သို့ က အ ကြွ အော် ၍ လူဆိုး မ ရ များ သ ဖြင့် က ဆရာတော်အား ကြိုး နှင့် တုပ် ၍ စိတ် ဆရာတော် ဖြင့် သာ ကြား လျှောက်ထား သိ တော် မူ ၍ ကာ စည်း သ မာ ပတ် အုန်း မောင်း ဝင်စား တို့ကို နေခြင်း အ ဖြစ်၏ တီး ခိုင်းခြင်း ။ ထို အကြောင်းကို ဖြစ်သည် ။ ဆရာတော် ' စေတသာ စေ က တော - ပ ရ ဝိ တက္က ' မ ညာ ယ - စိတ် ဖြင့် စိတ် ကို သိ၍ ' ကယ် မ နိုင်ခြင်း ဖြစ်၏ ။ “ ဦး ပဉ္စင်း ၊ သူ့ ကြွေး ရှိရင် ဆပ် လိုက်ပေါ့ ၊ သည်းခံပြီး သာ နေ ၊ ကိုယ် က လုပ်ခဲ့ မိပြီ ဟာ ကိုး ” ဟု အလွန် မိန့် ထူးခြား တော်မူ၏ သူ ။ ဖြစ်၏ ဦး မဏိ ။ သာရ အရှင် လည်း မောဂ္ဂလ္လာန် မိမိ ဘဝကို ၊ အရှင် သိပြီး အင်္ဂု ဖြစ်သည် လိ မာ လ တို့ ။ ကဲ့သို့ သမာဓိ ကြွေး အ ရာတွင် ဆပ် ရခြင်း ပင် တည်း ။ တောင် ( ပို့ ့ ဓမ္မပဒ တွင်းသို့ အဋ္ဌကထာ ဝင် စဉ် ခုနစ်ရက် ပါ ပ ဝဂ် အ ၌ ) ပေါက် နွားကျောင်းသား ပိတ်ဆို့ ခဲ့ ကြ ဖူး ခုနစ် ၍ တစ်ဆ ဦး ယ့် ဖွတ် လေး သတ္တဝါ ဘ ၀ လုံး ကို အတူတူ ရဟန်းတော် ဖြစ်ကြ ခုနစ် ကာ ပါး ဖြစ်လာ ဘဝ တိုင်း ကြ ၍ ခုနစ်ရက် ဂူ တစ်ခုထဲ အ တရား စာ ငတ် အတူ ခဲ့ ကြ ရု ရ မှတ် ဖူး ၏ ။ ကြ ရာ နောက်ဆုံး အိမ် လောက် ဘဝတွင် မ က ကြီးမားသော ခုနစ် ရွာမှ လူအများ ကျောက် ဝိုင်း ၍ ဖျာ ဖယ်ရှား ကြီး တစ်ချပ် ကယ် မ အလိုလို ကြသော်လည်း ဂူ ပေါက် မ ရ ၊ ပိတ် ခုနစ်ရက် ကျ လာ ရှိမှ သ ကျောက် ဖြင့် ရွာပေါင်း ဖျာ ကြီး အလိုလို ပွ င့် သွား၍ အသက် ဘေး လွတ် ခဲ့ ကြ ရသည် ။ ( ဖွတ် ကို သတ် မိ ခဲ့ လျှင် ကား ထို နေရာ၌ ပင် ## PAGE 614 ၅၆ ဝ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် သေ ကြ မိမိ ရ အံ့ ပြုလုပ်ခဲ့သော ။ ) ကံ ၊ ကံ၏ အကျိုးကို မြေ လျှိုး မိုးပျံ ၍ ပုန်း သော်လည်း မလွတ် နိုင်ကြောင်း ဟော တော် မူ ခဲ့သည် ။ ယခုလည်း ဦး မဏိ သာ ရသည် ကိုယ်လုပ် တာ ကိုယ် ခံရခြင်း ပင် ဖြစ်ကြောင်း ထူးခြားသော ဦး မဏိ သမာဓိ သာရ ကား ဖြင့် လူ ကိုယ်တိုင်လည်း ဝတ် ကြောင် ဘဝ သိမြင် က အလွန် တော်မူ၏ ဆိုး ပေ ။ မိုက် ကန်း သူ ဖြစ်သည် ။ သ ပြေ ပင် ရွာ ရပ်ကွက် အုပ် သူ ကြီး သား ၊ လူ အမည် “ ဦး မြ မောင် ” ၊ လှည်း အငှား လိုက်စား ၏ ။ မင်း မိမိ ဇနီး စေ များ လည်း နှင့် လုပ် သံသယ ဖူး ၏ မ ။ ကင်း မယား သူ များကိုလည်း ခုနစ် ယောက် အသက် ယူ သည် ချမ်းသာ ။ အလွန် မ ပေး လည်း ။ နောက် နှိပ်စက် သံဝေဂ ခဲ့ ၏ ရ ၍ ။ ဆရာတော် ထံ လာရောက် ကာ မောင်ရင် ပေါ် ချောက် ၌ ရဟန်း ပြု လျက် တရား အားထုတ် ခဲ့သည် ။ ခုနစ်ရက် ၁၂၉၄- မျှ ဖြင့် ခုနှစ် ရဟန်း ၊ တပေါင်းလဆန်း ကိစ္စ ပြီးသွား သူဖြစ်၏ ၁၀- ။ ရက် ၊ ၁၂- ရက် ၊ ၁၄- ရက် ၊ လ ပြည့် ကျော် တစ်ရက် တရား လာ အား အားထုတ် ဖြင့် နှစ်ရက် ကြသော စီ ခြား ဆီဆိုင် ကွာ ၍ ရဟန္တာ စော်ဘွား ဖြစ်ကြောင်း ကြီး သား စပ် ဆရာတော် ခွန် ဆက် နှင့် ကိုယ်တိုင် စကား ( စော်ဘွား ရှမ်းပြည်မှ ကြီး အမတ် အသက် ဦး ၈၇- ထုံး တို့အား နှစ်ရှိ စပ် ထို ခွန် အ ဆက် ချင်း က ဖြစ်ပွား “ အာနာပါန စဉ် က ) အား ဟောကြား ထုတ်နည်း ခဲ့ ဖူး စွန်းလွန်း ၏ ။ ( ဤ အကြောင်းကို ဥပ နိ သျည်း ’ ကျမ်းပြု ဆရာတော် ဦး သာ သ န ဝိသုဒ္ဓိ အရှင်မြတ် အား လျှောက်ထား ခြင်း ဖြစ်သည် ။ ) ဦး မြ မောင် ကဲ့သို့သော လူ ပေ များ ရှား လှ ၏ ဦး မဏိ သာ ရသည် လူ ဖြစ်စဉ် က နွား လှည်း မောင်း ရာ ချောင်း အ တက် ၌ ဝန် နှင့် အား မ မျှ ၍ နွား မှာ မ ရုန်း နိုင် ဘဲ ရှိရာ တ အား လွှဲ ၍ ရိုက် ၏ ။ ရိုက် သော်လည်း မ ရုန်း နိုင် သ ဖြင့် နွား မှာ ထို နေရာ၌ ပင် လဲ ကျ သွားသည် ။ အား ကုန် ရိုက် ၍ ထ စေ သော်လည်း မ ရ ။ ထိုအခါ ကောက်ရိုး များ နွား ပေါ် စု ပြုံ ပြီး မီး ဖြင့် ရှို့ တိုက် လိုက် ၏ ။ 560 ဦး မဏိ သာရ ယခုကဲ့သို့ ခံရသည် ကို ဆင်ခြင် တော် မူ သောအခါ ဆရာတော် ရော ဦး မဏိ သာ ရပါ “ ကိုယ်လုပ် တာ ကိုယ် ခံ ရ သည့် ဝဋ်ကြွေး ကို မြင် တော် မူ သ ဖြင့် မိန့် တော် မူ ခြင်း ဖြစ်သည် ။ ထို ့ နောက်တွင် လည်း မနာလို သူများ က ဦး မဏိ သာရ အား ဝိုင်း ချုပ် ၍ ဓား ဖြင့် ခုတ် သတ် ကြ ပြန် ၏ ။ သည်းခံ ၍ သ မာ ပတ် ဝင်စား နေရာ မြက် ရှ ရာ မျှသာ ရှိသည် ဆို၏ ။ နောက် တစ်ဖန် ဆီမီး ကန် ရွာ ၌ တစ် ဝါဆို စဉ် ကလည်း ဂူ ပိတ် ၍ မီးရှို့ခံရ ပြန်သည် ။ ယခု တိုက်အုပ်ဆရာတော် ဦး သော ဘဏ , က သွား၍ ပ င့် ခေါ် ထား ရ၏ ။ ဦး မဏိ သာရ မီးရှို့ သတ် ခံရ စဉ် ဆီဆိုင် စော်ဘွား ကြီး သား နှင့် စကား အမတ်ကြီး တို့လည်း ဂူ တစ်ခု စီ ၌ တရားဝင် နေကြ ရာ ဆရာတော်ဘုရားကြီး အ မိန့် တော် ရှိသည် ကိုလည်း ကြား သိ ကြည်ညို ကြ ရ သ ဖြင့် ဦး မဏိ သာရ အား ထိုနှစ် ကဆုန်လ ပြည့် နေ့၌ ရှမ်းပြည်နယ် တောင်ကြီး သို့ ပဋိ ပတ္တိ သာသနာပြု ရန် ပ င့် သွားကြ လေသည် ။ န မ အကြိမ် ## PAGE 615 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၅၆3 ရှမ်းပြည် တောင်ကြီး ၌ သီတင်းသုံး ခိုက် မှာပင် မြင်းခြံ စွန်းလွန်း ဂူ ကျောင်းတိုက် အတွင်း မနာလို သူများ က လောကီ အစီအရင် အတိုက်အခိုက် အင်း များ မြှုပ် နှံ ၍ သာသနာ ဖျက် နေကြသည် ကို မြင် တော် မူ သ ဖြင့် မြင်းခြံ သို့ လှမ်း ၍ အကြောင်းကြား ရာ ဦး မဏိ သာရ အ မိန့် ရှိ သည့် အတိုင်း အတိအကျ တွေ့ရှိ ကြ ရ၏ ။ ရှင်းလင်း သုတ်သင် ပစ် ကြ ရ လေသည် ။ ဦး မဏိ သာရ ကား ဤမျှ အမြင် သန် တော်မူ၏ ။ ရှမ်း ပြည်၌ စပ် ခွန် ဆက် ၊ ကမ္မဋ္ဌာန်း ဆရာကြီး ဦး တိုး တို့ကို လွှဲ အပ် ၍ ၁၂၉၈- ခုနှစ် ဝါ ကို မြင်းခြံ ၌ ပြန်၍ ဝါ ကပ် တော်မူ၏ ။ ရှမ်း ပြည်၌ စွန်းလွန်း ဥပ နိဿယ ပဋိ ပတ္တိ သာသနာ မျိုးစေ့ ချ တော် မူ ခဲ့သော ဦး မဏိ သာ ရသည် ထိုနှစ် ဝါတွင်း တော်သလင်း လ ၌ ‘ ဌာပနာ ပရိနိဗ္ဗာန် ထား ” ပြု ရာ တော် နောက် မူ သွားသည် ရှမ်းပြည်မှ ။ အရိုး ဓာတ် ပ င့် ဆောင် တော်ကို ပူဇော် စွန်းလွန်း ကြကြောင်း ဂူ ကျောင်း တိုက်အုပ်ဆရာတော် တွင်းရှိ စေတီတစ်ဆူ ၌ အ မိန့် ရှိ၍ သိရှိရသည် ။ သံဝေဂယူ ဖွယ် အား ကျ ဖွယ် ကြီး ပါ တ ကား ။ “ ပတ္တမြား မှန် လျှင် ညံ့ မ နစ် ' ဟူ သကဲ့သို့ ဦး မြ မောင် ခေါ် ဦး မဏိ = ( မြ ရတနာ ) သာရ ( = အ နှစ် ) ကား လူ ပေ ကြီး တို့အတွက် သင်ခန်းစာ ပေးခဲ့ သော ပဋိ ပတ္တိ ရတနာ တစ် ပွ င့် ဖြစ်ခဲ့ ပေ ၏ ။ ဆရာ စန္ဒြ ဦး မဏိ ( လက္ခဏာ သာရ ကဲ့သို့ပင် ဗေဒ ပု ဆရာတော်ဘုရားကြီး ရော ဟိတ် ) က စာရေးသူ ကိုယ်တိုင်လည်း အား ပြောပြ မီးရှို့ခံရ ဖူး ၏ ။ ဖူး တစ်ခါက ကြောင် · ည ခုနစ် နာရီတွင် ရွာ နီး ကျောင်းမှ ဘုန်းကြီး တစ်ပါး လာ ပ င့်၍ လိုက်ပါသွား ရ၏ ။ နှစ် ဖာ လုံ ခန့် ဒကာ ဝေးသော တစ် ဦး လယ် က " ဖွ တစ်ခုအတွင်း င့် လိုက် ရာ ရေ သို့ နံ ရောက်သောအခါ ဆီ အ နံ ့ ရ သ ဖြင့် မီးရှို့ အ သင့် ကြ တော့မည် စီရင် ထားသော ကို သိ ရေ နံ တော်မူ၏ ဆီပုံး ကို ။ " “ ကိုယ်တော် ရဟန္တာ ဟုတ် - မဟုတ် သိရ ရော ပေါ့ ” ဟု လည်း အဆိုပါ ဘုန်းကြီး က ကြိမ်း လိုက် ဆရာတော် သေး ၏ ရောက်လာလျှင် ။ ဝိုင်း ၍ ဖမ်း ချုပ် ကာ မီးရှို့ သတ် ကြသည် ။ “ .. တစ်နာရီအတွင်း ငါ၏ ရုပ်နာမ် နှစ်ဖြာ ဤ ခန္ဓာကိုယ် ကြီး မ ပျက်စီး စေ သတည်း ” ဟု အဓိဋ္ဌာန် ၍ “ နိ ရော ဓ သ မာ ပတ် ' ဝင်စား တော် မူ သည် ။ မီး ငြိမ်း သွားသော်လည်း ကိုယ်တော် ၌ မည် သို ့ မျှ မရှိဟု ဆို လေသည် ရဟန္တာ ။ အရှင်မြတ် တို့၏ စွမ်းအား တော် ကား အ စိန္တေ ယျ ပင် ဖြစ်၏ ။ အတိတ် ကြောင်း ကံ ဟောင်း လောက၌ လုပ်ရပ်ကို ခိုး ပါ ဆိုး တိုက်ခိုက် သိ ကြ ရ သောက်စား သော် လူမိုက်တို့ မူးယစ် သံဝေဂ သော လူ ရယူနိုင် ပေ လူ ညစ် ပေ များ ရာ တရား ၏ ။ အလုပ်ခွင် သို့ သ ရ ရောက်လာကြ ဏာ နိ ဥပါသကာ သောအခါ နှင့် သန္တ လည်း တိ ကောင်း အမတ်ကြီး ခဲ ၏ ။ တို့ ဘုရားရှင် တရားထူး လက်ထက် ရ ခဲ့ ကြ ဖူး တော် ပါ၏ က အရက်သမား ။ လူဆိုး ကြီး အင်္ဂု လိ မာ လ လည်း ရဟန်း ကိစ္စ ပြီးစီးခဲ့ ပါ၏ ။ သို့ရာတွင် မြန်မာနိုင်ငံ ပဋိ ပတ္တိ သာသနာ ဝင် ၌ ကား ယခု လူ ပေ ကြီး ဦး မြ မောင် မှ ဦး မဏိ သာရ ဖြစ်လာ တော် မူ သကဲ့သို့ အစစ်အမှန် ကူး မြောက် နိုင် သူ ကား ရှား ပေ လိမ် မည် ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 616 ၈၆၂ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ရောက်သောအခါ ကျွန်ုပ်တို့ ဆရာကောင်း ကြားသိရ သမျှ အမှီ မရဘဲ လူ့ဘဝ ( အမှီ က မယူဘဲ ခိုး ဆိုး ) သမထ တိုက်ခိုက် လက်နက်ကြီး သူများ အလုပ်ခွင် အားကိုး သို့ ဖြင့် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တို့၏ သဒ္ဓါ သီလ စ သော အတွင်း ပစ္စည်းများကို လုယက် ၍ “ အနတ္တ သာသနာ “ ' အရက်သမားကြီး ကို ပင် ဓားပြတိုက် အ ကျွတ် ကြသည် တရား ကို တွေ့မြင် ရသွားပြီ နေကြ ' ဟု ရ၏ ကြား ။ ၍ နား စွ င့် ကြည့် လျှင် ‘ သမထ ’ အမည်ခံ သော လောကီ လမ်း စဉ် သို့ သာ တိုး ဝှေ့ ဝင်သွား တတ် လေသည် ။ ဆရာကောင်း အမှီ ရ ရန် သတိပြု ကြ ရာ ၏ ။ အရိယာ ဖြစ်ရန် ကျန် သေး ၍ စောင့် ကြို တော် မူ ခြင်း ဆရာတော် ဘုရားကြီးကို အမှီ ရ ၍ အရိယာ ဖြစ် တော် မူ ကြ ရသော ပုဂ္ဂိုလ် တို့လည်း မရေတွက်နိုင် ဆရာတော်သည် အောင် ရှိရာ ၁၃ ပြီ ။ ဝ ၁- ခုနှစ်က တစ်ကြိမ် ၊ ၁၃၁၁- ခုနှစ် ဗုဒ္ဓသာသနာ နုဂ္ဂ ဟ အဖွဲ့ တစ်ကြိမ် က ပ ၊ င့်၍ ရန်ကုန်သို့ တစ်ကြိမ် ကြွရောက် ၊ ၁၃၁၃- ချီးမြှ ခုနှစ် င့် သည် ဘောက် ကို တွေ့ရ၏ ထော် စွန်းလွန်း ။ ဂူ ဌာန သိမ် သ မုတ် ရန် ဆရာတော်၏ တရား များ ၊ နီ တိ ပ မာ ဥပဒေ သ စကား များမှာ အလွန် မှတ်သားဖွယ် ကောင်း လှ ပေသည် ။ အပြည့်အစုံ ကို “ ထေရုပ္ပတ္တိ နှင့် သာရ ဏီ ယ ကထာ စာအုပ် တို့၌ ကြည့် ရှု အထူး ကြ ပါ သ ကုန် ဖြင့် ။ ဆရာတော်၏ သြ ဝါဒ တရား ၊ ဥပဒေ သ စကားများကို ဖော်ပြ ကြ ရာ၌ ကျမ်း ဂန် ပါဠိ များကို ကိုးကား၍ အခိုင်အမာ ပြ ဆို ချင် လွန်း လျှင် မူလ စကား များ ဖုံးကွယ် မ ကျအောင် သွားရအောင် ဖော်ပြ စီစဉ် ကြ ပါ ကြ လျှင် ရာ ၏ ပို၍ ။ ဓမ္မရသ ဆရာတော်၏ ရှိ ပါမည် တရား ။ နောက်ထပ်လည်း စကားများကို များစွာ အရင်း ထွက်ပေါ် ကျ နိုင် သမျှ လာနိုင် ပေ သေးသည် ။ မူရင်း ကား ဆား ဖြူး ရန် မ လို ၊ အလိုလို ပင် မြိန် မြတ် လှ ပါပြီ ။ · “ စာသင် ရန် အခြေအနေ မ ပေး၍ စာ မတတ် စေ ကာ မူ တရား အားထုတ် ၍ ရ နိုင်သည် ။ အ ကျွတ် အ လွတ် တစ်ကိုယ်တည်း . တော ထဲ သွား၍ အားထုတ် နိုင် မှ ဟူသော သင်ခန်းစာ ရသည် မဟုတ် စာတမ်း ။ တကယ် ကြီးကို ယုံ ၍ ပဋိ အ ဟုတ် ပတ္တိ လုပ်လျှင် သာသနာ မည်သူမဆို ဝင် ၌ စိုက်ထူ ရ နိုင်သည် တော် မူ ခဲ့သော ” “ စွန်းလွန်း ဂူ ဆရာတော် ဘုရားကြီး ' ကား ၁၃၁၄- ခုနှစ် ၊ ကဆုန်လ ပြည့် ကျော် ကိုး ရက် ၊ စနေနေ့ည နေ ငါး နာရီအချိန်တွင် ခန္ဓာဝန်ကို စွ န့် တော် မူ ခဲ့သည် ။ ပရိနိဗ္ဗာန် မပြု မီ ငါးနှစ် ခန့် က ပင် ပရိနိဗ္ဗာန် ပြု မည့် ရက် ကို ကြိုတင်၍ အ မိန့် ရှိ တော် မူ ခဲ့ရာ ( မှတ်သား “ ငါ သူတို့ သေ ရင် အမှတ် ဘာမှ မှား ၍ မလုပ်နဲ့ လော မသိ ။ ) ထိုး ရက် ထား မျှသာ လိုက် လွဲ ” သည်ဟု ဟူသော ဆိုကြသည် အမှာစကား ။ အ ရ စွန်းလွန်း ဂူ ကျောင်း၌ ပင် ဂန္ဓ ကု ဋိ သံသရာ အေး စေ တီ တည် ကာ ပကတိ အသွင် မ ပြောင်း သော နဝမ အကြိမ် ## PAGE 617 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၅၆၃ အလောင်းတော် ပရိနိဗ္ဗာန် ကိုလည်း ပြု ခါနီး ယခုတိုင် နောက်ဆုံး ဖူးမြော် စကား နိုင် အ ကြ၏ နေ ။ ဖြင့် “ အရိယာ တွေ ဖြစ်ဖို့ အများကြီး ကျန်နေသေးတယ် ဆရာတော်၏ ဝေနေယျ ” ဟု မိန့် များကို တော် မူ ဆိုင်းငံ့ ရာ ဆရာတော်၏ တော် မူ နေ ရုပ် ဟန် က ရှိစွာ လာပ် တ သည် ကား ကြွင်း ။ ကျန်နေသေး သော * မ အကြိမ် ## PAGE 618 ၅၆၄ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် စွန်းလွန်းဆရာတော် အား ကျမ်း ဂန် နှင့် စစ်မေး ကြ ပုံ ဖက် ပင် အိုင် ဆရာတော် နှင့် ဦး က ဝိ ဆရာတော်ကြီး ၁၂၈၇- ခုနှစ် က မြင်းခြံ ကဆုန်လဆုတ် ဆရာတော် ဦး ၄- က ဝိ ရက်နေ့ အား မေးမြန်း ပဲခူးမြို့ ပြောဆို . စိစစ် အ ဗျား ပုံ ကို ရွာတွင် အကျဉ်း ဖက် ချုပ် ပင် အား အိုင် ဖြင့် အောက်ပါအတိုင်း ဖက် ပင် အိုင် မှတ်တမ်းတင် ဆရာတော်ကြီး ထားပါသည် ကား နာမည်ကျော် ။ စာ တတ် ပုဂ္ဂိုလ်ကြီး ဖြစ်ပါသည် ။ မေး ။ ။ စက္ခု နဲ့ ရူပါရုံ ပြိုင် သောအခါ စက္ခု က ရူပါ ရုံ ထံ သွား သလား ၊ ရူပါရုံ က စက္ခု ထံ ဖြေ ။ လာ ။ စက္ခု လေ က သလား လဲ မ ။ သွား ၊ ရူပါရုံ က လဲ မ လာပါ ဘုရား ။ မေး ဖြေ ။ ။ ဒါ ။ သူ ဖြင့် သတ္တိ ဘ ယ့် က နှယ် ရှေးရှု မြင်နိုင် သောအခါ သ တုံး ဗျ မြင် ။ ခြင်း ငှာ စွမ်း နိုင် ပါ၏ ဘုရား ။ ဖြေ မေး ။ ။ ။ ။ မ ဒါ လာပါ ဖြင့် ရူပါရုံ ဘုရား ။ က ( ဥပမာ လာ တာပေါ့ ) နေ ကို ဗျား ကြည့် ။ သောသူ သည် နေ၏ သတ္တိ အရောင် အလင်း မျက်စိ ကျိန်း ခြင်း သာ ရှိ ပါ၏ ဘုရား ။ နေ ဝန်း ကြီး က မျက်စိထဲ ဝင်လာသည် မဟုတ်ပါ ။ မျက်စိ ။ ဒါ ဖြင့် က လဲ နေပါအုံး နေ ဝန်း ထဲ တော့ ဗျာ ဝင်သွား ၊ နိဗ္ဗာန်အကြောင်း သည် မဟုတ်ပါ ပြောစမ်း ဘုရား ။ ပါ ။ ဖြေ မေး ။ ။ ။ စိတ် နိဗ္ဗာန်ဆိုတာ ၊ စေတသိက် ဘုရား ၊ ၊ ရုပ် ( ဥပမာ တရား ) ယောဂီ တို့၏ ပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်ခြင်း တယောက် ပျက်ခြင်းကို သည် ဝိပဿနာ အလွန်ကြီးမားသော အားထုတ် ၍ ဆင်းရဲ ကြီး ဟု ငြီး ငွေ့ လျက် ဆင်းရဲခြင်း ၏ အကြောင်းကို ရှာ က တဏှာ ကို သိရသည် အကျိုး ပြတ် နှင့် တပြိုင်နက် သွား ပါ ရော ။ အဲဒီ “ မဂ် က ရှေး ” ဦး ၎င်း စွာ မဂ် တဏှာ က ပ မယ် ကို ပယ် မီ ဖြစ်ပျက် လိုက်တော့ နေတာ “ အကြောင်း ‘ သင်္ခ တ ” ၊ နောက်တော့ အကြောင်းအကျိုး ပြတ် ၍ ဘာမှ မရှိ တာကတော့ “ အ သင်္ခ တ - နိဗ္ဗာန် ” မေး ။ ပါဘဲ ။ ၎င်း ဘုရား နိဗ္ဗာန် ။ မှာ နေ ဝန်း လ ဝန်း များ လို အရောင်တွေ များ ရှိသလား ။ ဖြေ မေး ။ ။ ။ ။ ဒါ အရောင်တွေ ဖြင့် ဘ ယ့် နှယ် မရှိပါ နေ ဘုရား သ တုံး ။ ပြောစမ်း ပါဗျာ ။ ဖြေ ။ ။ ပြောစရာ မရှိပါ ဘုရား ။ မေး ။ ။ ဒါ ဖြင့် နိဗ္ဗာန် မရှိဘူးလား ။ ဖြေ 66 : 0 ။ ။ + စိတ် ရှိ ပါ ရဲ့ ၊ စေတသိက် ဘုရား ။ ၊ ရုပ် ၊ နိဗ္ဗာန် ရယ် လို ့ “ ပရမတ် ” တရား လေးပါး ရှိ မဟုတ်လားဗျ ။ ဖြေ ။ ရှိပါတယ် ဘုရား ၊ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 619 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၅၆၅ မေး ။ ။ အဲဒီ ပရမတ် ပြော ပါ ဗျား ။ ဖြေ ။ ထိုင်နေ ။ ဆရာတော်ဘုရား ၊ ဦး က ဝိ က ပရမတ် ဆိုလျှင် ဘာမျှ ပြောစရာ မရှိ ၊ လက် ပိုက် ရုံ ဘဲ ။ မေး ။ နေ စမ်း ပါအုံး ဗျာ ၊ ဟောဒီ ရွှေ တုံး ကြီးကို ခဲ လို့ ပြောဆို ကာ မျှ ဖြင့် ၎င်း ရွေ တုံး ကြီး ခဲ ဖြစ်သွားမှာ လား ဗျ ပြောစမ်း ပါအုံး ။ ဖြေ ။ ။ ခဲ မဖြစ်ပါ ဘုရား ။ သို့သော် လဲ ပညတ် တရား ကြီး လို ဒြဗ် ဝတ္ထု နှင့် ထင်ရှား မ ပြ နိုင် ပါ ။ နာမ် ရုပ် တို့၌ ဥ ပါဒ် ၊ ဌိ ဘင် မရှိ ၊ ချုပ် ငြိမ်း သွားတာကို နိဗ္ဗာန် လို့ ခေါ် တာဘဲ ။ မေး ။ ။ ဉာဏ် ၁၀- ပါး ပွား များ တာ ပြောစမ်း ပါဗျာ ။ ဖြေ ။ ။ မိမိကိုယ် ( ဥပမာ ) ယောဂီ ပုဂ္ဂိုလ် တယောက် သည် အာနာပါန နှင့် သမာဓိ ရ င့် သောအခါ ပေါ်မှာ ဝေဒနာကို သတိ နှင့် လိုက်ပါ ရော ဘုရား ။ အဲဒါ နှင့် ပထမ ကတော့ သညာ အား ဖြင့် ဝေဒနာ ပေါ် ပြီးနောက် ဖြစ်ပျက် ခြင်း ဓမ္မ ကို ဟုတ် တိုင်း မှန် စွာ မြင် ပါ ရော ။ ဒါနဲ့ ကြောက် ခြင်း ရွံ့ ရှား ခြင်း ဖြစ်ပါ ရော ဘုရား ၊ ဖြေ ။ ။ ။ ဉာဏ် တခု စီ ပွား ၁၀- တာ ပါး က ဟာ ကိုယ့် တခု အ စီးပွား လို ပါ ရမည် ဘုရား မဟုတ်လားဗျ ။ ။ ။ တခု စီ မ ပွား လျှင် ဘ ယ့် နှယ် လုပ်မှာ တုံး ဗျ ။ ဖြေ ။ သမ္မ သ န ဉာဏ် သုံးသပ် ရုံ မျှ နှင့် ဖြစ်ပျက် ခြင်း ၊ ကြောက် ခြင်း ရွံ့ ခြင်း စ သည် ဖြစ်ပွား ပါ ရော ဘုရား ။ နေ အင်း စမ်း ဒီဟာက ပါအုံး ဗျာ ၊ “ သမ္မ သ န ဉာဏ် သုံးသပ် ပျက် တာ လိုက်တော့ က “ ဘင်္ဂ ဉာဏ် ဖြစ်ပျက် တာ က ‘ ဥ ဒ ယဗ္ဗ ယ ဉာဏ် ' ကြောက် တာ က “ ဘ ယ ဉာဏ် ' ရွံ့ တာ က “ အာ ဒီ န ဝ ဉာဏ် အေး ဟုတ် ပေ တယ်ဗျ ၊ ဟုတ် ပေ တယ် ။ မေး ။ ။ ဦး က ဝိ ရဲ့ - လောကမှာ ပညတ် အား ဖြင့် သောတာပန် ၊ သ က ဒါဂါမ် ၊ အနာ ဂါမ် ၊ ရဟန္တာ လို့ ရှိကြ မဟုတ်လား ။ ဖြေ မေး ။ ။ ။ ။ အဲဒီ ရှိ ပါ ရဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်များ ဘုရား ။ ဟာ အ စဉ် အတိုင်း တောက် လျှောက် သောတာပန် သ က ဒါဂါမ် အနာ ဂါမ် ရဟန္တာ လို့ တက်သွား သလား ။ ဖြေ ။ မ တက် ပါ ဘုရား ။ 68:11 ဖြေ ။ . ။ ။ ( ဒါ ဥပမာ ဖြင့် ) ဘယ်လို ယောဂီ တက် ပုဂ္ဂိုလ် ရ တုံး တယောက်ဟာ ဗျ ။ တက် ပုံ ပြောစမ်း သမ္မ သ ပါဗျာ န ဉာဏ် ။ ကို သုံးသပ် ၍ ဉာဏ် ၁၀- ပါး ကုန် သွား ပြီးနောက် ပညတ် အား ဖြင့် ၎င်း ပုဂ္ဂိုလ် ကို “ သောတာပန် ’ ဟု နဝမ အကြိမ် ## PAGE 620 gjist ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ခေါ် ကြပါတယ် ဘုရား ။ ၎င်းနောက် သမ္မ သ န ဉာဏ် သုံးသပ် အုံး ၊ ဉာဏ် ဆယ်ပါး ကုန် ပြန် က “ သ က ဒါဂါမ် ” လို့ ခေါ် ကြပါတယ် ဘုရား ။ ဤကဲ့သို ့ လေးကြိမ် တက် က “ ရဟန္တာ ” လို ့ ခေါ် ကြပါတယ် ဘုရား ။ ဦး က ဝိ သဘောပေါက် သော ဝိသုဒ္ဓိ ၇ ပါး ဂျပ် ပင် “ ဆရာတော် ဝိသုဒ္ဓိ ခုနစ် က ပါး ဦး ပြောစမ်း က ဝိ အား - ပါ ” ဟု မေး ရာ - “ အရှင်ဘုရား တို ့ ဝိသုဒ္ဓိ ကို တ ပ ည့် တော် မပြောတတ်ပါ ။ တ ပ ည့် တော် ပြောတတ် သလို ပြောပါရစေ ” “ ပြော ပါ ပြော ပါ ” ဟု ခွင့် ပြုသည် နှင့် ဦး က ဝိ က အောက်ပါအတိုင်း လျှောက်ထား သည် ။ ၁ ။ တရား အားထုတ် တဲ့ ယောဂီ ပုဂ္ဂိုလ် ဟာ ရှေး ဦး စွာ ဘုရား ကန်တော့ ၊ မေတ္တာ ပို ၊ အ မျှဝေ ပြီးလျှင် မိမိ ခန္ဓာကိုယ် ရုပ်နာမ် နှစ်ပါး ကို အားထုတ် ဆဲ အခါ ဘုရား ကို လှူ ၊ အချိန် မ ပိုင်း နှင့် ၊ မိမိ စွမ်း နိုင် သမျှ အားထုတ် ၊ သမာဓိ ရ လာတော့ ခန္ဓာကိုယ် ပေါ်မှာ ပူ မှု ၊ အေး မှု စ သော ဝေဒနာ ပေါ်လာ လိမ့် မယ် ။ အဲသည် ပေါ်လာတဲ့ ဝေဒနာကို ရှု ဆဲ အခါ၌ မျက်စိ က လဲ တောင် ကြည့် မြောက် ကြည့် မ ကြည့် ဘူး ။ ပါးစပ်က လဲ စကား မပြောဘူး ။ လက် က လဲ ကိုး ယိုး ကား ယား မလုပ်ဘူး ။ အဲ သည်တော့ စက္ခုန္ဒြေ ၊ - သော တိန္ဒြေ ၊ ဃာ နိန္ဒြေ ၊ ဇီ ဝှိန္ဒြေ ၊ ကာ ယိန္ဒြေ ဟူသော ဣန္ဒြေ ငါးပါး လုံ နေတယ် ၊ အဲဒါ သီလ စင် ကြယ် တယ် ။ “ သီလ ဝိသုဒ္ဓိ ” လို ့ ခေါ်တယ် ။ ၂ ။ ဝေဒနာ ပေါ်မှာ စိတ် တည် နေတော့ စိတ် စင် ကြယ် တယ် ။ အဲဒါ စိတ္တ ဝိသုဒ္ဓိ ' လို ခေါ်တယ် ။ ၃ ။ သီလ က လဲ စင် ကြယ် ၊ စိတ် က လဲ စင် ကြယ် တော့ မှန် တာ မြင် တာပေါ့ ။ မှန် တာ မြင်တယ် ဆိုတာ ဘယ်လို လဲဆိုတော့ မီး ခတ် နဲ့ မီး ခတ် ကျောက် ခတ် လိုက်တော့ မီး ပွ င့် က လေးတွေ ဖွားဖွား ဖွားဖွား နှင့် မြင်ရ သလို မိမိ ခန္ဓာကိုယ် ပေါ်မှာ မွေး တွင်း ပေါက် က မြင်ရတယ် ။ အဲသည်လို မြင်ရတော့ ငါ့ မှာ ခြေ လည်း မရှိ ၊ လက် လည်း မရှိ ၊ ကိုယ်လည်း မရှိ ၊ ဦး ခေါင်း လည်း မရှိ ၊ ခန္ဓာကိုယ် ကြီး သုဉ်း သွားတယ် ။ အဲ သည်တော့ အမြင် စင် ကြယ် တယ် ။ အဲဒါကို “ ဒိဋ္ဌိ ဝိသုဒ္ဓိ ” လို ့ ခေါ်တယ် ။ ၄ ။ အဲသည်လို မြင်ရတော့ “ ဟုတ် ပါ ပေ တယ် ၊ မှန် ပါ ပေ တယ် ” ဟု ဘုရား ကို ယုံကြည်ခြင်း ဖြစ်လာတယ် ။ အဲ သည်တော့ ယုံ မှား ကင်း သွားတယ် ၊ “ ကင်္ခါ ဝိ တရ ဏ ဝိသုဒ္ဓိ ” လို ့ ခေါ်တယ် ။ ၅ ။ အဲသည်လို မိမိ ရှေ့မှာ ပေါ်လာတယ် မြင်ရ တွေ့ ရတော့ ။ ၎င်း ဝမ်းသာ အလင်း တာပေါ့ ဓာတ် ။ ဝမ်းသာ ကြီးထဲမှာ တော့ သွားပြီး အလင်း တွယ် ဓာတ်ကြီး နေတယ် ဟာ ၊ အဲသည်လို အလင်း ဓာတ် ကြီးထဲမှာ သွား တွယ် နေတော့ ခန္ဓာကိုယ် ပေါ်မှာ ဝေဒနာတွေ ရ ဝ မ အကြိမ် ## PAGE 621 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ချုပ် ပြီး အေး နေတယ် ။ အဲဒါ အန္တရာယ် ၁၀- ပါး ထဲမှာ နစ် နေတယ်လို့ ခေါ်တယ် ။ အဲသည်လို အလင်း ဓာတ် ကြီးထဲမှာ တွယ် နေရာမှ “ ငါ့ ဟာ မဟုတ်ပါဘူး ” ဟု ဆိုပြီး ခန္ဓာကိုယ် ပေါ်သို့ အာရုံ ပြန်ပြီး ထိန်း လိုက်တယ် ။ အဲဒါ “ မဂ္ဂါ မဂ္ဂ ဉာဏ ဒဿန ဝိသုဒ္ဓိ ” ၆။ . လို့ အဲသည်လို ခေါ်တယ် ခန္ဓာကိုယ် ။ ပေါ် သို ့ အာရုံ ရောက်လာတော့ ဝေဒနာတွေ ပြန်ပြီး ပေါ်လာ တယ် ။ အဲ သည်တော့ အာရုံ က အထက် လွန် သွားလိုက် ၊ အောက် ပြန် ကျ သွားလိုက် နှင့် နေတယ် ၊ မဇ္ဈိမ ပဋိပဒါ မကျသေး ဘူး ။ အဲ သည်တော့ ဇော ကို တင်ပြီး တဖြေးဖြေး ချ လာတော့ မဇ္ဈိမ ပဋိပဒါ ကျ သွားရော ၊ အဲဒါ “ ပဋိပဒါ ဉာဏ ဒဿန ၀ိ သုဒ္ဓိ ” လို ၇။ ခေါ်တယ် အဲသည်လို ။ ပဋိပဒါ လဲ ကျ သွားရော ၊ သေနတ်ကို ယမ်း ဟော င့် ထည့် ပြီး စိ က ကိုင် ဖြုတ် လိုက်သလို “ ဒင်း ” ဆို ပြတ် သွား ပါ ရော ။ အဲဒါ “ ဉာဏ ဒဿန ဝိသုဒ္ဓိ ” လို့ ခေါ်တယ် ဂျပ် ပင် ဆရာတော် ။ က “ အရှင်ဘုရား ဝိသုဒ္ဓိ က သာ၍ ပင် ကောင်း သေးသည် ” ဟု ပြော လေ၏ ။ - စာ တွေ့ နှင့် လက်တွေ့ ညှိနှိုင်း စစ်ဆေး ကြ ပုံ ၁၂၈၇- ခုနှစ် တော်သလင်း လဆန်း ၃ ရက်နေ့ ညနေ ၆ နာရီ အချိန်တွင် ဖက် ပင် အိုင် ဆရာတော် ဘုရားကြီး ကြွ လာ တော် မူ သောအခါ ဆရာတော် ဦး ပုည ၊ ဦး ဇာဂ ရ စ သော ဒါယကာ ရဟန်းတော်များ များ ဆည်း လည်း ကပ် ပါ နေကြ ကြ၏ စဉ် ။ ဖက် ပင် အိုင် ဆရာတော် ဘုရားကြီး က မြင်းခြံ ဆရာတော် ဦး က ဝိ အား အောက်ပါအတိုင်း မေးမြန်း စိစစ် လေသည် ။ လာခဲ့ ရတာပါ “ ဦး က ဝိ ဘုရား တို့ ကြွ ။ သို့မဟုတ် လာ မ ယ့် အကြောင်းကို လျှင် နက်ဖြန် ပ နေ င့် စာ ့ ဆွမ်း ၌ ပါ မှီ ရုံ သော လောက်မှာ ကြောင့် သာ သာ ယနေ့ညနေ လာမယ် ဟု ကြံ ပါတယ် ။ လူကြီး ဆိုတော့ သွားလာ ရတာ များ တယ် ဝန် လေးတယ် ဦး က ဝိ ရဲ့ ။ ” " “ “ မှန်လှပါဘုရား ကဲ ဦး ပုည တို့ ဦး ” ဇာဂ ရ တို့ ၊ ဦး က ဝိ နှင့် စကားပြောကြ ပါ ဘုရား ၊ တ ပ ည့် တော်တော့ မော သေးတယ် “ .. မှန်လှပါဘုရား ။ ” ၊ အ မော အပန်းဖြေ ၍ နား နေ ပြီးနောက် . ဆရာတော်ဘုရား သာ အ မိန့် ရှိ တော် မူ ပါ ဘုရား ” ဟု လျှောက် ကြ သ ဖြင့် အ မော အ ပန်း မ ဖြေ ဘဲ ဆက်လက်၍ အောက်ပါအတိုင်း “ ဦး က ဝိ ၊ တ ပြောဆို ပ ည့် တော် လေ၏ များသည် ။ တစ်ပါး နှင့် တစ်ပါး ဘွား က နဲ ယခု မှ တွေ့မြင် ကြသော ပုဂ္ဂိုလ်များ လဲ မဟုတ် ကြ ပေ ။ ရှေးက လဲ တွေ့ ဖူး မြင် ဖူး သူများ ဖြစ်ကြ ၍ တစ်ပါး ကို နဝမ အကြိမ် ## PAGE 622 ၅၆၈ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် တစ်ပါး ဘုရား ။ ” အား နာ စရာ လဲ မရှိ ။ မေးမြန်း စရာ ရှိသလောက် တော့ မေးမြန်း ခွင့် မ ရ ပေ ဘူးလား “ " မှန် လှ ပါ ဆရာတော်ဘုရား၏ တ ပ ည့် ကို အလိုရှိ သ ရွေ့ သာ ဆုံး မ တော် မူ ပါ ဘုရား ။ ” တွေ့ ကြ “ ရတာက ကဲ - ဒါ ဖြင့် လဲ တ ရှေးက ကြောင်း ပဲခူးမြို့ ၊ အာ ဂန္တု အ ဗျား က ချင်း ရွာတွင် ဖြစ်နေကြ တွေ့ ကြ တာ စဉ် က ကတော့ လဲ တ ဗြုန်း ကြောင်း က မို့ နဲ မေး သင့် သလောက် သာ မေး ရ ပေ တယ် ။ ယခု ဆက်၍ မေး ရ ပြန် တာပေါ့ ” မေး ။ ။ သီတင်းသုံး ဦး က ဝိ ရဲ့ ၊ ယခု သီတင်း လဲ ကျွတ် ခါနီး ပြီ ။ ယခု ဝါတွင်း ဘာ ကို များ အာရုံ ပြု၍ ဖြေ ။ ။ သာသနာတော်ကို နေ ပါ အာရုံ သ တုံး ပြု ဘုရား နေပါတယ် ။ ဘုရား ။ မေး ။ သာသနာတော်ကို ဘယ် ပုံ အာရုံ ပြု ပါ သ တုံး ဘုရား ၊ ‘ သာသနာ ” ဆိုတာ ပရိယတ် ပဋိ အာရုံ ပတ် ပြု နေ နှစ်ပါး ပါ သ တုံး ရှိပါတယ် ဘုရား ။ ။ ထို နှစ်ပါး တို့တွင် ´ ဘယ် သာသနာကို ဘယ် ပုံ ဖြေ ။ ။ ဘုရား တ ပ ည့် တော်မှာ စာ က လဲ မတတ် တော့ ပရိယတ္တိ သာသနာကို ချီးမြှ င့် ခြင်း ငှာ မ စွမ်း နိုင် ပါ ။ ဒါ ကြောင့် ပဋိ ပတ္တိ သာသနာ ပေါ်တွင် သာ သမာဓိ မ ရ သေးသော ပုဂ္ဂိုလ်များ ရ င့် ပြီးသော လဲ ပုဂ္ဂိုလ်များ သမာဓိ ရလေအောင် လဲ လို ရင်း ၊ ကိစ္စ ရ ပြီးသော ပြီးစီး ကြ ပုဂ္ဂိုလ်များ အောင် သာ လဲ ရ အာရုံ င့် သည် ပြု နေ ထက် ရ ပါ၏ ရ င့် ဘုရား အောင် ။ ၊ - ။ ဒါ ဖြင့် လျှင် မေတ္တာ ပေါ့ ဘုရား ၊ ဖြေ ။ ။ မှန်လှပါဘုရား ။ မေး ။ ။ လောကုတ္တရာ မေတ္တာ ဆိုတော့ ၌ သတ္တ ကော ပညတ် ဘယ်လို အပေါ်၌ အာရုံ စိတ် ပြုပြီး ကို ထား၍ စိတ် ကို လောကီ ထားပါ ရှိပါသေးတယ် သ တုံး ဘုရား ။ ။ လောကုတ္တရာ မှာ ကော စိတ် ကို မ ထား ဘူးလား ။ ဖြေ ။ ။ လောကုတ္တရာ ပေါ်မှာ စိတ် ကို ထားပါ ရဲ့ ဘုရား ။ မေး ။ အဲဒီ အ ဘ ယ့် လောကုတ္တရာ ကြောင့် လောကီ ပေါ်မှာ စိတ်တွေ ချည်းဘဲ သို့ . ရောက်နေ စိတ်တွေကို ရသေး ထားပါတော့ သလဲ ။ လား .. ဘုရား ၊ ဖြေ ။ ။ လောကုတ္တရာ ပေါ်မှာ ချည်း သက်သက် စိတ် ကို မ ထား နိုင် ပါ ဘုရား ၊ ခန္ဓာ ဝန်ကြီး က . အလွန် လေး သော ကြောင့် လောကီ တ လှ ည့် ၊ လောကုတ္တရာ တ လှ ည့် ပြောင်း ခံနေရ ပါ၏ ။ ဘုရား ကဲ - ဒါ ။ ဖြင့် လောကီ ပညတ် အာရုံ ပြု ပုံ ကိုတော့ ထားလိုက်ပါ ဦး တော့ ဘုရား ၊ ဖြေ ။ မိမိ လောကုတ္တရာ မြင် ဖူး တာ ပရမတ် ကို အာရုံ ကိုတော့ ပြု ပါတယ် ဘယ်လို ဘုရား ။ အာရုံ ပြု ပါ သ တုံး ဘုရား ။ မေး ။ ။ နိဗ္ဗာနံ ဒါ ဖြင့် ၊ တခြား ပစ္စ ဝေက္ခ စာတွေ တိ ပဏ္ဍိတော ထားလိုက်ပါ ” စ ဦး သည် တော့ ဖြင့် ၊ သင်္ဂြိုဟ် ပစ္စ ဝေက္ခ ဆိုတဲ့အတိုင်း ဏာ ပေါ့ ။ “ မဂ္ဂ ဖ လဉ္စ ဖြေ ။ ။ မှန်လှပါဘုရား ။ န ဂမ အကြိမ် ## PAGE 623 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၅၆၉ မေး ။ ။ ဒါ ဖြင့် မဂ်ဖိုလ် နိဗ္ဗာန်ကို အာရုံ ပြု ရတာ နှင့် ပညတ် ကို အာရုံ ပြု ရတာ ဘယ် က သာ၍ ခက် သ တုံး ဘုရား ။ မဂ်ဖိုလ် နိဗ္ဗာန်ကို အာရုံ ပြု ရတာက သာ၍ မ ခက် ပေ ဘူးလား ။ ဖြေ ။ ။ တ ပ ည့် တော် သဘော ဖြင့် ဘယ် သင်း မှ မ ခက် ပါ ဘုရား ။ မေး ။ ။ မဂ် ကို အာရုံ ပြု ပုံ ပြောပြ စမ်း ပါ ဘုရား ။ ဖြေ ။ ။ ဥပမာ - ယောဂီ ပုဂ္ဂိုလ် တစ်ယောက်သည် ဝိပဿနာ တရား အားထုတ် ၍ တက်လာတယ် ဆိုပါတော့ ဘုရား ၊ အဲ သည်တော့ ဘ ဝင် အနည်းငယ် မျှ ကျသွား ပြီးနောက် ရှေ့ စိတ် သုံးပါး က ကိလေသာ တရား ကို ဖယ်ရှားပေး ပါ ရော ဘုရား ၊ နောက် စိတ် က နိဗ္ဗာန်ကို ဒါနဲ့ မြင် စိတ် ပါ , ရော စေတသိက် ။ , ရုပ် ဆိုတဲ့ တရား သုံးပါး “ ဖြစ် ချုပ် ’ ဖြစ် ချုပ် ’ ဖြစ်နေတာကို ပင် ကြီးစွာသော ဆင်းရဲ ကြီး ပါ က လား ၊ ဒီ ဆင်းရဲ ဟာ ဘယ်သူ့ ကြောင့် ဖြစ် သလဲ လို့ စစ် လိုက်တော့ ၎င်း စိတ် - စေတသိက် - ရုပ် ကို · ပြုလုပ်ပေး တတ်တဲ့ “ လောဘ ” ကို မြင် ပါ ရော ဘုရား ။ ယခု ပြောနေတာ က တစ်ခု စီ ပြောနေ ရ လို ့ ကြာ နေတာ ပါ ဘုရား ။ ဟို မှာတော့ ဘာမှ မ ကြား ပါ ဘုရား ။ ဆင်းရဲ ကို သိ တာနဲ ့ တပြိုင်နက် ထဲ ဖြစ်သွားတာ ပါ ။ ( ကဲ - ပြော သာ ပြော ပါ ဘုရား ) အဲဒီလို လုပ်ပေးတဲ့ သူ ကို မြင်တော့ နိုင်တဲ့ သူ က ဗြုန်း ခ နဲ ပြုလုပ်ပေး တဲ့ သူ ကို သတ် လိုက်ပါ ဒီတော့ ရော စိတ် ၊ အဲဒါက , စေတသိက် “ မဂ် , ” ရုပ် ပါ များ ဘုရား လဲ ။ ဖရိုဖရဲ ဖြစ်သွား သလို ဖြစ်သွား တော့ အကြောင်းအကျိုး ပြတ် သွား ပါ ရော ဘုရား ။ အဲဒါ နိဗ္ဗာန် ” ပါပဲ ဘုရား ။ ဒါနဲ့ နောက်တော့ “ ဖိုလ် ဇော ” အုပ် သွား ပါ ရော ။ အဲဒါ မြင် ဖူး တာ တွေပါပဲ ဘုရား ။ မေး ။ [ နေ စမ်း ပါအုံး ဘုရား ။ ဒီ မဂ် ဖြစ် တဲ့အခါ များ ထင်ထင်ရှားရှား မဂ် ဖြစ် မှန်း သိရဲ့လား ။ ဖြေ ။ ။ ။ မသိပါ ဘုရား ၊ နောက် ဆင်ခြင် မှ သိရပါတယ် ဘုရား ။ ပေ ။ 11 နောက် - ဆင်ခြင် မှ သိရ တယ်ဆိုတာ ဟုတ်ပါရဲ့ လား ။ ယထာ ပိ မူ လေ အနု ပဒ္ဒ ဝေ ဒဗ္ဗေ ၊ ဆိန္နော ပိ ရုက္ခော ပု န ရေ ဝ ရူ ဟ တိ ။ ဧဝံ နိဗ္ဗတ္တ ပိ တေ တဏှာ ဒုက္ခ နု သ မိ ဒံ ယေ ပု နပ္ပ အနု နံ ။ ပာ ။ တေ ၊ ( ဒ ဠေ - ၌ ဟ - ထိုး မ ပါ ။ သတိပြု ။ မ နု သာ ဒ ဠ န - စ သည် ၎င်း ။ ) အနု ပဒ္ဒ ဝေ ၊ စိမ်းစိမ်း လတ်လတ် မ သတ်ဖြတ် သေးသော ။ မူ လေ ၊ ရေ သောက် ## PAGE 624 ၅၇ ဝ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် မြစ်ကြီး ပြတ် သော်လည်း သည် ။ ဒန္ဓေ ။ ရုက္ခော ၊ မြဲ မြံ ၊ ခိုင် သစ်ပင် ခံ့ သည် သည် ရှိသော် ။ ပု ။ န ဆိန္နော ဝ ၊ ပိ တဖန် ၊ အခက်အ သာလျှင် ရွက် ။ ရူ အ ဟ ပင် တိ ယထာ ၊ ပေါက် ရောက် ပြန် သကဲ့သို့ ။ ဧဝံ ၊ ဤ အတူ သာလျှင် ။ တဏှာ နု သ ယေ ၊ အဖန်ဖန် ကိန်း တတ်သော တဏှာ ကို ။ အနုပ ဟ တေ ၊ မဂ် ဖြင့် မ ပယ် အပ် သေးသည် ရှိသော် ။ ပုနပ္ပုနံ ၊ အ ဖန် တ လဲ လဲ ။ ဣဒံ ဒုက္ခမ္ပိ ၊ ဤ သံသရာ ဝဋ် ဆင်းရဲ သည်လည်း ။ နိဗ္ဗတ္တ တေ ၊ ဖြစ် ရ ဦး မည် ကား မုချ မ လွဲ တည်း ။ ကျမ်း ဂန် လာတဲ့ အတိုင်း လောဘ ကို မဂ် က ပယ် တယ် ဆိုတာ ဟုတ်ပါရဲ့ ။ သို ့ သော်လည်း ယခု လောကမှာ တိုင်း တစ်ပါး က ရန် သူ စစ်သည် ကို တိုက်ခိုက် သုတ် ဖြတ် ရန် ထွက်သွား သော စစ်သူကြီး သည် မိမိ တစ်ယောက်တည်း မ သွား ဘဲ နောက်လိုက် နောက် ပါ စစ်သည် ဗိုလ် ပါ များစွာ တို ့ နှင့် ထွက်၍ ရန် သူ စစ်သည် ကို တိုက်ခိုက် သတ် ဖြ ငာ သလို ယခု လောကုတ္တရာ မဂ် ဟာ လဲ လောဘ ကို သတ်ရန် အဖော် များ ရှိသေး သလား ၊ တစ်ယောက်ထဲ ဘဲ သတ် လေ ရော့ သလား ။ ဖြေ ။ ။ အဖော် ရှိ ပါ သေး ရဲ့ ဘုရား ။ မေး ဖြေ ။ ။ ။ ။ ဥပမာ အဖော် - က ယောဂီ ဘယ်သူ ပုဂ္ဂိုလ် တုံး ၊ တစ်ယောက်သည် ထည့် ပေး စမ်း ပါ ။ ဝိပဿနာ တရား အားထုတ် ၍ အ ထွဋ် အ ပယ် ထိပ် ရှား ရောက် လိုက်ပါ ခါနီး ရော ဘုရား ရှေ့ စိတ် ။ အဲဒီလို သုံးပါး ကိလေသာ က ကိလေသာ စင် သွားတော့ တရား နိဗ္ဗာန်ကို ကင်းစင် သွားအောင် မြင်တဲ့ စိတ် ပေါ်ပေါက်လာ ပါ ရော ဘုရား ၊ ၎င်း စိတ် က နိဗ္ဗာန်ကို မြင်တော့ ၎င်း စိတ် မြင် သော နိဗ္ဗာန်ကို မဂ် က မှီခို တွယ် ကပ်ပြီး လောဘ ကို ပယ် သတ် လိုက်ပါ ရော ဘုရား ။ မေး ။ ။ မဂ် တော့ သဘောကျ ပါပြီ ဦး က ဝိ ရယ် ၊ အလွန် သိမ်မွေ့ ခက်ခဲ နက် နဲ တဲ့ နေရာတွေ နော် ၊ တ ပ ည့် တော် များကတော့ စာ တွေ့ ပြောရတာ ၊ ဒါနဲ့ မဂ် နောက် ဖိုလ် ဇော အုပ် လိုက်တယ် ဆိုတာ စိတ်ထဲမှာ ဘ ယ့် နှယ် နေ သ တုံး ဘုရား ။ ဖြေ ။ ။ ကောင်းကောင်း မသိလိုက် ရပါ ဘုရား ။ မေး ။ ။ မဂ် နောက် ဖြစ်တဲ့ ဖိုလ် က “ အာ နန္တ ရိ က ဖိုလ် ” ခေါ်တယ် ဘုရား ၊ နှစ်ကြိမ် - သုံးကြိမ် ထဲ ဖြစ်တော့ စိတ် က လဲ အလွန် လျင်မြန် သ ဖြင့် ကောင်းမွန်စွာ သိ နိုင်မှာ မဟုတ်ဘူး ၊ ဖြေ ။ ။ ဒါထက် ဥပမာ - မဂ် ယောဂီ ကို ပုဂ္ဂိုလ် ဆင်ခြင် တစ်ယောက်ဟာ တဲ့အခါ သိရှိ ပုံများ သော ဘယ်လို တာ ပတ္တိ မဂ် နေ ကို သ တုံး ရ ဟယ် ဘုရား ဆိုပါတော့ ။ ၊ ၎င်း ပုဂ္ဂိုလ် ဟာ မိမိ ရသော မဂ် ကို ဆင်ခြင် သောအခါ “ ငါ သော တာ ပတ္တိ မဂ် ကို ရပြီ ” မေး ။ ။ ဟု ဖိုလ် သိ ကို ရုံ ဆင်ခြင် ပါဘဲ ဘုရား တဲ့အခါ ။ ဘာ ကို အာရုံ ပြု သ တုံး ဘုရား ၊ အဲဒီ ဖိုလ် စိတ် ဖြစ်နေ တဲ့အခါ ဖြေ ။ ။ စိတ်ထဲမှာ မိမိ မြင် ဖူးတဲ့ ဘယ်လိုများ အကြောင်းအကျိုး နေ သ တုံး ဘုရား ပြတ် ။ ရာ ကလေးကို အာရုံ ပြု လိုက်တာ နှင့် ဖိုလ် စိတ် ဖြစ်လာ ပါ ရော ဘုရား ၊ အဲဒီတော့ “ စိတ်ချမ်းသာ ပြီး မှိန်း နေ ’ ပါ ရော ## PAGE 625 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၅၇၁ * “ ဘုရား အဲဒီလို ။ ဆင်ခြင် ပြီး ဝင်စား တာ က “ ဝ ဠဉ္စ န ဖိုလ် ' ခေါ်တယ် ၊ အဲဒီ ဖိုလ် မှ သေသေချာချာ သိရတယ် ၊ တယ် ပြီး သိမ်မွေ့ တယ် ဘုရား ၊ ကဲ - တ ပ ည့် တော် လဲ ညောင်း သေးတယ် ၊ အ နင်း ခံ ပါ ဦး မယ် ” ဟု ဖက် ပင် အိုင် ဆရာတော်ကြီး ကျောင်း ပေါ်သို့ ကြွ သွား တော် မူ လေ၏ ။ မြင်းခြံ ဆရာတော် က “ မဂ် ၏ အဖော် သည် နိဗ္ဗာန် ပင် တည်း ” ဟု ဖြေ ဆိုသည်ကို ´ ဦး ဓမ္မိက သည် သဘော မ ကျ မကျေနပ် လှ ၍ ဖက် ပင် အိုင် ဆရာတော်ကြီး နောက်သို့ လိုက်ပြီး ကျောင်း ပေါ်သို့ တက် သွားလေ၏ ။ ဆရာတော် ဦး ပုည ၊ ဦး ဇာဂ ရ စ သော ရဟန်း သံဃာတော်များ နှင့် တကွ ဒါယကာ များမှာ ဖက် ပင် အိုင် ဆရာတော် က မြင်းခြံ ဆရာတော်အား မေးမြန်း ပြောဆို ပုံ ကို ကြား ရ သ ဖြင့် အလွန် နှစ်သက် ယုံကြည် ဘွယ် ကောင်းကြောင်း နှင့် စပ်လျဉ်း ၍ တတွတ်တွတ် ပြောဆို ကာ နေ ရစ် ကြ လေ၏ ။ 1 ဦး ဓမ္မိက ဖက် ပင် အိုင် ဆရာတော်အား လျှောက်ထား ခြင်း မေး ။ ။ သစ္စာ ဆရာတော်ဘုရား ကို မဂ် က ပယ် ၊ မြင်းခြံ သောအခါ ဆရာတော်ဘုရား မဂ် ၏ အဖော် က လောဘ နိဗ္ဗာန် ပင် တည်းဟူသော တည်း ဟု ဖြေဆိုခြင်း သမုဒယ ကို တ ပ ဒီ ပ ပ နည်း ည့် တော် အား သဘောမကျပါ ဖြင့် တပြိုင်နက် ၊ အ ဘယ် ဖြစ်ခြင်း ကြောင့် ကြောင့် ဆိုသော် နိဗ္ဗာန် မဂ္ဂ ဝီထိ သာ မဂ် ၌ သစ္စာလေးပါး ၏အ ဖော် မဟုတ် သည် ၊ ဒုက္ခသစ္စာ ၊ သမုဒယ သစ္စာ လည်း မဂ် ၏အ ဖော် ဖြစ် သေး ၏ ဟု နှလုံးသွင်း မိပါသည် ဖြေ ။ ။ ဘုရား မဟုတ်ဘူး ။ ဦး ဓမ္မိက ရဲ့ ။ “ မဂ္ဂေါ ဒုက္ခသစ္စံ ပဇာနာတိ ” ဆိုတဲ့အတိုင်း မဂ် သည် ဒုက္ခသစ္စာ ကို ပိုင်းခြား ၍ သိခြင်း ၊ သမုဒယသစ္စာ ကို ပယ် ခြင်း ၊ မဂ္ဂ သစ္စာ ကို ပွား များခြင်း ၊ နိ ရော ဓ သစ္စာ ကို မျက်မှောက် ပြုခြင်း ဆိုတာ မဂ် ကိစ္စ ၊ မဂ် ၏ စွမ်း နိုင်သော သတ္တိ တွေ ၊ အဖော် မဟုတ်သေးဘူး ။ မေး ၊ ဒါ ဖြင့် လျှင် ဘုရား ၊ ယ မိုက် ပရိ ညာ ဝါ ရ အတိုင်း ဉာ တ ပရိ ညာ ၊ တီ ရ ဏ ပရိ ညာ ၊ ပ ဟာ န ပရိ ညာ ဆိုတဲ့ ပရိ ညာ သုံးပါး သည် မဂ် ခဏ ၌ တပြိုင်နက် ရသော ကြောင့် ၎င်း ပရိ ညာ သုံးပါး ကို မဂ် ၏အ ဖေါ် ဟူ၍ မ ဆို သင့် ပေ ဘူးလား ဘုရား ။ ဖြေ ။ တပြိုင်နက် ဖြစ် ရုံ မျှ ဖြင့် မဂ် ၏ အဖော် ဟု မ ဆို သင့် ဘူး ဦး ဓမ္မိက ရဲ့ ၊ အဖော် ဆိုတာ တစ်ပါး ကို တစ်ပါး မှီ ရတာကို ဆိုတာ ပါ ၊ မေး ။ တစ်ပါး ကို တစ်ပါး မှီ ရတာကို အဖော် ဆိုလျှင် “ စိတ္တေန နိ ယုတ္တံ စေ တ သိ ကံ " မဂ် ဆိုသလို ၏အ ဖော် မဂ် လို့ နှင့် မ အတူ ခေါ် ထိုက် ယှဉ် ပေ ဖော် ဘူးလား ယှဉ် ဖက် ဘုရား ဖြစ်တဲ့ ။ စေတသိက် ၃၆- ပါး ကို ဖြေ ။ ။ အဲဒီ ၃၆- ပါး သော စေတသိက် လဲ မဂ် ၏အ ဖော် မဟုတ်သေးဘူး ၊ မဂ် နှင့် “ သ ဟ ကာ ရီ ကာ ရ ဏ ' သာ ဖြစ် သေးတယ် ၊ “ သမုဒယသစ္စာ ကို ပယ် ရာ၌ မဂ် အား ရှိအောင် ## PAGE 626 j ၅၇၂ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် အားကိုး အား ထား မှီခို စရာ မဟုတ် ' သော ကြောင့် အဖော် မဟုတ်သေးဘူး ။ 68:11 ။ ဒါ ဖြင့် မဂ် ၏ အဖော် ကို တ ပ ည့် တော်တို့ သဘောကျ အောင် အ မိန့် ရှိ ပါအုံး ဘုရား ။ ဖြေ ။ ။ ပရိ ဟော ကံ - ၊ မဂ္ဂ ဥပစာ ဝီထိ ၊ မှာ အနု မနော လုံ ဇော ဒွါ ရာ များ ဝဇ္ဇန်း က ဖြစ် ကိလေသာ ပြီးနောက် တရား သင်္ခါ ရု ကင်းစင် ပေက္ခာ ဉာဏ် သွားအောင် ဆိုတဲ့ ပြု ပေးလို့ ဂေါ တြ ဘူ က နိဗ္ဗာန်ကို မြင်ရ ရော ၊ ဒီ ကော့ ဂေါ တြ ဘူ က “ ဒီမှာ နိဗ္ဗာန် ' လို ့ သညာ ပေးလိုက်တာ နှင့် ဂေါ တြ ဘူ ၏ သညာ သို့ လိုက်၍ ၎င်း ဂေါ ပယ် တြ တာ ဘူ သညာ ဦး ဓမ္မိက ပေးသော ရဲ့ ၊ ဦး နိဗ္ဗာန်ကို က ဝိ ပြောတာ အမှီ တံ ဟုတ် ကဲ သ လိုက်တာ ဟဲ ပြုပြီး ဗျာ ၊ မဂ် အလွန် က အနု သိမ်မွေ့ သ ယ ကို တဲ့ နေရာတွေ ( ဝါ ဗျ ဂွမ်း ။ ၊ မှန်ဘီလူး ၊ နေ ဥပမာ အ ရ အ သင်္ခ တ ဓာတ် အကူအညီ ကို ရ ၍ မဂ် က ကိလေသာ ကို လောင်ကျွမ်း စေ နိုင်သည် ဟု ဆို သ င့်၏ ။ ထို့ကြောင့် “ ဓမ္မ ဓာတု ” - အ ရ အဋ္ဌကထာ ၌ ဉာဏ် ကို ယူ သည်မှာ ဥပစာ ဖြစ်ကြောင်း ပြ ခဲ့ပြီ ။ ) တစ်ကြိမ် ထပ်၍ မေး စစ် ကြ ပြန်ခြင်း ၁။ င Ce မြ ကြီး ဘုန်းကြီး ဦး နာ ရ ဒ ။ ၂။ င မြ ကြီး ဘုန်းကြီး ဦး သာ သ န ။ ၃။ ဆီမီး ခုံ ဘုန်းကြီး ဦး နာ ရ ဒ ။ ' ၄။ မြင်သာ ဘုန်းကြီး ဦး နန္ဒ ။ ၎င်း ဘုန်းကြီး လေးပါး အ ညီ အညာ တိုင်ပင် လာ ကြ ပြီးလျှင် ပရိသတ် အလယ်တွင် မြင် ခြံ ဆရာတော်အား အောက်ပါအတိုင်း မေးမြန်း စိစစ် ကြ ပြန် လေသည် ။ ဦး သာ သ န ။ ။ ကိုယ်တော် စာသင် ဖူး ရဲ့ လား ၊ မြင်းခြံ ဆရာတော် ။ ။ မ သင် ဖူး ပါ ဘုရား ။ သာ ။ ။ ဒါ ဖြင့် ဝိပဿနာ ဘယ် အားထုတ် တတ် မ တုံး ။ သီလ ဝိသုဒ္ဓိ စိတ္တ ဝိသုဒ္ဓိ မှ မသိဘဲ နှင့် ။ ခြံ ၁- ။ နာ ။ ။ ။ “ တ အာ ပ ည့် ဝါ တော် သော က စ ဆရာသမား ..... ဣဒ္ဓိ တိ များ တေ က ဒသ ဒါ မ ” အပ် လို့ ဘူး ပါဠိတော် ဆိုလျှင် လက် လာ နှင့် တဲ့ အတိုင်း တောင် မ ကိုယ်တော် ထိ ပါ ဘုရား ။ ခြံ ။ ။ ပ တ လိ ပ ည့် ဗော ဓ တော် ၁၀- လူ ပါး ဝတ် ကို နှင့် ပယ် အားထုတ် ရဲ့ လား ပြီးတော့ ။ သာ မ ဏေ ဖြစ်ပြီး မကြာမီ ရေလယ် ဆရာတော် ၊ ညောင် လွ န့် ဆရာတော်များ ထံ ရောက် ပြီးနောက် အ လုပ်မလုပ် ဘဲ သူတို့ ဆုံး မ တဲ့ အတိုင်း နေထိုင် ပြီးလျှင် ရဟန်းအဖြစ် သို့ ရောက် ရပါတယ် ဘုရား ။ သာ ။ ဒါ ဖြင့် ကိုယ်တော် စာ လဲ မတတ် ဘဲနဲ့ ဘဲ့ နှယ် ဝိပဿနာ ကို မှန်ကန် အောင် ခြံ ။ ။ လုပ် ဆရာသမား တတ် မှာလဲ များ ။ ပြောတဲ့အတိုင်း လုပ်ရတာ ပါဘဲ ။ ## PAGE 627 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၅၇၃ ၁- နာ ။ ။ အို - ဘုရား လက်ထက်က ကျွတ် သွား သူတွေဟာ စာ တတ်တဲ့ လူ ချ ည့် ဘဲ လား ၊ ၃- နာ ။ ။ လမ်း ကိုယ် မှန် တော့် တာဟာ သတင်း ပဓာန ကြားရတာ ။ တော့ ဖြင့် အလွန် ဘဲ ၊ ရဟန္တာ အဖြစ်သို့ ရောက်နေတာ ဘဲ ၊ သို့သော် စာ မ တတ်ဘူး ဆို သ ဖြင့် အချို့ ဒါယကာ များ ၊ ရဟန်း များ က စာ မ သင် လဲ မဂ်ဖိုလ် ရ နိုင် တာဘဲ ၊ စာသင် တာ အ ပို ပါ ဆို ကြ ၍ ဘယ်သူမှ မ သင်ကြား ကြ လျှင် ပရိယတ္တိ သာသနာ တော်ကြီး မ ပျက်စီး ဘူးလား ၊ ပရိယတ္တိ ပျက်စီး မှ ဖြင့် ပဋိ ပတ္တိ - ပဋိ ဝေ ဓ ပျက်စီး ကုန် ရော ပေါ့ ၊ အကယ်၍ တ ပ ည့် တော်တို့ ကြား တဲ့ အတိုင်း ရဟန္တာ ဖြစ် ရိုး မှန် ပါ မူ “ စာ မတတ် ’ ဟူသော စကားကို မ ဆို သင့် ၊ ပရိယာယ် တစ်မျိုး နှင့် သာ ဆို သ င့်၏ ။ သာသနာ တော်ကြီး ပျက်စီး ကလည်း ပု ထု ဇဉ် ထက် အရိယာ ပုဂ္ဂိုလ် က သာ၍ ... နာ သင့် သည် မဟုတ်ပါ လော ။ ခြံ ။ ။ တ ပ ည့် တော် မတတ် လို့ မ တတ်ဘူး ပြောတာပါ ဘုရား ၊ ပရိယတ္တိ သင်ကြား သော ပုဂ္ဂိုလ်များ ကို တ ပ ည့် တော် က သင်္ကန်း စ သည် လှူဒါန်း ပြီး တိုက်တွန်း ပါ ရဲ့ ။ ၁- နာ ။ ။ အို ....... ကိုယ်တော် က စာ တတ် ကဲ့ လားလို့ မေး ပြီးတော့ စာ မတတ် ဘဲ နှင့် ကိုယ်တော် တို့ကို တတ် တယ်လို့ လိမ် ပြော ရ အုံး မှာလား ။ ၃- နာ ။ ။ ကိုယ်တော် နားထောင် နေ စမ်း ပါအုံး ၊ ပြော ပါ စေ ။ ၁- နာ ။ ။ အို …… .. စာ မတတ် ဘူးလို့ မိမိကိုယ်ကို မိမိ ဟုတ် မှန် ရာ . တာနဲ ့ ဘဲ သာသနာ ၃- နာ ။ ။ သုံး နေ စမ်း - ရပ် ပါအုံး ပျက် ရ ဦး နာ တော့မှာ ရ ဒ ရယ် လား ၊ ။ ဒီစကားကို နောက်မှ ပြော ပါ ၊ မြင်းခြံ ဘုန်းကြီး ၁- နာ ။ ။ မေးပါရစေ အို ...... ကိုယ်တော် အုံး ။ တို့ ဟာ ဟုတ်မှ မဟုတ်ဘဲ ၊ ဟို ဘုရား လက်ထက်က သူငယ်ချင်း ရဟန်း သုံးပုံ ဆောင် ၂- ပါး ၊ ဒါနဲ ရှိတယ် ့ ပိဋကတ် မဟုတ်လား သုံးပုံ ၊ တစ်ပါး ဆောင် ရဟန်း က ရဟန္တာ က သူငယ်ချင်း ၊ တစ်ပါး ဟာ က ပိဋကတ် စာ မ သင် ပေ ရဟန္တာ မ သင် နှင့် ကို ပြစ် ထင် မှား ရာ မှာ နေတယ် စိုးလို့ လို ဘုရား ့ ရဟန္တာ က မေးခွန်းထုတ် ကို စွပ်စွဲပြီး ပြဿနာ ၍ မေး ရတာကို မေး မည် အကြံ ကြည့် တွင် ပါ ၊ လမ်း မှန် လို့ နေရာ ကျသွားရင် ဝိပဿနာ လမ်း စဉ် ကို သူတို့ လောက် ဘယ်သူမှ ၃- နာ ။ ။ မသိ နေ စမ်း နိုင်ဘူး ပါအုံး ဗျ ။ ဦး နာ ရ ဒ ရယ် ၊ မြင်းခြံ ဘုန်းကြီး ကို သာ မေးပါရစေ ဦး အဲ - ဤကဲ့သို့ သာသနာ သုံးရပ် အရှည် ခိုင် ခံ့ အောင် ဟာ စာ မတတ် ဆိုသော စကားကို ပရိယာယ် တစ်မျိုး နှင့် သာ ပြော ဘို့ ကောင်းပါတယ် ။ ခြံ ၃- ။ နာ ။ ။ ။ ကိုယ်တော် တ ပ ည့် တော် စာသင် က လဲ မှန် ပါအုံး တဲ့ အတိုင်း လား ၊ စာသင် ပြောတာပါ ပြီးမှ ပြော ဘုရား ဟော ။ ရလျှင် သာသနာ သာ လို ခြံ ။ ။ မကြီးပွား တ ပ ည့် တော် ဘူးလား ဝိ ပါက် ။ ကြောင့် စာ မတတ် တာ ဟု ယုံကြည်ပြီး သင် ချင်တဲ့ စိတ် ## PAGE 628 ၅၇၄ : ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ၃- နာ ။ ။ မရှိတော့ပါ ဝိ ပါက် ကြောင့် ဘုရား ဆိုတာလဲ ၊ တတ် လဲ ဟုတ်ပါရဲ့ တတ် မည် ၊ သို့သော် မထင်ပါ စူ ဘုရား ဠ ပန် ။ တို့ များ ပု ထု ဇဉ် တုန်းက သာ ဝိ ပါက် တား တာ ၊ ရဟန္တာ ဖြစ်တော့ မ တား ဘူး ၊ ခု လဲ ကြား တဲ့ အတိုင်း ရဟန္တာ ဖြစ် က ၁- နာ ။ ။ စာ ဟင်း တတ် - ဟင်း ရမှာပေါ့ ၊ စူ ဠ ။ ပန် က ပဋိ သမ္ဘိ ဒါ ပတ္တ ၊ အခု ဘာ ဆိုတာ ကိုယ်တော် သိရဲ့လား ၊ အရိယာ ချင်းတောင် အောက် ပုဂ္ဂိုလ် က အထက် ပုဂ္ဂိုလ် ကို မသိ နိုင်ဘူး · ရဟန္တာ ၃- နာ ။ ။ ဖြစ်လျှင် ဟုတ်ပါရဲ့ ဝိ ၊ ပါက် သို့သော် မ လိုက် လဲ စာသင် ဘူး တဲ့လား ကြည့် ။ ပါ ဦး ဟု ထပ် ပြန်၍ ဤကဲ့သို့ ပြောနေ ကြ စဉ် မိုး ရွာ သ ဖြင့် ကျောင်း ပေါ်သို့ တက်ရောက် ကြ ရ ပြန် ၏ ။ ကျောင်း ပေါ်၌ ဆက်၍ ပြောဆို ကြ ပုံ သာ ။ ။ ကိုယ်တော် အဘိ ညာဉ် ရအောင် လုပ်ပြီးမှ ဟော ပါလား ခြံ ၃- ။ နား ။ ။ ။ ရမည် လောကီ မထင်ပါ နှင့် လောကုတ္တရာ ဘုရား ။ ဘယ် က ခက် သလဲ ။ ခြံ ။ ။ လောကီ က ခက်ပါတယ် ဘုရား ။ သာ ။ လောကုတ္တရာ ရ ပြီးတဲ့နောက် သာ မလွယ်ဘူး လား ။ ခြံ ၃- ။ နာ ။ ။ ။ အားထုတ် ကိုယ်တော် ချင်တဲ့ ၊ ယခု စိတ် သံဃာ လဲ မရှိပါ ဘယ် ဘုရား နှစ်ပါး ။ ရှိသလဲ ။ ခြံ ၃- ။ နာ ။ ။၁၅- တ ပ ည့် ပါး တော်များ ရှိပါတယ် ကြား ဘုရား တဲ့ အတိုင်း ။ ရဟန္တာ ဖြစ်ပါ မူ တ ပ ည့် သံ ယော ဇဉ် ရှိသေး သလား ။ ခြံ ။ တ ပ ည့် တော် က လိုက် တွယ် နေသည် မဟုတ်ပါ ၊ သူတို့ နေ ချင် ၍ လာ နေတာ ကို တ ပ ည့် တော် က မ နေ ရဘူး ဟု မ ဆို နိုင် ပါ ။ ၁- နာ ။ ။ ဟင်း - ဟင်း ၊ ဘုရား နောက် တ ပ ည့် ထောင် ကိုး ရာ ရှိနေတာ ။ ဘုရား က သံ ယော ဇဉ် ၃- နား ။ တွယ် ဦး နာ ရ နေ ဒ လို က ့ လဲ လား တယ် ။ ရှုပ် ကိုး ။ ၁- နာ ။ ။ ရှုပ် တာ မဟုတ်ဘူး ၊ ကိုယ်တော် တို့ ဟာ မဟုတ်လို့ ။ နေ့ဆွမ်း စား အ ပြီး ဆက် ဆွေးနွေး ၃- နာ ။ ။ ဘုန်းကြီး အားထုတ် ပုံ အ စဉ် ပြောစမ်း ပါ ။ ခြံ ။ ။ ( လူ ဝတ် ကစ၍ မဂ် တိုင်အောင် ပြော လေ၏ ။ ) ၃- နာ ။ ။ မဂ် ပြီးတော့ ပစ္စ ဝေက္ခ ဏာ မ ဆင်ခြင် ဘူးလား ။ ## PAGE 629 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၅၇၅ ခြံ ။ ။ ဆင်ခြင် ပါ ရဲ့ ဘုရား ။ ၃- နာ ။ ။ မဂ် , ဖိုလ် , နိဗ္ဗာန် ဆင်ခြင် ပုံ အာကာ ရ ပြောပြပါ ။ ခြံ ။ ။ ဆင်ခြင် ပြီး အလွန် ဝမ်းမြောက် ပါ၏ ဘုရား ။ ၃- ခြံ ။ နား ။ ။ ။ ပြောစမ်း ပြော ပြီးပါပြီ ပါ ။ ဘုရား ။ ၃- နာ ။ ။ ပြောစမ်း ပါ ။ ခြံ ။ ။ ဆရာတော်များ ကို လျှောက် ပြီးသား ပါ ဘုရား ။ ၃- နာ ။ ။ တ ပ ည့် တော် က ဆင် တွေ့ပြီး ခြေ ရာ မ ခံ ချင်ဘူး ။ ခြံ ။ ။ ဆင်ခြင် ပြီး ဝမ်းမြောက် တာပေါ့ ၊ ယောဂီ ပုဂ္ဂိုလ် မှန် က ` မိမိတို့ ပယ် ပြီးသော တရား ကို သိမ်းဆည်း ကြ တာဘဲ ။ ၃- နာ ။ ။ တ ပ ည့် တော်တို့ ဘုရားလောင်း ရသေ့ ဟာ ပု ထု ဇဉ် ဘဲ ၊ ဒေါသ တရား အလွန် သိမ်းဆည်း ပါတယ် ၊ , သိမ်းဆည်း ရုံ မျှ နှင့် မ ယုံကြည် နိုင်ဘူး ။ ၁- နာ ။ ။ ပါရမီ ချင်း မှ မတူဘဲ ၊ ကိုယ်တော် က ထင် ရာ ပြောနေတာ ကိုး ။ ၁- ၃- နာ နာ ။ ။။ ။ မင်း ဘုန်းကြီး က ဘာ က ဝင် ဘာလဲ ပြော ။ သလဲ ။ ၃- နာ ။ ။ တို့တော့ မသိပါဘူးဗျာ ။ ဖက် ပင် အိုင် ။ U ။ ရန် တော့ မ ဖြစ်ကြ နှင့် ။ ဆင်ခြင် တော့ အာကာ ရ နှင့် ပြောစရာ မရှိဘူး ၊ မဂ် ရ ပုံ သိတာပါ ဘဲ ။ ## PAGE 630 ကန္နီ ရွှေ သိမ် တော် တော ရ ဆရာတော် ( ၁၂၄၂ - ၁၃၂၈ ) “ အမယ်လေး ငါ့သား ရယ် ... ဒီစာအုပ် ကလေး လက် တစ် ဝါး လောက်ကို ကိုး ရက် တောင် ကျက် နေ ကန္နီ ရရင် ဆရာတော် ငါ့သား လောင်း ဘယ်မှာ လျာ စာ ဆယ် တတ် နှစ်သားအရွယ် တော့ မ တုံး ” က သင်္ဂြိုဟ် ကိုး ပိုင်း ကို ပါဠိ ရော အနက် ဒေါ် ကောင်း ပါ ကိုး က ရက် ညည်း နှင့် တွား အာ ခြင်း ဂုံ ရ၏ ဖြစ်သည် ။ “ ထို မျှ ။ မယ် လောက် တော်ကြီး ဉာဏ် ကား ထိုင်း စာ ရမည် ကို ရှေ့ လား က ” ရွတ် ဟု ပြ မယ်တော် သွား လျှင် ကြား ရုံ မျှ ဖြင့် နောက် က လိုက်၍ အ လွတ် ပြန်ပြောပြ နိုင် ၏ ။ ကမ္ဘာကျော် ထိုက်သော စာ တော် ခြင်း တွေ့ရ၏ ကန္နီ ။ ဆရာတော် ရဟန်း လေး ကား ဝါ ပဋိ လောက် ပတ်တွင် မှစ၍ နာမည်ကြီး သင်ရိုး သလို ပိဋက ပရိယတ် မျှ မ က တွင် ပို၍ နိကာယ်ငါးရပ် ထူးချွန် နေသည်ကို ကို ပင် အာ ဂုံ ဆောင် နိုင်သော အာဇာနည် ယောက်ျား ဖြစ်၏ ။ “ ဥ ဘ တော ဝိ ဘင်း ” ဆောင်သော ခေတ် ၊ “ တိပိဋကဓရ ရွေးချယ် သော ခေတ် နှင့် မ တိုက်ဆိုင် ရ ၍ သာ ဆရာတော်၏ ပရိယတ် စွမ်းရည် များ တိုင်းပြည် သက်တော် က ကြည်ညို ၆၀- ခွင့် မရဘဲ ကျော် ၍ မျက်စိ ရှိ ရ လေ၏ နှစ် ကွင်း ။ အလင်း မ ရ စေ ကာ မူ စာ အဓိပ္ပာယ် များကို ဟောပြော ပြောပြ လေ့ ရာ၌ ရှိသည် အခန်းကဏ္ဍ ။ စာ တတ် ဆရာတော် ( အချို့ . တိုင်း စာအုပ် က ချီးကျူး မူ စာမျက်နှာ အံ့ သြ ခဲ့ ကြ ) ရ၏ နှင့် ။ စာ တကွ မ ကြည့် ရှင်းလင်း နိုင်တော့ သောအခါ စာ တော် ဖတ် တစ်ပါး အမြဲ ထား၍ နေ့စဉ် နံနက် ခုနစ် နာရီ ကိုး နာရီထိ ပိဋက သုံးပုံ ကို လှ ည့်၍ ဖတ် လျှောက် ရ၏ ။ သက်တော် ၄၄- နှစ် က ရေးသား ခဲ့ သော “ ယောဂီ ပါရဂူ ’ ကျမ်း ကို မယ် ကြည့် လျှင်လည်း တော်ကြီး ညည်း ဆရာတော်၏ တွား သော စကားကို ပရိယတ္တိ ထောက်၍ ကို ပညာရှိ ဆရာတော်သည် တို့ သိနိုင် ပေသည် မျိုး နှင့် ။ ရိုး နှင့် ဉာဏ် အ နှစ် လေးဆယ်ကျော် ကောင်း သူ ၊ ပဋိ က သန္ဓေ ပိဋက ပါ ဉာဏ် မောင် ထွန်း ကြီး သူ ကြိုင် ဖြစ်ကြောင်း ကဲ့သို့ အရွယ် သိနိုင် နှင့် မ ပေသည် လိုက်အောင် ။ လွန်ခဲ့သော တော် သူ ဖြစ်သည် ။ ယင်းသို့ မ ယုံကြည် နိုင် လောက်အောင် ပဋိ သန္ဓေ ပါ ဉာဏ် ကောင်း သူများ အတိုင်း တိုင်း အင်္ဂလိပ် အ စာပေသမိုင်း ပြည် ပြည်၌ ၊ ရှိ အင်္ဂ နေကြသည် လန် သမိုင်း ပင် ။ ၌ ထင်ရှား သူ ' လော့ တော မတ် ဗက် ဗင် တန် မ ကော လေး ” ဆို သူ လည်း . စာ တစ်အုပ် ကို တစ်ခေါက် ဖတ် ရုံ မျှ ဖြင့် အ လွတ် ပြန်၍ မူရင်းအတိုင်း ဗီ နာ မြို့ ပြောပြ မှ လီ နိုင် သူ နီ ယ ၏ န့် ။ အမျိုးသား ‘ ရက် ဘီ အီ လီ ဂျက် ’ ဆို သူ လည်း စာအုပ်ပေါင်း နဝမ အကြိမ် ## PAGE 631 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၅၇၇ နှစ်ထောင်ကျော် ကို တစ်ခေါက် ဖတ် ရုံ မျှ ဖြင့် အ လွတ် ရ နေ၍ ‘ နေ့ အခါ စာ ကြည့် တိုက် ထဲ နေ ရသကဲ့သို့ လည်းကောင်း ၊ ညအခါ စာအုပ်များကို ခေါင်းထဲ ထည့် ထား ရသကဲ့သို့ လည်းကောင်း သင်္ချာ အ မေ့ ရာတွင် ဖျောက် ခေတ်မီ မရ၍ စိတ်ညစ်နေ အီလက်ထရောနစ် ရသည် ” ဟု သင်္ချာ ဆို၏ စက် ။ ထက် နှစ်ဆ မြန်အောင် တွက် နိုင်သော “ မာတင် ဖေ့ စ် ' စ သည် ဖြင့် များစွာ ရှိသည် ။ ( တ မင် ဂုဏ်ပြု ရေးသားသည် ထင် အံ့ စိုး ၍ ပြလိုက် ရ ပါ၏ ။ ) တိဗက် ပြည်သား သျှီ လ တိ ဿ ဆရာတော် နည်း ကန္နီ ဆရာတော် ဟု ခေါ်သော ကန္နီ မြို့ ရွှေ သိမ် တော် တော ရ ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ လောင်း လျာ သည် ကန္နီ မြို့ အနောက်တောင် ကမ်း ဖြူ ရွာ ၌ အ ဖ ကျောင်းဒကာ ကြီး ဦး သာ နု ၊ အ မိ ကျောင်း အမကြီး ဒေါ် ကောင်း တို့မှ ၁၂၄၁- ခုနှစ် တပေါင်းလ ပြည့် ကျော် လေးရက် ၊ သောကြာနေ့ ည ဉ့် လေးချက် မ တီး မီ မီး ရှူး သန့် စင် သည် ။ လေး နှစ်သားအရွယ် မှစ၍ ထီး လည်း တော ရ ဆရာတော် ဦး ကလျာ ဏ ၊ ၎င်း၏ တ ပ ည့် ဦး နန္ဒိ ယ နှင့် ကမ်း ဖြူ တော ရ ဦး အာ စိဏ္ဏ တို့ ထံ ပညာ သင်ယူ ၏ ။ ရှင် ရဟန်း ပြုပြီ ' မုံရွာ - မန္တ လေး မြို့ များ၌ ပညာ သင်သည် ။ ဘွဲ့ - ဦး သော ဘိ တ ။ ပညာသင် ပြီးနောက် ကမ်း ဖြူ ရွာ ကျောင်း၌ ပင် သီတင်းသုံး သည် ။ မကြာမီ ကင်း တောင် တော ရ သို့ ရွှေ့ပြောင်း သီတင်းသုံး လျက် နှစ်နှစ် တိုင်တိုင် ပဋိ ပတ် အလုပ် ဖြင့် နေ တော်မူ၏ ။ ထို စဉ် အတ် ဖို လက် ပံ တော ရ ဆရာတော်၏ ပဋိ ပတ် သတင်းများ ကြား ရ သ ဖြင့် ကန္နီ မှ ဘု တ လင် မြို့သို့ ခြေလျင် ကြွ တော်မူ၏ ။ ရှစ် မိုင် ဝ အုတ်ဖို န့် တွင် အုတ်ဖို လက် ပံ ဟူသည် တောင်ရိုး ကို မုံရွာ တွေ့ ရေ နိုင် ဦး ၏ ။ ကားလမ်း ဆယ် မိုင် ၊ ခန့် ဘု တွင် တ လင် အုတ်ဖို မြို့၏ တောင်ရိုး မြောက်ဘက် အနီး လက် ပံ ရွာ ဟူ၍ ရှိသည် ။ လက် ပံ တော ရ ဆရာတော် ဦး အာ ဒိစ္စကား ပဋိ ပတ် အ ကျော် အ ရာ တော် ဆရာတော် နှင့် လုံး တော် ဆရာတော်တို့၏ တ ပ ည့် ဖြစ်သည် ။ လက် ပံ ဆရာတော်များ ရှု မှတ် သော နည်းမှာ “ အာနာပါန ” ပင် ဖြစ်၏ ။ “ သီဟိုဠ် မှ တစ်ဆင့် ကြွ လာသော တိဗက် ပြည်သား အရှင် သျှီ လ တိ ဿ ဆရာတော် ထံမှ လက်တွေ့ နည်း နာ ရရှိသည် ” ဟု ဆိုသည် ။ လောကီ နည်း မဟုတ် ။ ဝိသုဒ္ဓိမဂ် နည်း ပင် တည်း ။ ဦး သော ဘိ တ သည် လက် ပံ ဆရာတော် ထံ ၌ ရှစ် လ ခန့် နည်း နာ ခံ အားထုတ် ၏ ။ လက် ပံ ဆရာတော်သည် ဦး သော ဘိ တ ၏ ဉာဏ် အစွမ်း ကို သိမြင် တော် မူ ၍ .... “ ငါ့ ရှင် ၊ ဤ ယခု ဆရာတို့ ပွား များ နည်း ကို ယောဂီ အ စဉ် အ ဆက် ဝဋ် မှ ထွက် မြောက် ရန် “ ပါရဂူ ” အမည်တပ်၍ ကျမ်း ကြီး တစ်စောင် ရေး ရစ် ပါ ' ဟု အတန်တန် တာဝန်ပေး တော် မူ လေသည် ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 632 ၅၇၈ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် လက် ပံ တော ရ မှ အ ပြန် တွင် ဘု တ လင် မှ ကန္နီ သို့ အ သွား ညောင် ကန် ရွာ အနီး တစ်ရာ တောတွင်း ရှည် ၌ လှ သော ည့် လည် ရဟန္တာ သီတင်းသုံး ဦး က ဝိန္ဒ ) တော် မူ ထံ သော ဝင်ရောက် ဘုန်းတော်ကြီး နည်း ခံ သည် ဦး သာ ။ ရွှန်း ( ထို ( အကြောင်း သက်တော် အပြည့်အစုံ ရေး ခဲ့ပြီ ။ ) ဆောက် ကန္နီ လှူ ကိုးကွယ် မြို့သို့ ရောက်ပြီး ကြ၏ ။ ထို မကြာမီ ကျောင်းကြီး ပင် ကန္နီ ကို မြို့ တ သူ ပ ည့်များ ကြီး ဇနီးမောင်နှံ နှင့် လွှဲ ကာ တို့ ကန္နီ က မြို့ ရွှေ အနောက်တောင် ကျောင်းကြီး ကိ သက်တော် ဝတ် ကုန်း အရပ်၌ ဧက စာ သီတင်း သုံး၍ “ ယောဂီ ပါရဂူ ကျမ်း ’ ကြီးကို ပြုစု တော်မူ၏ ။ ၄၄- နှစ် ၊ ၁၂၈၅- ခုနှစ် ။ ဆရာတော်၏ ကျမ်း များမှာ ဂဏ္ဌိ သဖွယ် ဖြစ်၍ လေးနက် ကျစ် လစ် ၏ ။ စာ တတ် သူတို့ ပင် ဖတ် ၍ မလွယ် ။ အဓိပ္ပာယ် နှင့် တကွ လေး ၏ ။ ယခု ရွှေ သိမ် တော် တော ရ ၌ အမြဲ သီတင်းသုံး တော် မူ လျက် ပဋိ ပတ္တိ သာသနာ ပြု တော် မူ သည် ။ ပဋိ ပတ် ကြောင့် ထက်မြက် စူးရှ လာသော ဉာဏ် နှင့် ပဋိ သန္ဓေ ပါ ဉာဏ် ကောင်းခြင်း ကြောင့် ရံ ခါ ပရိယတ္တိ ၌ အား သန် နေ ဟန် လည်း ရှိ၏ ။ ဆရာတော် လောင်း လျာ သည် မာန် လည် ဆရာတော် ဘုရားကြီး ထံ ၌လည်း ပညာသင်ကြား ဖူး ရာ တစ်နေ့သောအခါ ကျောင်းရေစက်ချပွဲ တစ်ခုတွင် ဆရာတော်ကြီး က ခိုင်း ၍ ရေစက်ချ ရ ရာ ပြီးလျှင် ‘ မောင် ပဉ္စင်း လာ ဦး ' ဟု ခေါ် ၍ လက် ကို ဆွဲ ကိုင် လှုပ် ပြီး ' ဒီ ကတုံး လက် မှ ဒီ ပံ ကတုံး ဆရာတော် ' ဟု က ချီးကျူး ဉာဏ် ၁၀- တော် ပါး မူ သည် ကို ရေး ။ ပြ ခိုင်း ၍ ရေးပြီး ဖတ် လျှောက် ရာ တွင်လည်း “ မောင် ပဉ္စင်း ကျောက် တစ်လုံး ' ဟု လက် ကို လှုပ် ရမ်း လျက် ချီးမွမ်း တော် မူ လေသည် ။ ( တောင်စွန်း ဦး ဝိ ဗော ဓာ လင်္ကာ ရ၏ ဆ ဝ ဿ ဒီပနီ တွင် လည်းကောင်း ၊ မောင်းထောင် မြေဇင်းတောရ ဆရာတော်၏ ပဓာန ပါရဂူ တွင် လည်းကောင်း ဆရာတော်ကြီး၏ သြ ဝါဒ အ ဆို အ မိန့် များကို ဖတ်ရှုနိုင်ပါသည် ။ ) ရုက္ခစိုး ကြီး ဇနီးမောင်နှံ ၏ သဒ္ဓါတရား ဆရာတော် ငယ် စဉ် ကာလ ယောဂီ တ ပ ည့် ရဟန်း နှစ်ဆယ် ခန့် မျှသာ ရှိ၍ မြို့မှ ဆွမ်း ပို့ လှူ သည် ကို သာ ဘုဉ်း ပေး၏ ။ ဆွမ်းခံကြွ တော် မ မူ ။ ထို စဉ် က ပင် ဆွမ်း စား ချိန်တွင် သပိတ် ၌ ဆွမ်း တစ်ခွက် လောက်သာ ထည့် ယူ၍ ဘို့ မယ် ချောင် ဘက်သို့ ကြွ ကာ တစ်ပါးတည်း ထိန်း ထို အောင်း ဒ ိုက် တော် မူ ဒကာ လေ့ ရှိ၏ တစ် ဦး ။ က ဝတ် ကြီး ဝတ် ငယ် ပြုရန် လျှောက် လှာ သည် ၊ လက်မခံ ။ ထို ဒကာ ကား “ လူ ယောင် ဆောင် လာသော ရုက္ခစိုး ကြီး ' ဟု ပင် ဆို ကြ လေသည် ။ ရုက္ခစိုး နတ် အကြောင်း နှင့် စပ် ၍ ရွှေ သိမ် တော် တော ရ ၌ စာရေးသူ၏ နောင်တော်ကြီး ( မောင်းထောင် ယွန်း ဆက်တိုက် ဆရာတော် ဦး သော ဘိ တ ) တရား အားထုတ် စဉ် သီတင်းသုံး ဖော် နဝမ အ ကြိ ## PAGE 633 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၅၇၉ ဆရာတော် တစ်ပါး ဆွမ်းခံကြွ ရာ ကျောင်းသို့ ပြန် မ ရောက်လာ သ ဖြင့် လိုက်လံ ရှာဖွေ ကြ ရသည်ဟု ဆိုသည် ထို ။ ဆရာတော် ကား ရန်ကုန်မှ လာရောက်၍ တရား အားထုတ် သော စာ ချ ဆရာတော် ဦး သု ဘောဂ ဖြစ်၏ ။ သုံးရက်ကြာ မှ ကျောင်းသို့ ပြန်ရောက် လာ ရာ သူ့ စိတ်ထဲမှာ သုံးရက် ဟု “ ဒကာမကြီး ထင် ပုံ မ ရ တစ် ။ ဦး က ဆွမ်း စား ပ င့် လို ့ သူ့အိမ်မှာ ပဲ ဆွမ်း ဘုဉ်း ပေး နေရတယ် ” ဟု သာ အ ကြား ပြောပြ သစ်ပင် လေသည် တစ် ။ ပင် ထို မှ ရက်များ ဝတ် ဖြူစင်ကြယ် အတွင်းမှာ ပင် နှင့် ဦး ဒကာကြီး သု ဘောဂ တစ် ဆွမ်းခံကြွ ဦး ဆင်း ရာ လာသည် လမ်းခရီး ကို တွေ့ရ၏ “ ။ အရှင်ဘုရား ၊ ခဏ ရပ်တော်မူ ပါ ဦး ” ဟု ဆို ကာ သင်္ကန်း တစ်စုံ လည်း လှူ သည် ။ နောက် “ ထို အရှင်ဘုရား ဒကာကြီး ၊ က တ - ပ ည့် တော်ကို မမှတ်မိဘူး ထင်တယ် ” ဟု မေး ရာ ဦး သု ဘောဂ မှာ ရုတ်တရက် “ အရှင်ဘုရား မမှတ်မိ ၊ ဘဲ ရန်ကုန်မှာ ရှိနေ သ ဦး ဖြင့် ပဉ္စင်း - ဘဝ က တ ပ ည့် တော် အိမ် နေ့တိုင်း ဆွမ်းခံကြွ နေ တဲ့ ဟာ မမှတ်မိ ဘဲ “ ကိုး တ ပ ” ည့် ဟု တော် ဆို အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ပြန် ၏ ။ ဦး သု ဘောဂ မောင် ကား ဖြေ စဉ်း လေ ဘုရား စား၍ မ ” ရ ဟု ၊ ဆို ရာ ဦး သု ဘောဂ မှာ လွန်စွာ အံ့ သြ သွား ၏ ။ ဟုတ် ပေသည် ။ ဦး သု ဘောဂ ကား လွန်ခဲ့သော အ နှစ်လေးဆယ် ခန့် က ပါဠိ ဆရာကြီး .. “ အရှင်ဘုရား ဦး ဖြေ အိမ်တွင် ဒကာမကြီး ဆွမ်းခံ နှင့် မတွေ့ဘူး ကိုယ်တော် လား ဖြစ်ခဲ့သည် ၊ အရှင်ဘုရား ကို သတိပြု ဒကာမကြီး မိ လေ၏ လဲ ။ ဒီမှာပဲ . ရှိနေပါတယ် “ ဆွမ်း ” ပ င့် ဟု ကပ် လျှောက် သော ဒကာမကြီး ပြန်သည် ။ ဖြစ်လေ မလား ' ဟု စဉ်း စား နေ ခိုက် ရုက္ခစိုး ဒကာကြီး ပါဠိ ဦး ဆရာကြီး ဖြေ ကွယ် ဆရာ ပျောက် ဖြေ ကား သွားလေ၏ အင်္ဂလိပ် ။ အစိုးရ ခေတ် တွင် လူပုဂ္ဂိုလ် ထဲမှာ ပထမဆုံး “ အဂ္ဂမဟာ ပဏ္ဍိတ ဘွဲ့ရ ' နာမည်ကျော် ဆရာကြီး ပင် တည်း ။ တရား ပေး ပုံ နှင့် တရား အယူအဆ ကန္နီ ဆရာတော်၏ နည်း ကို ပုံကြမ်း အား ဖြင့် အ ချုပ်ဆို ရ သော် ဦး စွာ သီလ ကို သုတ်သင် ရသည် ။ နှစ်ရက် သုံးရက် ဖြစ်စေ ၊ တစ်ပတ် ဖြစ်စေ မေတ္တာ ကမ္မဋ္ဌာန်း ၊ ဗုဒ္ဓါနုဿတိ ကမ္မဋ္ဌာန်း ၊ မရဏ ဿ ပြီးမှ တိ အာနာပါန ကမ္မဋ္ဌာန်း တို့ကို ကို ၁,၂,၃,၄,၅,၆,၇,၈- ရှု ပွား ရ၏ ။ ဂ ဏ နာ နည်း မှ အစပြု၍ ပဋိ ဘာ ဂ နိမိတ် ကောင်းစွာ ထင် အောင် ရှု မှတ် ရသည် ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 634 * ၅၈ ဝ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် တံတိုင်း ထိ ပဋိ တဖြည်းဖြည်း ဘာ ဂ နိမိတ် နိုင် တိုး နင်း ၍ စေရန် တိုး ၍ နိမိတ် စေလွှတ် ဖြင့် ခြင်း ခန္ဓာကိုယ်ကို ၊ ပြန် သိမ်း ခြင်း စား စ စေ သည် ခြင်း ဖြင့် ၊ စကြဝဠာ နိမိတ် ကို ကူးပြောင်း များစွာ ကစား ပေးသည် ရ၏ ။ ။ သို ့ ရာတွင် ဈာန် ကို ဦး စား မ ပေး ။ မဂ်ဖိုလ် နိဗ္ဗာန်ကို ရ ရန် ဝိပဿနာ သို့ အပ္ပ “ ငါတို့ နာ ဈာန် ကျေးဇူးရှင် နှင့် စပ် ၍ ဘုရား “ ယောဂီ တို့အား ပါရဂူ အပ္ပ ကျမ်း နာ ' ( သို့ ၃၁-၁၃၁၅- တက်ရန် စူးစမ်း ခုနှစ် ရိုက် ၍ လျှောက်ထား ) ၌ - ရာ ကျမ်း သွင်း ပုံ ဂန် ကို နည်း ကား ကို ပြ သာ တော် ဟော မ မူ ကြ ၍ တော် မုချ မူ ကြသည် မ ရေး ။ ဝံ့ ” ဟတ္ထ ဟု မုဋ္ဌိ ပါ ရှိ၏ ကို ကား ။ ၊ အဇ္ဈတ္တကာ ယ လေးပါး တစ်ဖန် ဈာန် နှင့် စပ် သော အယူအဆ ကိုလည်း စာမျက်နှာ ၄၄- ၌ .. “ ဈာန် ကို ရ လို ပါ သော်လည်း အခါ ကာလ ခေတ် မဟုတ် ဟူ၍ နှလုံး ပိုက် သော ကြောင့် လည်းကောင်း ၊ ဥပစာ ရ သမာဓိ ရရှိ ရုံ နှင့် ပင် လျှင် ဝိပဿနာ ဉာဏ် စ သည် ကို တက် ထိုက် ပေ ၏ ” ဟု ခံယူ သည် ။ တစ်ဖန် ၄၅- ၌ - တတိယ .. ခေတ် “ စူ ဠ ဝါ ၌ အဋ္ဌကထာ တေ ဝိဇ္ဇာ ဟူသော ကို ထား၍ အ ရိပ် ကြွင်း ရှိ ပေ ၏ သော ။ တေ အဋ္ဌကထာ ဝိဇ္ဇာ ဟူသည် ကြီး ပဉ္စမ လေး ဈာန် လက် ၏ တို့၏ အခြားမဲ့၌ ဝါဒ ဖြစ် ရသော အဘိ ညာဉ် မျိုး ဖြစ်၍ ပထမ ဈာန် စသည်တို့ကို ရ ထိုက် ခြင်း ငှာ အ ရိပ် ရှိ ပေ သေးသည် ။ ထိုသို့ ပင် ရှိသော်လည်း ( လက်တွေ့ ပြ နိုင်သော ဆရာ မရှိ ) ” ဟု သုံးသပ်သည် ။ သာသနာ ပြင်ပ အိန္ဒိယ ယောဂီ ကြီး တော်တော်များများ ပင် စတုတ္ထ ဈာန် ရသည်ဟု ယူဆရသော အထောက်အထားများ ကို “ ဒေါက်တာ ပေါလ် ဘ ရန် တန် ’ ၏ အိန္ဒိယ ယောဂီ များ နှင့် တွေ့ဆုံ ပုံ စာအုပ် များ၌ ဖတ်ရှု နိုင်သည် ။ အမျိုးမျိုး နိဗ္ဗာန် ကို ခွဲခြား နှင့် စပ် ပြ ၍လည်း ဆို၍ ရှင်းလင်း ယောဂီ ပါရဂူ ဆုံးဖြတ် ၌ အသိဉာဏ် ထား သည်မှာ ရှုပ်ထွေး အထူး စေ မှတ်ဖွယ် တတ်သော ကောင်း အလင်းရောင် လှ ၏ ။ တစ်နည်း အား ဖြင့် စဉ်း စားဖွယ် ဖြစ်ပေ ၏ ။ ဦး သီလ မဂ္ဂ တိ စ ဿ တုက္က ၏ ၊ နိ နည်းများ ရော ဓ စ တုက္က ဖော်ပြထားသည်ကို နှင့် စပ်လျဉ်း ၍ ယင်း တွေ့ရ၏ “ နိဗ္ဗာန် ။ ခန်း ” ၌ ပင် တိဗက် ဆရာတော် ဆရာတော်၏ အလေ့အထများ ဆွမ်းကပ် ဆရာတော်သည် လျှင် အ ကွဲ အ အက် ဝိနည်း အကြောင်း ကို အလွန် လေးစား ပါ သော ၏ ပန်းကန် ။ လေးစား ဖြင့် မှလည်း ကပ် လျှင် ကြိုက် ပန်းကန် သည် ပါ ။ စွန် ့ ပစ် လိုက်သည် ။ “ နေ့ ဖို့ ညစာ ချန် ထား၍ မစားရ ’ ဟူသော သန္နိ ဓိ သိက္ခာပုဒ်အရ ကျင့် ရှောင် သုံး ကြဉ် ခြင်း လိုက်နာ ဖြစ်သည် လေ့ ။ သိက္ခာပုဒ် ရှိ၏ ။ အ သေး အဖွဲ က လေးမှ အ စ ငယ် စဉ် က ပင် အထူး သတိပြု ယောဂီ အချို့ ကား “ သြ ရ မတ္တ ကံ သီလံ - ( သမာဓိ ပညာ တို့ကို ထောက် သော် ) သီလ သည် နဝမ အကြိမ် ## PAGE 635 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၅၈၁ အ သီလ ညံ့ စား မဂ္ဂင် ” သုံးပါး ဟု ဟော ( သမ္မာ ဝါ တော် စာ မူ - သည် ကမ္မန္တ ကို - အဖျား အာ ဇီဝ ) ဆွတ် အလိုလို ၍လည်း ပါ သွားပြီး ကောင်း ၊ သား “ ၊ သီလ တရား မှတ် ဒီလောက် နေရင် အရေးမကြီးပါဘူး ” ဟု လည်းကောင်း အ ထင် ရောက် တတ် ကုန် ၏ ။ အ လို လိုပါသည် ကား မှန်၏ ။ အမြဲ ရှု မှတ်ဖို့ ကား မလွယ် ။ မ ရ ။ ပို၍ သီလ ထင်ရှားသည် သည် လက် မှာ ခြေ စက်ဘီးစီး ( စရဏ ) သူ သဖွယ် သည် လက်မ ဖြစ်၏ ငြိမ် ။ လက် လျှင် ၊ အ ခြေ မပါဘဲ တက် အ ဘာ ဆင်း ကို ခြေ မျှ နင်း လုပ်၍ မှ ခါး ငြိမ် မှု မရှိလျှင် စီး သွား၍ မ ရ ။ ခြေ ၊ လက် ၊ ခါး နိုင် နင်း သွား လျှင် တစ်ချက် နင်း လိုက် ရုံ ဖြင့် သူ့ အရှိန် နှင့် သူ ပြေး သွားတော့ သည် ။ ခြေ နင်း မှု ၊ လက် ထိန်း မှု ကိစ္စ အထူး လုပ် ဖွယ် မ လို ။ အလိုလို သီး အရှိန် သန့် သီလ ၌ ပါ အတွက် သွား လေပြီ ကျေနပ်မှု ။ ဤသို့ ကြီး သာ တစ်ခု မှတ် ရအောင် ယူ ကျင့် နှုတ် သုံး ဖြင့် ထိုက် ကျကျနန ကုန် ၏ ။ ဆောက်တည် ပါ ( သ မာ ဒါန ဝိ ရ တီ ) ။ ပြန်လှန် စစ်ဆေး ပါ ( သီ လာ နု ဿ တိ ) ။ ဖြစ်ပေါ်လာသော သီး သန့် ကျေနပ်မှု ကြီးသည် ဧရာ မ ကုသိုလ် ကြီး ပင် တည်း ။ ခွေးများ ဆရာတော်သည် ၊ ပုရွက်ဆိတ်များ ရင်းနှီးသော ကို ပါ တွင်း ဒကာ ရှာ များ ၍ ကျွေးမွေး ဆွမ်းအလှူ ရန် ပ င့် လျှင် အ မိန့် ကျေး ရှိသည် ငှက် ။ တိရစ္ဆာန်များ ကျောင်းတွင် ၊ နေ့စဉ် ကျွေးမွေး ရ၏ ။ ထန်း လျက်ရှိ လျှင် ပုရွက်ဆိတ် တွင်း ရှာ ၍ ကျွေး ခိုင်း သည် ။ ခွေး စာ မကျန် လျှင် ဆန် ကို ဆီ ခပ် ပြီး ကျို ချက် ကျွေး ရ၏ ။ ကြွက် များကိုလည်း ကျွေး ရသည် ။ နွား လေ ယောဂီ နွား လွ အတွက် င့်များ အား သွားရင်း ကောက်ရိုး ဟန် ဝယ် လွှဲ မဟုတ်ဘဲ ကျွေး ခိုင်း ၏ တ ။ မင် ‘ ပ လိ ဗော ဓ ” ဖြစ်အောင် ကြောင့် “ ကြ အာ စိုက် စိဏ္ဏ ရခြင်း ကပ္ပေါ မျိုး ” ကို ( မူ ဆရာ ဆင်ခြင် လုပ်သမျှ သ င့်၏ အမှန် ။ ) ဟု တစ် ထစ် ချ မ စွဲ ယူ သင့် ။ အာ ဂန္တု လာ လျှင် သင်္ကန်း စ သည် အ ပို အ လျှံ ရှိ က ပေး လှူ လေ့ ရှိ၏ ။ ပစ္စည်း ယူ ပေးရ သော ကို ရင် ဦး “ ပဉ္စင်း ကြားထဲက များအား မစ္ဆေ .... ရ စိတ် မ ထား ကြ နဲ ့ ၊ သာဓု မှ မ ခေါ် နိုင်တဲ့ ဘဝ မျိုး ရောက် တတ်တယ် ” ဟု ဆုံး ဘုရား မ သည် ဝတ် ။ တက် ၊ ဝတ် ကပ် လေးစား မှ ကြိုက် ၏ ။ ဆရာတော်ကိုယ်တိုင် မိမိ နေရာမှ အရပ် လေး မျက်နှာ ရှိ ရန်ကုန် ရွှေတိဂုံ ၊ သီဟိုဠ် မဟာ စေ တီ စ သော ဘုရား များအား စုံအောင် ဆီမီး ပူဇော် ရှိခိုး ပြီးမှ ကျိန်း သည် ။ တောင်ပေါ် ၊ မြို့ပေါ်ရှိ ဘုရား များကိုလည်း အားလုံး ရည်မှန်း တစ်ခါက ၍ ဆီမီး ပူဇော် အာ ရသည် ဂန္တု ဘုန်းကြီး ။ တစ်ပါး ရောက်လာ ရာ .... “ ဦး ပဉ္စင်း ၊ တစ်နေ့ ဘုရား ဘယ် နှစ်ကြိမ် ဝတ်ပြု သ တုံး ” ဟု မေး ရာ နံနက် သုံးကြိမ် ည သုံးကြိမ် ဝတ်ပြု ကြောင်း လျှောက် ရာ - “ ဆွမ်း ဝတ် ကော ဘယ် နှစ် ဝတ် ရှိ သ တုံး ” ဟု မေး ပြန် လျှင် “ ဦး ပဉ္စင်း ဆယ် ဟာ ဝက် ဘုရား ရှိကြောင်း ဝတ် တက် လျှောက် တာ က ၍ - ဆွမ်း ဝတ် လောက်တောင် မ များ ဘဲ ကိုး ” ဟု နဝမ အကြိမ် ## PAGE 636 ၅၈၂ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် မိန့် တော် သက်တော် မူ သည် ။ ၈၅- နှစ်ကျော် မှ ကျန်းမာရေး မျှတ ရုံ ကျိန်း စက် တော် မူ ၍ အချိန် ရှိသမျှ စာ ပြန်ခြင်း ၊ တရား ရှု မှတ် ခြင်း ဖြင့် သာ အချိန်ကုန် စေသည် ။ “ ကုသိုလ်ရအောင် နေ ၊ ဝိ တက် မဝင် စေ နှင့် ၊ စကားတစ်ခွန်း နှင့် တစ်ခွန်း အနိစ္စ မလွတ် စေ နှင့် ” ဟု ဆုံး မ လေ့ ရှိ၏ ။ တရားထူး ရခြင်း နှင့် စပ်လျဉ်း ၍ တစ်နေ့သောအခါ ဆရာတော် လမ်းလျှောက် နေ ခိုက် မဲ ဒင် ရွာမှ ဒကာ တစ် ဦး က - “ အရှင်ဘုရား ကို အနာ ဂါမ် လို ့ ပြောနေကြပါတယ် ဘုရား ” ဟု လျှောက် ရာ .... “ အေး ..... ဟုတ်သားပဲ ၊ ငါ့ မှာ အနာခံ ပြီး လမ်းလျှောက် နေရတာ ” ဟု မိန့် တော်မူ၏ ။ တရားထူး တစ်ခါက ရ မှု နှင့် စပ် ဗ ၍ န့် အထူး ပွေး ရွာမှ လျှို့ဝှက် ဆရာတော်၏ တော် မူ သည် တ ။ ပ ည့် ရဟန်း လူ ထွက် တစ် ဦး က - “ ညအခါ တောင် ထိပ် ပေါ်က မြင်း တွေ စီး ၊ ထီး ဖြူ တွေ ဆောင်း ကာ ဆင်း ဆင်းလာပြီး ပျောက် ပျောက်သွားတယ် လို ့ အိပ်မက် , မက် ပါတယ် ” ဟု လျှောက် ရာ .... “ မင်း နောက် သူများကို မ ပြော နှင့် ” ဟု ပျံလွန် တော် မ မူ မီ နှစ်နှစ် ခန့် က တားမြစ် ဖူး ၏ ။ “ ရဟန္တာ ယခုအခါ ” ဟု ကျော်ကြားသော စစ်ကိုင်းတောင်ရိုး အရှင်မြတ် အရှေ့ ပ နှစ်ပါး ရက္က မ မှာလည်း ချောင် နှင့် အနောက် ဆရာတော်၏ ပ ရက္က တ မ ပ ချောင် ည့်များ ၌ ဖြစ်ကြသည် ။ ပျံလွန် တော် မ မူ မီ နှစ်လ သုံး လ ခန့် တွင် ထို အရှင်မြတ် နှစ်ပါး ကန္နီ သို့ ခြေလျင် ကြွရောက် ကန်တော့ ကြ ရာ .... အပြစ်များ “ သံသရာ ရှိပါက ဘဝ သည်းခံ အဆက်ဆက် ခွင့် လွှတ်တော် မှစ၍ ဤ မူ ပါ ယနေ့ ဘုရား ကျအောင် ” ဟု ကန်တော့ ကာယကံ လျှင် ၊ ဝ .... စီ ကံ ၊ မနောကံ ဘုန်းကြီး “ အရှင်ဘုရား အပြစ်များ ရှိရင် တို့ အပြစ် သည်းခံ ဘုန်းကြီး ကြ ပါ ” ဟု အပေါ်မှာ မိန့် တော်မူ၏ မရှိပါဘူး ။ စကားရပ် ၊ အရှင်ဘုရား ၍ အတန်ကြာ တို့ က သာ စဉ်း စား နေ ပြီးနောက် .... “ အင်း .... အား ရအောင် ကန်တော့ ကြ ဗျာ ၊ နောက် ကန်တော့ ဖို့ မလိုတော့ပါဘူး ” ဟု ထူးထူးခြားခြား အ မိန့် ရှိ လိုက် ၏ ။ ထို့နောက် မကြာမီ ပျံလွန်တော်မူ သည် ။ သက်တော် - ၈၈၊ ဝါ ဟော် -၆၈ ။ ၁၃၂၉- ၁၃၂၈- ခုနှစ် ၊ တန်ခူးလ ခုနှစ် ၊ တန်ခူးလဆန်း ပြည့် နေ့ အန္တိမ တစ်ရက်နေ့ ဈာပန ပူဇော်ပွဲ နံနက် လုပ် ၁၁:၃၀ ကြ၏ အချိန် ။ ပျံလွန်တော်မူ ရာ “ ငါ သေ ရင် ရက် လဲ မ ထား နှင့် ၊ ဘာမှလဲ မ လုပ်ကြ နှင့် ၊ ဆွမ်း လဲ မ သွတ် နှင့် ” ဟု နဝမ အကြိမ် ## PAGE 637 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၅၈၃ မှာ တော် မူ ၍ ဦး သံ ဝ ရ ၊ ဦး ဉာဏိက ၊ ဦး ရေ ဝ ပြုလုပ်ကာ တ ၊ ဦး က ဝိန္ဒ ( ဘုန်းကြီးများ စ သော တ ပ ကူ ည့်များ ပံ့ ငွေ က လက်မခံဘဲ ထန်း ရွက် ) မဏ္ဍပ် အပ် စပ် ထိုး၍ သော နည်း တရားပွဲ ဖြင့် ပူဇော်ကြ၏ အ ကျွေး အမွေး ။ အရိုး များ အိုး တည်ထား ကိုးကွယ် ကြသည် ။ အရိုး ဓာတ် စေ တီ ကို စစ်ကိုင်းတောင်ရိုး ဆရာတော်ဘုရားကြီး အလယ် ပ ရက္က ပြုစု မ ခဲ့သော ချောင် ၌လည်း ကျမ်း များမှာ တည် အောက်ပါ ထားသည်ကို တို့ ဖြစ်၏ ဖူး တွေ့နိုင် ။ ( ၁- ၏ မှ ။ ၄- အထိ ပုံ နှိပ်ပြီး ။ ) ၁။ ယောဂီ ပါရဂူ ကျမ်း ( ၁၂၈၅ ) ၊ ၂။ သစ္စ ပါရဂူ ကျမ်း ( ၁၂၉၃ ) ၊ ၃။ ဝိ ဝ ဋ ပါရဂူ နှင့် သ ရ ဏ ပါရဂူ ၊ ၄။ ဓမ္မ ဝိ ဒူ ၊ ၅။ သု ဇန ပါရဂူ ၊ ၆။ ၇ ။ ဒဿန အာ ရဒ္ဓေါ ပါရဂူ ဝါဒ ၊ စာတမ်း ၊ ၈။ ဒိဋ္ဌိ ပဟာယ က စာတမ်း ၉။ ကလျာ မုံရွာခရိုင် ဏုပ္ပါ ဒ ၊ ကျမ်း ဘု ။ တ လင် မြို့ နယ် ၊ မောင်းထောင် ကြီး ရွာ ယွန်း ဆက် ကျောင်းတိုက် ကျမ်း များ အ ရ ဆရာတော် ဤမျှ သာ ' ဖော်ပြ ဦး သော ကြည်ညို ဘိ တ ' အ စေ မိန် ရပါသည် ့ ရှိ ချက် နှင့် ။ ] ယောဂီ ပါရဂူ စ သော ယောဂီ နေရာ ကျ ပြ လား တော်ပြီ “ ။ သူများ နေရာ မ နေရာ ကျ တာ မ ကျ ကို တာ နေရာ ကို လျှောက် မ ကျ ဘူးလို့ မပြောနဲ့ သိရင် ၊ ကိုယ်နေ နေရာ ရာ ကျ ပြီ ကျ ဗျာ့ တာ ၊ နေရာ , မ ကျ လဲ တာ မ ကျ သိရင် ဘဲနဲ့ နေရာ ကျ တယ်လို့ ထင်နေတာ ကတော့ နဲ နဲ က လေးမှ မျှော် လင့် စရာ မရှိဘူး ဗျာ့ ။ ” - ဝေဘူဆရာတော် ကြီး ။ ## PAGE 638 - ၅၈၄ . ; - သိမ် တောင် - ဆည် ကြီး တော ရ ဆရာတော် ( ၁၂၄၄ - ၁၃၂၁ ) သိမ် တောင် ဆည် ကြီး တော ရ . ဆရာတော် ကား သိမ် တောင် ဂိုဏ်း ဒုတိယ မြောက် ဆရာတော် ဖြစ်၏ ။ အင်း မ ကြီး ဆရာတော်၏ လက် ဦး တ ပ ည့် ကြီး လည်း ဖြစ်၏ ။ သာသနာပြု ဘက် လက် ရုံး ကြီး တစ်ဆူ လည်း ဖြစ်သည် ။ ဆည် ကြီး တော ရ ဆရာတော် မှာ အင်း မ ကြီး ဆရာတော်၏ နည်း နာ လက် ကျ ကို အတွင်း ကျကျ ရရှိ သကဲ့သို့ လယ်တီ ၊ သေက္ချ တောင် ဆရာတော်များ နှင့် ဒ လ ပျော်ဘွယ် ဆရာကြီး ဆရာ သက် တို့ ထံ မှလည်း တရား အ မွေ ရရှိခဲ့သော ဆရာတော် ဖြစ်သည် ။ ထို့ကြောင့် ဆရာတော်၏ “ အရိယာ ဝိဇ္ဇာ မဂ္ဂ အလင်း ပြ ကျမ်း ” ( ၁၃၁၂- ခုနှစ် ၊ ပ - အကြိမ် ၊ ၁၃၁၆- ခုနှစ် ဒု - အကြိမ် နှင့် ပျံလွန်တော်မူ ခါနီး ရေးသား ခဲ့၍ “ ဗုဒ္ဓဓမ္မ လောက - ဦး ထွန်း လှ အောင် က ' ဈာပန ပွဲ၌ ရိုက် နှိပ် လှူဒါန်းသော ) “ နိဗ္ဗာန် ပေါင်းချုပ် အ ဆီ ထုတ် ” ကျမ်းစာ ငယ်များ မှာ ပဋိ ပတ္တိ သာသနာအတွက် အလွန် ကျေးဇူး များ လှ ပေသည် ။ သျှောင် ကြီး ဗွေ နှင့် မတင်မကျ ဆရာတော်သည် မိတ္ထီလာ ခရိုင် ဝမ်းတွင်း မြို့နယ် ( ထီး လှိုင် တိုက် ) ရွှေ တွင်း တူး ဆည် ကြီး ရွာ ၌ ၁၂၄၄- ခုနှစ် ဝါဆိုလ ပြည့် ကျော် ငါး ရက် အင်္ဂါ နေ့ ဖွားမြင်သည် ။ မိဘများ မှာ ကုန်သည် ဦး ကျော့ - ဒေါ် ကောင်း ၊ ထို ရွာ အနီး၌ အနော်ရထာ မင်း ဆည် ခဲ့သော ဆည် ရှိ၍ ထို ရွာ ကို ကျန် စစ် မင်း တည် ခဲ့ ကြောင်း ၊ ဆည် ကြီး တော ရ ဆိုသည် ကိုလည်း ကျန် စစ် မင်း ၏ မိဖုရား ' ခင် သန့် ” ဖွား ရာ ဇာတိ ဖြစ်သော ထီး လှိုင် ရွာ ယင်း မိဖုရား တည်ထားသော ရွှေ ဘုံ သာ စေ တီ အနောက်တောင် တာ ငါးရာ ကွာ အရပ်၌ တည် ရှိကြောင်း ဆရာတော်ကိုယ်တိုင် ကျမ်း နိဂုံး ၌ ရေးသားထားသည် ။ ထို တော ရ ၌ သဲ ဖြူ ခင်း ထားသော သံ တောင် တစ်ရာ ရှည် သည့် စင်္ကြံ ကျောင်း လည်း ရှိသည် ။ သက် ရွယ် တော်ကြီး သောအခါ ယင်း စင်္ကြံ ရှိ တိုင် ကြီး တစ် တိုင် ကို ရွှေ ပိန်း ချထား ၏ ။ ဆရာတော်၏ ဆရာတော် “ ပထမ ကား ဗောဓိ လွယ်လွယ်ကူကူ ဌာန ' ဖြစ်သည် ဖြင့် ရဟန်း ။ ပြု လာ ရ သူ့ မဟုတ် ။ သုံး လေးနှစ် လွန် မှ ရဟန်း ဖြစ်ရသည် ။ အသက် နှစ်ဆယ်ကျော် လာ သည်အထိ မိဘများ နှင့် အတူ လုပ်ကိုင် စားသောက် ၍ နေ ရ ရာ ရွာ ၌ နေရသည် မှာ စိတ် မငြိမ် လှ သ ဖြင့် မန္တလေးမြို့၌ သွားရောက် လုပ်ကိုင် ၏ ။ သျှောင် ကြီး ဗွေ နှင့် ပင် နေသည် ။ ထို့နောက် ရိုးသား ဖြော င့် မတ် သည် ကို သိရ သ ဖြင့် မိုးကုတ် မှ သူဌေး တစ်ယောက်က နဝမ အကြိမ် ## PAGE 639 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၅၈၅ မွေး များပြားလှသော စား ရာ မိုးကုတ် ကျောက် သို့ လိုက်ပါ သံ ပတ္တမြား နေထိုင် တို့ကို ရသည် ပြ ပြီး ပျော် ။ “ .. အဲဒါ ရာ ပျော် မင်း ကြောင်း ပစ္စည်းတွေ ချော့ မော့ ပဲ ” ထားသော်လည်း ဟု ဆို ကာ ထို ဖခင်ကြီး ရတနာများ ဦး ကျော့ ကို လိုက် လိုချင် စိတ် လာ ခေါ် မရှိ ၍ ။ အရပ် မိုးကုတ် သို့ ပြန်သွား ၌လည်း ရ ရာ မပျော် မိုးကုတ် ။ ယို သူဌေး အခိုက် မှာ စိတ်မကောင်း သတင်းအရ ဖြစ်၍ ကျန်ရစ် ရွာ ရောက်သောအခါ ခဲ့ရသည် ။ ၌လည်း စိတ်တွေ မငြိမ် ဘဲ ရှိနေ ရာ နောက်ဆုံး အင်း မ ကြီး တောကျောင်း ကလေး သို့ ရောက်လာ ခဲ့ ၏ ။ အိမ် မ ပြန်တော့ ပြီ ။ သူ ပျော် သော နေရာ သော်လည်း ကား လေး မ လိုက် တိုင် ဘဲ စင် ငြင်းဆန် ထမ်းရွက် နေ၏ မိုး တောကျောင်း ။ သျှောင် ကလေး ကြီး ဗွေ နှင့် ပင် ပင် ဖြစ်၍ အင်း မိဘများ မ ကြီး က ဇွတ် ဆရာတော် လာ ခေါ် ထံ ကပ္ပိယ လုပ်နေ အချိန် တော့သည် ကား ။ ၁၂၈၆- ခုနှစ် ဝါတွင်း ဖြစ်၏ ။ ဆရာတော် ရော မိဘများ က ပါ မည်သို့မျှ တား ဇဝန အဖြစ် ၍ မ ရ သည့် ဖြင့် အ လေး ဆုံး သူ့ တိုင် စင် အ လို ကျောင်း ကို လိုက်လျော ကလေးမှာ ရ ကာ နေ ထိုနှစ် ရ လေ၏ ဝါတွင်း ။ ( မန္တလေးတောင် မှာပင် ကို ရင် ပြင် ကြီး ထီး ရှေ့နေ လင်း ' တိုက် ဦး ကာ ၊ ဆရာတော်၏ ငြိမ်း ဒေါက်တာ တူ မ သီလရှင် ဒေါ်မမ လေး ဆရာကြီး ' တို့၏ ' ပြောပြချက် အ ဘွား လေး ” ။ နှင့် ) ကျောက်ဆည်မြို့ ဆရာတော်၏ ( ၁၂၆၈၊ လက်ရေး တော်သလင်း မှတ်စု ၌ လဆန်း အောက်ပါအတိုင်း ရှစ်ရက် ၊ ရွှေ ရေးထားသည် တွင်း တူး ကျောင်း ကို ဖတ်ရှု ခဏ္ဍ ရသည် သိမ် ၌ - ပထမ ကမ္မဝါ ဆရာ မုံ တော ဂိုဏ်း ထောက် ဦး မာ လာ ၊ ထ နောင်း ကုန်း ဂိုဏ်း ထောက် ဦး ထီး ဝိ လှိုင် သုဒ္ဓ ဂိုဏ်း ၊ တ မာ ထောက် ကုန်း သ ဆရာတော် ရက် ခြံ ဂိုဏ်း ။ နေ့ ထောက် နာရီ ပြန် တစ်ချက် ဦး တေ ဇ ဝံ ။ သ ၁၂၉၀- သုံးပါး ပြည့် နှင့် ၊ ၂၃- ဥ ပဇ္ဈာယ် ဝါ ရ ။ ၁၂၆၈- ဝါတွင်း သာ မ ဏေ လုပ်နေရ ။ ၁၂၉၄၊ ၂၇- ဝါ ရ ။ ) ကမ္ဘာကို လွှမ်းမိုး နိုင်သော အင်အား ဆရာတော်သည် ရဟန်း ဖြစ် ပြီးနောက် ပရိယတ် ရော ပဋိ ပတ် ပါ တွဲ၍ အားထုတ် သည် ။ လယ်တီဆရာတော် ၊ သေ ကျွ တောင် ဦး တိ လောက ဆရာတော်များ ထံ ၌ လည်း နည်း ဝိဇ္ဇာ ခံ မဂ္ဂ ကျင့် ဒီပနီ သုံး ' ၏ ၌ ။ ရေးသား ထို့ကြောင့် ၍ မှတ်တမ်းတင် လယ်တီဆရာတော် ထား သည်မှာ တရား ကျေးဇူး စစ် ပုံ ၊ ပေး များ ပုံများကို လှ ပါ ပေသည် “ အရိယာ ။ ၁။ လယ်တီဆရာတော် ဘုရားကြီး ထံ စွန်းလွန်း မှ ဘုန်းကြီး နှင့် ဒကာ များ တရား အစစ်ခံ လာ စဉ် “ ငါ သော ကာ ပန် ဖြစ်ပြီ ” စ သည် ဖြင့် မ ပြော သင့် ၊ ဆရာ ကလည်း အဆုံးအဖြတ် မ စော သင့် ၊ မဂ် ညွန် ချိုး ရာ ရောက် ကြောင်း ၊ အနု နေ တက် သ ယ ရာ ကိလေသာ အရိယာ ဖြစ်ပြီ သဘော ထင်မှတ် ကား ရသော်လည်း သိမ်မွေ့ ၍ မဟုတ်ဘဲ သမာဓိ ရှိ ကြောင့် တက် ငုပ် ကြောင်း လျှိုး ၊ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 640 ၅၈၆ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ခုနစ်နှစ် ခန့် စောင့် ကြည့် သင့် ကြောင်း ၊ ၂။ စစ်ကိုင်း မဟာဂန္ဓာရုံ ဆရာတော် လာရောက် ဖူးမြော် အစစ်ခံ စဉ် ဗုဒ္ဓါ နု ဿ တိ ကမ္မဋ္ဌာန်း ပေး ပုံ ၊ ဗုဒ္ဓါနုဿတိ မှ ဝိပဿနာ ကူး ပုံ အကြောင်း များကိုလည်း မှတ်တမ်း ပြုထား သည် ။ ဦး ဇဝန သည် ရဟန်း ဖြစ်၍ မကြာမီ ပျဉ်း မ နား အင်ကြင်း မြိုင် တော ရ ၌ လယ်တီ ဆရာတော် ထံ နည်း ခံ စဉ် ညနေပိုင်း သို့ ရောက်လျှင် ဆရာတော်ဘုရားကြီး တောကျောင်း , အပြင်ဘက် တော ထဲသို့ ကြွ ကြွ သွား သ ဖြင့် လိုက်၍ ကြည့် ချင် စိတ် ပေါ်ပေါက်လာ ၏ ။ ခေါ်သွား နောက်တစ်ရက် ဆရာတော် က ပင် “ မောင် ဇဝန ၊ ငါ နဲ့ လိုက် ခဲ့ ” ဟု ဆို ကာ တော ထဲသို့ ၏ ။ သင့် တော် ရာ နေရာ၌ တရား ရှု မှတ် ကြ ရသည် ။ အမှောင် ပျိုး စ အလုပ်ခွင် မှ ထ ၍ ... “ မောင် ဇဝန ၊ တို့ များ ကွယ် ...... ဒီ အာနာပါန ကို လမ်း ကုန်အောင် ဖမ်း နေတာ နှာခေါင်း ပေါက် နှစ်ဖက် က လွှတ် လိုက်တဲ့ အလင်း ဓာတ် ဟာ ဒီ ကမ္ဘာ လောက ဓာတ်ကြီး တစ်ခုလုံးကို ဆုံး အောင် လွှမ်း လို ့ ရတယ် ကွ ယ့် ။ ဒါပေမယ့် ခက်တာက ဖြ န့် ့ ထားတဲ့ အလင်း ကို ပြန်ပြီး ချုံ့ လိုက်တော့ စည်းစည်းလုံးလုံး နဲ့ ကြည့် ပြီး မလာဘူး ၊ အကွက် အကွက် နဲ့ ဆန် ကွဲ ကြဲ နေသေးတယ် ကွ ။ “ .. ဒါကို သာ နိုင် နင်း ရင် ကွယ် ကမ္ဘာ လောက ဓာတ်ကြီး တစ်ခုလုံးကို နိုင် နင်း တော့ ပါပဲ ။ ကိုယ် လုပ်ချင် သလို လုပ်လို့ ရသွားပြီ ။ အေး ..... မင်း လဲ ဒီမှာ နေရင် ငါ့ လို ကြိုးစား ” ဟု မိန့် တော် မူ သည် ။ ချင်း ချောင်း နန်း သစ် တက် ပွဲမှ မေတ္တာ ၁၂၈၂- ခုနှစ် သထုံမြို့ ဇင်း ကျိုက် တောင် ၏ မြောက်ဘက် က တွန် မိုင်း အတွင်း ချင်း ချောင်း သူဌေးက ဆောက်လုပ် သော စံ ကျောင်း၌ လယ်တီ ဆရာတော် ဘုရားကြီး ဝါ ကပ် ရာ ဦး ဇဝန လည်း လိုက်ပါသွား ရ၏ ။ ထို ၌ နေစဉ် - လူတွေ “ သဘောပေါက် မောင် ဇဝန ၊ ပညတ် အောင် ပရမတ် ဥပမာ ခွဲ ပုံ ပြ နှင့် ပြီး အနု ကျကျနန သ ယ ဓာတ်ကြီး ရေး စမ်း အကြောင်း ” ဟု ဆရာတော်ကြီး စာ မ သင် ဖူးတဲ့ က အ မိန့် ရှိ၍ ရေး စမ်း ထား ရာ ထို စာ ကို အတူ နေ ဦး ဉေ ယျ ကိုယ်တော် က ဆရာတော်ကြီး အား သွားရောက် ဖတ် ပြ ရာ - ၁၃၁၂- “ အေး - ကောင်း သ ကွ ယ့် ၊ အကျယ် ရေး ဦး ” မိန့် တော် မူ သည် ။ အကြောင်း အမျိုးမျိုး ကြောင့် ထို ခုနှစ် ကျမ်း ကဆုန်လ ၌ အ ရိ ပြည့် ယ ဝိဇ္ဇာ နေ့ နှင့် ရောက်မှ လော ကိ သာ ယ ဝိဇ္ဇာ ရေးပြီး ခြားနား တော့သည် ပုံ ၊ လောကီ ။ ဝိဇ္ဇာ ဓိုရ် ကြီးများ တန်ခိုး ကောင်း ဖြင့် လှ ၏ လိမ်လည် ။ ( ယင်း လှ ၃၆၈။ ည့် စား ) ကြ ပုံများကို ပါ အထူး ရေးသားထားသည် မှာ မှတ်သားဖွယ် လယ်တီ ဆရာတော်ဘုရားကြီး သည် .... ခုနှစ်လောက်က ရန်ကုန်မြို့တွင် ချင်း ချောင်း နဝမ အကြိမ် ## PAGE 641 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၅၈ % သူဌေး ဆောက်လုပ်ထား သော ချင်း ချောင်း နန်းတော် ( ယခု ကမ္ဗော ဇ ရိပ်သာ ) ကြီး ပြီးစီး ၍ နန်း သစ် ဖွ င့် ပွဲ စံကျောင်း အဖြစ် လူ ရာ ဦး ဇဝန လည်း လိုက်ပါ လာ ရသည် ။ ထို အတွင်း ဒ လ ပျော်ဘွယ် ဆရာ သက်ကြီး ထံ သွား၍ ပျော်ဘွယ် ဆရာ သက်ကြီး ဇရပ် ၌ ကံ ဒွါ ရ ပြေ ငြိမ်း ရေး တရား ဟော ရသည် ။ ( အကျယ် ကို “ ဆရာ သက်ကြီး ' စာအုပ် ၌ ကြည့် ပါ “ ။ ဒကာ ) ရန်ကုန်သို့ သက် တို ့ ဆီမှာ ရောက်လျှင် ဘာ တရား ဆရာတော် တွေ ဟော ဘုရားကြီး ခဲ့ သလဲ ” က - မေး ၍ အကျိုးအကြောင်း လျှောက် ရာ ဆရာတော် ဘုရားကြီး က ပင် နာ ချင် သည် ဆို၍ ဦး ဇဝန ထပ်၍ ဟော ပြ ရသည် ။ သာဓု ခေါ် တော်မူ၏ ။ ထို ကမ္ဗော ဇ ဟော် နန်း ဖွ င့် ပွဲ၌ လယ်တီဆရာတော်ဘုရားကြီး ည စဉ် တရားဟော တော် မူ ရာ ပရိသတ်များ အလွန်စည်ကား လှသည် ။ သို့ရာတွင် လူ သာမန် တို့ နားမလည် နိုင်သော အ နှော င့် အယှက် အခက်အခဲ တစ်စုံတစ်ရာ ရှိ ဟန် တူ လေသည် ။ အ ဘ ယ့် ကြောင့် ဆိုသော် တစ်ရက် နှစ်ရက် တရားဟောပြီးနောက် ဆရာတော် ဘုရားကြီး က - “ မောင် ဇဝန ရေ ၊ တို့ များ ရှေ့က တရားဟော နေရင် မင်း က နောက်ကနေ ပြီ . “ မှန် ကူ ကွက် ” လိုက် ပေး စမ်း ပါ ကွယ် ” ဟု မိန့် တော်မူ၏ ။ ( “ မှန် ကူ ကွက် ” ဆိုသည်မှာ မေတ္တာ ပွား ပို့ ခြင်းကို ဆိုလို ၏ ။ ) ဦး ဇဝန လည်း ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ အ မိန့် အ ရ ခါတိုင်း ထက် အထူး ကြိုးစား ၍ မေတ္တာ ဘာဝနာ ပွာ ပို ့ ရ လေ၏ ။ တစ်ရက် နှစ်ရက် ရှိလျှင် - “ ,, မောင် ဇဝန ၊ မ င့် မှန် ကူ ကွက် က တယ် ထိရောက် ပါ က လား ဟေ့ ၊ ဘယ်လို ပို့ သလဲဆိုတာ တို့ များကို အသေးစိတ် လုပ် ပုံ လျှောက် စမ်း ပါ ဦး ၊ လူ ရှင်း တုန်း ” ကမ္ဗော ဇ နန်းတော် အခန်း တစ်ခု ထဲ၌ လူ သူ ရှင်း ခိုက် ဆရာ တပည် ဝမ်းသာအားရ တ ရင်း တ နှီး ပြောဆိုကြသည် ။ ဦး ဇဝန က အောက်ပါအတိုင်း မေတ္တာ ပွား ပုံ ကို လျှောက် ရသည် ။ “ ဆရာတော်ဘုရား ၊ တ ပ ည့် မှား ရင် လဲ ပြင်ပေး ပါ ။ တ ပ ည့် တော် သည် အတိုင်းပဲ အမြဲ ပွား ပို့ ပါတယ် ။ ဆရာတော် အ မိန့် ရှိတော့ ခါတိုင်း ထက် ပိုပြီး ကြိုးစာ · ပါတယ် ဘုရာ ” “ ပထမဆုံး တရားဟော တော် မူ နေ တဲ့ ဆရာ တော့် မျက်နှာ ကိုယ် ဟန် က အ စ သိမ်း ခဲ့ပြီး ပို ပါတယ် ။ နောက် ဒီပွဲမှာ ပဓာန ဖြစ်ကြတဲ့ ချင်း ချောင်း ဒကာကြီး ဒကာမ ကြီးများ ဝေ ယျာ ဝစ္စ ဆောင်ရွက် တဲ့ လူ များအားလုံး ၊ နာမည် သိတဲ့ လူ နာမည်ကို ပါ ပါးစပ်က ရွတ် ပြီး ပို့ ပါတယ် ။ နာမည် မသိတဲ့ ပရိသတ်ကို လဲ ခွဲဝေ ခြုံငုံ ပြီး ပို ့ ပါတယ် ။ နောက် ထုံးစံအတိုင်း ဒီ အနီးအနားရှိ တဲ့ နတ် တွေက အ စ . လောက ဓာတ် တစ်ခုလုံး အထိ ဖြန် ့ လိုက် ချုံ့ လိုက် ပွား ပို ့ ပါတယ် ဘုရား ” “ အေး - ဟုတ်ပြီ ၊ ဒါက ပရိ က , ဥဂ္ဂ ဟ သဘော ကိုး ၊ ပို ့ တဲ့ စကား အဓိပ္ပာယ် က “ မှန် ပါ အရှင်ဘုရား ၊ လျှောက် ပါ့မယ် ။ ပုဂ္ဂိုလ် တိုင်း ကို ဒွါ ရ ခြောက် ပေါက် က နေ အတွင်း အာ ယ က န ပသာဒ ခြောက်ပါး ကို စိတ်ထဲက မှန်း ပြီး ၊ စူး စိုက် ထားပြီး စက္ခု ပသာဒ ၊ စက္ခုဝိညာဏ် က စ ပို ့ ပါတယ် ဘုရား ” ဟု အောက်ပါ မေတ္တာ ပွား ပုံ ကို လျှောက် ရာ လယ်တီ ဆရာတော်ဘုရားကြီး က - နဝမ အကြိမ် ## PAGE 642 ၅၈၈ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် “ အေး … .. ဒါ့ ကြောင့် ခရီးရောက် တာကိုး ကွ ယ့် ၊ နေရာ ကျ လိုက် လေး သာဓု ၊ သာဓု ” ဟု ကောင်း ချီး ပေး တော် မူ လေသည် ။ အ ကြည် ဓာတ် ၆- ပါး မေတ္တာ ပွား ပုံ နည်း ၁ ။ စက္ခု ကင်း .... ငြိမ်း ( မိမိ၏ ချမ်းသာ မျက်စိ သလို အ ) ကြည် မည် ဓာတ် သူ မည် ၊ မျက်စိ ဝါ ၏ ဝိညာဏ် သို ့ မဟုတ် ဘေး သတ္တဝါတို့၏ ရန် ခပ် သိမ်း ( မျက်စိ အရှေ့ အ အနောက် ကြည် ဓာတ် မည် ၊ မျက်စိ သည့် ပုဂ္ဂိုလ် ဝိညာဏ် ၊ မိမိ ဘေးရန်ခပ်သိမ်း သတ်မှတ်ထား ကင်း သည့် အတိုင်း ငြိမ်း ချမ်းသာပါစေ ရည်ညွှန်း ၍ ) ။ ၂။ သော တ ... နား အ ကြည် ဓာတ် နား ဝိညာဏ် ဘေး ရန် ခပ် သိမ်း ကင်း ငြိမ်း ၃။ ချမ်းသာပါစေ ဃာ န ... နှာခေါင်း ။ အ ကြည် ဓာတ် , နှာခေါင်း ဝိညာဏ် ...။ ၄။ ၅။ ဇီ ကာ ဝှာ ... ယ ... လျှာ ကိုယ်လုံး အ ကြည် ဓာတ် အ ကြည် , လျှာ ဓာတ် ဝိညာဏ် , ကိုယ်လုံး … ..။ ဝိညာဏ် ...။ ၆။ မနော ဒွာ ရ ..... မနော အ ကြည် ဓာတ် , မနော ဝိညာဏ် ဘေး ရန် ခပ် သိမ်း ဤ ကင်း မေတ္တာ ငြိမ်းချမ်းသာ ပွား ပို နည်း ပါ သည် စေ ။ ပို ့ ရင်း ပို ့ ရင်း ပို ့ လို ရာ ( မေတ္တာ ဓာတ် စေလွှတ် လို ရာ သို့ ထိ ထိခိုက် ခိုက် ပို့ လွှတ် နိုင် ၏ ။ အ ပို့ ခံရ သူ၏ ပုံ ပန်း သဏ္ဌာန် ကို တ မင် ကြိုးစား ၍ ပုံဖော် စိတ် ကိုင် ညွှတ် လိုက်သော ရန် မ အခါ လို . တော့ဘဲ ထိုသူ၏ ဒွါ ပုံ ရ ပန်း ခြောက် သဏ္ဌာန် ပေါက် , မပေါ် အ ဘဲ ကြည် နေ၍ ဓာတ် မ ရပြီ ခြောက်ပါး ။ လွယ်လွယ် က နေ၍ ပင် ပေါ် ထင် ယင်းသို့ လာ ရ၏ ။ ပေါ် ထင် လာ ရာ ၌လည်း သတ္တဝါ တစ် ဦး ၏ ခန္ဓာကိုယ် တစ်ခုလုံး တွင် အချက် အ ခြာ ပဓာန ကျ သော သုခုမ ရုပ် အ ကြည် ဓာတ် ( ပို၍ အပေးအယူ လုပ်နိုင် သ ဖြင့် စွမ်းအင် သတ္တိ ရှိ သော ရုပ် နု ) များကို ချည်း ဆုပ်ကိုင် လိုက်သည် ဖြစ်၍ မေတ္တာ အ ပို ့ ခံရသူ ၌ ပို သူ၏ မေတ္တာ ဓာတ် လှိုင်း များ အ ပြည့် အ ဝ ဝင်ရောက် ထိ ဆိုက် သွား နိုင် လေသည် ။ ( ရုပ် ဟု ဆိုသော်လည်း ပရမတ် ဓာတ်ကြီး ပညတ် ကို ခြောက်ပါး သာ အာရုံ ၊ ပြု အ ၏ ။ ကြည် ) ဓာတ် ခြောက်ပါး ကို ရှု ပွား သော ဝိပဿနာ လုပ်ငန်း ဖြစ်၍ စဉ် ကြိုးစား နှင့် လည်း ပွား ပို့ အပေးအယူ ကြ ရာ ၏ ။ အ အင်း ဆက် မ အစပ် ကြီး မိ ဆရာတော် ကာ အံ ဝင် ခွင် က ကျ မေတ္တာ ဖြစ်သော ဘာဝနာကို မေတ္တာပွားနည်း အထူး ဟော ပြောပြသည် ဆို ခြင်း နှင့် ယင်း ဆရာတော်၏ အန္တ ရာယ် လွန်မြောက် ပုံ ၊ လာဘ်လာဘ ပေါများ ပုံ တို့ကို ထောက်၍ အင်း မ ကြီး ဆရာတော် ညွှန် ပြသော နည်း ဟု ယူဆရ သည် ။ အ တပ်မ ဆို သာ ။ ( ကျွန်ုပ်တို့ ရေးသော မေတ္တာ ဝါဒ ၌ အကျယ် ရှု ။ ) နဝမ အကြိမ် ## PAGE 643 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၅၈၉ သာသနာပိုင် ကြီး အား အလုပ် တရား ဟော ရခြင်း ဆည် သာသနာပိုင် ကြီး တော ဆရာတော်ဘုရားကြီး ရ ဆရာတော်သည် ထံ ၁၃၀၀- သွားရောက် ပြည့် နှစ်လောက်က ကန်တော့ ၏ ။ ဆရာတော်၏ မန္တလေးမြို့ တောင် ဦး မင်း ခွင် တော် ဆရာ ဦး မှင် ခဲ သည် . စာ တတ် ပေ တတ် ပုဂ္ဂိုလ်ကြီး ဖြစ်၍ တောင် ခွင် သာသနာပိုင် ထို စဉ် ကြီး က နှင့် သာသနာပိုင် စာသင် ဘက် ကြီးမှာ ဖြစ်သည် မျက်စိ ။ အလင်း ရ တော် မ မူ တော့ ပြီ ။ စာသင် ဘက် “ ဦး မှင် ခဲ “ ကွယ်လွန် သိမ် တောင် ကြောင်း ဆရာတော် ကြားသိရ ၊ သည် သောအခါ အနား တိုး စိတ်မကောင်း ခဲ့ စမ်း ပါ ” ဟု ဖြစ်ပြီး ဆို ကာ လျှင် ဆရာတော်၏ - လက် ကို ကျစ် ကျစ် ကိုင် ၍ ဆရာကြီး ဦး မှင် ခဲ နှင့် တွေ့ရ သကဲ့သို့ ထင်မှတ် ကြောင်း မိန့် ဆို “ တော် သိမ် မူ သည် တောင် ။ ဆရာတော် ၊ တ ပ ည့် တော်ကို တရားဟော တော် မူ ပါ ” ဟု တောင်းပန် ရာ သိ တော် မူ ပြီး ဖြစ်၍ သည်းခံပါ ဆရာတော်များ ရန် အကြိမ်ကြိမ် ညွှန် ငြင်းဆန် ပြ သည့် သော်လည်း အတိုင်း မ အပြည့်အစုံ ရ သ ဖြင့် အင်း ဟော မ ကြီး ပြ , လယ်တီ ပေး တော် , မူ ရသည် သေက္ချ တောင် ။ ထိုအခါ သီတင်းသုံး သာသနာပိုင် ပြီး ည ကို ကြီးမှာ လဲ လွန်စွာ ဆက် အား ဟော ရ ပါ ဦး တော် မူ ဆရာတော် လှ သ ဖြင့် ၊ သာဓု နာ ပ ရ ခေါ် စေ ကာ ဦး - ” ဟု တောင်းပန် “ ဒီည ဒီမှာ ၍ တစ် ညအိပ် ပြီး ဟော ရ ပြန်သည် ။ သာသနာပိုင် ကြီး ဆရာတော်ဘုရားကြီး က လည်း - ဦး ခါး က “ တရား တ ပ ည့် အား တော်ကို ထုတ်ရန် အရှေ့ အ ပြင် မိန့် ရှိသည် ပိဋက မှာ သုံးပုံ နေ့ ကို ဆောင် အာ ခင် လောက မ ကန် က သိုဏ်း ကြည့် ၊ ည ကို တေဇော အ မိန့် ရှိ၍ က ကြည့် သိုဏ်း ခဲ့ ကြည့် ဖူးပါသည် ရမည် ။ ။ အ ဥဂ္ဂ မိန့် ရှိ ဟ နိမိတ် သည့် အတိုင်း , ပဋိ ဘာ အားထုတ် ဂ နိမိတ် လွန်စွာ သောအခါ ထင် ရ လွယ် လွယ် ပေသည် သည်ဟု ” ဟု ပြန်လည် သာသနာပိုင် အ မိန့် ရှိ ကြီး က တော်မူ၏ ထပ်မံ ။ ပ င့် ခေါ် ၍ , နောက်တစ်ကြိမ် သွားရောက် ဟောပြော ရ သေးသည် ။ ( တစ်နည်း အား ဖြင့် ဆရာတော်၏ တရား အင်အား ကို ခန့် မြော် နိုင် ကောင်း၏ ။ ) သီ သီ ကလေး နှင့် လွဲမှား တတ်သော တရား ဘုရား သမထ ကြီးသည် ဝိပဿနာ ဆရာ အလုပ်သည် ကောင်းကြီး များကို သီ သီ ကလေး အမှီ ရ နှင့် တော် လွဲမှား မူ သ ဖြင့် တတ် ပဋိ လေသည် ပတ္တိ ။ ဆရာတော် လောက၌ အား ထား ထိုကဲ့သို့သော ထိုက်သော ဆရာ စွယ်စုံ မြတ် အရှင်မြတ် တစ်ဆူ ကြီးများ ဖြစ် ပင် တော် မူ ပါ သော် ပေ မှ ၏ ရံ ခါ ။ ရုတ်တရက် အ ဆုံးဖြတ် ရ ခက် ရ လေ သော ဟန် အထင်မှား လှ ည့် စားမှု ၊ အမြင် ကလေးများ မှား ( နှင့် အဓိ တွေ့ကြုံ မာ န - ဖြစ်ခြင်း ရ တတ် , အ ပေသည် မွှေ ဓာတ် ။ တရားထူး ဝင် ခြင်း ) များ မရဘဲ ဖြစ် တတ် လျက် ပုံ န ပ မ အကြိမ် ## PAGE 644 .၅၉၀ . ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ဖော်ပြထားပါသည် ကို “ နိဗ္ဗာန် ပေါင်းချုပ် ။ ယောဂီ ကျမ်း ” ၌ တိုင်း ရေးသားထားသည်ကို သတိ မူ ကြရန် ဖြစ်ပါ၏ နောက်ဆက်တွဲ ။ အဖြစ် မူရင်းအတိုင်း ( စ ဆရာတော် သူတို့၏ ပြောပြချက်အရ ဘုရားကြီး၏ မှတ်စု လည်းကောင်း လက်ရေး ၊ လောကီ စာ အ ရ လည်းကောင်း တန်ခိုး ရှင်များ ၊ ဦး နှင့် တွေ့ ကာ ငြိမ်း ပုံ ၊ နာနာဘာဝ ရောင်ခြည် ကွ များ န့် နှင့် မြူး တွေ့ ပုံ ၊ ကျောင်း ပုံ ၊ သိမ် အ မိုး တောင် ပြိုကျ ဘုရား မည် ကို ကြိုတင် မ တည် မီ က သိမြင် ဓာတ်တော်များ ၍ ရုတ်တရက် တ ဖွယ် ပ များမှာ ည့် များကို လူတိုင်း ခေါ်ပြီး လည်း အပြင် သဘောကျ ကြွ သွား ပုံ သက်ဝင် စ သော နိုင်မည် ထူးဆန်းအံ့ မဟုတ် သြ ဖွယ် ၍ မ ၊ ကြည်ညို ရေးလိုက် တော့ ပြီ ။ ) ထူးခြားသော မှတ်တမ်း လက်ရေး မူ ခဲတံ ဖြင့် ပြ မှုန် ဆိုခဲ့ တိ သည့် မှုန် ဝါ အတိုင်း · ရေးသားထားသည် ဆရာတော်ဘုရားကြီး များကို အကြောင်း ဖတ်ရှု ရ ရာ အားလျော်စွာ ရှေး လူကြီးများ၏ ဗလာစာအုပ် စပ်စပ်စုစု များ၌ မှတ်သား ထား တတ် ပုံများကို တွေ့မြင်ရသည် ။ အနာဂတ် သာသနာ အကြောင်းများ လည်း ပါ၏ ။ တရား အကြောင်း ရေးထားသည် မှာ အများဆုံး စိတ်ဝင်စားဖွယ် ဖြစ်သည် အကောင်းဆုံး ။ အဆိုပါ တိုတိုထွာထွာ ဖြစ်၏ ။ မှတ်စုမှတ်ရာ တို့ ကွင် အောက်ပါ စာတစ်ပိုဒ် သည် တရား နှင့် ထို စာပိုဒ် စပ် သော တွင် ပုဂ္ဂလိက လော ကတ္ထ ရေးရာ စ ရိ လည်း ယာ အမျိုးသားရေး ပါ၏ ဟု ယူဆရ ကိစ္စလည်း ပေ မည် ပါ၏ ။ ။ ဆရာတော်၏ “ ၁၃၀၈- ခု ၊ နတ် တော်လ ပြည့် ၊ တ နင်္ဂ နွေ နေ့ ည လ , င ပုပ် ဖမ်း သည် ။ အထူး မြန်မာလူမျိုးများ ကောင်း မည်း မူ ၎င်း သော နေ့ လ ၊ ပြည့် သံဃာတော် ကျော် သုံးရက် ၃၁- ၊ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ ပါး တို့ကို ၊ ဘုရား သံဃာ့ ဒါန ဖြစ်၍ ဆွမ်း မာရ်ငါးပါး လုပ် အောင် ကျွေး ပြီးလျှင် ဘော် ဆည် အထွတ်အထိပ် ကြီး တော သို့ ရ ရောက် ရေ သိမ် လေသည် ၌ အဗ္ဗာ ။ န ကံဆောင် ၍ ထမြောက် အောင်မြင် ၍ စာ တစ်ရွက် ( ဤ စာ ၌ ရေးထားသည် သည် မည် သည့် ။ ) အကြောင်းအရာ နှင့် မျှ မ ဆက်စပ် ။ သီး သန့် တစ်နေရာ ဆည် ကြီး သိမ် တော တောင် ရ ဆရာတော် တော ရ ဂိုဏ်း ဘုရား ကြီး၏ ကြီးသည် ဒုတိယ သက်တော် နာယက သြ ခုနစ် ဝါ ဒါ ဆ စ ရိ ယ့် ယ ရှစ်နှစ် ဖြစ်တော်မူသော ( ၇၈ ) အ ရ ၁၃၁၂- ချုပ် ငြိမ်း ခုနှစ် တော် ၊ မူ တန်ဆောင်မုန်းလဆန်း ၍ ပြာသိုလ ပြည့် နေ့ စ ၁၄- တု ဒိ ရက်နေ့ သာ ကျွေးမွေး ၊ နံနက် ခုနစ် ၍ သက်တော် နာရီအချိန် စေ့ စု တိ သင်္ကန်း ကမ္မ ဇ ရုပ် ဒွိ စုံ လှူဒါန်းခြင်း ၊ တရား ပူဇော်ခြင်း များ ဖြင့် အန္တိမ ဈာပန ပွဲ သဘင် ဆင် ယင် ကြ လေ သတည်း ။ ## PAGE 645 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ရဟန္တာ မ ကလေး ဝီ တိက္က မ ကိလေသာ ကွယ် ငုပ် စဉ် အရိယာ ထင် သော သာဓက ဝတ္ထုများ ] ယခုအခါ တရား အားထုတ် ကြသော ရဟန်းရှင်လူ သီလရှင် အပေါင်းတို့ အထူးသတိပြုရန် အချက် စာပေ ကြီးများ ကျမ်း ကို ဖော်ပြ ဂန် တတ် ပေ အံ့ သိ ။ လိမ္မာ ကြ ပြီးသော ရဟန်းတော် ဆရာ တ ပ ည့် နှစ်ပါး သည် တရား ကို သက် စွ န့် ကြိုးပမ်း အားထုတ် တော် မူ ကြ ရာ မဂ် လေးပါး ဖိုလ် လေးပါး ကို ရပြီ ဟု ထင်မှတ် ကြ ၍ ဆရာ တ ပ ည့် နှစ် ဦး သဘောတူ ဆုံးဖြတ် ထား ကြ ပြီး ယခု ကျမ်းစာ ရေးသော ဆရာတော် ထံ လာ၍ လျှောက်ထား သော ကြောင့် ဒိဋ္ဌ တွေ့ရ ပေသည် ။ ဆရာတော် က ' ပြန်၍ အ မိန့် ရှိသည် “ တရား မှာ .... အားထုတ် သော ယောဂီ ပုဂ္ဂိုလ် ၏ ဝိပဿနာ ဉာဏ် သည် လွန်စွာ ထက်မြက် စူးရှ ၍ ရ င့် သန် အားကောင်းနေ သည့် အခါ ရုပ် , နာမ် အပေါ်၌ လွန်စွာ ဒုက္ခ ထင်မြင် သော ဒဏ် ချက် ကြီး နေသော ကြောင့် ကာယကံ - ဝ စီ ကံ ကျူးလွန် သောင်းကျန်း သော ကိလေသာ နှင့် မနောကံ ဘုံ ၌ ဖြစ်သော ပရိ ယုဋ္ဌာန ကိလေသာ တို့သည် ကွယ် ငုပ် နေ တတ်သည် ။ ယောဂီ ပုဂ္ဂိုလ် ၏ ဝိပဿနာဉာဏ် ထက် သန် အားကောင်းနေ သမျှ ကာလပတ်လုံး တစ်လ … . ငါး လ တစ်နှစ် ... ခုနစ်နှစ် စ သည် ဖြင့် ဝီ တိက္က မ ကိလေသာ တို့သည် ကွယ် ငုပ် နေ တတ်သည် “ အနု သ ။ ယ ကိလေသာ ကို မဂ် ဖြင့် တကယ် မ ပယ် သေး ဘဲ မိမိ စိတ် က “ အဓိ မာ ဖြစ်၍ ဆုံးဖြတ် ထား တတ်သည် ” ဟု ( ကျေးဇူးရှင် လယ်တီ ဆရာတော်ဘုရားကြီး က ဆုံး မ တော် မူ ဖူး ကြောင်းကို ) တရား သ ဖြင့် ဟောပြော လိုက် ပေသည် ။ ထိုကဲ့သို့ ဟောပြော သော်လည်း မိမိတို့ ထင်မြင်ချက် ကို မ လျှော့ သေး ။ ထို့နောက် ဆရာ တ ပ ည့် နှစ်ပါး တွင် တ ပ ည့် ဖြစ်သော ရဟန်း နှင့် တရား အားထုတ် သော ယောဂီ ပုဂ္ဂိုလ် တစ်ယောက် တွေ့ ကြ ရာ တရား အားထုတ် ရာ၌ မိမိတို့ ဖြစ်ပျက် ပုံ အလုံးစုံ ကို သုံးရက် လေးရက် ဆင့် ၍ နှီးနှော ဆွေး မံ နွေး ကြ သောအခါ ကျမှ မိမိတို့ မဂ် လေး ဆင့် ဖိုလ် လေး ဆင့် ဆုံးဖြတ် ထားသည်ကို မဟုတ်ကြောင်း သိ၍ ဆရာ တ ပ ည့် တရား ကို ပြန် အားထုတ် ရသည် ကို ဆရာတော်အား ပြန်၍ တစ်ဖန် . လျှောက်ထား သော ကြောင့် သိရ ပြန်သည် ။ တစ်ယောက် ထို့ပြင် ၊ ထို တစ်ရပ် နှစ်ယောက် ရသေ့ ဥ သော ပါ သိ ယောဂီ ကာ မ တစ်ယောက် ပုဂ္ဂိုလ် တို့တွင် နှင့် လူ ရသေ့ ဝတ် မ ကလေးကို ကြောင် ဥ ပါ ဆရာ သိ ကာ က မ မဂ် လေး ဆင့် ဖိုလ် လေး ဆင့် တက် ၍ “ ရဟန္တာ မ ” ဖြစ်နေပြီ ဟု ဆုံးဖြတ်ပြီး တစ် ကျောင်းတိုက် လုံးရှိ ရဟန်း - ရှင် လူ သီလရှင်များ ကို ခေါ် ၍ ရှိခိုး ခိုင်း သည် ။ မ ယုံကြည်၍ ရှိ မ ခိုး ကြ ပေ ။ ထို အကြောင်းကို ဆရာတော် ထံ လာ လျှောက် ၍ သွား စစ် ရသော ကြောင့် ဒိ ဌ တွေ့ ဖူး ရ လေသည် ။ ထို့ပြင် လူ ဝတ် ကြောင် ဥ ပါ သိ ကာ မ ယောဂီ ပုဂ္ဂိုလ် ကစ် ယောက် သည် တရား ကို 40-12 ## PAGE 646 ၅၉၂ - ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် သက် စွ န့် ကြိုးပမ်း အား ထုတ်ပြီး ဝိပဿနာဉာဏ် လွန်စွာ ရ င့် သန် အားကောင်း လာ သောအခါ ကြမ်းတမ်း သော ကိလေသာ တို့သည် ကွယ် ငုပ် နေသော ကြောင့် မိမိ စိတ်သည် လွန်စွာ စင် ကြယ် တည် ကြည် လှ သ ဖြင့် “ အဓိ မာ န ” ဖြစ်၍ မိမိကိုယ်တိုင် မဂ် လေး ဆင့် ဖိုလ် လေး ဆင့် ရပြီ ဟု ဆုံးဖြတ် ပြီးလျှင် လာသမျှ ရဟန်းရှင်လူ အပေါင်းတို့ ကို တရားဟော နေရာ ရက် - လ ပေါင်း အတော်ကြာ မှ ဆရာတော် ထံ ဝန် ထောက် က တော် တစ်ယောက် နှင့် ထို ယောဂီ မ၏ အစ်မ များ က တရား နှီးနှော ရန် ခေါ် လာ၍ တွေ့ ရ ပေသည် ။ ကိုယ် ရုံမှာ သီလရှင်များ ကိုယ် ရုံ ထက် အသွေး ရ င့် သည် ။ ဆရာတော် နှင့် အ တောင် ငါးဆယ် လောက် ကွာ သော အရပ် မှ လာ နေ သည်မှာ နာရီဝက် လောက် ကြာ လိမ့် မည်ဟု ထင် ရ ပေသည် ။ သတိပဋ္ဌာန် အချိုးကျ ကျ စိတ္တုပ္ပါဒ် အ စဉ် အတိုင်း မှတ် ၍ လာ နေသည် ။ ထို ယောဂီ မ၏ အမူအရာ မြင်ရသည် မှာ လွန်စွာ ကြည်ညိုဖွယ် ဖြစ်ပေသည် ။ ဆရာ တော့် ရှေ့ ရောက်သောအခါ ဝတ် ချ နေ သည်မှာ မ ပြီး နိုင်အောင် ဖြစ်ပေသည် ။ ထို ယောဂီ ဥ ပါ သိ “ ကာ မ ယောဂီ လေးကို ဥ ပါ ဆရာတော် သိ ကာ မ ကလေး က - ။ မိမိ အားထုတ် သော တရား များကို ကြည်ညို လို ၍ လျှောက် စေ လို သည် ” ဟု အ မိန့် ရှိရာ အ စ - အလယ် - အ ဆုံး သုံးပါး လုံး ပြေ ပြစ် သိမ်မွေ့ နက် နဲ စွာ လျှောက်ထား နေ သည်မှာ နှစ်နာရီ ထက်မနည်း ကြာ လိမ့် မည် ဟု ထင် မိ ပေသည် ။ ဂေါ တြ ဘူ ဇော ၊ မဂ် ဇော ၊ ဖိုလ် ဇော ဖြစ်ပေါ် ပုံ နှင့် တကွ မဂ် လေး ဆင့် - ဖိုလ် လေး ဆင့် • ဖြစ်ပေါ် သာဓု သုံးကြိမ် ပုံများ ပါ ခေါ် လျှောက်ထား မိ လေ တော့သည် လေသည် ။ ) ။ ( ဆရာတော် အထူး ကြည်ညို ၍ သာဓု - သာဓု - လျှောက်ထား သလောက် မဟုတ်သေး သော်လည်း ပု ထု ဇဉ် အ နွယ် ပြတ် လောက် ပြီ ဟု ယုံကြည် ပေသည် ။ အ ဘ ယ့် ကြောင့် ဆိုသော် ဝိပဿနာ အ ရာမှာ ထို မျှ လောက် သိမ်မွေ့ နက်နဲသော အ ရာ ဌာနများကို ချော မော စွာ သဘာဝဓမ္မ ကျအောင် အ စ , အလယ် , အ ဆုံး အစစ်ခံ နိုင်သော ပုဂ္ဂိုလ် မတွေ့ ဖူး သလောက် · ဖြစ်ပေသည် ။ သို့အတွက် ဆရာတော် က ` သာဓု ခေါ် မိ ပေသည် ။ တကယ် အစစ်ခံ သည့် အတိုင်း ရဟန္တာ မ , ဖြစ်ခဲ့ လျှင် ယခု လောက် ´ ရက် လ - ကြာအောင် မနေနိုင် ဟု စာ နှင့် တိုက် ကြည့် ပေသည် ။ ထို့နောက် ဆရာတော် က အနု သ ယ ခုနစ် ပါး သည် ၃၁- ဘုံ ၌ ခန္ဓာငါးပါး ကို ဖြစ်စေ တတ်သော မျိုးစေ့ အစစ်အမှန် ဖြစ်ကြောင်း နှင့် တကွ အနု သ ယ များ၏ သဘာဝ ဓမ္မ ငုပ် ကိန်း ပုံ ဖြစ်ပေါ် ပုံများကို သေချာ ကျ န စွာ ဟော ပြ ပေးသည် ။ အနု သ ယ ၏ သဘာဝ ဓမ္မ များကို အ လျင် က မ နာ ဖူး သေးသော ကြောင့် အထူး သ ဖြင့် သဘောကျ သွား ပေသည် ။ ထို ယောဂီ ဥ ပါ သိ ကာ မ လေးသည် တရားဟောပြီးနောက် နှစ် နှစ်လောက် ရှိသော အခါ လူတို့၏ အမူအရာ ပုတီး လက် ကောက် စ သော အ ဆင် တန်ဆာ များ အပြည့်အစုံ ဝတ်ဆင် ၍ အလှူ တစ်ခုမှာ သံဃာတော်များအား လှူဒါန်း နေသည်ကို ဆရာတော်ကိုယ်တိုင် တွေ့မြင် လက်ထက် ရ ရာ တော် ဆရာတော် က သောတာပန် မှာ များစွာ ကျောင်း သံဝေဂ အမကြီး ဖြစ် မိ “ ပေသည် ဝိသာခါ ။ ” နောက်မှ ကဲ့သို့ ဖြစ်နေမလား စဉ်း စား၍ “ မ ဘုရား သိရ ’ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 647 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၂၉၃ ဟု စိတ် ကို ဖြေ ရ ပေသည် ။ ထိုနောက် အိမ်ထောင် ပြု၍ သားသမီးတွေ နှင့် ဖြစ်ကြောင်းကို သူ၏ မိတ်ဆွေ “ မဂ်ဖိုလ် ဝန် လေး ထောက် ဆင့် ရပြီ က ” ဟု တော်ကြီး ဆရာ က က ပြော၍ ဆုံးဖြတ် သိရ ထားသော ပြန်သည် ။ ရသေ့ မ က လေးလည်း ထို လျှောက် ယောဂီ မ ကလေး ထား၍ သိရ နှင့် ပေသည် တူ စွာ ။ အိမ်ထောင် ဆုံးဖြတ် သော ပြု ပုဂ္ဂိုလ်သည် သွားသည် ကို တရား သူ၏ အားထုတ် အစ်မ ရင်း နေသော က ဆရာတော် ဆရာကောင်း ကို တ ပ ည့် စာ တတ် ပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်၍ ဆရာ တ ပ ည့် “ မဂ် လေး ဆင့် ရပြီ ' ဟု သဘောတူ ဆုံးဖြတ် ထားသော သို့အတွက် ပုဂ္ဂိုလ်ကြီး ယခုအခါ ပင် ဖြစ်သည် တရား အားထုတ် ။ ကြသော ယောဂီ ပုဂ္ဂိုလ် အ ပေါင်း သူတော်ကောင်း တို့သည် ယခု ရေးသားဖော်ပြ ခဲ့သော အချက် ကြီးများ ကို သတိတရား ကြီး စွာ ထား၍ စဉ်း စား ကြ စေ လို သည် ။ ဆိုခဲ့ ပြီးသော အ ရာ မျိုး ၌ ဆရာ ရော တ ပ ည့် ပါ သဘာဝဓမ္မ ကို ပိုင်ပိုင်နိုင်နိုင် သိဖို့ ရန် ထို့ကြောင့် လွန်စွာ ခဲ ယဉ်း “ ဥပရိ လှ ပဏ္ဏာ ပေသည် သ ။ ပါဠိတော် ၊ မဇ္ဈိမ ပဏ္ဏာ သ ပါဠိတော် ' ကြီး များ၌ ဟောကြား ဆုံး မ တော် မူ သော အရိယာ ဖြစ်ခြင်း အင်္ဂါ များကို စေ့စေ့စပ်စပ် ကြည့် ရှု မှတ်သား ပြီး မှ မိမိ သန္တာန် ၌ ပယ် ပြီးသော တရား များတွင် “ ဘယ် တရား များကို အကြွင်း အ ကျန် မရှိ ပယ် ကွယ် အပ်ပြီး ငုပ် နေကြသည် လေပြီ ။ ဘယ် ' ဟု အမြင်မှန် တရား များ ရအောင် ကား ဝိပဿနာ ဉာဏ် ဖြင့် ရ င့် အဖန်ဖန် သန် နေဆဲ သုံးသပ် ဖြစ်၍ တ ဆင်ခြင် ဒင်္ဂ အား အပ် ဖြင့် လှ ပေသည် ထိုသို့ ။ သုံးသပ် ဆင်ခြင် မှု မရှိသ ဖြင့် ဝိပဿနာ ဉာဏ် အမြင် အား နည်း၍ ဗ ဟိဒ္ဓ ၌ လွန်စွာ ချစ်ခင် နှစ်သက်ဖွယ် ရှိသော အာရုံ ငါးပါး တို့ နှင့် တွေ့ မြင် ထိခိုက် လုံး ထွေး မိ ကြသော အခါ တစ်ဖန် ပြန်၍ စိမ်း ရှင် ခြင်း ငှာ မဖြစ်နိုင် ၊ အ သေ ကြီးပဲ ဟု မှတ် ထင် လောက်အောင် တစ် နွေ လုံး ခြောက် နေသော သစ်ပင်ကြီး သည် မိုး ရွာ ၍ ရေ သောက် မြစ် ကို ရေ နူး နူး နပ် နပ် စို လာ သောအခါ ရေ သောက် မြစ် မှ တစ် ပြန်၍ ဓာတ်ဆီ သြ ဇာ တက် ပြီးလျှင် အ ညွ န့် ၊ အ ရွက် ၊ အခက် ၊ အ လက် ၊ အ ပွ င့် ၊ အသီးတွေ ပင် လုံး ကျွတ် ဝေ ဆာ အောင် ထွက်ပြီး စိမ်း ရှင် ခြင်း အဖြစ်သို့ တစ်ဖန် ရောက်၍ လာ ပြန် သကဲ့သို့ ထို သစ်ပင် နှင့် မ ခြား ယောဂီ ပုဂ္ဂိုလ် တို့ စိတ်မှာ တ ဒင်္ဂ အား ဖြင့် ကွယ် ငုပ် နေသော အနု သ ယ များကို ဆရာ တ ပ ည့် ဖြစ် သူတို့ စိတ်မှာ တကယ်ပင် အမြစ်ပြတ် လေပြီ ဟု ထင်မှတ် ၍ သဘောတူ ဆုံးဖြတ် ထား ကြသည် ကို ဆရာတော် ကိုယ်တိုင် တွေ့ ဖူး သ ဖြင့် ထင်ရှားစွာ ရေးသား ပြ ခဲ့ လေပြီ ။ ( အချို့မှာ ၎င်း သာဓက ဆရာ ဝတ္ထု က ဆုံးဖြတ် အဋ္ဌ ပတ္တိ ထား များကို တတ်သည် ။ တွေ့ ခဲ့ အချို့သော သည်မှာ ၃၅- ယောဂီ နှစ် ပုဂ္ဂိုလ် မျှ ရှိပြီ တို့မှာ ။ ကိုယ့် ဟာ ကိုယ် အထင်မှား ၍ ဆုံးဖြတ် ထား တတ်သည် ။ ထို အ ရာ၌ သံ ဘ မမ္မ ကို ကျင်္န ပိုင်ပိုင် နိုင်နိုင် သိ ကြရန် မှာ အလွန် သိမ်မွေ့ သော အ ရာ ဌာန ဖြစ်၍ သဒ္ဓါတရား ကို ရှေ့ သွား မပြုဘဲ ပညာ သိရှိ ကြရန် တရား ကို “ ဥပရိ သာ ရှေ့ ပဏ္ဏာ သွား သ ပြု၍ ပါဠိတော် အဆုံးအဖြတ် ” … ကြီး ၌ အရေးမကြီး ဟော တော် ဘဲ မူ ကောင်းမွန် သော ‘ ဆ ဖြော ဆက္က င့် သုတ် မှန် စွာ ၊ နှမ ကြိမ် ## PAGE 648 ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ဗဟု ဓာတု က သုတ် ” တော် မြတ် ကြီးများ ကို ကြည့် ရှု မှတ်သား ပြီး အကြွင်း အ ကျန် မရှိ ပယ် ပြီးသော တရား ၊ ငုပ် လျှိုး နေသော တရား ၊ လုံးလုံး ကြွင်း ကျန်သော တရား များကို သေချာစွာ တိုက်ဆိုင် စစ်ဆေး ကြည့် ပြီး ဟုတ် တိုင်း မှန် စွာ သိ ရှိမှ ဆရာ တ ပ ည့် နှစ် ဦး လုံး စိတ်ချလက်ချ ဆုံးဖြတ်ရန် သင့် သည်ဟု ထင်မှတ် ပေသည် ။ ထိုကဲ့သို့ မှန်ကန်သော အတိုင်း သိ ပြီးသော နောက် ၌ ပင် အစစအရာရာ အကဲခတ် ၍ တစ်နှစ် ၊ နှစ်နှစ် ၊ သုံးနှစ် ၊ လေး ငါး ခြောက် နှစ် ၊ ခုနစ် နှစ်လောက် ကျအောင် ကံ သုံးပါး အမူအရာ မ သင့် မ တ ဟူသမျှကို င့် သော အမူအရာ ကြည့် ရှု ဆင်ခြင် များ မ နေ ပေါ်ပေါက် ရ ဦး မည် ။ မှ ထိုကဲ့သို့ စိတ်ချ ဆင်ခြင် ရမည် ၊ ကြည့် ထို မျှ ရှု ၍ လောက် တစ်စုံတစ်ရာ သိမ်မွေ့ မျှ နက် နဲ ခက်ခဲသော အ ရာ ဌာန ဖြစ်သော ကြောင့် သာမန် ဖြစ်သော အ ရာ တို့သည် မ ဆုံးဖြတ် အပ် မ ဆုံးဖြတ် ထိုက် ပေ ။ ကြပ် ကြပ် သတိရှိကြပါ ယောဂီ ပုဂ္ဂိုလ် အ ပေါင်း သူတော်ကောင်းတို့ ။ သစ်ပင် အ ခြောက် ကြီး က ပြန်၍ အ တက် ၊ အခက် ၊ အ ပွ င့် ၊ အသီးတွေ ဝေ ဆာ အောင် ပေါ်ပေါက်လာ သကဲ့သို့ ယောဂီ ပုဂ္ဂိုလ် ၏ သန္တာန် ၌ လွန်စွာ နှစ်သက် လောက်အောင် အာရုံ ငါးပါး တို ့ နှင့် တွေ့ ထိ လုံး ထွေး မိ သောအခါ အနု သ ယ ဓာတ် ငုပ် တွေ ဝေ ဆာ အောင် ထွက်ပေါ်လာ တတ်သည် ကို များများ ကြီး သတိရှိကြပါ ကုန် ။ ဖြစ်၍ ( ဤကား မေတ္တာတရား ဝိပဿနာ ရှေ့ အ ထား ရာ၌ ကာ အရေးအကြီးဆုံး ထင်ရှားစွာ ရေးသား လို ရင်း ဖေါ်ပြ ပဓာန ခြင်း အ ပေ ချက်ကြီး တည်း ။ ) ## PAGE 649 သပိတ် အိုင် တော ရ ဆရာတော် ဦး ကိတ္တိ ( ၁၂၅၅-၁၃၃၁ ) ဆရာတော်သည် ၁၂၈၈- ခုနှစ်မှစ၍ ၁၃၃၁- ခုနှစ် ပျံလွန်တော်မူ သည်အထိ နှစ်ပေါင်း လေးဆယ်ကျော် သပိတ် အိုင် တော ရ ၌ သာ တစ်ပါးတည်း သီတင်းသုံး တော်မူ၏ ။ သပိတ် အိုင် တော ရ ကား သထုံခရိုင် ( သထုံ မှ ၂၈- မိုင် ၊ မုတ္တမ မရောက်မီ ၁၀- မိုင် အ လို ) ပေါင် မြို့နယ် ကျုံ က ရွာ ကို ဂေါ စ ရ ဂါမ် ပြုသည် ။ ရဟန္တာ ဖြစ်တာ နတ် တွေ သိ သလား ၁၃၁၆- ခုနှစ် ကဆုန်လ ကွယ် နေ့ က ဖြစ်၏ ။ က တွန် က ဦး ထွန်း ကြိုင် ၊ ဦး ဘိုး ကျော့ နှင့် ကျုံ က ရွာ ကျောင်းဆရာ ဦး ဂျာ အေး ( ဆရာ တော့် ထံ ကပ္ပိယ လုပ်၍ နောင်တွင် ရဟန်း ပြု သူ ) တို ့ ဆရာတော် “ " ဆရာတော်ဘုရား ထံ အ ဖူး ၊ အ တ ပ မြော် ည့် ရောက်လာကြ တော်များ ပြီးခဲ့တဲ့ ခိုက် သင်္ကြန် - တွင်း က ဒေး ပ ရိမ်း သရက်တော ရွာ တောရကျောင်း ကို ဥပုသ် စောင့် သွား ကြပါတယ် ဘုရား ၊ သရက်တော ဘုန်းကြီး က “ သပိတ် အိုင် ဆရာတော် ဟာ ရဟန္တာ ဖြစ်နေပြီ လို ့ နတ် ကြီးများ က ငါ့ကို လာ လျှောက် ကြတယ် ' လို့ အ မိန့် ရှိပါတယ် ဘုရား ။ “ သရက်တော ဘုန်းတော်ကြီး က သပိတ် အိုင် ကို လာ ချင်တယ် လို ့ လဲ အ မိန့် ရှိ လိုက် ပါတယ် ဘုရား ” ဟု လျှောက်ထား ကြသည် ။ ဆရာတော် မည် သို ့ အ မိန် ့ ရှိ လေ မည် ကိုလည်း မျှော် လင့် နား စွ င့် နေ ကြ၏ ။ ဆရာတော် က အတန်ကြာ စဉ်း စား ပြီးနောက် - “ ဒကာကြီး တို ့ ပြန်သွား တဲ့အခါ လျှောက် လိုက် ကြ ၊ အရေးတကြီး မ လာပါ စေ နဲ့ ဦး ၊ နောက်တော့လဲ တွေ့ ကြ ရမှာပေါ့ ၊ ဒီလို သာ လျှောက်ထား လိုက် ” ဟု သာ မိန့် တော်မူ၏ ။ ထို အတိုင်း ပင် လျှောက်ထား ကြ ရာ သုံးရက် ခန့် ကြာ လျှင် သရက်တော ဘုန်းကြီး ထံမှ ဒကာ ကြီးများ ထံ သတင်း ပို့လိုက် ၏ ။ “ ဘုန်းကြီးကျောင်း ထဲမှာပဲ သပိတ် အိုင် ဆရာတော် ကို ဖူး တွေ့ ရ ပြီးပါပြီ ” ဟူ၏ ။ ၁၃၁၈- ခုနှစ် ကဆုန်လဆန်း ၉- ရက်နေ့ တွင် သရက်တော ဘုန်းကြီး သည် သပိတ် အိုင် တောရကျောင်း သို ့ ရောက်လာ ၏ ။ ထိုအခါ သပိတ်အိုင်ဆရာတော် က ဧ ည့် ခံ နှုတ်ဆက် ပြော ဟော “ သရက်တော လျက် က - ဘုန်းကြီး ၊ တ ပ ည့် တော်ကို ဖူး တွေ့ ရ ပြီးပါပြီ လို့ သတင်း ပြန်ပို့ လိုက်တယ် ဆိုတာတော့ ဟုတ်ပါပြီ ။ အရှင်ဘုရား ဖူး တွေ့ ရတယ်ဆိုတဲ့ ဘုန်းကြီး ဟာ တ ပ ည့် တော် ကော ဟုတ်ပါရဲ့ လား ” ဟု ဆရာတော် က ပြုံး ရွှင် စွာ ဖြင့် မေး တော် မူ ရာ - : ဂမ အကြိမ် ## PAGE 650 ၅၉၆ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် “ ဟုတ် လိုက် သ မှ ဆရာတော်ဘုရား ၊ သည် အတိုင်းပါပဲ ၊ နည်းနည်းလေး မှ မ လွဲ ပါဘူး ” ဟု ပြန် လျှောက် လိုက်သည် ။ ဆရာတော် ကား ထို အကြောင်းကို မည်သို့မျှ အ မိန့် မရှိဘဲ - အရှင်ဘုရား “ နေ စမ်း ရက်နဲ့ ပါ ဦး ၊ အရှင်ဘုရား မှတ်မိ သေး သလား ကို နတ် ကြီးတွေ ၊ နောက်ပြီး က ပြောတယ် သူတို့ ဆိုတာ လာ လျှောက် ဘယ်တုန်းက တဲ့ အချိန်မှာ လဲ ၊ အရှင်ဘုရား ကော ဘာ လုပ်နေ သ တုန်း ” ဟု စကား လှီး လွှဲ ကာ ဆက်၍ မေး တော် မူ ပြန်သည် ။ ထိုအခါ သရက်တော ဘုန်းကြီး က - “ မှတ်မိ ပါပြီ လား ဆရာတော်ဘုရား ။ ၁၃၁၅- ခုနှစ် သီတင်းကျွတ်လဆန်း ၆- ရက်နေ့ ဖြစ်ပါတယ် ည ။ ၇- ” နာရီလောက်က ပါ ။ အဲဒီအချိန်မှာ တ ပ ည့် တော် လဲ တရား အားထုတ် နေ ခိုက် သပိတ် အိုင် ဆရာတော်သည် သရက်တော ဘုန်းကြီး ဝမ်းသာအားရ လျှောက် နေသည်ကို တည်ငြိမ် ပြန်သည် ။ အေးဆေး စွာ နားထောင် တော် မူ နေ၏ ။ သရက်တော ဘုန်းကြီး က ဆက်၍ လျှောက် နတ်မင်းကြီး “ လာရောက် များ ဖြစ်ပါတယ် တဲ့ စုံ တွေဟာ ။ သူတို့ဟာ အောက် နတ် ကောင်းကင် ကလေးများ တောင် က လာပြီး မဟုတ်ပါ “ ကြိုးစားပြီး ဘုရား သာ ၊ အားထုတ် ပါ . စိတ် မလျော့ လိုက်ပါ နဲ့ ။ သပိတ် အိုင် ဆရာတော် ဖြင့် ရဟန္တာ ဖြစ် တော် မူ သွားပြီ အရှင်ဘုရား ယောဂီ ကို သတိပြု ” လို့တောင် ရ မည်မှာ အား နတ် ဟု ပေးသွား ပြော တိုင်း ပါသေးတယ် လည်း ယုံကြည် ” ဟု အပ် လျှောက် သည် မဟုတ် လေသည် ၊ နတ် ။ ဤနေရာ၌ တိုင်း လည်း အသိဉာဏ် ရှိသည် - မ မှတ် ရ ။ သရက်တော ဘုန်းကြီးလည်း ဆုံးမစကားများ မှတ်သား နာယူ ပြီးနောက် မိမိ ကျောင်းသို့ ပြန် ကြွ သွားလေ၏ ။ အသီးသီး ၁၃၁၇- မိမိတို့ နှင့် ခုနှစ် သင့် သီတင်းကျွတ် မြတ် လျောက် ပတ် လျှင် ရာ သီတင်း ကျုံ က ရွာ သုံး၍ ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ တော ရ ဆောက်တည် တောတောင် နေကြသော တို့၌ ကမ္မဋ္ဌာန်း ယောဂီ ဘုန်းကြီး ခုနစ် ပါး တို့ သပိတ် အိုင် တော ရ သို့ ဆုံ စည်း ကြွရောက် လာကြသည် ။ ဝါကျွတ် ထိုအခါ ကာလ ဖြစ်၍ ဆရာတော် ကန်တော့ က အာ ကြရန် ဂန္တု ဖြစ်၏ က ဘုန်းကြီးများ ။ အဆုံးအမ အား နာယူ တရား ကြရန် စကား လည်း ဟောကြား ဖြစ်၏ ။ ဆုံး ဆယ်ပါး မ သည် --- ။ သတ္တဝါ သ ယ တို့ ဓာတ်များ သန္တာန် ၌ နှင့် တစ်သံသရာလုံး စပ် ၍ အ မိန့် ရှိ က ရာတွင် ငုပ် ကွယ် ဆရာတော် ကိန်း ဝပ် နေသော က - ကိလေသာ ထ ကြွ “ လာတာကို အရှင်ဘုရား နတ် များ များ ၊ ယော် သိ နိုင်သလား တစ် ဦး ၊ မသိနိုင် ရဲ့ သန္တာန် ဘူးလား မှာ ၊ ပရိ ဘယ်လို ယုဋ္ဌာန ယူဆ ခေါ်တဲ့ ကြ ကိလေသာ သလဲ ” ဟု မေး တော် မူ ရာ - " “ သိ နိုင်မှာ ပါပဲ ဘုရား ” ဟု လျှောက် ကြ၏ ။ ကိလေသာ “ ဒါ စိတ် ဖြင့် ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ ယောဂီ မှာ ကိလေသာ အခါမှာ ကော စိတ် နတ် ဖြစ်ပေါ်နေ များ ဟာ သိ နိုင်သလား တယ် ပဲ ဆိုပါတော့ ၊ မသိနိုင် ။ ဘူးလား အဲသလို ” နာ သ အကြိမ် ## PAGE 651 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ “ ဒါလဲ သိ နိုင်မှာ ပါပဲ ဘုရား ” ၅၉၀ မျက်နှာ ဆရာတော်သည် ကိုလည်း မသိမသာ အ ဟန် တစ်ချက် ငယ် စဉ်း လှမ်း စား ကြည့် နေ၏ ပြီးနောက် ။ အာ ဂန္တု - က ယောဂီ ဘုန်းကြီးများ .. “ အေး ဒါ ကြောင့် ပဲလား မ ဆို နိုင်ဘူး ။ တ ပ ည့် တော်မှာ ၁၃၁၂- ခုနှစ်ကစပြီး ၁၃၂၁- ခုနှစ်အထိ ဖြစ်ပေါ်လာ ကိလေသာ တယ် ရယ် လို ့ ထ လဲ ကြွ တစ်ခါမျှ လာတယ် မရှိ ရယ် ဖူး လို ့ ဘူး တစ်ခါမျှ ” ဟု အ မိန့် မဖြစ်ဖူး ရှိ တော်မူ၏ ဘူး ။ ။ ကိလေသာ . . စိတ် ဆရာတော်သည် “ ဒီအကြောင်းကို ` လဲ စကားကို နတ် ကြီးများ အတန်ကြာ က သိ ရှိလို့ ရပ်ဆိုင်း ဒေး ပ ရိမ်း ပြီးနောက် သရက်တော ဆက်၍ က တော - ရ ဘုန်း ကြီ ဦ အ မိန့် သုန္ဒ ရှိ ရ ကို တော်မူ၏ သွားပြီး ။ ပြောကြတယ် ထင်ပါရဲ့ ” ဟု မ ယုတ် မ လွန် ဆုတ် သာ တက် မြင် တော် အ မူ ၍ ဘယ်သို့ မိန့် ဆို သော ကြောင်း ရည်ရွယ်ချက် ကား အ နှင့် တပ်မ အကျိုးသက်ရောက်မှု ဆို သာ ချေ ။ “ တစ်ချက်ခုတ် မည်သို့ နှစ် ချတ် ရှိသည်ကို ပြ ” အကျိုးကျေးဇူး ရှိ၍ သာ မိန့် တော် မူ သည်ဟု ယူဆရ ပေ တော့သည် ။ လောကီ အဘိ ညာဉ် ရ သ လော နတ်တို့ နတ်တို့ ပြောသည် ပြောကြား မှာလည်း သည့် ပြော စကားကို ပေ လိမ့် မည် သာ ။ ဆရာတော်သည် ကိုယ်ပိုင် အသိ ဖြင့် အခိုင်အမာ ပင် ရဟန်း ယူဆ ကိစ္စ ပြီး ဟန် ကြောင်း ရှိ ယူဆ စေ တော် တော် မူ မူ လို ပုံ ဟန် ရ၏ ရှိသည် ။ လာရောက် ။ ကန်တော့ ကြသော ယောဂီ ဘုန်းကြီး များကိုလည်း အား ဧက စာ ဆရာတော်သည် ကျင့် သုံး တော် မူ ပရိယတ် သည် ဖြစ်၍ လည်း ဆို အထူး ဖွယ် မရှိ တတ် ။ ကျွမ်း ၏ ။ ပဋိ ပတ် လည်း နှစ်ပေါင်းများစွာ မျက်နှာ ဆရာတော်သည် ရှိ ) ကမ္မဋ္ဌာန်း ကျမ်း စူ ဠ တစ် သောတာပန် ကျမ်း ကိုလည်း ဖြစ် ခန်း ပြုစု ဓာတ် တော် မူ ခဲ့ ကမ္မဋ္ဌာန်း ၏ ။ အခြား ( ဒီ မိုင်း ကျမ်း ဆိုက် များ သ ၁၁၈ ပြတ်သား ရှိသေးသည် ၏ ဟု ။ ကြားသိရသည် သဘော သဘာ ။ ယင်း ဝတ္ထု ကျမ်း လည်း ပုံနှိပ် ဆိုက် သည်မှာ လှ ပေသည် ၁၃- ကြိမ် ။ ပင် ရှိ လေပြီ ။ ရေးသားသည် ထို ( အတ္ထုပ္ပတ္တိ အတ္ထုပ္ပတ္တိ ကား အကျဉ်း စင်စစ် ချုပ် ဆရာတော်၏ လည်း အချို့ နေ့စဉ် အကြိမ် မှတ် ကမ်း ရိုက် “ ဒိုင်ယာရီ ၌ ပူးတွဲ ” ဖြ ၏ ည ။ ရှေ့နောက် ယူဆ ရ၏ ။ ထို စီစဉ် မှတ်တမ်း ရေးသားထားပါသည် နှင့် ဓမ္မမိတ်ဆွေများ ။ ) ထံမှ ကြားသိရ သမျှ အာဉ် ရှိ တရားဟော သို့ရာတွင် ရာ တာဝတိံသာ ထို ကျမ်း နိဂုံး နတ် ၌ ပြည်၌ ဆရာတော်သည် နတ် သား ဖြစ်၍ “ ယခု သစ္စာလေးပါး ဘဝမှ သေ ကို လျှင် သိ ဆိ ပါ ဓမ္မာ လို ဟူ၍ နိဂုံး ဆုတောင်း ကို ရေးသားခဲ့သည် ။ ယင်းသို့ နတ် သား ဆုကို တောင်း ဖူး သ ဖြ ## PAGE 652 ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ၅၉၈ ဘဝ ၌ အရိယာ ယောဂီ တို့သည် မဖြစ်နိုင်ဟု တစ်ချိန် ကား နှင့် မ တစ်ချိန် ယူဆ အသိဉာဏ် ကြ ရာ ။ လုံ့လ ဝီရိယ များ တစ် သ မတ် တည်း ရှိနေသည် မဟုတ် ။ ဝိပဿနာ အမြဲ တိုးတက် အလုပ်ကို ၍ သာ နေ မဆုတ် တော့သည် မ နစ် ။ “ ကြိုးစားနေ ဆုတောင်းခြင်း ပါ လျှင် ထက် အလုပ် သူဌေး ဖြစ် သာလျှင် လို မှု ၊ ပဓာန တရားဟော ’ ဖြစ်၍ လို မှု ၊ သာသနာ ပြု လို မှု ၊ ဘုရား တဖြည်းဖြည်း ဖြစ် လို မှု စ မှေး သော မှိန် မူလ ကွာ ရှဲ က ၍ တော သွား င့် တတ် တ မျှော် ကြ မြဲ ခေါ် ပင် ြ ချက်များ စ် သည် ။ သည် စစ်ကိုင်း တစ်ချိန် မဟာဂန္ဓာရုံ နှင့် တစ်ချိန် ဆရာတော်သည် မတူ ၊ ဘုရား ဆု ပန် ကြီး ပင် ဖြစ်၏ ။ သို့သော် ဤ မူ ခဲ့ လေပြီ ယခု ဘဝ ။ ၌ ထို့ကြောင့် ပင် “ အနာ ဂါမ် “ တစ်ချိန်က ကြီး ” ဟု ကျော်ကြား နတ် သား ကာ ဆု သာဝက တောင်း ဗောဓိ ခဲ့၍ အရိယာ ဆု ကြီးကို မ အ ဖြစ်ပြီ ရယူ ’ သွား ဟု ကား တော် တစ် ထစ် “ ချ ဘဝ မ ယူဆ ကျန် သင့် သေး ၍ ပေ ဖြစ်ခြင်း ။ ဖြစ် ရလျှင် ' ဟု သာ ဆိုလို ပေ ၏ ။ သရက်တော မည်သို့ ဘုန်းကြီး ဆို စေ ဆရာတော်သည် အား မှာကြား သော လောကီ စကား အဘိ နှင့် သရက်တော ညာဉ် လည်း ဘုန်းကြီး ရ တော် မူ ထံ ဟန် ကြွရောက် ရှိပေသည် သည့် ။ သဘောမှာ ဖု ဿ ဒေဝ မထေရ် ထင်ရှား အား မာရ်နတ် နေ ပေသည် က ဘုရား ။ ယင်းသို့ ဟန် ဖန်ဆင်း ကိုယ် ၍ ပြ သကဲ့သို့ ထင်ရှား နတ် ကြွ များ ရာ ပုံတူ ပြ ရာ ဆောင် ၌လည်း ခြင်း ဟုတ် ဟန် မရှိပေ ။ ( ရှေ့၌ လည်း ထင်ရှား ပါ လတ္တံ့ ။ ) တော ထွက်ရန် ငလျင် နှိုးဆော် မူ ခဲ့သည် ဆရာတော်သည် ။ ခမည်းတော် မှာ ညောင်လေးပင် ၁၂၅၅- ခုနှစ် ကဆုန်လဆန်း မြို့ ဖိုး တုပ် ပုံ အလယ် သုံးရက် ရွာ ဇာတိ တနင်္လာနေ့ ’ ဦး လုံး တုံး ၊ ဖွား မယ်တော် မြင် ပေ မှာ ( တောင်ငူခရိုင် ) ရွှေ ကျင် မြို့ အနောက် ရွာ ဇာတိ ဒေါ် ရွှေ နု ဖြစ်၏ ။ သားသမီး ခုနစ် ယောက် တွင် ဒုတိယ ၁၂၇၈- သား ရတနာ ခုနှစ် ၊ ငယ် တပေါင်းလ မည် မောင် ပြည့် ဖိုး ကျော် သောင် လေးရက် ၊ နံနက် ရှစ် နာရီခွဲ အချိန်၌ ကြာ အင်း ရွာ ၊ သ ပြေ ပင် တော ရ ဆရာတော် ကို ဥ ပဇ္ဈာယ် ဆရာတော်များ၏ ပြု၍ ရဟန်း ဖြစ်၏ ပရိယတ် ။ ဘွဲ့ ဦး ပဋိ ကိတ္တိ ပတ် ။ အ မွေ ရရှိ ဘုန်းတော်ကြီး တော် မူ ဟန် ရှိသည် ဦး သီလ ။ ယခု ၊ ညောင်လေးပင် ညောင်လေးပင် မြို့ တော ကြား ရ တော ရ ဆရာတော် ဦး ဝါ သ ဝ သည် ဆရာတော်၏ ညောင်လေးပင် တ ပ ည့် ကြီး တော ပင် ရ ကြီး ဖြစ်၏ ၌ ပထမ ။ လတ် စာမေးပွဲ ဖြေ ဆို အောင်မြင် ပြီးလျှင် အုတ် တွင်း မြို့ ကန် ပထမ ကလေး ကြီး တန်း တော သာ ရ သို့ ရှိသေး ပြောင်းရွှေ့ ၏ ။ ထို့နောက် ၏ ။ ထို ၌ ပခုက္ကူ ပထမ ၊ ကြီး မြင်းခြံ အောင်မြင် ၊ မန္တလေး သည် နှင့် ။ ထိုခေတ်က အမရပူရ မြို့များ သို့ လှ ည့် လည် စာသင် ကာ နိကာယ်ငါးရပ် နေ့ ဝါ နှင့် အဘိဓမ္မာ ည ဝါ များကို အပတ် တ ကုတ် သင်ယူ အားထုတ် ခဲ့ ၏ ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 653 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၅၉၉ ပရိယတ္တိ သင်ကြား စဉ် ကာလ တ လျှောက်လုံး ပဋိ ပတ္တိ နှင့် စပ် သော မှတ်သားဖွယ် များကို မှတ်စု ထုတ်ပြီး နှုတ် ငုံ ကျက် မှတ် ရွတ် ဖတ်နေ လေ့ ရှိသည် ။ တော ထဲသို့ ရောက်သောအခါ မည် သည့် စာအုပ် မျှ ကြည့် စရာ မ လို ၊ ကမ္မဋ္ဌာန်း ကျမ်း များ ၊ ဝိနည်း ကံ ( သိမ် အဆုံးအဖြတ် ) ဆိုင်ရာ ကျမ်း များကို ရေး သောအခါ မည် သည့် စာအုပ် မျှ မ ကြည့် ရှု ဘဲ ပါဠိ အဋ္ဌကထာ ဋီကာ အ ကိုး အ ကား များ နှင့် တကွ ရေးသား နိုင်သည် အထိ လေ့လာ ကျက် မှတ်ထား တော် မူ နိုင် လေသည် ။ ရဟန်း ၁၀- ဝါ အထိ ပရိယတ္တိ သင် ယူ၍ ၄- နှစ် ခန့် စာ ချ ပြီးနောက် ၁၂၈၈- ခုနှစ် ကဆုန်လဆန်း ဘီလူးကျွန်း ရွာ တစ် လွတ် ရက်နေ့မှစ၍ ရွာ အနီး ဂူ ကလေး ပဋိ ပတ် တော ဘက်သို့ ရ ၌ လုံးဝ သီတင်းသုံး ကူးပြောင်း ရန် ဆုံးဖြတ် တော် မူ သည် လိုက် ။ ပထမဆုံး ၏ ။ နံနက် ဆရာတော်သည် မီးရထား ဖြင့် တော ခရီး ထွက်ရန် ထွက်ရန် ဆုံး သတိ ဖြတ်၍ ဖြင့် အားလုံးကို ကျိန်း စက် အသိပေး ရာ မီးရထား စီစဉ် ပြီး ဘူတာ နောက် သို့ သွား ချိန် ရောက်သော်လည်း တစ် ကျောင်း လုံး မည်သူမျှ မ နိုး ကြ ။ အိပ် မောကျ နေ ကြ၏ ။ သွား ချိန်တန် သော အချိန် လောက် တွင်မှ တစ် ကျောင်း လုံး သိ မ့် သိ မ့် ခါ သွားအောင် ငလျင်လှုပ် လေ၏ ။ ထိုအခါ မှ ဦး သု နန္ဒ စ သော ပုဂ္ဂိုလ်များ အားလုံး နိုး ကာ ဘူတာ သို့ လိုက်လံ ဆရာတော် ပို့ ကြ ရသည် ကား ။ မည် သူ အား မျှ မ ပြောကြား ဘဲ “ ငါ့ အကြံ ၊ ငါ့ ရည်ရွယ်ချက် တော့ မုချ အောင်ရမည် ’ ဟု ယုံကြည် ခဲ့ လေသည် ။ ပွဲ ဦး ထွက် · နိမိတ် ကြီး ပင် တည်း ။ ဆရာတော်သည် ဘီလူးကျွန်း ဂူ ကလေး တော ရ ၌ တစ် ဝါ မျှသာ နေ၏ ။ ထိုနှစ် နတ်တော်လဆန်း ၁၃- ရက်နေ့မှစ၍ သပိတ် အိုင် တော ရ ၌ သာ ဧက စာ ရာသက်ပန် သီတင်း သုံး တော် မူ သည် ။ သပိတ် အိုင် တော ရ ကား ကျွဲ ခြံ မှ သုံး မိုင် ခန့် ကွာ ဝေးသော ကျုံ က ရွာ အနီး နွား လ ဘို့ တောင်ခြေ ၌ ရှိသည် ။ သပိတ် သဏ္ဌာန် စမ်း ရေ အိုင် ကြီးကို အ စွဲ ပြု၍ သပိတ် အိုင် ဟု ခေါ် ကြ၏ ။ လျှို မြှောင် စိ မ့် စမ်း တို့ ဖြင့် အေးချမ်း ဆိတ် ငြိမ် လှသည် ။ သပိတ် အိုင် တော ရ၏ လျှို မြှောင် အနေအထားမှာ ပ - စောက် သဏ္ဌာန် တောင်တန်း ကွေး ကြီး ဖြစ်၍ ပါးစပ် ဝ မှာ သံလွင်မြစ် လက် တက် အ ဝ ၊ ဘီလူးကျွန်း နှင့် ပင်လယ် ဘက် ဆီသို့ ဦး လှ ည့် နေ လေသည် ။ ရေတံခွန်များ လည်း တ ဝေါ ဝေါ စီးဆင်း နေ၏ ။ ဆရာတော်သည် ထို တော ရ ၌ လေး တိုင် စင် ကျောင်း ကလေး ၌ သာ နေ တော်မူ၏ ။ တော သဘာဝ ပျက်အောင် ရှင်းလင်း ပြုပြင်ခြင်း ကို ပင် လက်မခံ ။ ရာ ဘာ ဖိနပ် နှင့် သစ် စေး သုပ် သပိတ် ကို ပင် သံသယ မ ကင်း ၍ အသုံး မပြု ၊ သံ ဖြူ သပိတ် နှမ်းဆီ သုပ် မီး ဖုတ် ပြီး အသုံးပြု သည် ။ ဆွမ်း ကိစ္စ ပြီးလျှင် ငါး နှင့် ကျေး ငှက်များ ကို ကိုယ်တော်တိုင် အ စာ ကျွေး လေ့ ရှိ၏ ။ ထို နေရာသို့ ရောက် စ ၆- ရက် လုံးလုံး ဆွမ်း ဟင်း မပါသော ဆွမ်း ကို သာ ဘုဉ်း ပေး တော် မူ ရသည် ။ ဝ မ အကြိမ် ## PAGE 654 sco ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် တော တိရစ္ဆာန် ရိုင်း များ ယဉ် ပါး လာ “ တစ် ဦး မေတ္တာ တစ် ဦး မှာ ' ဆို သကဲ့သို့ ဝေ ဿန် - မဒ္ဒီ တို့၏ ကျောင်း သင်္ခမ်း တွင် တော ဟိ ရစ္ဆာန် ရိုင်း များ ယဉ် ပါး ကြ သည့် နည်းတူ ဆရာတော်၏ သပိတ် အိုင် တော ရ ကျောင်း သင်္ခမ်း တွင်လည်း တိရစ္ဆာန် ရိုင်း တို့ ပင် ယဉ် ပါး လိမ္မာ ကြ ကုန် ၏ ။ ဆရာတော် ဆွမ်းခံကြွ ရာ တွင်လည်း ဆင်ရိုင်း နှင့် ကျား များ မကြာခဏ တွေ့ကြုံ ရင်ဆိုင် ခဲ့ ရ၏ ။ လမ်း ဖယ် ၍ ပင် ပေး ကြသည် ။ ထို ဒေသရှိ ဆရာတော် လူတိုင်း နှင့် လို တိရစ္ဆာန် လို မြင်တွေ့ ရိုင်း များ နေကြ အချင်းချင်း ရသည် ။ နားလည် တိရစ္ဆာန်များ သကဲ့သို့ ကလည်း ဆက်ဆံ “ နေကြ လာ ” ပုံ ဟု ကို ခေါ် လျှင် လာ ကြ ၍ “ သွား ” ဟု ဆိုလျှင် သွား ကြ၏ ။ ဆရာ တော့် စကားကို နားလည် ကြ သကဲ့သို့ ရှိ တော့သည် ။ အချို့သော ငှက်များ ၊ ဆင်များ နှင့် တိရစ္ဆာန် ရိုင်း များသည် ဆရာတော်၏ ဖိနပ် သင်္ကန်း တို့ကို နမ်း ရှုပ် ၍ ကြည့် ကြသည် ။ ( “ ဓာတ် ကမ္မဋ္ဌာန်း စာအုပ် ၌ ” ပူးတွဲ ပါရှိသော ဆရာတော်၏ အဋ္ဌပ္ပတ္တိ တွင် တိရစ္ဆာန်များ နှင့် ဆက်ဆံပုံ ကို နေ ့ စွဲ ရက်စွဲများ နှင့် တကွ များစွာ ပြ ဆိုထား ၏ ။ ) အနည်းငယ် ထုတ် ဆောင် ညွှန် ပြ ရ သော် - ၁၃၀၂- ခုနှစ် ကဆုန်လဆန်း လေး ရက်နေ့က ဖြစ်၏ ။ ကျောင်းဝင်း အတွင်း၌ ထွန်းလင်း မောင် ပါ စ သူတို့ ဇရပ် ကို လာရောက် မိုး ကြ ရင်း ဇရပ် နှင့် လေး တောင် ခန့် ကွာ သော ချုံ ကို ခုတ် ကလေး ထွင် ရှင်းလင်း ကျန်နေ ရစ် သည် ကြသည် ။ ။ ထို ဇရပ် ချုံ့ ၌ မိုး ရှိနေသော သော သူများ ကျား မ က - ကြီးမှာ ထွက်သွား ၏ ။ ကျား သား ပေါက် 66 “ ကြောင်ကလေး လား ၊ ကျား ကလေး လား မသိဘူး ” ဆို ကာ ဆရာ တော့် ထံ ယူ လာ၍ ပြ ကြ ရာ ဆရာတော် က - တယ် ။ ဒီ “ ဟဲ့ ကောင်ကလေး ကောင်တွေ ၊ က ကြောင် နှုတ် ဆိုတာ သီး ရော နားရွက် နှုတ် သီး ရော လုံး တို ပြီး ပြီး ရှည် ဝိုင်း နေတာ တယ် ။ နားရွက် ။ ကျားပေါက် လဲ ချွန် ကလေး ပြီး ရှည် ပဲ ။ ကဲ - မင်းတို့ ဇရပ် ကို သာ မြန်မြန် မိုး ကြ ။ သူ့ မေ ကြီး က သူ့ သား ကလေးကို လိုချင် ရှာ ရော့ မယ် ” ဟု မိန့် တော် မူ ကာ ကျားပေါက် ကလေးကို ယူထား လိုက်ပြီး ဆွမ်း ဘုဉ်း ပေး နေ၏ ။ ကျား သား မိခင်ကြီး လည်း သားငယ် စိတ် ကြောင့် ကျောင်းဝင်း ထဲသို့ ခုနစ် ကြိမ် တိုး စမ်း လာ ၏ ။ ဆရာတော် က ကျားပေါက် ကလေးကို ကိုင်ပြီး သွား၍ ပေး စဉ် ကိုး တောင် စိတ်ပျက် ဆယ် သော တောင် လောက် အမူအရာ အနီးသို့ ဖြင့် ရောက်လာလျှင် လှ ည့် ကြည့် လှ ဆရာ ည့် ကြည့် တော့် နှင့် လက်ထဲ ထွက်ပြေး ရောက်နေ ရှာ ၏ ။ မှန်း ဇရပ် သိ မိုး သ ပြီး ဖြင့် ၍ မူလ နေရာ၌ ပြန် ထား ပေး ခါမှ လာ ယူ ဝံ့ ရှာ တော့သည် ။ ဟု ခွဲခြား ကျား ခြင်း များလည်း ရှိ တော် မည်သို့မျှ မ မူ သော အန္တ ကြောင့် ရာယ် ဖြစ်ပေ မ ပြုကြ လိမ့် ။ ဆရာ မည် ။ တော့် တ က စိတ် ယ့် တွင်လည်း မေတ္တာ ဓာတ် “ လူ နှင့် ပင် ။ ကျား ' နဝမ အကြိမ် ## PAGE 655 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၆ ဝ ၁ ဆင်ရိုင်း ကြီး ခုနစ် ကောင် မှာလည်း မကြာခဏ ကျောင်း ဘက်သို့ လာကြသည် ။ လူ ဆင်ရိုင်း ကို နင်း များကို သတ် အ လေ့ စာ ရှိသော ခွံ့ ကျွေး ဆင်ရိုင်း ခြင်း ၊ အစွယ် များ ဖြစ်ကြ၏ များကို ။ ကိုင် ဆင် ပြ ထိန်း ခြင်း များ ပြု ရှေ့၌ တော်မူ၏ ပင် ဆရာတော်သည် ။ အခြားသူများ ကိုင် လျှင် “ မင်းတို့ လုံးဝ လက်မခံ ပြန် သာ ကြ ပြန်ကြ ပေ ။ ပါ ၊ ဆင် နှစ်ကောင် ထား ပစ် ခဲ့ ကြ ၊ ငါ နဲ့ ဆင် နှစ်ကောင် ဖြစ်ချင် ရယ်မော ရာ ကြ၏ ဖြစ် ပ ။ စေ ဆင် ” ဟု ထိန်း ပြော များ ကာ မယုံ ဆင် မ ရဲ နှင့် ထိန်း ပြန်သွား များကို ပြန်လွှတ် ကြ သောအခါ လိုက်သည် ဆင်ရိုင်း ။ ဆင် နှစ်ကောင် ထိန်း များ အား က ဆရာတော်ကိုယ်တိုင် ငှက် ပျော ပင် များကို ´ တစ် နာရီခွဲ ကျော် ကြာ မျှ ခွံ့ ကျွေး နေ၏ ။ ထူး မ ခတ် သူဌေး ရ ဘဲ ၏ ကျောင်းဝင်း ဆင်ရိုင်း များ အတွင်း၌ မှာလည်း ယဉ် လွတ် ပါး ထွက်ပြေး စွာ လှ ည့် တိုင်း လည်နေကြ ဆရာတော်၏ လေ၏ ကျောင်း ။ သင်္ခမ်း သို့ သာ လာ ကြ လေ၏ ။ ထို တော ရ ၌ မြွေ ဆိုး များလည်း ပေါ လှသည် ။ မြွေ ဆိုး မြွေ ကောင်း မ ရွေး ၊ ကြီး သေး မ ဟူ ၊ ကိုယ်တိုင် လက် နှင့် ဖမ်း ၍ လွှတ် သည် ။ မည် သည့် မြွေ မှ ဆရာတော် ကို မ ကိုက် ။ စိတ်သွားတိုင်း ကိုယ် ပါ လို ရာ သို့ ကြွ လှသော ၁၃၁၃- မြို့ရွာ တို့၌ ခုနှစ်မှစ၍ ဆွမ်းခံကြွ ပျံလွန် လာ သည်ဟု သည်အထိ မျက်မြင် သပိတ် အ တပ် အိုင် တွေ့ ဆရာတော်သည် သိ သူများ က ပြောဆို ခရီးဝေး ခဲ့ကြသည် လံ သဒ္ဓါ လွန် သူတို့ကလည်း ထို ကိစ္စမျိုး တွင် ချဲ့ ကား ၍ ပြောတတ် ကြ ပြန် ၏ ။ ၁၃၁၄- ခုနှစ်က ဖြစ်၏ ။ ကျုံ က ရွာမှ ၁၆- နှစ်သား မောင် အောင် သည် ကို ရင် ဝတ် ဖြင့် သထုံ တွေ့ရ ၌ သ စာသင် ဖြင့် အံ့အား နေ ခိုက် သင့် သထုံမြို့ ကာ ကျုံ က တွင်းသို့ ရွာမှ မောင် သပိတ် ထွန်း အိုင် အောင် ဆရာတော် အား ပြောပြ ဆွမ်းခံကြွ ၏ ။ မောင် လာသည် ထွန်း အောင် ကို က ထို ၁၃၁၇- အကြောင်းကို ခုနှစ် ၊ သီတင်းကျွတ် ဆရာတော်အား လျှင် လျှောက် ကိုရင်မောင် သည် ။ အောင် သည် ရှင် လူ ထွက်ပြီး ကျုံ က ရွာသို့ ပြန်လာ ၏ ။ ဆရာတော် ထံသို့ သွားရောက် ကန်တော့ သောအခါ ဆရာတော် က “ ငါ သထုံ ကို ဆွမ်းခံကြွ လာတာ မင်း မြင်တယ် ဆို ” ဟု မေး တော် မူ ရာ ... “ မှန်ပါတယ် အရှင်ဘုရား ၊ ဘုရား တ ပ ည့် တော် ကိုယ်တိုင် မြင် တာပါ ” ဟု လျှောက် ထိုမှ သည် တစ်ပါး ၊ ဆရာတော် မော်လမြိုင် ကား ၊ ဘီလူးကျွန်း မည်သို့မျှ ထပ်၍ ၊ အလံ မပြောတော့ တစ်ရာ ၊ ကျွဲ ။ ခြံ ၊ က ဒါ ရွာ ၊ ပန်း ကုန်း ရွာ ၊ လက် ပံ ရွာ စ သော မြို့ရွာများ ၌လည်း “ ဆရာတော် ဆွမ်းခံကြွ လာသည် ' ဟု အသီးသီး ပြော ဆို ကြ၏ ။ ထို သတင်းများ နှင့် စပ် ၍ ဆရာတော်ကိုယ်တိုင် က ပင် စ နည်း နာ သည့် သဘော ဖြင့် မေးမြန်း သည်လည်း ရှိခဲ့ ၏ ။ ၁၃၁၆- ခုနှစ် ကဆုန်လဆန်း က ကျုံ က ရွာမှ မောင် ဆို သူ အား “ မင်းတို့ ရွာထဲမှာ ငါ့ သတင်း ကို ဘာ များ ပြောဆို သံ ကြား ရသလဲ ” ဟု နဝမ အကြိမ် ## PAGE 656 ၆၀၂ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် မောင် စန်း မောင် က ..... ဆရာတော် “ အရင်နှစ် ကျုံ က နှစ်လောက်က မှာ ရှိရဲ့လား ” လို့ လို့ မုတ္တမ မေး အ ကြပါတယ် မေ ရောက်တော့ ဘုရား မုတ္တမ ။ အ မေ က က လူများ “ ရှိပါတယ် က “ သပိတ် ၊ ဘယ်မှ အိုင် မ ကြွ ကြွ လာ ပါဘူး လို့ ။ ဆွမ်းလောင်း နေ ့ စဉ် ဆွမ်းခံကြွ ရတယ် ” နေ လို တာပဲ ့ ပြောကြပါတယ် ” လို ့ ပြောတော့ ဘုရား “ မုတ္တမ ” ဟု ကို လဲ လျှောက် ဆရာတော် သည် ဆွမ်းခံ ။ ၁၃၁၉- ခုနှစ် ၊ နတ် တော်လ ပြည့် ကျော် တစ်ရက်နေ့ ကလည်း မော်လမြိုင် မု ပွန် ကျောက် တန်း မှ ဦး သူရိယ နှင့် ဦး တေဇနိယ တို့ ဆရာတော် ထံ ရောက်လာကြ ရာ ဦး တေဇနိယ က ... လောင်း “ လှူ ရန်ကုန်သို့ လိုက်ရတဲ့ ဆရာတော် ဒကာ များ ဆွမ်းခံကြွ က ပြောပါတယ် လာ လို ့ ဘုရား မုန် ့ နဲ ့ ။ သစ်သီး ဒီ က ဒကာ လောင်း တွေ မေး လှူ လိုက်ရတယ် ကြည့် တော့ လို့ လဲ ဆရာတော် … ဒီမှာလဲ အမြဲ ရှိနေတယ် လို ့ သိရပါတယ် ဘုရား ” ဟု လျှောက်ထား ရာ ဆရာတော် က .... ဖြစ်ပုံ .. “ အင်း ..... အဲသည် တုန်းကတော့ ' မု န့် နဲ ့ သစ်သီး စား ရပါ ရဲ့ ” ဟု မိန့် တော် မူ သည် ။ မှာ “ လူတစ်ယောက်သည် သပိတ်အိုင်ဆရာတော် သုံး ဆွမ်းခံကြွ အိမ် စု ရွာ နေ လာရင် မောင် လောင်း ထွန်း ရှိန် လှူ မ လိုက်ပါ ဖွား တ င့် ၊ ရန်ကုန် တို့ အိမ်သို့ က လာ၍ ပို ့ လိုက် .... တာပါ တစ် တွဲ ” ကို ဟု ပေးသွား ဆို ကာ သည် ချီ ဇာ ၊ အိမ်ရှင် ကိတ် ရှစ်လုံး များမှာ ၊ သစ် လာ ပို သော့ ့ သူ သီး ကိုလည်း သုံးလုံး နှင့် မမှတ်မိ စ ပျစ် ဟု သီး ဆို မှ ည့် ကြ အတွဲ လေ၏ ကြီး အဘိ ညာဉ် ယင်းသို့ ရ ၍ ကြွ အ ခြင်း မြို့ မြို့ လည်း အ ရွာ ဖြစ်နိုင် ရွာ ၌ ၏ ဆွမ်းခံကြွ ။ နတ်တို့ သည် နှိုးဆော်ခြင်း ဆိုသော ဖြစ်ရပ် လည်း ဖြစ်နိုင် ကား အမှန်တကယ် ၏ ။ ( နဲ သ မိန် 11 ဆရာတော် အခန်း ကိုလည်း ကြည့် ပါ ဦး ။ ) ဆုံးဖြတ် ဤ နိုင်ရန် ယခု ဆရာတော် အောက်ပါ ကြွ ဖြစ်ရပ်များ ခြင်းမှာ မည်သို့သော ကိုလည်း ကြွ ဆက်လက် ခြင်း မျိုး ဖြစ်ကြောင်း ဖတ်ရှု ကြည့် စာ စေ ရှု သူကိုယ်တိုင် လိုပါသည် ပင် ။ တွေ့ သင့် က တွေ့ ရ၏ ဆရာတော်အား ဆရာတော် လျှောက်ထား အ မြို့ မြို့ အ ရွာ ကြ ရွာ သည်မှာ ဆွမ်းခံကြွ တစ်ဆင့် ရောက်သည် စကား ဆိုသော တို့သည် အကြောင်း သာ များ နှင့် ကုန် စပ် ၏ ၍ ။ ထိုအထဲတွင် ကိုယ်တိုင် ပင် ၁၃၂၂- ဆွမ်းလောင်း ခုနှစ် ၊ တပေါင်းလဆန်း လှူ ရကြောင်း လျှောက်ထား ငါး ရက်နေ့တွင် သည်မှာ ဆီ ဆုံ ပို၍ ရွာ ဒကာမကြီး ခိုင် လုံ နေသည် တစ် ။ ဦး က “ သူကိုယ်တိုင် ထို တပေါင်းလဆန်း ဆွမ်း လောင် . လှူ ငါး ရ ရက်နေ့မှာ သေးသည် ” ပင် ဟု . ပုသိမ် ၁၃၂၄- ကွင်း ခုနှစ် . မောင် တန်ခူးလဆန်း စံ တင် ဆို သူကလည်း ၁၃- ရက် ( သွား နှစ်ဆန်း ပြန်တော့ ၁ ရက် ၏ ။ ) နေ့ က ဆရာတော်အား လျှောက်ထား လေသည် ။ သာ၍ ပင် ခိုင် လုံ ၁၃၂၂- ခုနှစ် ၊ တန်ခူးလ ပြည့် ကျော် ခုနစ် ရက်နေ့က အလယ် ရွာ နေ အ ချော ဆိုသူက နဝမ အကြိမ် ## PAGE 657 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၆ ဝ ၃ ဆရာတော်အား လျှောက်ထား ပုံမှာ ပြ ဆိုပြီး အချက်များ ထက် ပို၍ စိတ်ဝင်စားဖွယ် ရှိလာ သည် ။ လျှောက်ထား “ ဆရာတော်ဘုရား ပုံ ကား - ၊ တ ပ ည့် တော်တို့ ရွာ က သီလရှင် ဆရာကြီး တစ်ပါး မု ကျို ပေါ်တော်မူ ဘုရား မ ပြည့် ခင် ဇရပ် က တစ်ခုမှာ ရွာ ကို အလည်ရောက်လာ နေပါတယ် ။ အဲဒီ လို သီလရှင် ့ တ ပ ည့် ဆရာကြီး တော်ကို သူ ဟာ က သင်္ကြန် ပြောပါတယ် ကျ ခါနီး ။ “ တန်ခူးလ တ ပေါင်း လ ဆုတ် ကစပြီး တန်ခူးလ ပြည့် ကျော် ခါနီး အထိ နံနက် အရုဏ် ဆွမ်းတော် ချိန် ကျ တိုင်း နေ ့ စဉ် ၁၃၂၂- သူ ့ ဆီ ခုနှစ် ဆရာတော် ၊ ပြာသိုလ ကြွ က လာတယ်လို့ အုတ် တံတား ' ရွာမှ ပြောပါတယ် မောင် ထွန်း ဘုရား အုန်း ။ လျှောက် ” ၍ ဆရာတော် အ မိန့် ရှိသော စကား များမှာ ဤ ကိစ္စ ၌ သံသယ ကင်းရှင်း ၍ လျဉ်း ပါး ဖွယ် မရှိအောင် အတိ အ မောင် ကျ ထွန်း အ ခိုင် အုန်း လုံ ဆုံး ။ ။ ဖြစ်သည်ဟု ဇင်း ကျိုက် က ဆို ဒေါ် ရ ပေ ထား မည် ခင် ။ က တ ပ ည့် တော်ကို ပြောပါတယ် ဘုရား ၊ သူတို့ ပါတယ် အိမ်သို့ လို ့ ဆိုပါတယ် ဆရာတော် ။ ကြွ ကျွန်တော်တို့ကတော့ လာတာကို သေသေချာချာ ကျောင်း ဖူး သွားမှ တွေ့ရ ပဲ ဆရာတော် ။ ဖူး အာရုံ ရပါတယ် အ ထား လို ့ ကောင်း တောင် လျှင် ပြော ခဲ့ပါသေးတယ် တွေ့ ရ တတ်တယ် ဘုရား ။ ။ မောင် ထွန်း အုန်း ။ ₤ ။ E 1 တ ပ ည့် တော်တို့ လဲ အာရုံ ထား တာပါပဲ ဘုရား ။ ဆရာတော် ။ ။ ( မှတ်ချက် မင်းတို့ ထား ။ ။ ရှေ့၌ ပုံ မျိုး နှင့် ဆရာတော် မတူဘူး ရေးသားချက် ဖြစ် လိမ့် မယ် “ ။ တရား အနှစ်သာရများ “ ထွက် ရပ် ပေါက် ဝိဇ္ဇာ ” ဆိုသော တွင် သင်္ကန်း ဈာန် ဝတ် ပျံ ခြင်း များလည်း အဓိပ္ပာယ် ထို ကဲ့သို့ပင် ကိုလည်း တန်ခိုး ကြည့် ပြသည် ပါ ။ ) ကို တစ်ခု တွေ့ ရ မဟုတ်ကြောင်း တတ် ၏ ။ “ မြတ်စွာဘုရား ' မမေ့ သင့် ကြ သာသနာတော်၌ ချေ ။ လောကီ အ တန်ခိုး ရာတွင် သည် ဒေဝဒတ် ပဓာန လောက် ဖြစ်သော တန်ခိုးကြီး တရား သော ကြီး ဝိဇ္ဇာ မျိုး ငါးပါးသီလ ကို ကျွန်ုပ် တို မျှ ့ မ မ ကြားဖူး လုံ သော သူတို့၏ သေး ။ သူ လည်း တန်ခိုး ထို သည် တန်ခိုး ကိုးကွယ် ကြောင့် ပင် သူ အား အဝီစိ ပင် သို ့ ဒုက္ခ ကျ ရ ပေး ရှာ တတ် ၏ ။ သေး ၏ ။ လေး မဂ္ဂင် သင်္ချေ အ ထိန်း နှင့် မပါသော ကမ္ဘာ တစ်သိန်း တန်ခိုး အရင်းအနှီး သည် မိမိ သူတစ်ပါး ပြု ပါ မှ ရရှိ ကိုယ်ကျိုး ၊ သိမြင် နည်း ၊ ဖော်ထုတ် စေ တတ်သည် နိုင်သော ။ သီလ သတ္တဝါ ၊ သမာဓိ တို့အား ၊ ချမ်းသာစစ် ပညာ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး ချမ်းသာ မှန် ကို သူတော်ကောင်း ပေး စွမ်း နိုင်သော တရား ‘ အနု သာ မြတ် သ နီ ကြီးသည် ပါ ဋိ ဟာ ရိ သာလျှင် ယ ခေါ် အ မြင့် မြတ် ဆုံး အတု မဲ့ တန်ခိုးတော် ကြီး ဖြစ်ကြောင်း အလေးအနက် သဘော ပိုက် ကြ ပါ ကုန် ။ သပိတ် အိုင် ဆရာတော်၏ သူ့ စိတ် တူ - အကြံ တ ပ ည့် သိ ညောင်လေးပင် သ လော မြို့ ကြား တော ရ ဘုန်းကြီး ဦး ဝါ သ ဝ သည် တစ်ချိန်က ဒကာ သုံး လေး ဦး နှင့် အတူ ဆရာ ဘော် ထံသို့ ဂျစ်ကား ဖြင့် ၃ ဝ မ အကြိမ် ## PAGE 658 ၆၀၄ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် သွားရောက် သည် ။ နေကြ ရသေး ဆရာတော် ၏ ။ ဆရာတော် ဆွမ်းခံကြွ ခိုက် ကြွ လာ ဖြစ်၍ သောအခါ ဦး ဝါ သ - ဝ နှင့် ဒကာ များ ကျောင်း၌ စောင့် ဆိုင်း ဟု မိန့် “ ဆွမ်းခံ တော် မူ ကာ တုန်းက ဆွမ်း ကား ဘုဉ်း သံ ပေး ကြားလိုက် တော်မူ၏ လို့ ။ မောင် ဝါ သ ဝ နေ မှာပဲ လို ့ တော့ ထင် လိုက်တယ် ” ဆရာတော်အား ထို အချိန်၌ လာရောက် ဆရာတော်၏ ဖူးမြော် ဂေါ နေ၏ စ ရ ။ ဂါမ် ဆွမ်း ရွာမှ ဘုဉ်း ကျေးရွာ ပေးသည် ကောင်စီ ကို အနီးမှ လူကြီး ကြည်ညို တစ် ဦး နေ၏ လည်း ။ ( လာရောက် သူ့နာမည် ကား ဖူးမြော် ဦး ဘ စံ လေ့ ရှိသည် ဟု ထင်သည် ။ ခဏ ။ ကောင်းစွာ ကြာ လျှင် ဆရာတော် မမှတ်မိ ။ ) ယခု က ဦး ကဲ့သို့ပင် ဘ စံ အား မကြာခဏ - လည်း အနည်းငယ် “ ကဲ - ဆုတ် မင်း ၍ ပြန်တော့ ကြည်ညို ” နေ၏ ဟု ။ မိန့် “ မင်း တော်မူ၏ ပြန်တော့ ။ လေ ဦး ” ဘ ဟု စံ ကား ဆိုသော်လည်း မ ပြန် သေး ဘဲ ဦး နောက် ဘ စံ မှာ ကြည်ညို “ မှန် ပါ နေ ဘုရား ပြန်သည် ” ဟု ။ လျှောက် ကာ ခပ် လှမ်းလှမ်း နေရာသို့ ရွှေ့ ထိုင် ကာ ကြည်ညို မြဲ ပြန်လာခဲ့ “ မင်း မ ပြန် တော့သည် သေးဘူး ။ လား ” ဟု ထပ်၍ အ မိန် ့ ရှိ ခါမှ ဦး ဘ စံ လည်း ဦး ချပြီး အိမ်သို့ ပြန် တော့မည် အိမ် ရောက်လျှင် လုပ်နေသည် ပင် အစိုးရ ကိစ္စ ဖြင့် ` နှစ်နာရီ ခန့် စောင့် နေကြသော ဧ ည့် သည်များ စောင့် ဆိုင်း နေကြ ခြင်းဖြစ်သည် ကို ။ တွေ့ရ၏ ။ ဦး ဘ စံ လက်မှတ်ထိုး မှ ပြီး မည့် ကိစ္စ ဖြစ်၍ ရှိလျှင် ပို၍ သူပုန်များ အံ့ သြ ဖွယ် ကောင်းသည် ကား ဦး ဘ စံ ကျောင်းမှ ပြန် သွားပြီး ဆယ် မိနစ် ခန့် ဦး ဘ စံ ကို တွေ့လျှင် ကျောင်း ချမ်းသာ ထဲသို ့ ပေးကြ ရောက်လာ မည် မဟုတ်ချေ ခြင်း ပင် တည်း ။ ထို ။ အကြောင်းကို သူတို့သည် ကျေးရွာ ဦး ဝါ သ လူကြီး ၀ တို ကျောင်းမှ အ ပြန် ပြောပြ ၍ ဦး ဘ စံ သိ ရ၏ ။ စဉ်း စား “ " ဒါ မိ လေတော့ ကြောင့် ဆရာတော် ၏ ။ ဦး ဝါ သ က ၀ ကလည်း ငါ့ကို မ နှင် - စ ဖူး ဇွတ် နှင် နေ တာကိုး ” ဟုလည်း ဦး ဘ စံ အရေးတကြီး “ ဆရာတော် စောင့် က နှစ်ဖက် ဆိုင်း နေရသော မြင် ဗျ ” ဟုလည်း ဧ ည့် သည်များကို ပြောလိုက် ပါ .. သေးသည် မြင် သည် ။ ရန် ကို သူ ရည်ညွှန်း ဘေး ကို ရော ၍ ပြောဆိုခြင်း ဖြစ်၏ ။ နောက်ပိုင်းတွင် ထိုသို့သော များပြားလာ သတင်းများ တော့သည် ကြောင့် ဆရာတော် ။ ရန်ကုန်မှ ထံသို့ ဒကာ အ ဖူး များကလည်း အ မြော် လာရောက်ကြသူများ ဆရာတော်အား ရန်ကုန်သို့ အ မိန် ့ ရှိသည် အကြိမ်ကြိမ် ။ ပ င့် ခဲ့ ကြ ဖူး ၏ ။ ထို ကိစ္စ နှင့် စပ် ၍ ဆရာတော် က အောက်ပါအတိုင်း ငါ့ အကျိုး “ ဒီလို ဆုတ်ယုတ် သာ ငါ့ကို မှာပဲ လူ ။ တရား တော ထဲ ဆိုတာ ပ င့် နေ သဒ္ဓါ က ရယ် ငါ ၊ မလိုက်နိုင် ဝီရိယ ရယ် ဘူး ၊ ပညာ ။ ပ င့် ရယ် တိုင်း ၊ သမာဓိ လိုက် နေ ရယ် က နဝမ အကြိမ် ## PAGE 659 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၆ ဝ ၅ ဤ လေးပါး ညီညွတ် မှ တရားထူး ရတယ် ။ မ ညီညွတ် ရင် မရဘူး ။ ညီတော်အာနန္ဒာကို ကြည့် ၊ လူ တော ထဲ လိုက်ပြီး လူတွေ အ ကြည်ညို လိုက် ခံ နေ လို ့ ဒီ တရား လေးပါး နှင့် ညီညွတ် နိုး ပါ့ မလား ။ ” ဤ စကား ကား ကိစ္စ မပြီးသေးသော ယောဂီ များ သတိပြုရန် သာ ဖြစ်၏ ။ ထပ် ဆင့် ကြည်ညိုဖွယ် ကိုယ်တွေ့ များ " သပိတ် အိုင် ဆရာတော် ဘုရားကြီး နှင့် စပ် ၍ စာအုပ်စာတမ်းများ တွင် မ ပါ ရှိသေး သော အံ့ သြ ဖွယ် ၊ ကြည်ညိုဖွယ် များကို တ ပ ည့် ကြီး များထံမှ ထပ်မံ ကြားနာ ရ သည့် အတိုင်း ဖော်ပြပါ ဦး အံ့ ။ အောက်ပါ အကြောင်းအရာများ မှာ အကြောင်းအရာ ပါ ပုဂ္ဂိုလ်များ က ဆရာတော်၏ တ အသီးသီး ပ ည့် ကြီး လျှောက်ထား ဖြစ်သူ ဦး ဝါ ကြသည် သ ဝ ဆရာတော် ကို ဦး ဝါ သ ဝ ( က ကြား တစ်ဆင့် တော ရ ကျွန်ုပ်တို့ ကြီး ၊ ညောင်လေးပင် အား အ မိန့် ရှိချက်များ မြို့ ) အား သာ ဖြစ်ပါသည် ။ ကြား တော ရ ကြီး ဆရာတော် ဦး ဝါ သ ဝ မှာ ကို ရင် ဘဝ က သာ ဆရာတော် နှင့် အတူ နေထိုင် နှစ်ပေါင်း ရ ၍ ကွဲ ငါးဆယ်ကျော် သွားကြ ရာ ဆရာတော် ပင် ကြာ ဘယ် သွား ရာ မြို့ ဘယ် လုံးဝ ရွာ ပင် ၌ သီတင်းသုံး မေ့ လျော့ နေ သည် တော့သည် ကို မ သိရ ။ ၁၃၂၇- တော့ ချေ ။ ခုနှစ်က မှ ပထမဆုံး တွေ့ ရသည်ဟု အ မိန့် ရှိပါသည် ။ တွေ့ ရ ပုံမှာ ဆရာတော်၏ အံ့ သြ ဖွယ် သတင်းများ ကြောင့် ညောင်လေးပင် မှ ဒ က - ဒကာမ များလည်း အကြိမ်ကြိမ် သွားရောက် ဖူးမြော် ကြ ရာ ဦး ဝါ သ ဝ ညောင်လေးပင် ၌ ရှိနေကြောင်း ကောင်းစွာ သိ တော် မူ သည့် အတိုင်း “ မင်းတို့ ညောင်လေးပင် မှာ ဦး ဝါ သ ဝ ဆိုတာ မသိဘူးလား ” ဟု အကြိမ်ကြိမ် မေး တော် မူ ရာ မှ ဦး ဝါ သ ဝ အား ဒကာ များ က လျှောက် ကြ၏ ။ တွေ့ ရ ပြန်တော့ လဲ ဝမ်းနည်း ဝမ်းသာ ဦး ဝါ သ ဝ လည်း “ သပိတ် အိုင် ဆရာတော် ' ဆိုသည်ကို မ ကြားဖူး ၊ ပုံ ပန်း သဏ္ဌာန် ကို သောအခါ မေး ကြည့် မော်လမြိုင်မှ သော်လည်း စိတ်ထဲတွင် အ ပြန် ထို ဝေ တော ခွဲ ရ မ ရ သို့ ။ အ ဇဝေဇဝါ သွား ဆွမ်းခံ ဖြစ်နေ၏ အ ပြန် ။ လမ်း၌ ထို့ကြောင့် ပင် ဖူး မေး တွေ့ရ ဖန် ရာ များ မိမိ အား ငယ် စဉ် က စာ ချ ပေးခဲ့သော ဘုန်းကြီး ဦး ကိတ္တိ ဖြစ် နေ၍ အလွန် အံ့ သြ သွား ၏ ဦး ချ သောအခါ ဆရာတော် က - “ မင်း ဘယ်သူလဲ ” “ တ ပ ည့် တော် ညောင်လေးပင် က ဝါ သ ဝ ပါ အရှင်ဘုရား ” “ အေး ... အေး ၊ မင်း ငါသိပါတယ် ” ဟု မိန့် တော် မူ ကာ သင်္ကန်း ရုံ အတွင်းရှိ ဟင်းချို င့် ငယ်များ ထည့် သော လွယ်အိတ် ကို နှိုက် ၍ ဦး ဝါ သ ဝ အား စာတစ်စောင် ထုတ်ပေး သည် ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 660 ၆၁၆ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ဦး ဝါ သ “ ရှိ မှာ ပစ္စည်းများ ပို၍ ပင် အံ့ အားလုံးကို သြ ရ ပြန် ၏ မောင် ။ စာ ဝါ မှာ သ သေတမ်းစာ ဝ အား စွန် ့ ဖြစ်နေ ကြောင်း ၊ ပျံ သော တော် မူ ကြောင့် လျှင် တည်း သုံးရက် ။ ထက် သင်္ဂြိုဟ် ပို၍ ရန် မထားဘဲ ဖြစ်ကြောင်း မောင် ” ပါ ဝါ ရှိရာ သ ဝ က ဦး ဝါ လုံးဝ သ ဝ တာဝန်ယူ၍ မှာ စာဖတ် ထင်း ပြီးလျှင် တစ်ပုံ မည်သို့မျှ လောက် မ နှင့် ကိစ္စ လျှောက် ပြီးအောင် တတ် ဘဲ ဝမ်းသာ “ ဝမ်းနည်း ကဲ - မင်း ငါ့ ဖြစ်နေ ကျောင်း စဉ် - လိုက် ခဲ့ ဦး ” ဟု မိန့် တော် မူ ၍ ဆွမ်းခံ မှ အ ပြန် လိုက်ပါသွား ရ၏ ။ ကျောင်း ရောက်လျှင် ဆရာတော် က ဆွမ်းကျွေး သည် ။ ခါတိုင်း တစ်ပါး စာ မျှသာ ချန် ၍ လမ်းရှိ နှစ်ပါး စာ ကျောင်းများတွင် ချန် လာခဲ့သည် အားလုံး ကို ဖူး လှူ မြင်နေကျ ပစ် လေ့ ရှိသော လူများ ဆရာတော်သည် မြင် ၍ အံ့ သြ ကြ ထိုနေ့က ရသည် ။ သပိတ် ထဲတွင် ဆရာတော် သီတင်းသုံး သော ကျောင်းမှာ သုံး ခန်း တွဲ ဖြစ်၍ အ ဆုံး ၌ စင်္ကြံ တွဲ ထား ၏ ။ အ စွန် ဆုံး အခန်း တွင် ဝါး ခင်း ကွပ် ပျစ် ကလေး နှင့် ဝါး ဘိုး ဝါး ကို ခြမ်း ထားသော တစေ့တစောင်း ခေါင်း အုံး က ကြည့် လေးတစ်ခု ရှု ရာ မှန် သာ ခေါင်း ရှိသည် တစ်ခု ။ ၊ သစ်သား ဦး ဝါ သ ဝ ခေါင်း သည် တစ်ခု ကျောင်း နှင့် မှန် ကလေး ကား ထည့် အတွင်း ၍ ချိတ်ဆွဲထားသော ဆရာ တော့် ဓာတ်ပုံ ကား ကြီး တစ်ချပ် ကိုလည်း တွေ့ ရ သ ဖြင့် စိတ်တွေ မ အီ မ သာ ဖြစ်နေ၏ ။ “ ကဲ - မောင် ဝါ သ ဝ ပြန်တော့ ” ဟု ဆို၍ ဦး ချလိုက် ရ၏ ။ မ ရှင်း မ လင်း စိတ် ထဲ၌ ဖြစ်ပေါ်နေ အသံ ခပ် မာ မာ သမျှ နှင့် ကိုလည်း “ ကဲ - ငယ် သွားကြ ၊ ကြောက် သွားကြ ဖြစ်၍ ၊ ကိုယ့် မ အလုပ် လျှောက်ထား ကိုယ်လုပ် ရဲ ။ ဒကာ ကြ ဒကာမ ” ဟု နှင် များကိုလည်း လေ့ ရှိသည် ကိုလည်း “ သိ မောင် ထား၍ ဝါ သ ဝ ထ ၊ ၍ မင်း ပြန်မည် ဘာ လိုချင် အ ပြု ဆုတ် သေး သလဲ ဆိုင်း ” ဆိုင်း ဟု ဖြစ်နေ မေး စဉ် တော် မူ ဆရာတော် ရာ ခေါင်း များ က - နှင့် ပေးစာ “ အ ဓာတ်ပုံ ရ “ နေ ့ ချင်း ကား ည ကြီးတော့ ချင်း ပျံ ပူဇော် တော် မူ ချင်ပါတယ် သွားမှ ဖြင့် ” ဘုရား ဟု စိတ် ” ဟု ထ င့် အ လာ ရဲ စွ သ န့် ဖြင့် လျှောက်ထား - ရာ ဆရာတော်ကိုယ်တိုင် “ ငါ့ လက်မှတ်နဲ့ ပင် စာ ဖြုတ် ကတော့ ၍ ချီးမြှ မင်း င့် လိုက် သိမ်းထား ၏ ။ ဖို့ ပဲ ။ အခု မဟုတ်ပါဘူး ။ အရေး ရှိ သုံး ဖို ့ ။ ကဲ - သွားသွား ” ဟုဆို မှ အတန်ငယ် စိတ်သက်သာရာ ရ ကာ ပြန်လာခဲ့ ရ လေ၏ ။ ( ဤ စာအုပ် ၌ ဖော်ပြထားသော ဓာတ်ပုံ ဖြစ်သည် ။ ကင်း ဘဲလ် လမ်း အယ်ဒီတာ ဦး မျိုး မြင့် နှင့် ဆရာတော်၏ တ ပ ည့် ကြီး ဦး အောင် စိန် တို့၏ ကူညီ ဆောင်ရွက်ပေး ချက်အရ စာဖတ် ပရိသတ်အား တင်ပြ ‘ ကြည်ညို ကြား စေ ခွင့် တော ရပါသည် ရ ဆရာတော် ။ ) ဦး ဝါ သ ဝ လည်း ထိုအခါ မှစ၍ ဆရာ တော့် ထံသို့ အကြောင်း အားလျော်စွာ ရောက်ရှိ ရ ပေ ၏ ။ ဤ မှစ၍ ပျံ တော် မူ သည်အထိ ဆက်လက် ဖော်ပြ မည့် အကြောင်းအရာများ “ ဘုန်းကြီး က မှာ အဝေးမှာ ဦး ဝါ သ နေရတာ ဝ ဆရာတော်၏ ဆိုတော့ နည်းနည်းပါးပါး အ မိန့် ရှိချက်များ ပဲ ချည်း သိရ တာပါ ဖြစ်ပါသည် ။ ဘုန်းကြီး ။ ` မသိတာ တွေက အများကြီးပဲ ” ဟုလည်း အ မိန့် ရှိ လိုက်ပါ သေးသည် ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 661 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၆၀၇ သုံးကြိမ် ကန်တော့ ခွင့် ပေးခြင်း တောင်ဥက္ကလာပ ( ဇာ လီ တောင် ကျောင်း အနီး နေ ) ဦး အေးမောင် သည် ဦး ဝါ သ ဝ ၏ ရင်းနှီး သူ ဒကာ တစ် ဦး ဖြစ်၏ ။ ဆရာတော်၏ သတင်း ကို ကြားသိရ သ ဖြင့် သပိတ် အိုင် တော ရ သို့ သွားရောက် ကန်တော့ သည် ။ ကြည်ညို လှ သ ဖြင့် - ဘုရား ” “ ဟု ဆရာတော်ဘုရား စိတ်ထဲက လျှောက်ထား ၊ တ ပ ည့် တော် အဓိဋ္ဌာန် သုံးကြိမ် ပြီး သုံးခါ ပြန်လာခဲ့ ကန်တော့ သည် ပြီးမှ ။ သာ ပရိနိဗ္ဗာန် စံ ပါ နောက်တစ်ခေါက် ဇနီး ဒေါ် လှ မြင့် နှင့် မိသားစု ကို ပါ ခေါ် ၍ သွားရောက် ဖူးမြော် ခွင့် ရ ပြန် ၏ “ ။ မင်း ဆရာတော် သားသမီး ကား ဘယ်နှစ်ယောက် - လဲ ” ဟု မေး စမ်း သည် ကို ပြန် လျှောက် ပြီးနောက် - 66 “ ကဲ ပြန်ကြ “ ကဲ .... ” ကဲ ဟု ထပ်ပြီး မိန့် တော် ကန်တော့ မူ ၍ ပြန်လာ ကြ ဦး ” ကြ ဟု ရသည် ဆို၍ ။ ရန်ကုန် ကန်တော့ ရောက်၍ ကြ ရ ပြန်သည် မကြာမီ ။ ပြီးလျှင် ပျံလွန် ´ တော် မူ ကြောင်း ကြား ရ ရာ စဉ်း စား သောအခါ နှစ်ခေါက် ထဲ နှင့် သုံးကြိမ် ကန်တော့ ရသည် ကို သတိပြု မိ တော့သည် ။ ရောဂါ မ ရွေး မေတ္တာ ဆေး မည် သည့် သပိတ် ဆေး နှင့် အိုင် မှ မ တောင်ခြေ ပျောက် ရွာမှ ဘဲ ရှိ နေ၏ ဒကာမကြီး ။ တစ်နေ့သောအခါ တစ် ဦး ဝမ်းဗိုက် ဆရာတော်အား နာ သော ရောဂါ ဆွမ်းလောင်း စွဲ ကပ် နေရာ လှူ ပြီးနောက် ကျောက်ခဲ မိမိ ကလေးကို စိတ်ကူး ကောက်၍ ကြံစည် မိ မျို သည့် ချလိုက် အတိုင်း ရာ ဝမ်းဗိုက် ဆရာတော် နာ ရောဂါကြီး နင်း ကြွ သွားသော မှာ အံ့ သြ ခြေ လောက်အောင် တော် ရာ မှ ပျောက်ကင်း သွား ၏ ။ စွဲ ကပ် နေ၍ ကျွဲ ခြံ မြန်မာ ရွာ ဦး ခင် ဆေး ဆရာ မောင် ၊ ဆို အင်္ဂလိပ် သူ၏ ဆေး သမီး ဆရာ ကလေးမှာ မျိုးစုံ နှင့် မွေးကတည်းက ကုသ ရာ ရောဂါ မ အရိုး ပျောက် ပျော့ ဘဲ ရှိ ရောဂါ နေ၏ ။ နေ ရ သ ဦး ဖြင့် ခင် ကြံ မောင် မိ ကြံ သည် ရာ စိတ်ကူး ' အိပ်ရာထဲ ဝင်လာ လဲ နေသော သည့် အတိုင်း သမီးငယ် ဆရာ ကို တော့် ကြည့် ကျောင်းသို့ ၍ ကြံ ရာ အထုပ် မ ရ စိတ်ညစ် က လေ · တစ်ထုပ် အသီးအရွက် ကိုင် လျက် များကို ရောက်လာ အ မှု န့် ထောင်း ၏ ။ ပြီး ထို ယူလာ အထုပ် မှာ ခြင်းဖြစ်သည် ဆေး လည်းဖြစ် ။ ထို အထုပ် အာဟာရ ကို လည်း ဆရာတော်အား ဖြစ်သော ’ ကပ်ပြီး ပြန် ယူရန် စီစဉ် လာခြင်း ´ ဖြစ်၏ ။ ထိုအချိန်က ဆရာတော်၏ ရှေ့၌ ထုံးစံအတိုင်း နယ်မှ အဝေး ပရိသတ်များ များပြား လှ သ ဖြင့် ဆရာတော်၏ အနီးသို့ မ တိုး နိုင် ဘဲ ခပ် ဝေ • ဝေး က ပင် ဖူးမြော် နေ ရ၏ ။ သူ ကြံစည် ထား သည့် “ ခင် အတိုင်း မောင် ၊ ဤ ငါ့ ယ ကပ် နေ မ ့ ယ့် ကပ်လှူ ဟာ ယူခဲ့ ခွင့် ” မရတော့ ဟူသော ဟု ဆရာ အောက်မေ့ တော့် အသံကို ကာ လက် ကြားလိုက် လျှော့ နေစဉ် ရ ရာ ခေါင်း နား ပန်း ကြီး အောင် ကြက် သီး ထ သွား လေတော့ ၏ ။ ဝမ်းသာ အား ရှ ... အထုပ် ကို နဝမ အကြိမ် ## PAGE 662 ၆၀၈ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ထပြီး ကပ် “ နက်ဖြန် ရာ - ကျတော့ မင်း အထုပ် ကို ကပ္ပိယ ကြီး ဆီ တောင်း သွား ” ဟုလည်း အ မိန့် ရှိ - လိုက် ပျောက် သေးသည် ပြီ ' ဟူ၍ ။ ပင် ဦး ခင် ဆုံးဖြတ် မောင် လိုက် မှာ မြေ လေသည် ကြီး ခြေ ။ မ သူ ထိအောင် ထင် သည့် ဝမ်းသာ အတိုင်း သွား ပင် ၏ သူ့ ။ “ အာရုံ ငါ့ သမီး စိတ်ကူးထဲ ရောဂါ ပေါ် သည့် အတိုင်း လုပ် ထားသော သစ်ရွက် သစ်သီး အ မှု န့် များကို . သမီးငယ် စား လာနိုင် သော အ စာ တိုင်း ၌ နည်းနည်း ချင်း ဖြူး ၍ ကျွေး ရာ အရိုး များ ` မာ ကျော လာ ကာ သွား နိုင် ပကတိ ကြံ့ခိုင် ၍ လာ လေ၏ ။ သဒ္ဓါ လွန် ၍ ထွက်ပြေးရ ညောင်လေးပင် မြို့ တရုတ်လူမျိုး ဦး ထွန်း သိန်း ဆို သူ ယခုတိုင် ရှိ၏ ။ ဆရာတော်အား အလွန် ကြည်ညိုသူ ဖြစ်သည် ။ ဒုလ္လဘ ဝတ် ရင်း ဆရာတော်၏ နည်း နာ အတိုင်း တရား အားထုတ် နေရာ ရဟန်း ဆယ် ဝါ ပင် ရ လေသည် ။ နောက် အကြောင်း အားလျော်စွာ လူ ထွက် ရသော်လည်း ဆရာသမား တစ်နေ့သောအခါ နှင့် တရား အလုပ်ကို ဆရာတော်၏ သာ စိတ်ဝင်စား ကျောင်းမှာ လျက် အချိန် ရှိ၏ ရသလောက် ။ ကပ္ပိယ အဖြစ် နှင့် နေ ဦး မည်ဟု ဆုံးဖြတ် ကာ သပိတ် အိုင် တော ကျောင်းသို့ ရောက်လာ ရာ . ကန်တော့ ၍ နှင် တရား သော်လည်း စကား အနည်းငယ် မ ပြန် ။ ဟောပြော “ ဆရာ တော့် ပြီးလျှင် ကျောင်းမှာ ထုံးစံအတိုင်း တရား “ ပြန်တော့ ထိုင် ချင်လို ” ဟု ့ ပါ သုံး ဘုရား ကြိမ်တိုင်တိုင် ” ဟု လျှောက် ၍ ဇွတ် ပေ ကပ် နေ၏ ။ ဆရာတော် က ပင် လက် လျှော့ လိုက်ရသည် ။ ဆရာတော် ကား “ . ငါ့ အလုပ် ဦး ထွန်း ငါ လုပ် သိန်း ရ မက္ခ လည်း ” ဟု ကျောင်း ပြောပြောဆိုဆို ကလေး ကျောင်း အောက် ကလေး ဆင့် ၌ တရား ပေါ်၌ တရား ထိုင်နေ ရှု မှတ် ရာ ည နေ ဉ့် မနက် လိုက်သည် မီ ပင် ။ မချိ အိပ်ပျော် မ ဆံ့ ထူးထူးခြားခြား သွား လေသည် ။ ဦး ထွန်း အိပ် ချင် သိန်း လာ အိပ်ရာမှ ၏ ။ ဣန္ဒြေ နိုး လာ ပင် လျှင် မ နေ၍ ဆည် နိုင်တော့ မရအောင် ဘဲ အ အစောကြီး ပုပ် နံ့ ကြီး နံ စော် လှ သ ဖြင့် နံနက် ဝေ လီ ဝေလင်း ရောက်လျှင် ဆရာတော်အား ဦး ချပြီး ပြန်လာခဲ့ ရ တော့သည် ။ သူတော်ကောင်း ကြီး များ၏ သဘော လက္ခဏာ သည် အလွန်တရာ သိနိုင် ခက် လှ ၏ ။ အချိန် ပြည့် တာဝန်များ လည်း ကြီးမား လှ ပေသည် ။ မိန့် ဆိုသော စကား တိုင်း အကြောင်းမဲ့ မဟုတ် ။ လူ သာမန် တို့ နားလည် ရန် မလွယ်ကူ ချေ ။ အ မိန့် တော်ကို ကျော်လွန် ရန် စိတ်ကူး မျှ ပင် မ ဖြစ် စ ကောင်း ။ ပတ္တရား နှော င့် ယှက် မှုကြီး ဘုရားရှင်၏ သာဝက တို့ ဟူသည် ဇာတိ ခေတ် ဟု ခေါ်သော စကြဝဠာ ပေါင်း တစ်ထောင် လုံး မြင်နိုင် ကြား နိုင် ၏ ။ သွားလာ ကျက် စား နိုင် ၏ ။ ဤ ကမ္ဘာကြီး နှင့် ဤ လူ့ပြည် မှာ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 663 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၆၀၉ ဆို ဖွယ်ရာ မရှိ ။ ရာပေါင်းများစွာသော ဒုက္ခိတ သတ္တဝါတို့ကို လည်း ( အကြောင်း ညီညွတ် ပါ က ) တစ်ခဏ သည်ပင်လျှင် ချင်း ကယ် လောကီ မ တော် တန်ခိုး မူ နိုင် မျှ ၏ ဖြင့် ။ ချေ သတ္တဝါများ ချွတ် တော် မူ နိုင် အား ၏ ။ ( နေရာ ဗ က ဗြဟ္မာ မ ထ ကယ် လောင်း မ , ရသေ့ကြီး ခဲ့ ပုံ တို့ကို သင်ခန်းစာ တိုင်းပြည်တစ်ခု ယူ ကြ ကုန် ။ ၌ ) ပင် တရား ဓမ္မ ဟော ပြ ချေ ချွတ် သင့် သော သတ္တဝါ တို့သည် များစွာ ရှိကုန်၏ ။ ဘေး အန္တ ရာယ် ကြုံတွေ့ ၍ ကယ် မ , ထိုက်သော ဒုက္ခိတ သတ္တဝါ တို့သည် လည်း မရေ မ တွက် နိုင် ။ ထို တာ ဝန်ကြီး သည် စွမ်းဆောင် နိုင်သော ပုဂ္ဂိုလ် တို့၌ တာဝန် အ ပြည့် ရှိ နေ၏ ။ ၂၄- နာရီ အချိန် ပြည့် ရွက် ဆောင် တော် မူ နေရသည် ။ သူတော်ကောင်း ကြီး တို့၏ အ မိန့် တော်ကို မ ဆိုထား ဘိ ၊ အလိုတော် ကို ပင် လွန် ဆန် မိ၍ ၊ သို့မဟုတ် တော် မူ နေ ရ ဘာမျှ ၍ အခြား မ ဆို တစ် စ လောက် နေရာ၌ ကျင့် သော မိမိ၏ ဆောင် သာမန် တော် မူ ရ မည့် ကိစ္စအတွက် တာ ဝန်ကြီး အချိန် တစ်ခု ကို လစ် အသုံးချ ဟင်း သွား ပေး ရ ချေ သော် အရိယာ တို့အား တာဝန်ဝတ္တရား နှော င့် ယှက် မှုကြီး ကား ကြီး လေး လှ ပါ ဘိ ။ သည် စကြဝဠာ အင်အား ပြည့် ပေါင်း တော် တစ်ထောင် မူ ကြသော အရိယာ ကို ပင် နယ်နိမိတ် သာဝက ထား ကြီး တို့၏ ရ လေသည် တာဝန် ။ နှင့် စွမ်းအား တော် သတိ ပညာ ဖြင့် ဆည်း ကပ် ကြ ကုန် ရာ ၏ ။ ( ဤ ၌ ဦး ထွန်း သိန်း နှင့် စကား စပ် ၍ ရေး ရသော်လည်း ပုဂ္ဂလာ ဓိဋ္ဌာန် မ ရည်ညွှန်း ကြောင်း ဓမ္မ မိတ်ဆွေကြီး အား ခွင့် လွှက် ရန် တောင်းပန် ရပါသည် ။ ) မျက်တောင် မ ခတ် သော အလှူ ဒါယကာ နေရာ များစွာ ဆရာတော်သည် ၌ ဆွမ်းခံကြွ ခရီး ကြောင်း ဝေးကွာ ၊ မည် သော သူ မည် မြို့ရွာ ဝါ များ၌ မှန်းမသိ မ ရှေး လူ မ ကြုံ နှောင်း မှတစ်ဆင့် တစ်ချိန်တည်း .. လှူဒါန်း ကြကြောင်း သို့ရာတွင် မှာ ရိုး လူ နေသော ကြုံ အလှူ အဖြစ်အပျက်များ နှင့် စပ် ၍ သိမှတ်ဖွယ် ဖြစ်နေ ကောင်းသော ကြ၏ ။ ဆရာတော်၏ စကား ဆန်း တစ်ခု တစ်နေ့သောအခါ ရှိ၏ ။ ဒကာ တစ် ဦး ကျောင်း လာ၍ စားသောက်ဖွယ်ရာ များကို လှူ ရာ “ လမ်း ခု လပ် မှ လူတစ်ယောက် ကလည်း ဤ မည် .. ဤ မည်သော စားသောက်ဖွယ် ကို တစ်ဆင့် လှူ လိုက်ကြောင်း ' ကို ပါ လျှောက်ထား ရာ ဆရာတော် က - “ မင်း .... အဲဒီ လှူ တဲ့ လူ ကို .. နာမည် မေး ခဲ့ သေး သလား ။ မြင်ရင် မှတ်မိ အောင် မျက်နှာကို “ နောက် ကြည့် မှတ်ထား ခဲ့ သေး သလား ၊ အဲဒီ ” လူမျိုး ဟု မျက်နှာ မေး လျှင် မမှတ်မိ သေသေချာချာ သူ က များ ၍ ကြည့် - ကွ ။ အဲ့ဒီ လူမျိုး က မျက်တောင် ထိုသို့သော မ ခတ် ပုဂ္ဂိုလ် ဘူး ကွ ယ့် ထူး ” ကြီး ဟု များ၌ မိန့် မျက်တောင် တော် မူ တတ် မ ခတ် ၏ ။ သော ဒကာ မျိုးလည်း များစွာ ရှိ ပေ ၏ ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 664 ၆၁၀ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ဝ သီ ဘော် နိုင် နင်း မှ ဆရာတော်သည် ကြွ လျှင် ခပ်ဆတ်ဆတ် ကြွ လေ့ ရှိ၏ ။ စကားပြော လျှင်လည်း တို တို ပြတ်ပြတ် ပင် မာ မာ ပြောလေ့ ရှိသည် ။ တစ်ခါက ညောင်လေးပင် မြို့မှ ဦး ကွန်း ရင် နှင့် လူအများစု ၍ ဆရာတော် ထံ သွားကြ ရာ ဆရာတော် ဆွမ်းခံ အ ပြန် ရွာ အ ထွက် မှ ကြို ၍ ကျောင်း အထိ လိုက် ကြ မည် အ ပြု “ နေ ခဲ့ ကြ ” ဆိုသည်ကို ခေါင်းဆောင် ဦး ကွန်း ရင် က - “ တ ပ ည့် တော်များ ညောင်လေးပင် က တောင် လာ ကြ ရတာပါ ဘုရား ” ဟု လျှောက် ကာ တော လမ်း ခရီး အတိုင်း နောက် က ဇွတ် ပေ ကပ်၍ လိုက် သွား ကြ၏ ။ ခရီး တစ်ဝက် လောက် ရောက်သောအခါ - ဘုမသိ “ ဘ ဒကာတို့ မသိ ရပ် အဲဒီမှာတင် နေကြ ရ၏ ။ ' ရပ် ကျား ” ဟု နဲ့ များ ငေါက် တိုး ဆတ် နေပြီ ဆတ် လား ” ထင် နောက် ကာ လှ ကြောက် ည့်ပြီး ပြောလိုက် လ န့် ကုန် ကြ၏ သ ဖြင့် ။ တား ပါ လျက် ဇွတ် လိုက်ပါ လာကြသည် ကို ပင် နောင်တ ဖြစ်ကာ ရှေ့မှ ရပ် နေသော ဆရာတော် ကို သာ ကြည့် ပြီး စိတ်ကူး ကိုယ်စီ နှင့် ရပ် နေကြ ရသည် ။ တစ်ယောက်က “ ဟာ ... အံ့အား ဆရာတော် သင့် ပြီး မရှိဘူး နှုတ်ထွက် ။ သင်္ကန်း သွား ချည်းပဲ ၏ ။ စင်စစ် ထောင် ရှေ့၌ နေတယ် ရပ် နေသော ထောင် ဆရာတော် နေတယ် ” ဟု မှာ တဖြည်းဖြည်း ကိုယ်လုံး တော် မရှိဘဲ သင်္ကန်း ချည်း သာ ရုံ လျက် သား ထောင် နေသည်ကို မြင် ကြ ရ၏ ။ အကြောင်း မည်သို့ ဟု မသိ ကြ ရ ။ တွေ တွေ ကြီး ကြောင် ပြီး မှင် တက် မိ နေ ကြ၏ ၊ “ ကဲ .. ကဲ ... လိုက် ခဲ့ ကြ ” ဆို မှ ဆက်၍ လိုက်ပါ ကြ ရသည် ။ ဆရာတော်အား လည်း မ လျှောက် ရဲ သ ဖြင့် “ အ ဘယ်သို့ ” ဟု မ သိရ ချေ ။ အရိယာ မည်သို့ ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ဖြစ်စေ ၊ ပု ၏ ထု သဘော ဇဉ် တို့ လက္ခဏာ နားမလည် နှင့် နိုင်သော တာဝန် ၊ ကား အသိ လျှို့ဝှက် ပေးရန် နက် လည်း ရှိုင်း မ လှ လိုသော ပေ ၏ ။ ဤ ၌ သိမှတ် ရ သည်မှာ တန်ခိုး ရှင် အရိယာ ပုဂ္ဂိုလ် ထူး တိုင်း တန်ခိုး ကို လိုသလို ရ ရှစ် ချင် ဝါ မှ ရ ရ ရဟန်း ကြ၏ ငယ် ။ နဂါး တစ်ပါး ကို ဂဠုန် က တောင်ကြီး သုတ် ရာ၌ အဘိ ဖန်ဆင်း ညာဉ် ၍ ရ လိုက်ပါ ရဟန္တာ ကယ်တင် ကြီး အ များ ရ ပင် ဖူး ၏ ရှိ ။ ပါ ( ဝိသုဒ္ဓိ လျက် ၊ ၁၊ ဆရာတော်၏ ၁၅ ဝ ။ ) အ လေ့ ဝ သီ အ ကျင့် ဘော် နိုင် ( ဝ နင်း သီ ပုံ ဘော် ကို ) များမှ သိသာ သာ လှ လျှပ်တစ်ပြက် ပေ ၏ ။ လိုသလို ရ နိုင် ပေသည် ။ ကြောက်လို့ ရှောင် ရာ ဝိုင်း ၍ လိုက် ဆရာတော်သည် ဆွမ်း ဘုဉ်း ပေး ချိန် နှင့် ညနေပိုင်း တစ်ချိန် ဖူး တွေ့ ခွင့် ပေး တတ် ၏ ။ ရံ မကြိုက် ခါ တစ်နာရီ ၊ ခန့် တရားဟော တတ်သည် ။ စကား များများ လျှောက်ထား ပြောဆို နေရသည် ကို နား အကြိမ် ## PAGE 665 ဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၆၁၁ ဘုန်း တန်ခိုးကြီး သည်ဟု ကြား ၍ ၊ သိ၍ ၊ အပူ ကပ် သူ များလည်း မ နည်း သူတော်ကောင်း ချေ ။ စာမေးပွဲ အောင် ကြီးများ လိုသူများ အား ပျောက် မှ အ စ သူဌေး စေ ဆရာ ဖြစ် ၊ ဂိုဏ်း လို သူ ၊ ဘေး ဆရာကြီး ရန် ရောဂါ နှင့် တစ်တန်းတည်း တွေ့ နေသူများ အ ထား၍ ဆုံး . ဆည်း ကပ် သူ များလည်း စကား မ ရှား များများ ပေ ။ ပြော ခွင့် မ ရ သ ဖြင့် စာ ဖြင့် ရေး ၍ ကပ် လေ့ ရှိရာ ဆရာတော် တစ်ခါ အ တွေ့ ခံ လျှင် ဆက်ကပ် စာများကို ဝါ စာ က မာ ကြည့် ဟန် ပြု၍ ဘေးမှာ ချ ပုံ ထား ရာ ရံ ခါ စာရွက် ထပ် ကြီး တစ် ထွာ တစ် မိုက် ရှိနေ တတ်သည် ဟု ဆို ကြ၏ ။ ရံ ခါ ဆရာတော်ကိုယ်တိုင် က ပင် လိုအပ်လျှင် ချီး မြှောက် ကယ် မတတ် လေသည် ။ တစ် နေ ့ “ သောအခါ တ ပ ည့် မော်လမြိုင်မှ တော်တို့ သမီး ( ဇနီးမောင်နှံ – ) ၊ ( - ) နေ နှစ် ့ က ဦး သူပုန် ဆရာတော်အား ဖမ်း သွားတာ စာ ခုထိ ကပ် မတွေ့ ၏ ။ နှုတ် ရတော့ ကလည်း ပါ - ။ ဆရာတော် စာရွက်ကို ယူပြီး ကယ် ပါ ဝါ ဦး စာ ဘုရား က မာ ” ကြည့် ဟု လျှောက် ကာ ဘေးမှာ ကြသည် ချထား ။ ဆရာတော် ၏ ။ မည် လည်း သို ့ မျှ ထုံးစံအတိုင်း အ မိန့် မရှိ ။ အကျိုးအကြောင်း နောက်တစ်ရက် မေး အဆိုပါ ကြ ရာ သူပုန်များ အမျိုးသမီး မှာ အစိုးရတပ် တောတွင်း နှင့် တစ်နေရာ အဝိုင်း မှ ခံရသလို ပြန်ရောက် အထိတ်တလန် လာ သ တတ် ။ ရုန်းရင်းဆန်ခတ် လွတ်မြောက်လာ ရာ ဖြစ်ပြီး မော်လမြိုင် ပြေးလွှား သို့ သွားသော ကြ စဉ် အဆိုပါ လမ်းကြောင်းပေါ် အမျိုးသမီး သည်လည်း သို ့ လျှောက် မ လာ ယောင် မိ ရက် မ လည် သား ဖြစ်နေသည်ဟု ရောက်၍ · ငို ယို နေစဉ် ဆိုသည် ။ ဆရာတော်ကြီး အလားတူ ဖြစ်ရပ်တစ်ခု ကိုယ်တိုင် တွင်မူ ရှေ့မှာ အမျိုးသမီးငယ် ကြွ လာပြီး “ နှစ် မ ပူ ဦး နှင့် သူပုန် ၊ ငို မ လက်ထဲ နေ နှင့် ၊ မကြာခင် လွတ် မှာ ” ဟု မိန် ့ ဆိုပြီး ပျောက်ကွယ်သွား ရာ မကြာမီ ဘေးမှ လွတ် သည်ဟု အတိအကျ ( မိမိ ပင် ဂေါ ပြော စ ရ ဂါမ် ဆို၏ ရွာ ။ ၌ ဓားပြတိုက် ရာ ဗ က ဗြဟ္မာ လောင်း 611 ရသေ့ကြီး က တန်ခိုး ဖြင့် စစ်တပ် ဖန်ဆင်း ၍ ကယ်တင် ကြောင်း ပြ ခဲ့ပြီ ။ ) ထိုင်နေရင်း အလုပ်များ ရ မ ပြော ရုံ အရိယာ သာမက သူတော်ကောင်း ရိပ် မိ မည် ကို ပင် ကြီးများ စိုးရိမ် သ ကား ဖြင့် “ ကိုယ် အဲဒါ လွတ် ငါ ရုန်း၍ လုပ်လိုက်တာ တောတောင် ပေါ့ ” တို့၌ ဟု ပုန်း ရှေးရှု လျှိုး တော် တော် မူ မူ ကြ နေကြ ရသည် ရ၏ ဖြစ်၍ ။ သတ္တဝါ ဘာ အများစု မဟုတ်သော နှင့် သာသနာတော် ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ အကျိုးစီးပွား ကိစ္စ များပြား ကလေးများ ရန် သာ ဖြင့် ဒုက္ခ မ ဝိနည်း ပေး သင့် ကြ တော် ပေ ဘောင် ။ အတွင်း လည်း ဖြစ်စေ ၊ သတ္တဝါ တို ့ ကံတရား ( ကမ္မ ဿ က တာ ) ၏ အ များ နယ်နိမိတ် သတ္တဝါ အတွင်း တို့ ချမ်းသာ လည်း စီးပွား ရှိ စေ ၊ များပြား ၂၄- နာရီ မ အောင် နေ မ ဆောင်ရွက်ရန် နား ။ ( သတ္တဝါ မှ တို့ တစ်ပါး က မသိ အခြား သော်လည်း ကိစ္စ ) န မ အကြိမ် ## PAGE 666 ( ၁၂ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ရှိ တော် မ မူ ကြ ပေ ။ အချိန် ပြည့် ဆောင် တော် မူ ကြ လေသည် ။ “ ငြိမ် ငြိမ် နေ လေ ၊ အလုပ်များ များ လုပ် လေ ” ဟု နားလည် သင့် ကြ ပေသည် ။ ထို အရိယာ အင်အား ကို မ ရိပ် စား မိ ကြ ဘဲ ပြောနိုင် ဆို နိုင် ၊ ပြေးလွှား နိုင် မှ အလုပ်လုပ် သည်ဟု ခံယူ နေသော ပု ထု ဇဉ် အများစုက - စွ န့်ပြီး “ တစ်ကိုယ် တရား ထိုင် တာ ကောင်း အချိန် .. ကိုယ် ဖြုန်း နေ လွတ် တာပဲ ရုန်း ။ နေတာ လောကုတ္တရာ ပါ ” စ သည် အလုပ် ဖြင့် ဟာ ပြော လောကီ မှား ဆို ရေးရာ မှား ရှိကြ ပြန်သည် ။ သတိ ရှိကြ ကုန်း ၊ သိ အောင်လုပ် ကြ ကုန် ။ အကျိုးရှိ လျှင် အသိ ခံ ကယ် ခြင်း ဖြစ်၍ ကျွဲ ရွာ ၌ ခြံ ရွာမှ မ နေ ဦး ရဲ သာ သ ဖြင့် ခင် သည် အ ပေါင်မြို့ အထိုက်အလျောက် သို့ ပြောင်းရွှေ့ ကြွယ်ဝ နေရသည် သူ ရပ်ရွာ ၊ တစ်နေ့ လူကြီး မြို့မှ တစ် ဦး ရွာသို့ လည်း အလည်လာ ရာ လမ်း၌ ပင် သူပုန် က ဖမ်း သွား ၏ ။ ဦး သာ ခင် အား သတ်ရန် ချောင်း နေကြသူများ ဖြစ်သည် ။ သူပုန် ဗိုလ် နှင့် ငယ် သား နှစ်ယောက် က တော နက် ရာ သို့ ခေါ်သွား ပြီးနောက် မလွတ် နိုင်အောင် ကြိုး ဖြင့် တုပ် ၍ သစ်ပင် ၌ ချည် ထား ကြ၏ ။ နှလုံးသွင်း ဦး ရာ သာ ခင် တည်တည်ငြိမ်ငြိမ် သည် ရန်သူများ တစ် နှလုံး နေရာ၌ မ သွင်း နိုင် သွားနေကြ ဘဲ သေဘေး ခိုက် ကြီး၏ ဂုဏ်တော်များ ခြောက် ကို လှ ရွတ်ဆို န့် ခြင်း ခံနေရ ဆရာတော် ရှာ ၏ ။ သီတင်းသုံးရာ ရုတ်တရက် သို့ ဆရာတော်၏ ရည် ညွှတ် လျက် - မျက်နှာ တော် စိတ် ထဲ၌ ပေါ်လာ သ ဖြင့် “ ဆရာတော်ဘုရား ၊ တ ပ ည့် တော်ကို ကယ် ပါ ဦး ဘုရား ” အားကိုး တ ကြီး နှုတ် မြွက် တ အံ ့ သ အ မိ .. ရာ သင့် မ ရှေး နေ ခိုက် မ နှောင်း - ပင် ဆရာတော်သည် ဦး သာ ခင် ရှေ့၌ ရောက်လာ ၏ ။ ဦး သာ ခင် လည်း တိုင်တိုင် “ ဒကာကြီး ပြောမှ မိမိကိုယ်ကို သွားတော့ ” ကြည့် ဆိုသည်ကို လိုက် ရာ ပင် တုပ် မ ယုံကြည် နှောင် နိုင်အောင် ထားသော ရှိလေ၏ ကြိုး များ ။ သုံးကြိမ် အလိုလို ပြေ ကျ နေသည်ကို သိရ သည့် နှင့် ချက်ချင်း ထွက်ပြေးလွတ်မြောက် သွား ၏ ။ ထူးခြား နောက်တစ်ရက် ခြင်း မရှိ ။ ဦး သာ ဆရာတော် ခင်မှာ မ လျှောက် ကျောင်းသို့ ဘဲ မနေနိုင်အောင် လာ ရာ ဆရာတော်၏ ကျေးဇူးတင် အမူအရာ ဝမ်းသာ မှာ မည် လွန်း သို ့ မျှ ၍ လျှောက်ထား ရာ .... အတန်ကြာ “ အေး သောအခါ .... ဒီလို - လဲ ဖြစ် တတ် ပါ ရဲ့ ” ဟု သာ အေးအေးဆေးဆေး မိန် ့ တော်မူ၏ ။ “ မင်း သူပုန် ဗိုလ် ကို မှတ် ပ သလား ” “ မှတ်မိ ပါတယ် ဘုရား ” မူ လိုက်သည် “ အင်း ။ ... သူ့ခမျာ လဲ ဒုက္ခရောက် ရှာ တော့မယ် ” ဟု သာ လေးလေး ကြီး မိန့် တော် * မ အကြိမ် ## PAGE 667 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၆၁၃ နှစ်ရက် သုံးရက် ခန့် ရှိလျှင် အစိုးရတပ် စိတ် တစ်ခု က တော နင်း တိုက်ခိုက်၍ အ ပြန် - ဖြတ် လာသော “ ဦး သာ သူပုန် ခင် ၊ ဗိုလ် ခင်ဗျား ၏ ခေါင်း ကို ဖမ်း တစ်လုံးကို သွားတာ ပြ ၍ ဒီကောင် ကြည့် လိုက် ပဲ မဟုတ်လား ရာ အမှန်ပင် ” ဖြစ်နေ ဟု ဆို သ ဖြင့် ကာ အ သက်သခင် ဆရာတော်အား အသက် ပေး၍ ပင် ကြည်ညို မိ လေ တော့သည် ။ လောကီ ဆန် ၍ မကြိုက် နိုင်ကြ ဆရာတော် တစ်နေ့သောအခါ ၊ မော်လမြိုင်မှ ( ဦး ...... ဝါ ) သ ဆရာတော်များ ဝ ဆရာတော် ရန်ကုန် နှင့် စကားလက်ဆုံ ကြွ လာ ခိုက် ဗဟန်း ကျ ရာ ဆရာတော်များ သုံး ထပ် ကျောင်း က ဦး ဝါ သ “ ဝ ဦး အား ဝါ - သ ဝ ရယ် ၊ တ ဆိတ် ကိုယ် တော့် ဆရာတော် လျှောက် စမ်း ပါ ဦး ၊ တ ပ ည့် တော်တို့ တော့ ကြားထဲက ငရဲကြီး နေ မလား မသိဘူး ၊ ဆရာတော် ကို ပြစ် မှားတာ မဟုတ်ပါဘူး နော် ၊ ပြစ် လဲ မ “ " ပြစ် ဆရာတော် မှား ဝံ့ ပါဘူး ကို ။ ရော ၊ သာသနာကို ရော ဂုဏ် ငယ်များ နေ မလားလို့ ပါ ၊ တခြား ဟာ မဟုတ်ပါဘူး ၊ အားလုံးသိတဲ့အတိုင်း . ဆရာတော် ဟာ စာမေးပွဲ အောင်အောင် ၊ · ရောဂါ ပျောက်အောင် ကြားနေရ တာ ၊ လောကီ သေဘေး မ က ဆန် လွတ်အောင် ဘူးလား ။ ၊ စီးပွား ကမ္မဋ္ဌာန်း လာဘ်လာဘ တရား တစ်ခုခု တိုး ပေးလိုက်ရင် အောင် လုပ်ပေး ပြီးတာပဲ သလိုလို ။ အဲဒါ ဆရာတော် ဦး ဝါ သ ဝ ကို ကား လျှောက် စကား စမ်း နည်း ပါ ၊ ။ အေးဆေး ဘ ယ့် နှယ် သူ လဲ ဖြစ် ။ တ သည့် ပ ည့် အလျောက် တော်တို့ ပြောတာ မ ထောက်ခံ မ လွန် ၊ မ ပါဘူး ကန့်ကွက် နော် ” ဘဲ ကြုံ သောအခါ လျှောက်ထား မည့် အကြောင်း သာ တုံ့ပြန်လိုက်သည် ။ သပိတ် အိုင် သို့ ရောက်သောအခါ “ ဆရာတော်များ သတိ ပေးသော အချက်ကို လျှောက်ထား သင့် သည် ” ဟု ယူဆပြီး “ လျှောက်ထား ဟ - ဝါ သ ဝ ရ ၊ ရာ သူတော်ကောင်းဆိုတာ - မေတ္တာ မ ထား ရ တော့ဘူးလား ။ ငါ က သူတို့ကို မိန့် တော် မူ ဘာ သ ဖြင့် အသိ ဖြစ်စေ ၊ ခက် ညာ သော ဖြစ်စေ သူတော်ကောင်းတို့၏ မ ရည်ညွှန်း ပါဘူး သံ ကွ ။ ဘော မေတ္တာ ကို ဆင်ခြင် ပဲ ပို ့ ကာ လိုက်တာ ဆိတ် ပဲ ဆိတ် ” ဟု ပင် နေ ရ လေ၏ မေတ္တာ ။ ဓာတ် အင်အား သည် အဘယ်မျှ ကြီးမား လှသည် ကို နစ် နစ် နော နော သဘော သက် အကြီးအမှူး ဝင်ရန် ကောင်း ဖြစ် သကဲ့သို့ လှ ပေ ၏ လောကီ ။ လောကုတ္တရာ နယ်ပယ်တွင် နယ်ပယ်တွင် ကား အ မေတ္တာ သင်္ခ ဓာတ် တ ဓာတ် ကို အင်အားကြီး လွှမ်းမိုး နိုင်သော သည် အင်အား သူတော်ကောင်း ဟူ၍ မရှိ စ ကောင်း ကြီး တို့ ချေ ။ သဘော တော် ကား အလွန် လျှို့ဝှက် သိ ခက် လှ ပေ စွာ ။ ထို့ကြောင့် သူတော်ကောင်း ကြီး များ၏ ကိစ္စတွင် ပု ထု ဇဉ် တို့ အမြင် ဖြင့် ဝင်ရောက် စွက် ဖက် ဝေဖန်ရန် စိတ်ဆန္ဒ မ စော သင့် ကြောင်း သင်ခန်းစာ ယူ ဖွယ် ပင် ။ မိမိတို့၏ ဆန္ဒ နှင့် မကိုက်ညီ ရ ဝ မ အကြိမ် ## PAGE 668 ၆၁၄ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ဟု ထင် လျှင် မိမိတို့ စိတ် ကို ယောနိသော မနသိကာရ ပေါ်တင် လျက် နှော င့် ယှက် ရာ ၊ လက်မ ဒုက္ခ ပေး ရာ လွတ် ၊ မ စ ရအောင် အခွင့်အရေး သာ ကြည့် ယူ ရာ ၍ လည်း ဆည်း မကျအောင် ကပ် ကြ ကုန် ၊ ရာ ၏ အ ။ ခွင့် ကောင်းကြီး ကိုလည်း သဘော မ ထား တတ် လျှင် မိမိ မှာလည်း ပျောက် စေ ဆရာ ထံ ချဉ်း ကပ် ရသလောက် သာ အခွင့်အရေး ရ ၍ မိမိ ဆည်း ကပ် မှု မ လိမ် မာ ခြင်း ကြောင့် လည်း သဒ္ဓါ နည်း သူ ၊ အ ဝေဖန် များ သူတို့အား အထင်အမြင် လွဲ စေ ကာ အ ခွင့် ကောင်းကြီး နှင့် လက်လွတ် စေ ရုံ မျှ မ က င ရဲ ပေး ရာ ပင် ကျရောက် တတ် လေသည် ။ သတိ ရှိကြ ကုန် ၊ ဟောပြော ဆရာတော် ချေ ချွတ် ကား ရ ဟန် အ ရှိလေ၏ မနုဿ ။ လောက ထို့ကြောင့် ၊ အ ည လည်း လောက၌ ရံ ခါ အ မနုဿ ကျက် အစား လောက၌ များ ပင် ဟန် တန်ခိုး ရှိ ပေ ၏ ကို ။ ပေါ် ပေါ် ထင်ထင် ကြီး အသုံးချ တော် မူ လေ့ ရှိသည်ကို တွေ့ ရ တတ် ပေသည် ။ ငှက် ရဟန်း နှင့် ကြွက် ရဟန်း ဆရာတော်သည် ဝိနည်း သိက္ခာကို အလွန် လေးစား ၏ ။ ရဟန်း တရား ကိုလည်း အ နှစ် လေးဆယ်ကျော် ဘဝဇာတ် မြှုပ် ၍ လုပ်ဆောင် တော် မူ ခဲ့သည် ။ ရဟန်းသံဃာ များ ကန်တော့ လာ လျှင် ရင်း သည် ဖြစ်စေ ၊ ဖျား သည် ဖြစ်စေ - “ ရဟန်း ဆိုတာ ငှက် လို ကျင့် ရမယ် ။ ကြွက် လို မ ကျင့် ရဘူး ။ ငှက် ဆိုတာ မိမိ အတောင်ပံ သာလျှင် တာဝန် ရှိပြီး ပေါ့ပေါ့ပါးပါး သွား လို ပျံ လို ရာ အချိန်မရွေး သွား နိုင် ပျံ နိုင်တယ် ။ ကိုက် ကြွက် ဖြတ် ဆိုတာမျိုး ချီ သယ် က ပြီး တွင်း ကောင်းသော ကို နက် နိုင် မကောင်းသော သမျှ နက် စုဆောင်း အောင် တူး ၊ တွေ့ နေရတာ က ရာ နဲ့ တစ်ဘဝ ရ နိုင် သမျှ ကုန် ရအောင် ရတယ် ” စ သည် ဖြင့် ဝိနည်း သိက္ခာ လေး စား၍ ပစ္စည်း လာဘ်လာဘ ၌ နစ်မြုပ် မ နေ ဘဲ - မိမိ အလုပ် ( ရဟန်း တရား ) ကို သာ အား သွန် အား ထုတ်ရန် ဆုံး မ လေ့ ရှိသည် ။ ထိုမှ တစ်ပါး ယောဂီ မှန်သမျှ ကျန်းမာ သူ ဟူ၍ မရှိ တတ် ။ မ ကျန်းမာ ၍ အလုပ် ပျက် ရသည် ဟူ၍လည်း သာ၍ ပင် မရှိ အပ် ။ သင်္ခါ ရ ဒုက္ခ ကြီး အမြဲ ဖိ စီးနေသော ခန္ဓာ ဝန်ကြီး ကို သည် ပိုး သပိတ် ရ ရှိနေသမျှ အိုင် ကျန်းမာ ဆရာတော် သည်ဟု လည်း ထင် ကျန်းမာ ရ စေ ကာ သည်ဟု မူ အမြဲတမ်း မ ဆို နိုင် လူ ။ မ မာ အမြဲတမ်း ကြီး ပင် လေ တည်း နာ ။ ရောဂါကြီး ရှိနေ၍ ဆွမ်းခံ ပြန်ရောက် လျှင် ဆွမ်း မ ဘုဉ်း ပေးနိုင်သေး ။ သပိတ် ကို ချပြီး တစ် ကျောင်း လံ ခါး လောက် ပန်း ရှည် ကို ထောက်၍ သော တောင် ထောက်၍ ဝှေး ကြီး ပေး ဖြင့် လေ့ ရှိသည် တစ်ဖက်က ။ ဗိုက်ထဲက ဗိုက် ကို ထောက် လေ များ ၊ တစ်ဖက်က တ ဝေ့ ဝေ့ ထွက် အန် သည်အထိ အကြိမ်ကြိမ် ပြုလုပ်ပေး ရ ကာ လေ များ အန် ထွက်၍ သက်သာရာ ရ မှ ဆွမ်း ဘုဉ်း ပေး တော် မူ နိုင် လေသည် ။ ရံ ခါ ငှက်ဖျား တက် ၍ ရံ ခါ ဒူ လာ သွေး ဝမ်းရောဂါ လည်း ပေါ်လာ တတ် သေး ၏ ။ ယင်းသို့ ကျန်းမာရေးမကောင်း လှ သ ဖြင့် ခေါင်းနှစ်လုံး သုသာန် မှ ပံ့ သ ကူ ကောက် ထား လေသည် ။ နှမ အကြိမ် ## PAGE 669 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ဒကာ ဒကာမ များ လာရောက် လှူဒါန်း ကြ ၊ ပံ့ သု ကူ ပစ် ကြသော သင်္ကန်း များလည်း ထို ခေါင်း နှစ်လုံး ထဲ၌ ပစ် ထည့် ထား ရာ အစုံ သုံး လေးဆယ် ရှိ နေတတ် ၏ ။ သီလ ကို အသက် နှင့် လဲ နိုင်သော ဘုရား သားတော် တို့၌ ပစ္စည်း လာဘ်လာဘ တို့သည် အ နှော င့် အယှက် ကြီး ( ပ လိ ဗော ဓ ) ဖြစ် လောက်အောင် မ ရှာ ရ ဘဲ ရ လာ တတ် ကုန် ၏ ။ ရဟန်း ရဟန်းတို့ ဖြစ် တ ပြီး လည်း မိမိ သီလ ကို အား မ ကိုး ဝံ့ ရဲ အောင် သီလ အင်အား နည်းပါး သော ဗေဒင် ဟော မူ စ ကား သော အ အ ဆန်း တတ် တ တစ်စုံ ကြယ် တစ်ရာ အံ ့ ဖွယ် ဖြင့် လာဘ် သ ရဲ လုပ်ခြင်း ရှာ ဝမ်း ၊ မဟာယာန ကျောင်း ခြင်း ၊ လာဘ် တို့ ကဲ့သို ကို လာဘ် ဆေးကု ဖြင့် , မြူ ဆွယ် ခြင်း ၊ လူ ဒကာတို့ အား မြှောက် ၍ ခြောက် ၍ လာဘ် ရှာ ခြင်း , လူ ဒကာ တို့၏ အ စေ အ ပါး ပြု ( အ စေ ခံ လုပ် ) ခြင်း ၊ ရင်းနှီး ကျွမ်း ဝင် ဟန် ဆောင် ၍ မကြာခဏ အိမ်သို့ ကြွ ကာ မျက်နှာ ပြ ရခြင်း စ သည် ဖြင့် လာဘ် ၏ နောက် သို ့ အာ ပေါက် အောင် ၊ ဖိနပ် ကို အောင် လိုက် နေကြ ရ ရှာ ကုန် ၏ ။ ဥ ဒ ဟို သွားရောက် နေကြသော သံသရာ ထွက်ပေါက် ကြီး မြင်တွေ့ ဖို ့ ကို မ ဆိုထား ဘိ ၊ သံသရာ ထဲမှာ လွယ်ကူစွာ ရှာဖွေ စားသောက်နည်း မျှ ကို ပင် မတွေ့ မြင်နိုင် ရှာ ကြ ချေ ။ လူပွဲစား နတ် ပွဲစား . သီလ ရှိသော သူတော်ကောင်း တို ့ အ ဖို ့ လာဘ်လာဘ နှင့် စပ် ၍လည်း ပြော၍ မ တစ်ခါက ကုန် ချေ ။ ဆရာတော် “ ဘာ ကလေး သုံးနေကျ ဖြင့် လိုချင် ခေါင်း လိုက်တာ အုံး ” စွပ် ဟု က စိတ်ထဲက လေးနှစ် ပင် ခု စုတ် မ ပြဲ တော င့် ဆွေးမြေ့ တ ရဲ အောင် နေ၍ ဖြစ်နေ၏ ကိုယ်တိုင် ။ ပြန် ချုပ် နေ၏ ။ “ အသစ် ရရင် ကောင်းမှာ ဘဲ ” ဟုလည်း စိတ်ထဲမှာ တွေးမိ ရာ နောက်တစ်ရက် နံနက် ဒကာမကြီး တစ် ဦး ‘ ဝတ် ဖြူစင်ကြယ် နှင့် ပုဂ္ဂိုလ် တစ် ဦး က အိပ်မက် ပေး၍ ' ဟု ဆို ကာ တစ်ခါက ခေါင်း အုံး စွပ် သော် -- အသစ် ပျားရည် နှစ် ထည် နှင့် လာ ဆေး လှူ စိမ် ၏ ၍ ။ ထားသော စား နေ ကျ ဆေး ပုလင်း ကို ယူပြီး စား မည် အ ပြု ၊ ဆေး သား ရှိသေး လျက် ပျားရည် ကုန် နေသည်ကို တွေ့ရ သ ဖြင့် “ အင်း .... ပျားရည် ဒကာ တစ်ယောက် လဲ ကုန် နေ ပါ ပျားရည် ပေါ့ လား နှစ် ' ပုလင်း ဟု ရုတ်တရက် လာ လှူ ၏ ။ နှုတ် အိပ်မက် က ထွက်သွား ရ ၍ ဟုလည်း ၏ ။ နောက်တစ်ရက် လျှောက် သည် ။ အ ပို ဒုက္ခ သူတော်ကောင်း တွေကလည်း တို့၌ မ နည်း သဒ္ဓါ ပါ လွန် ချေ ။ သော ပု ထု ဇဉ် လူပွဲစား , နတ် ပွဲစား တို့ ဒ လန် လုပ်မှု ကြောင့် တစ်ခါက အရှင် သာ ရိ ပု တြာ မထေရ် ကြီး လေ နာ ထ ၍ ဆွမ်းခံ မ ကြွ နိုင် ဘဲ ရှိရာ အရှင် မောဂ္ဂ လာန် က ဆွမ်းခံ ကျွေး ရ၏ ။ နို့ ဃ နာ ဆွမ်း နှင့် ပျောက် ဖူးသည် ဆို၍ နို့ ဃ နာ ဆွမ်း ရ ရန် ဆန္ဒ ဖြင့် ကြွ ရာ သူ ကြွယ် သား တစ် ဦး ၌ နှုတ် က ခြိမ်းခြောက် ပူး ကပ်၍ နို့ ဃ နာ ဆွမ်း လောင်း မိန့် တော် လှူ မူ စေ ကာ ၏ အရှင် ။ ထို မောဂ္ဂ အကြောင်း လာန် အား သိ ချက်ချင်း တော် မူ သ ဖြင့် စွန် “ ့ အူ ပစ် ပင် စေ ၏ ထွက် ။ မြေ ကျပ ပေါ်၌ စေ နို့ ၊ ဃ ငါ နာ မ စာ ဆွမ်း ” များ ဟု ## PAGE 670 ၆၁၆ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ကျ သည် နှင့် တပြိုင်နက် အ နှစ် ၄၀ တိုင် တို . စွဲ ကပ် ခဲ့သော လေ နာ .. တစ်ခါတည်း ပျောက် သပိတ် ငြိမ်း လေ၏ အိုင် ။ ဆရာတော် ( ဝိသုဒ္ဓိ ၊ ၁၊ ကား ၄၀ ။ “ ငါ့စိတ် အဋ္ဌကထာ ကို ၌ နတ် ၄၅- တွေ နှစ် သိ ဟု နေပြီ ရှိနေသည် ” ဟု ။ ရှက် ) စနိုး ကာ စိတ်ထဲမှာ ပင် ကိလေသာ မဝင်အောင် ဒ လ စပ် ရှု မှတ် တော်မူ၏ ။ ဣန္ဒြေ စောင့် စည်း မှု နှင့် စပ် ငါ့ မျက်စိကို ၍လည်း “ ထိုးဖောက် မင်းတို့ မျက်စိ ပစ် လိုက် နှင့် ” ငါ့ ဟု မျက်စိ ပင် ရဲ အ ရ င့် စွာ ကြည့် ဖိတ်ခေါ် ချင်း ဆုံ မိတာ တော်မူ၏ များ ။ ရှိရင် ထို သီလ အချိန်မရွေး မျိုး သည် အ ဘယ်မှာ လျှင် လို တိုင်း မ ရ ရှိ ချေ အံ့ နည်း ။ သို့သော် သူတော်ကောင်း တို့၌ ရ တိုင်း လည်း လိုအပ်သည် မဟုတ် ။ ငုံ့ စား မော့ စား ၊ တူ ရူ ကြည့် စား , ထော င့် ကြည့် စား အားကိုး မြတ်စွာဘုရားရှင် လောက် ပါ ပေ ၏ သာသနာတော်၌ ။ ယနေ့ သာသနာ အ နိ မ့် ဝန်ထမ်း ဆုံး သီလ အချို့ အဆင့် မျက်နှာ မျှ လောက် မူ ပုံ ကို နှင့် ပင် သတိပြု ထို မျှ သ င့်၏ လောက် ။ . လောက၌ မိမိ နှင့် မိမိ သားမယား တစ် ဝမ်း တစ် ခါး မျှ လောက် နှင့် “ ငို စား ရယ် စား ” ခေါ် သာသနာ မတရား ရိပ် ရှာဖွေ သို့ ခို စားသောက် ဝင်လာ ကြ သောအခါ သူများ ရှိ သကဲ့သို့ ငုံ ့ စား ၊ မော့ အရည်အချင်း စား ၊ တူ ရူ ညံ့ ကြည့် ဖျင်း စား ၍ အတ္တ ၊ ထော လွန်ကဲ င့် ကြည့် သူများ စား ခေါ်သော ကြွယ်ဝ သူများကို ရဟန်း ကျုံး ဆိုး များ သွင်း တိုးပွားလာ ကာ ထို ရဟန်း လေ ဆိုး တို့ တော့သည် က ပင် အရိယာ ။ အသိဉာဏ် ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးများ ကင်းမဲ့ အဆောင်အယောင် သော အာဏာ ရှိသူ ၊ ဖြင့် ပလ္လင် အခါ ပေါ် တစ်ပါး တက် ၍ အရှင် အပူဇော်ခံ သာ ရိ ပု ကြ တြာ လေတော့ သည် ၏ ရာဇ ။ ဂြိုဟ် မြို့၌ ဆွမ်းခံ အ ပြီး လမ်းဘေး ဇရပ် တစ်ခု နံရံကို မှီ ၍ ဆွမ်း ဘုဉ်း ပေးနေ စဉ် “ သု စိ မု ခီ ” မည်သော ပညာတတ် ပရိ ဗိုဇ် မ တစ် ဦး က ဤသို့ “ မေး အရှင်ဘုရား လျှောက် ၊ ၏ ဆွမ်း ။ ကို ငုံ့ ပြီး ဘုဉ်း ပေး ပါသလား ၊ မော့ ပြီး ၊ အရပ် လေး မျက်နှာ ကြည့် ပြီး ၊ ထော “ မဟုတ်ဟု င့် လေး ” ဖြေ ထော င့် တော်မူ၏ အရပ်ကို ။ မဟုတ် ကြည့် ပုံ ကို ပြီး ထပ်၍ ဘုဉ်း မေး ပေး ပါသလား လျှောက် သ ဖြင့် ” တစ်ခု တစ်ခု စီ စီ ရှင်းပြ မေး ၍ တော် တစ်ခု မူ ရ ဖူး စီ ပင် ၏ ။ ၁။ ငုံ့ စား - ဘူမိနက်သန် မြေ ကြန် အ တတ် ဖြင့် မြေ ခံ ရေ ခံ စိုက်ပျိုးမှု ကို ပြော ဟော ၍ ၂။ ဝမ်း မော့ စား ကျောင်း - နေလ စားသောက် နက္ခတ် ဂြိုဟ် ရသော ကပ် ရဟန်း ဂြိုဟ် ပူး ။ အ တတ် ဖြင့် ဝမ်း ကျောင်း စားသောက် သော ၃။ ရဟန်း တူ လှ ရူ ည့် ကြည့် လည် ၊ စား သွားလာ - လူ ၊ ဒကာ ဆောင်ရွက်ပေး ဒကာမ တို့၏ ပြီးမှ ထမင်းစား အ စေ အ ပါး ရသော ခံ ကာ ရဟန်း အရပ် ၊ လေး မျက်နှာ ၄။ ဓာတ် ထော င့် ဆင် ကြည့် မာတ် စား ရိုက် - သာသနာ ၊ အင်း အိုင် နှင့် ခ ဖီ လဲ့ လာ ၊ လက် ထော င့် ဖွဲ့ ရပ် ဂါထာ ဖြစ်သော မန္တန် အင်္ဂ ၊ ဝိဇ္ဇာ ဘိုးတော် ၊ လက္ခဏာ ဘွား ဗေဒင် တော် ၊ ၊ န ဝ အကြိမ် ## PAGE 671 ဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ဝိဇ္ဇာ ပရိ ဓိုရ် ဗိုဇ် မ လမ်း က စဉ် လေးသည် ကန်တော့ပွဲ တရား ထိုး၍ သ ဖြင့် ဝမ်း ရှာ မှီး ကျောင်း ၍ ရသော သော ဆွမ်း ရဟန်း ကို ။ သာ ဘုဉ်း ပေး ကြောင်း ကြားနာ အ စစ် များကို ရ သောအခါ ဆွမ်း လှူ အလွန် ကြရန် ဝမ်းသာ ” လှ ည့် ပီတိ လည် ဖြစ်ကာ ကြွေးကြော် ရာဇ ဂြိုဟ် လေတော့ မြို့တွင်း ၏ ။ သို့ ( “ သာ ဂေါတမ ရိ ပုတ္တ သံယုတ် တ ပ ည့် ၊ သု စိ မု ခီ သုတ် ။ ) အရေးကြီးသော အခြေခံ တန်ခိုး စီးပွား လို အခက်အခဲ သူ အတွက် အမျိုးမျိုး စီးပွား ၊ ပညာ နှင့် တွေ့ကြုံ လို သူ အတွက် နေကြ ရ ပညာ ရှာ ၊ သော ကျန်းမာ ဒကာ ဒကာ ဒကာမ ဒကာမ လို သူ အတွက် ( သတ္တဝါ ကျန်းမာရေး ) တို့ အာ · မရှိအောင် ဘေး ရန် ကြုံတွေ့ အချိန် ပြည့် နေ ရ င သူများအတွက် ဆောင် တော် မူ နိုင်သော ဘေး ကင်း အရိယာ ချမ်းသာရေး သူတော်ကောင်း ..... အရာရာ ကြီး တွင် တစ်ပါး လို ဖြစ်ထွန်း လေ သေး ပေါ်ပေါက် ရရှိရန် မလွယ်ကူ ပါ ချေ ။ လို ရာ သိဒ္ဓိ ပြီး ပြည့် စုံ စေ နိုင်သော အဂ္ဂ ဒက္ခိ ဏေ ယျ ၊ အ နုတ္တ ရံ ဖြစ်ထွန်း ပု ညက္ခေတ္တ ပေါ်ပေါက် ကြီး ပင် တည်း ပါ လျှင်လည်း ။ “ သ ဒေဝ ကေ လောကေ သ မာ ရ ကေ ’ ဟု ဟော ချမ်းသာ တော် စီးပွား မူ သည့် များပြား အတိုင်း စေနိုင် တစ်လောကလုံး လေသည် ။ သတ္တဝါ ( စကြဝဠာ အ များ တစ်ထောင် ချမ်းသာ စီးပွား ကို ပင် များပြား နယ်နိမိတ် စေရန် ပြု လည်း ကာ ) ထိုင် ရာ မ ထ ငြိမ်သက်စွာ နေခြင်း ဖြင့် ပြုလုပ်ပေး တော် မူ နိုင် ကြသည် ကိုလည်း သဘောပေါက် သာ လှ ပေ ၏ သတ္တဝါ ။ တို့ အကျိုး အမျိုးမျိုး သည် ပိုး ရွက် ဆောင် တော် မူ နိုင်သည် မှာ မြေ လျှိုး မိုးပျံ အမျိုးမျိုး ဖန်ဆင်း နိုင်သော တန်ခိုး ကြောင့် မဟုတ် ၊ ထို့ထက် အဆပေါင်းများစွာ သာလွန် သော သီလ ဆရာတော်ဘုရားကြီး , မေတ္တာ ( လူတိုင်း က တိုက်ရိုက် ရယူနိုင် ပင် သည့် ဖော်ထုတ် ) တန်ခိုး တော် များ မူ ခဲ့ ကြောင့် ၏ ။ “ ဖြစ်ကြောင်း အနု သာ သ နီ ပါ သပိတ် ဋိ ဟာ ရိ အိုင် ယ ” ခေါ် တရား သီလ အမြင် , မေတ္တာ အံ ချော် အခြေခံ နေတတ် စွမ်းအား ကြ လေသည် များ ။ အပေါ် နှစ်နှစ် မျက်စိ ဇော နော လျှံ သဘော ကာ “ မြေ သက်ဝင် လျှိုး မိုးပျံ ကာ နိုင် ဆင်ခြင် မှ ’ ဟု ကျင့် ပွား ကြ ရာ ၏ ။ ဆရာတော်၏ နောက်ဆုံးနေ့ မြင်ကွင်း သပိတ် အိုင် ဆရာတော် ဘုရားကြီးမှာ ကျန်းမာ တော် မ မူ သည့် ကြား က နေ့ည မ အား သတ္တဝါ ချီး မြှောက် တို့အား သော အား ချီး ဖြင့် မြှောက် စားသောက်ဖွယ် တော် မူ နေသည်ကို များကို မြင်သာ လက်ခံ လှ တော် ပေ မူ ရသော်လည်း ၏ ။ ဒကာ , ဆရာတော် ဒကာမ တို့အား မှာ မူ စား သည် မည် ရုံ မျှသာ ဘုဉ်း ပေးနိုင် လေသည် ။ ရ ဝ မ အကြိမ် ## PAGE 672 ၆၁၈ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ၁၃၂၇- ခုနှစ် တ ပို တွဲ လ ပြည့် ကျော် တစ် ရက်နေ့ကလည်း ပြင်းပြင်းထန်ထန် အဖျား ရောဂါကြီး ရေး ၍ ထား စွဲ ရသော်လည်း ကပ် လာ သ ဖြင့် သေတမ်းစာ ပျံလွန်တော်မူ ပါ မည် တာဝန်ယူ ထင် ကာ သေတမ်းစာ သင်္ဂြိုဟ် ရန် ကို လွှဲ ပင် အပ် ရေးထား ရ မည့် သူ ရ၏ ကား ။ လူ သာမန် အမြင် ဖြင့် ဆို ရ သော် ဘယ် အရပ်မှာ ရှိသည်ဟု မသိနိုင် ပါ ချေ ။ အ နှစ် ငါးဆယ်ကျော် ကွဲ ကွာ နေသော သို့ရာတွင် တ ပ သူတော်ကောင်း ည့် ဖြစ်၍ ဘဝတစ်ခု ကြီး တို့၏ ခြား နေသည် သီလ ၊ ထက်ပင် သမာဓိ ၊ ဝေးကွာ လှ အင်အား ပေ ၏ ။ ကား ကြီးမား လှသည် ဖြစ်ရာ ( ပြ ဆိုခဲ့ သည့် အတိုင်း ) ဆရာတော်ကြီး တစ်ပါး ပညာ ပင် . ဖြစ်နေသော တ နီး သည် ပ ည့် ဆရာတော် ' ဝေးသည် မရှိ ဦး ၊ ဝါ - လို သ တာ ဝ နှင့် လို ထူးဆန်းစွာ သမျှ ပြည့် စုံ ရ စ တွေ့ဆုံ မြဲ ဖြစ်လေသည် လာ ရ ပေသည် ။ ။ တရား အင်အား ၌ တော်လည်း ၁၃၃၁- ၇၆- ခုနှစ် နှစ် ၊ သို့ တော်သလင်း ပင် ရောက်လာ လ ၏ ပြည့် ။ ဤ သပိတ် ကျော် ၁၀- အိုင် ရက် တော ။ ရ ဆရာတော်၏ ၌ တစ်ပါးတည်း သက် ဧက ရွယ် စာ သီတင်းသုံး တစ်နေ့ထက် ခဲ့သည် ပင် တစ်နေ့ ၄၄- နှစ် ခန္ဓာကိုယ် ရှိ လေပြီ ။ ကြီး က အိုမင်း ဆွေးမြေ့ လာခဲ့ ၏ ။ ဆရာတော်၏ ပကတိ ဤ ခန္ဓာကိုယ် ခန္ဓာကိုယ် ကြီးကို တော် ပင် ကြီးထွား မ နို င့် တ နိုင် ကြံ့ခိုင် သည် လှ သော်လည်း ပိုး နေရသည် ဇရာ ။ မိမိ ဗျာ ခန္ဓာကိုယ် ဓိ ထု ထောင်း ကြီး က လာာာ ပင် မိမိ အခါ အား အ နှစ်ပေါင်းများစွာ မိန့် မ နာ ခံ ဘဲ ပြန်လည် သစ္စာ ရှိရှိ ရန် ချီ ပြု ပွေ့ လာ ထမ်း ၏ ။ သယ် ခြေ နေ များ ကျ လက် က လှမ်း များကလည်း လို ရာ သို့ တာဝန် မ သွား မ ၊ သပိတ် ကျေ ကြတော့ ကြီးကို ပြီ ။ ဆွမ်းခံ ရပ်နား ရန် လျှောက် သည် ကိုလည်း ခွင့် မပြု ။ ငါလဲ ကြွ “ ရမှာ ဘုရား ဘဲ ။ ငါ့ တောင် မှာ ပရိနိဗ္ဗာန် သား က အ ပြု မေ တဲ့ ၊ အ အထိ မေ သတ္တဝါတွေ က သား ကို ကယ် ချီး လို မြှောက် ့မရတဲ့ ဖို့ ဘေး ဆွမ်းခံကြွ ကြီး ဆိုက် သေးတာ နေပြီ ၊ ၊ မင်းတို့ ၁၁- လာ ရက်နေ့ ပြုစု လို ့ နံနက် ကော ပျောက် ဆွမ်းခံကြွ မလား မ လာ ” သ ဖြင့် ဒကာ ဒကာမ များ ပျာ ပျာ သလဲ ကျောင်း အ ဘက်သို့ ရဲ စွ န့်ပြီး ပြေး ကျောင်း သွား ကြ၏ ကလေးကို ။ ခါတိုင်းလို ချောင်း မောင်းထုတ် ကြည့် ရာ မည် ဘာမျှ ကိုလည်း မမြင်ရ ။ ကြောက် တံခါးပိတ် နေကြ ထားသည် သေး ၏ ။ ။ ပြန် ရင်တွေ ထူး သံ တုန် ထွက် ကာ မ “ လာ ဆရာတော်ဘုရား ။ တံခါးကို အ ' သာ ဖွ ဟု င့်ပြီး အ ကြည့် ရဲ စွ န့် လိုက် ကာ ရာ ခွန်း ဆရာတော် ဆင့် ခေါ် မှာ ညောင် ကြည့် သေး စောင်း ၏ ။ ထက် မှာ နံရံကို မှီ လျက် ခြေ တစ်ဖက် ဆင်း ၊ ဒူး တစ်ဖက် ကို ထောင် ၊ ဒူး ကို လက် ဖြင့် သိုင်း လျက် ထိုင်နေ တော်မူ၏ ။ တော င့်ပြီး အ ထဲ ရေ ဝင်ပြီး ခဲ တုံး ကဲ့သို့ ဒူး လှုပ် အေးစက် လျက် နေ လေပြီ မေး ။ လျှောက် အခန်း ရာ ထဲ၌ ပြန်၍ ထား လေ့ မ ရှိသော ထူး တော့ ခေါင်း ။ တစ်ကိုယ်လုံး တစ်လုံး လည်း ဆရာတော်၏ ခြေ ရင်း ၌ ကန် လ န့် ချ ထားသည်ကို တွေ့ ကြ ရသည် ။ ကြ၏ ။ ဒကာ ခဏ များလည်း ကြာ လျှင် ဆရာတော်၏ ရုတ်တရက် မျက်စိ သင်္ကန်း ပြာ ကို ဝေ ကြည့် သွား ကာ ရာ ’ ဘာမျှ သွေး စ မ သွေး ကြံ တတ်အောင် န များ တွေ့ ဖြစ်သွား ရ သ ဖြင့် ## PAGE 673 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၆၁၉ ထိတ် ဒဏ်ရာ လ န့် ရှာ သွား ကြည့် ကြ၏ ရာ ။ မည် သား သည့် ရဲ တိရစ္ဆာန် ဒဏ်ရာ ကြောင့် မျှ မတွေ့ရ လော ၊ သူပုန် ချေ ရန် ။ ကြောင့် လော ဟု တွေးတော မိသ ဖြင့် “ ဒီ ခေါင်းကြီး ခြေ ရင်း မှာ ချထား တာ ထောက် ရင် သေ မ ယ့် ရောဂါ ဖြစ် လို ့ သူ့ဟာသူ ရွှေ့ ယူထား တာပဲ ဖြစ်ရမယ် ' ဟု ဆုံးဖြတ် ရင်း ဟိုဟိုဒီဒီ ကြည့် လိုက် ရာ ဝါး ကွပ် ပျစ် တွင်လည်း သွေး စ , သွေး န များကို တွေ့ ကြ ရ၏ ။ တစ် နေရာ၌ ချထားသော ထွေး ခံ မှာလည်း တွေ့ ကြ ရသည် ။ ထွေး ခံ သွန် လေ့ ရှိသော နေရာကို သွား ကြည့် ပြန် ရာ ထို နေရာ၌ ကား မြင် မ ကောင်းအောင် သွေး အိုင် ထွန်း ၍ ပင် နေ တော့သည် ။ ထိုအခါ မှ ဆရာတော် ၌ မကြာခဏ ဖြစ်ပေါ် တတ်သော သွေး ဝမ်းရောဂါ ဟု သိ ကြ ရသည် ။ ဦး ဝါ သ ရပ်ရွာ ဝ ထံ ကြေးနန်း ဒကာ ရိုက် ဒကာမ ကြ ၊ များလည်း လူ လွှတ် ကြ၏ ချက်ချင်းပင် ။ ဦး ဝါ သ ဝ ရောက် စည်းဝေး မလာခင် တိုင်ပင် ပင် မှန် ကာ ဆရာ ခေါင်း သွင်း ဟော် ၍ ထား နှင့် ဦး ကြသည် ဝါ သ ဝ ။ ဆရာတော် ရောက်လာလျှင် ပင် ဒကာ များ က ဘုန်းကြီး ပျံ ကို ခုနစ်ရက် ထား မည် ၊ ၁၅- ရက် ထား၍ ပူဇော် ကြ မည်ဟု ဝိ ဝါဒ ဖြစ်၍ ဆုံးဖြတ်ချက် မ ကျ သေးကြောင်း ဆီး ၍ လျှောက် ကြ ရာ ဦး ဝါ သ ဝ က ဆရာတော် လက်ရေး နှင့် လက်မှတ် နှင့် ပေးထားသော သေတမ်းစာ လုပ်ကြ ရ လေသည် ကို ပြ ၊ ကာ မှ မ လွန် ဆန် ရဲ ကြ ဘဲ သုံးရက် အတွင်း ထင်း တစ်ပုံ မျှ ဖြင့် ဈာပန ပွဲကို သာသနာ့ အလင်းရောင် တော်ကို သပိတ် ပြာကျ အိုင် သည်အထိ တောင်ကုန်း ကြည့် ပေါ်၌ ရှု ၍ နောက်ဆုံး အစစအရာရာ ပူဇော်ခြင်း စီမံ အဖြစ် ပြီးနောက် ပူဇော် ကြ တော ရာ အလောင်း ကျောင်း၌ လူ သုံးယောက် ည စောင့် ထား ကာ ကျန် လူ များမှာ တောင်ပေါ် မှ ဆင်း ၍ လာ ခဲ့ကြသည် ။ တ ပြောပြော တော်သလင်း နှင့် ဆင်း မိုး လာသော လည်း တစ် လူအုပ်ကြီး ဖျောက် ဖျောက် မှာ လ ရွာ ကွယ် စ , ပြု နေ၏ မိုး မှောင် ။ ထဲတွင် တောင် အောက်သို့ တော ကျောင်းမှ စ ကာ လူတစ်ယောက်၏ အော် ခေါ်သံ နှင့် အတူ ထူးဆန်းသော အလင်းရောင်ကို မြင် ကြ ရ၏ ။ နောက်ကြောင်းပြန်၍ မာကျူရီ မီးသီး အား ထက် တောင်ကုန်း အဆပေါင်းများစွာ ကလေး ပေါ် သာ၍ ကြည့် စိမ်း လိုက် နေအောင် ရာ မီး သင်္ဂြိုဟ် လင်း သော သည့် နေရာ မီး လုံး ကြီး ဆီမှ တက်လာ ကာ ကောင်းကင် မှ ပင် ဘီလူးကျွန်း ဘက် ဆီသို့ ပျံ တက် သွားသည် ကို ဖူး တွေ့ ကြ ရသည် ။ လူ အ များလည်း တောင်ပေါ် သို့ အ ပြေး ပြန်၍ ထွက်သွား ကြ၏ ။ တောင်ပေါ် ရောက်လျှင် ပင် မီး လုံး စိမ်းစိမ်း ကြီးမှာ ဘီလူးကျွန်း ဘက်မှ တစ် ဇွန် ပြန်လာ ကာ မီး သင်္ဂြိုဟ် သည့် နေရာသို့ စိုက် ကျ လာသည် ကို ဖူး တွေ့ ကြ ရ သ ဖြင့် အံ့အား သင့် ကာ ဦး ချ ငို ယို ၍ မ ဆုံး ကြတော့ ချေ ။ “ ဆရာတော် စ , ပြီးတော ထွက်တဲ့ ဘီလူးကျွန်း က ဂူ ကလေး တော ရ ဆီ သွားတာ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 674 ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ဖြစ်မှာပါ ရုတ်တရက် ” ဟု တက်လာ ဆရာတော် ကာ ဦး ဘီလူးကျွန်း ဝါ သ ဝ အ နှင့် မိန့် အကြိမ်ကြိမ် ရှိ နေစဉ် မီး လုံး အခါခါ ကြီးမှာ လူး မီး သင်္ဂြိုဟ် လား ကွန် သည့် မြူး နေရာမှ သည် ကို ဝမ်းနည်း “ ဝမ်းသာ ဟော .... ဒီ ဖူး ကို တွေ့ လဲ လာ ကြ ရ ဖူး ကုန် ကြ ပါ ၏ ဦး ။ " ဟု တစ်စုံတစ်ယောက်က အော် ခေါ်လိုက် သော နေရာသို့ သွားကြ ရာ သွေးစက် ကျ ရာ ၊ ထွေး ခံ သွန် ရာ နေရာများ မှလည်း ပြိုး ပြိုး ပြက် ပြက် တ လက် လက် အမျှင် တန်း ကာ စိမ်း ကြည် သော အလင်းရောင် များ အသီးသီး ကွ န့် မြူး ပျံ တက် ၍ နေ လေ မီး တော့သည် သင်္ဂြိုဟ် ။ သော နေရာ၌ ပင် အရိုး ဓာတ်များ ဌ ပ နာ ကာ ၁၂- တောင် ရှိ ဆုတောင်း ပြည့် လွမ်းစေတီ ကို တည်ထား လိုက် ကြ၏ ။ ဆည်းလည်းသံ နှင့် ရေတံခွန် သံ တို့သည် ဆရာတော်၏ ကျေးဇူး ဂုဏ် ကို အမြဲ သီဆို ရ င့် ကျူး နေကြ လေ သတည်း ။ တရား အနှစ်သာရများ သပိတ် အိုင် တော ရ ဆရာတော်သည် သီ မာ ကော သလ္လ ကျမ်း ငယ် တစ်စောင် ပြုစု ခဲ့ ၏ ။ ၎င်းပြင် ယောဂီ နန္ဒီ ခေါ် “ စူ ဠ သောတာပန် ဖြစ် ခန်း ဓာတ် ကမ္မဋ္ဌာန်း ' ကျမ်း ကိုလည်း ပြု စ ခဲ့သည် ။ ငယ်ငယ် နှင့် ထိ မိ လှသော ကျမ်း ဖြစ်၏ ။ ဆရာတော် ဟောပြော ဆုံး မ လေ့ ရှိသော တရား များကို လူအများ တောင်းပန် ၍ စာအုပ်အဖြစ် 66 “ ဆရာတော် ရေးသား အ ချီးမြှ ဘယ် င့် တရား ခြင်း ဖြစ်သည် ကို အ ဘယ်သို့ ။ နှလုံးသွင်း ၍ ပေါက် မြောက် သနည်း ” ဟူသော အ မေး ၏ အ ဖြေ လည်း ဖြစ်သည် ။ ထို ကျမ်း က ပင် ဆရာတော်၏ ပရိယတ် , ပဋိ ပတ် , ပဋိ ဝေ ဓ ကို ညွှန် ပြ နေသည် ။ ဓာတ် ခွဲ မှု နှင့် အာနာပါန ကို လူ ပြိန်း နားလည်အောင် ကျမ်း • ဂန် ဝိပဿနာ သာဓက ' အလုပ် ပြ ၍ ရေးထားသည် နှင့် စပ် ၍ အရေးတကြီး ။ သိမှတ်ဖွယ် များအတွက် ထို ကျမ်း သည် အထိုက်အလျောက် လုံလောက် ၏ ။ ကျမ်း ဂန် ၌ လာသော အဓိပ္ပာယ် များ ၊ ကိုယ်ပိုင် သဘော ပေါက် ထို သော ကျမ်း အဓိပ္ပာယ် မှ ရေးသားချက် များကို ကွက် အချို့ကို ကွက် အနည်းငယ် ကွင်း ကွင်း ရေးထားသည် ထုတ်ပြ ပါ ဦး ။ အံ့ ။ [ “ သောတာပန် နှင့် သ က ဒါဂါမ် လက္ခဏာ ပုဂ္ဂိုလ် ရေး သုံးပါး တို့သည် အနတ္တ အချက်ကို အစွမ်းကုန် ထင်မြင် သည် ။ အနိစ္စ အချက် နှင့် ဒုက္ခ အချက်ကို အစွမ်းကုန် မ ထင် မြင်နိုင် ။ “ " အနာ ဂါမ် ပုဂ္ဂိုလ် တို့သည် အနတ္တ အချက် နှင့် အနိစ္စ အချက်ကို … အစွမ်းကုန် ထင်မြင် သည် ။ ဒုက္ခ အချက်ကို အစွမ်းကုန် မ ထင် မြင်နိုင် ။ “ ရဟန္တာ ပုဂ္ဂိုလ်သည် သုံးပါး လုံး ကို အစွမ်းကုန် ထင်မြင် နိုင်သည် ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 675 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၆၂၁ ကြိုက်ရာ တစ်ခုတည်း ရွေး အ ဟုတ် လုပ် သဘောအကျ တရား ဆိုသည် ဆုံး ၊ စိတ် ကား ဉာဏ် သမထ အ ရှင်း တရား ဆုံး ဖြစ်သော ပင် ဖြစ်စေ တရား ၊ တစ်ခုခုကို ဝိပဿနာ သာ တရား ရှာကြံ ပင် ၍ ဖြစ်စေ မိမိ ရ ရ တစ်သက် ပတ်လုံး အားထုတ် ရာ သည် ။ အား ထုတ်လိုက် “ ဟို တရား ဦး မှ ၊ က ဒီ တရား ကောင်း ကို အား လိမ့် ထုတ်လိုက် ထ င့် ၊ ဒီ ဦး တရား မှ စ သည် က ကောင်း ဖြင့် ဓမ္မ ဝိ တက် လိမ့် ထ ဖြစ် င့် ၊ တတ် ဟို ကြသည် တရား ကို ။ အဆုံးသတ် သည် လို လို နှင့် လိုက်တော့ အချိန်ကုန် ဟို တတ် တရား ကြသည် ကို လဲ မိမိ ။ 28 ရ ရ မရှိ ၊ ဒီ တရား ကို လဲ မိမိ ရ ရ မရှိ ၊ ဟိုလိုလို ဝိ တက် “ .. စရိုက် အာနာပါန မ ပြောသော ကမ္မဋ္ဌာန်း သူတို့မှာ သည် ဝိ မူ တက် သာ၍ စရိုက် ပင် ပြော သင့် သူ လျော် နှင့် သင့် သေး ၏ လျော် ။ စရိုက် ၏ ဟု ပြ ပဓာန ဆိုသော်လည်း မဟုတ် ။ စိတ် ဉာဏ် ရှင်းလင်း၍ ထင် လွယ် ၊ မြင် လွယ် ၊ သိ လွယ် သည် သာလျှင် ပဓာန ဖြစ်၏ ။ ” နိမိတ် အ စစ် အတု * စိတ်သည် ခန္ဓာကိုယ် ထဲ၌ မ နေ ဘဲ အာရုံ ရှိရာ သို ့ သွား လာ၍ အမျိုးမျိုး အဖုံဖုံ ကြံစည် စဉ်း စား၍ ထင် ခြင်းသည် နိမိတ် အစစ်မဟုတ် ။ ” “ စိတ် ရှိရာသို့ အာရုံ က လာ ရိုက် ၍ ထင် စေ ရမည် ။ ” “ ဥပမာ ကား ဓာတ်ပုံရိုက် သကဲ့သို့ ဖြစ်စေ ရမည် ။ စိတ် ကား ဓာတ် မှန် ကဲ့သို့ တည် စေ ရမည် ။ အာရုံ ကား အ ရိပ် အရောင် ကဲ့သို ရိုက် ၍ ထင် စေ ရမည် ။ ဤကဲ့သို့ ထင် စေ မှ သာလျှင် နိမိတ် အ စစ် ဖြစ်မည် ။ " ဈာန် ပျံ ခြင်း “ ဈာန် ရလျှင် ကောင်းကင် သို့ ပျံ နိုင်သည် ဟု တစ် ထစ် ချ မှတ် ယူ တတ် ကြ ကုန် ၏ ။ ပ ၊ ဒု ၊ တ ၊ စ ဈာန် ကို ရ ရုံ မျှ ဖြင့် ကောင်းကင် သို့ မ ပျံ နိုင် ။ 1 . ဈာန် အား “ ပဉ္စမ ဖြင့် ဈာန် နှစ်ပါး သည် ရှိသည်တွင် သက်သက် ဣဒ္ဓိ ဝိ သော ဓ အဘိ ပဉ္စမ ဈာန် ညာဉ် ၊ ကိစ္စ အဘိ တပ် ညာဉ် သော ကိစ္စ ပဉ္စမ တပ် ဈာန် သော မှ သာလျှင် ပဉ္စမ လို ရာ အရပ် သို့ ပျံသန်း နိုင်သည် ။ ” ကိုယ် ကို ပေါ့ပေါ့ပါးပါး လူ ရှင် အ များ တို့ ထင်မြင် အောင် ပျံ သွားခြင်း တစ်မျိုး ၊ လူ ရှင် အ များ တို့ မ ထင် မ မြင်နိုင် ဘဲ ခဏ တစ် ဖြုတ် ရုတ်တရက် လျင်မြန်စွာ မျက်စိ တစ် မှိတ် လျှပ်တစ်ပြက် စိတ္တက္ခဏ အတွင်းမှာ ပင် လျှင် လို ရာ အရပ် သို့ ပျံ သွားခြင်း တစ်မျိုး အား ဖြင့် နှစ်မျိုးရှိ သည် ။ နာ မ အကြိမ် ## PAGE 676 BjJ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် သီ သီ ကလေး နှင့် တစ်သက်လုံး လွဲ " “ ရုပ် မှန်း ၊ နာမ် မှန်း ၊ အနိစ္စ အချက် မှန်း ၊ ဒုက္ခ အချက် မှန်း ၊ အနတ္တ အချက် မှန်း မသိဘဲ လျက် ထွက်သက် လေ ၊ ဝင် သက် လေ ကို သာ အာရုံ ပြု၍ မှတ် နေ လျှင် သမထ အဖြစ်အပျက်ကို ပင် ဖြစ်သည် ။ 66 “ ရုပ် မှန်း အနတ္တ အချက် မှန်း သိ လျက် ထို ရုပ်နာမ် တို့၏ လက္ခဏာ တင်၍ သုံးသပ် ပါ မူ ဝိပဿနာ ဖြစ်လေ တော့ ၏ ။ “ နားမလည် လျှင် သီ သီ ကလေး နှင့် တစ်သက်လုံး လွဲချော် တတ် ၏ ။ 66 “ ထွက်သက် လေ နှင့် ဝင် . သက် လေ တို့သည် ဝါ ယော ဓာတ် ဟု ဆို ရသော်လည်း ပထဝီ ၊ အာ ပေါ ၊ တေဇော ဓာတ် တို့လည်း ပါ မြဲ ဖြစ်လေသည် ။ “ ထွက်သက် လေ မဟာဘုတ် နှင့် ဝင် သက် လေ မဟာဘုတ် သည် “ ရုပ် ” ၊ ထွက် ဝင် မှန်း သိ သော စိတ်သည် “ နာမ် ” ။ ( လေ ၊ ခံစားမှု ၊ မှတ်သား မှု ၊ စေ့ ဆော် မှု ၊ သိ မှု - ခန္ဓာငါးပါး နှင့် လည်း ခွဲ ပြထားသည် ။ ) ” “ စိတ် ဉာဏ် က ( အ စ - အလယ် - အ ဆုံး ) မလိုက်နိုင် မှု - အ ဝင် ၌ အဖြစ် တစ်ချက် တည်း ကို ဖမ်း ။ အ ထွက် ၌ အပျက် တစ်ချက် တည်း ကို ဖမ်း ၊ “ အဖြစ် ကို ဖြစ်စေ ၊ အပျက် ကို ဖြစ်စေ တစ်ချက် ချက် မိ လျှင် ´ မဂ် ကိစ္စ ပြီး နိုင်သည် ။ အရေးကြီးသောအချက် ၊ ကောင်းစွာ မှတ် ။ 16 “ ရုပ်နာမ် တရား တို့သည် တစ်နေရာ မှ တစ်နေရာ သို့ တစ် ဆံ ဖျား မျှ ရွှေ့ပြောင်း သည် ဟူ၍ မရှိ ။ တစ်နေရာတည်း ၌ ပင် ဖြစ်၍ ပျက် ကြ ရ ကုန် ၏ ။ “ ဝေဒနာ လိုက် ” ဟု ဆိုသော်လည်း “ နာမ် တရား ဟူသမျှ တို့တွင် ဝေဒနာသည် အထင်ရှားဆုံး ၊ အသိ လွယ် ဆုံး ဖြစ်သည် ။ ဝေဒနာ တရား နှင့် ပရိနိဗ္ဗာန် စံ ဝင် တော် မူ ကြသည် ကား များစွာ ရှိကုန်၏ ။ မိမိတို့၏ ကိုယ် ကို ဒွိ ဟိတ် မှန်း တိ ဟိတ် မှန်း ဧကန် မသိသေး ဘဲ လျက် “ ဂေါ ဓိက ရဟန်း ’ ကို အား ကျ ၍ လည်ပင်းကို ဖြတ် သည် ရှိသော် လည် ပြတ် ရုံ သာ ရှိ လိမ့် မည် ။ “ ဝေဒနာ တရား ငါးပါး တို့ တွင်လည်း ဒုက္ခ ဝေဒနာသည် အသိ လွယ် ဆုံး ၊ အထင်ရှားဆုံး ဖြစ်သည် “ နည်းနည်း ။ ညောင်း လျှင် နည်းနည်း ထင်ရှား ၏ ။ များများ ညောင်း လျှင် များများ ထင်ရှားသည် ။ ညောင်း ညာ ပါ စေ ၊ ထုံ ကျဉ် ပါ စေ ၊ ကိုက် ခဲ ပါ စေ ၊ ယိမ်းယိုင် ပါ စေ ဟူ၍ ဘယ် အခါ မျှ နှလုံး မ သွင်း အပ် ။ ဝေဒနာ ဖုံး နေသည် ။ “ ညောင်း အား ကြီး လွန်း လျှင် ပြင်ဆင် နိုင်သည် ။ အ ညောင်း လွန် သော် စိတ် ပျံ့ လွ င့်၍ အမျိုးမျိုး အဖုံဖုံ ဖြစ် တတ် ကြသည် ။ ဤကဲ့သို့ ဖြစ် တတ်သည် ကို ပင် အ ကောင်း ထင်မှတ် နဝမ အကြိမ် ## PAGE 677 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၆၂ “ ကြ သေး ၏ ။ မထင်မှတ် အပ် ။ တွေ အကုန် “ ယောဂီ လွဲ ကုန် ပုဂ္ဂိုလ် ၏ ။ တစ် ညောင်း ဦး က ရှေ့က ညာ ထုံ နေ၍ ကျဉ် လွဲ နေ ကိုက် လျှင် ခဲ ၍ နောက် လာ က သောအခါ လိုက်သော သူ ့ အလိုလို ယောဂီ ကြာ ယိမ်းယိုင် လျှင် အရူး လာ တတ်သည် ကဲ့သို့ ဖြစ် ။ တတ် ထ ၍ ၏ ပင် ။ ဤကဲ့သို့ ခုန် တတ် ဖြစ်သည် သေးသည် ကို ။ အ ပင် သမာဓိ ကောင်း မဟုတ် မှတ် ထင် ၊ စိတ် တတ် ကို မ သေးသည် လွှတ် ရာ ။ နှလုံးသွင်း “ စိတ် အပ် ဉာဏ် ၏ ။ က မိုးတိမ် လိုက် များ နိုင် ပါ လေ မူ တစ်ကိုယ်လုံး သင့် ရာ သို့ ၌ ရေး ပျံ့နှံ့ ရေး ၍ သွားသည် ရေး ရေး နှင့် တို့ကို သွား ထင်မြင် နေ သကဲ့သို့ အောင် ။ - အာရုံ အသစ် စူး အဟောင်း စိုက် ၍ နှလုံးသွင်း ပြောင်းလဲ၍ နိုင် လျှင် လက္ခဏာ ပြောင်းလဲ၍ အထူး ဖြစ်ပျက် တင် နေ ရန် ၍ မ ဖြစ်ပျက် လို တော့ ၍ ချေ ။ သွားသည် တင်ပြီး သကဲ့သို့ တို့ကို ဖြစ်၏ ။ “ ယခုအခါ ရေးသား ကြသော ကျမ်းစာ တို့သည် များစွာ ရှိကြ ကုန် ၏ ။ ရှိသော် လ | စိတ်မ ဝိပဿနာ ရဲ ကြ စခန်း၌ ပေ ။ ] . တစ် တစ် ခွ ခွ မိမိ ရ ရ ဖမ်း ပုံ ကို ပြသော ကျမ်း က အလွန် နည်း ကုန် သို့ ## PAGE 678 နဲ သ မိန် ဆရာတော် ဦး ကေ သ ရ ( ၁၂၅၆ - ၁၃၃၃ ) “ နဲ သ မိန် ပဲခူးတိုင်း ” ခေါ် ရွာ ၊ မှော်ဘီ ကြီး တစ်ရွာ ခရိုင် ထန်းတပင်မြို့နယ် ရှိ၏ ။ အိမ်ခြေ လေး လှိုင် ရာကျော် ဘော လယ် လေသည် မြစ် ၏ အရှေ့ဘက် ။ ကမ်း ၌ ဦး ကေ နဲ သ ရသည် သ မိန် ရွာ ထို အထက် ရွာ ၌ အ ကျောင်း ဖ ဦး ခေါ် ကြာ ခေ ဥ ၊ မာ အ သီ ဝံ မိ တိုက် ဒေါ် ၌ သီတင်းသုံး သေး သေး တို့မှ သော ၁၂၅၆ ဆရာတော် ခုနှစ် တန်ခူးလဆန်း နဲ သ မိန် ၁၂- အထက် ရက် တနင်္လာနေ့ ကျောင်း ဆရာ တွင် ဖွား ဘုန်းကြီး မြင်ခဲ့ ၏ ဦး ။ ပညာ ထံ နှင့် ရေနံချောင်း မြို့သို့ ကြွရောက် ပညာသင် ၍ ဦး ပညာ ပျံလွန် သောအခါ ထို ကျောင်း၌ ပင် ကျောင်းထိုင် ဆရာတော် ဖြစ် တော်မူ၏ ၁၃၃၃- ဝါတော် ခုနှစ် ။ ၅၇- ၊ ကဆုန်လဆန်း ဝါ အ ရ တွင် သုံး စု တိ ရက်နေ့ ကမ္မ ဇ ရုပ် ၁၂- ချုပ် နာရီ ငြိမ်း ၃၅- ခဲ့ ၏ မိနစ် ။ ထို အချိန် ဒေသ၌ ၊ သက် ‘ ရဟန္တာ ဘော် ’ ၇၇- ဟု ပင် နှစ် ကျော်ကြားသော ( ၊ ၃၁- မျက်နှာ ရှိ အတ္ထုပ္ပတ္တိ ဆရာတော် ငယ် တစ်စောင်ကို ဖြစ်သည် ။ ထို ရွာမှ ပရဟိတအသင်း အတွင်းရေးမှူး ဦး အောင်သန်း က ၁၉၇၂- ခုနှစ် ၊ ဇန်နဝါရီလ က ရိုက် နှိပ် ခဲ့ ဖူး ၏ ။ ) ဆရာ ဟော်၏ အလေ့အထ ဆရာတော်သည် အချိန် များစွာ စကား နေထိုင် အလွန် တတ် နည်း ၏ ၏ ။ ။ သတ္တဝါ တစ်ပါးတည်း တို့ အပေါ်၌ သာ နေ အလွန် တော် သနား မူ လေ့ လှသည် ရှိသည် ။ ။ တစ် အလှူအတန်း နေရာ၌ ရက် ရော ၏ ။ အစားအသောက် နှလုံးသွင်း လည်း အလွန် နေသည် ခြိုး ။ ခြံ ဒကာ သည် ဒကာမ ။ သက်သတ်လွတ် များကိုလည်း အမြဲ တရား ဘုဉ်း အား ပေး၏ ထုတ်ရန် ။ အချိန် တိုက်တွန်း ပြည့် တရား ၍ တရား ကို သာ စကားကို သာလျှင် ပြောလေ့ ရှိ၏ ။ ပျော် တစ်နေ့သောအခါ တပါး တက် သုတ် လှိုင် လှော် ဘော ၍ လယ် လာ မြစ် ကြ၏ မှ လောင်း ။ ပျဉ်း မ ပင် လှေ များ ဆိပ် လေး ၌ ဆိုက် ငါးဆယ် ကပ်၍ ခန့် အပြိုင်အဆိုင် လူထု ကြီးမှာ ဝတ် မ မေး မ ကောင်း မြန်း စား ဘဲ လှ ဆရာတော်၏ ဖြင့် လှူ ဖွယ် ပစ္စည်းများကို ကျောင်း ဆီသို့ ယူဆောင် တန်းစီ ကာ ၍ မည် သွား သူ တစ် ကြသည် ဦး တစ်ယောက်ကို ။ ပွဲ လမ်း တ မျှ မျှ စည်ကား ကျောင်းသို့ ထူးခြား နေ ရောက်လျှင် သ ဖြင့် တစ်ရွာလုံး ဦး ပဉ္စင်း များ အံ့အား က ဆရာတော်အား သင့် နေ ကြ၏ ။ ကျက်သရေ ခန်း သို့ သွား၍ ပ င့် ပေးကြ ရ၏ ။ အခန်း ပြင် သို့ ထွက် ခဲ လှသည် ။ ဆရာတော် ကြွ လာ လျှင် ပစ္စည်းများ ရှေ့ ချ ကာ - ဖုံး အကြိမ် ## PAGE 679 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၆၂၅ “ တ ပ ည့် တော်များ ကျောင်း ဆရာတော် က အရှင်ဘုရား ဟာ ပုဂ္ဂိုလ် ထူး ပုဂ္ဂိုလ် မြတ် ကြီး : ဖြစ်ကြောင်း အိပ်မက် မက် သ ဖြင့် သွား၍ ဖူး ချေ ကြ ဆို၍ လာရောက် ဖူးမြော် ကြပါသည် ဘုရား ” ဟု လျှောက် ကြသည် ။ ထိုအခါ ရွာ ခံ ကျောင်း နေ ပုဂ္ဂိုလ်များ ပို၍ အံ့ သြ ကြ ရ၏ ။ ဆရာတော် မှာ မူ အမူအရာ အပြောင်းအလဲ မရှိ ။ ဖူးမြော် သူများ ကား ယင်းသို့ ပင် မကြာခဏ ရောက်လာ တတ် ပေသည် ။ ဆရာတော် ကား ဝိပဿနာ တရား ကို သာ ဟော ၍ လွှတ် တော်မူ၏ ။ ခွင့် လွှတ် သည်းခံခြင်း ဆရာတော်သည် ကျောင်း တွင်းရှိ သ ရက် ပင် အား အ ရုပ် ထဲမှ လူငယ်များ ပုဆိုး ဖြင့် လွယ် ၍ ခိုးယူ ခူး ဆွတ် သည် ကို တွေ့ သောအခါ ခူး သူ မမြင် စေရန် ရှောင် ကွယ် ၍ ပေး၏ ။ မ ကျေ မ ချမ်း ဖြစ်နေသော ကျောင်းသား ကို ရင် များကိုလည်း - " “ စားချင် လို ့ ခူး တာ ခူး ပါ စေ ကွယ် ၊ မ နှော င့် ယှက် ကြ ပါ နှင့် ” ဟု တာ မြစ် တော်မူ၏ ။ ရေ ခပ် လာ သူ လုံ မ ငယ်များ က ပန်းများ ကို အလုအယက် ခက် ရွက် ကျိုးအောင် ခူး ဆွတ် “ ကြသည် မိန်းကလေးတွေ ကို ကျောင်းသား ဆိုတာ ပန်း ကို ရင် ကြိုက်တယ် များ က လျှောက်ထား ကွ ယ့် ၊ ခူး ပါ စေ ပြန် ” ဟု လျှင်လည်း နှစ် သိ မ့် တော် - မူ သည် ၊ ရပ်ရွာ ဒကာ ဒကာမ များ က နှစ် နှင့် ချီ ၍ ရှင်းလင်း ခွင့် မရသော ကျက်သရေ ခန်း ကို အ ခွင့် သာ၍ ရှင်း ကြ သောအခါ ခေါင်း အုံး ၊ စောင် ၊ ခြင်ထောင် မှ အ စ ကြမ်း ပိုး များ ခဲ နေသည်ကို ကြက် သီး ထ ခ မန်း တွေ့ ကြ ရ၏ ။ နေ ပူ သို့ ထုတ် ၍ လှန်း သည် ကို မြင်လျှင် - “ အို … . နေပါစေ ကွယ် ၊ သတ္တဝါတွေ အနေအထိုင် ပျက် တာ မကောင်းပါဘူး " ဟု တားမြစ် တော်မူ၏ ။ နှစ်ပေါင်းများစွာ အချိန် ရှိသမျှ တရား ကို နှလုံးသွင်း ကာ ကျက်သရေ ခန်း မှ ထွက် ခဲ လှသည် အခါ ။ . တစ်ပါး နာမကျန်း ဖြစ် တော် မူ ၍ ရပ်ရွာ ထဲမှ ဒကာ များ ကျောင်းသို့ လာ ကာ အ လှ ည့် ကျ ညအိပ် ပြုစု ကြ၏ ။ တစ်ည တွင် အ စောင့် သူနာပြုများ အိပ် မောကျ ခိုက် . ရေ ဒွတ် သိပ် တော် မူ သ ဖြင့် ဆယ် ပေ ခန့် ဝေးကွာ သော သောက်ရေ အိုး ရှိရာသို့ ကိုယ်တိုင် ဖင် ရွှေ ဒ ရွတ် ဆွဲ ကာ သောက် တော်မူ၏ ။ က တုန် က ယင် ဖြင့် ပြန် အ ကြွ တွင်မှ အ စောင့် သူနာပြုများ နိုး ၍ အိပ်ရာ သို့ တွဲ ပို့ ကြ ရသည် ။ မိမိ အတွက် တစ်ဖက် သား ' တာဝန် တက်မည် ကို မလိုလား ။ တစ်ခါက လေပြင်း မုန်တိုင်း ကျ ရာ သစ်ပင် အိုးအိမ် များ လဲ ပြို ကုန် ကြ၏ ။ ကျောင်းကြီး မှာလည်း လေကြောင်း ကျ သ ဖြင့် သွက် သွက် ခါ ဘုန် လှုပ် ကာ ယိုင် စောင်း ၍ သွား ၏ ။ အားလုံး ထွက်ပြေး တိမ်းရှောင် ကြသည် ။ ဆရာတော် က မူ ထိုင်ရာက ပင်မ ထး တုန်လှုပ် ခြင်း မရှိ ၊ ပကတိ နေမြဲ အေးဆေး နဝမ အကြိမ် ## PAGE 680 ၆၂၆ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် တည်ငြိမ် လျက် ပင် ရှိသည် ။ ရက် ရော မှု နှင့် ရော င့် ရဲ ခြင်း ဆရာတော်သည် ရ ရသမျှ စားသောက်ဖွယ် နှင့် အသုံးအဆောင်များ ကို မည် သည့် အခါ မျှ အ ပို ဟူ၍ မ ထား ။ နေ့ ဖို့ ညစာ မ ချန် ။ ကုန်အောင် စွ န့် လှူ ပေး ကမ်း ရန် သာ အ ခွင့် ရှာ လေ့ ရှိ၏ ။ အလှူအတန်း လည်း မ စဲ ။ တစ်ခါက ဒကာ ဒကာမ များ က အမှတ်တမဲ့ ဆရာတော် သီတင်းသုံးရာ အခန်း ထဲသို့ ဝင် တွေ့ ကြည့် ကြ ရ၏ ရာ ။ မည် ခြင် သံ သည့် တ အချိန် ဝီဝီ ကြားတွင် က ခြင်ထောင် သင်္ကန်း ပျောက်နေ ကို မှန်း ခေါင်းမြီးခြုံ မသိ ကြ ၍ ရ ချေ လျောင်း ။´ အကျိုးအကြောင်း နေသည်ကို မေး လျှောက် ကြ သောအခါ - ဟု သာ “ မိန့် လူတစ်ယောက်က တော်မူ၏ ။ သို့ နှင့် အိပ် ဒကာ စရာ ခြင်ထောင် များ က ချက်ချင်း မရှိ လို ့ အလှူခံ ချုပ် လှူ တာ ကြ နဲ့ ရသည် ဖြုတ်ပြီး ။ လှူ လိုက်ပြီ ” တစ်ခါ ကလည်း အတန်ကြာ နာမကျန်း ဖြစ် တော် မူ ရာ အလဲအလှယ် ပြု ပေးရန် အင်္ကန်း အ ပို ပင် မရှိ ၊ ရန်ကုန်သို့ သွားရောက်၍ အမြန် ဝယ်ယူ လှူဒါန်း ရသည် ။ ဆရာတော်သည် နံနက် အရုဏ်ဆွမ်း မ ဘုဉ်း ပေး ။ လက်ဖက်ရည် ပွဲ ပြင် ထား နေ ကျ ဖြစ်သော ကျောင်း ခန်း ဘေး သို့ အချိန်ကျလျှင် ကြွရောက် ဘုဉ်း ပေး၏ ။ တ ပ ည့် ဦး ပဉ္စင်း များ က အ ဆင် သင့် ပြင်ဆင် အ ကပ် ခံထား ရသည် ။ ရံ ခါ ဦး ပဉ္စင်း များ သာ မှု နာ မှု ကိစ္စ ရှိ၍ ခရီး လွန် ခိုက် ကျောင်းသား ကို ရင် များ၏ ပေါ့ လျော့ မှု ကြောင့် လက်ဖက်ရည် ပွဲ ပင် မ ထားရှိသော ရက်များ မ နည်း ချေ ။ ဆရာတော် ကား မည် သူ ့ ကို မျှ မည်သို့မျှ အ မိန့် မရှိ ။ အချိန်ကျလျှင် ကြွ လာ မြဲ ကြွ လာပြီး လက်ဖက်ရည် ပွဲ ကပ် မည့် သူ မရှိလျှင် အချိန်တန် က ကျက်သရေ ခန်း သို့ ပြန် ကြွ လေသည် ။ ပျံလွန် ခါနီး သက်တော် စွယ်တော် ကြီး ၍ ဇရာ ဖိ စီး သောအခါ နှစ်နှစ် ခန့် ဆေးဝါး ကုသ ပေးရ သူ ဆေးခန်း မှူးကြီး ဦး မောင် ကန် က - “ ရောဂါ ဘယ်လောက် တိုး နေနေ ဆရာတော်ကြီး မှာ မေး လျှောက် သမျှ ပြုံး ရွှင် စွာ ခေါင်းညိတ် နေလို့ အ ရိပ် အကဲ ကြည့် ပြီးတော့ သာ ဆေးကု ရ တော့တယ် ” ဟု ဆို လေသည် ။ နှစ်ကိုယ်ခွဲ ၍ ကြွ သ လော အခါ တစ်ပါး နဲ သ မိန် ရွာ နှင့် ရှစ် မိုင် ခန့် ကွာ ဝေးသော အင်း မ လှည်း ဆိပ် ရွာမှ လှူ ဖွယ် ဝတ္ထု ပစ္စည်းများ ကိုယ်စီ နှင့် လူအများ လာရောက် ဖူးမြော် ကြ၏ ။ ဆရာတော် နေထိုင် မကောင်း ၍ အခန်း အပြင်သို့ ပင် မထွက် နိုင်ကြောင်း သိရ သောအခါ လာရောက် ဖူးမြော် သူများ အံ့အား သင့် နေကြသည် ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 681 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ " ၆၂၇ “ မနက်က ပဲ တ ပ ည့် တော်တို့ ရွာ ကို ဆွမ်းခံကြွ လာ လို ့ တ ပ ည့် တော် ပဲ ဆွမ်းလောင်း လှူ လိုက် ရပါသေးတယ် ဘုရား ” ဟု ဆရာတော် ကို မ ဖူး တွေ့ ရ မီ အ စောင့် ဦး ပဉ္စင်း အား ဒကာ တစ် ဦး က လျှောက် လိုက် ၏ ။ ဦး ပဉ္စင်း လဲ ပြန် မ ဖြေ တတ်အောင် ရှိ နေစဉ် ထို ဒကာ က ပင် ဆက်၍ - “ ဆရာ တော့် နောက် က ပါလာတဲ့ မောင်ကျောင်းသား ကို တောင် မင်းနာမည် ဘယ်သူလဲ မင်းအဖေ ဘယ်သူလဲ လို့ တ ပ ည့် တော် က မေးလိုက် မိ သေးတယ် ” • “ အ ဖို့ ဘယ်လို ပြော လဲ ” ဟု ဦး ပဉ္စင်း က မေး ရာ - “ တ ပ ည့် တော် လဲ မသိပါဘူး ။ ကို တင် ဖေ ၊ မ တင်ငွေ တို ့ သား - မောင် ပေါက် စ လို ပြောသွားတာ ပဲ ” ဟု တိတိကျကျ ပြောနေ ပြန် သ ဖြင့် ရုတ်တရက် သတိရ ကာ ဦး ပဉ္စင်း က ဆော့ကစားနေသော ကျောင်းသား မောင် ပေါက် စ ကို ချက်ချင်း ခေါ် ၍ မေး ကြည့် ရာ နံနက် က ဘယ်မှ မ သွားကြောင်း လျှောက် ၏ ။ သံသယ ကိုယ်စီ ဖြင့် မည်သူမျှ အ ဖြေ မရနိုင် ဘဲ ရှိရာ ဆရာတော်အား ဖူး ခွင့် ပြုရန် သာ အ စောင့် ဦး ပဉ္စင်း အား ဝိုင်း ၍ တောင်းပန် လျှောက် ကြ သ ဖြင့် ဦး ပဉ္စင်း လည်း ဆရာတော်အား အခန်း ထဲမှ တွဲ ဆောင် ကာ ပ င့် ပေးရ သည် ။ ဒကာ ဒကာမ များ မှာလည်း လူ ပြိန်း တွေး တွေး ကာ - “ တို့ ထင် တာ နဲ့တော့ ကိုက် နေပြီ ။ ရဟန္တာ လို ့ ပြောနေကြတာ ဟုတ်မှာပါ ပဲ ဟူသော အတွေး ကိုယ်စီ ဖြင့် ကြည်ညို ဖူးမြော် ကြ ရ လေ တော့သည် ။ ဆရာတော် ကား တရား စကား တစ်ခွန်း နှစ် ခွန်း မျှ လောက် ချီးမြှ င့် နိုင် လေ၏ ။ အခြား ဝေး လံ လှ သော ရွာ များတွင်လည်း ယင်းသို့ မကြာခဏ ဆွမ်းခံကြွ ကြောင်း ကောလာဟလ လျှောက် ကြ သောအခါ သတင်းများ ဆရာတော် ဖြစ်ပွား ကား လေ့ ..... ရှိရာ ထို အကြောင်းကို တ ပ ည့်များ က ဇွတ် မေး ‘ အာရုံ ညွှတ် ခဲ့သည် ’ ဟု သာ ဖြေ တော်မူ၏ ။ ထို အ ဖြေ လည်း စိတ်ဝင်စားဖွယ် ကောင်း သီလ , သမာဓိ လှ ပေ ၏ အင်အား ။ နတ် ရှိသော များ နှိုးဆော်ခြင်း စိတ်သည် တစ်ချက် မဟုတ်ကြောင်း ညွတ် လိုက် ထင်ရှား ရုံ မျှ ဖြင့် သွား အဘယ်မျှ လေ တော့သည် တာ သွား ၊ သည် ကို သုံးသပ် ၍ မေတ္တာ ဘာဝနာ စ သည် ကို ပွား ထုံ ကြ ရာ ၏ ။ သိ သောသူ သည် သာ သိ သည် ဆရာတော် ပျံလွန် ပြီး နှစ်ရက် အ ရ တွင် လူကောင်း ပကတိ ကဲ့သို့ ဆီး ဝမ်း များ တွက် ကျ သ ဖြင့် သုတ်သင် ပေးကြ ရသည် ။ အလောင်းတော် ကိုလည်း မ် း မ သင်္ဂြိုဟ် ဘဲ ဂူ သွင် · ထား ရန် မိန့် မှာ တော် မူ ခဲ့ ၏ ။ အလောင်းတော် မှာ ပျောင်း အိ နူးညံ့ လျက် လက် ခြေ များ အချိန်မရွေး ကွေး ဆ န့် လှုပ်ရှား ၍ ရကြောင်း ၊ ဆံ တော် များကိုလည်း မကြာခဏ ရိတ် ပေး ရကြောင်း အတ္ထုပ္ပတ္တိ စာအုပ် ၌ နဝမ အကြိမ် J ## PAGE 682 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ 21 . ၆၂၇ “ မနက်က ပဲ တ ပ ည့် တော်တို့ ရွာ ကို ဆွမ်းခံကြွ လာ လို ့ တ ပ ည့် တော် ပဲ ဆွမ်းလောင်း လှူ လိုက် ပါသေးတယ် ဘုရား ” ဟု ဆရာတော် ကို မ ဖူး တွေ့ ရ မီ အ စောင့် ဦး ပဉ္စင်း အား ဒကာ တစ် ဦး က မ လျှောက် လိုက် ၏ ။ ဦး ပဉ္စင်း လဲ ပြန် မ ဖြေ တတ်အောင် ရှိ နေစဉ် ထို ဒကာ က ပင် ဆက်၍ - “ ဆရာ တော့် နောက် က ပါလာတဲ့ မောင်ကျောင်းသား ကို တောင် မင်းနာမည် ဘယ်သူလဲ မင်းအဖေ ဘယ်သူလဲလို ့ တ ပ ည့် တော် က မေးလိုက် မိ သေးတယ် ” “ အ ဖို့ ဘယ်လို ပြော လဲ ” ဟု ဦး ပဉ္စင်း က မေး ရာ - “ တ ပ ည့် တော် လဲ မသိပါဘူး ။ ကို တင် ဖေ ၊ မ တင်ငွေ တို ့ သား · မောင် ပေါက် စ လို ပြောသွားတာ ပဲ ” ဟု တိတိကျကျ ပြောနေ ပြန် သ ဖြင့် ရုတ်တရက် သတိရ ကာ ဦး ပဉ္စင်း က ဆော့ကစားနေသော ကျောင်းသား မောင် ပေါက် စ ကို ချက်ချင်း ခေါ် ၍ မေး ကြည့် ရာ နံနက် က ဘယ်မှ မ သွားကြောင်း လျှောက် ၏ ။ အ စောင့် သံသယ ဦး ပဉ္စင်း ကိုယ်စီ အား ဝိုင်း ဖြင့် ၍ မည်သူမျှ တောင်းပန် အ လျှောက် ဖြေ မရနိုင် ကြ ဘဲ ရှိရာ သ ဖြင့် ဆရာတော်အား ဦး ပဉ္စင်း လည်း ဆရာတော်အား ဖူး ခွင့် ပြုရန် သာ အခန်း ထဲမှ တွဲ ဆောင် ကာ ပ င့် ပေးရ သည် ။ ဒကာ ဒကာမ များ မှာလည်း လူ ပြိန်း တွေး တွေး ကာ - “ တို့ ထင် တာ နဲ့တော့ ကိုက် နေပြီ ။ ရဟန္တာ လို ့ ပြောနေကြတာ ဟုတ်မှာပါ ပဲ ဟူသော အတွေး ကိုယ်စီ ဖြင့် ကြည်ညို ဖူးမြော် ကြ ရ လေ တော့သည် ။ ဆရာတော် ကား တရား စကား တစ်ခွန်း နှစ် ခွန်း မျှ လောက် ချီးမြှ င့် နိုင် လေ၏ ။ အခြား ဝေး လံ လှ သော ရွာ များတွင်လည်း ယင်းသို့ မကြာခဏ ဆွမ်းခံကြွ ကြောင်း ကောလာဟလ လျှောက် ကြ သောအခါ သတင်းများ ဆရာတော် ဖြစ်ပွား ကား လေ့ ..... ရှိရာ ထို အကြောင်းကို တ ပ ည့်များ က ဇွတ် မေး ကောင်း ` လှ အာရုံ ပေ ညွှတ် ၏ ခဲ့သည် နတ် များ ´ ဟု နှိုးဆော်ခြင်း သာ ဖြေ မဟုတ်ကြောင်း တော်မူ၏ ။ ထို အ ထင်ရှား ဖြေ လည်း သွား စိတ်ဝင်စားဖွယ် လေ တော့သည် ။ သီလ , သမာဓိ အင်အား ရှိသော စိတ်သည် တစ်ချက် ညွတ် လိုက် ရုံ မျှ ဖြင့် အဘယ်မျှ တာ သွား သည် ကို သုံးသပ် ၍ မေတ္တာ ဘာဝနာ စ သည် ကို ပွား ထုံ ကြ ရာ ၏ ။ သိ သောသူ သည် သာ သိ သည် ဆရာတော် ပျံလွန် ပြီး နှစ်ရက် အ ရ တွင် လူကောင်း ပကတိ ကဲ့သို့ ဆီး ဝမ်း များ တွက် ကျ သ ဖြင့် သုတ်သင် ပေးကြ ရသည် ။ အလောင်းတော် ကိုလည်း မ် း မ သင်္ဂြိုဟ် ဘဲ ဂူ သွင် · ထား ရန် မိန့် မှာ တော် မူ ခဲ့ ၏ ။ အလောင်းတော် မှာ ပျောင်း အိ နူးညံ့ လျက် လက် ခြေ များ အချိန်မရွေး ကူ ဆန် လှုပ်ရှား ၍ ရကြောင်း ၊ ဆံ တော် များကိုလည်း မကြာခဏ ရိတ် ပေး ရကြောင်း အဋ္ဌပ္ပတ္တိ စာအုပ် ၌ နဝမ အ ကြီး ## PAGE 683 မိုးကုတ် ဆရာတော် - ( ၁၂၆၁ - ၁၃၂၄ ) “ ပစ္စည်း ဥစ္စာ တွေ ၊ သား တွေ သမီး တွေနဲ့ ပြည့် စုံတဲ့ လူ ကို ဘုရား က “ ကျီး တစ်ကောင် အမဲသား တစ် ရတာ နဲ့ တူ တယ်လို့ ဟော တယ် ” နောက် " “ ကို သား အကုန် တစ် ပြုံ ကို လိုက်ပြီး ဟို ကျီး ထိုး က ကြ စားချင် ၊ ဆိတ် ၊ ကြ ဒီ ၊ ကျီး ဆွ က ကြ ၊ လု စားချင် ကြတယ် ၊ သား ။ နဂိုက တစ် အ ရ ထိုး ထားတဲ့ ခံရ သလား ကျီး ၊ သား တစ် ရ ခါမှ အ ထိုး ခံရ တာလား ။ “ နဂိုက တော့ အဖော် ချင်း ပဲ ။ ဘ ယ့် လောက်ထိ အောင် ခံရ သလဲ ဆိုတော့ ပါးစပ်က သား တစ် ပြုတ်ကျ လောက်အောင် ၊ နာ အောင် ကျင် အောင် ခံရတယ် ။ သား တစ် လွှတ်လိုက်တော့ မ ထိုး ကြ တော့ဘူး ။ နောက် ရသွားတဲ့ အကောင် နောက် လိုက်ပြီး ထိုး ကြ ဆိတ် ကြ ပြန်တယ် ။ လူ့အ ထာ ကို သိ၍ မညှာမတာ မိန့် ဆို ခြင်း “ ကိုယ့် ကို ကိုယ် ခင် နေတာ ၊ ပစ္စည်း ဥစ္စာ တွေ ခင် နေတာ ၊ သား လင် ခင်ပွန်း တိုက် ပေးပါ တာတွေ အမြတ် ခင် နေတာ တော် သား ကြေး တစ် ဆိုတော့ ကို ချီ ကိုက် ထိုး ပြီ ထား မဟုတ်လား တာပဲ ။ ဒါ့ ။ ကြောင့် အစိုးရက ပေးပါ အိမ် ခွန် ၊ “ သူခိုး ဓားပြ က လဲ ချောင်း ပြီး မ လစ် နဲ ၊ လစ် ရင် လူသတ် ပစ္စည်း ယူမယ် ၊ မ လွှတ် နိုင်ရင် သေ ရမှာပဲ ၊ ငါ့ ဟာ ကလေး ဆိုတဲ့ သက္ကာ ယ ဒိဋ္ဌိ နဲ့ ချီ ထား တာကိုး ။ ငါ့ ဟာ တော့ မပေးနိုင်ဘူး ။ အစိုးရအပေါ် ဘယ်လို လိမ် ရမယ် ၊ ငွေ ထိုး ရမယ် မ လာ့ ဘူးလား ။ “ ဆိုင် ကလေး ကြီး လာတော့ ဟို က မ လို ၊ သည် က မ လို ထိုး ကြ ဆိတ် ကြ မ ခံရ ဘူးလား ။ ဘာဖြစ်လို့ ခံနေရ သလဲ ၊ ကံမကောင်း အကြောင်း မ သင့် လို ့ လား ၊ လွှတ် မ ပစ် လို့ လား ။ မုန်း လိုက်တာ “ အခု ။ မင်းတို့ ကိုယ် နေ ကြည့် တဲ့ ရှု အချိန် ထားတဲ့ ဟာ လူတွေကလဲ အ သေ ခံပြီး ချိုး မိုက် ကြ နေကြတာ ဖဲ့ ကြ ။ အနာ ပဲ ။ ဆိုင် ကြီး နီး ပွား ချင်း နေကြတာ က လဲ ။ ရိပ် မိ ပ လား ။ “ အကြွေး ယူသွား လို ့ အ ပြေး လိုက် တောင်း ရ ။ ရောင်းတဲ့ လူ က သူ့ မိတ်ဆွေ မို့ ခိုး ထည့် ပေးလိုက် မှာ စိုးလို့ မျက်စိ ရှင် ရ ၊ မင်းတို့ ဟာ ရှုပ်နေတာပဲ ။ “ ယုတ် စွ အ ဆုံး ၊ အလှူခံ ကစပြီး ကိုယ့် အတန်း အစား နဲ့ လိုက် မ ထည့် ရင် ထိုး သွား ကြ သေး တာပဲ ။ မ သာ သွား ကူ တာ တောင် ၁ ဝိ ’ တန်တဲ့ လူ က ငါး ကျပ် ကူ ရင် စာရင်း မရေးချင်ဘူး ။ . ထိုး လိုက် သေး တာပဲ ။ “ မင်းတို့ ဟာ ဘယ်အချိန် များ အ ထိုး ခံ လွတ် သ တုံး ” ## PAGE 684 ၆၃၁ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ဆရာတော်သည် လူတို့၏ စရိုက် အ ထာ သက္ကာ ယ ဒိဋ္ဌိ ကို များစွာ ပေါ်လွင်အောင် ၊ အ ဂုဏ်သရေရှိ ငြိ အ တွယ် များ သူ ကို ပင် ရှင်းလင်း မ ညှာ ။ အောင် တင်းတင်း ကြိုတင်၍ ရင်း ရင်း ခွာ နိုင် တိုက်ရိုက် သမျှ ခွာ ပင် ပေး ပြော၏ တော် မူ ။ လေ့ လက်ညှိုး ရှိ၏ ။ မည်မျှ ထိုး၍ ပြသည် ။ ဝိပဿနာ အလုပ် မ ခိုင်း သေး မီ တစ်သံသရာလုံး က စွဲချက် နာ သော ဒိဋ္ဌိ များကို အ လျင် ခွာ လှီး ပေး တော် မူ သည် ။ သို့ မှလည်း တရား ခရီး ပေါက် သည်ဟု ယူဆ တော်မူ၏ ။ “ ထို ဒီဋ္ဌိ များ မ ခွာ ဘဲ ဝိပဿနာ ရှု လျှင် ဒုဗ္ဗလ ဝိပဿနာ ( = အားနည်း သော ဝိပဿနာ ) သာ ဖြစ်၍ မဂ်ဖိုလ် မရနိုင် ။ ထို ဒိဋ္ဌိ အ စွဲ မှာလည်း ပဋိစ္စ သ မုပ္ပာဒ် မ သိ၍ စွဲ ရသည် ” ဟု သုံးသပ် ကာ ဒိဋ္ဌိက္ခာ ရန် ပဋိစ္စ သ မုပ္ပာဒ် ကို သာ ဦး စွာ ဖိ ၍ ထပ် ချ ည့် တ လဲ လဲ နား စွဲ အီ သွားအောင် ဟော တော်မူ၏ ။ ကမ္မ ဿ က တာ ဉာဏ် မျှ ဖြင့် အတ္တ ဒိဋ္ဌိ ကို မ ခွာ နိုင် ၊ ဉာဏ် စခန်း ရောက်မှ သာ ခွာ ချ နိုင် ဆရာတော်၏ ၍ ကြိုတင် သန့် လေ ရှင်း သံ ကို ရေး လိုက်၍ လုပ်ပေး တ ပ တော် ည့် မူ အချို့ ခြင်း ကလည်း ဖြစ်၏ ။ ( “ သမ္မာဒိဋ္ဌိ သွားတယ် သုတ် ၊ လာတယ် ။ ) မှတ် နေ ရုံ နှင့် တရား မရနိုင် ။ ပဋိစ္စ သ မုပ္ပာဒ် သိ ပြီးမှ ၊ ဖြစ်ပျက် ထိအောင် ရှု နိုင် မှ သာ ကိစ္စ ပြီး သည် တရား ” သဘော ဟု ရေးသား ကား သီ ပြောဆို သီ ကလေး မှတ် ဖြစ်၍ ထင် နေကြ “ တရား သေး ၏ သေ ။ ' မ စွဲ ယူ ကြ ရာ ။ ဝိပဿနာ အလုပ်သည် ပညတ် ဖြင့် သာ အ စ တည် ကြ ရ၏ ။ သမထ လှေကားထစ် ကို သာ စ၍ နင်း ကြ ရသည် ။ အ ခွံ ကို ခွာ ဦး မှ အ သား ကို ရ၏ ။ “ သွားတယ် ၊ လာတယ် ” မှတ် နေ ခြင်းသည် အ ခွံ ခွာ နေခြင်း ဖြစ်သည် ။ ခွာ ပါ များ လျှင် အ သား ကို မတွေ့ ချင် ၍ မ ရပြီ ။ ရုပ်နာမ် ဖြစ်ပျက် ကို ထိုး ထွင်း သိ ရန် လည်း အဆုံးအမ ဒေသနာ ဗဟုသုတ ကို အ သင့် ရ နိုင်သော ခေတ် လည်း ဖြစ်ပေ ၏ ။ “ ပဋိစ္စ သ မုပ္ပာဒ် တရား ကို မိုးကုတ်ဆရာတော် တရား စာအုပ် ကြည့် မှ ပဲ နားလည် တော့တယ် ” ဟု စာ တတ် ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးများ ပင် ချီးကျူး ရ လောက်အောင် ရှင်းလင်း လှ ပါ၏ ။ မိ လိန္ဒ မင်းကြီး လက်ထက်တွင် ရဟန္တာ အ များ ပင် ရှိ ကြသော်လည်း ရှင် နာဂ သိန် သာလျှင် ဥပမာ ဥပ မေ ယျ ယုတ္တိ သာဓက ဖြင့် ဖြေရှင်း နိုင် သကဲ့သို့ ရှိ တော့သည် ။ ဆန်း ကြယ် သော တရား စကား အ ရာတွင် ဆရာတော် ကား “ ဒီ ခေတ် မြန်မာနိုင်ငံ ရှင် ကုမာရ ကဿပ ” ပင် ဖြစ်၍ သာလွန် သူ ကို မ ဆိုထား ဘိ ၊ အလားတူ ပေါ်ထွက် ရန် ပင် မလွယ်ကူ ပါ ချေ ။ သ ဿ တ နှင့် ဥစ္ဆေ ဒ ဒိဋ္ဌိ “ သ ဿ တ ဒိဋ္ဌိ နဲ့ ဥစ္ဆေ ဒ ဒိဋ္ဌိ ခင်ဗျားတို့ ဝမ်း ထဲမှာ တစ်ခု မရှိ ၊ တစ်ခု ရှိနေတယ် ၊ ကိုယ့် ဟာ ကိုယ် သေသေချာချာ ဝေဖန် ကြည့် ။ “ သ ဿ တ ဒိဋ္ဌိ ရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်များ ဟာ ဟို ဘဝ ဒီဘဝ ရှိတယ်ဆိုတာ ယုံကြည်တယ် ။ ‘ ပါ လုပ် ငါ ရမှာပဲ ” ကံ , ကံ၏ အကျိုး လဲ ယုံကြည်တယ် ။ ကုသိုလ်တွေ လဲ လုပ်တယ် ။ ဒါပေမယ့် နဝမ အကြိမ် ## PAGE 685 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၆၃၁ အခု ဒီ သား နိဗ္ဗာန် ၊ ဒီ သမီး သွားတော့ ၊ ဒီ မယ်ဆိုရင် မြေး တွေနဲ့ ဘုံ သူ စဉ် မကြိုက်ဘူး စံ ချင် သေးတယ် ။ ဘဝထဲမှာ ။ ပုန်း အောင်း နေ ချတယ် ။ ဒီ ဆု တွေကို ဘယ်သူက အ တောင်း ခိုင်းတာ တုံး ၊ ရိပ် မိ ပ လား ။ “ ဟာ … သေ တစ်နေ့ မွေး တစ်နေ့ ၊ သေ အေး တာပဲ ၊ ဟို ဘ ၀ ဒီဘဝ မ မျှော် တော့ဘူး ၊ ဒါက ဥစ္ဆေ ဒ ဒိဋ္ဌိ က ထွက်လာတဲ့ အသံ ၊ သူ့ကျတော့ လဲ ဟို ဘဝ ဒီဘဝ ရှိတယ်ဆိုတာ လဲ သိ ပါ ရဲ့ တဲ့ ။ ကံ , ကံ၏ အကျိုး လဲ ယုံ ပါ ရဲ့ ၊ ကုသိုလ် တော့ မပြုဘူး တဲ့ ။ ကုသိုလ် ပြု တဲ့အခါ ရော ရော ပြွမ်း ပြွမ်း ပြု လေ့ ရှိတယ် တဲ့ ။ အဲ ဘုရား နဲ့ တွေ့တဲ့အခါ ကျ လို ့ ရှိရင် သူ့ အ ယူ ကို မြန်မြန် စွန် ့ တတ်တယ် ။ လ တ သမား လောက် မ ခက် ဘူး ။ “ ခင်ဗျားတို့ ဝမ်း ထဲမှာ တစ်ခုခု ရှိနေတယ် နော် ။ - သ ဿ တ က အရိုး ကြီးပွားရေး ၊ ဥစ္ဆေ ဒ က င ရဲ ကြီးပွားရေး ။ ခင်ဗျားတို့ က အလယ် လမ်း က သွား ရမယ် ။ အဖြစ် မြင်ရင် ဥစ္ဆေ ဒ စင် ပြီ ။ အပျက် “ မြင်ရင် ဖဿပစ္စယာ သ ဿ တ ဝေဒနာ စင် ပြီး ” ၊ တွေ့ ထိ တယ် ၊ ကိုင် လိုက်တယ် ဆိုတာ က “ ဖ ဿ ” ။ နူးညံ့ လိုက်တာ ၊ ကောင်းလိုက်တာ ဆိုတာ က “ ဝေဒနာ ” ၊ သူ့အကြောင်း နဲ့ သူ့ အကျိုး မ “ တဏှာ လာ ပေ ” ၊ ဘူးလား ဖ ဿ ၊ စား ကြောင့် လို့ ဝေဒနာ ကောင်းတာက ဖြစ်တယ် “ ။ ဝေဒနာ ဝေဒနာ ' ၊ ဒါမျိုး ကြောင့် ထပ်ပြီး တဏှာ ဝတ် ဖြစ်တယ်လို့ ချင် စား ချင်တာ သိတော့ က “ ဥစ္ဆေ ဒ ” “ ဖ မစင် ဿ ချုပ် ဘူးလား လို ့ ။ ဝေဒနာ ချုပ် မယ် ။ အထိ ချုပ် သွား လို . ရှိရင် အနာ ချုပ် တာပဲ ။ ဒီလို ချုပ် တာ ကို သိတော့ “ သ ဿ တ ’ မစင် ဘူးလား ။ " “ ရှင် ဆန္ဒ ဟာ ဒီ သ ဿ တ ခံ နေ လို ့ ၄၅- နှစ်လောက် အနိစ္စ - ဒုက္ခ - အနတ္တ ရှု ပေ မ တရား မ ရတာ ရှင်း ပ လား ၊ ဖြစ် သင့် လို့ ဖြစ်တယ် ၊ ပျက် သင့် လို့ ပျက်တယ် လို့ သိရ မပူနဲ့ ဤနေရာ၌ တော့ ၊ ဗလ ဝ ဆရာတော် ဝိပဿနာ က ဖြစ်ပြီ “ သက္ကာ ။ ” . ယ ၊ သ ဿ တ ၊ ဥစ္ဆေ ဒ မ ခွာ ဘဲ တရား အားထုတ် လျှင် ၊ ပဋိစ္စ ဖိုလ် ဉာဏ် သ မုပ္ပာဒ် နိဗ္ဗာန်မရနိုင် နားမလည် ဘူး ” သေး ဟု ဘဲ ပိုပို တရား သာ သာ အားထုတ် ဟော လျှင် လေ့ ရှိသည်ဟု တစ်သက်လုံး ဆို ရ ပေ အားထုတ် မည် ။ ပရိ ၊ ညာ မဂ် ဉာဏ် သုံးပါး အဓိပ္ပာယ် ကိုလည်း ပိုပို သာ သာ ဟော ထား ၏ ။ စင်စစ် ရှင် ဆန္ဒ ထေရ် ကို သာဓက ထိုး သည် ကိုလည်း အခိုင်အမာ မ စွဲ ယူ ကြ ရား ၊ အ ရှိလေသည် ဘ ယ့် ကြောင့် ။ ကြိုတင် ဆိုသော် သ ဟောပြော ဿ ဗာ နှင့် စပ် ပေးသော ၍ သာသနာ ထို တွင် အသိ ရှင် သည်လည်း ဆန္ဒ တစ်ပါး “ လောက် သုတ မ ဥပမာ ယ ’ ပြ မျှသာ ရုံ သာ ရှိသေး ရာ တရား သဘော ကား ကွာ ရ မည့် အ ရာ သည် လုပ်မှ ပင် အ စစ် ကွာ ၏ ။ သိရ မည့် အ ရာ လည်း လုပ်မှ ပင် အ စစ် သိလာ ရပြီ ဖြစ်သည် ။ ပုံ သေ တစ် ထစ် ချ မ သုံးသပ် မ စွဲ ယူ သင့် ။ သ ဖြင့် ဆရာတော် သုတ မ ယ ထိုသို့ သံဝေဂဉာဏ် ပြော သ ဖြင့် ၊ သုံးဆ ကြောင်း ယ့် ကျိုး တစ် ဘုံ ဉာဏ် ၌ ငြိ တွယ် များ ခုံ ထက် မင် မှုများ သန် ကင်း ကာ ရှု ကွာ မှတ် လာ ရာ၌ ကြ ခရီးရောက် လွယ် သည် ကို သာ ညွှန် ပြ တော် မူ လို ရင်း ဖြစ်သည်ဟု နားလည် သင့် ပေသည် ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 686 ၆၃၂ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် မိမိ ၌ အ ဘယ် အပြစ်အနာ အ ဆာ များ ရှိသည်ကို သိ မြင်အောင် သုံးသပ် ၍ ကိုယ် ပေါင်း စိတ် ခွာ နေ လျက် ဘာမျှ ငဲ့ ကွက် တွယ်တာ ခြင်း မထားဘဲ လွတ်လွတ် ကျွတ်ကျွတ် ကြီး စိတ်ထား ရမည်ဟု ဆိုလို ပေသည် ။ တရားနာ ရာ၌ ထီး ဖိနပ် နှင့် ကလေးကို ကြောင့် ကြ ရခြင်း ၊ အနား မှ ပရိ သတ်၏ အဆင်မပြေ မှု တွေ့ရ သ ဖြင့် စိတ်ပျက် ခြင်း မျိုး ရှိနေ လျှင် တရားနာ ရ မှု ၌ အလုပ် မ တွင် သကဲ့သို့ မဖြစ်စေရ အောင် လုပ် ရသော “ ကြိုတင် သန့် ရှင်း ရေး မျှသာ တည်း ။ သတ္တဝါ တို့သည် လောဘ ၊ ဒေါသ ၊ မောဟ ၊ မာ န ကြီး ကြ ကုန် ၏ ။ ထို့ကြောင့် “ ကြိုတင် မူလ ကမ္မဋ္ဌာန်း ပေးရ ခြင်း ” တစ်ခုခုကို ဖြစ်သည် ။ မ မဂ္ဂင် ပေး ရထား မီ “ ဗုဒ္ဓါနုဿတိ သွာ လို့ ရအောင် ၊ မေတ္တာ ကြိုတင် ၊ မရဏ အမှိုက် ဿ တိ ရှင်း ကမ္မဋ္ဌာန်း ရခြင်း ပင် ' တို့ကို တည်း ။ ရှေ့ပြေး ဆရာတော် ကမ္မဋ္ဌာန်း များ ကား မ ပေး အ မီ ပြော အဟောအပြော အဟော သန် သူ နှင့် ၊ စွမ်း ပင် ယောဂီ သူ ဖြစ် တော် တို့၏ မူ ၍ လောဘ မူလ ကမ္မဋ္ဌာန်း ၊ ဒေါသ နှင့် ၊ မောဟ ၊ မာန်မာနတို့ ကို တ ဒင်္ဂ အား ဖြင့် ခွာ ချပေး စွမ်း တော် မူ နိုင် ပါ ပေ ၏ ။ အဟောအပြော ၌ ငြိ သွားသည် နှင့် တစ်ပြိုင်နက် ကမ္မဋ္ဌာန်း အလုပ်ခွင် သို့ ဆွဲ ၍ သွင်း လိုက် ရာ ယောဂီ များ လွန်စွာ ခရီး ပေါက် မြောက် နိုင်ကြ ပေသည် ။ “ အကျယ် ဝေဖန် ပြောပြ မှ တရား ရ မည့် ပုဂ္ဂိုလ်မျိုး ' ဟူသည်မှာ ဤ သဘော ပင် တည်း ။ နောက် လူ တို့လည်း ဆရာတော်၏ တရား စာအုပ်များကို ဖတ်ရှု ကြ ပါ လျှင် များ စွ အကျိုး ဖြစ်ထွန်း နိုင် ပေ ၏ ။ ကြိုးစား ဖတ်ရှု ကြ ပါ ကုန် ။ ( ဥပရိ - ဓာတု ဝိ ဘင်္ဂ သုတ် အဋ္ဌကထာ ) ၌ လာသော တက္ကသိုလ် ပြည် ပုက္ကု သာ တိ ဘုရင်သည် ရာဇ ဂြိုဟ် ဗိမ္မိ သာရ မင်း ထံမှ အာနာပါန သတင်းစကား ပါး လိုက်သော စာ တွေ့ မျှ ဖြင့် စမ်း ၍ ရှု မှတ် ရာ မိဖုရား တွေကြား မှာပင် စတုတ္ထ ဈာန် ရ ၍ နောက်ဆုံး အနာ ဂါမ် ဖြစ်ခဲ့ လေသည် ။ ဤ ၊ ဤ စာ မျိုး ကို ဖတ်ရှု လို ခြင်း က ပင် မိမိ မှာ ပါရမီ ရှိသူ ဖြစ်ကြောင်းကို ယုံကြည် သည် ။ အတိတ်နိမိတ် နှင့် လာသော အာ စာ နည် မိုးကုတ်ဆရာတော် သည် ဟောပြောမှု ၌ ထူးခြားသော ပါရမီရှင် ဖြစ်၏ ။ ငယ်ရွယ် စဉ် ကိုယ်စား က ပင် အရွယ် သီလပေး နှင့် မ လိုက်အောင် ၊ ရေစက်ချ ဟော ၊ တရားဟော တတ် ပြောတတ် လုပ် ခဲ့ရသည် ၏ ။ ဥပုသ်သည် ။ များအား ဆရာ ဘုန်းကြီး ဆရာ့ တော် လောင်း လျာ သည် မန္တ လေး ခရိုင် ၊ မြစ် ငယ် မြို့နယ် ဒုဋ္ဌ ဝတီ မြစ် တစ်ဖက် ကမ်း ရှိ ဥ ယျာဉ် တော် ရွာ ၌ မွေးဖွား ခဲ့ ၏ ။ ထို ရွာ ကား ဘိုးတော် လက်ထက်က သီး ပင် မျိုးစုံ စိုက်ပျိုး သော ဥ ယျာဉ် တော် ဖြစ်သည် ။ “ မဟာ သီရိ နန္ဒ ဝန် ' ခေါ် ၏ ။ ၁၁- ရက် အ ၊ ဖ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ ဦး အောင်ထွန်း စက် ၊ နာရီ အ မိ နှစ်နာရီ ဒေါ် ရွှေ အိတ် နှင့် မိနစ် တို့မှ ၁၂၆၁- ၃၀- အချိန် ခုနှစ် ၊ ဖွားမြင်သည် နတ် တော်လ ။ ပြည့် ငယ် မည် ကျော် နဝမ အကြိမ် ## PAGE 687 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၆၃၃ “ မောင်လှ ဘော် ’ း ၊ သားသမီး ရှစ် ဦး တွင် ပဉ္စမ မြောက် သား ရတနာ ဖြစ်၏ ။ ပုဂ္ဂိုလ် သတို့သား ထူး တို့၌ ကိုယ်ဝန်ရှိ ထူးခြားသော စဉ် မယ်တော် အဖြစ်အပျက်များ ၌ “ ဝတ် ဖြူစင်ကြယ် ရှိ တတ် နှင့် ပုဂ္ဂိုလ် ကုန် ၏ တစ် ။ ဦး ကိုယ်ဝန် သန္ဓေ တည် ထူးထူးခြားခြား နေ လာသည် ချင် ’ ခြင်းဖြစ် ဟု အိပ်မက် လာ ရသည် မြင် ။ မက် သီလ ၏ ။ စောင့် သတို့သား လို ၏ ။ စာပေ ကိုယ်ဝန် ကျမ်း ဂန် ၏ ဖတ်ရှု အရှိန်အဝါ နာ ကြား လို ကြောင့် ၏ ။ တရားနာ ထိန်း ကာ လို တရား ဟော စာပေ လို ၏ ဖြင့် ။ ထို့ကြောင့် သာ အချိန်ကုန် မိခင်သည် လွန် စေ မွေးဖွား ၏ ။ သည်အထိ ကိုး ပါး သိ လ စောင့် ခိုက်ရန် ဆရာတော် ဒေါသ မ ဖြစ် ။ လောင်း လေးနှစ် လျာ သား သည် အရွယ်တွင် ကလေးငယ် ဥ ယျာဉ် ဘဝ တော် က ရွာ ပင် မူလတန်းကျောင်း အနေအထိုင် ပိ ရိ ကျောင်းအုပ် သေ ဝပ် ၏ ။ ဦး ကျောင်း စံ ရ ထံတွင် ဆရာတော် အပ်နှံ ၍ ထံ လေး ရှင် တန်းအောင် သာ မ ဏေ ပြုသည် ပြီးနောက် ။ ဘွဲ့ အသက် “ ရှင် ဝိ ကိုး မ လ နှစ် ” ။ ရွယ် သဒ္ဒါ တွင် ၊ သင်္ဂြိုဟ် ဂွေး ပင် တော စ သော ရ အဟောအပြော အခြေခံ စာများကို လည်း ကြိုးစား ကောင်း၏ သင် ယူ၍ ။ ဘုန်းကြီး ဆရာ့ ဝတ် ၍ တ “ ကို ပ ရင် ည့် ဝတ် သီ များကိုလည်း ဝ လိ ' ဟု ပင် ကျေ ခေါ် ပွန် ကြသည် လှ ၏ ။ ။ ဥပ ရရှိသည် ဓိ ရုပ် နှင့် ။ တကွ အစစအရာရာ ပြည့် စုံ သူ ဖြစ်၍ ဆရာတော်၏ ချီး မြှောက် ခြင်းကို အထူး မကြာမီ တစ်နေ့တွင် ပျား ကောင် ရှင် များ ဝိ မ ပျံသန်း လ သည် စု သင်္ကန်း အုံ ကာ သင်္ကန်း တန်း ပေါ်၌ ပေါ်၌ သင်္ကန်း အသိုက် ကို ခေါက် အအုံ ၍ လုပ် တင်ထား ကြသည် ရာ ။ “ အလွန် အသက် ထူးခြား ၁၄- ကျော်ကြား နှစ် အရွယ်တွင် မည့် ကို ရင် ညီ ' ဟု ဝမ်းကွဲ နိမိတ် တော် ဖတ် သူ ကြ ကို လေ၏ ရင် စန္ဒ ။ ( ယခု ဦး ဘ ရင် ) က ပူ ရှင် ဆာ ဝိ မ ၍ လ ကိုယ်တိုင် မြစ်ကမ်း လှော် တစ်ဖက် ခတ် ရှိ ကူး ပြောင်း ရာ ကြောက်မက်ဖွယ် ခင်း မှ ပြောင်းဖူး ဝဲ ဂယက် ခူး ရန် ကြီး ရှင် စန္ဒ ထဲသို့ ကို မျော လှေ ပါ ပေါ် သွား တင်၍ ၏ ။ မည် မသိရှာ သည့် ကြ ။ လှေ ကြီး လှေငယ် မျှ ဖြတ်သန်း မ သွား ရဲ သော ဝဲ ဂယက် ဖြစ်သည် ။ ကို ရင် များ လှေငယ် ထို ချာ အဖြစ် လည် ကို လှ မြင် ည့်၍ နေကြသော မြုပ် တော့မည် ဝဲ ယာ ဟု မြစ်ကမ်း ထင် ကာ မှ လူ လှေ အ များမှာ များ အ ကို ပြင်း ရင် နှစ်ပါး လှော် ခတ် နှင့် ၍ ကယ်ဆယ် လာကြသည် ။ ကြောက် လ န့် တ ကြား အော်ဟစ် ၍ ပြောဆို သံ များကို ပင် ကို ကယ်ဆယ် ရင် နှစ်ပါး လာ မှာ သူများအား အံ့ သြ နေ ကြ၏ တ အံ့ ။ “ တ ကျုပ်တို့ သြ ပြန် ဖြေ လှေ နေကြသည် ဘာမှမဖြစ်ပါဘူး ။ ။ ငြိမ် နေ တာပဲ ” ဟု ပင် ဖြစ်၍ ဒုဋ္ဌ သံသရာ ဝတီ ဝဲ ဝဲ ဂယက် ဂယက် ကို သည် ပင် လှိုင်း လွယ်လွယ်ကူကူ ကြီး လှေ အောက် ဖြင့် ဖြစ်ခဲ့ ကူး ရ မြောက် လေ သ လှော် လော ခတ် ။ ရှင် ပို ဝိ နိုင် မ မည့် လ ကား သူ ဣန္ဒြေ ရ ရ သေ အ လောက် သာ ပင် သော လှော် ဘေး ခတ် ၍ ကြီးများ တစ်ဖက် နှင့် တွေ့ကြုံ ကမ်း သို့ ရသော်လည်း တက်သွား လေတော့ ၏ ။ ရ မည့် သူ ဖြစ် က သေ ရ ရိုး ထုံးစံ မရှိ ။ ‘ ဉာဏ ဝိပ္မာ ရ ဣဒ္ဓိ ' ဖြစ်ကြောင်း ကျွန်ုပ်တို့ ဤ ဘဝ ၌ အထပ်ထပ် တရားထူး နဝမ အကြိမ် ## PAGE 688 ၆၃၄ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ဆို ခဲ့ပြီ ။ လောကုတ္တရာ အ မ တေ ဓာတ် များကလည်း ( အ မ တ ဓာတ် သာဓက - နိဗ္ဗာန ပြု ဓာတ် တတ် ) ပါ ပေ ခဲ့ ၏ သည့် ။ ပုဂ္ဂိုလ် ဟုတ် နိုင် မဟုတ် နိုင် အို - ထိုသို့သော ယောဂီ ၊ သင် ဘေး ကား ရန် အ ဘယ် ဘေး ရန် ကြောင့် မျှ သေ လို ့ ရ မည့် သူ ဟုတ် ဟန် တစ်နေ့ မရှိ ။ အသက်ကို စွ န့်၍ ကြိုးစား ပါ လေ ။ သင် က အသက်ကို မ စွန် ့ လို သော်လည်း • အသက် က သင့် ကို စွန် ့ လိမ့် မည် ။ အချို့တွင် ‘ ပျား သ ကာ ’ ၊ တရား တွင် “ အဘိဓမ္မာ ’ တက် ခွင့် ရှင် မ ဝိ ရ ၊ မ လ “ သည် သည် အတိုင်း ဆရာ ဘုန်းကြီးလည်း နေ သွားရင် စာ အိုမင်း တတ် ရ မ စွမ်း တော့မှာ ရှိလာ မဟုတ် သည် နှင့် ’ ဟု စာ ဝါ ပူပန် များ · နေ၏ မှန်မှန် ။ အ ရာတွင် အစ်မ လွန်စွာ အရင်း ထင်ရှားသော ဖြစ်သူ မ သု စာ ပထမ ရီ လည်း ကျော် အမရပူရမြို့ ဆရာ အုန်း မင်္ဂ ထံ ၌ လာ ပညာသင် ကျောင်းတိုက် လျက် ၌ ရှိရာ အဘိဓမ္မာ အစ်မ ဖြစ် ပြင်း သူ၏ ပြ လျက်ရှိသည် ပြော စကားအရ ။ ( ဒေါ် သု စာ ရှင် ရီ ဝိ ကား မ လ ယခုအခါ လည်း မြို့ ပဲခူးမြို့ တက် ၍ လိပ်ပြာ အဘိဓမ္မာ ကန် ကျောင်းအုပ် သင် လို စိတ် စာ မျာ ချ ဆရာကြီး ရှင် ဝိ ဖြစ်သည် မ လ သည် ။ ) မိဘ ဆရာသမား များထံ ခွင့် ပန် လျှောက်ထား ရာ မိဘများ က နှစ်ကြိမ် မိဘများ လိုက်၍ သုံးကြိမ် ခေါ် တိုင် သော်လည်း ခွင့် မ ပြုကြ တရားဟော သ ဖြင့် အမရပူရ ၍ ပြန်လွှတ် သို့ တိတ်တဆိတ် လိုက် ၏ ။ အစ်မ ထွက်ခွာ သီလရှင် လာခဲ့သည် ဆရာ နှင့် ၊ ဒေါ် အပ်နှံ ပုည ကြ၏ ၊ ဒေါ် ။ မ ဝိ ကု စာ ဋ ရီ တို့ ကျောင်း၌ က မင်္ဂ နေရသည် လာ တိုက် ။ မင်္ဂ ဆရာတော်ကြီး လာ တိုက် ကား ဦး သာမည သု ဇာတ ထံ ဌာန သွားရောက် မဟုတ်ချေ ၊ ဘူမိနက်သန် အမရပူရ မှန်သော နန်း တည်မည် နေရာ ဖြစ်ပေ ရှိသော ၏ ။ အခါ ဦး ပေါ် ဦး နှင့် တကွ မင်းကြီး လေးပါး မြင် သည် နေ ခဲ့ ကြသော တော် နှင့် နေရာ ဗိသုကာ ဖြစ်၏ တစ်ရာကျော် ။ ကြက်သွန် တို့ ခင်း စခန်း တော ချ ရ တည်းခို ကျောင်းတိုက် ၍ မင်္ဂ လာ ဌာန အချိန် လည်း ကို စောင့် ဖြစ်သည် ဆိုင် . “ ဆရာတော် သီလ ဝိ သော တစ်ပါး ဓ နီ ကျမ်း ဖြစ်ကြောင်း ၌ ” ကြက်သွန် ရေးထားသည် ခင်း ဆရာတော်သည် ကို တွေ့ ရ၏ ။ ပဋိ ရှင် ပတ် ဝိ မ လ အ ကား ရာ၌ မိမိနေရာ ထင်ရှားသော ဟောင် သို့ ပင် ပြန်လည် ရှင် ဝိ မ လ သည် ရောက်လာ မင်္ဂ လာ ခြင်း တိုက် လော ဆရာတော် မ ဆို နိုင် ချေ နှင့် ။ မင်း တုန်း ၊ သီပေါ ၊ အင်္ဂလိပ် ခေတ် သုံး ကြိုးစား ခေတ် ၍ တွင် ပညာ အဘိဓမ္မာ သင်ယူ နာမည်ကျော် ၏ ။ ရှင် ဝိ မ လ ပထမ သည် ထူးခြား ကျော် ဆရာကြီး ထက်မြက် ဦး အုန်း သော ( ၁၂ ဥပ ဝ ဓိ ၈-၁၂၈၇ နှင့် ဉာဏ်ရည် ) ထံ ၌ တို့ ကြောင့် အထူးတလည် အ ရေးပေး ခံ ရ၏ ။ သို့ရာတွင် ရှင် ဝိ မ လ ကား ဥပုသ် ဇရပ် များတွင် နှေးမည် “ စိုး တရားဟော သော ကြောင့် ကောင်းသည် တရား မ ဟော ” ဟု ရန် တစ်စတစ်စ တားမြစ် ချော့ ကျော်ကြား မော့ ထား လာ ကြ ရ သ ဖြင့် လေသည် ပညာရေး ။ ကို ရင် နှော ဘဝ င့် ဖြင့် ပင် ရု ဝ မ အကြိမ် ## PAGE 689 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၆၃၅ ဆရာကြီး ဦး အုန်း ၏ အဘိဓမ္မာ အ မွေ ကို အတွင်း ကျကျ ရရှိ လေတော့ ၏ ။ တက် သည် ရှင် ဝိ ။ မ ၁၂၈၁- လ အသက် ခုနှစ် ၊ ၂၀- ဝါဆိုလ ရှိသော ဆန်း အခါ ရှစ်ရက် ဦး ဝင်း ။ ရဟန်း ဒေါ် စော သစ် တို့ ဦး က ဝိ မ ဒကာ လ သည် ခံ ၍ ရဟန်း သိမ် မှ အ ဘောင် ထွက် သင်္ကန်း ၌ ခဏ တစ် ချွေး ဖြုတ် စို နေ အနီး၌ သ ဖြင့် မ သင်္ကန်း ကု ဋ ကျောင်း လှန်း ( ထား ယခု ရာ စင်္ကြံ မိနစ်ပိုင်းအတွင်း ကျောင်း မြောက်ဘက် ပျား များ စု ဘုံ အုံ ပျံသန်း ကျောင်း လာ နေရာ ကာ ) အသိုက် အအုံ လုပ် ကြ၏ ။ ဒုတိယမ္ပိ သင်္ကန်း ပျား စွဲ ခြင်း ဖြစ်သည် ။ လူ တို့အတွက် အကောင်းဆုံး အ ခုနှစ်တွင် ချို မြိန် ဆုံးသော အစ်မ ဒေါ် ဆေး သု စာ အာဟာရ ရီ နှင့် စာသင် ကို ပေးနိုင် ဘက် သူမှာ မိုးကုတ် ပျား သူ သတ္တဝါ ဒေါ် ဝိ စာ တို့ ရီ ပင် က တည်း သိမ် ။ ထပ် ၁၂၈၃- မင်္ဂ လာ ပြု ပြန်သည် ထိုအခါ ။ ဆရာကြီး ဦး အုန်း က ဦး ဝိ မ လ အား ကိုယ်စား အဘိဓမ္မာ ည ဝါ များကို စမ်းသပ် သော ဆရာတော်များ ပို့ချ ခိုင်း ၏ ။ နေ မှာ ့ အခါ ခေ မာ ရထား သီ ဝံ ဆရာတော် ဖြင့် မန္တလေးသို့ ၊ ဘုရားကြီး သွား၍ စာ တိုက် လိုက် ဦး ပြန်သည် ခန္တီ နှင့် ။ ဆရာတော် စာ လိုက် ခဲ့ ဦး ကြည် ၁၂၈၆- တို့ ဖြစ်ကြ၏ ခုနှစ်တွင် ။ မင်္ဂ လာ တိုက် အတွင်း အလယ် ပိဋက တိုက် ကျောင်းကြီး ၌ ကျောင်းထိုင် စာ ချ ဖြစ်ကာ အ နှစ် သုံး ဆယ်ကျော် အထူး သ ဖြင့် အဘိဓမ္မာ ည ဝါ များကို ချ ပို့ တော် မူ စာ ၏ လိုက် ။ မာတိကာ သံဃာ များမှာ - ဓာတု ကထာ သုံး ၊ လေး ယ ရာ မိုက် ရှိ သ ၊ ပဋ္ဌာန်း ဖြင့် ကျောင်း သုံးမျိုး မလုံလောက် ကို တစ်နှစ် သုံးကြိမ် ၍ မယ် စီ ဇယ် ချ ပို့ ပင် ရိပ် တော် ခို မူ ရာ ကာ စာ အံ ဆရာတော် စာ ကျက် ကြ ဦး ရ၏ ဝိ မ ။ လ နှင့် အဘိဓမ္မာ ည ဝါ သတင်းသည် တစ်နိုင်ငံလုံး၌ မသိ သူ မရှိ ဖြစ်သွား ဆရာကြီး ၏ ဦး ။ “ အုန်း တောင် လက် မြို့ စ , မ မ နေ သတ် ဖူး ခဲ့သော လျှင် အဘိဓမ္မာ နာမည်ကျော် မတတ် “ အဘိဓမ္မာ ” ဟု ပင် တံ သတ်မှတ် ခွန် ” ကျမ်း ကြ ကြီး လေသည် ကိုလည်း ။ လက် စ သတ် ရေး တော်မူ၏ ။ “ ယ မ က မဉ္စ ရီ ” ကျမ်း နှင့် “ ပု ထုဇ္ဇန အလင်း သည် ယခုတိုင် ပြ ” ကျမ်း များကိုလည်း သောက် စို့ ပြုစု တော် မူ သည် ။ ဆရာတော်၏ အဘိဓမ္မာ ပျား လ ဘို့ မ ကုန် ပါ ချေ ။ လယ်တီ ကိုယ်စား တရား စင် မြင့် တက် ရပြီ လူ များအား ဆရာတော် တရားဟော ကလေး ၏ ။ ဦး ဝါတွင်း ဝိ မ လ သုံးလပတ် သည် စာသင်သား လုံး တောင် များအား မင်းကြီး စာ ဘုရား ချ ရင်း ရဲ လောင်း တစ်ဖက်က ဇရပ် နှင့် အောင်မြေ အချို့ ဒကာ ရွှေ များ ဘုံ က ဘုရား တရားနာ တောင်ဘက်ရှိ ရုံ မျှ အား မရဘဲ ဇရပ် ရဟန်းတော်များ ကြီး များ၌ အ လှ အား ည့် ကျ ချပ် နေ့စဉ် သော ဟော - ည ဝါ များကို တော်မူ၏ ပင် ။ လာ၍ “ နာယူ ဦး ပဉ္စင်း ကြသည် စာ ချ တာ ။ ကုသိုလ် ရ ရုံ ပဲရှိတယ် ၊ တရားဟော တာလဲ ကုသိုလ် ရ ရုံ ပဲ ၊ မိမိကိုယ်တိုင် ## PAGE 690 ၆၃၆ { စန္ဒာ ခ ရိ ယ ဦး ဌေး လှိုင် ဦး ပထမဆုံး နာဂ ဝံ သ သိအောင် က ဆုံးမစကား ၊ ကိစ္စ ပြီးအောင် ပြောကြားသည် လုပ် ပါ ဦး ကို ” ဟု မ မျှော် အောင်ခြင်း လင့် ဘဲ ကြား ရှပ် ရ ပါး ရာ ဆရာတော်ကြီး ဆရာတော်၏ စိတ် တရား ထဲ၌ ရှု မှတ် န င့် က တော် နဲ ဖြစ်ကာ မူ တော့သည် သံဝေဂ ။ ဟန် ဝင်လာ ကျ မည့် ၏ ။ သူ ထိုအခါ ကို သတိပေး မှ စတင်ကာ ရ သည်မှာ ညအခါ လွယ်ကူ အချိန် လှ ပေ ထား၍ ၏ ။ “ အောင်ခြင်းရှစ်ပါး ဆရာတော် ' ဟူသည် အမရပူရမြို့ တောင်သမန် အင်း အနောက်ဖက် ကမ်း ဖြစ်၏ ရှိ ။ မိုးကုတ်ဆရာတော် အောင်ခြင်းရှစ်ပါး နှင့် ကျောင်းတိုက် ဆရာ တူ တ ပ ည့် ဆရာတော် ဖြစ်သည် ။ အဘိဓမ္မာ အရှင် နာဂ ည ဝါ ဝံ များ သ သင်ယူ ( ၁၂၄၈-၁၃၃၂ ပြီးနောက် ) လျောင်း ရာသက်ပန် ၏ ။ ဧက ၁၂- စာ နာရီခွဲလောက် နေ တော်မူ၏ ။ တွင် ခေါင်း မျက်နှာသစ် ခေါင်း ပါးပါး သည် နေသည် ။ မဟာဂန္ဓာရုံ ။ ည ဉ့် သုံး ၊ ယံ မင်္ဂ တွင် လာ တစ် ၊ တူး ယံ မောင်း မျှသာ ဆရာတော်များ မူ ပုံ ရသည် ။ ရံ ခါ ပင် ကျောင်းဝင်း မကြာခဏ တစ် ဆည်း ဝင်း ကပ် လုံး ကြ၏ လင်း ။ ထိန် အာနာပါန နေ၏ ။ ဈာန် နှင့် ပျံ က သည် သိုဏ်း ၊ ရဟန္တာ များ နိုင် ဖြစ်သည်ဟု နင်း တော် ပွ ဖျော် င့် ကြား ပွ င့် လင်းလင်း ၍ ဒကာ ကြီး မိန့် ဒကာမ ဆို နှင်ထုတ် များ သည် စည်ကား ။ တံတား လာ ဦး သောအခါ မြို့ နယ် ဖောင်း ရဟန္တာ ကား မဟုတ်ကြောင်း လေး ရွာ ညောင် ကုန်း ကြီး ဦး ရပ် ဝိ ၊ မ ဦး လ စိုး လည်း ဒေါ် ' အဟော အေး မ တို့မှ ကောင်း ဘွား မြင် ၊ စာ ချ တော် မူ ကောင်း သော ' ပုဂ္ဂိုလ် ဟူသော မြတ် ယာယီ ပုဂ္ဂိုလ် ထူး အ ကြီး ကောင်းများ ပင် တည်း ကို ။ လုပ် ရှောင် ယူ နေ လွှဲ ရ၏ သာ ။. သေး မုံရွာ သ - ဖြင့် မန္တလေးမြို့ အိပ်ချိန် မှ များသို့ ပင် ဖဲ့ ၍ လည်း အကောင်းဆုံး သွားရောက် ပဓာန အားထုတ် အလုပ်ကို လုပ် တော် မိ အောင် မူ သည် ။ နံနက် နှင့် ညနေပိုင်း တို့၌ အမြဲ လမ်းလျှောက် လေ့ ရှိ၏ ။ ပ င့် လျှောက် ဆရာတော်သည် ချက်အရ ဆောင်း ၁၂၈၆- လေး ခုနှစ်မှစ၍ လ တွင် အမကြီး မင်းကွန်း ဒေါ် သု မိုးကုတ် စာ ရီ နှင့် ချောင် စာသင် ၌ ဖက် စာ ဒေါ် ဝါ မိ ချ လာ ပို ့ သိ၏ ဘော် မူ လေ့ ရှိသည် ။ ထို ချောင် ၌လည်း ဆရာတော် ကို အကြောင်းပြု၍ ဇရပ် ကျောင်း ကန် များ တစ်နေ့ တခြား ထိုအချိန်က စည်ကား အောက် လာ ပြည် ၏ ။ အောက် ရွာ ၌ အဘိဓမ္မာ တရားပွဲများ လည်း အလွန် ခေတ်စား လျက် ရှိ၏ ။ လယ်တီဆရာတော် နှင့် တ ပ ည့် ကြီး များဖြစ်ကြသော လယ်တီ ဦး ပ ဒု မ ၊ သေ ဟောကြားတော် ကျ တောင် ဦး မူ တိ လေ့ ရှိကြသည် လောက စ သော ။ နိုင်ငံကျော် ဓမ္မကထိက ကြီးများ တစ်ပါး ဆင်း တက် အဘိဓမ္မာ ၁၂၉၁- တရား ခုနှစ်တွင် ပွဲအတွက် ညောင်လေးပင် စစ်ကိုင်းတောင်ရိုး မြို့ ပြည်လုံး ဇမ္ဗု ပတိ ချမ်းသာ ချောင် ဘုရား ဦး ပ ဒု ၌ မ နှစ်စဉ် ဆရာတော်အား ကျင်းပ မြဲ လာရောက် “ ငါ့ မှာ ပ င့် သူ ကြ ရာ ကျ ပါ - ဒ ဖြစ်နေပြီ ၊ ဒါပေမယ့် မင်းတို့ အဘိဓမ္မာ တရားပွဲ နှင့် သင့် တော် မ ယ့် ကိုယ်တော် ကလေး တစ်ပါး တော့ တွေ့ ထား ပြီ ။ ဆယ် ဝါ ပဲ ရှိသေးတယ် ” ဟု ဆို ကာ နေ့တိုင်း ဆရာတော်အား ကြွရောက် ညွှန်ကြား ဟောပြော သ ဖြင့် ရ၏ ၁၂၉၂- ။ ခုနှစ်မှစ၍ နှစ်စဉ် တပေါင်းလဆန်း ရှစ်ရက် ရုံ ဝ မ အကြိမ် ## PAGE 691 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၆၃၇ ပါဘူး ” “ ဘုန်းကြီး ဟု ခပ် ရို့ ရို့ က ဖြင့် စာပေ စ တင်ပွဲ ကို သာ ထွက်ခဲ့ ချ ပို ရသော်လည်း ့ နေတာ ၊ ယခုလို ဆရာတော်၏ မဏ္ဍပ်ကြီး အဘိဓမ္မာ ထိုးပြီး လဲ ပန်း မ ဝတ်ရည် ဟော ဖူး သေး ကို စွဲ မက် ၍ သာ နေကြ လေတော့ ၏ ။ ဓမ္မကထိက နှင့် ဘုရား ပွဲ ကိစ္စ ရဟန်း ( သာလျှင် မူလ ပဏ္ဏာ အင်ကြင်း သ - မဟာ တော ဂေါ ပ မာ သိင်္ဂ သာသနာတော် သုတ် ၌ ) – အဘိဓမ္မာ အား တ ကို င့် ဆွေးနွေး တယ် စေနိုင် ဟောကြား သူ ဖြစ်သည် နိုင်သော ” ဟု အဲ အရှင် ဘိ ဓမ္မ မောဂ္ဂ သဘာဝ လာန် က ကို သူ၏ ဟော ထင်မြင်ချက် ပြ နိုင်သော ဓမ္မကထိက ကို ဟော ပြ သာလျှင် တော် မူ ဖူး ' ၏ သာသနာ့ ။ အဋ္ဌကထာ ကျက်သရေဆောင် ဆရာ ကလည်း ဓမ္မကထိက နှလုံးသားက အ စစ် သိမြင် ” ဖြစ်ကြောင်း သော အဘိဓမ္မာ ဖွ င့် ဆိုသည် ဖြစ်၏ ။ ။ ( စိတ် အဋ္ဌ - တစ်ခု သာ လိ ယုတ် နီ -၃ ဝ ။ ၉ ဤ ဝ ၊ ၌ စေတသိက် အဘိဓမ္မာ ၅၂။ ဟူသည် ရုပ် ၂၈- ဟူသော သညာ သိ အဘိဓမ္မာ မဟုတ် ။ ) ဟော နေကြ ယခုအခါ လေပြီ သီချင်းဆို ။ သော ဘုန်းကြီးများ က ပင် မဂ် ဉာဏ် ဖိုလ် ဉာဏ် နှင့် ဉာဏ် စဉ် များကို တရားဟော တစ်ခါက ကျေးဇူးရှင် မဟာစည် ဆရာတော် ဘုရားကြီး ယင်း ညောင်လေးပင် မြို့၌ ပ ကောင်းမွန် လှသည် တော် မူ ရာ ကို တရား ကြည့် ဇရပ် ၍ တရားဟော နှင့် အထူး သ ရင်း ဖြင့် သတိပေး တရားဟော သြ ပလ္လင် ဝါဒ စကားတစ်ခွန်း ကြီးမှာ ဖိတ် ဖိတ် တောက် မိန့် မှာ သည် ကို “ အင်း တစ်ဆင့် … . ဒကာကြီးတို့ စကား မြို့ ကြားနာ က ရ သာသနာပြု သည်မှာ မှတ် သူတော်ကောင်း လောက် ပေ ၏ ။ ကြီးတွေ ထွက်ပေါ် သီတင်း သုံး တရားဟော ကြ တဲ့ မြို့ ' ပလ္လင် ဒကာ ကြီးများ ဒကာမတွေက လဲ ခမ်းနား လဲ သာသနာရေး ကောင်းမွန် လှ ပေ အားပေး တယ် ။ ဘုန်းကြီး စိတ်ဝင်စားတဲ့ သတိပေး မြို့ ချင်တာ ဖြစ် လို ဟူ၍ ကတော့ ဖြစ်ပါသည် ဒီလို တရားဟော ။ ဒကာ ပလ္လင် များ ဘက်ကလည်း မျိုး ပေါ်မှာ သီချင်း မျက်စိ ဆိုတဲ့ ကိုယ်တော် နား ကြီး ဖို ့ တွေ လို လှသည် မ တက် ကြပါစေ ။ နဲ့ ” ဇာတ် ရုပ်သေး ရှေးအခါက များ ဖြင့် အထက်ပါ ကျင်းပ ညောင်လေးပင် ကြ ရာ ၁၂၈၁- ခုနှစ်မှစ၍ မြို့ ပြည်လုံး လယ်တီ ချမ်းသာ ဆရာတော်ကြီး ဘုရား ပွဲ ကား နှစ်စဉ် က - ဟု မိန့် “ တော် တစ်နှစ်တစ်ခါ မူ ရာ မှ ဖြစ်ပေါ်လာသော ၊ င ရဲ ရှာ ၊ လူ့ ရွာ အဘိဓမ္မာ ဘုရား ပွဲ – မ တရား လုပ်ကြပါ ပွဲကြီး ဖြစ်သည် နဲ ့ ကွာ ၊ ဇာတ် ။ စင်စစ် ပွဲတွေ ထို ငါ့ ပလ္လင် လှူ ကြ ပါ ကား ” လယ်တီဆရာတော်၏ ယင်းသို့ ရာဇဝင် တရား နှင့် လာသော ပလ္လင် ဖြစ်၏ ညောင်လေးပင် ။ ဒေသ၌ ကျေးဇူးရှင် မဟာ စဉ် ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ ရှိလေ၏ ။ အမှတ်မထင် သြ ဝါဒ တော် ကား ‘ ရွှေ ဖလား အနား ကွပ် ' သကဲ့သို့ ဆရာတော်သည် လယ်တီဆရာတော်၏ အဘိဓမ္မာ အ မွေ နှင့် ပဋိ ပတ္တိ အ မွေ ကို ဆက်လက် * မ အကြိမ် ## PAGE 692 ၆၃၈ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ခံယူ ထိုအချိန်မှစ၍ လိုက်ရ ကာ “ ဝ နိုင်ငံကျော် နပ္ပ ဂုမ္ဗေ သုံး ဓမ္မကထိက ထွေ ပိဋကတ် အဖြစ်သို့ ငါးရပ် နိကာယ် ရောက် မှန်းမသိ ရောင်စုံ ခြယ် ရောက်လာ သော အသွယ်သွယ် ခဲ့ ပေသည် ။ အဖုံဖုံ ပြီး ကာ ပန်း မှ ဝေနေယျ ရ ဂုံ မှ ထုံ များစွာ နံ ့ သင်း အတွက် ကြည် ပန်း အဘိဓမ္မာ ဝတ်ရည် ပျား တို့ကို လ ဘို့ ကိုယ်တော်တိုင် ကို သောက် စို့ မ ဝ ကုန်အောင် အီ အောင် သောက် တည် ခင်း စို့ ကျွေး တော် မူ ခဲ့ ၏ ။ မိုးကုတ်ဆရာတော် နှင့် ဉာဏ် အမြင် ၁၂၉၄- ခုနှစ်မှစ၍ ဆရာတော်သည် မိုးကုတ်မြို့ မှ ကျောင်းဒကာ ကြီး ဦး လယ် ဒေါ် တရားနာ သိုင်း ခြုံ ပရိသတ်များ တို့၏ ပ င့် လျှောက် မှာ တစ်နေ့ ချက်အရ တခြား နှစ်စဉ် များပြား ကြွ ရောက်၍ ကာ ပန် တရားဟော ချာ ပီ ၊ ဂူ ဂျာ ရ တော် တီ မူ ရသည် စ သော ။ လူမျိုး ဒေါ် အုံ ခြား ၊ ဒေါ် များ ဖုံ ပင် တို့ က ` ဝိပဿနာ “ မင်္ဂ လာ တိုက် အလုပ် ' ဟု စခန်းသို့ ကမ္ပည်း ဝင်လာ ထိုး ကာ တိုက် ကြ လေသည် ဆောက် ။ လှူ ၁၃၁၆- ကြသည် ခုနှစ်တွင် ။ ပထမ က သုသာန် ဆရာတော်သည် ကျောင်း စ သည် ၁၃၀၃- ၌ တရားပွဲများ ခုနှစ်မှစ၍ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း လုပ် ရ လေသည် ။ မိုးကုတ် ၌ သီတင်း သုံးသည် အဘိ အ ကျ ။ ရေးဆွဲ ဆရာတော်သည် နေထိုင် လေ့ ရှိ၏ မည် ။ သည့် ဝတ်ပြု မြို့၌ ချိန် ၊ သီတင်းသုံး တရား ထိုင် ချိန် သုံး ၊ ၊ တရားဟော နေ့စဉ် အချိန်ဇယား ချိန် ၊ စာ ချ ချိန် ကို ၊ လမ်းလျှောက် စစ်အတွင်း ချိန် ၊ စားသောက် မိုးကုတ် သုသာန် ချိန် အတိအကျ ကျောင်း၌ ပင် ခေတ္တ လုပ် မျှ နေ၍ တော် စစ်ဘေး မူ သည်မှာ ဒဏ် အလွန် မှ ပို၍ ထူးခြား စိတ်ချ လှသည် ရစေရန် ။ ဦး လယ် ၊ ဦး ဘိုး လုံ ၊ ဒေါ် ကြီး တို့၏ ပ င့် လျှောက် ချက်အရ မြို့ နှင့် လေး မိုင် ခန့် ဝေးသော ဘော် ဘ ဘော် တန်း ရွာသို့ ဘ တန်း ကြွရောက် ရွာကလေး သီတင်းသုံး သည် ပေ ရ လေး ပြန်သည် ထောင်ကျော် ။ အ မြင့် ၌ ရှိသော တောင်ပေါ် ရွာကလေး အ ခွင့် ကောင်းကြီး ဖြစ်သည် တစ်ခု ။ သဘာဝ ဖြစ်နေ၏ အလျောက် ၊ ဒေါ် အုံ ၊ ဒေါ် ကျောက် ဖုံ စ သော လိုဏ်ဂူ ဆွမ်း ဒကာ များရှိရာ များလည်း ဆရာတော် တရားနာ အတွက် ရင်း ၊ တရား ဆိုင် ရင်း ဝတ်ပြု ရင်း ထို ရွာကလေး သို့ ပြောင်းရွှေ့ လာ ကြ ပြန် ရာ “ နတ်တို့ ဖန် ရေကန် ဒုတိယ အ သင့် ကြာ ကမ္ဘာ့ အ စစ် သင့် မီး ' အတွင်း ဆို သကဲ့သို့ သေ ဖြစ်သွား ကြ ကြ ၏ ။ ငတ် ကြ လု ကြ ၊ စား ရမဲ့ ဝတ် ရမဲ့ ၊ ဝိ ပတ္တိ ကာလ ဆိုး ကြီး ကား ဆရာ တော့် အတွက် သမ္ပတ္တိ ဆိုက် လျက် ရှိခဲ့သည် ။ အချိန်အခါ နှင့် မိမိတို့ ဘဝတန်ဖိုး ရရှိ ကို နေထိုင် သိ ရသော သူတို့အတွက် ဌာန လည်း ခေတ် နိဗ္ဗာန် ကြီးသည် ဆိပ် အမြဲတမ်း ဦး ပင် တည်း ကောင်း ၊ ဘော် နေ၏ ဘ တန်း ။ ကံ ရွာ ပေး အနီးရှိ သမျှ သယံဇာတ ဖြစ်ပေ လိမ့် မည် ကျောက် ။ စာ ချမှု ဂူ ၊ ကြီးသည် ဟောပြောမှု ဆရာတော်၏ ၊ သံဃာ အုပ်ချုပ်မှု နိဗ္ဗာန် ဆိပ် တို့ ဖြင့် ဦး ဝိပဿနာ တရားထူး ရ အလုပ် ရာ ဌာန မ တွင် ကြီး ခဲ့ ရသော ဆရာတော် အတွက် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီး သည် အေးအေးဆေးဆေး စာ ရား ဝင်နိုင် စေရန် နာ မ အကြိမ် ## PAGE 693 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ဓား ထမ်း ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီး ၍ စောင့် ပေးနေ သ ကဲ့သို ့ ရှိ တော့သည် ။ ၆၃၉ စောစီးစွာ “ မိုးကုတ်ဆရာတော် ပြီး ကောင်းမှ ” ပြီး ရာ သာ ၏ မ ။ ၁၁- ဖြစ်ခဲ့သော် နှစ်တိုင် ဆရာတော်၏ တိုင် မိုးကုတ် ရဟန်း မြို့၌ သာ ကိစ္စသည် သီတင်းသုံး ထို မျှ တော် လောက် မူ ၍ ယူဆ ရ၏ ဆရာတော်သည် ။ ရဟန်း ငါး ဟု ဝါ ကမ္ဘာစစ် တွင် ခြောက် သည် မ ဝါ ဖြစ် ။ မီ ကျောင်းထိုင် က ပင် တရား ကိစ္စ ပြီး သင့် သလောက် ပြီး နေပြီ ဟု တရား နေ ့ စဉ် အချိန် ဟာ ကာ ထား၍ စား စတင် လမ်း အားထုတ် လိုက် ခဲ့သည် ။ ယင်း ကို စာ မသိ ချ ကြ ဓမ္မကထိက သ ဖြင့် “ စာ ချ အဖြစ် ဘုန်းကြီး ဖြင့် ပင် က ဟော လာ တစ်ဖန် ပြန် သောအခါ အဘိဓမ္မာ ( တရား နေပြီ များကို ” ဟု ဟော ထင် ရာ သူတို မှ ဝိ ့ ဿ ထင် နာ ကြ၏ တရား ။ များကို တွင် တွင် ကြီး ဝိပဿနာ ဓမ္မကထိက တရား အချို့ ဟောသည် ပင် ဝိပဿနာ ဇာတ်မင်းသား ဉာဏ် စဉ် လေ သံ တွေ ဖြင့် ဟော ယပ် လာ လန် ကြ သ အောင် ဖြင့် ) ဟောကြားသော “ ခေတ်မီ အောင် မ လမ်းကြောင်း မြင်ခဲ့ ကြ ရှာ မှာ ပေ ။ မသိ ပါရမီ သူ ဗီဇ ကား ’ ဘဝ ဟု မသိ အခြေခံ အောက်မေ့ နှင့် ကြ အမြင် ပြန်သည် မ ခံ ။ သော ဆရာတော် လုပ်ဆောင်မှု လျှောက် တို ့ ခဲ့သော ကို ကား ဘုရား ဒကာ " “ မင်းတို့ ၊ ဘုရား အ မေ မိဘတွေ အဘိုးအ သည် ကို ဘွား ပင် မသိ တွေ ဒီ ချေ တရား ။ ထို မျိုး မျှသာ နာ မ မ က သွားကြ - ရ ရှာ ဘူး ။ ကြိုးစား နာ ကြ ” ဟု တစ်ချိန်က အ မ ၊ ကျောင်းဒကာ ဆရာတော် ၊ ကျောင်း ဟော ဖူး အ မ ၏ ။ လောက်နဲ့ သေ သွားကြ ရ ရှာတယ် ။ လို ရင်း ပဋိ ဖြစ်၏ ပတ္တိ ။ ပရိယတ္တိ သာသနာ သန် ပြန်လည် သူများ ပွ က င့် မကြိုက် ထွန်း လာ ကြ သည့် ချေ ။ သဘောကို မည် သူတွေက တိုက်တွန်း ဟောကြား ထင်သည် တိုင် ကြ ၊ ။ စောဒနာ ကောင်းစွာ ကြသည် မမှတ်မိ မသိ ။ ။ သူတော်ကောင်း ဝိနိစ္ဆယ ဌာန သို ့ ပင် ထို ပြဿနာ တက်လာ မည် သို ့ တို သည်ဟု ့ ကြ ၊ နစ်နာ လှ ချေ ၏ ။ ကြီး တို ့ နှင့် ဖက် ၍ ရန်ဖြစ် ရ သည်မှာ အဘိဓမ္မာ စင်စစ် ည ဝါ ပဋ္ဌာန်း ဆရာတော် တို ့ ကို ကား ဖြန်း ဖြန်း ကြောင်း ကွဲ ထိုး ကျိုး ထွင်း ဉာဏ် နိုင်ခဲ့ သူ ပေသည် မတူ ။ ရ င့် သန် လှ သူဖြစ်၏ ။ ထို မထေရ် ရှေး အခါ သည် အဘိဓမ္မာ သီဟိုဠ် ကျွန်း ပညာရှင် ၌ “ မဟာ ဖြစ်၍ ဂတိ မဟာဗောဓိ ဂ ဓိ ယ တိ သို ့ ဘုရားဖူး ဿ ဒတ္တ မထေရ် ' ဟူ၍ ရှိ ဖူး ၏ ။ သင်္ဘော သမုဒ္ဒရာ ပေါ်၌ အ ဘယ်အရာက ရဟန္တာ ဖြစ် ကျယ် တော် မူ ပြော ခဲ့ ဖူး နက် ၏ ။ ရှိုင်း ( အဋ္ဌ သနည်း သာ ” လိ နီ ဟု စဉ်း စား ကြွ စဉ် ဆင်ခြင် “ " ပဋ္ဌာန်း ရင်း ကျမ်း ဖောင် နှင့် မဂ်ဖိုလ် အဘိဓမ္မာ သည် ထိုသို ဒေသနာ ့ ပင် ဖြစ်ရမည် များကို ” ဟု ကျွန်ုပ်တို့ ယုံကြည် နိဒါန်း မိ ပါ၏ ၁၂ ။ ) ။ “ ဆရာတော်၏ ဆရာတော်သည် ပို ချ၍ နေသော ( ဝ အ စ သာ ဘယ်မှာ ပရိ စိတ လျှင် ) ၊ အမြဲတမ်း အမြဲ ဆောင် စဉ်း စား ထားသော တွေး ကြံ ( ၍ နေသော တာ ) ၊ ရွတ် ( မ န ဖတ် သာ နု ပေက္ခိ ဟောပြော တ ) မရောက်ဘဲ ရှိနိုင် ပါ ချေ မည် နည်း ။ ( ဒိဋ္ဌိယာ သုပ္ပဋိ ဝိဒ္ဓါ ) ဖြစ်ပျက် မြင် ကာ အရိယာ အဖြစ် သို ( သ ဂါထာ ဝဂ္ဂ - သံယုတ် ပါဠိတော် ၌ ) သာ ယ က မထေရ် ငယ် သည်လည်း စာ အံ ရင်း ပင် Anum ## PAGE 694 ဇမ္မာ စ ရိ ယ ဦး ဌေး လှိုင် ရဟန္တာ နိဗ္ဗာန်သို့ ဖြစ် တော် ဦး မူ ခဲ့ တိုက် ဖူး ပြီ ။ သော စာ သည် ဤမျှ တန်ဖိုးကြီး မဟုတ် လှ ။ ပါ ၃၁- ပေ ၏ ဘုံ ။ ၌ ခေါင်း အ ငြိ အ ခေါင်း တွယ် ပါးပါး များကို ကျင့် ဖြတ်တောက် ကြံ ၍ အပြတ်အသတ် ကာ သမာဓိ အ ထူထောင် သေ အ လဲ သွား လုပ်မှ ပါ ရသည် လျှင် စာ အံ ရင်း ၊ စာ ချ ရင်း ၊ တရားဟော ရင်း ၊ ပရိယတ္တိ သာသနာပြု ရင်း နှင့် ပင် ရဟန်း ကိစ္စ ပြီး နိုင်သည် ကို ဆရာတော် ထောက်ပြ လိုက်ခြင်း ဖြစ်ပါ၏ ပရိယတ္တိ ။ ဝန်ဆောင် အရှင်မြတ်များ အတွက် ထို ထက် အား ကျ ဖွယ် ကောင်းသော သာဓက ကို မရရှိ နိုင်တော့ ပြီ ။ မဟာ စေ တီ စိန်ဖူးတော် နှင့် အိပ်မက် သီဟိုဠ် စစ်ပြီး ကျွန်း စ သို့ အချိန်၌ ကောင်းကင် တစ်ခုသော မှ ပျံ ကြွ ၍ ည မဟာ တွင် စေ ဆရာတော်သည် တီ ကို ဖူးမြော် ကန်တော့ အိပ်မက်တစ်ခု ကာ စေတီတော်ကြီး မက် သည် ကို ။ “ ပြုပြင် သန့် ရှင်း ၍ သာသနာ ပြု ရသည် မဟာဗောဓိ ” ဟု မြင် ဂေါပက မက် သည် အဖွဲ့ဝင် ။ များထံမှ ဆရာ တော့် ထံ တောင်းပန် မကြာမီ စာ တစ်စောင် သီဟိုဠ် ရောက်လာ ကျွန်း ၏ ။ ချမ်းသာကြွယ်ဝ သော ဆရာတော်၏ ထိုက်တန်သော ဒကာ များအား ဟော ပြော၍ စိန်ဖူးတော် စိန်ဖူးတော် တင် လှူ ကြီးကို ရန် အကြောင်း တင် လှူ နိုင်ခဲ့ ဖြစ်သည် ၏ ။ ။ အဖိုး အ နဂ္ဃ ရတနာ မျက် ၁၃၀၇- စုံ ခြယ် ခုနှစ်တွင် ညောင်လေးပင် ၊ အမရပူရ ၊ မန္တလေး စေတီတော် နှင့် အထူး ၌လည်း သ ဖြင့် မိုးကုတ် ရတနာ တ စိန်ဖူးတော် ပ ည့် ဒကာ ကို များကို တင် လှူ နှိုးဆော် တော် မူ ခဲ့ ကာ ၏ ။ ရန်ကုန်မြို့ ထိုအချိန်မှစ၍ ဗိုလ်တထောင် . ဆရာတော်၏ အိပ်မက် အတိုင်း အထွတ် သွားပြီဟု အ ထိပ် သို့ ရောက် ကာ သာသနာပြု နိုင်သော အရည်အချင်းများ လုံးဝ ပြည့် စုံ ယူဆရ ၁၃၁၄- သည် ။ ခုနှစ်မှစ၍ မိုးကုတ် မှ အမရပူရ သို့ ဆရာတော် ပြန် ပေးလျက် ကြွ လာ ပဋိ ရာ ပတ္တိ သံဃာ သာသနာ မွေး မှု ၊ စာ ချ မှုများ ရပ်ဆိုင်း ၍ တရားဟော ၊ တရား ပြ မှုကို သာ ဦး စား ပြု တော် မူ “ မင်္ဂ သည် လာ ။ မဂ္ဂင် ရိပ်သာ ” ဟု ပင် အမည် များလည်း တပ် ကာ တရား သူ့ ထက် ဌာန ငါ ကြီး အပြိုင်အဆိုင် တစ်ခု ဖွ င့် လှစ် ဆောက် တော်မူ၏ လှူ ။ ယောဂီ ကြသည် များအတွက် ။ အရပ်ရပ် နေရာ ယောဂီ ကျောင်း တို့လည်း ကန် များ ကုန် ၏ ။ တရား ပွဲတွင် ကား စည်ကား ကြီး ကား နေ ငယ် တော့သည် တို့ ဖြင့် ။ တရားနာ ပရိသတ် ကြိတ်ကြိတ်တိုး ကာ နေ့စဉ် ဘုရား ပွဲကြီး တ မျှ နှမ အကြိမ် ## PAGE 695 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၆၄၁ ယောဂီ တို့ တရား ကို လိမ် လျှောက် ၍ မ ရ ရွှေ လှံ ရပ် ဆရာတော်သည် ဦး ချစ်ဆွေ - ဒေါ်မမ ၁၃၁၆- တို့၏ ခုနှစ်တွင် ဝင်း ခြံ ကြီး ရုတ်တရက် အတွင်း အိမ် မ တစ်အိမ် မာ မ ကျန်း ကို ဖြစ် ကျောင်း လာ၍ အဖြစ် မန္တလေး လှူ ၍ ဆရာဝန် တရားဟော များ၏ တော် အ မူ သည် ကုသ ။ ခံ နှစ်စဉ် နေရာ ကျန်းမာ နတ် တော်လ လာသည် မှ တပေါင်းလ နှင့် ၁၃၁၇- အထိ ခုနှစ်မှစ၍ ည စဉ် ထို ဟော နေရာ၌ တော် မူ ပင် ရာ လူများ အဆမတန် များပြား လှ သ ဖြင့် လမ်း ရှင်း လမ်း စောင့် ရဲ နားလည်နိုင် များ ပင် ချထား လောက်အောင် ရသည် ။ ရှင်းလင်း ဆရာတော် လှ ၏ ။ ကမ္မဋ္ဌာန်း ဟော သော ပေး တရား ရာ တွင်လည်း မှာ စာမတတ်သူ ဗုဒ္ဓါနုဿတိ များ ၊ ပါ မေတ္တာ ၊ မရဏ ဿ တိ အခြေခံ များ ခိုင်း တရား ပြီးလျှင် ထိုင် သတိပဋ္ဌာန် ခိုင်း ရာတွင် အချို့ လေးပါး ၊ ယောဂီ အာနာပါန များ က ၊ ပိုပို စရိုက် သာ အားလျော်စွာ သာ လိမ် ၍ လျှောက် ပေး တော် တတ် မူ သည် ကြ ရာ ။ ဒကာ တစ် “ +6 အချို့ ဦး အား ဒကာ ... ဒကာမတွေက တရား ငါ့ကို အားထုတ် ဒိဗ္ဗ စက္ခု ရတယ်လို့ လာတယ် ၊ အ ဘယ်လို တပ် ပြောနေကြတယ် ကိစ္စမျိုး ဖြစ်ပေါ် ။ အမှန်က လာတယ် ဘယ်သူ ဆိုတာ သမာဓိ ဟာ ဘယ်လောက် အား ကောင်းရင် သိနိုင်တဲ့ နည်း ရှိတယ် ။ ( ဓာတ် ခြောက်ပါး သဘောကို ဟဒယဝတ္ထုရုပ် ရှင်းပြ ကာ ) လက်တစ်ဆုပ်စာ ဟာ မနော ဝိ ရှိတဲ့ ညာ ဏ နှလုံး ဓာတ် သွေး တို့ မှာ စိတ် ဟ ဒ စေတသိက် ယ ဝတ္ထု ရုပ် တို့ရဲ့ ဟာ တည် မှီ နေတယ် ရာ ဌာန ၊ ပဲ . အဲဒီ ။ မယ် သူ့ 16 “ အဲဒီတော့ အဆင့် အတန်း နှလုံး အလိုက် သွေး ဟာ ကြည်လင် တရား ထိုင်ပြီး တောက်ပ သမာဓိ လာတယ် ကောင်းကောင်း ။ နှင့် ရတဲ့ အချိန် ကြည့် လိုက်တာနဲ့ “ လူ ရဲ့ အသွေးအရောင် သူ့ ကိုယ်ကာယ ဟာ လဲ က ပြောင်းလဲ ထွက်လာတဲ့ လာတယ် အရောင် ၊ တရား အံ ထိုင်နေ ဝါ ကို ကျ မြင်နိုင်တယ် ပုဂ္ဂိုလ် ချင်း ။ ဆိုရင် ညံ ဆိုရင် ပိုပြီး ထင်ရှား တယ် ။ မင်းတို့ လောကီ နယ်ပယ် က ဘာပဲ လုပ် လာ လာ ၊ ဘုန်းကြီးတို့ အနေနဲ့ ကတော့ အဘိဓမ္မာ အားလုံး ဓာတ် သဘာဝ သိ တာပဲ ကို ” ထောက်၍ ဟု ဟော သိ တော် နိုင်သော မူ သည် ။ သဘောကို နည်း ပေး ဟော ပြ ခြင်း ဖြစ်သည် ။ ဆရာတော် တန်ခူးလ ကား အ တွင် ဘယ် ဆရာတော် အထိ တိကျစွာ ၌ သွ မြင်နိုင် ကျ ပါ သည် ဒ ကို ဆီးချိုရောဂါ မူ အ တပ်မ ဆို စွဲ သာ ကပ်၍ ချေ ။ ခေတ္တ ပါး ၁၃၂၂- ရွဲ့ သွားသော်လည်း ခုနှစ် အမြဲတမ်း လမ်းလျှောက် ခြင်း ၊ ချွေး ငုပ် သည် ထင် များတွင်လည်း လျှင် အ ခိုး ပွ ဆရာတော်သည် င့် ဆေး သောက်ခြင်း ကျိန်း စ စက် သည် သည် ဖြင့် မရှိ ကျန်းမာရေး ။ အမြဲ တရား ကို ထိန်း ထိုင် လျက် ထား နိုင် ချည်း ၏ ။ သာ ညအခါ ။ ထို အချက် သည် ပင် - ဆရာတော်၏ အလွန် များပြား “ ပဋိ စွာ ရှိ ဝေ ဓ နေ၏ ” ကို ။ ဖော်ပြ ဆရာတော်၏ နေ၏ ။ တရားနာ တရား ပရိသတ်များ စည် မှာ ကြာ လည်း လေ မြည် ဟော လေ ရာ ဌာနတိုင်းတွင် ရှိ တော့သည် ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 696 ၆၄ ) ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ထူးဆန်းသော မြွေ နဂါး ဖလ် ယဉ် ၁၃၂၄- ဓမ္မာရုံ ၌ ခုနှစ် “ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဝါဆိုလ ဆန်း ” ဘွဲ့ ခုနစ်ရက် တံဆိပ် ကို ( ၈-၇-၆၂ ခံယူ ရရှိ ) တော် နေ့တွင် မူ သည် ။ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ သာသနာ့ရိပ်သာ ရှေး ဘွဲ့ အလှူခံ ယခင်က ရန် ကဲ့သို့ ရန်ကုန်သို့ တရားဟော ကြွ ရာ ညောင်လေးပင် ကြွ ပါ ရန် လျှောက်ထား ဒကာ ဒကာမ ကြသည် များလည်း ။ ဆီး ကြို လိုက်ပါ လျက် တရား “ ပေါက် ငါ့ နာမ် အောင် ရုပ် အားထုတ် မ ပြိုကွဲ သေး ကြ လို့ ၊ ခန္ဓာကိုယ် အကြောင်း ကြီး ညီညွတ် က ဖြင့် သေ ရင် ချီးမြှ ဘက်ကို င့် ရမှာပေါ့ ဒုန်း စိုင်း ၊ အမြန်ဆုံး နေပြီ ” ဟု ဆုံး မ တော်မူ၏ ။ အ သင့် မီးရထား ကြိုဆို ကန်တော့ လမ်း တစ် ကြသည် လျှောက် ကို မြို့များ တွေ့ရသော မှာ ကြိုတင် အခါ တ အကြောင်းကြား ပ ည့်များ အံ့ သြ မ နေ ထား ကြ၏ ရ ဘဲ ။ လျက် ဦး သံ ဒိုင် ရန်ကုန်မြို့ ၊ ဦး ထွန်း ရင် ရောက် တို့သည် ခိုက် တရား အများဆုံး များလည်း ကံ အ ယခင်က ခွင့် ပေး သူများ ကဲ့သို့ပင် ဖြစ် ဟောပြော ခဲ့ကြသည် ချီးမြှ ။ ထို င့် ပုဂ္ဂိုလ်များ တော်မူ၏ ။ ကြောင့် ဆရာတော်သည် လည်း ဆရာတော်၏ လမ်း တရား လည်း များ မှန်မှန် ပြ န့် ပွား လျှောက် ရ ပေ ၏ သည် ။ ။ လမ်းလျှောက် အ လစ် မ တစ်နေ့ ပေး ၊ ရင်းနှီး သူများအား သတိပေး တရား ဟော တော်မူ၏ ။ ရင်း လည်း ဦး မြ အား - မြန်အောင် ဦး တင် ၊ ဟင်္သာ က ဦး မြ တို ့ နှင့် … လမ်းလျှောက် ကြွ တော် မူ ရာ ပြောနေတယ် “ ဝေဒနာ ” ဟု သတိပေး ကျော်အောင် တော် အားထုတ် မူ ခဲ့ သေး ၏ ထား ။ ထိုနှစ် ၊ အ သေ ဝါတွင်း က ဦး ကား သွား ဖြင့် လိမ့် ကြွ ဦး ၍ မယ်နော် ပုထိုးတော်ကြီး ၊ လို ရင်း အနီး ကို စင်္ကြံ လျှောက် “ အခု ရာ ရန်ကုန် အတူ ပါ က သူ ပြန်လာတာ ဦး စောမောင် တစ်လ အား - ပဲ ရှိသေးတယ် ။ ဦး မြ တစ်ယောက်တော့ သ ပြီ ” ဟု မိန့် တော် မူ သည် ။ ဦး မြ ကား - သူတော်ကောင်း “ တ ပ ည့် ကြီး တော် များ၏ လို ပန်း အ ထာ နာ ကို သမား အနီးကပ် သေ နေသော်လည်း ခဲ ပါတယ် ” ဟု သိချင် ပင် မှ လျှောက် သိ ကြသည် လိုက် ။ ပြောင် သေး ဖွ ၏ င့်၍ ။ ပြောသော်လည်း “ မောင် စောမောင် မ ရိပ် စား ၊ ` မိ သူတော်ကောင်း ကြ ။ မျက်စိ နား များ ရှိအောင် .. ပြောတဲ့စကားကို လုပ်ကြ ကုန် ။ မှတ် သ ကွာ နော် ” ။ ဟု အကြောင်းမဲ့ လမ်းလျှောက် မပြောဘူး ရင်း ၊ ဦး ရန်ကုန် စောမောင် က ဒကာ အား ဒကာမ အ မိန့် ရှိရာ တွေ ဦး ငါ့ဆီ စောမောင် အ လေးလေးနက်နက် ရောက် က နောက်ကျ - “ “ ဒါကတော့ ရှေ့နှစ် ရန်ကုန် ငါ့ ခန္ဓာကိုယ် ကြွ ဦး မလား က ” ပြော ဟု ပါ လျှောက် လိမ့် မယ် ကွာ သောအခါ ” ဟု - မိန့် တော် မူ သည် ။ ဈေး ကော ထိုနှစ် င့် လမ်းမှာ တော်သလင်း အနည်းငယ် လဆန်း ပျက်ယွင်းနေ တွင် ညီ ဝမ်းကွဲ သ ဖြင့် တော် - သူ ဦး ဘ တုတ် အား ရိပ်သာ အလွန် နဝမ အကြိမ် ## PAGE 697 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၆၄၃ “ မောင် ဘ တုတ် ၊ ဒီလမ်းကို ကောင်းကောင်းမွန်မွန် ထပ်ပြီး ပြင် ထားတာ မြင် သွား ချင်တယ် ၊ မြန်မြန် ဂရုစိုက် ပြင် စမ်း ” စ သည် ဖြင့် ဆရာတော်သည် စကား ဆန်း များကို အ မိန့် ရှိ တော်မူ၏ ။ တစ်ည တွင် တ ပ ည့် ငါးယောက် အား ဝတ် ဖြ ည့် ခံ တော် မူရင်း - “ မောင်လှ ဘူး ၊ ငါ့ အခန်းထဲမှာ မြွေ တစ်ကောင် ရှိတယ် ၊ မင်း ဖမ်းပြီး ဘေး ကင်း ရာ ကို သွား လွှတ် ချေ ” ဟု မိန့် တော် မူ ၍ အခန်း တံခါး တွင် လှ ည့် ပတ် ရှာ ရာ မတွေ့ ဘဲ ရှိ နေ၏ ။ ထိုအခါ ဆရာတော် က - “ မင်း ဒီ မြွေ မှ မမြင်ဘူး လား ကွာ ၊ အဲဒီ တံခါး လက်ကိုင် ကွင်းမှာ ” ဟု ထပ်၍ မိန့် တော် မူ သည် ။ ဝတ် ဖြ ည့် နေသော တ ပ ည့် ငါး ဦး မှာ တစ်ယောက် မျှ မြွေ ကို မ မြင်တွေ့ မိ ကြ ချေး ၊ ဦး လှ ဘူး သည် လက်ကိုင် ကွင်း ကို သွား ကြည့် သောအခါ မြွေ မှာ မာန် ဖီ နေသည်ကို တွေ့ရ၏ ၊ တစ်ကောင် လုံး . နီ ရဲ နေသည်ကို တွေ့ရ ၍ ( ဆေးဝါး ကုသ ရာ၌ အဆိပ် ကို နိုင်သော ) ဦး လှ ဘူး ပင် ထိတ် လ န့် သွား ၏ ။ အလွန် ရှားပါး ၍ အဆိပ် ပြင်းထန်သော . အရပ် ခေါ် မြွေ ပြ ဒါး မျိုး ပင် ဖြစ်သည် ။ ဦး လှ ဘူး သည် အိုး တစ်လုံး ၌ ဖမ်း ထည့် ၍ လွှတ် လိုက် ရ၏ ။ နောက်မှ စဉ်း စား မိ ရာ တံခါး မှာ အလွန် ချော ပြောင် နေ သ ဖြင့် ထို မြွေ အ ဘယ် ကဲ့သို့ တက် နိုင်ကြောင်း စဉ်း စား၍ မရအောင် ရှိကြ ရ လေ၏ ။ စင်စစ် ထို မြွေ သည် နဂါး ပင် တည်း ။ မာရ်နတ် ကိုယ်စား နဂါး မင်း လာရောက် ပ င့် လျှောက် ခြင်း ဖြစ်ပေ လိမ့် မည် ။ သပိတ် သွတ် လွတ် တရားဟော ခြင်း တော်သလင်း လ ထဲမှာ ပင် ဒကာ ရင်း ဖြစ်သူ ( ထေရုပ္ပတ္တိ ရေး သူ ) ကျောင်းဒကာ ဦး ကျော် သိန်း အား - “ မောင် ကျော် သိန်း ၊ မင်း လဲ ဘာကိစ္စ ရှိရှိ ဒီမှာ လာ နေ ဦး ” ဟု အ မိန့် ချ ကာ တိုက် တွင်းရှိ လုပ်လက်စ အဆောက်အအုံများ ကို အမြန် ပြီးစီး အောင် စောင့် ကြပ် လုပ် စေ ၏ ။ မည် သည့် “ ဒီ အခါ အဆောက်အအုံတွေ က မျှ လှ ည့် ပတ် မ ကြည့် အားလုံး စ ဖူး ပြီးစီး လှ ည့် ပြီး လည် နေသားတကျ ကြည့် ရှု တော် ရှိနေတာကို မူ သည် ။ ငါ ကြည့် သွား ချင်တယ် ကွာ ” ” ဟု အ မိန့် ရှိရာ ကြိုးစား ပြုလုပ် ကြ ရ၏ ။ ဆရာတော် ကား ကျန်းမာ ဝ ဖြိုး လျက် ပင် ရှိသည် ။ ရန်ကုန် ကြွ မည်ဟု ထင် ကြ၏ ။ သီတင်းကျွတ်လ ပြည့် နေ့ တရားဟော တော် မူ ရာ “ သီတင်းကျွတ်ပြီ ဆိုတာ သေ ခါနီး သွား တာပဲ လို့ မှတ် ပါ ” ဟု ဆုံး မ တော်မူ၏ ။ “ သစ္စာ သိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ ဆွမ်း သွတ် စရာ လိုသေး သလား ၊ ကိုယ့် ကို ကိုယ် သိ အောင်လုပ် ပါ ၊ သိ လို့ ရှိရင် လဲ အိမ်ကို မှာ ခဲ့ ။ ငါ သေ ရင် ဆွမ်း မ သွတ် နဲ့ ဟေ့ လို ့ ။ သေ မှ အရှက် ကွဲ မ ခံ နဲ့ ” စ သည် ဖြင့် “ သပိတ် သွတ် လွတ် တရား လို မှတ် ” ဟု ဆို ကာ သေခြင်း ဘေး ကြီးကို ညွှန် ပြ တော်မူ၏ ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 698 ၆၄၄ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ဒီ အသုဘ “ အလောင်း ကြီး ထဲက ဘာတွေ ကောင် အသုဘ ထွက်လာ ကြီးကို ဦး မ မှာလဲ လွှဲ သာ ။ ကျင် လို့ ဒီ ကြီး ကျောင်း ထွက်လာ ပေါ်မှာ ။ ထားမယ် ကျင် ငယ် ဆိုပါတော့ ထွက်လာ ၊ ။ ဟော လှုပ် လဲ အသုဘ တော် မူ သည် ၊ ထိုင်နေ ။ ( “ ငါ လဲ အသုဘ သေ ရင် ဆွမ်း ၊ ဒုက္ခသစ္စာ မ သွတ် နှင့် ဆိုတာ ၊ ရက်ကြာ ပေါ်ပြီ လား မ ထား ” ဟုလည်း နှင့် ” ဟု လ မှာ ပြည့် ကော် နေ့ မူ တရား လို ရင်း ။ ကို ) နှစ် ရက်နေ့ ဆရာတော် ရန်ကုန်မှ ကား ( ဝန်ကြီးဟောင်း တရား ကို အားရပါးရ များ ဖြစ်ကြသော ဟော ) တော် မြန်အောင် မူ လျက် ဦး ပင် တင် ရှိ၏ ၊ ဦး ။ လ အောင် ပြည့် ဇံ ဝေ ကျော် နှင့် ကျား ပျံ “ ဦး ခင်ဗျားတို့ သန်းမောင် လဲ ကြီး တို့အား ကုန်ပြီ အထူး ၊ ဘုန်းကြီး ဦး စား လဲ ပေး ကြီး ဟောပြော ပြီ ၊ နောက် ရာ ကို - ဒီ သာသနာ မရှိတော့ဘူး ။ ကွယ် ကွယ် တာပေါ့ တော့မယ် ။ ၊ ရထား ဘ ယ့် နှယ် က ထွက် ကြောင့် ခါနီး ကွယ် နေပြီ ရ ။ သ မှီ ရုံ တုံး ကလေး ဘုရား ပဲရှိတယ် လို့ မေး လို ” ့ ဟု ရှိရင် ဟော ကွယ် ချိန်တန် တော် မူ သည် လို့ ။ ( “ ဒီ သာသနာ ရက်နေ့ ” ဟူသည် ရှင်ပြု မိမိကိုယ်ကို ကထိန် အလှူပွဲ တင် အတွက်လည်း စား၍ ပြောခြင်း သုံး သာ ရက်နေ့က ဖြစ်၏ ။ ) အကြို ရေစက်ချ ၍ အားပါးတရ လေး “ အိမ်မှာ ပင် တရားဟော ဘာကိစ္စ ရှိရှိ ၊ နက်ဖြန် တော်မူ၏ ကျောင်း ။ ထို ည မ တွင် လာ ဝတ် ဘဲ မ နေကြ ဖြ ည့် သူများအား နှင့် ” ဟု ခေါ် -- တော် မူ သည် ။ ထို စကားကို ကြားရသောအခါ တ ပ ည့် ရင်း ကြီး ဦး လှ ဘူး တို့မှာ ပို၍ စိတ် ရှုပ်ထွေး သွား ၏ ။ ထူးဆန်းသော စကားသံ နှင့် အလင်းရောင် ကြီး ဦး ပြည့် လှ ဘူး ကျော် တို့သည် တစ်ရက်နေ့ ဆရာတော် ည ၁၂- ကျိန်း နာရီ စက် ခန့် သော တွင် အခန်း ဆရာတော်သည် အပြင်ဘက် တစ်စုံတစ်ယောက် ဝ ၌ အိပ် ကြ ရ သူများ နှင့် ဖြစ်ရာ စကား လ ပြောနေ သံ ကို မ ပေါ်ထွက်လာ သဲ မ ကွဲ ကြား သည် ကြ ရ၏ ကို ။ တွေ့ရ နား စွ င့် သ နေ ဖြင့် ခိုက် ပို၍ ဆရာ အံ့အား တော့် သင့် အခန်း နေကြသည် တွင်းမှ ။ အလင်းရောင် သို့ နှင့် ဦး လှ ဘူး ကြီးများ က နောက် ည တွင် ဝတ်ပြု သူများအား က ကဲ့သို့ပင် သတိ စကားပြော ဝီရိယ နှင့် သံ အိပ် လည်း ရန် မှာ ကြား ထား ရ၏ ၏ ။ ။ နောက် အလင်းရောင် ည ၁၂ ကြီး နာရီ ကိုလည်း ခန့် တွင် မြင်နေ စကားပြော ပထမ ကြ ရသည် ည ။ နေပါသလဲ ဘုရား ၊ ခုနက အလင်းရောင် ကြီး လဲ - “ ဆရာတော် ဘယ်သူ နဲ ့ မြင် လိုက်ရတယ် “ လှ ဘူး ရာ ” မင်း ဟု လျှောက် သိသားပဲ ” ရာ ဟု - သာ မိန့် တော်မူ၏ ။ ဆရာတော် ကို ကား အခန်း နိုင်အောင် တွင်း ၌ ထုံးစံအတိုင်း တရား ထိုင် လျက် ချည်း သာ ဖူး တွေ့ရ၏ ။ ဦး လှ ဘူး တို့ လူစု မ ဝေ ခွဲ ရှိ နေကြသည် မိုးကုတ်မြို့ ။ မှ ဦး ဇရပ် ချစ် လှ တိုင်း နှင့် ဇနီး တွင် တို့ ဧ လေး ည့် ရက်နေ့တွင် သည်များ ပြည့် ရှင်ပြု ညှပ် ကထိန်ပွဲ လျက် ရှိသည် အတွက် ။ ရောက်ရှိလာ သုံး ရက်နေ့ ကြ ည ၍ တွင်လည်း ကျောင်းတိုက် ဧ ည့် သည်များ ရှိ နှင့် မြို့ထဲ မှ လူအချို့ ပါ ဆရာတော်၏ ကျောင်း ပေါ်၌ မီး လုံး ကြီး ၊ ဘဲ ထ မ အကြိမ် ## PAGE 699 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၆၄၅ ကျဆင်းသွား ဦး လှ ဘူး ကာ သည် မကြာမီ ဆရာတော်အား ဝင်း က နဲ အလင်းရောင် ထပ်၍ လျှောက်ထား ကြီး ပြန်တက် ပြန် သွားသည် ရာ - ကို မြင် ကြ ရ၏ ။ ဟု သာ “ မိန့် လှ ဘူး တော်မူ၏ ရာ မင်း ။ က စိတ်ထဲတွင် လဲ သိ ရက် သား မတင်မကျ နဲ့ ထပ် မေး နေ ပြန် ပါပြီ ၊ အချိန် သိပ် မလိုတော့ဘူး ” မ လျှောက် ရဲ ဘဲ အခန်း အပြင်သို့ ထွက်လာ ခဲ့ရ ရှာ ၏ ရှိနေသော်လည်း ။ ဦး * လှ ဘူး သည် ထပ်၍ လာ နေကြပြီ ဆရာတော် ထ င့် ။ ကား ခန္ဓာ ဝန်ချ ပေ တော့မည် ။ နတ် ဗြဟ္မာ တို့ ပင် နှုတ်ခွန်းဆက် တရားနာ ဆရာတော်၏ နောက်ဆုံး တစ်နေ့တာ လ ပြည့် ဤ ကျော် နေ ့ လေးရက် သည် ကား ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ ဆရာတော်၏ ။ နောက်ဆုံးနေ့ ဖြစ်၏ ။ ၁၃၂၄- ခုနှစ် သီတင်းကျွတ် လူအများ အလှူအတွက် * ရှင်ပြု ကထိန်ပွဲ ချက်ပြုတ် ရှိ၍ မင်္ဂ ပြင်ဆင်နေ လာ တိုက် ၌ ကြ၏ ရဟန်းရှင်လူ ။ ဆရာတော် အ စည်ကား ကား ယမန်နေ့ ဆုံး နေ့ ဖြစ်သည် က ပင် ။ ကြိုတင် နံနက် ရေစက်ချ ငါးနာရီ ပေး တွင် ကာ ကျောင်း တစ်နာရီ အ မ ခန့် ကလေး တရားဟော ဒေါ် တင် ခဲ့ပြီး လှ နှင့် ဖြစ်သည် ဒေါ် ကုမ္မာ ။ တို့ ကွေ ကာ အုပ် ဖျော် ၍ ဆရာတော် ကျောင်းသို့ ဝင် လာကြသည် ။ : ကျောင်း “ ဟဲ့ အ မ တင် ကလေးမှာ လှ ၊ ငါ့ အံ့အား အိပ်ရာ ပြင် သင့် ခင်း နေ၏ ထား ။ လူ ချေ ရှုပ် စမ်း ပင်ပန်း ” ဟု အချိန် လှ သ ဖြင့် မဟုတ် အနားယူ မ ခိုင်း ချင် စ ဖူး ၍ ခိုင်း ဟု သာ ၍ ထင်သည် “ တင် ။ လှ ၊ နင်တို့ ငယ်သေးတယ် ၊ ကမ်းမမြင် တဲ့ ရေပြင် မှာ လက်ပစ်ကူး နေကြ ရတယ် တွေ့ရ လောကဓံကို လို ့ အားကိုး ခံ နိုင်အောင် တ ကြီး လုပ် ဆွဲ ၊ ကိုင် ရေ မိ ပေမယ့် မျော ရင်း သစ်ပင် ကမ်း စပ် က လဲ က လှိုင်း သစ်ပင် ဒဏ် ကို ကြောင့် ကံ အားလျော်စွာ အမြစ် အုံ ပါ ကြွ ဒေါ် ပြီး တင် နေ လှ တဲ့ ၏ သစ်ပင်အို ခင်ပွန်း အ ပါး ကြီး ဆိုတော့ တော် မြဲ ကျောင်းဒကာ နင်တို့ အပေါ် ကလေး ပိ လာ ဦး ဦး မှာပဲ ကျော် သိန်း ” ဟု အား မိန့် လွှတ် တော် လိုက် မူ ရန် ကာ မိန့် တော်မူ၏ ။ တော် ကျောင်းဒကာ “ အင်း …… .. သုံးဖို့ ကလေး ၊ စားဖို့ ရောက်လာလျှင် တော့ လူတိုင်း ... ထိုက် တန် သလောက် ရှိနေ ကြ တာပဲ ' တွယ်တာ လောက် မနေနဲ့ ပြီ ၊ ၊ မင်းတို့ ဉာဏ် နဲ့ စီးပွားရှာ စွန် ့ ၊ လောကဓံ တာ က လှိုင်း ဖြုန်း ပိ ဖို့ မယ် ရှာ ။ ငါ နေကြတာ မရှိ လဲ ငါ့ ။ မင်းတို့ တရား ပစ္စည်း ခွေ တွေ ရှိတယ် ဥစ္စာ ကို ။ ကြိုးစား ရုပ် လက္ခဏာ နာ ရစ် နှင့် ” အသံ ဟု သည် မိန် ့ အရင်က တော် မူ ရာ အတိုင်း နား မ ရှင်း ပင် ရှိ၍ သော်လည်း “ မည်သို့ ဘာမျှ ” ဟု မထင်တတ် ပြန်၍ မ လျှောက် ဝံ့ ။ သို့ နှင့် ပြန်လာပြီး ( အမြဲ ဝတ်ပြု ရ သူ ရှေ့ မီ နောက် မီ ) ဦး သာ ဆိုင် အား အကျိုးအကြောင်း ရှိ နေ၏ ။ န မ အကြိမ် ## PAGE 700 ၆၄၆ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ပြောပြ ရာ - “ ဆရာတော် ရန်ကုန် ကြွ မ လို ဖြစ်မှာပေါ့ ” ဟု သာ မှတ်ချက် ပေး လေသည် ။ ဆရာတော် ကား ရန်ကုန် ဌာနသို့ ကြွ ပေ တော့မည် ။ ၊ “ " ဆရာတော်သည် ကွေ ကာ အုပ် ဘုဉ်း ပေးပြီးနောက် သင်္ကန်း လဲ ကာ ကထိန် ဆွမ်းကျွေး အတွက် ကြွ သွား လေသည် ။ မိုးကုတ် ဦး ချစ် လှ - ဒေါ် သောင်း တို့ က သား ရှင်ပြု ကထိန်ပွဲ အတွက် နံနက် ၆- နာရီ မှစ၍ မင်္ဂ လာ တိုက် တွင် သံဃာအပါး နှစ် ရာ ဆွမ်းကပ် ကြ၏ ။ ဆရာတော် ကား မ ဘုဉ်း ပေး ။ ဆရာတော်ကြီးများ အ ပါး တွင် တရား အာရုံ ဖြင့် ထိုင်နေ တော် မူ သည် ။ သံဃာများ ဆွမ်း ဘော ဇဉ် ’ ဘုဉ်း ပေး ပြီးလျှင် ဆရာတော်ကိုယ်တိုင် ဆရာတော်ကြီး များအား လှူ ဖွယ် ပစ္စည်းများကို လိုက်၍ လိုက်၍ ဆက်ကပ် ၏ ။ ပြီးလျှင် ထေရ် ကြီး ဝါ ကြီး ဆရာတော်ကြီးများ ပြန် ကြွ ကြ လေရာ ဆရာတော်သည် တိုက် ပေါ်မှ ဆင်း လျက် တစ်ပါး ပြီး တစ်ပါး လိုက်လံ၍ တွဲ ပို့ ဝတ်ပြု ကာ ကား များ ပေါ်သို့ အ ရောက် ရွှန် လန်း ဝမ်းမြောက်စွာ အခေါက် ခေါက် သွား ချေ ပြန် လှ ည့် နှုတ်ဆက် တော် မူ သည် ။ အလှူပွဲ “ အင်း ပြီးလျှင် ..... ငါ့ ခန္ဓာကိုယ် တ ပ ည့် ကြီး ကြီး ကတော့ ဦး လှ ဘူး လေး အား လှ ခေါ် ပြီ ” ၍ ဟု ရိပ်သာ မိန့် ဘက်သို့ တော် မူ ရာ ကူး ဦး လှ လာ ဘူး ၏ မှာ ။ နားမလည် ၍ အကျိုးအကြောင်း ပြန် လျှောက် ရာ ..... “ မင်း …… .. တယ် အ , တဲ့ အကောင် ပဲ ” ဟု သာ ပြုံး ၍ မိန့် တော်မူ၏ ။ နောက် ဒေါ် တင် လှ အား ကော်ဖီ လာ၍ ကပ် ရန် အ မိန့် ရှိ သ ဖြင့် ဒေါ် တင် လှ ရောက်လာ ၏ ။ ကော်ဖီ ဘုဉ်း ပေးလျက် .... “ တင် လှ ၊ ခုရက်ပိုင်း နင် အိပ်မက်များ ထူးထူး ထွေထွေ မ မက် ဘူးလား ” ဟု မေး တော် မူ ၍ ... “ ရိပ်သာ ထဲမှ စေတီကြီး တစ်ဆူ အနီး၌ ဆရာတော် တရား ရှု မှတ် နေရာ စေတီကြီး မှာ မီးခိုး အူ ၍ ဖောင်း ရစ် မှ တအိအိ ပြိုကျ လာ ရာ ဆရာ တော့် အပေါ်၌ ပိ ကျ သော်လည်း ဆရာတော် မှာ မည်သို့မျှ မ ဖြစ်ကြောင်း ” လျှောက်ထား သည် ။ “ ဟ .... နှင့် အိပ်မက် က တယ် စင်း ပါလား ၊ “ ပုဗ္ဗ နိမိတ် ' ဆိုတာ ဒီလိုပဲ ဖြစ်ပေါ် စ မြဲ ပဲ ။ ငါ့ လို ခံနိုင်ရည် ရှိအောင် တရား ကို နာ နာ ဖိ ပြီး အားထုတ် ရစ် ကြ ” ဟု အ မိန့် ရှိ ကာ “ ခဏ စောင့် ဦး ” ဟု မိန့် တော် မူ ၍ အခန်း တွင်းသို့ ကြွ သွား ၏ ။ ပြီးလျှင် သင်္ကန်း လဲ ကာ စောစောက ဝတ်ထားသော ဧက သီ ၊ သင်း ပိုင် နှင့် အံ သ ကိုဋ် နှစ် ထည် ကို ကိုင် ၍ ထွက်လာ ၏ ။ “ ရော့ ..... ဒီ သင်္ကန်း တွေ နှင့် ဇရပ် ယူသွား ၊ သိမ်းထား ၊ ရေ မ လျှော် နဲ့ ” ဟု ပေး တော် မူ လိုက်သည် ။ ဒေါ် တင် လှ ခမျာ ဇဝေဇဝါ ဖြင့် ဘာမျှ ပြန် မ လျှောက် ရဲ ဘဲ သင်္ကန်း များကို ယူ၍ မိမိ ထိုနေ့ ဇရပ် သို့ ၁၁- သာ နာရီခွဲတွင် ပြန်လာခဲ့ ရ ကော်ဖီ ရှာ ၏ ။ နှင့် စွပ် ပြုတ် ဘုဉ်း ပေး တော်မူ၏ ။ ဆရာတော် သုံးပါး နှင့် အတူ ဘုဉ်း ပေး ပုံ ကို ဓာတ်ပုံရိုက် ခံ တော် မူ သေးသည် ။ ဆရာတော်သည် ဆုံးမစကား ပြော ဟော လျက် ပင် ရှိ နေ၏ ။ ပြော ဟော သော စကား များမှာ အံ့အား သင့် စရာ တွေချည်း နဝမ အကြိမ် ## PAGE 701 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၆၄၇ ဖြစ်၍ ဆရာဝန် ပ င့် ရန် ဒကာ များ က လျှောက် ကြ ရာ .... ဆရာဝန် “ ပ ကိစ္စမရှိပါဘူး င့် ချင် လျှင် တစ်ချက် ။ မ နေ ့ ခွဲမှ က ပ ပန် င့် ” ကာလေ ဟု မိန့် မိ သွား တော်မူ၏ လို ့ ။ အ ဆုံးမစကား ခိုး နည်းနည်း ကို ငုပ် သာ သွားတာပါ တွင် တွင် ။ ဟော တော် မူ သည် ။ ရုပ် လက္ခဏာ နှင့် အသံ တော် ကား ပကတိ အတိုင်း ပင် ။ " “ ခန္ဓာ ဝန်ကြီး က လဲ တယ် လေး တာပဲ ။ ကဲ ..... ဦး သန်းမောင် ၊ ဝမ်း ချူ ပေး စမ်း ပါ ဦး " ဟု ဆို ကာ ကု ဋီ သို့ ကိုယ်တော်တိုင် ကြွ တော် မူ သည် ။ ရဟန်းရှင်လူ ပရိသတ်များ ကား ဆရာ တော့် ကျောင်း ပေါ်၌ အားလုံး စု ၍ လာ ကြ၏ ။ ဒေါက်တာ ဆိုနီ နှင့် ဆရာဝန်ကြီး စော မြ အောင်တို့ ရောက်လာကြ သည် ။ “ ကဲ - နောက်ထပ် ဆေး ထိုး စရာ ရှိသေး ရင် မြန်မြန် ထိုး ကြ ။ အချိန် မရှိဘူး ။ မင်းတို့ ဆေး လဲ အား ဘာမှ ငယ် မတတ်နိုင် သော မျက်နှာ ပါဘူး ” ဖြင့် ဟု ရဟန်းရှင်လူ ပင် မိန့် တော်မူ၏ များ စိုးရိမ် ။ နေ့ တ တစ် ကြီး နာရီထိုး ဖူးမြော် ပေ နေကြ ပြီ ။ စဉ် - တွေတောင် “ မောင် ပြာ ချစ်ဆွေ လာပြီ ။ ၊ ကဲ - ဒီတစ်ခါတော့ အားလုံး ဦး ပဉ္စင်း မရတော့ဘူး များ ရော ၊ ဒကာ ။ ဟေ့ ဒကာမ တင်ငွေ တွေရော ကြီး ခန္ဓာ ၊ ရှိသူ ငါ့ မျက်စိ တိုင်း ခံစားရ မ ယ့် ဝေဒနာကို ကျော်လွန် အောင် ရှု ကြ ။ မင်းတို့ ခန္ဓာ ဝန်ကြီးရဲ့ ဒုက္ခ ကို လက်တွေ့ ဒီမှာ ကြည့် ထား ကြ ။ မမေ့မလျော့ နေ ရစ် ကြ ပေတော့ ” ဟု ဆုံး မ သြ ဝါဒ ပေးပြီး ၁၅- မိနစ် ခန့် ငြိမ်သက် အေးဆေး စွာ တရား နှလုံးသွင်း ၍ နေ တော်မူ၏ ။ တစ်နာရီ နှင့် မိနစ် ၂၀- တွင် ခန္ဓာ ဇာတ်သိမ်း ၍ ချုပ် ပြတ် ငြိမ်း တော် မူ လေ၏ ။ ထူးဆန်းသော မျက် ရှင် တော် နှင့် ဓာတ်တော်များ ထို အခြေအနေအတွက် သုံး လေး လ က ပင် ကြိုတင်၍ အ မိန့် ရှိခဲ့သော်လည်း ကျန်းမာ ပကတိ ဖြစ်၍ မ ရိပ် မိ ခဲ့ ကြ ပေ ။ ရောက်လာ သူများ အားလုံး မျက်ရည် ဖြင့် ကန်တော့ ကြ ရ လေ၏ ။ မင်္ဂ လာ ရိပ်သာ ၌ တရား စည် သံ အစား ငိုကြွေးသံ တို့ သာ ပဲ့ တင် ထပ် လေ တော့သည် ။ ၁၃၂၄- ခုနှစ် ပြာသိုလဆန်း ၉- ရက်နေ့မှစ၍ ခုနစ်ရက် တိတိ ဈာပန ပွဲကြီး ကျင်းပ ကာ ခမ်းနား ကြီးကျယ် စွာ ပူဇော် ကြ ကုန် ၏ ။ ဤမျှ စည်ကား ၍ ` ခမ်းနား ကြီးကျယ် သော ဈာပန ပွဲ ကား မရှိသလောက် ရှားပါး လှသည် ။ ထို ဈာပန ပွဲ တွင်လည်း ဦး ကျော် သိန်း ဒေါ် တင် လှ တို့၏ မဏ္ဍပ် ၌ လူအများ ကြားမှ ပင် ပျား တော်လည်း များ စုဝေး ထို ပျံသန်း မဏ္ဍပ် ၌ လာ ကျိန်း ကာ အသိုက် ဝပ် ပူဇော် အအုံ ရန် အ ပြု လှ လာကြသည် ည့် ကျသော ကို နေ့ တွေ့ ဖြစ်ရာ ကြ ရ၏ အလောင်းတော် ။ အလောင်း မ ကြွ လာ မီ နှစ် မိနစ်အတွင်း ပျား များ အအုံ ဖွဲ့ နှင့် ပြီး ဖြစ်ကြ လေသည် ။ ဆရာတော် နှင့် ပျား သည် တတိယအကြိမ်မြောက် အမှတ်အသား ကြီး တစ်ခု ဖြစ်လာ ၏ ။ သောအခါ လ ပြည့် အုတ် နေ့တွင် ပလ္လင် မီး ပေါ်၌ သင်္ဂြိုဟ် အထူး ရာ ကြပ် လူထု မတ် ပရိသတ် ၍ သင်္ဂြိုဟ် မှာ နှစ်သိန်း ကြ ရာ ဓာတ်တော်များ နီးပါး ရှိသည် ။ အ မီး လုံး သင်္ဂြိုဟ် အ လုံး နဝမ အကြိမ် ## PAGE 702 ၆၄၈ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ကျ လာသည် ကို တွေ့ ကြ ရသည် ။ အချို့မှာ အ ရိုးမ ကြီး ၌ အတွဲ လိုက် အ ပြွတ် လိုက် သီ ၍ ဥ နေ၏ အဝါရောင် ။ အရိုး နှစ်မျိုး တစ်ပိုင်း ဖူး ဓာတ် တွေ့ ရ၏ တော် ။ တစ်ပိုင်း ဖြစ်သည် လည်း ရှိသည် ။ နွားနို ့ နှစ် ရောင် နှင့် အရိုး တော်များ ကို အိမ်၌ ယူ၍ ပူဇော် ထား ကြ ရာ အ လုံး အ လုံး ဖြစ်လာသည် ကို တွေ့ ကြ ရ ပြန် ၏ ။ ဆင် ဆေးလိပ် ကုမ္ပဏီ ဦး သောင်း အိမ်၌ မူ အရိုး တော် မှ ဓာတ် တော် ဖြစ်လျက် ရောင်ခြည်တော် များ ပင် … ကွ န့် မြူး နေသည်ကို ဖူး တွေ့ ကြ ရသည် ဆို၏ ။ ဆရာတော် သက်တော် ထင်ရှား ရှိ စဉ် က ပူဇော် ထား ရှိခဲ့ ကြသော ဆံပင် တော်များ မှာလည်း ပရိနိဗ္ဗာန် ပြုပြီး နောက် ကာလတွင် ဓာတ် တော် ကဲ့သို့ လုံး ဝန်း သွားသည် ကို ဖူး တွေ့ ကြ ရသည် ။ နောက်တစ်ခု အံ့ဖွယ် ကောင်းသည် မှာ ကား မီး သင်္ဂြိုဟ် ရာတွင် မီး မ စွဲ ဘဲ သူငယ် အိမ် မပျက် တည်ရှိသော ' မျက်လုံး တော် အစုံ နှင့် ချိတ်ဆက် နေသော လက် ဆစ် ရိုး တော်များ ဖူး တွေ့ ရခြင်း ပင် တည်း ။ ဓာတ်တော်များကို ဌာပနာ၍ ပွဲတော် အင်း အလယ် ၌ “ မင်္ဂ လာ ဓာတု ဓမ္မစေတီ ကို တည်ထား ကိုးကွယ် ကြသည် ။ ( ရ တ နာ့ ဂူ မီးရထားလမ်း နှင့် ကား လမ်းဆုံ အနီး ။ ) ( အရိုး အ ဆက် အစပ် နှင့် စပ် ၍ မဟာ ပရိ နိဗ္ဗာန သုတ် ၊ “ နာ ဂါ ပ လော ကိ တ ” ပုဒ် အ ဖွ င့် ၁၄၅- ၌ “ လူ အ များ၌ တေ့ ဆက် ၊ ပစ္စေ က ဗုဒ္ဓါ ၌ ချိတ်ဆက် ၊ ဘုရား ၌ ကွင်းဆက် ’ ဟု ဖွ င့် သည် ။ ) ရဟန်းရှင်လူ တို့သည် ထိုအခါ မှ ပင် အလွန် ကျေးဇူး များ မြတ်သော လောကုတ္တရာ ရတနာ မြတ် ကြီး ဖြစ်ကြောင်း အလေးအနက် ပို၍ သက်ဝင် ယုံကြည် လာ ကြ ကာ အဖိုး အ နဂ္ဃ ထိုက်တန်သော လောကီ ကျောက်မျက်ရတနာ မျိုးစုံ ဖြင့် ဝိုင်း အုံ ပူဇော်၍ မ ပြီး ချီးကျူး တ , သ၍ မ ကုန် ၊ ကျေးဇူး ဂုဏ် ကို အောက်မေ့ ၍ မ ဆုံး နိုင်အောင် ရှိကြ ရ လေတော့ ၏ ။ ( မိုးကုတ် တ ရာ တော်၏ ဥပ နိဿယ အတိုင်း အားထုတ် ၍ ရဟန်း ကိစ္စ ပြီး မြောက် တော် မူ သော မြိုင်မြို့ ဇီး တော ဆရာတော် အကြောင်း ရှေ့၌ ဖော်ပြ မည် ။ ) ## PAGE 703 က သင် ပိုင် ဆရာတော် ဦး ရေ ဝ တ - ( ၁၂၆၅ – ၁၃၂၇ ) • မိမိ စိတ် ဖြင့် မိမိကိုယ် ပေါ်၌ ဖြစ်ပေါ် တာ ကို အမြဲမပြတ် ရှု မှတ် နေ တဲ့ အလုပ်သည် ဝိပဿနာ အလုပ် ပိတ် ရဲ့ ဟူ၍ ရှု ရမယ် ခေါ်တယ် ဆို သ ဖြင့် ဆိုတာ ဝိပဿနာ သေချာစွာ အလုပ်ကို မှတ်ထား ကိုယ်နဲ့ ကြ ” လုပ်လို့ ကော ရပါ GU : 0 မလား ဖြေ ။ နိစ္စ မရပါ ဒုက္ခ ဘုရား အနတ္တ လို့ ပါးစပ်က ရွတ် ပြီး ပုတ်း ဖိပ် နေရင် ကော ၀ိ ပဿ နာ အလုပ် ဖြေ ။ ကိုယ် “ မဟုတ်သေး ဟုတ်ပါ့မလား ဆိုတာ ပါ က ဘုရား ကော ဘယ်နေရာကို ခေါ် သလဲ ၊ ဖြေး ။ ထိ အပ် လို ဖျား ့ သိတဲ့ က လေးနဲ့ နေရာကို ဖြစ်စေ ကိုယ် ၊ စူး ဖျား လို ့ က ခေါ်ပါတယ် လေးနဲ့ • ဖြစ်စေ ဘုရား တစ်စုံတစ်ခု သော ဝတ္ထု ဖြင့် ဒါ ဖြင့် ကိုယ် က ပေါ်တာ ဘယ် နှစ်မျိုး ရှိလဲ ။ ဖြေ ။ ငါးမျိုး ပါ ဘုရား ၊ ဖြေ မေး ။ ။ ပူ ဘာတွေလဲ တာ ၊ အေး ။ တာ ၊ လူပ် အ ခ ၊ ဆင်းရဲ တာ ၊ ချမ်းသာ တာပါ ဘုရား ။ တရားဟော က သစ် , ပိုင် တရား ဆရာတော် ပြ တော် မူ ကား သည် အာက် ။ ဆယ် ပါ ရက် အတိုင်း စခန်းများ ဝိပဿနာ ဖွ င့် ရှု လှစ် ကွက်ကို ကာ တစ်နေ့လျှင် အကျဉ်း ချုံး ၍ အနည်းဆုံး တရား နှစ်ကြိမ် ၊ တစ်ကြိမ် လျှင် နှစ်နာရီ အနည်းဆုံး ဟောပြော ပြ သ တော် မူ ရာ အ နှစ် - နှစ်ဆယ် တရားဟော ဗ န့် ပင် ပလ္လင် ကြာ ပေါ်သို့ ညောင်း ရောက်သည် ခဲ့ ၏ ။ နှင့် ကျောက်ရုပ် သဖွယ် နှစ်နာရီ လုံးလုံး ဟော ယဉ် ကျေး တော် မူ သိမ်မွေ့ လေသည် ပေ သည်း ။ ဟောပြော ဟောပြော ရာ ၌လည်း ပြသခြင်း ထိပါး ၌ တင်း ခြင်း တိမ် မ ရှိး စကား ရော င့် ရဲ ခြင်း အသုံးအနှုန်း ရှိ တော် မှ မ မူ စ၍ ချေ ။ ကျယ် ပြ န့် လွတ်လပ်သော သတိပဌာန် ရှု ကွက် ပေ ၏ ။ သို့ရာတွင် ဆရာတော် စာပေ ပေးသော အမြင် တရား ဖြင့် တစ်စုံတစ်ရာ မှာ လူ ပြိန်း လို များ နေသေး မလုပ် သကဲ့သို့ တတ် မရှိအောင် ရှိ နေ၏ ။ သတိပဋ္ဌာန် ပေါ်လွင် လှ လေးပါး ဝင် စ ပုဂ္ဂိုလ်များ လုံး ကို ခြုံ မိ သမာဓိ သည်ဟု အ သား ဆို ရန် တက် လည်း လွယ် အ စက် စေရန် ၊ မရ္ဟိ မူလ မိ ချည်တိုင် ဟုဆို ရန် ရှု လည်း ကွက် မလွယ် တစ်ခု ။ ထား လုပ်ငန်းခွင် ပေး လျှင် န အကြိမ် ## PAGE 704 ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှို ပို၍ သင့် မြတ် ရာ ၏ ။ သို့မဟုတ် ယခုအခါ ပေါက် ဒုက္ခ မြောက် ဝေဒနာ ခဲ့ သူများ ရှု ကွက် က တရား ဖြင့် ( ပေးသော မိမိတို့ စရိုက် အခါ အားလျော်စွာ “ ဝေဒနာ လိုက် ) တရား ဝေဒနာ တက် လို က သူ ၊ ထုံ ဟု ကျဉ် ဆို မှု ကာ စ ပေး သော တတ် ဒုက္ခ ကြ ဝေဒနာ ရာ ဘာမျှ ဖြစ်ပေါ်ရန် မသိသော ကို လူ သာ ငံ့ တော်တော်များများမှာ လင့် ကြောင့် ကြ နေ ရသကဲ့သို့ ၁ , ထိုင် လိုက်သည် ရှိနေ ကြ၏ နှင့် ။ ပေါ်လာ သမာဓိ ပြန် မရနိုင် သော်လည်း ဘဲ ရှိ နေတတ် ဒုက္ခ ဝေဒနာ ကြသည် ကျွတ် ။ “ သုခံ လွတ် သ သွားရန် မာ ဓတ္ထာ ကို သာ ယ ရှု = မှတ် ကိုယ် မှု စိတ်ချမ်းသာ အား သန် ထား မှ သ ဖြင့် သာ သမာဓိ ကို မချိ မ ဆံ့ လည်း ဒုက္ခ ရ မှ လွယ် တ ဒင်္ဂ ပေသည် ကျွတ် ။ ” နေ ပူ သည့် ကျ ကျမှ သာ ခရီးရှည် ကို ပင် မြိန် လာ ရေ သူ ရွက် သစ်ပင် ရ တရားထူး ရိပ် ခို ရသကဲ့သို့ ' ဟု ပြောဆို ထင်မှတ် တတ် ကြ ပြန် လေသည် ၊ အခြား ဆိုလိုသည် သူများ၏ ကား စရိုက် မိမိ နှင့် တုန်းက ကိုက်ညီ ထို ဒုက္ခ သော် မှ ဝေဒနာ ကိုက်ညီ ရှု ကွက် ပေ မည် ဖြင့် ။ တရား သို့ရာတွင် တက် ခဲ့သော်လည်း ယောဂီ တို့မှာ “ “ ဒီလိုဒီလို တရား ထိုင် လည်း တယ် ရှု မှတ် ဆိုတာ ၍ ရသေး ဒီဟာကို ၏ ” သာ ဟု မှတ် ရှု ကွက် ရတယ် ဟန် ” ကုန်အောင် ဟု တရား မူ သေ အသိပေး နားလည် သင့် သွား ကြ နိုင် ပေသည် သ ဖြင့် ။ စာပေ ဒေ ဒ နာ ကျမ်း ခံစားရသော ဂန် တို့၌ “ သုခ ဝတ္ထုများ ပဋိ သံ ကို ဝေ ကြည့် ဒီ သုခ လျှင် စ သည့် ဒုက္ခ ကို ဝေဒနာ ချည်း များကိုလည်း ဖိ မှတ် ၍ ရဟန္တာ ရှု မှတ် ဖြစ်ကြသည် ရ၏ ။ · ဒုက္ခ မ ဟုတ် ။ ' ဝေဒနံ ဝိက္ခမ္ဘိ တွာ = ဒုက္ခ ဝေဒနာကို ခွာ ၍ ” ( ဝါ ) ဒုက္ခ ဝေဒနာကို လျစ်လျူရှု ထားပြီး ကြ ရှု မှတ် ရကြောင်း မြဲ ထွက်လေ တွေ့မြင် ဝင် နိုင် လေ စ လေသည် သည် ( ။ မူလ ဝေဒနာ ကမ္မဋ္ဌာန်း လွန် ဖို ့ ၊ ထက် ပင်မ ဝေဒနာ , တရား အ ရှု ဟုတ် ကွက် ) သိဖို့ ကိုလည်း က အရေးကြီး ရှု မှတ် လှ ပေ ၏ ။ အ မြင့် ဒုက္ခ ဆုံး စံချိန် ဝေဒနာ အထိ ကိုလည်း ပေ ခံ ၍ အဓိ ရှု ပွား ဝါ ကြ သ ရ န သည်မှာ ခန္တီ သဘောအရ ထုံးစံ ပင် တည်း မိမိတို့ ။ သို့သော် ခံနိုင်ရည် ‘ ရှိသလောက် တရား ရှု မှတ် ရ မိမိတို့ သည်မှာ စရိုက် ဤမျှ နှင့် လျော် သာ ” စွာ ဟု ကျယ်ကျယ် ကျဉ်း မြောင်း ပြ န့် စွာ ပြန် ဘောင် တစ်ခု ခတ် မ မိ တစ်ခု ပေး ရာ မိ မ လွတ်လပ်စွာ ရောက်စေ မူ ရှု ၍ မှတ် ယောဂီ နိုင် စေရန် တို့၌ သတိပဋ္ဌာန် မည်မျှပင် ရှု ကွက် လမ်း များကို များစွာ ဟန် ဖွ ကုန်အောင် င့် ပေး ထားသော်လည်း လမ်း ဖွ င့် ပေးထား ယောဂီ သ င့်၏ က မူ ။ သူ ့ စိတ်ကြိုက် သူ့ လျှောက် စရိုက် နှင့် သွား သင့် ပေ မြတ်သော လိမ့် မည် ။ ထို ့ သူ ထင် ကြောင့် လွယ် လွတ်လပ် မြင် လွယ် ကျယ် သည့် ပြ န့် စွာ တစ်ခုတည်းသော နည်း ပေး တော် မူ ကြ လမ်း စေ လို က ပါ၏ ပင် ။ ဘုရားရှင် ထိ မိ လှ ပါ နည်း ပေ ၏ ။ ပေး ( ဒါကိုမှ တော် မူ “ ခဲ့သော ဝိပဿနာ သတိပဋ္ဌာန် ဘုံ ကျယ် ” ကား ဟု ငြင်းပယ် လို ရာ ရွေးချယ် နေ လျှင်လည်း ကျယ် ပြ ကျန်ရစ် န့် လွတ်လပ်၍ ရုံ သာ ။ ) i နဝမ အကြိမ် ## PAGE 705 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၆၅၁ ပရိယတ္တိ အ နှစ် နှစ်ဆယ် ၁၂၆၅- ဆရာတော်သည် ခုနှစ် တပေါင်းလဆန်း ပဲခူး ခရိုင် ၁၀- ပေါ ရက် မြို့ အပိုင် ၊ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ အ ဗျား အလယ် ၁၂- နာရီအချိန် စု ရွာ ဦး ဘိုး ဖွား ကန် မြင် - ဒေါ် တော် စိမ်း မူ ခဲ့သည် ရ င့် တို့မှ ။ ငယ် မည် ရှစ် မောင်ရွှေ နှစ်အရွယ် ဘ သို့ ၊ ဘွဲ့ ရောက်သောအခါ ဦး ရေ ဝ တ ။ အ ဗျား အထက် စု ကျောင်း ဦး ကလျာ ဏ ထံ ၌ သာ သရက်တော မ ဏေ ပြုသည် တိုက် ။ အင်းဝ သာ မ ကျောင်း ဏေ ဘဝ ဖြင့် ပထမ ပင် ကျော် ကျိုက်ထိုမြို့ ဦး ကော အနီး သလ္လ မရမ်း ထံ ၌ ချို အောက်ခြေ ကျောင်း ၊ စာများကို ရန်ကုန် သင် ရွှေ ယူ၍ ရေး ဆောင် ၁၂၈၅- ၊ ဘုံ ခုနှစ် ကျော် ၊ ဘုရားကြီး ရဟန်း ဖြစ် တိုက် ပြီးနောက် ( ဦး နာ ပခုက္ကူ ရ ဒ ၊ ဦး ၊ မဟာ ဣန္ဒာ ဝိ သ သု ဘ တာ ) ၌ ရာ ပရိယတ္တိ မ တိုက် သင်ယူ ၊ မန္တ ရာ လေး ပထမ ပြည်မြို့ ကြီးကို တက္ကသိုလ် အောင်မြင် ကျောင်းကြီး တော် မူ ခဲ့ ၏ တို့၌ ။ ၆- စာ ဝါ ဝါ များ အ ရ ပို မှစ၍ ့ ချပေး ခဲ့ရာ ဝေါမြို့ ၁၂- အနီး ဝါ မှစ၍ ကြုံ တူ ၂၂- ဝါ ကျောင်း အထိ နှင့် ၁၀- နှစ်တိုင် တိုင် အ ဗျား အထက် စု ကျောင်း၌ စာ ချ ဆရာတော် ဖြစ် တော် မူ ခဲ့ ၏ ။ ပဋိ ပတ္တိ အ နှစ် နှစ်ဆယ် မီးလောင် ရဟန်း ပျက်စီး ၂၂- ခဲ့ရာ ဝါ မှ အ အ စ ရ သပိတ် ဒုတိယ တစ်လုံး ကမ္ဘာစစ် သုံး ထည် ဒဏ် သော ကြောင့် သင်္ကန်း အ ဗျား မျှ ဖြင့် အထက် ဖက္က စု လိပ် ကျောင်းကြီး ကျောင်းသို့ ပြောင်းရွှေ့ မ ကင်း ရာ မ ကာ ကင်း ပဋိ ပတ္တိ ကြောင်း အလုပ် ငဲ့ ညှာ စခန်းကို ထောက်ထား ကြိုးပမ်း ရ မည့် မိဘ တော် စသည်တို့ မူ လေသည် ကြောင့် ။ ၂၃- ကသစ်ဝိုင် ဝါ ရ သောအခါ ကျောင်း ၌ ရွှေ့ပြောင်း ကာ အတ္တ , ပ ရ ကျိုး နှစ် ဝ ကို ဆောင် တော် မူ ရသည် ။ ၄၂- ဝါ ပျံလွန်တော်မူ သည် အထိ ပင် ဆရာတော်၏ ဖြစ်သည် ။ ပဋိ ပတ္တိ သာသနာပြု အလုပ် တွင် လူ ဒါယကာ များ ဘက် ၌ ပဲခူးမြို့ ကျုံး ရိုး တန်း ဦး မောင် ကြွယ် ၊ ဒေါ် မြ ညွန် ၊ အ ဗျား အလယ် စု ရွာ ဦး ဘ ညွန် ့ ဒေါ် စိန် ညွန် ့ ဦး အနယ်နယ် ရွှေ အေး ၊ ဒေါ် အရပ်ရပ် ငွေရှင် နှင့် ယောဂီ အထူး သ များ ဖြင့် က ညောင်လေးပင် ၁၂- ဧက ရှိ ကသစ်ဝိုင် မြို့မှ ကျောင်း ပဋိ ပတ္တိ အ မ ကလေး ဌာန ကြီးကို ဒေါ် ချိုချို အဆောက် စ သော အအုံ သာသနာ ပေါင်း ပြုခဲ့ လေးဆယ်ကျော် ကြ ရာ ယခုအခါ ဖြင့် ‘ ကသစ်ဝိုင် မွေ့ လျော် ဖွယ်ရာ ကမ္မဋ္ဌာန်း ပစ္စယာ နည်း ' နုဂ္ဂ ဟူ၍ ဟ ပင် ဘက်က ပေါ် ထင် တာဝန်ယူ လျက် ရှိပေသည် ဆရာတော်သည် ။ ပရိယတ် , ပဋိ ပတ် ဘဝကို ကတ္တား ခြား ခွဲဝေ ၍ လုံ ့ လ ဝီရိယ ကြီး စွာ သာသနာပြု စ နေ့ နေ့ နံနက် တော် မူ ၁၁- ခဲ့ရာ နာရီ သက်တော် ၅၀- အချိန်၌ ၆၂- အ ပျံလွန်တော်မူ ရ ၊ ၁၃၂၇- ခုနှစ် သည် ပြာသိုလ ။ ပြည့် ကျော် ၉- ရက် ပျံလွန် တော် မ မူ မီ ပ မ - ရန်း ဟုန် ဒကာ များ ဝိုင်း အုံ ၍ ပြုစု ကုသ နေ ခဲ့ စဉ် ဦး တေဇော သာရ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 706 ၆၅၂ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် စ သော ဆရာတော်၏ တ ပ ည့်များ အား ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဟောင်း မြန်အောင် ဦး တင် က - မဟုတ်ဘူး “ “ ကိုယ်တော် ကိုယ်တော် တို့ ၊ - ကရုဏာ ဆရာ တော့် ရောဂါ ရောဂါ ၊ ကရုဏာ ဘာ ရောဂါ ရောဂါ လို ့ ။ ကိုယ်တော် ထင်သလဲ တို့ ။ လဲ ဘာ သာသနာ ရောဂါ မှ ကြာကြာ ပြသမှု လျှော့ ပြု ချင်ရင် ရန် လျှောက် ကြပ် ကြပ် ထား၍ သတိ မ ပြုပြီး ရ သ ဖြင့် ကရုဏာ ယင်းသို့ ကြည့် လျှောက်ထား ထား ကြ ခဲ့သည်ဟု ပေတော့ ” ဖတ်ရှု ဟု ဟောပြော ရ ပေ ၏ ။ တရားတော်များ ( အပြည့်အစုံ ကို အရှင် စာအုပ် ' တေဇော ၌ ရှု သာရ ကြ ပါ ထေရ် ကုန် ။ ) ပြုစု သော “ ကသစ်ဝိုင် ဆရာတော် ထေရုပ္ပတ္တိ နှင့် အကဲဖြတ်ရန် ကသစ်ဝိုင် မှာ မူ ကျွန်ုပ်တို့၏ ဆရာတော် အ ဘုရား ရာ လည်း ကြီးသည် မဟုတ် ပဋိ ၊ ပတ္တိ ထုတ် အ ဆို ရာ၌ ရန် မည်မျှ လည်း မ ပြည့် ဝံ့ ပါ ။ စုံ လုပ်ဆောင် တော် မူ သည် ကို တော် မူ ခဲ့ သမျှ စင်စစ် မိမိ နှင့် - “ သာသနာတော်၌ က တံ က ရ ဏီ ယံ များစွာ နာ ပ ရံ ဣတ္ထတ္တာ အကျိုး သက်ရောက် ယ = နောက်ထပ် စေ ခဲ့သည် ပြု ဖွယ် သာ မရှိ ၊ ဖြစ်ပါ၏ အကြွင်းမဲ့ ။ အား ပြီး ပြည့် သွန် စုံ ၍ လေပြီ “ အတ္တ ” ဟု ဟု ဒတ္ထ မော်ကွန်း ပ ရတ္ထေ န ၊ မ ဗဟု တင် နိုင်သေး နာပိ န ပါ ဟာ သမျှ ပ ပဓာန ယေ ' ဟူသော အလုပ် ၌ မိန့် သာ ခွန်း တစ် တော်ကို ရှိန် တည်း သာ ကျွန်ုပ်တို့ ဦး ထိပ် ရွက် ပန် ဆင် ကြ ရမည် ဖြစ်ပါ သတည်း ။ တစ်ခုတည်းသော ဘဝ အဓိပ္ပာယ် အ ခွင့် ကျွန်ုပ်တို့၏ ကောင်းကြီး များမှာ သက်တမ်း နီး လျက် နှင့် တွက် ဝေး ကာ စစ် လက်လွှတ် ကြည့် ပါ က ခဲ့ ယူ ကြ ရသည် တတ် လျှင် က ရ များ နိုင်သော ကုန် ၏ လက်လှမ်း ။ လက်မ လွန် တ မှီ ကောင်းများ သေးသော ၊ သို့သော် လည်း ရပ်တည် လက်မတင် လျက် ကလေး ရှိကြ ပေ မျှသာ သေးသည် ဖြစ်နေသော ။ ပစ္စက္ခ မျက်မှောက် . အ ခွင့် သွားကြ ဘုရား ကုန် အ ၏ ။ ကိုယ့် ဆူ ဆူ တို့သည် ဟာ ကလေး ပွ င့် နှင့် ပေါ် ကိုယ် ၍ အ ပွ တော် င့် ပေါ် ဟုတ် ၍ လာ နေကြသော ကာ ပရိနိဗ္ဗာန် ကာလ စံ နဂါး ၍ - စံ တို့ ၍ ကား သာ အိပ် ၍ ကောင်း ကြ တုန်း ။ အချိန်အခါ လက်ရှိ ဘဝ သည် ကား မြင့် အ ရ မြတ် တော် လှ ပါ လေ စွာ့ ပေ ။ ၏ ကျွန်ုပ်တို့ ။ ထက် ပါရမီ ရှိသူ ကား အ ဘယ်မှာ ရှိ ပါ သေး တော့ အံ ့ နည်း ။ တရားတော်ကို “ ခုနစ်နှစ် ကြားနာ သမီး ကလေးများ ရ သူ တိုင်း ပင် ဘုန်း နားလည် ကံ ပါရမီ ကျင့် ကြီး သုံး၍ သူများ ရ နိုင်သော ” ဖြစ်ကြောင်း မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ မိထွေး တော် ဂေါတမီ အရိယာ က ချီးကျူး သူတော်ကောင်း လျှောက် တင်ခဲ့ ကြီးများ ဖူး ၏ ။ ( ဂေါတမီ ထေ ရီ ပ ဒါန် ၊ ) နည်း ပေး လမ်းညွှန် ရုံ မျှ သား ၊ ကိုယ်တိုင် ယူ မှ ကိုယ်ပိုင် သက်တော် ရ ကြ ထင်ရှား မည် ဖြစ်၏ ရှိ နေကြသည် ။ ယူနိုင် သလောက် ဟု ဆို စေ ကို ၊ သာ လျှင်လည်း ရ ကြ ပေ လိမ့် မည် ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 707 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၆၅၃ ခုနစ်နှစ် သမီး ကလေးများ ပင် ရယူနိုင်သော တရား ကား အ ဘယ်မှာ လျှင် ခက်ခဲ ပါ လေ မည် နည်း ခက်ခဲ ။ မှု သို့သော် ကြောင့် နားမလည် လွယ်ကူ နိုင်သော လှသည် မလွယ်ကူ ကား မဟုတ်ချေ ခြင်း မဟုတ် ။ “ မလွယ်ကူ ။ ယောဂီ ” ကိုယ်တိုင်က သည်မှာ တရား မ လိုချင် တော်၏ ၍ သာ ဖြစ်၏ ။ ထို မ ့ လိုချင် ကြောင့် သည် “ မလွယ်ကူ မှာလည်း ” ဘဝ ဆိုသည်မှာ အဓိပ္ပာယ်ကို တရား သဘော ၏ အတိုင်းအတာ မ ပေါက် သေး မဟုတ် ခြင်း မျှသာ ။ ယောဂီ တည်း ၏ ။ , ပမာဏ လျှပ်စစ် သာလျှင် ကို ကြိုးစား ဖြစ်၏ ရှာဖွေရန် ။ ` မ ခေတ်အဆက်ဆက် လို ၊ ခ လုပ် နှိပ် တတ် လည်း ရုံ မျှသာ လမ်း လို ရှင်းပေး တော့ ၏ ခဲ့ ။ ကြ ပြီး ဖြစ်သည် ။ ကျွန်ုပ်တို့သည် တစ်စုံတစ်ခုကို ဆုံးဖြတ်ချက်ချ ရန် အချိန် မ ဆွဲ သင့် တော့ ပြီ ။ ကိုယ့် တရား ကို ကိုယ် သာလျှင် အလွန်တရာ စီရင် ပိုင် ခွင့် ရှိ ရ နေ၏ ခဲ လှ စွာ ။ ထို သော ဟာလည်း လူ့ဘဝ၏ အခွင့်အရေး အရေးအကြီးဆုံး ကြီး တစ်ခု အနှစ်သာရ ပင် တည်း ၊ ။ ၏ တစ်ခုတည်းသော အ ဖြေ ကား အ ဘယ်အရာ ဖြစ်ပါ လေ မည် နည်း ။ ကျန်းမာရေး လော ၊ စီးပွားရေး လော ၊ လူမှုရေး လော ၊ အာဏာ လော ၊ ရာထူး လော ၊ ကျော် စော မူ လော ၊ စည်းစိမ် ခံစားမှု လော .....။ ဘဝတစ်သက်တာ ထို တစ်ခုတည်းသော သည် အ ဖြေ အဘယ်မျှ ကို မ ဖော်ထုတ် ကြာရှည် နိုင်သေး ခံ လေ မည် သမျှ နည်း ကျွန်ုပ်တို့သည် ။ ဤ ဒုက္ခ ဂင်္က ပါ မှ လူတိုင်းလူတိုင်း လွတ် ရက် မရှိ နိုင်သေး ချမ်းသာ ။ ချင် ကြ၏ ။ ချမ်းသာအောင် လုပ်သမျှ ဒုက္ခ အ ဖြေ ချည်း ထွက်လာသည် ချမ်းသာ ။ ဟူသည် အဘယ်နည်း ။ “ သန္တိသုခ ” သည် အတု မဲ့ ချမ်းသာ ဖြစ်၏ ။ လူတိုင်းလူတိုင်း ငြိမ်းငြိမ်း နေထိုင် လို ကြ၏ ။ အငြိမ်းစား အငြိမ်းစား ရအောင် ယူ လို ကြ၏ လုပ်သမျှ ။ မီး ထ ၍ တောက် လာ ပြန်သည် ။ ငြိမ်း “ နိဗ္ဗာန် မှု ဟူသည် သည် အ အဘယ်နည်း ငြိမ်း ဆုံးသော ။ ငြိမ်း မှု ဖြစ်၏ ။ မြန်မာနိုင်ငံ ပဋိ ပတ္တိ သာသနာ ဝင် ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ဤတွင် ရွေ့ ရပ်နား ပါ ဦး အံ့ ။ နိဗ္ဗာန ပစ္စယော ပော တု ။ တန်ဆောင်တိုင် ဌေး လှိုင် ၊ ၁၉၃၇ ။ * မ အကြိမ် ## PAGE 708 ၆၅၄ 7 ကျေးဇူးရှင် လယ်တီဆရာတော် ဘုရားကြီး၏ ပဋိ ပတ္တိ သာသနာ ဝင် ကျောက်စာ တော် ကျေးဇူးရှင် လယ်တီဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ အလုပ်ခွင် နှင့် စပ် သော အဆုံးအဖြတ် သြ “ ငါ ဝါဒ သောတာပန် များမှာ နှောင်း ဖြစ်ပြီ ခေတ် ' လူ စ သည် တို့ များစွာ ဖြင့် . ထင်မှတ် အတုယူ လိုက်နာ ပြောဆို ဖွယ် ဆုံးဖြတ် ကောင်း ကြ ရသော လှ ၏ ။ အထူး အ ရာ သ သည် ဖြင့် ပဋိ ဆရာတော်ဘုရားကြီး ပတ္တိ သာသနာ ဝင် ၌ အ ထိပ်တန်း မိန့် ရှိ ဖူး သည့် ပြဿနာ အတိုင်း ကြီး တစ်ရပ် မှတ်သား ဖြစ်နေ၏ ထားသော ။ ထို ပရိယတ် ပြဿနာ ၊ နှင့် ပဋိ စပ် ပတ် ၍ စွယ်စုံ ဝိဇ္ဇာ မဂ္ဂ တ ပ အလင်း ည့် ကြီး ပြ တစ်ပါး ကျမ်း ” မှ ဖြစ်သူ နောက်ဆက်တွဲ သိမ် တောင် ဆည် အဖြစ် ကြီး ထုတ် ဆရာတော်၏ နုတ် ပြ ဆိုပါ မှတ်တမ်း အံ့ ။ ကို “ အရိယာ ဖြစ်သည် လယ်တီဆရာတော် ။ မိတ္ထီလာမြို့ ရေလယ် ဘုရားကြီး ဆရာတော် သဲ တော သိမ် ဦး အာ တောင် ဒိစ္စ ၊ တိုက် စွန်းလွန်း ၌ သီတင်းသုံး ဦး က နေ ဝိ ခိုက် နှင့် တရား အား ထုတ်ဖော် ဦး ဝိ စာ ရ နှင့် စွန်းလွန်း စက် စာရေးကြီး ဦး ဘ စံ တို့ ဆရာ တော့် ထံ လာရောက် ကြ၏ ။ ထိုအခါ ဦး ဘ စံ က ဆရာတော်အား အောက်ပါ အတိုင်း လျှောက်ထား သည် - ပဏ္ဍိတ “ ဆရာတော်ဘုရား ဝေဒ နီ ယ ကျမ်း ၊ လာ ဘုရား က တ သိုဏ်း ပ ည့် တော် အားထုတ် သည် သေ နည်းများ ကျွ တောင် ကို ဦး တိ အားထုတ် လောက၏ ရာ ဥဂ္ဂ ဟ နိမိတ် ၊ ပဋိ ဘာ ဂ နိမိတ်များ ကို ကောင်းစွာ ရရှိပါသည် ။ အပ္ပ နာ ဈာန် သမာဓိ ဖြစ်ပါသည် ဝိပဿနာ တက် ။ ထို့နောက် ရာ ရုပ် ခန္ဓာ ဆရာတော်၏ ကြီးမှာ နှမ်း အနတ္တဒီပနီ များကို အိုး ဝေဒနာ ကင်း ၌ ထည့် ကမ္မဋ္ဌာန်း ၍ နည်း လှော် အတိုင်း သကဲ့သို့ - တ ဉာဏ် ဖျစ် ဖျစ် စဉ် အတိုင်း ဖြစ်ပျက် တက် နေသည်ကို ၍ ရုပ်နာမ် အနိစ္စ ဉာဏ် သဘော မှာ များကို မြင် ပါသည် ကောင်းစွာ ဘုရား ထင်မြင် ။ ထို့နောက် ပါသည် ” . စ သည် ဖြင့် မဂ် ဇော ဖိုလ် ဇော ကျ ပုံ အထိ ပြည့် စုံ စွာ လျှောက်ထား ၏ ။ ဆရာတော် ဘုရားကြီး က သာဓု သုံးကြိမ် ခေါ် တော် မူ သည် ။ အထင်နဲ့ မ ပြောကြ နှင့် ထို့နောက် ဆရာတော်ဘုရားကြီး က “ အင်း - ငါ၏ တ ပ ည့်များ နောက် ကို ပြည် မဂ် ရသည် ၊ ရွှေတောင် ဖိုလ် ရသည်ဟု ၊ ညောင် မည်သူ့ကိုမျှ တုံး စ သော မ မြို့များတွင် ပြောကြ နှင့် ။ ' ဧရာဝတီ သောတာပန် မြစ် ၊ ရိုး တစ် သ က လျှောက် ဒါဂါမ် ၊ အနာ ဂါမ် အရိယာ တွေ အလွန် ပေါများ နေကြောင်း လျှောက်ထား ကြသည် ။ ဆုံးဖြတ် ပေးဖို့ လျှောက် လွှာ တွေလဲ ငါ့ ထံ မှာ အများကြီးပဲ ။ မည် သူ သော တာ ပ ဖြစ်ပြီ ၊ ရဟန္တာ ဖြစ်ပြီ ဟု မုချ မ ဆုံးဖြတ် ကြ နှင့် ။ အနု သ ယ သဘော သတ္တိ မှာ လွန်စွာ န င မ အကြိမ် ## PAGE 709 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၆၅၅ သိမ်မွေ့ သည် ယောဂီ ဖြစ်၍ တစ် ဦး မဂ် သည် ဖြင့် ပါရမီ ပယ် , လည်း မ ပယ် ရှိ ၊ သက် လွန်စွာ စွ န့် ့ သိနိုင် လည်း ခဲ သည် ကြိုးစား ။ ၊ ရုပ်နာမ် ဓမ္မ သဘာဝ ချုပ် ငြိမ်း အမှန်ကို သကဲ့ သို့ဖြစ်၍ ဉာဏ် အေးငြိမ်း ဝ မှာ ထင်မြင် မှုကို သည် တွေ့ ရှိ ခံစားရ ဖြစ်စေ တတ်သည် ဦး ၊ တစ်ခါ ။ ထိုအခါ တံစ် ခါ ယောဂီ ရုပ် - နာမ် ၏ စိတ်မှာ ငုပ် ကွယ် ဝီ နေ တိက္က တတ်သည် မ , ပရိ ယုဋ္ဌာန ။ ထိုအခါ ကိလေသာ ဆရာ တို့သည် က တကယ် ကြမ်းတမ်း မဂ်ဖိုလ် သော ထင် အမူအရာ ၍ ဆုံးဖြတ် မပေါ် မှား ဘဲ တတ်သည် ဆရာ ။ က စာ နှင့် ကိုက် ကြည့် ၍ ညီညွတ် သည် ထင် လျှင် သာဓု သုံးကြိမ် ခေါ် ၍ ဗိုလ် ငါးပါး နှင့် ညီမျှ အောင် ထား၍ ရှေ့သို့ ဆက်လက် အား ထုတ်ရန် တိုက်တွန်း ပေးရမည် ။ ဆရာ ရော တ ပ ည့် ပါ အပြစ် မ ကင်း ပင် ကြီးမှာ ဥပမာ မြင်ရ အား သူ ဖြင့် တိုင်း ခက် ကြည်နူးဖွယ် လက် ရွက် ဖြစ်သည် ညွန် ့ တို့ ။ ဖြင့် တစ်စုံတစ်ယောက်က စည်ပင် နေသော မဟာဗောဓိ ချိုး ဖဲ့ လျှင် လွန်စွာ မဟာဗောဓိ အား ပင် နဲ ကြီး သွား၍ နှင့် ရုတ်တရက် တူသည် ။ မဂ် ပြန်၍ ညွ န့် ဖိုလ် မ စည်ပင် ညွန် ့ တွေ နိုင် ။ ဝေ ထို ဆာ ့အတူ နေသည် ယောဂီ ။ မဂ်ဖိုလ် သည် မဟုတ်ဘဲ လျက် မဂ်ဖိုလ် ထင်မှတ် ၍ ဆုံးဖြတ် ပေး သူ သည် မဟာဗောဓိ ပင် မှ မဂ် ညွ န့် ဖိုလ် ညွ န့် တ ့ တွေကို ပ ည့် ကလည်း ချိုး ဖျက် “ သူ ငါ နှင့် သောတာပန် တူ တော့သည် ။ ဖြစ်ပြီ ' ဟု ဟိန်း ချ၍ တစ် စခန်း အ ကာ မော မ ရာ ဖြေ ဂ နား အနု သ နေ ယ တတ်သည် ဓာတ် ငုပ် ။ ဝိသာခါ တွေ ပေါ်ပေါက် အနာ ထ သောင်းကျန်း ပိဏ် တို့ ကဲ့သို့ ၍ သောတာပန် ခံစား နေ တတ်သည် အဖြစ် နှင့် ။ ယခု ဘဝ မှာပင် တကယ် မဂ်ဖိုလ် ရ ထိုက် သူ ဖြစ်ပါ လျက် နှင့် ဆရာ က အဆုံးအဖြတ် စော အကျိုး ၍ စိတ်ချ ယုတ် ၏ နေသော ။ ဆရာ မှာလဲ ကြောင့် ရှေ့သို့ မဂ် ညွ အားထုတ် န့် ဖိုလ် ညွ န့် လို မှု ချိုး ရပ်စဲ ပစ် ရာ သွား ရောက်သည် တတ်သည် ။ တ ။ နှစ် ပ ဦး ည့်မှာ နှစ် လဲ ဝ အကျိုး ယုတ် သည် ။ တကယ် အရိယာ ထင်မှတ် ၍ ဆုံးဖြတ်ပြီး သည့် နောက်တွင် လည်း အနု သ ယ ဓာတ် ငုပ် ပေါ် , မပေါ် ၊ ကံ သုံးပါး သောင်းကျန်းမှု ရှိ , မရှိ ကို အနည်းဆုံး ခုနစ်နှစ် စောင့် ကြည့် ရမည် ။ ကြပ် ကြပ် သတိ ရှိကြ လေ ” ဟု မိန့် တော် မူ လေသည် ။ ] ဤကား မြန်မာနိုင်ငံ ပဋိ ပတ္တိ သာသနာ ဝင် တွင် ဂိုဏ်း ဂ ဏ မ ရွေး အမြဲ စိုက် ထောင်ထား ရ မည့် ကျောက်စာ တော်ကြီး ပေ တ ကား ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 710 ၆၅၆ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ၁၃၅၃- ခု တော်သလင်း လ ပြည့် ကျော် ၆- ရက် ( ၁၇၊ ၉၊ ၁၉၉၂ ) ကွန်ပျူတာ စာ စီ ရန် ထပ်မံ မြ ည့် စွက် , တည်းဖြတ် ထားပါသည် ။ ဤ မူ ကို ရိုသေစွာ သိမ်းဆည်းထားပါ ” ( အားလုံး ချမ်းသာကြပါစေ ...... အမျှ အမျှ အမျှ .... ## PAGE 711 ဥရောပသို့ မေတ္တာ ခရီး အတွက် ၊ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် အထူး စီစဉ် သည့် တောင်တန်းသာသနာပြု ဆရာတော်ကြီး ဦး ဥတ္တ မ သာ ရ၏ ချမ်းမြေ့ စွာ ဘဝနေနည်း ကမ္မနိယာမ ၊ မေတ္တာ အာနိသင် ၊ ပရိတ် စွမ်းအား ၊ သေ နည်း သင်တန်း နှင့် သမထ ဝိ ပ သ နာ * အခန်း ကိုယ်တွေ့ ( ၅ ) ပစ္စုပ္ပန် ခန်း ဝတ္ထုများ ပါဝင်သည် ၊ တစ်သက်တာ ။ ကိုယ်တွေ့ ကျင့် စဉ် နှင့် ဖြစ်ရပ်ဆန်း များ ။ မေတ္တာ ဖြင့် သံရုံး ရာထူး လုပွဲ ၊ အိမ်ရှင် အိမ်ငှား အ မှု ကြီးများ စ သည် အောင်မြင်ခဲ့ ပုံ ။ ( ၂ ) ကြိမ် တိုင်တိုင် ဝိဇ္ဇာ ဓိုရ် များ နှင့် တွေ့ဆုံ၍ တောင် စောင့် နတ်မင်းကြီး ( ၆ ) ကြိမ် ပရိတ် လာ ရေ ပွက် ပုံ ။ ၍ အံ့ သြ စွာ မီး ကွင်း ပုံများ ၊ ကင်ဆာ စ သော ရောဂါ မျိုးစုံ ပျောက်ကင်း ပုံ ၊ ချင်းတောင် ပေါ်မှ ထိုး ထွက် နေသော သမထ အလင်းရောင် ကြီး နှင့် သမထ ဝိပဿနာ အတွေ့အကြုံများ စီစဉ် သူ ဓမ္မာစရိယ ။ ဦး ဌေး လှိုင် ၏ အမှာစကား ၊ ဖြစ်ရပ်ဆန်း နှင့် ကောလာဟလ သုံးသပ်ချက်များ ။ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် အထူး စီစဉ် သည့် ဆရာတော် ဦး ဥတ္တ မ သာရ မေတ္တာ ခရီးသည်ကြီး ( ပထမပိုင်း ၊ ဒုတိယပိုင်း ) တောင်တန်း သာသနာပြု ဆရာတော်ကြီး ဦး ဥတ္တ မ သာ ရ၏ ကိုယ်တွေ့ မှတ်တမ်းများ စီစဉ် သူ ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ၏ အထူး နိဒါန်း နှင့် ၊ ခရီးသွား အတွေ့အကြုံများ ၊ ပတ်ဝန်းကျင် အပေါ် ရှုမြင် ပုံ ၊ အကျိုးရှိအောင် သဘော ထား ပုံ ၊ တ က ယ့် ကိုယ်တွေ့ ဖြစ်ရပ်မှန်များ ၊ သမိုင်းဝင် ဓာတ်ပုံများ နှင့် ၊ ထူးဆန်းအံ့ အာ သံ မဏိပူရ သြ ဖွယ်ရာ သာသနာ မဟာမြိုင် သမိုင်း နှင့် တော ကြီး သာသနာရေး အကြောင်း ၊ အခြေအနေ ၊ ကော သမ္ဗု ဗုဒ္ဓ သာသနာ ဝင်များ ၊ အတုယူ မှားနေသော ဗုဒ္ဓ ရုပ် ပုံတော်များ ၊ မာ လာ ခေါ် စိပ် ပုတီး သမိုင်း ၊ တောင်တန်း သာသနာပြု သမိုင်း နှင့် ချင်း ရာဇဝင် စသည်တို့ အပြင် ဘယ် ဆေး ကျမ်း တွင်မှ မရနိုင်သော လက်တွေ့ ဆေးနည်း ကျော်များ . စ သည် ပါဝင်သည် ။ ## PAGE 712 သီဟိုဠ် ခေတ် စံ တော်ဝင် အရိယာ များ ဤ စာအုပ် ကား “ ရဟန္တာ ပုဂ္ဂိုလ် ထူး ” ပထမတွဲ အဖြစ် သမိုင်း ကွင်းဆက် များ နှင့် တကွ ဟန် လင်း , ဗိဿနိုး သရေခေတ္တရာ ရှေး ဦး မြန်မာ့ သာသနာကို နောက် တွေ့ သမိုင်း ပစ္စည်း အထောက်အထားများ ၊ ဓာတ်ပုံ ၊ မြေပုံများ ဖြင့် ဖော်ပြထားသည် ။ အရှင် မဟာ ဗုဒ္ဓ ဃော သ နှင့် အဋ္ဌကထာ သမိုင်း ၊ သီဟိုဠ် - မြန်မာ ဆက်ဆံရေး ၊ သီဟိုဠ် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၊ တရား အတွေ့အကြုံများ ၊ သီဟိုဠ် သာသနာ ဝင် အပြည့်အစုံ ၊ ထေရဝါဒ သည် ဟိ န ယာ န မဟုတ် ၊ ရှင် ဥပ ဂုတ် ကား မဟာယာန ၊ ဂေါတမ ဗုဒ္ဓသည် ဗမာလူမျိုး ... စ သော သမိုင်း စိစစ် ချက် ၊ ဗုဒ္ဓဝါဒ ရေးရာ သဘောတရား စိစစ် ချက်များ များစွာ ပါဝင်သည် ။ ကမ္ဘာကို ချုပ်ကိုင် မည့် သူ ၁၂- နှစ်တိုင် တိုင် ပျောက်ကွယ် နေရာမှ ယခင် မူရင်းအတိုင်း တရားဝင် ပြန်လည် ရိုက် နှိပ် ထားသည် ။ လောကီ ဝိဇ္ဇာ ဂန္ဓာ ရီ တန်ခိုး ရှင် တို့၏ လျှို့ဝှက်ချက် နှင့် တဘောင် ကိန်း ခန်း များ ဈာန် ပျံ ရဟန်းတော်များ၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိများ ၊ သိပ္ပံ ပညာ , စိတ်ပညာ , ဗုဒ္ဓ အဘိဓမ္မာ ကမ္ဘာအရပ်ရပ်မှ ရှု ထော င့် အကြားအမြင် မျိုးစုံ မှ မျက်မှောက် ရ ပုဂ္ဂိုလ်များ၏ ကမ္ဘာ့ အခြေအနေကို အနာဂတ် ကမ္ဘာ သုံးသပ်ထားသည် အတွက် အမြင်များ ။ ၊ သိပ္ပံ ပါရဂူ တို့၏ ဟောကိန်းများ ၊ ရဟန္တာ အရှင်မြတ် ကြီး များ၏ ဗျာဒိတ် တော်များ ၊ တစ်အုပ် လွန်ခဲ့သော တည်း နှစ်များက ဖြင့် သုတ တစ်အုပ် မျိုးစုံ လျှင် တ ဝ ၂ ဝ ကြီး ဝိ - ခံစား ကျပ် ရမည် အထိ ပေး ။ ဝယ် ဖတ်ရှု ကြ ရသော်လည်း ယခု ၃၅- ကျပ် မျှသာ ၊ t ## PAGE 713 ဓမ္မာစရိယ ဦး ဌေး လှိုင် ! ရေးသား ပြုစု သော ထွက်ပြီး ကျမ်းစာများ ရတနာသုံးပါး ကျေးဇူး ( ကိုယ်တွေ့ ဝတ္ထုများ ) သားငယ် သမီး ငယ်များ အား စစ်မှန် စင် ကြယ် သော ဗုဒ္ဓ အ မွေ ကို … ပေး လိုသော မိဘ တိုင်း အတွက် ဘာသာရေး အခြေခံ အ နိ မ့် ဆုံး အဆင့် မှ သမထ ဝိပဿနာ အလုပ်ခွင် သစ္စာ အထိ စွမ်းရည် လက်တွေ့ ..... ကျသော မ ယုံကြည် ကျင့် နိုင် စဉ် လောက်အောင် များ ၊ ဒါန တန်ခိုး အား ၊ ကျ သီလ ဖွယ် , တန်ခိုး အံ့ သြ ဖွယ် ၊ မေတ္တာ ကောင်းသော တန်ခိုး ၊ ကိုယ်တွေ့ ကျမ်း ကြီး ဟု ဝတ္ထု ဆို နိုင်သော ပေါင်း ၄၀- “ ဆုတောင်း ခန့် ပါဝင်သည် ခန်း မြင်ကွင်း ။ လူတိုင်းအတွက် ကျယ် ' စ သည် ကြီး ပွား ဖြင့် ချမ်းသာရေး စာမျက်နှာ ၅ ဝဝ - ကျော် ။ အနာ ဂါမ် ဆရာ သက်ကြီး အာနာပါန သတိပဋ္ဌာန် အလုပ်ကို စာဖတ် တတ် သူ တိုင်း နားလည်အောင် အ ရှင်း ဆုံး .. ရေးထား သော စာအုပ် ။ သူ့ ဘဝ သူ့ တရား နှင့် သူ့ ကျေးဇူး အပိုင်း ကြီး သုံး ပိုင်း ။ နိုင်ငံရပ်ခြားမှ ပါမောက္ခ ကြီးများ ၊ ပါရဂူ ကြီးများ ပင် လျှင် ဆရာ သက်ကြီး ကမ္မဋ္ဌာန်း နည်း ဖြင့် ထူးခြားစွာ ပြောင်းလဲ သွားကြ ပုံ ကိုယ်တွေ့ ရေးသားချက်များ ။ သမိုင်းဝင် ဓာတ်ပုံများကို ကြွေ ရောင် စက္ကူ ချော ဖြင့် တခမ်းတနား ဖော်ပြ ထာ . သည် ။ မေတ္တာ ဝါဒ ဗြဟ္မ ဝိဟာရ အ ဖွ င့် ] : နိကာယ်ငါးရပ် စိတ်ပညာ တို့ နှင့် လာ နှီးနှော မေတ္တာ၏ စိစစ် ထားခြင်း စွမ်းအား ။ ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ သတ္တိ ထူး များကို စွာ တို့၏ ဖော်ပြ၍ မေတ္တာ သိပ္ပံပညာ လက်တွေ့ အသုံးချ ပုံများ ။ ကမ္ဘာ ဦး ခေတ် မှ ယနေ့ခေတ် အထိ ထူးခြားသော မေတ္တာ ကိုယ်တွေ့ ဇာတ်လမ်းများ ။ မေတ္တာ ဓာတ် ရိုက် ပုံ ၊ မေတ္တာ ဈာန် ထူထောင် နည်း ၊ မေတ္တာ ဈာန် မှ ဝိပဿနာ တက် ပုံ … . မေတ္တာ နှင့် စပ် ၍ အ ရှင်းလင်း ဆုံး ၊ အ လေးနက် ဆုံး ၊ အလွယ်ကူဆုံး စာအုပ် ။ ## PAGE 714 ခရီးဖော် ခရီးဖော် စာ စဉ် လည်း တစ်အုပ် ပြီး တစ်အုပ် ထွက်ပေါ်လာ ပါ လိမ့် မည် ။ ခရီးဖော် သည် စာဖတ်သူ လိမ့် မည် ။ တို ့ အား ခရီးလမ်း ဖြော င့် ဖြော င့် တို တို နှင့် လို ရာ ပန်းတိုင်ကို ညွှန် ပြပေး ပါ ခရီးလမ်း တစ် လျှောက် တွင် မှောင် နှင့် မည်းမည်း အခက်အခဲတွေ က များ ပါ၏ ။ ချောက်ထဲ ကျ ရန် လမ်းခွဲ တွေကလည်း များ ပါ၏ ။ စင် ကြယ် သော ထေရဝါဒသာသနာ မှာ ရောနှော ပူး ဝင်လာသော အဆိပ်အတောက် များကို ဖယ် ထုတ် ရှင်းလင်းပေးပါ လိမ့် မည် ။ လျှောက် ရ မည့် ခရီးလမ်း တွင်လည်း မ ပါ ၍ မ ဖြစ် အရေးအကြီးဆုံး ယူ ဆောင်သွား ရ မည့် အဓိက အချက်များကို သာ ရွေး ထုတ် ညွှန်ကြား ပေးပါ လိမ့် မည် ။ ဟို နာ က လို ဒီ မ က ညည်း ရေးကြ ၊ အ ဟောကြ သက်တမ်း ၊ ပိဋက က တို တို သုံးပုံ ၊ အလုပ် အ ကောင်း ပို တွေက တွေချည်း များများ ဖြစ်ရာ ၊ အခက်အခဲတွေ ဖတ် လို ့ မ ပြီး ၊ ကြားမှာ မ ဆုံး နိုင်သော ဗဟုသုတတွေ နှင့် အချိန်ကုန် မ ခံ ဘဲ လက်တွေ့ လုပ် ရ မည့် ရှောင် စရာ ဆောင် စရာ တို ့ ကို သာ ရွေး ထုတ် လမ်းညွှန် သွား ပါ လိမ့် မည် ။ ## PAGE 715 : မြန်မာ့ သာသနာ မော်ကွန်း တင် ဓမ္မ တ ( ပထမတွဲ ၊ ဒုတိယတွဲ ၊ တတိယတွဲ ) ဒါန သူရဲကောင်း ၊ သီလ သူရဲကောင်း ၊ ဘာဝနာ သူရဲကောင်းများ အကြောင်း တ က ယ့် ဖြစ်ရပ်မှန်များ အံ့ဖွယ် မေတ္တာ ၊ မုန်တိုင်း , ဓားပြ , လူသတ်သမား ပယောဂ , အ မနုဿ ဘေး ရန် အမျိုးမျိုး နှင့် ဂုဏ်တော် ကိုယ်တွေ့ ဝတ္ထုများ ။ အမေရိကန် နှင့် အိန္ဒိယသို့ ဓမ္မဒူတ ခရီး မှတ်တမ်းများ ၊ မဟာစည် သာသနာ့ရိပ်သာ ၏ ကမ္ဘာ့ သာသနာပြု ဓမ္မဒူတ အောင်မြင်မှု သတင်းများ ။ ရှိသမျှ အကုန် လှူ သော ပါမောက္ခ ကြီး ၊ နေ့စဉ် ပိဋက သုံးပုံ ရွတ် ဖတ် ပူဇော်သော ဆရာ တ ပ ည့် ၊ သတိပဋ္ဌာန် နှင့် ခွဲစိတ်ကုသ ခံရ မည့် ဒေါက်တာ ၊ ဗန်း မောက် မြို့နယ် နှင့် ဟန် လင်း ကြီးမှ ရဟန္တာ အရှင်မြတ်များ ' ၊ မူလတန်း မှ ဒီဂရီ ကောလိပ် ကျောင်းကြီး များ ထိ တည် ထောင်၍ အိန္ဒိယမှာ ရာသက်ပန် သာသနာပြု တော် မူ ခဲ့ သော ဆရာတော် ဦး စန္ဒြ မဏိ ထံ အိန္ဒိယ အမျိုးသားများ သိန်းချီ ၍ ဗုဒ္ဓဘာသာ အဖြစ် ကူးပြောင်း ကြ ပုံ ၊ ဗုဒ္ဓ ဖွား မြင် ရာ မဇ္ဈိမ ဒေသ၌ သာသနာ တစ် ကြော့ ပြန်လည် ပွ င့် လင်း ရန် ဘဝကို အ လျော် အစား ပြုလုပ် မြှုပ် နှံ သွား ကြသော အနာ ဂါ ရိ က ဓမ္မ ပါ လ ၊ အမေရိကန် ရေတပ် ဗိုလ်မှူးကြီး အော် လ ကော့ ၊ ဥပဒေ ပါရဂူ အမ် ဘေ ဒကာ ။ မဏိပူရ ၊ အာ သံ နိုင်ငံ တို့၌ ထေရဝါဒ သာသနာပြု တော် မူ ခဲ့သော ရာဇ ဂုရု ဘွဲ့ တံဆိပ် တော် ရ ၊ တန်ခိုး ဣဒ္ဓိ ပါဒ် နှင့် ပြည့် စုံ တော် မူ သော “ ပ ယင်း တွင်း ” ဆရာတော် ဘုရားကြီး ၊ ဘင်္ဂ လားဒေ့ရှ် နိုင်ငံ၌ ထေရဝါဒ သာသနာ ပြန်လည် ပျိုး ထောင် ပေး တော် မူ ခဲ့သော ရာဇ ဂုရု သုံး ဘွဲ့ရ ၊ အရှင် ‘ သာရ မေ ဓာ ’ ရခိုင် ဆရာတော် ဘုရားကြီး ။ နိ ပေါ နိုင်ငံ သာ ကီ ဝင် ဘုရား အ နွယ် တော် လောက၌ ထေရဝါဒ ကို အသက် စတေး ၍ ထူထောင် ကြ ပုံ ၊ သာသနာ ဝင် သမိုင်းတွင် အထူး မော်ကွန်း တင် ရ မည့် ဖြစ်ရပ်များ ...... အသေးစိတ် မှတ်တမ်းတင် ထားပါသည် ။ စာတိုက် ဗုဒ္ဓ အသံ ဗူး အမှတ် စာပေ -၁၃၂၃ ဗဟို စာ တိုက်ကြီး ၊ ရန်ကုန် ။ ဖုန်း - ၆၅၂၁၁ ။ ## PAGE 716 ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ( ဒုတိယ အုပ် ) ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ် ထူး ရေးသား စဉ် က သက်တော် ထင်ရှား ရှိ၍ ခြွင်း ချန် ခဲ့သော ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ၊ ထို စဉ် က မ သိ၍ ကြွင်း ကျန်ခဲ့ သော ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ဆက်လက်ရေးသား လျက် ရှိပါသည် ။ ရဟန္တာ နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ “ စတုတ္ထပိုင်း - မျက်မှောက်ခေတ် နှင့် ဖြ ည့် စွက် တွဲ အဖြစ် ဒုတိယ အုပ် ( ဆိုက် ကြီး ) ဆက်လက် ထွက်ပေါ်လာ ပါ ဦး မည် ။ ဝေ ဘူ ၊ မဟာစည် ၊ တောင်ပုလု ၊ ခန္တီး ၊ ရွှေဥဒေါင်း တောင် ၊ စစ်ကိုင်း - စာရေး စ လင်း - ကန် လယ် ၊ မြိုင် ဇီး တော ၊ ဗန်း မောက် - ဝှေ သုက္ခံ ၊ ဟန် လင်း ကြီး ၊ အင်းဝ - တံတား ဦး ၊ ကျောက်ပန်းတောင်း မြောက် ဂူ ၊ , ပုဂံ ကျပ် ဂူ ဆရာတော် ၊ တော်ကူးဆရာတော် စ သော မျက်မှောက်ခေတ် ရဟန္တာ ပုဂ္ဂိုလ် ထူး ကြီးများ အကြောင်း ကြည်ညိုဖွယ် ၊ အား ကျ ဖွယ် ဖတ်ရှု ကြ ရပါ မည် ။ ဝေ ဘူ ၊ စာရေး ၊ ကန် လယ် ၊ ဇီး တော ၊ တံတား ဦး ၊ သထုံ ဇေ တ ဝန် ၊ မိုးကုတ် ဆရာတော်ကြီးများ၏ ပုံ တော် နှင့် ဓာတ်တော်များကို လည်း ဖူး တွေ့ ကြ ရပါ မည် ။ အထက်ပါ အကြောင်းအရာ အရှင်မြတ် နှင့် အကြံဉာဏ်များ ကြီးများ နှင့် အနီးကပ် ၊ ဓာတ်ပုံများ ထိတွေ့ ပေးပို့ ဆည်း ကြရန် ကပ် ဖူး လည်း သူ များထံမှ မေတ္တာ ရပ်ခံ အပ်ပါသည် ။