## PAGE 100 ဈာန် အဘိ ညာဉ် ရ ပြာ ဏ ဒ ဿီ မထေရ် သထုံ သာသနာ ဝင် တွင် ဈာန် အဘိ ညာဉ် ရ ရဟန္တာ ပုဂ္ဂိုလ်များ အလွန် များပြား ဟန် ရှိသည် ။ သာသနာတော်နှစ် ၂၃၅- ခုနှစ် ကိုး တိုင်း ကိုး ဌာန သာသနာပြု အဖွဲ့ဝင် အရှင် သော ဏ ၊ အရှင် ရဟန္တာ ဥတ္တရ များ တို့၏ မပြတ် သာသနာပြု မ လပ် ရှိကြောင်း လုပ်ငန်း ပရိတ္တ အောင်မြင် နိဒါန်း ချက်များ နှင့် သာသနာ ဖြစ်ကြ၏ ဝင် ။ ဆရာတို့ မ နူ ဟာ မင်း က တိုင်အောင် မှတ်တမ်း တင် ကြသည် ။ အမှန်ကို ဆိုသော် “ ကောင်းကင် ဈာန် ပျံ အရိယာ များ ၍ စပါး ဖျာ ပင် နေ လှန်း ၍ မ ရ ၊ ရဟန်း ဟူ လျှင် ပု ထု ဇဉ် ပင် ရံ ခါ မရှိ ” ဟူသော သီဟိုဠ် ကျွန်း ပဋိ ပတ္တိ သာသနာ ဝင် ပြ ပရိတ္တ နိဒါန်း နှင့် ဝိ ဘင်္ဂ အဋ္ဌကထာ စကား ကဲ့သို့ပင် ထိုအခါ က မြန်မာပြည်လည်း ဤ နည်း အ ဘိုင် . ရှိ ပေ လိမ့် မည်ဟု မှန်းဆ ရသည် ။ သာသနာ ဝင် တွင် သထုံ မြို့၌ ဈာန် သ မာ ပတ် ရသော အ နော မ ဒ ဿီ မထေရ် သည် က ပ ည့် သံဃာ ၅၀၀- အုပ်ချုပ် လျက် အရှင် သော ဏ , အရှင် ဥတ္တရ တို့၏ အ မွေ ကို ကောင်းစွာ ထိန်းသိမ်း ခဲ့ကြောင်း ဖတ်ရှု ရသည် ။ ထို မထေရ် ၏ တ ပ ည့် များတွင် ပြာ ဏ ဒ ဿီ မထေရ် သည် အလွန် ထင်ရှား ၏ ။ ရှင်အရဟံ မထေရ် ၏ ဆရာ့ ဆရာ ဖြစ်သည် ။ သထုံ မင်းဆက် ၅၂- ဆက် မန္ဒ က ရာဇာ ( မ နူ , ဟာ အ ဓိန္ဒ ကျောက်စာ ရာဇာ , အ ဥ ဒိန္ဒ လို ၈၂- ရာဇာ ဆက် မင်း ) သုံး တွင် ဆက် ၄၉၊၅၀၊၅၁- တို့၏ ဆရာ ဆက်မြောက် ဖြစ် တော်မူ၏ ဖြစ်ကြသော ။ ပဲခူးမြို့ ကလျာ ဏီ ကျောက်စာ တွင် “ ပြာ ဏ ဒ ဿီ ( လ ) သော တု လော ကိ ယဇ္ဈာ - နာ ဘိ ညာ လာ ဘီ ' စ သည် ဖြင့် ရေးထိုး မှတ်တမ်းတင် ထား ၏ ။ ထို ကျောက်စာ ကို ဘာသာ ပြန် ရ သော် အောက်ပါအတိုင်း အဓိပ္ပာယ် ထွက် ၏ ။ “ ပြာ ဏ ဒ ဿီ မထေရ် သည် လောကီ ဈာန် အဘိ ညာဉ် ရသော မထေရ် ဖြစ်၏ ။ - စဉ် သထုံ ပြည် မှ နံနက်စောစော မ ဂ ဓ တိုင်း မဟာဗောဓိ ရင်ပြင် သို့ တံ မြက် လှည်း တော် မူ ။ ပြီးလျှင် သထုံ ပြည်၌ ပြန်၍ ဆွမ်းခံ သည် ။ နေ့စဉ် ဤ တံ မြက် ဝတ် ၊ ဆွမ်းခံ ဝတ် များ ပြု မြဲ ဖြစ်၏ ။ တစ်နေ့ သော် ဥ ရု ဝေ လာ နိဂုံး နေ မ ဂ ဓ တိုင်း သား ကုန်သည် ပြာ ဏ ဒ တို့သည် ဿီ မထေရ် မဟာဗောဓိ သု ဓမ္မ ပု ရ ခေါ် ရင်ပြင် သထုံ ၌ ပြည် နေ့စဉ် သို့ တံ ကုန် မြက် ရောင်းကုန် စည်း လှည်း ဝယ် သည် လာ စဉ် ကို ဖူး တွေ့ ကြ ရကြောင်း သထုံ သား တို့အား ပြောကြား ကြ ကုန် ၏ ။ ထို အရှင် သည် သထုံ ပြည်၌ လည်း နေ့စဉ် ဆွမ်းခံ လျက် ရှိကြောင်း ပြောဆို ကြ ရာ မှ လောကီ ဈာန် အဘိ ညာဉ် သ မာ ပတ် ရကြောင်း နားလည် ကြ လေ တော့သည် ” ။ မြန်မာနိုင်ငံ ပဋိ ပတ္တိ သာသနာ ဝင် တွင် ကျောက်စာ သာသနာ ဝင် အ ရ ့ အထူး မှတ်တမ်းတင် ရ မည့် မထေရ် ဖြစ်ပေသည် ။ သုဝဏ္ဏဘူမိ ( အများစု အယူအဆ အ ရ ) စု မ တြာ ၊ ဂျာ ဗား ( ယ ဝ ) ကျွန်းများ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 101 အပါအဝင် သထုံ ပြည် နှင့် တကွ ရာမည ဒေသ၌ အရှင် သော ဏ ၊ အရှင် ဥတ္တရ တို့ ကြွ လ သာသနာပြု စဉ် က · ပရိသတ် ခြောက်သောင်း တရားထူး ရ ကြကြောင်း “ အဋ္ဌကထာ နိ ဒါ သံ ဂီ တိ ကထာ ' ၌ ပါ ရှိ၏ ။ ထို စဉ် အမျိုးသားများ သာမက အမျိုးသမီးများ ပါ ( သိက္ခ မာန် , တေ ရီ မ အဖြစ် သာသနာ ဘောင် သို့ ဝင် ခဲ့ကြသည် ။ ဘိက္ခုနီ သာသနာ သည် ပုဂံခေတ် အထိ ပင် ရှိခဲ့ကြောင်း ယခုခေတ် သမိုင်းသုတေသီ တို့ က ကျောက်စာ အ ကိုး များစွာ ဖြင့် ထုတ်ဖော် ကြ၏ ။ ( ဆက်လက်၍ သုတေသနပြု ကြရန် ။ ) မြန်မာ နှင့် မ ကင်း ကွာ သင့် သော သုဝဏ္ဏဘူမိ ထိုမှ တစ်ပါး သုဝဏ္ဏဘူမိ သထုံ ပြည် ကေ လာ သ ကျောင်းတိုက် ကြီးမှ ရဟန္တာ အရှင်မြတ်များ အကြောင်း “ မဟာ ဝံ သ ပါဠိ ” ၂၉ အပိုင်း ၊ ဂါထာ နံပါတ် - ၄၃ လာ ရှိသည် ကိုလည်း တွေ့နိုင် ၏ ။ ရဟန္တာ အရှင်မြတ်များ ဒုဋ္ဌ ဂါမဏိ မင်း ကောင်းကင် ၏ မဟာ မှ စေ သီဟိုဠ် တီ ပန္နက် ကျွန်း ချ သို့ ပွဲ ကြွ သို ့ လာ အတိုင်း တော် မူ တိုင်း ကြ ရာတွင် အပြည်ပြည် ကေ လာ မှ သ ကျောင်းတိုက်မှ လည်း “ သူရိယ ဂုတ္တ ” ရဟန္တာ အရှင်မြတ် ကြီး ဦး ဆောင် ၍ ရဟန္တာ အရှင် မြတ်များ အလွန် များစွာ ( ဆန္ဒ တိ သ ဟ ဿ ) ကြွ လာ တော် မူ သည်ဟု ဆို လေသည် ။ သုဝဏ္ဏဘူမိ သာသနာပြု အဖွဲ့ခေါင်းဆောင် အရှင် သော ဏ ၊ အရှင် ဥတ္တရ တို့၏ ဓာတ်တော်များကို ယိုးဒယား ပြည် ရှိ “ န ခေါင်း ပ ထုမ် ” ( န ဂ ရ ပထမ ) စေတီကြီး ၌ ဌာပနာ ထား ကြောင်း သီဟိုဠ် မှ ဒေါက်တာ သီ ဝ လိ ၏ ' ဗုဒ္ဓဘာသာ သမိုင်း ' က ဆို၏ ။ မြန်မာတို့ ကား ထို အရှင်မြတ် နှစ်ပါး ပရိနိဗ္ဗာန် စံ သောအခါ အလောင်းတော် များ ကျောက်သား ပကတိ ဖြစ်၍ ဘီးလင်း မြို့ နှင့် သုံး မိုင်အကွာ ကု သိ နာ ရုံ တောင် ၌ ယခုတိုင် ဖူး မြင်နိုင် သည်ဟု ယုံ မှတ်ထား သုဝဏ္ဏဘူမိ ကြ လေသည် ဆိုသည်ကို ။ မြန်မာတို့က သထုံ ပြည် ဟု အခိုင်အမာ စွဲ ယူ၍ သား စဉ် မြေ ဆက် နှုတ် မှတ် မှတ် ယူလာ ကြ ရာ အဘယ်မျှ အထိ ခိုင်မာ သည် ကို မကြာမီ သိရှိ ကြ ရ လိမ့် မည်ဟု ယူဆရ ဌာနက ပေသည် သထုံ ။ ကျိုက် အ ဘ ထို ယ့် နယ်ရှိ ကြောင့် ဆိုသော် ဝင်းကရွာ ယခုအခါ အ ရက် နိုင်ငံတော်အစိုးရ သည် မ ရွာ တို့၌ ရှေးဟောင်းသုတေသန မြေအောက် တူးဖော် ရေ လုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်လျက်ရှိ ရာ ၁၉၇၆- ခုနှစ်က ပင် မဇ္ဈိမဒေသ ရှိ ဇေ တ ဝန် ကျောင်း တော် ရာ ကဲ့သို့ ထူးဆန်းအံ့ သြ ဖွယ် ကောင်းသော ( သံဃ အာ ရာမ် ကျောင်းတိုက် ? ) အုတ် ခုံ ကြီး များကို တွေ့ လာ ကြ ရ ပေ ပြီ ၊ ရှေးဟောင်း သုတေသန ဌာန သည် သုဝဏ္ဏဘူမိ “ တုတ် ထမ်း ရာဇဝင် ” ကိုလည်း အရှင် မကြာခင် မဟာ မောဂ္ဂ ဖြေရှင်းနိုင် လိ ပုတ္တ တိ ပါ ဿ စေ ၏ ဟု အ ဆန္ဒပြု နာဂ တံ ရ သ ပေ ဉာဏ်တော် တော့သည် အမြင် ။ ဖြင့် စီစဉ် စေလွှတ်ခဲ့ ရာ သုဝဏ္ဏဘူမိ ဟူသည် အိန္ဒိယ သီဟိုဠ် တို့၌ သာသနာ ပြတ် စဲ , အားနည်း ချိန် ထေရဝါဒ နာ မ အကြိမ် ## PAGE 102 သာသနာ တစ်ကမ္ဘာလုံး အတွက် တစ်ခုတည်းသော ခံတပ် မြို့တော် ကြီး အဖြစ် ရပ်တည် ခဲ့သော ပုဂံ အင်ပါယာ မြန်မာတို့ ပိုင်နက် အတွင်းမှ လွဲ၍ အခြား တစ်နေရာ ရာ၌ ရှိ သင့် ကောင်း မည် မဟုတ်ပါ သရေခေတ္တရာ ချေ ။ ဘက်မှ အထိ က ရ စေတီတော်ကြီး များသည် လည်းကောင်း ၊ လက်ရှိ ရုပ် ဝတ္ထု ကျကျ သာသနာ့ အခြေအနေ တို့သည် လည်းကောင်း ရဟန္တာ အရှင်မြတ် ကြီး တို့၏ ဉာဏ်တော် အမြင် ဘက်က သာ ရပ်တည် လျက် ရှိကြ ကုန် ၏ ။ စင်စစ် သုဝဏ္ဏဘူမိ ဟူသည် မည်သို့မျှ မြန်မာ နှင့် မ ကင်း ကွာ စ ကောင်း ။ ဝိဇ္ဇာ မ ယိဒ္ဓိ ပညာ များ တိုးတက်ခြင်း ပြ ဆိုပြီး ကိုး ပြာ တိုင်း ဏ ဒ ကိုး ဿီ ဌာန မထေရ် သာသနာ့ နှင့် ပြ ဆို အ လတ္တံ့ မွေ သည် သော သထုံ ရှင်အရဟံ နှင့် တကွ တို့ ခေတ် ရာမည လောက် သာသနာ သာလျှင် ဝင် ၌ မှတ်တမ်း ကျန်ခဲ့ ၏ ။ သာသနာ ပွ င့် လင်း ခဲ့ ၏ ။ နောက် နောက် နောက် နောက် သော မင်း များ လက်ထက်၌ ထေရဝါဒ သာသနာ စစ်စစ် သည် မှိန် တစ်ခါ သာ တစ် လှ ည့် ခေါက် ရှာ ငှက် ကဲ့သို့ နိ မ့် တုံ မြင့် သရေခေတ္တရာ တုံ ရှိခဲ့ လေသည် ဘက် ဆီ ။ လှမ်း ၍ ကြည့် လိုက်သော အခါ ထို နည်း လည်းကောင်း ပင် ဖြစ်၏ ။ ဗြာဟ္မ ဏ ဝါဒ သည် လည်းကောင်း ၊ ဗြာဟ္မ ဏ ဝါဒ နှင့် ထေရဝါဒ စ ရ နယ် ထားသော မဟာယာန ( အရည်းကြီး ) ဝါဒ သည် လည်းကောင်း ၊ ထေရဝါဒ သည် လည်းကောင်း ဘ ဘက်တွင် တစ် ပြန် ကား ကျား သာ၍ တစ် ပြန် ပင် ဆိုး နေရာယူ သေးသည် လျက်ရှိ ။ ဘီ ခဲ့ - ၏ စီ ။ ၅၁၈ ကမ်းယံ မှ အေ ပြည် - ဒီ ဟု ၇၂၀ ခေါ်ဆို ထိ ရသော ဗြာဟ္မ ရခိုင်ပြည် ဏ ဝါဒ နှင့် မဟာယာန တို့သည် အလွန် အင်အားကြီး မား ၍ တန်ခိုး ထွား ခဲ့ ကြ၏ ။ ( မြို့ဟောင်း ရှစ်သောင်း ဘုရား ကျောက်စာ စ သည် ရှု ။ ) သီဟိုဠ် ကျွန်း ဘက်သို့ လှမ်း မျှော် ကြည့် ပါ လျှင်လည်း မ သက်သာ လှ ချေ ။ ဗြာဟ္မ ဏ သည် နှင့် မဟာယာန စ သူတို့ ကြောင့် အိန္ဒိယမှ သီဟိုဠ် သို့ ထွက်ခွာ ခဲ့ရသော ထေရဝါဒ လူ ဆန် ၍ ခေတ်မီ လိုသော ဇေ တ ဝ န ဝါ သီ , အဘယ ဂိ ရိ မဟာယာန ဘုန်းကြီးတို့ ကြောင့် ရဟန်း သထုံ ကောင်းများ ပြည်၌ ထွက်ပြေး မ နူ ဟာ မင်း ကြ လက်ထက်တွင် ရ ရှာ ၏ ။ တိုင်းပြည်လည်း မငြိမ်သက် ။ မဟာယာန ဝိဇ္ဇာ ဓ ရ အ တတ် တို့ လွှမ်းမိုး လာ ဟန် ရှိ၏ ။ ဗျတ် ဝိ ဗျတ္တ တို့ ဆရာ တ ပ ည့် ပုံပြင် သည် အကုန် အ စင် မှန်ကန် သည်ဟု မ ယူဆ အပ် သော်လည်း ထို ခေတ်၏ သရုပ် ကို ညွှန် ပြ လေသည် ။ ရှင်အရဟံ ပုဂံပြည် သို့ ပိဋက များ ပ င့် ဆောင် စေ ရသည် မှာလည်း သထုံ ၌ အခြေ မ လှ ၍ သာသနာ မည်သို့ သိုက် ဆို ပြောင်းခြင်း စေ ရာမည ပင် ဒေသ၌ ဖြစ်ပေ တန္တရ လိမ့် မည် ယာ ။ န ၊ မန္တ ရ ယာ န ခေါ် မဟာယာန တို့သည် ထု ထည် ကြီးမား စွာ အခြေစိုက် ခဲ့ကြသည် မှာ ထင်ရှား လှ ၏ ။ အများစု ကား အရည်းကြီး ဝါဒ နဝမ အကြိမ်