## PAGE 103 သည် အစောကြီး ပုဂံပြည် က ထဲက မှာ သာ ခြေ ရှိခဲ့ ကုတ် ဖူး ၏ ယူကာ ဟု ထေရဝါဒ မှတ် ထင် ကြသည် အား လွှ ။ င့် မဟုတ်ပါ ထုတ်ခဲ့ ကြ၏ ။ ။ ရာမည မတတ် တွင် သာ ခေတ် သော် မှ ဖောက် ချည် သွင်း ၍ မွှေ ခဲ့ကြသည် ။ ရှေ့ ပိုင်း သာသနာတော်နှစ် ခေတ် ) ကာလ သည် ၁၅ ရာမည ဝဝ - ကျော် ဒေသ၌ ( ပုဂံပြည် လည်း မဟာယာန တွင် တောင် တို့ သူကြီးမင်း ကြီးထွား နှင့် သော အနော်ရထာ ခေတ် ပင် ဖြစ်သည် ယင်းသို့ ။ ဝိဇ္ဇာ မူရင်း မ ယိဒ္ဓိ အိန္ဒိယ ပညာရပ်များ ပြည်မှာ ထက်ပင် ဆန်းသစ် ပညာရပ်များ တိုးတက်နေသော တိုးတက် ကြောင့် နေသည်ဟု ဘင်္ဂ လား ပြည်သား ဆို၏ ။ မဟာယာန ကြွ ၍ ပညာသင် ဘုန်းကြီး ယူရ “ အ သည် တီ ။ သ သာသနာတော်နှစ် ” ခေါ် ဒီ ပင်္က ရ သီရိ ဉာဏ ၁၅၇၀- သည် ကျော် ပဲခူး စ လောက် သော ရာမည တွင် ဖြစ်၏ ဒေသသို့ ။ သင်ယူ မှတ်တမ်း ပြီးနောက် တွင် ပါ ရှိကြောင်း တိဗက် ပြည် မှတ်သား သို့ သာသနာပြု ရသည် ။ ကြွ သည်ဟု သူ၏ တ ပ ည့် “ ဗ ရွမ် တွန် ' ၏ မဟာယာန တိဗက် ဂိုဏ်း ပြည် ချုပ် ‘ ရှင် တာ ရ ဝ နာ သု ဗန္ဓု ထ ” လာ သည် မာ သူ၏ ဘုန်း တ ကြီး၏ ပ ည့်များ မှတ်တမ်းအရ အား သာသနာတော်နှစ် ဆိုသော် ဘင်္ဂ လား ၁ ဝ ၅ ပြည် ဝ - လောက်က ပုဂံ နှင့် ပဲခူး သို့ သာသနာပြု လွှတ် ကြောင်း တွေ့ရှိရသည် ။ ဆရာတော်၏ ယင်း အ ဝံ ဆို သ အ ဒီပနီ မိန့် များ လာ ပဲခူး က တိ မဟာယာန ဿ ရာဇာ မင်း တို့၏ လက်ထက် မှတ်တမ်းများ မဟာယာန သာ တို့၏ ဖြစ်၏ လွှမ်းမိုး ။ မဲ ပုံမှာ ထီး လက်ထက် များစွာ ခေတ် အခြေအနေကို စော ကြောင်း တွေ့ရ၏ အနည်းငယ် ။ သာသနာတော်နှစ် ဖော်ပြပါ အံ့ ။ မဟာယာန ၆၉၇- ခုနှစ် ဘုန်းကြီးများ တည်း ။ ထို မင်း ကို ဝံ ပုဂံ၌ သ ဒီပနီ ၊ မ ထီး ၌ “ ဟူ၍ တစ် လည်းကောင်း ကျွန်း ပြည် က ဒွန်းစဏ္ဍား ၊ အရည်းကြီး အ ဟူ၍ လဇ္ဇီ ရဟန်း လည်းကောင်း များ ' ဟု ခေါ်သည် သုံးစွဲ ခေါ်ဝေါ် ။ သည် ။ မဟာယာန ဘုန်းကြီးများ နှင့် သု ဘဒ္ဒါ ပဲခူး .. တိ ဿ ရာဇာ မင်း လက်ထက် သာသနာတော်နှစ် ၆၉၇- ခုနှစ် ၊ မဟာ ယာ နှ ဘုန်းကြီး “ လူ သေ ရုပ်တု တို့သည် များသည် ဝိဇ္ဇာ မ အ မင်္ဂ ယိဒ္ဓိ အ လာ ဖြစ်သည် တတ် များ ။ ဖြင့် အရှင် ရှင်ဘုရင် မင်းကြီး နန်းတော် အား အ ယုံ ၌ သွင်း အ မင်္ဂ ကြ၏ လာ ။ ရုပ်တု ပြီးနောက် များကို ရုပ် မ ကိုးကွယ် ပွား ဆင်းတု လျှင် များကို ဘုန်း တန်ခိုးအာဏာ မ သန် ့ မ ပြန် ့ ရာ ပို၍ အရပ် ကြီး တို့၌ လာပါ လွှ င့် လိမ့် ပစ် မည် စေ ' ၏ ။ ဟု ကိုးကွယ်သူများ သြ ဝါဒ ပေးကြ ၍ ကို အပြစ်ပေး ထိုအခါ သည် ။ ၁၆- ထိုအခါ နှစ် အရွယ် ပြည် ရွာ သု တိုင်း ဘဒ္ဒါ ကား သူဌေးသမီး ချောက် ချား သည် ငတ် - မွတ် ၏ ။ “ ဘုရင်မင်းမြတ် မိစ္ဆာ အ ယူ ကြောင့် ပြည်သူတို့ ဒုက္ခရောက် ကြ ရ ရှာ ပြီ ။ ငါသည် အ တော် များ ချမ်း ကြောင့် သား ကြံ ရေးအတွက် တိုင်း ပြီး သတ် မြောက် ပါ သော်လည်း စေ ” ဟု အ အဓိဋ္ဌာန် သေ ခံ မည် ကာ ။. ရတနာသုံးပါး မ သန့် ရှင်း သော ၏ အရပ်၌ တန်ခိုး နဝမ အကြိမ် ## PAGE 104 စွန် ့ ပစ် ထားသော ရုပ် ပွား များကို လိုက်၍ ကောက်ယူ သည် ။ နံ့ သာ ရည် များ ဖြင့် ဆေး ကြော ၍ တဲ မဏ္ဍပ်ကြီး ရှင်ဘုရင် ထိုးပြီး သည် ကိုးကွယ် . ထိုသတင်းကို ထားသည် ကြား ။ လျှင် ဒေါသ အ မျက် ခြောင်း ခြောင်း ထွက်၍ လက်မရွံ့ လူသတ်သမားများ အား ဖမ်းဆီး စေ ၏ ။ သု ဘဒ္ဒါ ကား မ တုန်လှုပ် ။ ကြိုး ဖြင့် တုပ် ၍ ခေါ် မေတ္တာ သော်လည်း ဘာဝနာ ထိုသူ ဖြင့် လိုက်ပါ အားလုံး ခဲ့သည် အပေါ် ။ မေတ္တာ မေတ္တာ၏ မကွက် တန်ခိုး ။ ရတနာသုံးပါးကို ကြောင့် သု ဘဒ္ဒါ အာရုံ ရှေ့ ပြု တော် လျက် ရောက် သာ လာ တော် လျှင် မူ လျှင် ပင် မကြောက် ရှင်ဘုရင် ၏ မ ရွံ့ မျက်နှာမှာ အောက်ပါအတိုင်း ပြုံး ရွှင် ၍ ဖြေ လာတော့ ကြားသည် ၏ ။ ။ အကျိုးအကြောင်း မေး သူ မတူ ခံစား “ အရှင် လျက် မင်းကြီး က ၊ အ မြတ်စွာဘုရားသည် များ သတ္တဝါ ကို ကယ်တင်ရန် အရှင် မင်းကြီး ရဟန်း တို့ ကဲ့သို့ပင် ပြု၍ ၄၅- မင်း ဝါ စည်းစိမ် ပတ်လုံး ကို အ ကိုယ်တော် မြိုက် ဆု စား ပေး ထားခဲ့ တော် မူ ခဲ့ပါသည် သည့် လက္ခဏာ ။ ဤ ရုပ် သာ ပွား ဖြစ်ပါသည် များသည် ကျန်ရစ်သော ။ လူ သေ ကောင် သတ္တဝါတို့အတွက် ရုပ်တု မဟုတ်ပါ ။ သစ်သား ကို ပင် ထု လုပ် ထားသော်လည်း အ လို ရှိ၍ ဖူးမြော် လို လျှင် ကြွ လာ တော် မူ ပါသည် ” အ မိန့် ရှိ ရှင်ဘုရင် သ ဖြင့် သု ကြီး ဘဒ္ဒါ ကြား သည် လျှင် နတ် အံ့အား များကို တိုင် သ င့်၍ တည် “ ၍ ကြွ လက်အုပ်ချီ လာ လျှင် ငါ ကာ ဖူးမြော် သစ္စာ လို ဓိဋ္ဌာန် သည် ” ပြု ဟု ရာ ရုပ် ကြွ ပွား တော်မူ၏ ဆင်းတုတော်များ ။ အနည်းငယ် သည် နန်းတော် ရပ်တ ရင်ပြင် န့် ပြီးနောက် အထက် မြို့ ကောင်းကင် အနောက်တောင် ၌ ဈာန် အဘိ ထော င့် ညာဉ် ရှိ သဲ ကဲ့သို့ ပုံ ၌ ကြွရောက် ရှင်ဘုရင် စံပယ် လည်း တော် မူ နောင်တ ကြသည် ။ ကြီး စွာ ဖြစ်၍ ဝန်ချ ကန်တော့ သည် ။ သု ဘဒ္ဒါ ကို မိဖုရား မြှောက် သာသနာဖျက် ၏ ။ ထို မဟာယာန ဆင်းတု များကို ဘုန်းကြီးများ “ ကျိုက် ကို ပေါ် တွင်း ” ခေါ် တူး ၍ ကွပ်မျက် စေ တီ တည်ထား ၏ ။ တချို့လည်း ကိုးကွယ် လှိုင် ၏ ။ ချောင်း တွင် မိမိတို့ ဘာသာ အိုး ဆွဲ ၍ သေ ကြ၏ ။ ( ထီး လှိုင် ချောင်း တွင် ၏ ။ ) အချို့ လည်း ထွက်ပြေး ကြသည် ခရစ်နှစ် ။ ၁ ဝ ၄၃- ခုနှစ်၌ နန်း တက် သော ပဲခူး ( ပ ဂိုး ) ဘုရင် မဟာ တိ ဿ မင်း မဟာ သု ဘဒ္ဒါ ခေါ် ဘ ဒြာ ဒေဝီ တို့ ဘုရား ခုနစ် ဆူ တည် ထားခဲ့ ကြ ရာ ယို ယွင်း ပျက်စီး သ ဖြင့် သာသနာတော် ( ၈၃၂ ) နှစ် က မွန် နှစ် ဘုရင်မကြီး ထော င့် သုံး ရှင်စောပု ဆယ်နှစ် က ( ၂ ပြုပြင် ဝ ၃၂ ) ခဲ့ကြောင်း ၊ ကောဇာ မွန် ရှစ် ရာ့ ဘာသာဖြင့် သုံးဆ ယ့် ဘုရား နှစ်ခု ခုနှစ် ရေးသော ဆူ ကျောက်စာ မေတ္တာ ဝါဒ လည်း ( ဗြဟ္မ ရှိသည် ဝိဟာရ ။ အ သု ဖွ င့် ) ဘဒ္ဒါ ၌ အကြောင်း ရှု ကြ ပါ ကုန်း အကျယ် ] ကို ကျွန်ုပ်တို့ ၁၆- နှစ်အရွယ် နု နယ် ပျို မျစ် သော သူဌေးသမီး သု ဘဒ္ဒါ ၏ မေတ္တာ နှင့် ပဋိ ပတ် ကိုယ် ကျင့် ကြီး စွမ်းရည် ငယ် မ ဟူ မှာ တရား မည်မျှ ကို အင်အားကြီး စောင့် သူ အား ကြောင်း တရား နည်း သည် ယူ အပ် စောင့် လေသည် မြဲ ဖြစ်၏ ။ ။ “ မည် သူ တရား ပျက် ပျက် ကိုယ် မပျက် ' ဟူသော ဇွဲ သတ္တိ မှာ ချီးကျူး ထိုက် လှ ပါ ပေ ၏ ။ နဝမ အကြိမ် ## PAGE 105 အရွယ် အံ့ သြ ဖွယ် နှင့် မ ပင် လိုက်အောင် ။ ရတနာသုံးပါး ၏ တန်ခိုး သတ္တိ ကျေးဇူး ဂုဏ် ကို သိ တတ်သည် မှာလည်း လို ရင်း ကား ရွှေ ပေး၍ မရသော သဒ္ဓါတရား ပင် တည်း ။´ နဝမ အကြိမ်